در این دیدار که با حضور مرتضی پایه‌شناس، فریده صارمی، رضا عاطفی، ابراهیم مختاری، شمیم مستقیمی و ارد زند برگزار شد، درباره شرایط کنونی سینمای مستند کشور، ضرورت تقویت تعامل میان نهادهای فعال در این حوزه، جایگاه قانونی انجمن و امکان همکاری‌های بیشتر میان انجمن مستندسازان سینمای ایران و مرکز گسترش گفت‌وگو شد.

اعضای هیات‌مدیره انجمن مستندسازان سینمای ایران با اشاره به جایگاه قانونی این انجمن تأکید کردند که انجمن فعالیت‌های خود را به‌صورت مستقل و در چارچوب مأموریتی که برای خود در حوزه سینمای مستند تعریف کرده است، ادامه خواهد داد.

در ادامه این نشست، مأموریت انجمن مستندسازان سینمای ایران، توسعه، حمایت و گسترش سینمای مستند عنوان شد و اعضای هیات‌مدیره تأکید کردند که انجمن از هر نهاد، گروه یا فردی که در راستای اعتلای سینمای مستند فعالیت کند، حمایت خواهد کرد. در عین حال، این انجمن در صورت مشاهده فاصله گرفتن متولیان و نهادهای مرتبط از مسیر توسعه سینمای مستند، وظیفه خود می‌داند نسبت به آن هشدار دهد و نقدهای کارشناسی و حرفه‌ای خود را مطرح کند.

در این دیدار همچنین درباره تغییر نقش دولت و تشکل‌های سینمایی در حوزه سینمای مستند گفت‌وگو شد؛ نقشی که در تعامل متقابل می‌تواند به تحرک سرمایه‌گذاری در این شاخه سینمایی، گشایش بازار آثار مستند و ایجاد مسیرهای تازه برای تولید، عرضه و نمایش مستند منجر شود.

همچنین مقرر شد جلسات هماهنگی و همفکری بیشتری میان انجمن مستندسازان سینمای ایران و مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و انیمیشن برگزار شود تا زمینه‌های همکاری و تبادل نظر درباره آینده سینمای مستند کشور به‌صورت دقیق‌تر بررسی شود.

نوشته تأکید انجمن مستندسازان بر ادامه فعالیت مستقل در دیدار با مدیرعامل مرکز گسترش اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم با ایده‌های جذابی پیش می‌رود، صرفاً متکی به مصاحبه نیست، کوتاه است و تماشاگر را با خود همراه می‌کند، فیلم‌ساز شاعر را پیدا می‌کند و او از حال و هوایی می‌گوید که در هویزه داشته و در پایان مزار بخشدار را می‌بینیم که تنها یک نفر از میلیون‌ها ایرانی غیوری است که برای ایران جان دادند و تا پای جان، برای این آب و خاک و مردمش ایستادند.

فیلم پایه شناس، فیلم امروز است، برای مردمی که چهل روز کنار ایران ماندند، خیابان را رها نکردند، برای زنان و مردانی که در محل خدمتشان حاضر ماندند و تهران را حفظ کردند. جنگ رمضان، به ما آموخت که میهن‌دوستی و وطن‌پرستی، را نباید نادیده گرفت ، ساخت مستندهایی از جنس «وطن‌دوستی» که این روزها در دسترس است و به راحتی می‌توان آن را دید یا مستند «آبراه کوچکی در میان هور» فیلم تازه این کارگردان که آن هم درباره شجاعت مردانی است که برای ایران جنگیدند، حالا اهمیتی استراتژیک یافته است. وطن تنها در بحران معنا نمی‌یابد، وطن را باید هرروز چون ذکر از قلب گذراند و به کودکان آموخت که ما بدون وطن، هیچ هستیم. «وطن‌دوستی» و «آبراه کوچکی در میان هور» بدون این که شعار بدهند یا احساساتی و گل‌درشت باشند، دست مخاطب را گرفته و قلب او را نشانه می‌روند تا مردان و زنانی را به یاد بیاورد که در گذر زمان اهمیت جوانمردی، خلوص و حضور تاریخی شان فراموش شده است.

«وطن‌دوستی» را حسین همایونفر تولید کرده است.

نوشته «وطن‌دوستی» و قلبی که برای ایران می‌تپد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«جایی که زندگی می‌کنیم» تأثیرگذار و غمگین کننده است، امروز برای ما که ویرانی بناهای تاریخی اصفهان و تهران و شهادت هموطنانمان را می‌بینیم، همراهی و همدلی با فیلم بیشتر است، گویی مادری که از آوارگی می‌گوید یا پدری که در اندوه از دست دادن فرزند جوانش است، از زبان ما سخن می‌گویند، حتی ستایشی که نثار رزمندگان می‌شود، حس و حال ما نسبت به مردان و زنانی را بیشتر می‌کند که این روزها، مشغول خدمت به هموطنان و دفاع از ایران هستند.

«جایی که زندگی می‌کنیم» فیلمی میهن‌پرستانه و در ستایش مقاومت و وطن‌دوستی است، شبیه مضمونی که پایه شناس در «آبراه کوچکی در میان هور» آن را دستمایه قرار داده و تماشاگرانش را به میهن‌دوستی و ایثار دعوت می‌کند. «آبراه…» به موضوعی ملی، اشاره دارد و «جایی که زندگی می‌کنیم» مفهومی منطقه‌ای و سیاسی را در بر می‌گیرد. اما نکته قابل‌توجه مضمون این مستند و ارتباطی است که با امروز پیدا می‌کند، با درگیر شدن ایران و اسرائیل در سال ۱۴۰۴ (بیش از ده سال پس از ساخته شدن «جایی که زندگی می‌کنیم») این فیلم، به دردی مشترک و دشمنی یکسان اشاره دارد، حالا تماشای سکون و آرامش شهر بعد از جنگ، نماهای لانگ شات از ادامه زندگی و حتی بنای یادبود خانواده شهیدی که در بمباران یک خانه، قتل عام شدند، ما را از لبنان به ایران می‌آورد، و مخاطب را نسبت به مختصات زندگی در خاورمیانه حساس می‌کند.

«جایی که زندگی می‌کنیم» فیلمبرداری و تدوین خوبی دارد و به جای یک فیلم سیاسی و تاریخ مصرف دار و شعاری، اثری است درباره وطن، جایی که نمی‌توان به سادگی از ویرانه‌هایش دل برید. کارگردان با استفاده از تصاویر گزارشی خبری، مصاحبه و گفتگو با مردم، تصویری از یک رخداد می‌سازد که سپری شده اما تأثیرش باقی مانده است.

«جایی که زندگی می‌کنیم» در میان آثار مرتضی پایه‌شناس، نسبت به «فیلم ناتمامی برای سمیه» و «گلوله‌باران» کمتر دیده شده است، اما مانند دو فیلم یاد شده، این بار هم او توانسته از دل سفارش و مسائل سیاسی، فیلمی انسانی بسازد. فیلمی که تمام شدن ملاحظات سیاسی و تغییر رویکردها هم می‌تواند آن را زنده و سرپا نگه دارد.

نوشته درباره مستند «جایی که زندگی می‌کنیم»/ وطن، قصه‌ای که تمام نمی‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بدین ترتیب این اثر جمعه ۱۷ بهمن حوالی ساعت ۲۳ از شبکه افق پخش می‌شود و پس از آن محسن یزدی مجری برنامه با کارگردان و مهدی انصاری منتقد درباره ساختار سینمای مستند ایران به گفتگو مینشیند.

مستند «گلوله باران» درباره ۲ فیلمبردار است که همراه با گروهی نظامی عازم خط درگیری می‌شوند. در میانه راه یکی از فیلمبرداران توسط تک‌تیرانداز دشمن مجروح می‌شود و نمی‌تواند به راه‌رفتن ادامه بدهد. ساعت‌ها به سختی می‌گذرد. وضعیت پیچیده‌تر می‌شود، از آسمان باران می‌بارد و از زمین گلوله.

این مستند در سیزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» نمایش داده شده و نشان فیروزه بهترین فیلم، تندیس بهترین کارگردانی مستند بلند و جایزه بهترین تدوین را به دست آورده است.

همچنین مستر کلاس مصطفی رزاق کریمی با عنوان «اولین تجربه با علیرضا زرین دست» بخش‌ بعدی برنامه را تشکیل می‌دهد.

فصل دوم برنامه «کافه مستند» با اجرای محسن یزدی، تهیه‌کنندگی مهدی انصاری و سردبیری نگین ریاضی در حال پخش است که هر جمعه ساعت ۲۳ روی آنتن می‌رود و تکرار آن شنبه ساعت ۱۴ است.

نوشته نمایش «گلوله باران» در برنامه «کافه مستند» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱) چرا باید «آبراه کوچکی در میان هور» را ببینیم؟

این مستند درباره یک گروه شناسایی است که در ایام جنگ، پنهان و مخفی بوده‌اند. اساس کار پایه شناس در این مستند بر استفاده از آرشیو و تصاویر واقعی استوار شده. او با صبوری از میان ساعت‌ها تصویر، ۶۰ دقیقه را انتخاب و روایت کرده است. فیلم درباره مردانی است که اگرچه تا پایان فیلم گمنام باقی می‌مانند، اما به عنوان «قهرمان» صاحب هویت می شوند. در این روزها، آنچه مستند پایه شناس بدون تاکید و شعار می‌گوید می‌تواند اثر بخش و راهگشا باشد. ایثار، بخش مهمی از روحیه رزمندگان در جنگ بوده، اما «آبراه کوچکی…» تنها تماشاگرش را دعوت به ایثار و شهادت نمی‌کند، حتی روی مشکلات شخصیت‌ها مکث نمی‌کند تا تماشاگر را احساساتی کند، همان طور که یکی از شخصیت‌ها می‌گوید فیلم به منطق اشاره دارد، و تنها بر احساس استوار نیست. فیلم به تماشاگرش راهکار ارائه می‌دهد و معتقد است با الگویی که پیشتر تجربه شده، می‌توان از دل بحران امروز گذشت. «آبراه کوچکی…» یک فیلم ملی است، اثری درباره ایران، همه سلیقه‌ها و جوان‌هایی که ایران را حفظ کردند. بدون آنکه هیچ اشاره شعاری یا ایدئولوژیک درباره شخصیت‌ها و حتی علی هاشمی در آن باشد.

۲) چرا «آبراه کوچکی در میان هور» دوست داشتنی است؟

شخصیت‌های فیلم، دوست داشتنی و گرم هستند. اگر چه تماشاگر تا انتها نمی‌تواند آنها را به نام بخواند، اما در سفری تاریخی به دهه ۶۰ می‌رود و جوان هایی سرزنده و شاد را می بیند که قهرمانانه، حرفه ای دشوار را انتخاب کرده اند. اولین عامل جذب تماشاگر برای فیلم شخصیت ها هستند، ادای دین انتهای فیلم به آنها و ثبت نامشان در تیتراژ پایانی بسیار درست است. «آبراه…» یک مستند مصاحبه محور صرف نیست، فیلمساز تماشاگرش را دعوت به صبر و تحمل می کند و این با درونمایه آنچه شخصیت ها تجربه می کنند، یکی است. شناسایی در جنگ، جز با صبوری و تحمل ملال ناشی از شرایط ممکن نیست. تماشاگر برای دیدن «آبراه…» باید حساس و صبور باشد. صداها را بشنود، به جزئیات توجه کند و حتی صداهای ریز و پچ پچ ها را بشنود، این یعنی فرم و محتوا در «آبراه …» در یک مسیر حرکت می‌کنند.

۳) چرا «آبراه کوچکی در میان هور» فیلم مهمی است؟

نه فقط برای باز کردن بعضی گره ها درباره شهید علی هاشمی و قرارگاه نصرت. نه برای توجه به عناصر مهم فرایند شناسایی و نه حتی برای ثبت چهره‌های جوانی که برخی از دست رفته اند، بی‌آنکه قدر ببینند، «آبراه کوچکی در میان هور» امروز ایران را نشانمان می‌دهد و از تماشاگرش می‌خواهد برای حل بحران گام بردارد، پایه شناس، وارد بازی های فرمی نمی شود، سعی می کند دیده نشود و بیشتر از هر چیز شخصیت ها و رخدادهای مرتبط با آنها دیده شوند. تدوین و صداگذاری خوب فیلم، تصویربرداری درست «آبراه…» همان چیزی است که از یک مستند آرشیوی انتظار داریم، مستندی که نمی خواهد تماشاگرش را مرعوب کند، دروغ نمی گوید، سند نمی سازد و بیشتر دعوت به تدبر و تفکر می‌کند. «آبراه کوچکی» تندیس طلایی جایزه شهید آوینی نوزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» را دریافت کرده، توجه داوران این بخش به این جایزه، نشان می‌دهد که با وجود رقیبان قدر و جدی در این بخش، پیام «آبراه کوچکی در میان هور» درک و دیده شده است.

«آبراه کوچکی در میان هور» به کارگردانی مرتضی پایه‌شناس و تهیه‌کنندگی یاسر فریادرس تولید شده است.

منبع: همشهری آنلاین

نوشته سه نکته درباره مستند «آبراه کوچکی در میان هور» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این اکران ویژه که در سالن سیف‌الله داد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برپا شده بود، «آبراه کوچکی در میان هور» با حضور اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه، رائد فریدزاده رئیس سازمان سینمایی، محمد طیب مدیر کل امور جشنواره‌ها و همکاری‌های بین‌الملل سازمان سینمایی و تعدادی از شخصیت‌های  فیلم نمایش داده شد.

پس از پایان نمایش این مستند، مرتضی پایه‌شناس کارگردان و تدوینگر سینمای مستند گفت: در بخشی از فیلم، یکی از شخصیت‌های این مستند می‌گوید: اگر هر فردی در جامعه، وظیفه‌ای که بر عهده دارد، به درستی انجام بدهد و به این موضوع فکر نکند که دیگران، چه می‌کنند، کارها پیش می‌رود. این جمله برای امروزِ ایران، مفید و راهگشاست. مولانا می‌گوید: «تو نگو همه بجنگند و ز صلح من چه آید؟/ تو یکی نه‌ای هزاری، تو چراغ خود بیافروز» این، برای من انگیزه‌بخش و امیدوارکننده است. وظیفه ما این است که بکوشیم به شکل فردی، گامی برای بهبود اوضاع جامعه و سرزمینمان برداریم، شخصیت‌های «آبراه کوچکی در میان هور» مصداق این نگاه و جهان بینی هستند.

این کارگردان ادامه داد: فکر می‌کنم مخاطب این مستند، می‌توانند همه مردم ایران باشند. اما کاش دولتمردان هم این فیلم را ببینند، چرا که وظیفه پیش بردن امور با آنهاست. فردگرایی و توجه به منافع فردی یا گروهی، نمی‌تواند ما را از بحران نجات بدهد، توجه به تفاوت‌ها، استفاده از روش‌های تازه و فارغ از جنجال حرکت کردن، مسیرهای جدیدی پیش رویمان باز خواهد کرد.

کارگردان «گلوله باران» افزود: از آقای بقایی ممنونم که وقت گذاشتند و به تماشای این فیلم نشستند، امیدوارم ایشان فضایی فراهم کنند تا دیگر وزیران و دولتمردان این فیلم را ببینند. «آبراه کوچکی در میان هور» روایت جوان‌هایی است که در شرایطی دشوار و وقتی عده‌ای گمان می‌کردند به بن بست رسیده‌اند، ناامید نشدند، گمنام و بدون تبلیغات و هیاهو گره‌ها را باز کردند و پیش رفتند.

بهزاد محمدی رئیس اداره همکاری‌های فرهنگی و هنری وزارت امور خارجه در بخشی از این مراسم، با تشکر از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و رائد فریدزاده که امکان این نمایش را به وجود آورد، ابراز امیدواری کرد نمایش آثار مستند در وزارت امور خارجه ادامه پیدا کند.

اسماعیل بقایی سخنران بعدی این مراسم ضمن تشکر از کارگردان و تهیه‌کننده این مستند گفت: در جمعی صمیمی هستیم، من هم بدون تکلف احساسم را درباره این مستند بیان می‌کنم. واقعا تحت تاثیر فیلم قرار گرفتم، دیالوگ‌ها فوق العاده بود. این که هر کدام ما رگ و راهی را باز کنیم، تا این راه‌ها، مسیر بزرگتر و هموارتری را بسازد، موضوعی کلیدی است. راز موفقیت یک حرکت، ایثار و فرار از ناامیدی است. آنچه در هشت سال دفاع مقدس، رخ داد و به مقاومت و پیروزی رسید، در کلام شخصیت‌های این فیلم تبلور یافته. برای رزمندگان و نسلی که سال‌های جنگ را تجربه کردند، تلاش مهم بود، آنها ترسی از دیده نشدن نداشتند، حتی به این فکر نمی‌کردند که ممکن است آیندگان هم ارزش کار آنها را ندانند، این خلوص است.

بقایی ادامه داد: اگر بخواهیم برای اخلاص، ما به ازای تصویری بسازیم، شخصیت های این فیلم هستند. من از ماجرایی که در «آبراه کوچکی در میان هور» روایت شد خبر نداشتم، وقتی نسل ما این رویدادها را نداند، احتمالا جوان امروزی هم چیزی از این ماجرا نمی‌داند. «آبراه کوچکی در میان هور» ما را دعوت می‌کند به بازخوانی این روایت‌ها و شناخت مسیرها. ما در منطقه‌ای قرار داریم که جنگ و درگیری در آن، محدود به هشت سال مشخص نبود، ما همواره در معرض تهدید هستیم، بنابراین ساخت مستند «آبراه کوچکی در میان هور» کار ارزشمندیست، چرا که ارزش‌هایی را یادآوری می‌کند که امروز باید به آنها توجه کنیم. حتما تماشای این مستند را به آقای عراقچی وزیر محترم امور خارجه توصیه می‌کنم، ایشان رزمنده و جانباز هستند و مطمئنا از تماشای این فیلم لذت خواهند برد.

در پایان این مراسم از بهنام شهبازی، مرتضی همت‌پور، سیدصباح موسوی ورکن‌الدین آقامیری از رزمندگان قرارگاه نصرت (تعدادی از شخصیت‌های مستند «آبراه کوچکی در میان هور») تقدیر شد و آنها درباره این مستند و موفقیت آن در ثبت واقعیت بخشی از تاریخ سال‌های دفاع مقدس صحبت کردند.

«آبراه کوچکی در میان هور» تولید مرکز مستند سوره است و تندیس سرو زرین جایزه شهید آوینی نوزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران «سینماحقیقت» را دریافت کرده است.

نوشته اکران ویژه «آبراه کوچکی در میان هور» با حضور سخنگوی وزارت امور خارجه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

محمدعلی فارسی تاکنون بیش از ۲۰ مجموعه مستند را کارگردانی کرده است. او در زمره فیلمسازانی است که ساخت فیلم را با دوران دفاع مقدس آغاز کرد و هرچند در ابتدا علاقمند به حوزه عکاسی بود، اما در جبهه های جنگ دوربین به دست گرفت و مستندهای بسیاری درباره جنگ ساخت. او در کارنامه خود آثار گوناگونی چون مهاجران، گلستان آتش، شلمچه، ماه و خورشید، سراب ۲، تصویرگران جنگ، پایان انتظار، قصه های جنگ، غواصان، کبوتران امید، حقیقت گمشده، فانوس رو به باد، رستاخیز، خلوت دل، معلم و … را به ثبت رسانده است.

مرتضی پایه‌شناس کارگردان، فیلمبردار و فیلمنامه‌نویس فعال در زمینه سینمای مستند است. از مستندهایی که مرتضی پایه شناس ساخته است می توان فیلم های فیلم ناتمامی برای دخترم سمیه، وطن دوستی، جایی که زندگی می کنیم، ملاقات پشت دیوار اشرف، نامه ۲۶ آبان ۵۹ و ماموستا را برشمرد. او همچنین فیلم کوتاه داستانی «قاصدک» را نیز کارگردانی کرده است.

مرتضی شعبانی فیلمبردار، مستندساز و تهیه‌کننده فعال در عرصه سینمای مستند است که از سال ۶۵ با کار دستیاری فیلمبردار در گروه روایت فتح مشغول به کار شد و بیشتر برای تهیه و تولید مستندهای پل، زنانی با گوشواره های باروتی، قلب عقیق، دروازه شرق، خط تماس، کویرس وطن کوچک من، صبحی دیگر، ابوزینب و موج مرده شناخته می شود.

دومین جشنواره ملی فیلم ایثار، با شعار ایران سرای امید با دبیری محمد کرم‌اللهی در چهار بخش رقابتی، مسابقه ویژه و مسابقه فیلمنامه‌نویسی به همت معاونت فرهنگی و آموزشی بنیاد شهید وامور ایثارگران با مشارکت استانداری آذربایجان‌ شرقی و شهرداری تبریز از  ۱۰ تا  ۱۳ دی‌ماه امسال درشهر تبریز برگزارمی‌شود.

نوشته معرفی داوران بخش مستند دومین جشنواره فیلم ایثار اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

برخلاف بسیاری از مستندهای آرشیوی که صرفاً به انباشتن تصاویر تاریخی می‌پردازند، «آبراه کوچکی در میان هور» تلاش می‌کند تجربه زنده آدم‌ها را در مرکز روایت قرار دهد. تهیه‌کننده و کارگردان در مصاحبه‌ها تأکید کرده‌اند که فیلم نه صرفاً بازسازی یک واقعه تاریخی، بلکه پیوند گذشته و امروز است و همین باعث می‌شود که اثر از حافظه تاریخی به میدان تجربه انسانی تبدیل شود.

از این منظر، فیلم بر وقایع دراماتیک استوار نیست؛‌ بلکه بر انسان‌هایی تمرکز دارد که در سخت‌ترین شرایط «راه حل» می‌یابند و امید را نه به‌عنوان شعار، بلکه متجلی در رفتار واقعی خود به تصویر می‌کشند.

این مستند بیش از تمرکز بر داده‌های نظامی یا جغرافیایی، به موقعیت آدم‌ها توجه می‌کند؛ جایی که ترس، امید، تصمیم و زندگی در مواجهه با سختی خود ابزار داستان‌گویی می‌شود.

پایه‌شناس با بهره‌گیری از مواد آرشیوی همراه با روایت دقیق انسانی فضای مستند را از گزارش صرف به تحلیل انسانی نزدیک می‌کند و آرشیو غنی و نوع روایت پایه‌شناس از مهم‌ترین شاخصه‌های بارز این مستند است.

فیلم نه‌تنها به گذشته نگاه می‌کند، بلکه می‌کوشد حرف امروزی داشته باشد؛ موضوعی که در بیان سازندگان نیز پررنگ بوده است و فیلم را از بازگویی صرف تاریخ به تجربه‌ای مرتبط با حال تبدیل می‌کند.

برخی از مخاطبان ممکن است با ریتمِ آرام و مکث‌های طولانی که در آثار آرشیوی دیده می‌شود ارتباط برقرار نکنند، به‌خصوص اگر تجربه قبلی با این نوع روایت نداشته باشند، اما کمی صبر به تجربه‌ ارزشمند دیداری منجر می‌شود.

اگرچه فیلم تلاش دارد گذشته و امروز را پیوند بزند و شاید پلان پایانی فیلم و حضور امروزی جوان‌های سال‌های دور قرارگاه نصرت به همین دلیل آمده است اما این پیوند برای همه مخاطبان به یک اندازه روشن نیست، به‌خصوص در فضایی که شیوه‌های سنتی مستندسازی تاریخی هنوز قوی‌تر از بیان‌های نوین انسانی هستند.

«آبراه کوچکی در میان هور» مستندی است که فراتر از ارائه صرف اطلاعات تاریخی، سعی دارد تجربه انسانی را در مرکز قرار دهد و تاریخ را نه به‌عنوان یک واقعه خشک، بلکه به‌مثابه آینه‌ای برای مواجهه با امروز بازتاب دهد. فیلم با تکیه بر روایت‌های شخصی و پژوهش دقیق، از کلیشه‌های معمول مستندهای آرشیوی فاصله می‌گیرد و به تجربه زیسته آدم‌ها می‌پردازد که خود، مهم‌ترین عنصر در داستان هستند.

نوشته میان آب و حافظه؛ وقتی هور حرف می‌زند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

یاسر فریادرس در گفتگویی تأکید کرد که این اثر روایتی انسانی است و مطرح کرد: «آنچه به اثر جان می‌دهد نقشه‌ها و داده‌های نظامی نیست، بلکه روابط انسانی و تصمیم‌هایی است که زندگی آدم‌ها را تغییر داده است. فیلم ما از دل یک واقعه تاریخی، حرف امروز را بیرون کشیده است.»

بخش‌هایی از تولید و تصویربرداری این مستند در هور و همراه با افرادی انجام شده که سال‌ها درگیر موضوع بوده‌اند. گروه سازنده تجربه کار در هور را یکی از بخش‌های متفاوت و جذاب تولید عنوان کرده‌اند.

مرتضی پایه‌شناس که پیش‌تر کارگردانی مستندهای «فیلم ناتمامی برای دخترم سمیه»، «گلوله‌باران»، «وطن‌دوستی» و مجموعه «هم‌مسیر» را برعهده داشته، دو سال اخیر را صرف ساخت این مستند کرده است. او که با «گلوله‌باران» سه جایزه از جشنواره «سینماحقیقت» کسب کرده، درباره اثر جدیدش معتقد است که این فیلم درباره آدم‌های معمولی است که در سختی‌ها روزنه‌ای برای عبور پیدا می‌کنند. این امید، تاریخ مصرف ندارد.

از یک منظر فیلم درباره دیروزی است که از دست رفته، اما از سویی دیگر درباره سفری مشترک از دیروز به امروز است.

«آبراه کوچکی در میان هور» با مشارکت عوامل متعددی از جمله ضیا حاتمی (تصویربردار)، اکبر یعقوبی (صدابردار)، حسن مهجوری (تصویربردار هوایی)، محمدحسین ابراهیمی (صداگذار)، علیرضا صلواتی (اصلاح رنگ) و جمعی دیگر تولید شده و محصول سازمان سینمایی سوره است.

این مستند بدون شک یکی از مهم‌ترین آثار حاضر در این دوره است که حضور آن در تنها یک بخش با واکنش پایه‌شناس هم همراه شد.

نوشته «آبراه کوچکی در میان هور» و تاریخی که هنوز زنده است؛ جدیدترین اثر پایه‌شناس روی پرده جشنواره اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مستندسازی با آرشیو، کاری است سترگ، اگرچه در ایران آنچنان که باید جدی گرفته نمی‌شود و آن را تقلیل می‌دهند و فیلمسازی درباره سوژه‌های داغ اجتماعی یا مستندسازی بر اساس مصاحبه (کله‌های سخنگو) دوستداران بیشتری نسبت به مستندهای آرشیوی دارند. مرتضی پایه شناس که در سینمای مستند به عنوان مستندساز آرشیوی مشهور است، از سوی منتقدانش متهم است که بیش از آنکه فیلمساز در صحنه باشد، فیلمساز در اتاق تدوین است، این به خودی خود نمی‌تواند محل اعتراض و انتقاد باشد، آنهم از سوی مخاطبان جدی سینمای مستند، سینمای مستند، جستجوگر و کشف کننده است و «باید» از عرصه گزارش و «ژورنالیسم» به ویژه نوع سفارشی اش فاصله بگیرد، پس صرف ساختن مستند آرشیوی، گناهی نیست همان طور که بابک بهداد در «بهارستان خانه ملت» به سراغ آرشیو رفته یا احسان عمادی در «فرار از قصر» از آرشیو استفاده کرده است. «آبراه کوچکی در میان هور» بر اساس بخشی از تاریخ ایران و نه صرفا تاریخ جنگ شکل گرفته است، برای تماشاگر واقعی سینمای مستند، برای دوستداران حقیقت، این نوع فیلم‌ها مثل حرکت همان قایق در هور، سفری به تاریخ ایران و تاریخ مقاومت در برابر دژخیم است.

پایه شناس، با رعایت جزییات و مکث فراوان (بدون آنکه ضرباهنگ فیلم دچار مشکل شود) برای شما قصه جوانانی را روایت می‌کند که در روزهای سخت جنگ مشغول شناسایی بودند. اگر سال‌ها قبل در سینمای داستانی، از رسول ملاقلی پور و فیلم‌هایش یاد می شد که تصویر کلیشه‌ای رزمنده را شکسته و به «انسان در جنگ» نزدیک شده، پایه شناس در «آبراه کوچکی در میان هور» و «گلوله باران» به «انسان» و «انسان در بحران» پرداخته است. مردانی که در «گلوله باران» دچار بحران شده بودند، شبیه تصویر رسمی از مدافعان حرم نیستند، انسانند، فریاد زده، می‌ترسند و به زندگی چنگ می‌زنند. در «آبراه…» جوانان فیلم، قهرمانند. اگرچه فیلمساز به این وجه از شخصیت آن ها اشاره نمی‌کند. آنها جوانند، سرخوش، دوستدار هیجان و تجربه یک رخداد و بیش از آن «آرمان خواه» و «میهن دوست». حرفه دشوار آنان، شناور بودن در آب در ساعات طولانی، زدن به دل حادثه در بحران و همه جزئیات در فیلم وجود دارد. صداهای آرام، سکوتی که گاه هراس آلود است و «زندگی» که زیر سایه «مرگ» خودش را به رخ می‌کشد.

فیلم پایانی خاطره انگیز دارد، در هر بار تماشای «آبراه کوچکی در میان هور» در فصل پایانی اشک به چشمم آمد، گویی تاریخ را با شخصیت‌های فیلم قدم زدم و به رستگاری رسیدم، رهایی از هیاهوهای دوران پس از جنگ، دل سپردن به قهرمانانی که نامشان شاید در تاریخ گمشده است.

مستند «آبراه کوچکی در میان هور» درباره ایران، مردم ایران، درباره آزادی و درباره وطن است، فیلم پایه‌شناس، برای تماشا صبوری و تمرکز می‌خواهد، اما شما را با خود همراه می‌کند. فیلم تنفس در فضایی از دست رفته و به تاریخ پیوسته است، با تصاویری که درست انتخاب شده و صداهایی که هوشمندانه کنار هم قرار گرفته، یک مستند تاریخی که ملال آور نیست و حرف امروز را می‌زند، حرف ایران را.

«آبراه کوچکی در میان هور» به کارگردانی مرتضی پایه شناس و تهیه‌کنندگی یاسر فریادرس برای دریافت جایزه شهید آوینی رقابت می‌کند.

منبع: خبرگزاری آنا

نوشته «آبراه کوچکی در میان هور»؛ روایت دیدنی از قهرمانان گمنام اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«آبراه کوچکی در میان هور» به تهیه کنندگی یاسر فریادرس تولید شده است. این فیلم، روایتی است درباره آنهایی که در بن بست، امیدوارانه به جستجوی کشف راه‌های تازه هستند.

عوامل این پروژه عبارتند از تهیه‌کننده: یاسر فریادرس، کارگردان و تدوینگر: مرتضی پایه‌شناس، صداگذار: محمدحسین ابراهیمی، مدیرتولید و دستیار کارگردان: فرهاد درودگر، سرپرست گروه تحقیق: مرتضی قاضی، پوستر: محمد تقی‌پور، طراح نشانه پوستر: مازیار دهقانی، تصویربردار: ضیا حاتمی، دستیار تصویربردار: احمدرضا ثنایی، صدابردار: اکبر یعقوبی، تصویربردار هوایی: حسن مهجوری، اصلاح رنگ: علیرضا صلواتی. محصول: سازمان سینمایی سوره.

مرتضی پایه‌شناس کارگردانی مستندهای «فیلم ناتمامی برای دخترم سمیه»، «گلوله باران»، «وطن دوستی»، مجموعه مستند «هم‌مسیر» و … را در کارنامه دارد.

نوشته پوستر «آبراه کوچکی در میان هور» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مهدی ملکی کارگردان فیلم مستند «بمب‌ها می‌آیند»، مصطفی صبوری کارگردان فیلم مستند «اقرار»، احسان مهدی‌زاده کارگردان فیلم مستند «قدرت و کشور»، مهدی زمانپور کیاسری کارگردان فیلم مستند «فرشته‌ها» و علی شهاب‌الدین کارگردان فیلم مستند «گالش منزل» مهمانان این قسمت از برنامه نردبان هستند و در گفت‌وگو با حامد شکیبانیا، درباره تولید این فیلم‌های مستند و تجربیاتشان سخن می‌گویند. علاوه بر این مرتضی پایه‌شناس نیز درباره‌ی ساخت مجموعه مستند «هم مسیر» توضیح می‌دهد.

فیلم مستند «بمب‌ها می‌آیند»، روایتی از تلاش‌های شبانه‌روزی تیم سردار عطالله بازرگان برای راه‌اندازی سایت پدافندی ساوه برای مقابله با جنگنده‌های میگ عراقی است. این اثر در هشتمین جشنواره تلویزیونی مستند، جایزه بهترین فیلم مستند مردمی بخش نیمه بلند را دریافت کرد.

فیلم مستند «اقرار» داستان مردی است که در دوره‌ی نوجوانی دچار خطا شده است و در دام اعتیاد گرفتار می‌شود. او تا آستانه مرگ پیش می‌رود، اما در یک بزنگاه با اراده‌ای قوی خود را نجات می‌دهد. در حال حاضر، او مدیر کارخانه‌ی بازیافت است و به معتادانی که می‌خواهند ترک کنند راهنمایی و از آنها حمایت مالی می‌کند. این اثر در هشتمین جشنواره تلویزیونی مستند، جایزه بهترین فیلم مستند مردمی بخش کوتاه را دریافت کرد.

فیلم مستند «قدرت و کشور»، روایتی عاشقانه از فراز و نشیب‌های زندگی زوج مسنی است که سال‌های سال داخل کویر زندگی می‌کنند و از برداشت نمک و سپند درآمد کسب می‌کنند. این اثر پس از درخشش در جشنواره سینما حقیقت از تلویزیون نیز پخش و برنده جایزه بهترین کارگردانی فیلم مستند کوتاه شد.

فیلم مستند «فرشته‌ها» در سوریه ساخته شده و تلاش کرده است روایتی از خانواده‌ای که جنگ را تجربه کردند، به نمایش بگذارد. این اثر در جشنواره‌های معتبر خارجی حضور داشت و در جشنواره تلویزیونی مستند نیز جایزه بهترین کارگردانی را دریافت کرد.

فیلم مستند «گالش منزل» درباره دلبستگی یک پیرمرد به شغل آبا و اجدادی‌اش یعنی گالشی است؛ او از آخرین نسل‌های باقیمانده پیشه گالشی است و علیرغم وجود همه سختی‌ها اصرار دارد در جنگل زندگی کند.

در بخش دیگری از نردبان این هفته، مرتضی پایه‌شناس به نردبان می‌آید و در گفت‌وگو با حامد شکیبانیا درباره کیفیت آثار جشنواره تلویزیونی مستند سخن می‌گوید. نمایش برش‌هایی از فیلم‌های مستند «بمب‌ها می‌آیند»، «اقرار»، «قدرت و کشور»، «فرشته‌ها» و «گالش منزل» بخش دیگر این برنامه تلویزیونی است.

برنامه‌ی تلویزیونی «نردبان» تلاش می‌کند با نگاهی تخصصی به فیلم و عکس مستند، مروری بر آثار ایرانی و خارجی این حوزه داشته باشد. این برنامه با اجرای حامد شکیبانیا، کارگردانی و تهیه‌کنندگی اصغر احمدپور و فاطمه بوربور و ضبط شده در استودیو نفت، با بخش‌هایی متنوع جمعه ها ساعت ۱۸:۳۰ روی آنتن شبکه مستند می‌رود و بازپخش آن شنبه‌ها ساعت ۰۰:۰۰ و ۱۴:۳۰ است.

نوشته گفتگو با مرتضی پایه‌شناس و بررسی پنج مستند برگزیده در «نردبان» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این جشنواره از ۴ تا ۱۰ اکتبر (۱۳ تا ۱۹ مهرماه) امسال در شهر چنای هندوستان برگزار می‌شود. پخش بین‌الملل مستند کوتاه «چوب» بر عهده واحد بین‌الملل سازمان سینمایی سوره است.

«چوب» تاکنون در جشنواره‌ «مکس ۳ مین» ایتالیا، جشنواره فیلم‌های خیلی کوتاه فرانسه، جشنواره فیلم‌های خیلی کوتاه تری کورت فرانسه، جشنواره آرلینگتون آمریکا، رجیوی ایتالیا و … حضور داشته است.

عوامل این فیلم عبارتند از تصویربرداران: محمد سلطان، امیرحسین جان‌پناه، علی نیکبخت، اصلاح رنگ و نور: حمیدرضا فطوره‌چیان، طراح صدا: محمدحسین ابراهیمی، تدوینگر: مرتضی پایه‌شناس.

مرتضی پایه‌شناس کارگردانی مستندهای «گلوله باران»، «فیلم ناتمامی برای دخترم سمیه»، «جای خالی یک نفر»، «غروب روز بعد» و … را در کارنامه دارد.

نوشته نمایش «چوب» در جشنواره چنای هند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

هدف جشنواره «حداکثر سه دقیقه» (MAX3MIN) این است که ویترینی برای فیلم‌های کوتاه و بسیار کوتاه و بلندگو برای همه فیلمسازانی باشد که داستان‌های خود را از جهان و از طریق تصاویر و یک زبان جدید تعریف می‌کنند.

این جشنواره از ۱۳ تا ۲۰ مهرماه در شهر میلان، ایتالیا برگزار می‌شود.

پخش بین‌الملل مستند چوب بر عهده واحد بین‌الملل سازمان سینمایی سوره است.

«چوب» امسال در جشنواره فیلم‌های خیلی کوتاه فرانسه، جشنواره فیلم های خیلی کوتاه تری کورت فرانسه، جشنواره آرلینگتون آمریکا،رجیوی ایتالیا و … حضور داشته است.

عوامل این فیلم عبارتند از تصویربرداران: محمد سلطان، امیرحسین جان‌پناه، علی نیکبخت، اصلاح رنگ و نور: حمیدرضا فطوره‌چیان، طراح صدا: محمدحسین ابراهیمی، تدوینگر: مرتضی پایه‌شناس.

مرتضی پایه شناس کارگردانی مستندهای «گلوله باران»، «فیلم ناتمامی برای دخترم سمیه»، «جای خالی یک نفر»، «غروب روز بعد» و … را در کارنامه دارد.

نوشته مستند کوتاه «چوب» به ایتالیا می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«آبراه کوچکی در میان هور» به تهیه‌کنندگی یاسر فریادرس متقاضی حضور در هجدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران «سینماحقیقت» است.

عوامل این پروژه عبارتند از تهیه‌کننده: یاسر فریادرس، کارگردان و تدوینگر: مرتضی پایه‌شناس، مدیرتولید: فرهاد درودگر، سرپرست گروه تحقیق: مرتضی قاضی، تصویربردار: ضیا حاتمی، دستیار تصویربردار: احمدرضا ثنایی، صدابردار: اکبر یعقوبی، تصویربردار هوایی: حسن مهجوری، محصول: سازمان سینمایی سوره.

مرتضی پایه‌شناس کارگردانی مستندهای «فیلم ناتمامی برای دخترم سمیه»، «گلوله باران»، «وطن دوستی»، مجموعه مستند «هم‌مسیر» و … را در کارنامه دارد.

نوشته مستند «آبراه کوچکی در میان هور» روی میز تدوین اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.