سورره سینما – شناخت شیوه های آکادمیک تحلیل فیلم ،بررسی رویکردهای مختلف نقادانه ،آشنایی با اصطلاحات و واژگان تخصصی در مبحث نقد و بررسی آثار سینمایی و دستیابی به نگاهی تربیت شده در برخورد با فیلم در کنار معرفی مسیرها و راهکارهایی برای تحقیق و پژوهش سینمایی جان مایه کتاب «راهنمای نگارش تحلیل فیلم» نوشته تیموتی کوریگان است که به تازگی با ترجمه مزدا مرادعباسی روانه بازار کتاب شده است.

مترجم کتاب پیشتر به عنوان نویسنده، سه اثر را در کارنامه خود به ثبت رسانده است:« واژه در قاب :ساختارشناسی جریان اقتباس ادبی در سینمای ایران»(نامزد دریافت قلم زرین بهترین تالیف در سومین جایزه کتاب سال سینمای ایران)؛ «رویاهاتو از دست نده:بررسی سینمای کودک و نوجوان محمدعلی طالبی» ؛و «بانویی از زاگرس:سینمای پوران درخشنده با تکیه بر سیمای کم توانی بر پرده نقر‌ه‌ای». «راهنمای نگارش تحلیل فیلم» نخستین اثر ترجمه شده ای است که در ادبیات سینمایی ایران منحصرا به مقوله نقد ، تحلیل فیلم و جزییات نگارش یک مقاله تحلیلی کارامد و حرفه ای می پردازد و در این مسیر برای پژوهش سینمایی به عنوان رکنی تاثیرگذار در شکل گیری و قوام مقاله تحلیلی جایگاه ویژه‌ای تعریف نموده است. عناوین اصلی فصول هفت گانه کتاب عبارتند از:نوشتن درباره فیلم ؛تفکر،آمادگی برای تماشای فیلم و آغاز نوشتن درباره آن؛اصطلاحات و موضوعات مربوط به تحلیل فیلم؛ شش رویکرد نوشتن درباره فیلم؛سبک و ساختار متن؛ پژوهش سینمایی؛ و ساختار پیش‌نویس.در بخشی از مقدمه مترجم بر این کتاب می خوانیم:

فیلم به عنوان زاده‌ای هنری در بستر تحلیل، جانی دوباره یافته و گاه با سیمایی متفاوت و بدیع جلوه می کند. بحث تحلیل و پژوهش در سینما همراه با سیر پیشرفت هنر هفتم پیچ و خم های بسیاری را طی کرده و به بلوغ نظریات برآمده از این سیر منتهی شده است.مطالعات سینمایی به مثابه ی کاوشی در ارتباط ها،مفاهیم و درونمایه ها سینما سعی در واکاوی ساختار این رسانه در بافت خود و در ارتباط با دیگر قالب های رسانه ای داشته، در دنیای امروز جایگاه شناخته شده و موثری را تعریف کرده است .در کشوری که هر روز بر تعداد منتقدان و تحلیل گران سینما افزوده می شود شناخت اصول و شیوه های آکادمیک برخورد با یک فیلم ،اندیشیدن به آن و تشخیص زوایایی که می توان از منظر آن ها لایه های آشکار و نهان یک اثر را سنجید امری ضروری است… .

تیموتی کوریگان استاد عالی رتبه رشته مطالعات سینمایی در دانشگاه پنسیلوانیا و سردبیر ژورنال اقتباس در دانشگاه آکسفورد است و صاحب آثار متعددی در بخش مطالعات سینمایی است. کتاب مورد بحث،نخستین اثر او است که به فارسی ترجمه شده و در اختیار علاقمندان قرار گرفته است.او در پیشگفتار کتاب خود نوشته است:

این کتاب شرحی است خاص بر این که چگونه اندیشیدن درباره ی فیلم ها با نحوه ی نوشتن تحلیل در مورد آن ها ارتباط تنگاتنگی دارد و نیز به شرح و بسط این واقعیت می پردازد که دانشجویان و علاقمندان درباره ی موضوعی که مورد علاقه شان است و نسبت به آن آگاهی دارند بهتر می نویسند . امروزه موضوعات اندکی را می توان یافت که همانند سینما آن چنان جهان شمول باشند که بتوان از درک و فهم آن ها لذت برد . به عبارت دیگر راهنمای تحلیل فیلم دانشجویان را رفته رفته با فرایند تبدیل شدن لذت حاصل از تماشا ی فیلم به احساس رضایت برآمده از ابراز عقیده در مورد آن آشنا می کند . در این مسیر با استفاده از نوشته های بیشمار دانشجویی و حرفه ای، از یادداشت برداری و تهیه ی پیش نویس های اولیه به سمت مقالات شسته رفته و پروژه های پژوهشی پیش می رود و نشان می دهد که تحلیل فیلم به عنوان فرایندی که بخشی از آن در نگارش حاصل می شود چگونه ماهیتی حساس تر ، دقیق تر و منسجم تر می یابد … .

کوریگان در خلال آموزش شیوه تحلیل فیلم ،چندین نقد و مقاله تحلیلی درباره آثار شاخص سینمای جهان را به خواننده خود عرضه کرده است و مخاطب اثر ضمن مطالعه و آشنایی با نقاط ضعف و قوت آنها مروری هر چند کوتاه بر تاریخ سینما خواهد داشت.از میان فیلم‌هایی که در این کتاب مورد بحث قرار گرفته است می توان به تولد یک ملت(د.و.گریفیث) ، رزمناو پوتمکین(سرگئی آیزنشتاین)،اِم(فریتز لانگ) ،میهمان‌نوازی ما(باستر کیتون)،روانی(آلفرد هیچکاک)،پدرخوانده(فرانسیس فورد کوپولا)،همشهری کین(اورسن ولز)، جویندگان(جان فورد)،بانی و کلاید(آرتور پن)،مردم عادی(رابرت ردفورد)،سلطان کمدی(مارتین اسکورسیزی) آواتار(جیمز کامرون) و … اشاره کرد.

منابع پیشنهادی برای مطالعه بیشتر،اصطلاح نامه،واژه نامه انگلیسی-فارسی و فارسی-انگلیسی به همراه فهرست منابع و نمایه بخش انتهایی کتاب را به خود اختصاص می دهند.«راهنمای نگارش تحلیل فیلم» به دلیل نگاه آکادمیک و متمرکز بر موضوع تحلیل فیلم و نگارش آن می تواند به عنوان مرجعی سودمند و راهگشا توسط تمامی مدرسان ،دانشجویان سینما و علاقمندان هنر هفتم مورد استفاده قرار گیرد.

کتاب «راهنمای نگارش تحلیل فیلم» نوشته تیموتی کوریگان با ترجمه مزدا مرادعباسی توسط نشر مرکز در هزار و دویست نسخه و با قیمت ۱۹۸۰۰ تومان به چاپ رسیده است.

نوشته «راهنمای نگارش تحلیل فیلم» منتشر شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مزدا مراد عباسی، نویسنده و پژوهشگر سینما در گفت و گو با سوره سینما از انتشار تازه ترین کتاب خود با موضوع بررسی سینمای معلولیت خبر داد. وی گفت: «بانویی از زاگرس» شامل ۳ فصل است. فصل اول(کرانه های امید:مضمون شناسی کم توانی در خاطره سینما)با نگاهی پژوهشی به بررسی نحوه بازتاب موضوع معلولیت در طول تاریخ سینمای داستانی می پردازد و از طریق بازشناسی آثار شاخص شکل گرفته در این بخش الگوهایی روایی و سیر تغییر و تحولات مضمونی این جریان مورد توجه قرار گرفته است.

مرادعباسی ادامه داد: بعد از آن، به بررسی کیفیت این جریان در سینمای ایران پرداخته شده و آثاری که به نوعی در ارتباط با این موضوع بوده اند ،معرفی و مورد بررسی قرار گرفته اند .در فصل نخست، مطالب و نقدهایی که در ارتباط با موضوع مورد بحث بوده اند از منابع انگلیسی زبان ترجمه شده و در کنار مطالب تالیفی قرار گرفته اند تا دیدگاه کاملتری نسبت به سیر این جریان در سینما به دست آید.

این نویسنده درباره فصل دوم کتاب گفت: در فصل دوم،(آوای پنهان زندگی:سینمای پوران درخشنده ) پوران درخشنده به عنوان تنها فیلمساز ایرانی که چهار اثر در ارتباط مستقیم با نگاه آسیب شناسانه نسبت به موضوع کم توانی در کارنامه خود به ثبت رسانده و در آخرین ساخته خود هیس!دخترها فریاد نمی زنند به دوران حساس رشد و بلوغ فرد در خانواده و شرایط ایجاد ناامنی های روانی پرداخته،معرفی شده و با  گفتگوی نویسنده با فیلمساز درباره زندگی و دیدگاه او در مسیر فیلمسازی اش تکمیل می شود. در فصل سوم(بررسی ویژه) ،چهار فیلم رابطه،پرنده کوچک خوشبختی،بچه های ابدی،خوابهای دنباله دار و هیس!دخترها فریاد نمی زنند به طور خاص مورد تحلیل قرار گرفته است.

مزدا مرادعباسی درباره رویکرد پژوهشی خود در سینما گفت: اول به سراغ موضوع می روم و بعد از بررسی آن یکی از فیلمسازان ایرانی که در رابطه با موضوع مورد نظر صاحب اثر هستند را انتخاب کرده و به کار های او می پردازم. بنابراین انتخاب هیچ یک از فیلمسازان در کتاب هایم بی دلیل نیست.

او درباره انتخاب سینمای محمدعلی طالبی برای تحلیل در سینمای کودک و نوجوان گفت: در کتاب «رویاهاتو از دست نده» بررسی کردم و دیدم معتبرترین فیلمساز کودک و نوجوان این هنرمند است. او چه در ایران و چه در سایر کشورهای دنیا از این نظر معتبر ترین فیلمساز ما است و گونه های مختلفی مثل عروسکی، مستند، داستانی را تجربه کرده است. در این زمینه هشت فیلم دارد. برای همین محمدعلی طالبی را انتخاب کردم.

مرادعباسی درباره علاقه پوران درخشنده به مقوله «معلولیت و سینما» نیز گفت: در این کتاب مصاحبه مفصل بنده با پوران درخشنده منتشر شده است. شاخص اصلی در فیلم های او استفاده از قهرمان هایی است که بازیگر نیستند بلکه به طور مستقیم در رابطه با معلولیت قرار دارند. درخشنده در آثار خود به این افراد کمک می کند به توانایی های خود پی ببرند. در این گفت و گو دوران مختلف زندگی درخشنده مورد بررسی قرار گرفته است. دلیل توجه او به معلولیت، نگاه انسانی درخشنده در سینما است. در واقع معلول ها بهانه ای هستند که او بتواند بخشی از جامعه را به تصویر بکشد که مغفول مانده اند.

این پژوهشگر همچنین گفت: «بانویی از زاگرس» برای نخستین بار سه منبع انگلیسی زبان را به جامعه مطالعات سینمای ایران معرفی کرده است. «سینمای انزوا» اثر «مارتین اف نوردن»، «معلول، رسانه و عصر ارتباطات» اثر «جک. ای نلسون» و «مقالاتی درباره معلولیت و رسانه» تالیف و گردآوری «پل کی لانگ مور» نام این آثار است.

مزدا مراد عباسی در پایان از تلاش برای تالیف کتابی با موضوع سینمای اقتباس خبر داد و گفت: «سینمای واژه‌ها» حاصل نمایش و تحلیل ۳۲ فیلم اقتباسی در بنیاد ادبیات داستانی ایرانیان است که پیش از این برگزار شده بود.

«بانویی از زاگرس» نوشته مزدا مرادعباسی از سوی انتشارات بنیاد سینمایی فارابی در ۳۰۳ صفحه، یکهزار نسخه و با قیمت ۱۲۰۰۰ تومان به چاپ رسیده است. این کتاب به بررسی موضوع معلولیت یا کم توانی و نحوه حضور شخصیت‌های کم توان در سینما می پردازد و در ادامه سینمای پوران درخشنده را از این منظر مورد بررسی قرار می دهد. کتاب های «واژه در قاب:ساختارشناسی جریان اقتباس ادبی در سینمای ایران» (نامزد قلم زرین بهترین تالیف در سومین مراسم کتاب سال سینمای ایران) و  «رویاهاتو از دست نده: بررسی سینمای کودک و نوجوان محمدعلی طالبی» آثار قبلی این نویسنده هستند.

نوشته تاثیر فعالیت سینمایی پوران درخشنده در انتشار یک کتاب/ «سینمای واژه‌ها» در راه است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.