رحمانیان به تنهایی در نبود آثاری در ستایش اسلام واقعی و آموزه‌های شیعی در تلویزیون، سینما و تئاتر کوشیده نگاهی درست و منصفانه و با چاشنی هنر به شیعیان و شخصیت‌های بزرگ تاریخی اش داشته باشد. «لیلا و چند مسافر» نمایش تازه او که در ایرانشهر روی صحنه رفته، اثری است مناسب حال و هوای این روزها. در حالی که جامعه درگیر مشکلات فراوان و در خطر تهدیدهای خارجی است، «لیلا و چند مسافر» با روایتی احساساتی و تاثیرگذار از عشق به میهن یک جانباز شروع می شود و با ادای دین به شهدا به پایان می‌رسد. در بخش «چند مسافر» با شخصیت‌هایی روبروییم که راهی مشهد مقدس هستند و هر کدام امیدی به زیارت دارند. بعضی مانند راننده معجزه‌ای از امام هشتم دیده‌اند و بعضی مانند گلین (مهتاب نصیرپور) عزیزشان را به امام می‌سپارند.

نمایش بدون این که به دام شعارزدگی بیفتد از اعتقاد عمیق ایرانیان به امام هشتم صحبت و مخاطب را درگیر حال و هوای شخصیت‌ها می‌کند. بسیاری از فصل‌های نمایش اشک به چشم مخاطب می آورد. بازی خوب علی عمرانی، مهتاب نصیرپور، افشین هاشمی و محمد شاکری بازیگر کوچک نمایش قابل توجه است. سارینا سالاری بعد از «نام تمام مادران…» گامی به جلو برداشته و در نقشی دشوار، حضوری قابل توجه روی صحنه دارد. بازیگری با صدای خوب و تلاشی برای بالا بردن کیفیت بازی اش که کمتر دیده شده است.

«لیلا و چند مسافر» به سنت نمایش‌های سال‌های اخیر رحمانیان، موسیقی و ترانه هم بسیار دارد. اگر چه می شد با کمتر کردن ترانه‌ها، زمان نمایش را کوتاهتر و ضرباهنگ آن را تندتر کرد اما صدای خوب و اجرای قدرتمند نیما مسیحا، تاثیر نمایش را بیشتر کرده است. تماشای «لیلا و چند مسافر» به خاطر مان می‌آورد با وجود انبوه مشکلات، هنوز در این خاک پهناور چیزهای بسیاری برای دوست داشتن داریم.

نمایش «لیلا و چند مسافر» به کارگردانی محمد رحمانیان با بازی مهتاب نصیرپور، فریبا متخصص، علی عمرانی، افشین هاشمی، احسان علیخانی، محمد شاکری، سینا رازانی، سانیا سالاری، سعید توکلی و آلاله زارع طلب در مجموعه ایرانشهر روی صحنه است.

منبع :  بهمن سبز

نوشته نمایش «لیلا و چند مسافر»؛ ادای احترام به امام مهربانی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نمایش «نام تمام مادران» داستانی زنانه دارد و ادای دین به مادران و زنان ایرانی است. سیما تیرانداز٬ آشا محرابی، بهنوش طباطبائی، هانا کامکار، رویا بختیاری، سانیا سالاری، نوشین اعتماد، سینا رازانی و مبینا طبائی در این نمایش بازی می کنند.

«نام تمام مادران» در تماشاخانه کنش معاصر روی صحنه می‌رود.

نوشته نمایش محمد رحمانیان به پایان راه رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«نام تمام مادران» داستانی زنانه دارد و ماجرای یک گروه فیلمسازی است که در شهرک سینمایی خود را برای ساخت پروژه‌ای درباره حضرت فاطمه (س) آماده می‌کنند. سیما تیرانداز، آشا محرابی، بهنوش طباطبایی، هانا کامکار، سانیا سالاری، نوشین اعتماد، مبینا طبائی، رویا بختیاری و سینا رازانی با همکاری مهتاب نصیرپور و الهام دهقانی در این نمایش بازی می‌کنند.

نوشته روزهای پایانی اجرای «نام تمام مادران»/ کدام چهره‌ها نمایش رحمانیان را دیدند؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«نام تمام مادران» داستانی زنانه دارد و ماجرای یک گروه فیلمسازی است که در شهرک سینمایی خود را برای ساخت پروژه‌ای درباره حضرت فاطمه (س) آماده می‌کنند.  سیما تیرانداز، آشا محرابی، بهنوش طباطبایی، هانا کامکار، سانیا سالاری، نوشین اعتماد، مبینا طبائی، رویا بختیاری و سینا رازانی با همکاری مهتاب نصیرپور و الهام دهقانی در این نمایش بازی می‌کنند.

نوشته زمان اجرای نمایش محمد رحمانیان تغییر کرد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بهنوش طباطبایی، سینا رازانی، هانا کامکار، سانیا سالاری، رویا بختیاری، مبینا طبایی، نوشین اعتماد، الهام دهقانی و سامان احتشامی در این نشست رحمانیان را همراهی کردند.

محمد رحمانیان در آغاز این نشست گفت: می دانم که روزهای پایانی سال، گرفتاری ها زیاد است و در این شرایط اجرای نمایش، دشوارتر است. اما امیدوارم این نمایش مخاطب خود را پیدا کند.

او ادامه داد: این اولین نمایش من نیست که با زمان اجرایش تناسب و تقارن دارد. پیش از این نمایش، در ونکوور «شب سال نو» را در شب سال نو اجرا کردم.

این نویسنده و کارگردان گفت: داستان «نام تمام مادران…» همین روزها می گذرد، زمانی که ماه جوادی الثانی و اسفندماه تقارن پیدا کرده. ۲۰ جمادی الثانی که بارها در نمایش به آن اشاره می شود و میلاد حضرت فاطمه (س) است با  ۲۹ اسفندماه یکی شده است. این تقارن و همزمانی برای من اهمیت داشت و شاید همین موضوع ایده و انگیزه اصلی برای نوشتن این نمایشنامه بود.

رحمانیان افزود: آیین های اسطوره ای که از دل اسلام گرفته شده با آیین های اسطوره ایرانی مطابقت دارد، همدیگر را تکمیل کرده و بهم پاسخ می دهند.

او درباره نمایش تازه اش گفت: داستان این نمایش در یک روز و یک پرده اتفاق می افتد. چند روز مانده به عید نوروز و تولد حضرت فاطمه (س).

قصه در خانه ای اطراف شهرکی سینمایی  روایت می شود. شهرکی شبیه آنچه مجموعه «مختارنامه» در آن ساخته شده است.

فیلمی قرار است درباره حضرت زهرا (س) در این شهرک ساخته شود. زنانی در این خانه حضور دارند که ما برش عصایی از زندگی شان را روایت می کنیم.

محمد رحمانیان در بخش دیگری از این نشست گفت: نمایش به زن، زنانگی و مادری اشاره دارد. ویژگی هایی که در شخصیت حضرت زهرا (س) وجود دارد.

این نمایش بسیار زنانه است، نه فقط به دلیل موضوع آن، این نمایش درباره بروز احساسات زنانه و عواطف و دنیای زنان است. حس های زنانه در جامعه ما کتمان می شود و کمرنگ شده است. پس از نمایش «خروس» که آن را به مادران تقدیم کرده بودم به دنبال این بودم تا درباره حقیقت گمشده زنان معاصر بنویسم. این همزمانی فرصتی شد تا به دغدغه هایم در قالب یک داستان معاصر بپردازم.

کارگردان نمایش «اسب ها» گفت: آناهیتا یا زهره یا ناهید خصوصیات خود را در اسطوره های ایرانی با اسطوره زهرا شریک است. همه این ها در ذهن، معنای درخشندگی، تابندگی و روشنی را تداعی می کنند.

رحمانیان درباره ارتباط سینما و تئاتر در آثارش گفت: در «سینما نیمکت» سعی کردم توضیح بدهم که سینما و تئاتر دو هنر مستقل نیستند. در «مجلسنامه» توضیح دادم که شبیه خوانی و مجلس تقلید از دل هم زاده شده اند.

آنچه در سینما می بینیم مدیون تئاتر و شگردهای تئاتری است. مثل کلوزآپ، فید این، فید اوت و …نحوه روایت بین این دو هنر تفاوت دارد. رویکردی که به سینما دارم برخاسته از تجربه های تئاتری من است. من چیزی اختراع نکردم، سعی کردم از تجربه های دیگران استفاده کنم.

او ادامه داد: شگردهای گوردون گریک که ۲۰۰ سال پیش به تئاتر جهان افزود توسط سینمایی ها استفاده شد. چیزهایی که برشت و پیسکاتو تجربه کردند به سینما راه یافته.

کارگردان نمایش«پل» گفت: استفاده از موسیقی و تئاتر در نمایش های من چیز جدیدی نیست و قبلا تجربه شده، در تئاتر هند، چین، ژاپن و ایران وجود داشته. حتی در ایران هم پیش از من چنین تجربه هایی بوده. هفده، هجده سال قبل فرشید نوابی و الهام چرخنده یک موسیقی نمایش در سالن چهارسو اجرا کردند. کار خوبی هم بود.

رحمانیان در بخش دیگری از سخنانش درباره اجرا در تماشاخانه کنش معاصر گفت: سالن های تئاتری تهران هویت ندارند. آنها تنها مکان هایی برای اجرای نمایش هستند. البته این که تعداد تماشاخانه ها افزایش داشته، خوب است اما پیش از پیروزی انقلاب اسلامی هر سالن هویت مستقل داشت و مخاطب می دانست در تئاتر سنگلج یا مولوی چه می بیند.

اما الان تالار مولوی که باید در اختیار دانشجویان باشد، در اختیار جوان های مستعد نیست. تئاتر شهر مدتهاست از مرکزیت خارج شده و تالار وحدت به دلیل نبود تئاتر موزیکال یا اپرا و باله رونقی ندارد. این تماشاخانه ها برنامه نمایشی خاصی ندارند و همه انواع تئاتر را نمایش می دهند.

رحمانیان در پایان این نشست و در پاسخ به سوال یک خبرنگار درباره این که زمانی گفته بود به سراغ موضوع های مذهبی نمی رود گفت: من پس از ماجرایی که برای «روز حسین» اتفاق افتاد، اعلام کردم درباره معصومین و ائمه در تاریخ حیاتشان نمایشی اجرا نمی کنم.

اما در «نام تمام مادران…» داستان در زمان حال روایت می شود‌. من حضرت زهرا (س) را یک فعال اجتماعی می شناسم. به او هر وقت ظلم شده مقابله کرده، واکنش نشان داده، توهین شنیده و در جریان فعل و انفعال دنیای اطرافش بوده.

او ادامه داد: میزان مشارکت اجتماعی زنان در صدر اسلام قابل تقدیر است. حضرت خدیجه (س) هم این ویژگی را داشت و من در «عشقه» به این موضوع پرداختم. ام البنین هم این گونه بود، پس از واقعه عاشورا او تا سال ها در مدینه جلساتی برای یادآوری این واقعه داشت و با مادران شهدا دیدار می کرد.

من دوست داشتم در «مختارنامه» به نقش خانم ام البنین در قیام مدینه، ماجرای حره و قتل عام مردم مدینه اشاره شود که از این موضوع به سرعت عبور شد.

کارگردان «عشقه» افزود: من نمایشنامه «درخت» درباره حضرت زینب (س) را چاپ و اجرا نخواهم کرد. درباره حصر خانگی حضرت معصومه (س) در قم کاری اجرا نمی کنم. خیال دوستان راحت باشد. سعی می کنم به این موضوع ها به شکلی کوچک در کنار داستان های معاصر بپردازم. من باور دارم اسطوره ها در جهان امروز کاربرد دارند. من اعتقاد دارم زینب (س)٬ خدیجه (س)٬ فاطمه (س)، ام البنین (س) و … برای پرسش های انسان امروز پاسخ هایی دارند.

سینا رازانی تنها بازیگر مرد این نمایش در بخشی از نشست گفت: در این نمایش شخصیت های زن هر کدام قصه ای دارند اما شخصیت مرد قصه مستقل ندارد و حلقه واسط بین شخصیت هاست.

بهنوش طباطبایی همکاری با محمد رحمانیان را شبیه یک کلاس درس دانست. رحمانیان هم توضیح داد که بازی طباطبایی را در نمایش «سیندرلا» به کارگردانی جلال تهرانی دیده و از این بابت از تهرانی سپاسگزار است.

بقیه بازیگران و سامان احتشامی هم  از همکاری با رحمانیان ابراز رضایت کردند. این نشست در غیبت سیما تیرانداز و آشا محرابی برگزار شد. این دو بازیگر به دلیل سفر در نشست حضور نداشتند.

رحمانیان در پایان نشست گفت یکی از ترانه های نمایش که از عبدالجبار کاکایی است، آماده شده و دو ترانه دیگر که از افشین مقدم است به زودی آماده خواهد شد. علیرضا افکاری سازنده موسیقی است و سامان احتشامی اجرا و گسترش قطعات را برعهده دارد.

نمایش «نام تمام مادران…» از سوم اسفندماه به مدت ۲۰ شب در تماشاخانه کنش معاصر روی صحنه می‌رود.

نوشته حضرت زهرا (س) فعال اجتماعی بود/ اسطوره‌های مذهبی به پرسش‌های انسان امروز پاسخ می‌دهند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در متن نامه نگارش شده توسط این کارشناس سینما که در اختیار خبرگزاری ایسنا قرار گرفته است خطاب به محمد رحمانیان آمده است:

«شما در هفته گذشته نشستی خبری برگزار کردید تا به اتفاق همکاران‌تان در تولید فیلمی به نام «سینمانیمکت» به رأی هیئت انتخاب جشنواره فیلم فجر در کنار گذاشتن فیلم‌تان از بخش مسابقه اعتراض کنید. طبق آن‌چه خبرگزاری‌ها منتشر کرده‌اند، شما در این نشست چند نفر از اعضای هیئت انتخاب را به دروغ‌گویی متهم کرده‌اید و گفته‌اید: «به نظر می‌رسد انتخاب‌ها به شدت سیاسی است، من در تئاتر می‌دانم جریان چطور است، اما در سینما نمی‌دانستم. چیزی که مرا آزرد در واقع گفت‌و‌گوهایی بود که اعضای هیات انتخاب در برنامه نقد چهار انجام دادند. این‌که تاکید می‌کنند بر این‌که در این انتخاب‌ها هیچ ممیزی در کار نبوده است، دروغ محض است… این‌قدر دروغ نگویید آقای جیرانی و آقای شجاع‌نوری! زشت است، سال‌هاست که شما در این سینما کار می‌کنید و من اولین سال است که وارد شده‌ام. این میزان دروغ‌گویی برای همه شما بد است. بایستید و بگویید مسائل دیگری در کار بوده است، تلفن‌ها و شرایط دیگری… همچنین در یادداشتی که شخصی به نام معززی‌نیا نوشته بود به من گفته شده بود که چرا قواعد بازی را رعایت نمی‌کنید. مگر بقیه قواعد بازی را رعایت می‌کنند؟ وقتی شما قواعد بازی را رعایت نمی‌کنید ما هم حق داریم اعتراض کنیم. کار دیگری هم که نمی‌توانیم بکنیم، تلویزیون، رادیو، روزنامه‌ها، مملکت و مجلس در اختیار شماست، چرا اگر ما گوشه‌ای یک اعتراضی بکنیم باید این‌قدر به شما بربخورد؟ ما باید مشق دموکراسی بکنیم یا شما؟»

و در ادامه وارد جزئیات بیشتری شده‌اید و گفته‌اید: «چه هیات انتخابی؟ یکی از اعضایش آقای جیرانی سازنده یکی از بدترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران، یکی‌شان هم آقای شهرام اسدی است که بهترین فیلم‌نامه‌ سینمای ایران به نام «روز واقعه» را به بدترین شکل ارائه داد. من جرات کرده بودم چند ماه پیش شروع کردم به خواندن فیلم‌نامه «روز واقعه» و بعد درباره این فیلم‌نامه صحبت کرده بودم، نمی‌دانستم ایشان جزو هیات انتخاب است وگرنه غلط می‌کردم در این زمینه حرف بزنم! طبیعی است وقتی ایشان جزو هیات انتخاب جشنواره باشند این‌طور انتقام بگیرند، اصلا برایم مهم نیست. امیدوارم یاد بگیرند و امیدوارم دیگر دست به فیلم‌نامه‌های آقای بیضایی نزنند.» و در ادامه صحبت‌تان، برنامه «هفت» را هم تهدید کرده‌اید و گفته‌اید: «احتمالا این جلسه مورد تمسخر برنامه بهروز افخمی قرار خواهد گرفت، بنابراین من به فردی که آنجاست اخطار می‌کنم، اگر در برنامه هفت یک کلمه راجع به این جلسه شوخی کنند و حرف مفت بزنند با من طرف هستند! ما اینجا انتقاداتی را مطرح کردیم و خیلی هم جدی هستیم. آنها هم می‌توانند به ما پاسخ دهند ولی اگر بخواهند مسخره کنند راه را برای بعضی حرف‌ها از جانب من باز کرده‌اند.»

من بخشی از صحبت‌های شما را در این‌جا نقل کردم تا این جملات یک بار دیگر توسط خودتان و دیگران مرور شود. حالا که (شاید) عصبانیت‌تان فروکش کرده نظرتان درباره این حرف‌های عجیب و غریب چیست؟ اگر همچنان بر صحت همه این حرف‌ها اصرار دارید، جسارتاً بنده که «شخصی» هستم به نام معززی‌نیا می‌خواهم چند نکته را خدمت‌ شما که از مشاهیر سینمای کشورید، عرض کنم:

یک: بنده در زندگی‌ام هرگز یادداشتی خطاب به شما ننوشته‌ام یا در یادداشتی شما را خطاب قرار نداده‌ام. بلکه چند روز پیش از برگزاری نشست خبری شما، یادداشتی در صفحه شخصی‌ام نوشتم و نکته‌ای که در آن طرح کردم این بود که جشنواره فجر سی و چهار سال است دارد با همه اشکالات و نقص‌هایش برگزار می‌شود، تکلیفش مشخص است، نوع انتخاب‌هایش مشخص است، انتسابش به دولت، تاثیر ممیزی بر نحوه داوری و انتخاب، و هر عیب و ایراد دیگرش کاملاً مشخص است. و ضمناً سال‌هاست هیچ فیلمسازی را مجبور نمی‌کنند، فیلمش را به این جشنواره بدهد. بنابراین اگر کسی با تمایل شخصی و در کمال صحت و سلامت عقل، فرم جشنواره را پر می‌کند و فیلمش را تحویل این جشنواره می‌دهد تا دیده شود و بررسی شود یعنی قواعد این جشنواره را پذیرفته.

جشنواره فجر، جشنواره‌ای عجیب و غیر قابل پیش‌بینی است. ممکن است فیلمی ضعیف و پیش‌پا‌افتاده یا فیلمی ناهم‌سو با سیاست‌های رسمی به بخش مسابقه‌اش راه پیدا کند و حتی جوایز مهمی هم دریافت کند. و بر عکس، ممکن است فیلمی که قاعدتاً باید به گل سرسبد این جشنواره تبدیل شود اصلاً مورد اعتنا قرار نگیرد.

می‌توانم برای یادآوری، مثال‌های متعدد از دوره‌های مختلف بزنم. پس این‌طور نیست که این جشنواره روال و منطق مشخصی داشته باشد و با رجوع به سوابقش بتوان خط‌مشی روشنی برایش تعریف کرد. در یادداشتی که نوشته بودم تاکید کرده بودم وضع این جشنواره همین است که هست. ولی قاعده بازی در همه دنیا این است که وقتی هفتاد تا، هشتاد تا، صد تا فیلم می‌فرستند برای یک جشنواره و قرار است بیست تایش برای مسابقه انتخاب شود یعنی کلی فیلم بیرون می‌ماند. هر کسی که فیلم می‌دهد به یک جشنواره باید بداند که ممکن است فیلمش پذیرفته نشود. عادلانه یا ناعادلانه.

پس این اعتراض‌ها غیرمنطقی و غیرعادی است. چون اگر فیلم‌ کسی انتخاب هم بشود، این اعتراض‌ها را تا انتهای جشنواره می‌تواند ادامه دهد و بگوید چرا فیلم من در سانس اول صبح نمایش داده می‌شود، پس توطئه‌ای در جریان است. چرا نشست خبری فیلم من پنج دقیقه زودتر تمام شد، پس توطئه‌ای در جریان است. چرا به من جایزه ندادند یا کم دادند، پس توطئه‌ای در جریان است و…

دو: فرموده‌اید «شخصی» به نام معززی‌نیا به شما گفته چرا قواعد بازی را رعایت نمی‌کنید و بعد، پرسیده‌اید مگر بقیه قواعد بازی را رعایت می‌کنند؟ به نظر خودتان این استدلال قابل دفاع است؟ یعنی مثلاً اگر از کسی بپرسند چرا از چراغ قرمز رد می‌شوی باید جواب بدهد مگر کسی در این مملکت قانون را رعایت می‌کند که من بکنم؟

البته هستند کسانی که چنین پاسخ‌هایی می‌دهند ولی شما هم جزو آن دسته‌اید؟ در ادامه همین جملات، گفته‌اید «تلویزیون، رادیو، روزنامه‌ها، مملکت و مجلس در اختیار شماست، چرا اگر ما گوشه‌ای یک اعتراضی بکنیم باید این‌قدر به شما بربخورد؟» اگر مقصودتان این است که تلویزیون، رادیو، روزنامه‌ها، مملکت و مجلس در اختیار شخصی به نام معززی‌نیاست که خب اشتباه به عرض‌تان رسانده‌اند. اگر مقصودتان این است که من عضو گروه یا دار و دسته‌ای هستم که همه این امکانات در اختیار دار و دسته ماست، باز هم اشتباه به عرض‌تان رسانده‌اند و همان‌طور که گفتم من یادداشتم را در صفحه شخصی‌ام منتشر کرده‌ام و این امکانی است که در اختیار کلیه ساکنین کره زمین قرار داده شده و هر کسی می‌تواند در چند دقیقه برود عضو یکی از شبکه‌های اجتماعی شود و متن مورد نظرش را منتشر کند. پس احتمالاً مقصودتان این است که شبکه‌ای از مخالفین و دشمنان شما وجود دارند که شخصی به نام معززی‌نیا و اعضای هیئت انتخاب این دوره از جشنواره فجر و هر موجود زنده دیگری که رفتار، گفتار، فیلم یا نمایشنامه شما را نپسندد در آن عضویت دارد و این شبکه، اتفاقا «تلویزیون، رادیو، روزنامه‌ها، مملکت و مجلس» را هم تحت اختیار دارد. نه؟ قاعدتا چنین عقیده‌ای دارید وگرنه نمی‌گفتید «انتخاب‌ها به شدت سیاسی است… بایستید و بگویید مسائل دیگری در کار بوده است، تلفن‌ها و شرایط دیگری…» خب آقای رحمانیان عزیز، تمام حرف من در آن یادداشت همین است که وقتی کسی چنین تصوری از محل زندگی‌اش دارد چرا فیلمش را می‌دهد به جشنواره فجر؟ وقتی شما عقیده دارید گروهی به این گستردگی وظیفه دارند تا در مقابل شما و آثارتان بایستند و در همه جای مملکت هم نفوذ دارند و برای حذف شما «تلفن می‌زنند و شرایط دیگری…» خب چه دلیلی دارد تقاضا کنید در جشنواره‌ای که همین سیستم برگزار می‌کند، شرکت کنید؟

سه: در انتهای جملاتی که خطاب به شخصی به نام معززی‌نیا بیان کرده‌اید، پرسیده‌اید «چرا اگر ما گوشه‌ای یک اعتراضی بکنیم باید این‌قدر به شما بربخورد؟ ما باید مشق دموکراسی بکنیم یا شما؟» من تا پیش از این به شما اعتراضی نکرده بودم و الان دارم این کار را می‌کنم ولی حالا می‌خواهم بدانم طبق تعریف شما، مصاحبه با رسانه‌ها و برگزاری یک نشست خبری عریض و طویل در یک پردیس سینمایی که همه خبرگزاری‌ها آن را پوشش می‌دهند «اعتراض در یک گوشه» است یا نوشتن یک یادداشت کوچک در صفحه شخصی؟ پرسیده‌اید ما باید مشق دموکراسی بکنیم یا شما؟ واضح است که شما باید تمرین دموکراسی کنید آقای رحمانیان عزیز. چون شما توانایی این را دارید که نمایشنامه‌های‌تان را در هر سالن مملکت روی صحنه ببرید یا در هر انتشاراتی منتشر کنید.

شما توانایی دارید بروید در یک کشور خارجی فیلم سینمایی بسازید و بعد بازگردید به کشور خودتان و یک میلیارد و نیم سرمایه فراهم کنید و فیلمی بسازید که اسمش «سینمانیمکت» است. و توانایی دارید که وقتی فیلم‌تان توسط اعضای هیئت انتخاب پذیرفته نمی‌شود نشست خبری برگزار کنید و به صغیر و کبیر ناسزا بگویید و تهدیدشان کنید. اما همه توانایی شخصی به نام معززی‌نیا این است که یادداشتی کوچک در صفحه شخصی‌اش بنویسد. حالا می‌خواهید من مشق دموکراسی کنم؟

یا اعضای هیئت انتخاب؟ اعضای هیئت انتخاب را به همه چیز متهم کرده‌اید و گفته‌اید جیرانی بدترین فیلم تاریخ سینمای ایران را ساخته و شهرام اسدی هم بهترین فیلمنامه تاریخ سینمای ایران را ضایع کرده و دیگر دست به فیلمنامه‌های آقای بیضایی نزند! واقعاً معتقدید شمایید که مظلومید؟ صرفاً جهت اطلاع عرض می‌کنم قواعد قضاوت در مورد هیئت انتخاب یک جشنواره این نیست که وقتی چند سینماگر برای انتخاب فیلم‌ها به یک جشنواره دعوت می‌شوند بنشینیم کل کارنامه سینمایی آنها را نقد کنیم و ببینیم اگر هیچ فیلم ضعیفی در زندگی‌شان نساخته‌اند صلاحیت‌شان را برای عضویت در هیئت انتخاب تایید کنیم.

اگر قرار باشد نحوه قضاوت‌مان این باشد که هیچ هیاتی برای انتخاب یا داوری نمی‌شود تشکیل داد چون هر کسی در زندگی‌اش خطاهایی مرتکب می‌شود، متن‌های بدی می‌نویسد و فیلم‌های بدی می‌سازد، همان‌طور که جنابعالی هم نمایشنامه‌هایی نوشته‌اید که ضعیف است و فیلمنامه‌هایی برای سینمای ایران نوشته‌اید که ضعیف است و حرف‌هایی می‌زنید که با عقل آدمیزاد جور درنمی‌آید، اما این دلیل نمی‌شود که یکی از کارشناسان حوزه نمایش این کشور محسوب نشوید.

چهار: آقای رحمانیان! سال‌ها پیش، در سال ۱۳۷۶ یک روز شما همراه حمید امجد به دفتر هفته‌نامه مهر در خیابان زرتشت آمدید. ما آن روزها داشتیم هفته‌نامه مهر را در حوزه هنری منتشر می‌کردیم و حمید امجد عزیز گاهی به ما سر می‌زد و آن روز هم آمده بود تا صحبت‌هایی بکنیم درباره یک انتشاراتی که می‌خواست راه‌اندازی کند به نام نیلا. قرار بود ما کمک‌هایی بکنیم برای ویرایش اولین کتاب‌های آن انتشارات. شما آن روزها هنوز فعالیت‌تان را در تئاتر شروع نکرده بودید و من شما را نمی‌شناختم. اما همان روز، قبل از آمدن شما من مشغول نوشتن یادداشتی درباره تاریخچه جشنواره فجر و فهرست کردن معایب و نواقصش بودم که به صورت هفتگی در مجله مهر منتشر می‌شد. قبل از آن روز هم، از سال ۱۳۷۱ هر سال مقالاتی درباره نواقص این جشنواره نوشته بودم که در نشریات سینمایی منتشر شده بود، بعد از آن هم تا امروز به این کار ادامه داده‌ام و احتمالاً در زمینه حجم و کیفیت و وسعت ناسزاهایی که خطاب به این جشنواره منتشر شده رکورددارم. بنابراین طبق هیچ سندی نمی‌توانید مرا به عضویت آن شبکه‌ای درآورید که از جشنواره فجر یا جاهای دیگر دستمزد می‌گیرد تا علیه فرهیختگانی چون شما فعالیت کند.

خودتان گفته‌اید اولین سال است که وارد سینما شده‌اید. دوستانه توصیه می‌کنم از همین ابتدا روش و منش همان استادی را در پیش نگیرید که به شهرام اسدی توصیه کرده‌اید دست به فیلمنامه‌هایش نزند. ایشان هم همیشه معتقد بوده و هست که افرادی در کشور حقوق می‌گیرند تا نگذارند ایشان کار کند. حتماً کسانی بوده‌اند و هستند که ایشان را دوست ندارند و ترجیح می‌دهند ایشان فیلم نسازد یا تئاتری را روی صحنه نبرد. در این شکی نیست. اما این تصور که افرادی در همه دوران‌ها و حکومت‌ها استخدام می‌شوند تا با در دست گرفتن «تلویزیون، رادیو، روزنامه‌ها، مملکت و مجلس» نگذارند شما و ایشان فیلم بسازید، عاقبتی نخواهد داشت جز این‌که چنین نشست‌هایی برگزار کنید تا انواع ناسزا را نثار دیگران کنید و چنین جملاتی بر زبان بیاورید که «اگر در برنامه هفت یک کلمه راجع به این جلسه شوخی کنند و حرف مفت بزنند با من طرف هستند… و راه را برای بعضی حرف‌ها از جانب من باز کرده‌اند» این نوع تهدید و ارعاب که ادبیات همان کسانی است که معتقدید وظیفه دارند مانع فعالیت شما شوند. اگر شما هم مثل آنها حرف بزنید که پس قرار است به‌عنوان یک «هنرمند» چه چیزی را در فرهنگ این کشور تغییر دهید؟»

اما تنها چند ساعت پس از آن که این نامه منتشر شد، محمد رحمانیان کارگردان فیلم «سینما نیمکت» جوابیه‌ای منتشر کرد که متن آن به شرح زیر در سایت خبرآنلاین منتشر شده شده است:

«در مورد اظهارات شخصی به نام معززی نیا

یکم. همچنان بر عقیده‌ام نسبت به جشنواره فیلم فجر و سیاسی بودنِ آن تاکید می‌ورزم.

دوم. همچنان معتقدم آقای معززی نیا جزئی کوچک از جریانی بزرگ است که نه فقط «سینما نیمکت»، که همه‌ی فیلم های غیر همسو با سیاست های رسمی را هدف قرار داده‌اند.

سوم. من هرگز هیچ فرمی برای شرکت در جشنوارهی فیلم فجر پُر نکرده‌ام. این تصمیم تهیه‌کننده بود و من به آن احترام گذاشته‌ام  اما همچنان بر حق خود نسبت به اعتراض به پذیرفته نشدن فیلم در بخش‌های اصلی جشنواره و تبعیدش به گروه هنر و تجربه اصرار می‌ورزم.

چهارم. آقای معززی نیا در برابر چند جمله‌ی کوتاه من طومار نوشته‌اند و پرونده‌سازی کرده‌اند و پای مهاجرت و فیلم ساختن من در کشور دیگری را به میان کشیده‌اند. البته می‌فهمم ایشان را… اما چه ربطی به اعتراض من دارد این مسائل؟ سینماگری که نوشته‌ی ایشان را در برنامه‌ی هفت بازخوانی کردند، هم دقیقاً همین کار را کرد، و اتفاقا فیلمی که در کانادا ساخت بسیار خوب از کار درآمده…. باید از ایشان اجازه می‌گرفتم برای فیلم ساختن در سرزمینی دیگر؟ آن هم زمانی که رفقای ایشان در سازمان سینمایی دولت پیشین راه نفس ما را بریده بودند؟ … و این یک و نیم میلیارد سرمایه برای ساختنِ فیلم دیگر چه صیغه‌ای است؟ اشکالش چیست؟ هر فیلمی هزینه‌ای دارد. رفقای شما با بوسه فیلم ساخته‌اند که من بسازم؟

پنجم. من به صغیر و کبیر ناسزا نگفته‌ام. من نمایشنامه‌نویس شده‌ام که به کسی ناسزا نگویم. از فیلم‌های دوتا از دوستان شما انتقاد کرده‌ام و جرات کرده‌ام و پرسیده‌ام چنین فیلمسازانی با چنین آثاری چرا باید عضو هیئت انتخاب فیلم باشند؟… هنوز هم کسی این پرسش را پاسخ نداده است. در ضمن تهدیدی هم در کار نیست. باز هم تاکید میکنم؛ این مملکت مال آقای معززی نیا و دوستانش است.شمشیر دن کیشوتی من چوبی‌ست و صد البته که شمشیرهای شما واقعی و اصلاً امثال شما برای همین به دنیا آمده اید تا کسی جرات نکند گردنش از مو باریک تر باشد…تهدیدی در کار نیست آقایان…خوش باشید.

ششم. نشست خبری ما عریض و طویل نبود… کوچک بود مثل خود فیلم. فرقش این بود که من از بازیگرانی که به من افتخار داده بودند و نقشهای کوچکی در فیلم ایفا کرده بودند، دعوت کردم که به روی صحنه بیایند. آن وقت این اسمش می‌شود عریض و طویل؟… خوب دارید درستان را پس می‌دهید به اعاظم قوم.

هفتم. فرموده‌اند حرف‌هایی که می‌زنم با عقل آدمیزاد جور درنمی‌آید. این را پای بی ادبی ایشان نمی‌گذارم…بد نگفته‌اند.حقیقتش اگر عقل داشتم با چنین مافیایی درگیر نمی‌شدم.

هشتم. فرموده‌اند در سال ۱۳۷۶ من هنوز کار تئاتر را شروع نکرده بودم. ایشان در این جور موارد بهتر است به دوستانِ بولتن‌سازشان مراجعه کنند چون انگار هنوز در ابتدای امر خطیر پرونده‌سازی هستند، وگرنه چگونه می شود با یک چرخش قلم، شانزده سال کار حرفه‌ای آدمی را حذف کرد؟ البته که ایشان و دوستانشان در امر حذف استادند، اما اینجوری؟ می‌خواهند تاریخ را از نو بنویسند؟ بهتر است این کار را نکنند چون نه سوادش را دارند و نه بضاعتش را. نمی‌دانم، ایشان سال ۶۰ در کجا بودند و در چه حالی، ولی من در اردیبهشت همان سال اولین نمایشنامه‌ام را به نام «سرود سرخ برادری» در نشر ویرایش به چاپ رساندم و در سال ۶۱ در تالار قشقایی تئاتر شهر به صحنه بردم. بقیه‌ی این ۱۶ سال حذف شده را می‌توانند از رفقای محترم بولتن‌سازشان بپرسند.

نهم. اعتراض چند کلمه‌ای من به ایشان این فرصت را داده که دوباره پای بهرام بیضایی را به میان بکشند و دوباره نیشی نثار بزرگمردی کنند که سال‌هاست ترک وطن کرده تا شخصی به نام معززی‌نیا و دوستانش آن را بین خود تقسیم کنند. من صمیمانه از استاد بهرام بیضایی عذر می‌خواهم و در پاسخ آن‌ها که از استاد می‌خواهند به ایران برگردد، توصیه می‌کنم یادداشت این شخص را بخوانند تا دریابند در همچنان بر همان پاشنه می‌چرخد.

دهم. این شخص دوستانه توصیه کرده چون اولین سال است که وارد سینما شده‌ام از همان ابتدا روش و منش استاد بیضایی را پیش نگیرم… این یک پیشنهاد شخصی یا جناحی است؟ هر چه که هست ایشان با این دم خروس، همه‌ی قسم‌های قبلی را درباب ژست دمکراسی و رعایت قاعدهی بازی و قواعد قضاوت به باد فنا می‌دهد… بد گافی دادند این جناب! و بهتر است این سخن آویزه‌ی گوششان باشد که برای بسیاری از ما افتخاری است روش و منش بیضایی را در پیش گرفتن…ایکاش شایستگی شاگردی ایشان را داشته باشیم.

یازدهم. در همه‌ی دنیا، به همه‌ی جشنواره‌ها انتقاد می‌شود و برای این انتقاد از شخصی به نام معززی‌نیا و دوستانش اجازه‌ای گرفته نمی‌شود. نمونه‌ی اخیرش اعتراض بسیاری از سینماگرانِ هالیوود به مراسم اسکار امسال است و تحریم آن. باز هم می‌پرسم… چرا آستانه‌ی تحملتان اینقدر پایین آمده؟ کمی خوددار باشید…اعتراضات بزرگتری در راه است…

دوازدهم. توصیه‌ی من به شما این است… صمیمانه و از ته قلب… دست بکشید از این بولتن سازی… در شان شما نیست. و شاید هم هست و من خبر ندارم.»

نوشته معززی‌نیا خطاب به رحمانیان: حرف‌هایی می‌زنید که با عقل آدمیزاد جور درنمی‌آید!/ پاسخ رحمانیان: معززی‌نیا جزئی از جریانی‌ست که فیلم‌های غیرهمسو با سیاست‌های رسمی را هدف قرار داده‌اند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این نشست تورج منصوری با اشاره به تولید این فیلم سینمایی بیان کرد: از یکسال قبل تولید این فیلم سینمایی را آغاز کردیم. البته از دو سه ماه پیش تر برنامه ریزی برای شروع کار، انتخاب گروه و لوکیشن ها آغاز شده بود. با توجه به وضعیت تولید در سینما با احتیاط بیشتری شروع کردیم و بدون اینکه متوقف شویم توانستیم همه ناهمواری ها را هموار کنیم. از آنجا که لوکیشن اصلی فیلم باید در یک رکورد ساخته می شد در روزهای اول مشغول ساخت دکور شدیم و بقیه لوکیشن ها در اطراف تهران و در فضاهای پراکنده ای اتفاق می افتاد.

در ادامه محمد رحمانیان درباره ایده این فیلم توضیح داد: بخشی از ایده فیلم به خاطرات من بازمی گردد. این فیلم بین سال های ۶۸ تا ۷۱ را روایت می کند و به دوره ای اشاره دارد که ویدئو در ایران غدغن بود. این ایده را قبلا در مجموعه «نیمکت» که از تلویزیون پخش شد به کار برده بودم و برایم چیز پیچیده ای نبود.

حسین عرفانی نیز که در این فیلم در نقش یک دوبلور قدیمی ایفای نقش کرده است، عنوان کرد: من در این فیلم نقش آدمی را بازی می کنم که یک دوبلور است ولی اشاره ای به نامش و اینکه جرمش چیست، نمی شود. دست اندرکاران سینما آثار رحمانیان و منصوری را می‌شناسند و من نیز فعالیت های این دو را دنبال می کردم و بسیار علاقه مند بودم که با آنها کار کنم. زمانی که آقای رحمانیان از من دعوت به همکاری کرد اگر یک خط هم دیالوگ داشتم باز می پذیرفتم که برای او بازی کنم. وقتی سناریو را خواندم دوباره همان لحظه برگشتم و از صفحه یک مجددا شروع به خواندن کردم. باید عنوان کنم که اگر تا به حال یک کار خوب کرده باشم که از ته دل راضی باشم همین کار است.

رضا ناجی نیز که در این فیلم در نقش رئیس زندان حضور دارد در سخنانی کوتاه گفت: من بازیگر تئاتر بودم و بعد از ۴۷ سال تئاتر کار کردن از طریق آقای مجیدی به سینما آمدم. همیشه دوست داشتم با آقای رحمانیان در تئاتر کار کنم، اما بازی در فیلم سینمایی او نصیب من شد. بسیار خوشحال شدم زمانی که از من دعوت به همکاری شد و شب تا صبح از این خوشحالی نخوابیدم. همچنین به نقش علی عمرانی بسیار حسودی کردم.

محمد رحمانیان درباره حضور این دو بازیگر در فیلمش بیان کرد: وقتی که حسین عرفانی پذیرفت در این فیلم بازی کند نمی دانید که چه باری از روی دوش من و منصوری برداشته شد. در واقع او بزرگ‌منشی و بزرگواری کرد که بازی در این فیلم را پذیرفت. همچنین از زمانی که برای نگارش فیلمنامه دست به قلم بردم فقط به رضا ناجی برای این نقش فکر می کردم. من برای نقش رئیس زندان شماره دویی نداشتم و او نیز با بزرگواری پذیرفت که در این فیلم بازی کنم. باید بگویم که این دو وزن و اعتبار فیلم را صد برابر کردند.

علی عمرانی نیز با اشاره به اینکه نقش سختی را در این فیلم سینمایی پذیرفته، متذکر شد: تلاش ما در طول این سالیان این بوده که مخاطب از ما راضی باشد و ما نیز این فیلم را به دور از حواشی و هیاهوی سینما ساختیم که امیدوارم مخاطبان از دیدن آن راضی باشند.

اصغر پیران نیز با اشاره به اینکه بازی در این فیلم برایش شانس فوق العاده ای بوده، اضافه کرد: از زمانی که تئاتر را شروع کردم جزو آرزوهایم بوده که با محمد رحمانیان و گروهش کار کنم و بسیار خوشحالم که بالاخره این اتفاق رخ داد.

محسن شاه ابراهیمی مدیر هنری فیلم نیز با اشاره به اینکه این فیلم کاری جذاب و پیچیده بوده از سرمایه گذار فیلم برای حمایت از این اثر سینمایی تشکر کرد.

اشکان خطیبی بازیگر این فیلم سینمایی در سخنرانی کوتاه اظهار کرد: آنقدر حالم بد است که واقعا نمی دانم چه بگویم. بنابراین ترجیح می دهم اگر سوالی باشد به آن پاسخ دهم.

رامین پورایمان نیز که در این فیلم به ایفای نقش می پردازد، در سخنان کوتاهی از حضور در این اثر سینمایی ابراز خرسندی کرد و به خودش تبریک گفت که هنوز در ذهن رحمانیان باقی مانده و وی به او پیشنهاد بازی در این فیلم را داده است.

مهتاب نصیرپور یکی دیگر از بازیگران فیلم که نقش ملی را در این اثر بازی می کند، عنوان کرد: من در این فیلم جزو یک گروه نمایشی هستم که سعی می کند فیلم های ویدیویی را که امکان پخشش برای مخاطبان فراهم نیست برای مردم به نمایش بگذارد.

در ادامه حسن ایوبی با اشاره به اینکه تدوین نسخه دوم فیلم را انجام داده است، اذعان کرد: من آنونس فیلم را هم ساخته ام که در دو ورژن ساخته شده اولی برای حضور در جشنواره ها و اکران های خارج از کشور و دیگری برای اکران های مردمی تولید شده است. آقای رحمانیان در ذهنشان فیلم را ساخته بودند و تدوینی هم روی نسخه اولیه بر همان اساس انجام دادند. برای نسخه کوتاه تر از من درخواست شد که فیلم را تدوین کنم اما باید بگویم که نسخه ای که در جشنواره به نمایش در می آید با تدوین آقای رحمانیان خواهد بود.

امیررضا معتمدی مسئول جلوه های ویژه فیلم نیز توضیح داد: جای چنین کاری در سینمای ایران خالی بود و من نیز فضاسازی های خاص محمد رحمانیان را با کمک فیلمبرداری تورج منصوری و مشاوره های محسن شاه ابراهیمی عملی کردم. امیدوارم صحنه هایی که من کار کردم را نبینید ولی تحت تاثیر آن قرار بگیرید.

انتخاب‌ها به شدت سیاسی بود

در بخش دیگری از این نشست خبری محمد رحمانیان درباره انتخاب نشدن فیلم در بخش سودای سیمرغ و عملکرد هیات انتخاب بیان کرد: انتخاب ها به شدت سیاسی بوده است و من این امر را زمانی که در هیات داوران جشنواره تئاتر فجر حضور داشتم درک کردم، اما ساز و کار سینما را به درستی نمی دانستم تا اینکه امسال برای اولین بار در جشنواره حضور یافتم. چیزی که من را بسیار آزرده کرد صحبت هایی بود که فریدون جیرانی و علیرضا شجاع نوری در برنامه «نقد چهار» در تلویزیون انجام دادند.

کارگردان نمایش «فنز» و «پل» ادامه داد: من از این دو توقع نداشتم که جلوی دوربین زنده تلویزیون این حرف ها را بزند و متاسفانه جیرانی مدام کار را خراب تر می کرد. او در جایی عنوان کرد که بعد از فیلم «درباره الی» نگارش فیلم های ایرانی به سمت استفاده از خرده پی‌رنگ‌ها گرایش پیدا کرده و معمولا دیگر فیلمنامه های کلاسیک خریدار ندارد. در حالی که این حرف اصلا درست نیست و نمی توان به کسی گفت که فیلمنامه کلاسیک نسازد. فرهادی و کیارستمی افراد تکی هستند همانطور که جیرانی یک دانه است چون هیچ کس نمی تواند فیلمی مثل «خواب زده ها» را بسازد.

چرا از اینکه ما حرف بزنیم ناراحت می‌شوید؟

رحمانیان عنوان کرد: آقای جیرانی و شجاع نوری اینقدر دروغ نگویید. شما سال ها است که دارید در سینما کار می کنید، اما من سال اولی است که به سینما آمده ام. چرا سعی می کنید چیزی را که بویی از واقعیت نبرده به مخاطب انتقال دهید. همچنین در یادداشتی که شخصی به نام معززی‌نیا نوشته بود به من گفته شده بود که چرا قواعد بازی را رعایت نمی کنید؟ مگر بقیه این قواعد را رعایت می‌کنند؟ همه چیز این مملکت در اختیار شما است پس چرا از اینکه ما در یکی دو روزنامه حرفمان را می زنیم ناراحت می شوید؟

وی درباره حضور فیلم در بخش هنر و تجربه اضافه کرد: فیلم های هنر و تجربه آثار بسیار درخشانی هستند و به نظرم گروه هنر و تجربه یکی از بهترین گروه ها است، اما فیلم من ارتباطی به هنر و تجربه ندارد چون که نه هنری است و نه تجربه نویی را به مخاطب عرضه می کند. این فیلم بسیار کلاسیک ساخته شده است. با افتخار خوشحالم که «سینما نیمکت» در این بخش پذیرفته شده است و از سیف‌الله صمدیان و شهرام مکری که به ما فرصت دیده شدن دارند بسیار تشکر می کنم.

کارگردان «هامون بازها» تصریح کرد: من اگر می دانستم که این هیات انتخاب در جشنواره حضور دارند فیلمم را ارائه نمی دادم. وقتی یکی از اعضای هیات انتخاب فریدون جیرانی باشد که یکی از بدترین فیلم های تاریخ سینمای ایران را ساخته و دیگری شهرام اسدی که یکی از بهترین فیلمنامه ها را کامل تعریف نکرده نباید انتظاری جز این داشت. من چند ماه قبل از آغاز جشنواره از فیلم شهرام اسدی انتقاد کردم اما اگر می دانستم او جزو هیات انتخاب جشنواره است دهانم را می بستم و حرفی نمی زدم. طبیعی است که او بخواهد انتقام بگیرد، اما امیدوارم او یاد بگیرد دیگر دست به فیلمنامه های بهرام بیضایی نبرد.

منصوری در توضیح صحبت های رحمانیان گفت: زمانی که متوجه شدم این فیلم در بخش مسابقه و فیلم اولی ها نیست انگار از جایی به زمین خوردم و برایم بسیار عجیب بود که مثلا اگر ۱۱ فیلم اول ساخته شده باشند آیا این فیلم نمی تواند یازدهمین اثر بخش فیلم های اول باشد؟ باورم این بود که حتما سه چهار فیلم قوی در میان فیلم های اول وجود دارد، اما «سینما نیمکت» حداقل می توانست جزو این ۱۱ فیلم انتخابی باشد.

وی ادامه داد: بعد از آن من با مسئولیت خودم پذیرفتم که فیلم را به بخش هنر و تجربه بدهم با وجودی که از ابتدا فرم این بخش را پر نکرده بودم، اما دوست داشتم فیلم دیده شود. به این فکر کردم که حضور این اثر می تواند در جشنواره باعث دیده شدن و بحث و تبادل نظر درباره سینما شود و چون کودک متولد شده ارزش دیده شدن دارد. من کاری به حاشیه ها و مسائل پشت پرده ندارم و به نظرم بسیاری از حرف ها در آینده ثابت خواهند شد.

مهتاب نصیرپور نیز در ادامه این بحث یادآور شد: بخش سودای سیمرغ، ویترین سینمای ایران است. این فیلم نیز اولین گام محمد رحمانیان به حساب می آید و ما علاقه مند بودیم که این فیلم در این بخش دیده شود تا بیشتر مورد نقد قرار گیرد. ما باور داریم که این فیلم می توانست نقدها و نگاه های مختلفی را برانگیزد و نقطه نظر رسانه ها به ما در کارهای بعدی کمک کند. اگر ما در تئاتر به جایی رسیدیم به دلیل حضور رسانه ها و مطبوعات است و در سینما هم نیازمند این نقدها هستیم.

فردین خلعتبری آهنگساز فیلم «سینما نیمکت» در صحبت هایش متذکر شد: در هر دوره از جشنواره فیلم فجر هر گروهی می آید که ابتدا خدمت کند، اما در ادامه کار به جایی می رسد که همه می خواهند حکومت کنند. جشنواره های فجر هیچگاه نمی توانند ادعا کنند که فیلمسازان را به خودی و غیرخودی تقسیم نکرده اند. ما در هر جشنواره تقسیم به خودی و غیرخودی شدیم و فکری که می خواهد حکومت کند برای تایید ایده های خودش متوسل به دوستان ما در هیات انتخاب و داوری می شود. حیف است که نگاه یک هنرمند باعث شود یک هنرمند دیگر، غیرخودی جلوه کند.

علی عمرانی نیز با اشاره به اینکه خوشحال است که این فیلم در بخش سودای سیمرغ انتخاب نشده است، اظهار کرد: به نظرم بسیاری از اعضای هیات انتخاب صلاحیت حضور در سینما را ندارند. کسی که فیلم «خواب زده ها» را می سازد و یا بازیگری که بلد نیست جای خودش حرف بزند و همکاران آقای رفیعی نقشش را دوبله می کنند صلاحیت انتخاب آثار را ندارند. معتقدم این نکته که انتخاب ها در هر دوره سلیقه گروهی خاص است، اصلا درست نیست بلکه باید یک عده آدم که قاعده بازی و زیبایی شناسی را بلدند بیایند در مورد آثار نظر بدهند که معتقدم این اتفاق در این دوره رخ نداده است.

انتقاد از برنامه «هفت»

محمد رحمانیان در پایان این نشست با اشاره به حضور فردی که حدس می زد از برنامه «هفت» در این جلسه حضور دارد، عنوان کرد: من چند قسمت اخیر برنامه آقای افخمی را دیده ام که چطور هنرمندان را مسخره می کند. اگر از این نشست یک کلمه در برنامه «هفت» بازگو شود و با آن شوخی کنند و حرف بی‌خود بزنند با من طرف هستند. ما یکسری انتقادات جدی را مطرح کردیم پس اگر بخواهند می توانند به صورت جدی به ما پاسخ دهند.

این کارگردان تئاتر همچنین با اشاره به اینکه این فیلم ادای دین به سینما، تئاتر و دوبله است، گفت: ما اشتباه کردیم که از ابتدا در مورد این اثر اطلاع رسانی نکردیم و بیش از حد محافظه کارانه عمل کردیم. فیلم دچار ممیزی های اندکی شده و این اتفاق را هم مدیون آقای جیرانی است که کدها و نشانه هایی از فیلم بیرون کشیده و به هیات انتخاب داده است در حالی که فیلم دارد حرف خودش را می زند.

در این نشست رسانه ای از تیزر فیلم سینمایی «سینما نیمکت» و همچنین عکس هایی از این اثر سینمایی که تاکنون عرضه نشده بود، رونمایی شد.

نوشته اعتراض به سازوکار قانونی، پس از حذف!/ محمد رحمانیان: این انتخاب‌ها سیاسی است/ شهرام اسدی انتقام گرفت/هفت اگر شوخی کند با من طرف است!/ جیرانی یکی از بدترین فیلم‌های تاریخ ایران را ساخته اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سامان مجد وفایی مدیر مرکز گسترش فناوری سینمایی در رابطه آخرین فعالیت های خود به سوره سینما گفت: فیلم سینمایی «سینمانیمکت» به کارگردانی محمد رحمانیان این روزها در حال تدوین است و پس از آن برای انجام تصحیح رنگ به این دفتر واگذار می شود. همچنین علاوه بر فیلم هایی که در حال حاضر روی پرده اکران هستند، «گینس» به کارگردانی محسن تنابنده، «دریا کنار» ساخته آرش معیریان، «اسب‌ها می‌تازند» از حسن نجفی، «دلم میخواد» بهمن فرمان آرا از جمله کارهایی سینمایی آماده نمایش این مرکز است.

وی افزود: در میان آثار تلویزیونی هم تله فیلم «حبیب آقا» به کارگردانی محمد حمزه‌ای، «سه روز و دو شب» ساخته مرجان اشرفی‌زاده، «روشنای حقیقی» به کارگردانی مجید سروینی هم برای پخش آماده شده است.

نوشته تصحیح رنگ «سینما نیمکت» آغاز می‌شود/ فیلم رحمانیان روی میز تدوین اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- جمعه شب ۱۷ مردادماه تماشاگران نمایش «ترانه های محلی» به کارگردانی محمد رحمانیان از سوی بهرام ریحانی هنرمند تئاتر برای تماشای یک نمایش خیریه دعوت شدند. در حالی که در پایان نمایش، تماشاگران سالن اصلی تئاتر شهر بازیگران و گروه موسیقی نمایش رحمانیان را تشویق می کردند، ریحانی به دعوت کارگردان روی سن آمد و درباره رنج های مبتلایان به بیماری سرطان صحبت کرد و از مردم خواست در اجرای امروز شنبه ۱۸ مردادماه حضور یابند تا با فروش بلیت این اجرا به کودکان مبتلا به سرطان کمک شود.

نمایش «شادی حقیقی آرام و بی‌صداست» به کارگردانی بهرام ریحانی است و باران کوثری، آرزو افشار ، کامبیز بنان و بهرام ریحانی در آن بازی می‌کنند. این مراسم ساعت ۱۸ شروع می شود و نمایش ساعت ۱۹ در سالن اصلی اجرا می شود.

نوشته دعوت بهرام ریحانی از مردم برای حضور در یک اقدام خیریه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما – میثم محمدی: طرفداران پر و پا قرص تلویزیون او را با سریال «روزی عقابی» به خاطر می‌آورند و بازی او در «ریحانه» و «ترانه مادری» را به یاد دارند. اهالی تئاتر سال‌ها نمایش‌های او را در کسوت بازیگر و کارگردان به تماشا نشسته‌اند و در سینما هم آثاری همچون «اسکادران عشق» ، «چشمک» و «کارناوال مرگ» را در کارنامه دارد. همین مختصر که از کارنامه این هنرمند یاد کردیم دلیلی است تا وقتی دور از هنر باشد، یادی از او بکنیم و پای درد دلهایش بنشینیم. حسین سحرخیز در گفت و گو با سوره سینما درباره تئاتر، سینما و تلویزیون صحبت کرد.

صحبت را از شرایط و احوال جسمانی شما شروع کنیم. این روزها مشکل خاصی که ندارید؟

حسین سحرخیز: شرایط خوبی از لحاظ جسمانی دارم و در سلامت کامل هستم، اما از لحاظ کاری به دلیل اینکه با رکود مواجه هستیم از عالم هنر دور شدم و این برای من که در کار هنر نفس کشیده و زندگی کرده‌ام، دشوار است. این شرایط بد ، بین ما و عشقمان فاصله انداخته است.

آخرین باری که ما شما را در یک مجموعه تلویزیونی دیدیم در کدام مجموعه یا فیلم بود؟

آخرین کاری که در آن ایفای نقش کردم مجموعه «هوش سیاه» بود و بعد از ساخت «گذرگاه مرزی» با همکاری مرزبانی کل کشور و شبکه یک در حوزه کارگردانی هم موفق به ساخت اثر دیگری نشده ام.

دلیل این رکود و فاصله چیست؟

واقعیت این است که خود من هم دلیل را نمی یابم و با وجود اینکه درک می کنم شرایط بد اقتصادی در تمام زنجیره‌های هنری از جمله تئاتر، سینما و تلویزیون تاثیر گذاشته، اما از طرفی شاهد هستیم که این مشکلات مالی فقط برای عده خاصی است.

معمولا افرادی که خاستگاه تئاتری دارند وقتی در حوزه تصویری با رکود مواجه می شوند به خانه اول خود یعنی صحنه تئاتر بر می گردند. شما این کار را هم نکردید.

در مورد تئاتر که باید با صراحت بگویم که مسئولان تئاتر مدیریت صحیحی ندارند و وضعیت نامناسب تر است. چهار سال است می‌خواهم یک نمایش در مورد فردوسی با عنوان «بازی نامه باستان» را روی صحنه ببرم و هر بار که به بنیاد رودکی می‌روم، می‌گویند سالن رزرو است و یا اینکه با دلایلی همچون نبود امکانات و از این دست مسائل عذر ما را می‌خواهند. یکی از معضلاتی که دامن ما را گرفته همین پروسه فرسایشی تصویب نمایشنامه و در واقع زمان غیر منطقی تائید ایده تا رسیدن به مرحله تولید و اجراست که این جریان در تلویزیون هم وجود دارد. مگر من چقدر انرژی دارم که بخش عمده ای از آن را صرف این دوندگی کنم؟

عمده ترین مشکلی که به ذهن شما می رسد نشات گرفته از کجاست؟

ما درد مدیریت داریم. من زمانی مصاحبه‌ای با تلویزیون داشتم و آنجا عنوان کردم باید در تئاتر دو مدیریت اداری و مدیریت هنری داشته باشیم و اینها از هم تفکیک شوند. مرکز هنرهای نمایشی و در مجموع کار هنری مانند وزارتخانه ها نیست و کسی که در راس این هرم می‌نشیند باید با شناخت زبان اهل هنر و تسلط بر این رشته تعامل کارآمدی را میان هنرمندان برقرار کند. در کنار این مسائل ما هنوز نتوانسته ایم یک کار ساده تفکیک و طبقه بندی سالن‌ها براساس آثار نمایشی را انجام دهیم. در صورتی که مرکز باید این کار را انجام دهد و آثاری که به فرض در تالار وحدت روی صحنه می‌رود، باید بنابر ویژگی‌های متن و تعداد بازیگران و هزینه طراحی دکور در نظر گرفته شود و در این زمینه باید نگاه کارشناسانه صورت بگیرد، در صورتی که همان بودجه را که برای چنین نمایشی اختصاص می‌دهند به نمایش های دیگر هم می‌دهند که این حاصل نبود شناخت صحیح از این هنر است.

در مورد اختصاص سالن به افراد صحبت کردید. در روزهای گذشته اختلافی بین قطب الدین صادقی و محمد رحمانیان در همین زمینه بوجود آمده. مطلع هستید؟

بله. اما مشکل رحمانیان و صادقی نیست و هر دو این دوستان حق دارند کار کنند، اما باید دید چه کسانی این فضا را ایجاد می‌کنند تا سوءتفاهم بوجود آید که رحمانیان نورچشمی است. به نظرم مدیر باید برنامه ریزی درست داشته باشد. البته من تا به حال مدیر مرکز هنرهای نمایشی را ملاقات نکرده‌ام و نمی‌دانم چقدر تئاتری ها و این هنر را می‌شناسد و به ویژگی‌های آن آشنایی دارد تا در نتیجه آن بتواند اولویت‌بندی انجام دهد.

بحث بودجه در تئاتر همیشه یکی از مشکلات اساسی بوده که مدیران نسبت به کمبود آن در برابر انتظارات هنرمندان انتقاد داشته اند. آیا تمام مشکلات با بودجه کافی حل خواهد شد؟

ابتدا باید یک مدیریت کارآمد در بدنه تئاتر شکل بگیرد. در مورد بودجه یک سوال برای من پیش می‌آید و اینکه آیا بودجه حال حاضر تئاتر با زمان مدیریت علی منتظری قابل قیاس بود؟ قطعا نبوده. با این وجود فعالیت‌هایی که در آن زمان صورت می‌گرفت را با الان مقایسه کنید، یکی از آن فعالیت‌ها اعزام یک گروه نمایشی به خارج از کشور برای اولین بار بود که من هم در کنار صادق هاتفی و مرحوم هادی اسلامی و سیروس گرجستانی، صدرالدین حجازی و دیگر دوستان در آن جمع حضور داشتم.

نقش تعامل میان هنرمندان با یکدیگر و مدیران در این مسیر چگونه است؟

این تعامل باید اتفاق بیفتد و همه هنرمندان در رده های سنی مختلف باید کار کنند تا کالبد این هنر زنده باشد، اما متاسفانه هنوز یک مدیر نتوانسته سیاست گذاری درستی انجام دهد و حتی در کمترین سطح آن که تفکیک سالن های نمایشی براساس موضوع و سبک کارهاست انجام نمی شود که من تماشاگر علاقمند بدانم که به فرض برای تماشای یک اثر کلاسیک و یا یک کمدی و یا یک رئالیسم اجتماعی به کدام سالن بروم و اقدامات دیگری که باز هم صرف نظر از بودجه به نظر شدنی است.

با توجه به اینکه شما سابقه حضور در آثار سینمایی را هم داشته اید، وضعیت سینمای ما را در این روزها چطور ازیابی می‌کنید؟

سینما هم وضعیت مناسبی ندارد و در واقع بارور و تاثیرگذار نیست و بیشتر جنبه صنعتی آن مدنظر است و بار فرهنگی اندکی دارد. فقط در مقاطعی جرقه ای از سوی آدم‌هایی که دغدغه دارند را شاهد هستیم، اما در اکثریت جریان بار فرهنگی وجود ندارد و حتی گاهی اوقات ضد فرهنگ هم شده. برخی مواقع جریان‌ها مباحثی را در فرهنگ و ادبیات و زبان ما رواج می دهد که مخرب هم هست.

با این تفاسیر به نظر می رسد درباره تلویزیون هم نباید نظر مساعد داشته باشید.

تلویزیون با مشکلات اقتصادی مواجه است و بدون پول نمی تواند تولید درست داشته باشد. هزینه های سنگینی می خواهد. به عنوان نمونه یک سریال معمولی بیش از ۲ میلیارد تومان هزینه دارد و از طرفی هم تولید یک فیلم تلویزیونی با بودجه متوسط حدود ۲۵۰ میلیون تومان هزینه دارد. در نتیجه شاهدیم انتظارات برآورده نمی شود. هر چند که عده‌ای در همین شرایط پشت سر هم کار می کنند و دلیل آن را هم نمی‌دانیم.

شما با این شرایط کم کاری و دوری از فعالیت های هنری با مشکلات اقتصادی در زندگی مواجه نشدید؟
خیر. خدا را شکر اموراتمان را می‌گذرانیم. گاهی به این فکر می‌کنم که با ۳۵ سال سابقه حضور در عرصه هنری این کشور اگر در دو سال گذشته همسرم کار نمی‌کرد و من حقوق بازنشستگی اداره تئاتر را نمی‌گرفتم ، چه باید می‌کردم؟ من که در این فضا نفس می‌کشم و به گفته صاحب‌نظران و کارشناسان بازیگری را می‌شناسم و در کارگردانی هم حرف جدی داشته و دارم.

همسر شما هم در حوزه نویسندگی فعالیت دارد. قصد همکاری و کار مشترک را ندارید؟

همسرم خانم نرگس راسخ نویسنده رمان‌‌های طنز است. کمتر خانمی در این زمینه قلم می‌زند .آخرین اثر او با عنوان «شوخی در دست تعمیر است» است. روی کارهایی که همسرم می‌نویسد کار می‌کنیم تا در صورت نتیجه بتوانیم با دراماتیزه کردن و اقتباس از داستان‌ها فیلمنامه‌هایی در قالب تله فیلم، سریال و حتی فیلمنامه سینمایی بنویسیم.

همانطور که اشاره کردید به تائید بسیاری از کارشناسان و صاحب نظران شما در حوزه بازیگری شناخت درستی دارید . با این تفاسیر شرایط بازیگری در سینما و تلویزیون را چطور می بینید؟

در بحث بازیگری که فاجعه ای بزرگ دامنگیر هنر شده و وقتی می‌خواهم راجع به آن صحبت کنم بغض گلویم را می‌گیرد. در عجبم که چرا در برنامه‌ای مانند «هفت» کارگردان و نویسنده و فیلمبردار را نقد می‌کنند، اما یک بار یک تهیه‌کننده را نقد نکرده اند که چرا یک نقش مهم را به کسی می‌دهید که الفبای این کار را هم نمی‌داند. به چه حقی این کار را می‌کنید وقتی که مردم بابت تماشای آن فیلم پول می‌دهند؟

شما طبقه بندی و تعریف خاصی از بازیگری و اشخاصی که در این حوزه فعالیت می‌کنند دارید؟

بازیگری یک دایره المعارف دارد و من آن را در یک مخروط ترسیم می‌کنم که در طبقه زیرین آن کسانی هستند که در هر نقشی خودشان را بازی می‌کنند و فقط لباسشان تغییر می کند، چون توانایی تحلیل و در اصل دانش این کار را ندارند. در طبقه بالاتر بازیگرانی هستند که تیپ اجرا می‌کنند و بالاتر از آن کسانی هستند که با دانش و تحلیل و توجه به سبک یک کاراکتر را بازی می‌کنند. پس از اینها باید به کمدین ها اشاره کرد که در تمام سبک ها بخوبی می‌توانند ایفای نقش کنند و برای اینکه حق کسی ضایع نشود مصداق نمی آورم. در نهایت در راس این هرم آرتیست‌ها هستند که شاید در دنیا به اندازه انگشتان یک دست باشند که یکی از آنها چاپلین است.

کاربرد چنین تقسیمات و طبقه بندی برای یک مخاطب چیست و آیا به شناخت و تشخیص او کمک می‌کند؟

بله . مخاطب می تواند با این طبقه بندی بازیگرهای ما را بسنجد و بداند چه اتفاقی در این حوزه افتاده و گاهی شرایط انقدر بد است که حتی نمی توان اسم آن شخص را دلقک گذاشت، هر چند که دلقک بازی هم نوعی سبک است و اینها که ما می‌بینیم فقط جای تاسف دارد.

به نظرم به جز معدود بازیگرانی که موفق هستند دلایل و فاکتورهای دیگری فارغ از دانش و آگاهی در امر ورود به بازیگری حاکم شده است.

بله. به همین دلیل من خیلی استقبال کردم وقتی شنیدم در برخی سطوح مدیریتی تلویزیون اعلام کردند از بازیگرانی که عمل های جراحی انجام داده اند استفاده نخواهند کرد. بیشتر این بازیگران به جای ابعاد نقش می‌خواهند منیت های خودشان را فریاد بزنند، درونیات خود را ارضاء کنند و این تفاوت نگاه به بازیگری در ایران نسبت به کشورهای صاحب سبک است.

هنوز برای آینده کاری در دست ندارید؟

یک فیلمنامه دارم در حال و هوای اجتماعی و در رابطه با روزمرگی‌های یک آدم و مشکلات مالی او در شب عید و اتفاقاتی که برایش رقم می‌خورد. مذاکراتی انجام شده و جلساتی برگزار کرده‌ایم که امیدوارم اتفاقات خوشایندی رخ بدهد.

نوشته نظر سحر خیز درباره مشکلات تئاتر و بازیگری تا اختلاف رحمانیان و صادقی/ ما درد مدیریت داریم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.