به گزارش سوره سینما، مستند «جایی که زندگی می‌کنیم» روایتی از حمله اسرائیل به شهر مرزی عیترون در جنگ ۳۳ روزه، است. امروز تماشای این فیلم که دهه ۹۰ ساخته شده حس و حالی ویژه برای ما ایرانیان دارد. فیلم درباره مردمی است که در یک شهر مرزی زندگی می‌کنند، حمله ناگهانی اسرائیل و موشک‌باران شهر، زندگی را برای ساکنان این منطقه سخت می‌کند. فیلمساز علاوه بر روایت آن روزهای سخت و تغییر زندگی و گفتگو با ساکنان شهر و ثبت خاطراتشان، بیشتر به افرادی می‌پردازد که زمان حمله، در شهر و خانه‌شان ماندند و به دیگران پناه دادند. به نظر می‌رسد ستایش کارگردان نثار زنان و مردانی شده که ماندن را بر رفتن ترجیح داده‌اند.

«جایی که زندگی می‌کنیم» تأثیرگذار و غمگین کننده است، امروز برای ما که ویرانی بناهای تاریخی اصفهان و تهران و شهادت هموطنانمان را می‌بینیم، همراهی و همدلی با فیلم بیشتر است، گویی مادری که از آوارگی می‌گوید یا پدری که در اندوه از دست دادن فرزند جوانش است، از زبان ما سخن می‌گویند، حتی ستایشی که نثار رزمندگان می‌شود، حس و حال ما نسبت به مردان و زنانی را بیشتر می‌کند که این روزها، مشغول خدمت به هموطنان و دفاع از ایران هستند.

«جایی که زندگی می‌کنیم» فیلمی میهن‌پرستانه و در ستایش مقاومت و وطن‌دوستی است، شبیه مضمونی که پایه شناس در «آبراه کوچکی در میان هور» آن را دستمایه قرار داده و تماشاگرانش را به میهن‌دوستی و ایثار دعوت می‌کند. «آبراه…» به موضوعی ملی، اشاره دارد و «جایی که زندگی می‌کنیم» مفهومی منطقه‌ای و سیاسی را در بر می‌گیرد. اما نکته قابل‌توجه مضمون این مستند و ارتباطی است که با امروز پیدا می‌کند، با درگیر شدن ایران و اسرائیل در سال ۱۴۰۴ (بیش از ده سال پس از ساخته شدن «جایی که زندگی می‌کنیم») این فیلم، به دردی مشترک و دشمنی یکسان اشاره دارد، حالا تماشای سکون و آرامش شهر بعد از جنگ، نماهای لانگ شات از ادامه زندگی و حتی بنای یادبود خانواده شهیدی که در بمباران یک خانه، قتل عام شدند، ما را از لبنان به ایران می‌آورد، و مخاطب را نسبت به مختصات زندگی در خاورمیانه حساس می‌کند.

«جایی که زندگی می‌کنیم» فیلمبرداری و تدوین خوبی دارد و به جای یک فیلم سیاسی و تاریخ مصرف دار و شعاری، اثری است درباره وطن، جایی که نمی‌توان به سادگی از ویرانه‌هایش دل برید. کارگردان با استفاده از تصاویر گزارشی خبری، مصاحبه و گفتگو با مردم، تصویری از یک رخداد می‌سازد که سپری شده اما تأثیرش باقی مانده است.

«جایی که زندگی می‌کنیم» در میان آثار مرتضی پایه‌شناس، نسبت به «فیلم ناتمامی برای سمیه» و «گلوله‌باران» کمتر دیده شده است، اما مانند دو فیلم یاد شده، این بار هم او توانسته از دل سفارش و مسائل سیاسی، فیلمی انسانی بسازد. فیلمی که تمام شدن ملاحظات سیاسی و تغییر رویکردها هم می‌تواند آن را زنده و سرپا نگه دارد.