این کارگاه در دو جلسه با عناوین واقعیت‌های بازیگری و کشف استعدادها و کلیدهای کارگردانی و روایت با دوربین با تحلیل سکانس‌هایی از «شنای پروانه» توسط کارگردان همراه خواهد بود.

گروه موج نو طی ۲۵ سال گذشته علاوه بر برگزاری کارگاه‌هایی با اصغر فرهادی، فاطمه معتمدآریا، رخشان بنی اعتماد، رضا کیانیان و هدایت هاشمی مراسم بزرگداشت‌هایی نیز برای بهروز وثوقی، داریوش مهرجویی، ناصر تقوایی، مسعود کیمیایی، جعفر والی برگزار کرده است.

علاقمندان برای دریافت کامل اطلاعات ثبت‌نام می‌توانند از طریق ایمیل کارگاه به نشانی newwaveworkshops@gmail.com مکاتبه نمایند.

نوشته برگزاری کارگاه انتقال تجربه با محمد کارت در تورنتو اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این مراسم با قرائت آیاتی از قرآن کریم و پخش سرود ملی جمهوری اسلامی ایران آغاز شد.

محمد سلوکی مجری اختتامیه هجدهمین جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت در ابتدای این مراسم ضمن خوشامدگویی به مهمانان گفت: دوست دارم علاوه بر تمام مدیران و بزرگوارانی که در اینجا حضور دارند، به نسل جوان پرسشگر هم خوشامد بگویم چون یکی از اصلی‌ترین مصادیق حقیقت، در همین ذهن‌های پرسشگر است. جهان باید به این افراد پاسخ دهد و بگوید که در کدام سمت تاریخ ایستاده است. در این دوره از جشنواره پرسش‌های بسیار و حضور قدرتمند به چشم می‌خورد. آمار بالای فروش فیلم و کمیت و کیفیت خوب جشنواره نشانگر حرکت در مسیر درست هجدهمین جشنواره بود.

صحبت‌های دبیر جشنواره

محمد حمیدی‌مقدم، دبیر جشنواره سینماحقیقت در ابتدای صحبت‌های خود ضمن خیرمقدم عنوان کرد: حضار محترم به آیین اختتامیه هجدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران، «سینماحقیقت» خوش آمدید. پس از یک هفته پرشور، و تماشای آثاری جسورانه، متنوع و پرمخاطب، امشب، در کنار یکدیگر، به پایان این ضیافت رنگارنگ رسیدیم. جشنواره «سینماحقیقت» فرصتی است برای طرح یک پرسش. در جهان امروز، چگونه می‌توان به حقیقت دست یافت؟ آیا هر واقعیتی، حقیقت است؟ واقعیت را در میان انبوه تفسیرها و تحلیل‌ها چطور می‌توان کشف کرد؟ «سینماحقیقت» کوششی برای پاسخ دادن به این پرسش‌هاست.

وی افزود: امسال، با حضور و همراهی شما، هجدهمین دوره را سپری کردیم، با یاد مردم غزه شروع کردیم که پژواک صدای مظلومیتشان باشیم و اینجا دوباره از آنها یاد می‌کنیم، که «حقیقت» بدون آنها بی‌معناست.

دبیر جشنواره تصریح کرد: امسال، بیش از ۱۴ هزار تماشاگر به تماشای آثار بخش ملی نشستند، کارگاه‌ها و بخش بین‌الملل با استقبال همراه بود و نمایش مستندهای «غزه» مورد توجه قرار گرفت.

وی ادامه داد: برای تعدادی از فیلم‌هایی که با استقبالِ فراتر از انتظار، مواجه شدند، سانس‌های فوق‌العاده برگزار شد و تماشاگران این دوره از نظر آماری، جهش قابل توجهی داشتند. این یک پیام آشکار برای ما به عنوان برگزارکنندگان این رویداد و شما، به عنوان مخاطبان جشنواره دارد. «سینماحقیقت» به واسطه نمایش آثار جسورانه و واقع نما، زنده است و مخاطب امروز انتظار دارد، تصویری از جامعه‌اش را در فیلم ها ببیند. نکته بعد این که، جشنواره، نیازمند فضایی بزرگتر، سالن‌هایی بیشتر و امکاناتی وسیع‌تر از هجده دوره سپری شده است.

حمیدی‌مقدم عنوان کرد: «سینماحقیقت» در هجدهمین دوره، نشان داد سینمای مستند ایران، نیازمند مدارا و سعه صدر مسئولان و مدیران و گروه هایی است که نمایش بعضی فیلم‌ها را نپسندیدند. اینجا، فضایی برای تعامل، صحنی برای گفت‌وگو، دانشگاهی برای آموختن و شنیدن صداها و نظرات مختلف است. «سینماحقیقت» می‌تواند تریبونی باشد تا کاستی‌ها و مشکلات را روایت کرده و برای حل آنها چاره‌اندیشی کنیم، اینجا، انعکاس روح جامعه است، جامعه‌ای که می‌خواهد صدای خود را به گوش مسئولان، نخبگان و سیاست‌گذاران برساند. فراتر از نگاه‌های سیاسی و جناحی به آینده بیاندیشد. پس، مستندساز باید بتواند در چارچوب قانون، اما صریح، پرسشگر، و شفاف فعالیت کند.

وی افزود: مستندساز، دیده‌بان و آینده‌نگر است، مسیر را باز می‌کند تا جامعه از آن بگذرد. مستندساز، «اندازه» نگه می‌دارد و هشدار می‌دهد. این عدالت خواهی، تلاش برای رفع تبعیض و محرومیت، فسادستیزی و روایتگری را نباید از او گرفت.

حمیدی‌مقدم در بخش دیگری از صحبت‌های خود خطاب به سیدعباس صالحی وزیر ارشاد گفت: امسال، برای ششمین بار، به عنوان دبیر جشنواره «سینماحقیقت» از مشکلات خانواده بزرگ سینمای مستند ایران، از کمبود بودجه، مشکلات مادی و معنوی گلایه می‌کنم. به این موضوع به طور ویژه نگاه کنید. سینمای مستند، بیش از هر چیز به حمایت مادی و معنوی نیازمند است تا همچنان سرمنشا خلق آثاری بکر و نوآورانه باشد.

دبیر جشنواره تاکید کرد: هجدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران «سینماحقیقت» به پایان رسید، از  دوستانی که به عنوان مشاور انتخاب آثار و مشاوران دبیر، همراهمان بودند، از هیات‌های داوری در بخش‌های ملی، بین‌الملل و جایزه شهید آوینی سپاسگزارم. از همکارانم در ستاد برگزاری این رویداد که ماه‌ها کوشیدند تا جشنواره، گامی جلوتر از تجربه‌های قبل بایستد. از سینماگرانی که با فیلم‌ها و حضورشان به این جشنواره معنا دادند و از سینمادوستانی که اگر نباشند، جشنواره‌ و سینما بی اعتبار است، سپاسگزارم.

حمیدی‌مقدم در پایان عنوان کرد: «سینماحقیقت» فرصتی است برای طرح یک پرسش مبنی بر اینکه سهم هر یک از ما در بیان واقعیت و کشف حقیقت چقدر است؟

جایزه شبکه مستند

در ادامه با حضور حسین زارع‌زاده مدیر شبکه مستند، جایزه فیلم‌ برگزیده شبکه مستند به مستند ‌«شگرد» به کارگردانی جعفر صادقی اهدا شد.

جوایز بخش مسابقه غزه، فلسطین، مقاومت

دیپلم افتخار بخش مسابقه غزه، فلسطین، مقاومت هجدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران به فیلم «بلوار بیروت» به کارگردانی فرح الهاشم از کشور لبنان اهدا شد.

الهاشم در پیام ویدیویی گفت: دریافت این جایزه برای من افتخار بزرگی است و خیلی خوشحالم که بازخوردهای خوبی درباره فیلم از تهران گرفته‌ام.

جایزه در بخش مسابقه غزه، فلسطین، مقاومت شامل جایزه نقدی، تندیس و لوح افتخار به فیلم استرداد با تاخیر به کارگردانی عبد الله معطان از کشور فلسطین تعلق گرفت.

جایزه بهترین فیلم غزه، فلسطین، مقاومت شامل جایزه نقدی، لوح افتخار و تندیس جشنواره به فیلم‌ فریم های فلسطینی به کارگردانی سعید فرجی از ایران اهدا شد.

جوایز بخش بین‌الملل

لوح افتخار فیلم کوتاه در بخش بین‌الملل به فیلم «خاطرات عمیق» به کارگردانی رافائل کیروگا از مکزیک اهدا شد.

جایزه ویژه هیات داوران شامل جایزه نقدی، تندیس و لوح جشنواره در بخش فیلم کوتاه مسابقه بین‌الملل به فیلم «با قید محرمانگی» به کارگردانی شروین وحدت و پیام عزیزی از ایران اهدا شد.

جایزه بهترین فیلم کوتاه مسابقه بین‌الملل شامل ۸۰۰ دلار، تندیس و لوح جشنواره به فیلم «سفر با پای برهنه» به کارگردانی بیجوی چادهری از هند اهدا شد.

چادهری در پیامی ویدیویی گفت: من بیجوی ‌چادهری از هند هستم و باید بگویم که خیلی خوشحالم که فیلم من فرصت نمایش در این جشنواره و دیده شدن را داشت. به همه فیلم‌سازان دیگر حاضر در این جشنواره تبریک می‌گویم و از دست‌اندرکاران سینماحقیقت ۱۸ سپاسگزاری می‌کنم.

لوح افتخار بخش نیمه بلند مسابقه بین‌الملل به فیلم «سل» به کارگردانی زهره البودی از سوریه تعلق گرفت.

بهترین فیلم نیمه بلند مسابقه بین‌الملل به فیلم «ناگفته» به کارگردانی ماچی آدامک از لهستان اهدا شد.

ماچی آدامک در پیامی ویدیویی گفت: خیلی خوشحالم که فیلم من در این جشنواره اکران شد و جایزه گرفت. در حال تولید مستند جدیدی هستم و از این رو می‌توانم امیدوار باشم که بار دیگر و در دوره دیگری از جشنواره با شما دیدار کنم. تا آن روز سلام و تشکر من را از کشور لهستان بپذیرید.

دیپلم افتخار فیلم کوتاه در بخش بین‌الملل به فیلم «بروکسل در نمای نزدیک» به کارگردانی ایلیا سیرچنکو از بلژیک اهدا شد.

وی پس از دریافت جایزه گفت: از این جایزه ممنونم. برای من خیلی غیرقابل انتظار بود و از همه عوامل فیلمم تشکر می‌کنم. امروز روز تولد همسرم‌ است و از همینجا به او تبریک می‌گویم. از دعوت شما ممنونم و از همه‌ مردم ایران تشکر می‌کنم. این مدت که ایران بودم‌ متوجه شدم که ایران بسیار مردم خون‌گرمی دارد. از خانم‌ شیرین نادری مدیر بخش بین‌الملل نیز تشکر می‌کنم.

در بخش بلند مسابقه بین‌الملل لوح افتخار این بخش به فیلم «خاطرات بی‌رحم» به کارگردانی پائولا رودریگز سیکرت از آرژانتین و شیلی تعلق گرفت.

جایزه ویژه هیات داوران در بخش بلند مسابقه بین‌الملل به فیلم «کابین» به کارگردانی یاسر خیر از ایران اهدا شد.

علی همرایف یکی از اعضای هیات داوران این بخش گفت: سلام‌ می‌کنم به همه کسانی که اینجا حضور دارند. امروز روز بزرگی است و ما می‌خواهیم جوایز این جشنواره را به بهترین فیلم‌های مستند اهدا کنیم. من مفتخرم که به نمایندگی از هیات داوران جایزه ویژه را به فیلم «کابین» اهدا کنم.‌

همچنین بهترین فیلم بلند در بخش مسابقه بین الملل به فیلم «نون زنجبیلی برای پدرم» به کارگردانی آلینا مصطفینا از قزاقستان اهدا شد.

آلینا مصطفینا در پیامی ویدئویی گفت: خیلی خوشحالم که فیلم من در این جشنواره جایزه گرفت، چون من همیشه کنجکاو و علاقه‌مند به سینمای ایران بودم و دریافت چنین جایزه‌ای برایم مغتنم است. «نان زنجیلی برای پدرم» نه یک مستند درباره خانواده‌ام که مستندی درباره هویت مستقل تمام مردم قزاقستان است.

جایزه شهید آوینی

تندیس برنزی شهید آوینی به همراه لوح افتخار به فیلم «خط القعر» به کارگردانی فرشاد اکتسابی اهدا شد.

تندیس نقره‌ای شهید آوینی به همراه لوح افتخار به فیلم «آلبوم خانوادگی من» به کارگردانی محمدرضا نوروزبیگی اهدا شد.

تندیس طلایی شهید آوینی به همراه لوح افتخار به فیلم «سنگر هفت تپه» به کارگردانی علی زهیری اهدا شد.

جایزه ویژه دبیر جشنواره در بخش شهید آوینی به زهرا فتاحیان شخصیت فیلم «یک وجب خاک» به کارگردانی نیما مهدیان اهدا شد.

رائد فریدزاده: سینمای مستند آینه‌گردانی می‌کند

در بخش دیگری از این مراسم رائد فریدزاده رئیس سازمان سینمایی روی صحنه آمد و گفت: خدمت مهمانان عزیز سلام عرض می‌کنم. جشنواره سینماحقیقت هجدهمین دوره خود را پشت سر گذاشت و کاملا به بلوغ و بالندگی رسیده است. این جشنواره جایگاه حقیقی سینمای مستند را برای ما یادآوری می‌کند. سینمای مستند آینه‌گردانی می‌کند. معروف است که می‌گویند به واسطه انسان می‌توان هستی را دید و وقتی به انسان نگاه می‌کنید، می‌توان به معجزه خلقت پی برد. سینمای مستند آینه تمام قد جامعه است. گاهی این تصویر شاید به مذاق ما خوش نیاید، اما آینه چون نقش تو بنمود راست، خود شکن، آیینه شکستن خطاست.

وی ادامه داد: سینمای مستند، سینمای جسور است و سینماگر مستند جسورانه در پی حل مساله است، با نادیده گرفتن مساله مشکلی حل نمی‌شود. سینماگر‌ مستند دغدغه مند، کنجکاو و پژوهشگر است و از وجه اسنادی سینما آگاه است. سینمای مستند حافظ تاریخ و فرهنگ است.‌ اگر سنگی از پیش پای سینماگران مستند برنمی‌داریم حداقل مسیر را برایشان هموار کنیم.

جوایز بخش ملی

در بخش بهترین کارگردانی فیلم مستند کوتاه تندیس جشنواره و دیپلم افتخار بهترین کارگردانی به سارا طالبیان برای فیلم «آبه» تعلق گرفت.

تندیس جشنواره و دیپلم افتخار بهترین کارگردانی فیلم مستند نیمه بلند به «سرزمین آتش» به کارگردانی سجاد ایمانی اهدا شد.

تندیس جشنواره و دیپلم افتخار بهترین پژوهش فیلم مستند به فرشاد اکتسابی برای فیلم «خط القعر» اهدا شد.

در بخش بهترین نویسنده و گوینده گفتار متن تندیس جشنواره و دیپلم افتخار بهترین گفتار متن و گویندگی به محبوبه زارعی برای نویسندگی و ابوالفضل جلیلی برای گویندگی فیلم «چمدان آبی» اهدا شد.

در بخش بهترین صدا نیز تندیس جشنواره و دیپلم افتخار به گیسو آزادروش برای صداگذاری فیلم «لب شور» اهدا شد.

تندیس جشنواره و دیپلم افتخار بهترین موسیقی متن، ضمن تقدیر از آرمان موسی‌پور به محمدمهدی باطنی برای موسیقی فیلم «فاطمی» اهدا شد.

در بخش بهترین تدوین فیلم، ضمن تقدیر از مستانه مهاجر برای تدوین فیلم مستند «رخ»، تندیس جشنواره و دیپلم افتخار بهترین تدوین به محمد طالبی برای فیلم «سفرنامه عراق عجم» اهدا شد.

تندیس جشنواره و دیپلم افتخار بهترین تصویربرداری به محمدرضا تیموری برای فیلم‌های «اجاقِ نواز» و «رخ» اهدا شد.

تندیس جشنواره و دیپلم افتخار جایزه ویژه هیات داوران به حبیب علوانی برای کارگردانی فیلم «آدریانا مسافری از ایتالیا» اهدا شد.

جایزه سرباز وطن

با حضور زینب سلیمانی، سیدعباس صالحی و رائد فریدزاده جایزه سرباز وطن به فیلم «جمال» به کارگردانی محمد منصور اهدا شد.

سیدعباس صالحی: بعضی مسئولان خودنظام پنداری را کنار بگذارند

سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ضمن ابراز خوشحالی از حضور در هجدهمین جشنواره سینماحقیقت گفت: خوشحالم که در ایران عزیز ما سینمای مستند گام به گام پیش آمده و باری را بر دوش می‌کشد که صراحت روایت دارد. این سینما مختص نسل جوان جسور و خلاق است که به اتکای تاریخ، هنر و پیشینه ابدی و جغرافیایی داستان‌های کامیابی و ناکامیابی‌ها می‌سازند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: سینمای مستند ما پیشینه و چشم‌اندازی پر افتخار دارد. ۶۰ درصد ورودی فیلم‌ها از شهرستان‌ها هستند و این نشانگر این است که از جای جای ایران هنرمندان برای مستندسازی اهتمام می‌ورزند. سینمای مستند ایران بیش از آنچه که هست ظرفیت دارد و برعهده ما است که این ظرفیت را شناخته و به آن بها دهیم. این سینما با انباشت ظرفیت‌ها و استفاده از مضمون‌های بکر و تکنیک‌های تازه مخاطب را به سینمای مستند متصل کرد. هدف دیگر ما بازارهای بین‌المللی و حضور مستندهای ایرانی در عرصه بین‌المملی است زیرا این سینما حرف‌های بسیاری برای منطقه و جهان دارد.

او در پایان گفت: باید تحمل‌پذیری را نسبت به سینمای مستند که پنجره‌ای است نسبت به جهان بیشتر کرد. سینمای مستند ایران ترکیبی از روایت، خلاقیت، جسارت و مسئولیت است که ترکیبی متجانس از سینمایی موثر به حساب می‌آید. من مسئول باید خودنظام پنداری را کنار بگذارم و سعه صدر را بالا ببرم.

جایزه بهترین کارگردانی

جایزه بهترین کارگردانی فیلم مستند بلند، تندیس جشنواره و دیپلم افتخار به فیلم «رخ» به کارگردانی سام کلانتری تعلق گرفت.

سام کلانتری گفت: در ابتدا می‌خواهم از مستانه مهاجر و آرش صادقی تشکر کنم و بگویم که به قول آقای حمیدی مقدم، ما دیده‌بان هستیم. من سوالم این است که چطور دیده‌بان‌های ما چشمانشان بسته و اجازه فیلمبرداری در خیابان‌ها را ندارند. تا کی چنین دیدی باید نسبت به فیلم‌ساز‌ها که بچه‌های همین خاک هستند و قصد مهاجرت هم ندارند باید باشد؟ اجازه بدهید که دوربین‌هایشان به خیابان‌ها برود. قول می‌دهم که سی سال دیگر به آثاری که امروز تولید می‌کنند می‌بالیم.

جایزه بهترین فیلم

در بخش بهترین فیلم، نشان فیروزه، تندیس جشنواره و دیپلم افتخار به محمد کارت برای تهیه‌کنندگی فیلم‌های «تورگی» و «آسانسور» اهدا شد.

جایزه ویژه دبیر جشنواره

جایزه ویژه دبیر جشنواره به فیلم «پلوره» به کارگردانی علی احمدی زرین کلایی اهدا شد.

دومین جایزه ویژه دبیر جشنواره به مصطفی حائری شخصیت فیلم «کیمیاگر» به کارگردانی مصطفی شبان اهدا شد.

بهترین فیلم از نگاه تماشاگران

جایزه بهترین فیلم از نگاه تماشاگران به فیلم «تورگی» به کارگردانی توفیق حیدری و تهیه‌کنندگی محمد کارت اهدا شد.

نوشته هجدهمین جشنواره «سینماحقیقت» برگزیدگان خود را شناخت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

امسال و در سی و یکمین جشنواره فیلم فجر از بازیگری تقدیر می‌شود که چهار دهه در سینمای ایران حضور داشته و می‌توان گفت یادگاری است از دوران پر فراز و نشیب هنر ایران. جمشید مشایخی هنوز برای نسل‌های مختلف زنده است، این پویایی و اهمیت شاید بیشتر به دلیل سلوک و اخلاق حرفه‌ای این استاد بازیگری است. ساعت‌هایی که مهمانش بودم، با صمیمیت و محبتی مثال زدنی حضورم را پذیرفت، از کودکی و سال‌های دور و نزدیک گفت و یاد ایام گذشته را زنده کرد.

شما در خانواده مرفه‌ای به دنیا آمدید؟

جمشیدمشایخی : نه. ما هفت خواهر و برادر بودیم، پدرم نظامی بود و در ارتش خدمت می‌کرد. به اندازه کفایت داشتیم اما مرفه نبودیم.

چطور بازیگری برای شما دغدغه شد؟

مادر پارچین زندگی می‌کردیم که چند فرسخی تهران است و جاده خاکی داشت که درآن زمان اتوبوس هم نبود ما با خانواده با ماشین‌های ارتشی که برای حمل سربازان بود به تهران می‌آمدیم تا تئاتر ببینیم.  من به تئاتر علاقه پیداکردم. سال پنجم ابتدایی مدیر مدرسه نمایشی را اجرا کرد به نام «مناظره شتر و موتور» من نقش شتر را بازی می‌کردم، خانواده بچه‌ها به تماشای کار ما نشستند و این نمایش مورد توجه قرار گرفت. از آن به بعد نمایشنامه می‌نوشتم و بازی و کارگردانی می‌کردم. در تراس همسایه تخت چوبی می‌گذاشتیم با پتوی سربازی دور آن را می‌گرفتیم و یک چراغ از داخل آن می‌گذاشتیم و همسایه‌ها را دعوت می‌کردیم تا به تماشا بنشینند. تا اینکه به دانشکده افسری رفتم و فرار کردم که ماجراهای زیادی داشت.  بعد به خدمت وظیفه سربازی در ارومیه رفتم.

پس قرار بود نظامی بشوید؟

بله . چون پدرم نظامی بود. سال ۳۴ که تازه اداره هنرهای دراماتیک تاسیس شده بود، زنده‌یاد دایی‌ام در کارگزینی اداره کل هنرهای زیبای کشور آشنا داشت و من را برای کار معرفی کرد. در آنجا برای گزینش به من یک متن دادند که اجرا کنم و امتحان خط هم از من گرفتند و قبول شدم.

اگر دایی‌تان شما را به هنرهای زیبا معرفی نمی‌کرد بازیگر نمی‌شدید؟

وقتی خدمت وظیفه‌ام تمام شد دنبال کار می‌گشتم که این کار جور شد و خیلی خوشحال بودم کاری را که دوست دارم در این اداره انجام می‌دهم. در آنجا کارهای اداری هم در کنار تئاتر انجام می‌دادم. بعد بچه‌های دیگری که سابقه حضور در گروه هنر ملی را داشتند و کار تئاتر می‌کردند به ما اضافه شدند.

چه کسانی؟

آقای علی نصیریان، جمشید لایق، زنده‌یاد جمیله شیخی و خیلی‌های دیگر.

یعنی سابقه آنها در تئاتر از شما بیشتر بود؟

بله آنها در گروه هنر ملی کارهای آماتوری انجام داده بودند. بعد آقای حمید سمندریان از آلمان آمدند که کارگردانی خوانده بودند. بعدتر آقای داود رشیدی از خارج آمدند. ما گاهی در تلویزیون تئاتر اجرا می‌کردیم. اما آقای سمندریان تئاتر در تلویزیون را قبول نداشت و می‌گفت: تئاتر باید روی صحنه اتفاق بیفتد. البته چند کار برای تلویزیون انجام داد که من هم برایش بازی می‌کردم، اما نمایشنامه‌های با ارزش را تنها برای صحنه تئاتر کار می‌کرد. من در دو نمایش صحنه‌ای «مرده‌های بی‌کفن و دفن» و «آندورا» برای ایشان بازی کردم. بعدها که تالار سنگلچ درست شد با آقایان عزت‌الله انتظامی، محمدعلی کشاورز، اسماعیل شنگله و خانم فخری خوروش که کار حرفه‌ای انجام داده بودند، کار کردیم. از آن زمان ما دیگر کمتر تئاتر تلویزیونی کار می‌کردیم. این شروع کاری من بود.

فعالیت در سینما از کی شروع شد؟

سال ۴۱ یا۴۲ بود در فیلم کوتاه «جلد مار». بعد از این فیلم کوتاه دوباره به تئاتر ادامه دادم تا سال ۴۴ که آقای ابراهیم گلستان «خشت و آینه» را ساخت.

برای آن فیلم چطور انتخاب شدید؟

آقای گلستان با فروغ فرخزاد به تماشای نمایش «مرده‌های بی‌کفن و دفن» که آقای سمندریان کارگردانی کرده بود آمدند. از بین بچه‌ها من، آقای محمدعلی کشاورز، منوچهر فرید و زنده‌یاد پرویز فنی‌زاده، را انتخاب کردند. یادم است برای سکانس هشت دقیقه‌ای آقای گلستان حدود ۳۰ جلسه با ما تمرین کرد. تا ما آن بازی اغراق‌آمیز تئاتر را نداشته باشیم و بازی زیر پوستی ارائه دهیم. من همانطور که در تئاتر استاد خودم را شادروان حمید سمندریان می‌دانم در سینما هم آقای گلستان را استاد خودم می‌دانم.

بعد از آن در سال ۴۸ در دو فیلم مطرح آن زمان بازی داشتید . درست است؟

بله . «گاو» و «قیصر».

در «قیصر» کاراکتر خان دایی را بازی کردید که آن زمان از سن خودتان خیلی بزرگتر بود.

بله،  آن زمان ۳۵ سالم بود. یادم است آقای مازیار پرتو که فیلمبردار بسیار توانمندی است من را برای تست، گریم کرد.

در ۳۵ سالگی وارد سینما شدید و شما را شناختند. خودتان تا آن سن تلاشی برای ورود نکردید یا اینکه تلاش می‌کردید اما تا آن زمان اتفاق نیفتاد؟

ما کار تئاتر می‌کردیم . صحبت نخواستن من نبود. بعد از «خشت و آینه» کسی من را دعوت به بازی نکرد تا اینکه آقای مهرجویی برای «گاو» من را انتخاب کرد، سناریو را که خواندم گفتم نقش رنگی ندارد. آقای مهرجویی گفت دادیم به تو که رنگش بدهی. بعد همان سال آقای کیمیایی مرا به دفتر آقای شباویز برای «قیصر» دعوت کرد.

با آقای کیمیایی رفاقت قبلی داشتید؟

نه.

چطور انتخاب شدید؟

آقای کیمیایی تئاترهای من را دیده بود. با آقای کشاورز به دفتر آریانا فیلم رفتیم. قرار بود من نقش فرمان را بازی کنم و آقای کشاورز نقش خان‌ دایی. اما از آنجا که ما هر دو عضو اداره تئاتر بودیم آقای کشاورز نیامد. بعد خواستند آقای جوانمرد بازی کند که مسئول گروه هنر ملی بود و نشد. یک روز من وارد دفتر آقای شباویز شدم تا آقای کیمیایی من را دید گفت الان فهمیدم چه کار کنیم، جمشید نقش خان ‌دایی را بازی می‌کند ناصر ملک مطیعی هم فرمان را بازی می‌کند.

ناصرملک مطیعی آن زمان شهرت زیادی داشت؟

بله او معرف ترین هنرپیشه و پیشکسوت بازیگران سینما بود.

در زمانی، شما به علت حضور در سینما از اداره تئاتر اخراج شدید؟

بله. من استعفا دادم.

چرا ؟ حضور بچه‌های تئاتر در سینما ممنوع بود؟

نه آن زمان در اطراف رئیس تئاتر گروهی در شورا بودند که از من خوششان نمی‌آمد. یادم است وقتی آقای ناصر تقوایی من را برای فیلم «نفرین» خواست که قبل از من یکی از همین آقایان را برای آن نقش انتخاب کرده بود که به نتیجه نرسیده بودند و من را خواستند. بعد برای فیلمبرداری به آبادان و خرمشهر رفتیم . مدتی از بازی من که گذشت مادرم به هتلی که اسکان داشتیم زنگ زد گفت: می‌خواهند تو را اخراج کنند، باید به تهران برگردی.  بعد از آن متوجه شدم همان کس که قرار بود آن نقش را برای آقای تقوایی بازی کند در اداره تئاتر به قول معروف سوسه آمده بود و چوب لای چرخ ما گذاشته بود.

آقای مشایخی شما بازیگری را امری ذاتی می‌دانید یا اکتسابی؟

نه تنها بازیگری بلکه هر کار دیگری از کودکی مشخص است که فرد برای آن کار ساخته شده است یا نه.  شما تصور کنید وقتی برای کودکی یک ماشین اسباب بازی خریده‌اید بعد از چند روز کودک آن ماشین را قطعه قطعه باز می‌کند تا ببیند درون آن چیست. همین بچه اگر درست هدایت شود می‌تواند مهندس یا مکانیک خوبی شود.

یعنی آن جوهره اولیه و ذاتی،  برای بازیگری لازم است؟

بله دقیقا. پسر من نادر که در عرصه موسیقی کار می‌کند، در چهار سالگی با آهنگ‌های بتهوون ارتباط زیادی برقرار می‌کرد و برای ما خیلی عجیب بود. بعدها  هم که دنبال موسیقی رفت در این رشته موفق شد. او از کودکی به این هنر علاقمند بود و ما مجبورش نکردیم که رشته دیگری را دنبال کند.

تنها علاقه  برای  بازیگرشدن کافی است؟

نه . تنها علاقه که کاری را پیش نمی‌برد. مثلا الان من علاقمندم مانند پهلوان تختی شوم آیا بااین علاقه صرف شدنی است؟ هر استعدادی باید در وجود فرد باشد که بتواند آن را پرورش دهد و این مختص به بازیگری هم نیست.

خیلی‌هاداشتن چهره زیبا یا جذاب را برای ورود به دنیای بازیگری امری گریز ناپذیر می‌دانند، حتی بعضی تهیه‌کننده‌ها و برخی کارگردانان. اصولا شما چقدر فیزیک و چهره مناسب را از فاکتورهای مهم بازیگری می‌دانید؟

اگر در بازیگری متکی بر جسم و چهره باشیم عاقبتی نخواهیم داشت اما اگر در پی پرورش روح بازیگری باشیم این روح روز به روز تکامل خواهد یافت و زیباتر خواهد شد. به قول حضرت مولانا عشق‌هایی که از پی رنگی بود، عشق نبود عاقبت ننگی بود . خانم فاطمه معتمدآریا که من احترام زیادی برای او قائلم چهره‌ای معمولی دارد اما وقتی هنرنمایی می‌کند زیباترین زن دنیا می‌شود. هنر بازیگر است که او را زیبا می‌کند.

یادم است ۴۵ یا ۴۶ سال پیش با گروه «هنر ملی» به کارگردانی عباس جوانمرد برای فستیوال تئاتری به پارس رفته بودیم، بهرام بیضایی هم با دونمایش «غروب در دیارقریب» و«قصه ماه پنهان » حضور داشت. من با جمشید لایق در هتل با هم یک اتاق داشتیم. گروه‌های مختلفی از کشورهای مختلف آمده بودند . در تئاتری از ایتالیا خانمی بازی می‌کرد به نام آنامانیانی که چهره زیبایی نداشت. ما قبل از اینکه خواستیم کار را ببینیم پرسیدیم داستان این نمایش چیست؟ گفتند: داستان درباره مزرعه‌ای است که چند جوان در آن کار می‌کنند ، آنا مانیانی نقش زن بیوه‌ای دارد که یکی از آن جوان‌ها که بسیار زیبا و خوش قدو قامت است عاشق او می‌شود.  من به جمشید لایق گفتم کارگردان چرا این زن را برای این نقش انتخاب کرده برای مخاطب باورپذیر نیست که جوانی به او که چهره خاصی ندارد ابراز عشق کند و جمشید هم حرف مرا تایید کرد. نمایش که شروع شد ۵دقیقه از بازی آنا مانیانی که گذشت چنان با احساس و قوی بازی کرد که انگار او زیباترین زن عالم بود . او با هنرش موقعیت را برای مخاطب باورپذیر ارائه داد. این درسی شد که هنوز فراموشش نکردم. بازخاطره دیگری دارم که روزی سرتصویربرداری سریالی بودیم ، یک دختر جوان به من گفت: آقای مشایخی به اعتقاد من زیباترین مرد دنیا آقای الهی قمشه‌ای است ، این دختر اسیر دانش، فهم و شعور این مرد شده بود.

البته چهره بازیگر باید خصیصه‌ای داشته باشد که او را برای مخاطب جذاب کند. درست است؟

خب شما گاهی می‌بینید فلان بازیگر هیچ چهره خاصی ندارد اما وقتی بازی می‌کند برای شما جذاب است. .البته من نمی‌گویم هر کس که خوشگل است بازیگر نیست، چرا که اصلا این حرف غلط است. منظور این است که هر کس خوشکل است فکر نکند بازیگر است . زیبایی آن فرد هنر خداست باید ببیند هنر خودش چیست. برخی از بازیگران بزرگ جهان بوده‌اند که هم چهره زیبایی داشتند هم به لحاظ بازیگری شاخص بوده‌اند مانند جیمز دین.

شما برای ورود به سینما سعی در جلب نظر از راه های غیر حرفه‌ای داشتید؟

ببخشید، من آدم پررویی نبودم. همیشه خجالتی بودم. یادم هست روزی می‌خواستم با خانواده‌ام برای ناهار به منزل پدرم برویم. کاری برایم پیش آمد. نزدیک‌های ساعت ۲ بعد از ظهر به خانه پدرم رسیدیم. به خانمم و بچه‌هایم گفتم اگر آنها ناهار خورده بودند شما بگویید ما رستوران بودیم.  بعد از مدتی پسرم رفت در آشپزخانه به مادرم گفت مامان شمسی ما گرسنه‌ایم. مادرم گفت مگر رستوران نبودید. گفت: نه جمشید جون گفت بگیم رستوران بودیم. مادرم آمد گوش من را گرفت و گفت در خانه پدر خودت هم تعارف می‌کنی؟من هیچ وقت به دفاتر سینمایی نرفتم مگر اینکه دعوتم کرده باشند. هرگز سعی در جلب توجه از راه‌های غیرحرفه‌ای نداشتم.

این کم‌رویی منافاتی با ذات بازیگری ندارد؟

اتفاقا کم‌رو بودن باعث می‌شود آدم بازیگر شود.

چطور؟

چون آدم کم‌رو خیلی خوب حرف‌ها و احساساتی را که در زندگی نتوانسته بروز دهد روی صحنه جاری می‌کند. می‌تواند درونیاتش را در اجرای نقش بروز دهد.

جالب است. نظر متفاوتی است. یعنی حس‌هایی که در وجودش سرکوب شده را روی صحنه تخلیه می‌کند.هر بازیگری که توانسته جذابیت در بازی‌اش داشته باشد یک اکت و کنش خاصی در خود داشته که او را با دیگران متفاوت و برای مخاطب جذاب کرده است. وجه تمایز جمشید مشایخی در بازیگری چه بوده است که توانسته در این سال‌ها به بازیگری ادامه بدهد و مردم هم دوستش داشته باشند؟

من هیچ وجه تمایزی ندارم. من باور کنید هر وقت جلو دوربین می‌روم می‌ترسم. درست مثل لحظه اولی که بازی کردم. وقتی کارگردان می‌گوید: صدا، دوربین، حرکت، ترس تمام وجودم را می‌گیرد. لنز دوربین مثل چشم میلیون‌ها آدم است که نشسته‌اند و به تو نگاه می‌کنند. من کارم تئاتر بود. پس از سال‌ها که از تئاتر دور بودم هادی مرزبان خواست که در نمایش «شب روی سنگفرش خیس» نوشته زنده یاد اکبر رادی بازی کنم. به او گفتم من سال‌ها از تئاتر دور بوده‌ام خواهشم این است که با من تنهایی، یک ماه تمرین کنی تا به بچه‌ها برسم. ابایی ندارم از گفتن این حرف. تئاتر شوخی نیست. من مدتی در سینما بودم و بازی در تئاتر را از دست داده بودم پس باید تمرین می‌کردم تا بتوانم دوباره توانایی‌ام را به دست بیاورم.

البته بازی در تئاتر امروز خیلی به سینما نزدیک شده و دیگر از آن بازی‌های اغراق‌آمیز خبری نیست.

به هر حال بازی روی صحنه تئاتر با سینما و تلویزیون تفاوت زیادی دارد. شما در تئاتر با دست اشاره می‌کنید ولی در سینما با چشم. من الان در سینما هم گاهی خواهش می‌کنم تمرین بیشتری انجام دهیم. ستاره‌ام، کاربلدم و این حرف‌هارا اصلا قبول ندارم.

تعریف شما از ستاره سینمایی چیست؟

ببینید ستاره و هنرمند سینما با هم متفاوتند. در سینمای آمریکا یک عده ستاره شدند اما هیچ وقت به براندو، پاچینو و دنیرو نگفتند ستاره. اغلب ستاره‌های سینمایی جذابیت فیزیکی دارند.

ما در ایران ستاره داریم؟

هستند…(می‌خندد). اما بازیگر توانمند داریم. خانم فاطمه معتمدآریا و پانته‌آ بهرام واقعا هنرمند هستند.

از بازیگران مرد چه کسانی را می‌توانید اسم ببرید؟

پرویز پرستویی، شهاب حسینی، فرهاد اصلانی و خیلی‌های دیگر که الان ذهنم یاری نمی‌کند. با آل پاچینو مصاحبه می‌کنند می‌پرسند ما شنیده‌ایم مارلون براندو برای یک پلان ۳۰ برداشت لازم دارد. چرا؟ پاچینو جواب می‌دهد: او براندو است و باید این طور باشد و این میزان حساسیت را داشته باشد. این دو بازیگر خیلی به هم احترام می‌گذاشتند. یا از رابرت دنیرو می‌پرسند وقتی با براندو بازی می‌کردی چه حسی داشتی؟ می‌گوید زمانی که رو به روی او بازی می‌کنم گویی با خدایان رو به رو هستم. وقتی به براندو می‌گویند تو بزرگترین هنرپیشه هستی جواب می‌دهد این سگ از من بازیگرتر است نگاه کنید وقتی گرسنه است چطور دمش را تکان می‌دهد و ما را گول می‌زند تا به او غذا بدهیم. ادعا نداشتن بازیگران بزرگ همان وجه تمایز آنها با دیگران بوده است.

با کدام یک از کارگردانانی که با آنها کار کردید سلیقه مشترک داشتید؟

چند نفر از دوستان هستند که از کار کردن با آنها لذت می‌برم. مسعود کیمیایی، ناصر تقوایی، بهمن فرمان‌آرا. زنده‌یاد علی حاتمی. از کارگردانان تلویزیون سعید سلطانی و حسن فتحی خیلی به کارشان مسلط هستند.

گویا با علی حاتمی احساس نزدیکی بیشتری داشتید. درست است؟

حاتمی از من شناخت خوبی داشت. یادم هست در «هزاردستان» می‌گفت: جمشید تو خودت دو شخصیت داری. هم رضا تفنگ‌چی هستی هم رضا خوشنویس. چون هم عصبانیت‌های من را دیده بود هم آرامشم را.

بین بازیگرانی که با آنها همبازی بودید کدام‌ پارتنر بهتری بوده؟

خیلی‌ها. اما یادم هست برای فیلم «دادا» خانم فخری خوروش نقش همسر من را آنجا بازی می‌کرد. صحنه‌ای که او را از دار پایین می‌آوردند صحنه حساسی بود. کلوزآپ من را می‌خواستند بگیرند. خانم خوروش بازی را که در کلوزآپ خودش کرد همان بازی را جلوی من انجام داد تا حس من درست باشد. این معرفت است.

شما هم همین‌طور بودید؟

باید از دوستان بپرسید. یک روز سر فیلمی از علی حاتمی بودیم. من با بازیگری در صحنه‌ای بازی داشتم. خدا رحمت کند خود علی جای او نشست و دیالوگ‌ها را گفت و کلوزآپ من را گرفت. تمام که شد من را بوسید گفت جمشید کارت تمام شد می‌توانی بروی. رفتم داخل کانتینر که لباس عوض کنم دستیار حاتمی آمد و گفت باید برگردی. حاتمی گفت: جمشید می‌توانی آن بازی را برای این بازیگر تکرار کنی؟ و من با کمال میل این کار را انجام دادم. در یک کار موفق همه خوب عمل می‌کنند از آبدارچی گرفته تا راننده سرویس.

آن بازیگر این کار را برای شما نکرد اما شما برایش بازی کردید؟

بله. اگر هم برایم بازی می‌کرد قصد خراب کردن کار من را داشت.

هستند کسانی که قصد خراب کردن بازی بازیگر مقابلشان را داشته باشند؟

بله. هنرپیشه‌هایی هستند که در نمای تو کاری می‌کنند که حس بازی‌ات به هم بخورد و در بازی‌ات ضعف ایجاد شود.

جالب است. آقای مشایخی ما چرا بازیگر بین‌المللی نداریم؟

یکی از دلایل مهم زبان است و علت دیگر فضای فرامتنی که بر کلیت سینما حاکم است.

سینمای ایران پتانسیل جهانی شدن دارد؟

حتما دارد. بچه‌های ایرانی ثابت کرده‌اند که در هر رشته‌ای نبوغ دارند. در همه زمینه‌ها اعم از علم، هنر، صنعت و …. حالا اینکه چرا سینما چنین نشده نمی‌خواهم بحث سیاسی کنم. سینمای بین‌الملل و آمریکا دست گروه خاصی است. اما در همان آمریکا فیلمی از ایران می‌رود و جایزه می‌گیرد. شوخی نیست.

شما «جدایی نادر از سیمین» را دیدید؟

بله.

چطور بود؟

همه چیز این فیلم کامل بود. بازیگری، فیلمنامه، کارگردانی و غیره. همه در این فیلم عالی عمل کرده‌اند.

تمایل دارید با اصغر فرهادی کار کنید؟

من هیچ وقت نگفتم با فلان کارگردان کار می‌کنم یا نه. این به تشخیص کارگردان برمی‌گردد.

به نظرم در بازیگری قانون انتخاب شدن اذیت‌کننده است. یعنی تا تو را انتخاب نکنند نمی‌توانی کاری انجام بدهی.

این یک قانون است. کارگردان بر مبنای فیلمنامه نگاه می‌کند ببیند کدام هنرپیشه مناسب است کدام نیست.

فیلم‌هایی که کار کردید را آرشیو می‌کنید؟

نه.

یعنی فیلم‌های خودتان را دوباره نگاه نمی‌کنید؟

نه. کم پیش آمده. درست است که به واسطه دیدن کارت می‌توانی به ضعف‌هایت پی ببری. اما من پیشترها این کار را کرده‌ام و بارها تصویر خود را دیده‌ام. گاهی فیلمم را بعد از مدت‌‌ها دیده‌ام و به خودم گفته‌ام کاش دوباره این نقش را بازی می‌کردم.

مثلا کدام نقش؟

مثلا نقش خان دایی در «قیصر». به سن الان من می‌خورد و به نظرم الان می‌توانستم آن را بهتر بازی کنم. برای اینکه تجربه بیشتری پیدا کرده‌ام. مثلا در «ستایش» شخصیت به من می‌خورد و آن را دوست داشتم البته در عین حال کارگردان و همه عوامل را هم دوست داشتم.

فیلم‌های سینمای ایران را از چه طریقی می‌بینید؟ به سینما می‌روید؟

اغلب دی وی دی آنها را می‌بینم. سینما نمی‌روم. بعضی فیلم‌ها ارزشمندند و برخی با نگاه تجاری ساخته می‌شوند. من همیشه می‌گویم کاری که برای جنبه هنری آن تلاش شده و کیفیت داشته باشد مطمئنا مخاطب خواهد داشت و جذاب خواهد بود. من سینمای مخاطب خاص را قبول ندارم. سینمای هنری و غیره. دلیل هم دارم. شما شنیده‌اید کسی از اشعار حضرت حافظ خوشش نیاید؟ ممکن است آن غزل را خوب نفهمم ولی لذت می‌برم. و به اندازه فهمم برداشتی از آن خواهم داشت. دیوان حافظ بزرگترین اثر هنری است. همه آدم‌ها نسبت به دانش و بینش خود با آن ارتباط برقرار می‌کنند. یک فیلم هم اگر با ارزش‌های هنری ساخه شده باشد هر آدمی با هر جور تفکری با آن ارتباط برقرار می‌کند. اثر هنری خاص وجود ندارد. ذات هنر جذاب است.

به نظر شما مشکل اصلی سینمای ایران در شرایط فعلی چیست که دچار ریزش مخاطب شده است؟

چه کارگردانان با سابقه و چه فیلمسازان جوان درگیر سناریو هستند. به نظر من هنر قصدش این است که انسان را از واقعیت به حقیقت برساند. برای رسیدن به حقیقت باید واقعیت را دید و از آن درس گرفت و خود را اصلاح کرد. به عنوان مثال دروغ گفتن که هم‌اکنون معضل اصلی جامعه ماست یک واقعیت است. فیلمساز باید با فراغ بال طوری این ضعف اجتماعی را نشان دهد که مخاطب از دروغ متنفر شود. وقتی که تیغ سانسور لحظه به لحظه تیزتر می‌شود هنرمند چطور کار کند. مسئولان به فکر موقعیت خودشان هستند نه به فکر هنر. نمی‌دانند که هیچ هنرمندی به مملکت و ملت خودش خیانت نمی‌کند. اگر انتقاد می‌کند در جهت پیشرفت است. نباید دروغ گفت و تصور کرد در یک مدینه فاضله زندگی می‌کنیم. من در روزنامه جام جم یا تهران امروز می‌بینم که با چند تن از اساتید دانشگاه درباره دروغ‌گویی مصاحبه می‌کنند. چرا هنرمند نباید و نتواند به طور صریح به این مسئله ورود کند؟ اگر فیلمسازان خائن بودند که در این مملکت نمی‌ماندند. آنها عاشق ملت خود هستند. دلشان می‌خواهد نقاط ضعف را نشان دهند تا اصلاح صورت بگیرد. دلخوری ندارد. وقتی منتقدی بازی من را در فیلمی می‌بیند و می‌گوید مشایخی به این دلیل بد بازی کرده است که من نباید ناراحت شوم. باید خودم را متوجه نقاط ضعفم کنم. فیلمساز به هر موضوعی می‌پردازد به یک گروهی بر می‌خورد. این مسئله به کلیت سینما ضربه زده است.

پس مشکل سینما این است که دست فیلمساز برای پرداختن به موضوعات مختلف  باز نیست؟

بله. دقیقا. به همین دلیل بیشتر فیلم‌ها خیلی آبکی و پیش‌پاافتاده هستند. بزرگان و متخصصان سینما بیکارند. بزرگان منظورم پیرها نیست. منظورم کاربلدهاست. چه جوان چه پیر. همیشه گفته‌ام که جوانان باید از ما جلوتر باشند. اگر نباشند بدا به حال ما. جوانی که من از او چیز یاد بگیرم معلم من است و لذت می‌برم چیزی از او یاد بگیرم. وقتی او کاری می‌کند که تازگی دارد من را به فکر می‌اندازد. بنده نمی‌توانم پز این را بدهم که سال‌ها جلو دوربین بوده‌ام. اینها حرف است. با ادعا به جایی نمی‌رسیم. بنده همیشه می‌گویم خدایا شکوه هیچ بودن را از من نگیر. وقتی بدانیم که هیچ هستیم آنوقت حرکت می‌کنیم و راکد نمی‌مانیم. الان خیلی وقت‌ها به خودم می‌گویم خیلی از عمرم به بطالت گذشت کاش بیشتر یاد گرفته بودم ، جوان‌ها باید متوجه باشند که اشتباهات ما را تکرار نکنند. حالا که پیر شدم بیشتر مطالعه می‌کنم اما کاش در جوانی پیش استادی رفته بودم و گفته بودم این آثار را برای من تحلیل کن.

بین فیلم‌هایی که کار کردید پیش آمده از حضور در فیلمی پشیمان باشید؟

بله. اما اسم نمی‌برم  که کسی ناراحت نشود. اما بوده که با عشق سر فیلمی رفته‌ام، ابتدا کارگردان ادعاهایی کرده که بعد بازدهی خاصی نداشته است.

مثلا کدام فیلم؟

بی معرفتی است که اسم ببریم. این فیلم‌ها را از یاد برده‌ام و حتی اسمشان در ذهنم نمانده است.

شما به جز بازیگری شغل دیگری برای کسب درآمد داشته‌اید؟

نه نداشته‌ام. نمی‌شود کنار بازیگری شغل دیگری داشت. وقتی سر فیلم یا سریالی هستیم نمی‌توانیم کار دیگری انجام دهیم. بازیگر باید با فراغ بال در جستجو و کنکاش شخصیت باشد. این تمرکز و تحقیق وقت می‌خواهد . مثلا من وقتی نقش کمال الملک را خواستم بازی کنم تحقیقات زیادی انجام دادم. پیش شاگردان این استاد که آن موقع خودشان استاد بودند رفتم. سراغ نوه‌های استاد رفتم. مطالبی که درباره ایشان نوشته شده بود خواندم. سعی کردم نقاشی یاد بگیرم چند تابلو را از کارهای خودم از آن دوران به یادگار دارم.

همیشه برای نقش‌هایتان تحقیق می‌کردید؟

بعضی نقش‌ها می‌طلبند و باید به دنبال آنها رفت. من نقش ناصرالدین شاه را که بازی کردم چندین کتاب درباره او مطالعه کردم تا او را بشناسم . برخی نقش ها در آنها باید وجود دارد که باید در آن قشر کنکاش کرد و آنها را شناخت،  مثلا کاراکتر یک بازاری  یا …

اینکه می‌گویند یک بازیگر خوب خیابانگرد خوبی است. شما هم خیابانگردی می‌کردید؟

بله . ساعت‌ها پیاده روی و کنکاش در مردم و رفتارهای آنها کار همیشگی من بود.

ابراز احساسات مردم زمان شهرت شما، چقدر برایتان جذاب بود؟

مردم ما را شرمنده می‌کنند . در برابر بسیاری از این ابراز علاقه ها تنها می‌توان گفت که من خاک پای شما هستم. حالا وقتی خاک پای مردم هستم عکس گرفتم و محبت کردن به آنها وظیفه‌ام می‌شود. لطف این مردم را نمی‌شود جبران کرد.

زمانی که برای اولین بار عکس خود را بر سردر سینما ها یا پشت جلد مجله‌ها مشاهده می‌کردید چه حسی داشتید؟

طبیعی است که لذت می‌بردم. نمی‌شود به دروغ گفت اثری نداشته است. خوشحال می‌شدم که من را قبول کردند. اما به خودم می‌گفتم وقتی عکست است پس مسئولیتت بیشتر شد . آیا تو لیاقتش راخواهی داشت که این اتفاق بعدا هم رقم بخورد.

کدام شهر ایران را بیشتر بقیه دوست دارید؟

من همه شهرهای ایران را رفته‌ام . هرکدام یک دنیا و سلوک خاص خود را دارند. ایران عاشق‌ترین مردم دنیا را دارد. چند سال پیش برای فیلمبرداری به روستایی نزدیک سمنان رفته بودیم . در باغی فیلمبرداری داشتیم . پیرمردی روستایی آمد و من به او سلام کردم او با خوش‌رویی جواب من را داد. او نمی دانست من بازیگرم . من را به خانه اش دعوت کرد. خانه او همان نزدیکی بود به آنجا رفتیم زیر کرسی در اتاقش نشستیم و برای من شعر خواند و دانه انار به من تعارف کرد . بعد همسرش که من را نمی‌شناخت آمد و به شوهرش گفت چرا نگفتی غذایی در شان مهمان درست کنم . بعد غذا آوردند و هر چقدر گوشت در خورشت بود جلو من گذاشتند و بی نهایت به منی که نمی‌شناختند احترام گذاشتند. این مهمان نوازی مختص به مردم ایران است. این خاطره کفایت می‌کند که متوجه شویم معرفت در تمام شهرهای ایران موج می‌زند. می‌گوید  بگذار بزرگی در نگاه تو باشد نه به آن چیز که می‌نگری.

شما تا به حال سیمرغ بلورین دریافت نکرده‌اید.

در آن دوره جشنواره فجر که من برای «کمال الملک» و «گل‌های  داودی» جایزه بهترین بازیگر مرد را گرفتم، که سیمرغ نبود.

کدام نقشتان را بیشتر دوست دارید؟

من دو نقشم را خیلی دوست دارم یکی کمال الملک و دیگری نویسنده «یه بوس کوچولو» آن نویسنده من را یاد دو نویسنده که با آنها رفاقت داشتم می‌آنداخت. یکی شادروان غلامحسین ساعدی و دیگری هوشنگ گلشیری .

از شخصیت آنها برای آن نقش ایده گرفتید؟

بله. من شخصیت آنها را می‌شناختم . یادم می‌آید در صحنه ای از این فیلم من گفتم بهمن جان دوست دارم عکس گلشیری  در این قفسه کتاب باشد و او به سرعت گفت که عکس را تهیه کنند. این کارگردان واقعا مرد بزرگی است که از کارکردن با او لذت بردم.

این روزها اوقات فراقت خود را چطور می‌گذرانید؟

به قول علی حاتمی همه عمر دیر رسیدیم. من سعی می‌کنم مطالعه کنم . کتاب‌های مختلف می‌خوانم و نشریه «بخارا» را دنبال می‌کنم.

اینکه قرار است در جشنواره فیلم فجر امسال بزرگداشت شما را برگزار کنند چه حسی دارید؟

هیچ حسی.

یعنی خوشحال نشدید؟ تاثیری در روحیه شما ندارد؟

نه . خوشحال نشدم . حتی تردید هم داشتم که باشم یا نه. بیشتر ترجیح می‌دهم به طبیعت بروم موسیقی مورد علاقه‌ام را گوش کنم و کتاب بخوانم.

خواننده مورد علاقه شما کیست؟

بنان، شجریان، ایرج، اکبر گلپا ، من عاشق اینها هستم. با اکبر گلپایگانی همکلاس بودم. هردو به دانشکده افسری رفتیم، هردو هم فرار کردیم.

هنوز هم با او ارتباط دارید؟

متاسفانه چند سالی است که زیارتش نکردم.

با کدام یک از بازیگران و هنرمندان رفاقت و رفت و آمد دارید؟

با مرتضی احمدی، کورش تهامی، شهاب حسینی، محمد حاتمی.

برنامه «هفت» را نگاه می‌کنید؟

گاهی می‌بینم. گاهی هم برنامه «۹۰» را می‌بینم . وقتی نگاه می‌کنم که آدم‌ها با چه رفتار و ادبیاتی با هم صحبت می‌کنند به خودم می‌گویم یعنی ما که ادعای فرهنگ و هنر را داریم هم باید مانند آنها حرف بزنیم و به هم توهین کنیم. وقتی درباره فیلم‌ها و مسائل دیگر صحبت می‌شود متاسف می‌شوم. در نقد بنا نیست چون من از فلان کارگردان خوشم نمی‌آید او را نقد کنم. من باید عاشق سینما و آن کارگردان باشم تا با ادبیات مناسب نقاط ضعف و قوتش رابه او گوشزد کنم . من نقد علی معلم را قبول دارم . او بدون قصد و قرض مطلبی را ارائه می‌دهد . آگاهی و ادب شرط تعامل در نقد کردن و نقدپذیری است.

اگر دوباره به دنیا بیاید باز سینما را انتخاب می‌کنید؟

(می‌خندد) موسیقی را انتخاب می‌کردم. چرا که وقتی سازی را خوب یاد بگیری در تنهایی خود می‌توانی بنوازی و از هنرت ارضا شوی. اما در بازیگری نمی‌توانی برای خود بازی کنی، همیشه متکی به یک جمع دیگر هستی.

چرا تا به حال سعی نکردید سازی را خوب یاد بگیرید؟

بارها خواستم  نواختن سه تار را یاد بگیرم نشده. عشق به موسیقی در ذات بشر است . ما با موسیقی و صدا به دنیا می‌آییم . اولین صدا تپش قلب مادر است بعد لالایی‌های او. به اعتقاد من غم و شادی با موسیقی عجین شده است.

البته همان طور که موسیقی می‌تواند برفردسی تاثیر بگذارد فیلم و سینما هم می‌تواند این کار را بکند مثلا فیلم «سوته دلان» شما.

بله هر هنری جایگاه خودش را دارد اما نمی‌شود منکر شد که موسیقی در طبیعت وجود دارد اما سینما وجود ندارد. جنگل ، دریا، کوهستان و … موسیقی خاص خود را دارند. موسیقی با تاروپود ما ارتباط دارد.

پس به جز سینما موسیقی را انتخاب می‌کردید؟

بله.

اگر روزی از خواب بیدار شوید و ببینید همه زندگی‌تان فیلم بوده، اسم آن فیلم را چه می‌گذارید؟

(فکر می‌کند) هیچ.

«هیچ» نام یک فیلم است.

بله، درست است، می گذاشتم پوچ.

شما پوچ نبودید خودتان را در تاریخ این کشور ثبت کردید . چهره ماندگار شدید.

این لطف شماست. باورکنید وقتی فکرمی‌کنم در برابر این مردم با محبت هیچ کاری نکردم . در برابر خلقت و آفرینش عظیم خدا من چه ارزشی دارم؟ جمشید مشایخی کجای این کهکشان قرار دارد؟

برای سینما چه آرزویی دارید؟

آرزو دارم در سینما به استعداد ها بها داده شود و شایسته سالاری باشد. حق به حق دار برسد . تیغ ممیزی فیلمنامه‌ها کند شود و مسئولین بدانند هنرمند خائن نیست باید به او اعتماد کرد. خیلی ها در طول تاریخ شعر گفته‌اند اما چه تعداد از آنها ثبت شده اند؟ آنها که همواره مدح سلاطین را گفته‌اند هم اکنون قرب و منزلتی ندارند. پس هنرمند باید چشم و وجدان بیدار جامعه خود باشد باید دست هنرمندان اصیل را باز گذاشت.

نوشته مصاحبه محمد کارت با جمشید مشایخی در سوره سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

همچنین فیلم‌نامه‌ مستند «دکتر پری» به تهیه‌کنندگی پرهام جعفری، کارگردانی و نویسندگی غلام‌حسن هدایت، فیلم‌نامه‌های بلند داستانی «محمد رسول» به تهیه‌کنندگی علی کریمی‌جلال، کارگردانی حسین عموئی‌تبریزی و نویسندگی تیرخش علی کیایی و محمد دولت‌آبادی و «دایا» به تهیه‌کنندگی و کارگردانی محمد کریمی و نویسندگی الهام‌السادات حسینی موافقت شورای پروانه ساخت آثار غیر سینمایی سازمان سینمایی را دریافت کردند.

نوشته بازگشت فخیم‌زاده و محمد کارت به سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

صرف‌نظر از اینکه این حجم از لمپن‌نگاری و لات‌گرافی قرار است چه کارکردی داشته باشد و فیلمساز در پی تطهیر این دسته از آدم‌هاست و یا می‌خواهد وجوه دیگری از واقعیت زندگی‌شان را به ما نشان دهد، باید پذیرفت که «یاغی» در همین چند قسمت منتشر شده، مطابق با مؤلفه‌های یک اثر پرمخاطب جلو رفته است. سلسله اقداماتی وجود دارد که گروه «یاغی»، آگاهانه و از پیش فکر شده انجام داده‌اند تا در یک کلام «بفروشند» که عبارت‌اند از:

انتخاب پارسا پیروزفر و طناز طباطبایی به‌عنوان محبوب‌ترین چهره‌های مرد و زن بازیگری، به استناد اعلام و ابراز کاربران همه صفحات مجازی، برای نقش‌های اصلی، تکیه بر اقبالی که مضمون و جهان فیلم «شنای پروانه» در جشنواره سی و هشتم از سوی مخاطب به دست آورد و دست‌کم نگرفتن کوچک‌ترین فرصت‌ها برای تبلیغات. در جشنواره چهلم شاهد بودیم که طناز طباطبایی در نشست خبری یک فیلم، با کلاه ظاهر شد و این‌طور عنوان کرد که به‌منظور لو نرفتن گریم سریال «یاغی» از پوشش متعارف همیشگی خود منع شده است. با توجه به اینکه این بازیگر در مراسم اختتامیه با همین موهای بلوند شده ظاهر شد و اصراری هم برای پوشاندن آنها نداشت، نتیجه می‌گیریم که سوابق و تجربه کاری محمد کارت در حدود یک دهه قبل در عالم رسانه و شغل خبرنگاری (اتفاقاً در همین سوره سینما که یادداشت حاضر را از سوی آن می‌خوانید)، در این نقطه از کار به یاری او آمده که البته این موضوع به ذات خود، قابل‌تحسین هم ارزیابی می‌شود، اما باید دید که این ولع دیده‌شدن و فروش بالا و کسب مخاطب حداکثری، آیا بر کیفیت سریال هم اثر گذاشته یا نه؟ آیا او تمام امید خود را به سروشکل و اعتبار بازیگران خوش‌قیافه‌اش سنجاق کرده یا نه؟ آیا بار کشش داستان را صرفاً روی شانه‌های قوی و جوان ستارهٔ سریال یعنی علی شادمان گذاشته یا قوت فیلمنامه را هم مدنظر داشته است؟

چیزی که  در بعضی از سکانس‌ها (و نه همه آنها) به‌شدت توی ذوق می‌زند، خام‌دستی تیم سه‎نفره نویسندگان در دیالوگ‌نویسی و پردازش ادبیات شخصیت‌هاست. سکانس باشگاه اسب‌سواری را در قسمت ششم به خاطر بیاورید؛ وقتی بهمن با هم‌تیمی قدیمی‌اش مواجه می‌شود، هرچند که دو بازیگر نهایت تلاششان را برای درست بازی کردن به خرج داده‌اند اما جنس دیالوگ‌ها به قدری غلط است که زحمت آنها را به باد می‌دهد. آن جملات، نه تنها برای نویسندگان و کسانی که تجربه فیلمنامه‌نویسی دارند، بلکه برای مخاطب عام هم از کادر بیرون می‌زند و بیننده را به این قطعیت می‌رساند که این سکانس حتی یک بار هم بازنویسی نشده است. شخصاً از آن کاراکتر وارسته و درون‌گرایی که داستان، پیش رویم گذاشته بود انتظار حرف‌های کوبنده‌تر و فکرشده‌تری داشتم. او کسی بوده که تشک کشتی را بوسیده و به دل دشت پناه برده، از آدم‌ها کناره گرفته و با اسب‌ها عیاق شده؛ چنین شخصیتِ اتفاقاً نابی می‌طلبید که زیباتر از آنچه دیدیم به مخاطب معرفی می‌شد.

از این جزئیات و ریزبینی‌ها که بگذریم باید از فلسفه کلی اثر سخن گفت. شناسنامه‌دار شدن جاوید، اولین دغدغه‌ای بود که سریال، برای ما رونمایی کرد. گویی که قرار است در زیر متن داستان، درباره هویت یک قشر همواره مغفول مانده، بازنگری داشته باشیم و یک تعریف جدید از چیستی آنها به دست بیاوریم؛ بسیار خوب، اما سؤالی مطرح می‌شود: ما تا چه حد با حقیقت این قشر روبه‌رو هستیم و تا چه میزان رد پای خود فیلمساز را احساس می‌کنیم؟

جاوید واقعاً کیست؟ پسری که همه عمرش را بین اراذل و اوباش گذرانده و حتی دستش به دزدی هم آلوده شده اما هم عشق را بلد است و هم ادب را؟ چگونه باور کنیم که کاراکتری با چنین خاستگاهی، هیچ مشکلی با قرار گرفتن خواهرش در یک گروه موزیسین با حضور یک مرد ندارد؟ مردی که اتفاقاً حدس می‌زند که به او نظر دارد!

از سوی دیگر کاراکتر عاطفه (با بازی باورپذیر و خوب آبان عسکری) هم جای بحث دارد. او به عنوان دختری برآمده از همان اتمسفر خاص، نه‌تنها موزیسین قابل‌قبولی است، بلکه در نواختن سازی متخصص شده است که به استناد یک دیالوگ موجود در خود سریال، یک ساز جدید در ایران است (هنگ‌درام). همه این تناقض‌ها به خواست صاحبان اثر به داستان الصاق شده و یا اینکه در واقعیت امر، می‌تواند وجود داشته باشد؟ احتمالاً به خاطر جذابیت‌های ذاتی چنین کاراکترهایی برای مخاطب ایرانی، این ظرایف از چشم او پنهان می‌ماند اما مخاطب حرفه‌ای در عین لذت بردن از «یاغی»، سوالاتی را هم از خود می‌پرسد؛ مثلاً سکانس خودکشی دختر نوجوان و بی‌قراری مادر جذاب میانسال (مه‌لقا باقری) و هراس او از پدر کوچ کرده به خارج از کشور، زیادی تکراری نبود و خاطره نه چندان دور از تماشای «زخم کاری» را به ذهن ما نمی‌رساند؟

در پایان، نمی‌توان چند خطی را به طور ویژه برای علی شادمان ننوشت؛ بازیگری که با درک کامل از نقش، روی ادای غیر رسای دیالوگ‌ها، نحوه راه‌رفتن، شکل غذا خوردن در خانه بهمن، چگونگی پشت موتور نشستن و بسیاری نکته‌سنجی‌های دیگر تأکید داشته تا انتخاب نام شخصیتش به عنوان نامِ سریال، انتخاب غریبی نباشد؛ او حالا نه تنها یاغی سریال محمد کارت، بلکه یاغی جدید عالم بازیگری است

نوشته هویت‌یابی تازه برای قشر ناشناس قدیمی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

محمد کارت را احتمالاً بسیاری با اولین فیلم بلند سینمایی او یعنی «شنای پروانه» به یاد می‌آورند. کارت در همان فیلم اول بلند سینمایی خود اثبات کرد که به‌خوبی فضای موردتوجه جامعه ایرانی را می‌شناسد و می‌تواند یکی از مهم‌ترین کارهایی که در طول سال‌های اخیر در سینمای اجتماعی ایران تک‌چهره‌هایی مانند اصغر فرهادی و سعید روستایی آن را انجام داده بودند، به ثمر برساند. فیلم‌های کمی در سینمای اجتماعی ایران در دهه ۹۰ توانسته بودند موفقیت فراوانی از نظر اقبال مخاطب به دست بیاورند و محمد کارت با «شنای پروانه» این اتفاق را برای خویش رقم زد.

اما این موفقیت کارت از «شنای پروانه» شروع نشده بود. او در طول سال‌های دهه ۹۰ با ساخت چند مستند درباره فضایی که در اصطلاح «جنوب شهری» خوانده می‌شود، موفق شد به دل جرم و جنایت و آسیب‌های اجتماعی بزند و فضایی متفاوت ازاین‌دست را روایت کند. او چنان در مستندهایش – «پیله»، «آوانتاژ»، «معلق»، «بختک»، «خون‌مردگی»، «سمفونی مرگ» و… – به سراغ آسیب‌های اجتماعی در فضای شهری رفت و به معنای دقیق کلمه به «خیابان» پرداخت که می‌توان آنها را در میان بهترین نمونه‌های این ژانر در ایران به‌حساب آورد. با چنین تجربه ارزشمندی بود که کارت دل به ساخت فیلم کوتاه داد و به طور رسمی فضای فیلمسازی را بر اساس درام‌های تراژیک و پرخطر اجتماعی آغاز کرد.

اولین نقطه‌ای که به طور کامل توجه‌ها را به کارت جلب کرد، فیلم کوتاه «بچه‌خور» بود. یک فیلم ۱۸ دقیقه‌ای که ساخت آن در سال ۱۳۹۷ ظهور کامل یک کارگردان مستعد در ژانر سینمای اجتماعی ایران را نوید می‌داد. «بچه‌خور» داستان نوجوانی را روایت می‌کرد که با دست‌فروشی زندگی می‌گذراند و عاشق دختری است که در یک قمارخانه کار می‌کند. داستان از آنجا اوج می‌گیرد که برای قماربازان چیزی وسوسه‌انگیزتر از قمار روی این دختر نیست. در این شرایط است که پسر با تمام وجودش تلاش می‌کند دختر را نجات دهد. کارت در «بچه‌خور» فضایی تراژیک از زندگی دو نوجوان عاشق را بدون هیچ‌گونه اضافه‌گویی ساخت و در آنجا نشان داد که توانایی دارد بر خلاف بسیاری از هم‌نسلان خود آسیب‌های اجتماعی فضای جنوب شهری را به بهترین شکل ممکن روایت کند.

از میانه همین تجربه‌ها بود که کارت اولین فیلم سینمایی خود را ساخت. او در «شنای پروانه» دقیقاً به سراغ یک فضای جنوب شهری رفت و همان‌طور که خود بارها تاکید کرده فضای این فیلم را با تجربه گرفتن از فضای جنوب شهر در شهرهای مختلف ایران بنا کرد. کارت اما در ساخت فضای ملتهب و پر از بحران «شنای پروانه» تنها نبود. او در نوشتن اولین فیلم بلند سینمایی خود دو همکار داشت که یک سال پیش از حضور «شنای پروانه» در جشنواره فیلم فجر، اولین فیلم بلند سینمایی خود را با کارگردانی مشترک به جشن سینمای ایران آورده بودند. پدرام پورامیری و حسین دوماری که پیش از آن با فیلم سینمایی «جان‌دار» نشان داده بودند که به‌عنوان استعدادهای تازه سینمای ایران قدم در راه گذاشته‌اند، در کنار محمد کارت ترکیبی را ساختند که شاید بتوان از نظر نگارش فیلمنامه در سینمای ایران آن را یکی از ترکیب‌های برنده دانست. فیلمنامه «شنای پروانه» تا آخرین لحظه مخاطب را درگیر خویش می‌کرد و به دلیل استفاده از شخصیت‌های فراوان و حرکت حجت (با بازی جواد عزتی) به‌عنوان شخصیت اصلی برای پیداکردن کسی که برادرش را به پای چوبه اعدام کشانده، یکی از پر جزئیات‌ترین سناریوهای نوشته شده در سال‌های اخیر بود.

اما کارت پیش از آنکه دوباره به سینما بازگردد و فیلم دوم سینمایی خود را بسازد، به همراه پورامیری و دوماری، فیلمنامه تازه‌ترین اثر خود را به شبکه نمایش خانگی آورد. رویکرد کارت در قبال روزگاری که ساخت فیلم سینمایی و اکران آن در سینماها با اما و اگرهای فراوانی روبه‌رو می‌شود، احتمالاً یکی از تأثیرگذارترین تصمیمات یک کارگردان جوان در مسیر حرفه‌ای اوست. تصمیمی که گوش هر مخاطب همیشگی و غیر همیشگی سینما و تلویزیون ایران را درباره هر ساخته محمد کارت تیز می‌کند.

«یاغی» همه آن چیزی که مخاطب شبکه نمایش خانگی محتاج آن است را با هم دارد. از کارگردان و تیم نویسندگان فیلمنامه که بگذریم، «یاغی» در ترکیب بازیگران به طور هوشمندانه به سراغ شخصیت‌هایی رفته که هر یک از آنها مهم‌ترین آدم‌هایی هستند که در سال‌های اخیر سینمای ایران به خود دیده است. کارت با بهره‌گیری از گروه بازیگران فیلم «شنای پروانه» و بازگرداندن قدرتمندانه علی شادمان در نقش جاوید، برای بازیگران چهره سریال خود به سراغ پارسا پیروزفر (در نقش بهمن) و طناز طباطبایی (در نقش طلا) رفته است. این زوج هر چند که قبلاً در کنار یکدیگر در سینمای ایران نقش‌آفرینی نکرده‌اند اما ترکیب آنها همان نقطه قوتی است که یک سریال تلویزیونی در شبکه نمایش خانگی به آن احتیاج دارد. در این بین بازی درخشان علی شادمان در نقش جاوید است که نشان می‌دهد محمد کارت کار خود را در بازی گرفتن درست از بازیگرانش به درستی انجام می‌دهد.

جاویدِ «یاغی» همه خصوصیات یک شخصیت ساده و در عین حال بسیار پیچیده را دارد. جاوید از فراز و نشیب‌های زندگی در محله «لیان شامپو» – محله‌ای در فضای جنوب شهری که کارت مختصات ساخت آن را به خوبی می‌داند – قرار است بزرگ شود و در دنیای قهرمانی بزرگی کند. او همه خصوصیت‌های یک قهرمان را دارد: کشتی‌گیر خوبی است؛ لوطی است؛ در میان یک گروه خشن عاقل‌تر از بقیه است و از همه مهم‌تر عاشق است و عاشقی کردن را هم بلد است. نویسندگان «یاغی» در تعریف شخصیت جاوید سنگ‌تمام گذاشته‌اند و همه کوشش خود را به کار گرفته‌اند تا علاوه بر تاکید به صداقتِ شخصیت، حس نوع‌جویی مخاطب به او را هم برانگیزانند.

فیلمنامه «یاغی» که با نگاهی به رمان «سالتو» – نوشته مهدی افروزمنش – نوشته و ساخته شده، مجمع‌الجزایر جزئیات است. نویسندگان با دقت تمام این جزئیات را به کار گرفته‌اند و همین رویکرد است که می‌تواند آنها را به دنیای پرحادثه زندگی جاوید رهنمون کند. یکی از ویژگی‌های مهم «یاغی» این است که در پایان هر اپیزود به طور هوشمندانه‌ای اتفاق یا حادثه‌ای مهم رخ می‌دهد تا تماشاگر آماده و مهیا به انتظار پنجشنبه بعد بنشیند. علاوه بر این، قدرت کارگردانی کارت برای در آوردن صحنه‌های هیجان‌انگیز – حتی در لحظه‌های آرام و عاشقانه فیلمنامه – فضایی متفاوت را برای «یاغی» رقم زده است. در این میان موسیقی بامداد افشار و دوربین سامان لطفیان هم به کمک آمده تا همه آنچه که در این سریال نیاز است را یک جا داشته باشیم. هوشمندی بامداد افشار در استفاده درست از موسیقی و پلان‌های فوق‌العاده لطفیان در تعقیب و گریزها و حتی فضاهای آرام سریال «یاغی» را به یک اتفاق متفاوت در شبکه نمایش خانگی تبدیل کرده است.

آنچه تاکنون در «یاغی» دیده‌ایم محصول یک همکاری همه‌جانبه است که همچون تمام سالتوهایی که جاوید به رقبایش بر روی تشک کشتی می‌زند، کار را در آورده است. «یاغی» محمد کارت از جایی در نیمه‌شب‌های خوف‌انگیز خیابان‌های تهران شروع می‌شود و از فرهنگ جنوب شهری اتصال عجیبی به فضای لاکچری شمال شهر می‌دهد. داستانی که هنوز مانده تا پیچ و خم‌های آن خود را نشان دهد اما تا همین چند اپیزود ابتدایی هم می‌توان گفت که پیوند پسری که از خیابان به تشک کشتی رسیده و به هر آنچه در مقابلش قرار می‌گیرد سالتو می‌زند، یک اتفاق ویژه برای تماشاگر ایرانی است. گویی این سالتوی خیابانی قرار است رنگ و معنای اتفاق‌های بی‌شمار بعدی باشد. اتفاق‌هایی که خود را در قامت معما نشان خواهد داد و باید به‌تدریج و پله پله حل شود.

نوشته سالتوی خیابانی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«آوانتاژ» جوایزی چون تندیس‌ بهترین کارگردانی فیلم‌های بلند، تندیس بهترین موسیقی و بهترین صدا و نامزدی بهترین تدوین دهمین جشنواره یازدهمین جشنواره سینماحقیقت، نامزدی بهترین فیلم هنروتجربه، نامزدی سیمرغ بلورین بهترین فیلم و بهترین کارگردانی سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر جایزه بهترین فیلم بین‌الملل و ویژه هیئت داوران ششمین جشنواره فیلم شهر و جایزه بهترین مستند حوزه اعتیاد در دهه نود را نیز به خود اختصاص داده است.

از دیگر عوامل اصلی این فیلم می‌توان به تهیه‌کننده: محمد کارت و آبان عسکری، فیلمبردار: جواد رزاقی‌زاده، صدابردار: مهدی‌ کارت، تدوین: اسماعیل علیزاده، صداگذار: آرش قاسمی، آهنگساز: صبا ندایی، اتالوناژ: حمیدرضا فطوره‌چیان و سیندخت رحیمیان، دستیاران کارگردان: امین مختاری و مهرداد خانی، طراح پوستر و گرافیک: احسان رضازاده و… اشاره کرد.

گفتنی‌ست محمد کارت هم‌اکنون مشغول ساخت سریال «یاغی» به تهیه‌کنندگی سیدمازیار هاشمی و محصول جدید فیلیمو است.

نوشته «آوانتاژ» محمد کارت به فیلیمو می‌آید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

پارسا پیروزفر با ترکیب متفاوتی از بازیگران دیگر در این سریال به ایفای نقش می‌پردازد.

از عوامل اصلی این سریال‌می‌توان به نویسندگان: پدرام‌ پورامیری، حسین دوماری و محمد کارت، مدیرفیلمبرداری: سامان لطفیان، تدوین: اسماعیل علیزاده، طراح صحنه: حجت اشتری، طراح لباس: محمد کارت،  مدیرصدابرداری: سعید زند، مدیرتولید: مسعود زمانی، جانشین مدیرتولید: میلاد مولازاده، آهنگساز: بامداد افشار، طراحی و ترکیب صدا: آرش قاسمی، طراح گریم: محسن دارسنج، دستیار اول کارگردان: ایمان توکلی، مدیربرنامه‌ریزی: وحید کاشی، منشی صحنه: ماریا میرنژاد، طراح جلوه‌های ویژه رایانه‌ای: امین پهلوان‌زاده، دستیار اول فیلمبردار: هومن خلیلی، طراح‌جلوه‌های ویژه میدانی: آرش آقابیگ، عکاس مجید طالبی، طراح لوگو : محمد روح‌الامین، طراح تیتراژ: حامد بارئی طبری، مستند پشت صحنه: جواد رزاقی زاده، مدیر تدارکات: سید رسول حاتمی، اتالوناژ : استودیو روشنا ، پشتیبانی فنی: حمید لدنی و… اشاره کرد.

پخش اختصاصی این سریال شبکه نمایش خانگی را پلتفرم فیلیمو انجام می‌دهد.

نوشته رونمایی از تصویر پارسا پیروزفر در سریال «یاغی» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

از عوامل این فیلم می‌توان به مدیر فیلم‌برداری: جواد رزاقی زاده، تدوین: مهیار براتی، صداگذار: آرش قاسمی، صدابردار: مهدی کارت، دستیار کارگردان: مهدی محمدگنجی، دستیار فیلم‌بردار: امین عظیم‌زاده، عکاس: سعید مجیدی، تدارکات: اسماعیل کشاورز و ساخت آنونس: مهیار براتی اشاره کرد.

نوشته «پیله» بهترین مستند سال در آسیا و اقیانوسیه شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«آوانتاژ» فیلم مستند روایتگر شرایط گذشته و حال تعدادی کارتن خواب تغییر وضعیت داده است که یک تیم فوتبال تشکیل داده اند و برای اثبات تیم خود باید در مسابقه با تیم پیشکسوتان استقلال تهران برنده بازی شوند.

این کارگردان پیش از این فیلم‌های مستندی چون «خونمردگی»، «بختک» و «معلق» را ساخته است.

مستند تحسین شده «آوانتاژ» تا کنون عناوینی چون: برنده تندیس‌های بهترین کارگردانی فیلم‌های بلند، بهترین موسیقی و بهترین صدا و نامزدی بهترین تدوین دهمین جشنواره سینماحقیقت، نامزدی بهترین فیلم هنروتجربه، نامزدی سیمرغ بلورین بهترین فیلم و بهترین کارگردانی سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر را از آن خود کرده است.

از دیگر عوامل اصلی این فیلم می‌توان به فیلمبردار: جواد رزاقی‌زاده، صدابردار: مهدی‌ کارت، تدوین: اسماعیل علیزاده، صداگذار: آرش قاسمی، آهنگساز: صبا ندایی، اتالوناژ: حمیدرضا فطوره‌چیان و سیندخت رحیمیان، دستیاران کارگردان: امین مختاری و مهرداد خانی، عکاس: سجاد عسکری، تهیه‌کننده: محمد کارت و آبان عسکری اشاره کرد.

نوشته محمد کارت با «آوانتاژ» به شبکه مستند می‌آید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

پارسا پیروزفر و طناز طباطبایی بازیگران گزیده‌کاری که هر دو سال‌هاست بازی در سریالی را نپذیرفته‌اند، در سریال «یاغی» نقش‌آفرینی خواهند کرد.

نگارش فیلمنامه این سریال توسط پدرام پورامیری، حسین دوماری و محمد کارت طی یک سال گذشته انجام شده‌ و مدتی‌ست به اتمام رسیده است. این تیم تجربه نگارش فیلمنامه فیلم سینمایی «شنای پروانه» را نیز با یکدیگر در کارنامه خود دارد.

گفتنی ا‌ست به زودی اسامی تعدادی از بازیگران چهره و سرشناس سینما که حضورشان در این سریال قطعی شده است به همراه سایر عواملی که در این پروژه همکاری می‌کنند، به صورت رسمی اعلام خواهد شد.

«یاغی» محصول انحصاری پلتفرم «فیلیمو» است.

نوشته محمد کارت «یاغی» را می‌سازد/ حضور پارسا پیروزفر و طناز طباطبایی در سریال اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

پیش از این فیلم سینمایی «خوب، بد، جلف: ارتش سری» رکورد دار فروش آنلاین سینمای ایران بود. به این ترتیب «شنای پروانه» که اکران آنلاینش را از ۱۱ فروردین آغاز کرده بود در کمتر از ۲۰ روز به این رکورد دست پیدا کرده است.

فیلم‌های سینمایی «خروج»، «زیر نظر»، «طلا»، «زن‌ها فرشته‌اند»، «لتیان»، «بی حسی موضعی»، «حکایت دریا» و «بنفشه آفریقایی» در رده‌های بعدی فروش قرار دارند.

جواد عزتی، طناز طباطبایی، امیر آقایی، علی شادمان، مهدی حسینی‌نیا، مه‌لقا باقری، ایمان صفا، ناهید مسلمی، نادر شهسواری‌، بهروز پناهنده، روح‌الله مهرابی، محمد مطهری‌پور، نیلوفر شهفری با حضور افتخاری علیرضا داودنژاد و هنرمندی پانته‌آ بهرام و معرفی آبان عسکری در «شنای پروانه» به ایفای نقش پرداخته‌اند.

سرمایه‌گذاری این فیلم را محمدصادق رنجکشان بر عهده داشته و سیدمازیار هاشمی مجری طرح این فیلم سینمایی است.

محمد کارت، حسین دوماری، پدرام پورامیری فیلمنامه آن را به نگارش درآورده‌اند.

«شنای پروانه» به تهیه‌کنندگی رسول صدرعاملی سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه مردم را از سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر دریافت کرده است.

نوشته «شنای پروانه» رکورد فروش اکران آنلاین را شکست اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این فیلم توانست در پنجمین روز اکران آنلاین در دو پلتفرم فیلیمو و نماوا به فروش ۲ میلیارد تومانی دست پیدا کند و ۷۴ هزار و ۸۵۴ نفر این فیلم را به صورت آنلاین تماشا کردند.

نخستین ساخته سینمایی محمد کارت به تهیه‌کنندگی رسول صدرعاملی پیش از اکران آنلاین در سینماهای سراسر کشور در دو نوبت روی پرده رفت و سپس در ایام نوروز ۱۴۰۰ در پلتفرم‌های فیلیمو و نماوا اکران آنلاینش را آغاز کرد.

امیر آقایی، جواد عزتی، طناز طباطبایی، علی شادمان، مهدی حسینی نیا، مه لقا باقری، ایمان صفا، ناهید مسلمی، نادر شهسوار، بهروز پناهنده، روح الله مهرابی، محمد مطهری پور، نیلوفر شهفری، با حضور افتخاری علیرضا داودنژاد و هنرمندی پانته آ بهرام ومعرفی آبان عسکری بازیگران «شنای پروانه» هستند.

سرمایه‌گذاری این فیلم را محمدصادق رنجکشان بر عهده داشته و سید مازیار هاشمی مجری طرح این فیلم سینمایی است.

محمد کارت، حسین دوماری، پدرام پورامیر فیلمنامه آن را به نگارش درآورده‌اند.

«شنای پروانه» سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه مردم را از سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر دریافت کرده است.

نوشته استقبال از «شنای پروانه» ادامه دارد/ رونمایی از پوستر جدید فیلم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این فروش در حالی رقم خورده است که از ابتدای اکران آنلاین که از نوروز سال گذشته آغاز شده است ۳۶ فیلم به نمایش عمومی در آمدند و فروش «شنای پروانه» در دو روز ابتدایی به عنوان یک رکورد در میان آثار اکران آنلاین توانسته است در جذب مخاطب موفق عمل کند.

نخستین ساخته سینمایی محمد کارت به تهیه‌کنندگی رسول صدرعاملی پیش از اکران آنلاین در سینماهای سراسر کشور در دو نوبت روی پرده رفت و سپس در ایام نوروز ۱۴۰۰ در پلتفرم‌های  فیلیمو و نماوا اکران آنلاینش را آغاز کرد.

جواد عزتی، طناز طباطبایی، امیر آقایی، علی شادمان، مهدی حسینی‌نیا، مه‌لقا باقری، ایمان صفا، بهروز پناهنده، ناهید مسلمی،  نادر شهسواری، روح الله مهرابی، نیلوفر شهفری، محمد مطهری‌پور با معرفی آبان عسکری و هنرمندی پانته‌آ بهرام و حضور افتخاری علیرضا داودنژاد در این فیلم به ایفای نقش پرداخته‌‌اند.

سرمایه گذاری این فیلم را محمدصادق رنجکشان بر عهده داشته و سید مازیار هاشمی مجری طرح این فیلم سینمایی است.

«شنای پروانه» سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه مردم را از سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر دریافت کرد.

نوشته ثبت یک رکورد منحصر به فرد در اکران آنلاین برای «شنای پروانه» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

محمدصادق رنج‌کشان سرمایه گذار فیلم بوده و سیدمازیار هاشمی به عنوان مجری طرح در «شنای پروانه» حضور داشته است.

نویسندگی فیلم را محمد کارت، حسین دوماری و پدرام پورامیری بر عهده داشته‌اند.

جواد عزتی، طناز طباطبایی، امیر آقایی، علی شادمان، مهدی حسینی‌نیا، مه‌لقا باقری، ایمان صفا، بهروز پناهنده، ناهید مسلمی،  نادر شهسواری، روح الله مهرابی، نیلوفر شهفری، محمد مطهری‌پور با معرفی آبان عسکری و هنرمندی پانته‌آ بهرام و حضور افتخاری علیرضا داودنژاد در این فیلم به ایفای نقش پرداخته‌‌اند.

نوشته «شنای پروانه» از ۱۱ فروردین اکران آنلاین می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.