مشکین مهرگان که سال گذشته با دو فیلم «مزارشریف» و «حکایت عاشقی» در جشنواره فجر حضور داشت به سوره سینما گفت: متاسفانه سطح کارهایی که این روزها ساخته یا به من پیشنهاد می شود من را برای پذیرفتن ترغیب نمی کند. یا فیلمنامه ها جان مایه ای ندارند یا به لحاظ اقتصادی صاحبان اثر انقدر در مضیقه هستند که باید از بسیاری مسایل چشم‍‌پوشی کرد. در چنین شرایطی ترجیح می دهم کار نکنم. در شرایطی که فیلمنامه ها به سختی می‌توانند رضایت مخاطب را جلب کنند و شرایط مالی پروژه ها به گونه ای نیست که بتوان کیفیت اثر را حفظ کرد ترجیح می دهم به امور دیگری از جمله مطالعه بپردازم.

وی افزود: این روزها در سینما شرایط به گونه ای شده که باید کنترل شده عمل کرد. یعنی قبل از اینکه بخواهند کار را کلید بزنند می‌دانند که باید از برخی مسایل کیفی چشم پوشی کرد. در تلویزیون هم ترجیح می‌دهم کار نکنم. این رسانه زمان می برد تا اعتباری که از دست داده را دوباره به دست بیاورد. سطح کیفی فیلم های تولید تلویزیون متاسفانه پایین‌تر از قبل است و باید دراین باره فکر اساسی شود، اما با کمال میل حاضرم در پروژه های نمایشی و تئاتر حضور داشته باشم. الان هم به نوعی با بچه‌های دانشگاه علمی کاربردی یک روز در هفته کار می‌کنم.

مهرگان گفت: ما همیشه با مشکل فقر در سینما مواجه بودیم و همیشه سعی می کردیم تا با توجه به وضع موجود از حداکثر توانمان استفاده کنیم و کار خوب ارائه دهیم. البته خوب یک کلمه نسبی است و تعریفش در موقعیت های مختلف متفاوت است به هرحال همه چیز از حد استاندارد پایین تر بود و عوامل با گذشت از بسیاری مسایل چشم پوشی می کردند ولی وقتی که حمایت جانبی هم از گروه تولید دریغ می شود انگیزه ای برای استفاده از حداکثر توان نمی‌ماند . سینمای امروز تنها می‌تواند به پروژه های کم هزینه اکتفا کند. برای برخی تولیدات نیروی خوب هزینه به شمار می آید و آنها سعی می کنند از هزینه‌ها کم کنند.

وی افزود: اگرچه حضور نیروی کارآمد در یک پروژه به نفع فیلم است اما مشکلات مالی باعث می‌شود یا از نیرو دست بکشند یا بخواهند در مورد مسایل مالی و کیفی تجدید نظر کند که در نتیجه خروجی قابل قبولی به دست نمی‌آید. امیدوارم ریشه همه این مسایل تنها در مسایل اقتصادی باشد، نه مدیریتی مشکلات اقتصادی با صبوری و گذر از روزهای سخت حل می‌شود ولی اگر مساله بر سر مدیریت‌ها باشد باید به حال این سینما متاسف بود.

«مزار شریف» به کارگردانی حسن برزیده و تهیه‌کنندگی منوچهر شاهسواری در حوزه هنری تولید شده است.

نوشته مدیر هنری «مزار شریف» ترجیح می‌دهد در تولید آثار بی‌کیفیت همکاری نکند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته عکس‌های رونمایی از «مزارشریف» در پردیس ملت/ یاری در کنار پوستر فیلم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مهرگان، طراح صحنه و لباس باسابقه در رابطه با تازه ترین فیلم خود به سوره سینما گفت: فیلم سینمایی «حکایت عاشقی» در ژانر دفاع مقدس ساخته شده است و قبول این پروژه برایم بسیار خوشایند بود. ماجرای فیلم اشاره دارد به فاجعه ای که زمان جنگ برای مردم کردستان عراق رخ داد. حادثه‌ای تلخ و رنج آور که باید برای پاسداشت مردمی که آن سال ها رنج و مرارت زیادی را تحمل کرده بودند اثری درخور ساخته می‌شد. کار در فضایی که یکی از مهمترین اتفاقات تاریخ رخ داده ولی سالیان سال از روایتش گذشته در عین سختی جذابیت های خود را داشت. فراهم کردن اجزا و ظرافت هایی که برای ساخت یک دکور لازم است آنهم درشرایطی که قصه جوی متفاوت از آنچه در روزمره می گذرد را تجربه می کند به این خاطر دشوار اما جذاب است.طراح باید باتوجه به هزینه های بالا و فقر مالی که بر سینمای ما مستولی شده خلاقیت خود را به کارگیرد تا در نهایت دقت به گونه‌ای فضاسازی کند که هیچ المان مشخصی به چشم بیننده نیاید و از صحنه بیرون نزند.

وی افزود: شرایط اقتصادی باعث می شود اغلب پروژه ها بخواهند به جای استفاده از جلوه‌های ویژه بصری این مساله را به صورت میدانی حل کنند که البته حق هم دارند اما بی‌اغراق پیدا کردن چند متر فضای خالی در تهران که بشود فضایی از گذشته را بازسازی کرد بسیار دشوار است و چالش های زیادی پیش رو دارد. بخش هایی از فضای داخلی فیلم «حکایت عاشقی» در تهران فیلمبرداری شد و بخش های دیگر در کرمانشاه و حلبچه جلوی دوربین رفت. البته از آنجا که حلبچه امروزی در گذر زمان تفاوت فاحشی با زمان روایت قصه پیدا کرده است ما سعی کردیم در اطراف تهران حلبچه قدیم را هم بازسازی کنیم. کمپ پناهندگان در منطقه سوهانک، برپایی بیمارستان صحرایی در قم و استفاده از یک بیمارستان متروک در تهران و ساخت دکور منطقه جنگی در اطراف تهران از جمله لوکیشن های ما بود که باید از صفر تا صد آن طراحی می شد.

مهرگان گفت: من دوستانی دارم که از کار با آنها لذت می برم عظمت پروژه هم برایم اهمیت زیادی ندارد چون هر فیلم سینمایی درونیاتی دارد که طراحی و روبرو شدن با چالش های آن برایم جالب است. البته هرچه این چالش ها بیشتر باشد طبیعتا نیاز به خلاقیت و تفکر بیشتر دارد و از این منظر پروژه های از این دست بیشتر مرا ترغیب می کنند. امسال با دو فیلم «حکایت عاشقی» و «مزارشریف» در جشنواره فیلم فجر هستم. دو فیلمی که علاوه بر تفاوت های فاحش در قیاس با یکدیگر از نظر زمان و مکان هم در فضایی متفاوت از امروز می گذرد. یکی از کردستان عراق زمان جنگ روایت می کند با مردمی که گویش و فرهنگ و رفتار و لباس خاص خود را دارد و دیگری مردم افغان را به تصویر می‌کشد که از همین منظر ویژگی های منحصر خود را دارندو هردو باید با توجه به بعد تاریخی و گونه داستانی که دارند مورد مطالعه و بررسی های موشکافانه قرار می گرفتند.

وی افزود: البته به خاطر امکانات، ظرفیت های اقتصادی و مدیریت درست در «مزارشریف» کمتر با مسایل دشوار روبرو بودیم اگرچه این پروژه بسیار عظیم و جزو تولیدات پرزحمت به شمار می‌رود اما بسیار آسانتر از برخی فیلم‌ها پیش رفت. اینجاست که باید خلاقیت جای خالی ضعف ها را پرکند. در «مزارشریف» فکر بزرگی پشت کار بود و سازندگان درک درستی از الگوهای ناب سینمایی داشتند به همین خاطر راحت کار کردیم. امیدوارم هر دو فیلم در جشنواره فیلم فجر آنطور که شایسته است دیده شوند. بحث رقابتی برای من اهمیت چندانی ندارد و به نظر من جشنواره همین که بهانه‌ای برای گردهمایی دوستان است و فرصتی دست می دهد اغلب آثار کنار هم قرار گیرند خوب است. قطعا بخش رقابتی هم جذابیت‌های خود را دارد ولی من وحشت دیگری دارم از اینکه می‌دانیم داوران در کنار دانشی که در تخصص خود دارند ممکن است سلیقه و استنباط شخصی هم بر رای‌شان تاثیرگذار باشد و باعث شود مثلا برگزیدن یا چشمپوشی از یک هنرمند در حضور ایشان در محافل سینمایی دیگر هم تاثیر بگذارد.

وی ادامه داد: در طول دوران کاری‌ام، سعی‌ام بر این بود که به معنی واقعی کلمه در خدمت فیلم باشم و کارم دیده نشود. در بخش طراحی صحنه و لباس دیده نشدن نشان از موفقیت کار دارد. زمانی که در «مزارشریف» حضور داشتم به خاطر فضای رسانه ای پیش آمده باعث شد از طراحی صحنه و دکورها صحبت‌های زیادی به میان آید که امیدوارم تا آنجا که ممکن است بتوانم خودم را از این فضاها دور نگهدارم. به هر حال رسانه ای شدن بر کار تاثیر می‌گذارد و دلم می خواهد کسانی که کار مرا مورد قضاوت قرار می‌دهند بر اساس مطالعات و تلاشی که کرده ام ، به آن توجه کنند نه آنچه در رسانه‌ها مطرح شده است. طراحی صحنه و لباس در اصل باید دیده نشود. به نظرم اگر سیمرغ بلورین بگیرم یعنی جایی از کارم به چشم آمده و این یعنی در کارم خطایی داشتم.

نوشته سازندگان «مزارشریف» درک درستی از کار داشتند/ مهرگان با دو فیلم در راه جشنواره فجر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته عکس‌های دکور «مزارشریف»/ خاطره‌هایی برای تاریخ سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- در سینمای ایران توجه به نظام استودیویی در تولید وجود ندارد، این موضوع باعث می شود روند تولید و نمایش آثار هرگز قانونمند نشود و تجربه هایی که در سینمای پیشرفته دنیا در زمینه تولید وجود دارد محقق نشود. در «مزار شریف» فیلم تازه حوزه هنری در بخش تولید سعی شده قواعد نظام استودیویی حاکم باشد. ساخت دکورهای عظیم راهی برای تسریع در فیلمبرداری و کم کردن هزینه ها بوده. لوکیشن های حسینه، خانه، پاسگاه مرزی و فضاهای داخلی و خارجی کنسولگری در محوطه یک سوله ساخته شد. گروه سازنده فیلم این روزها در الموت هم دکورهایی دیگر ساخته است. قطعا زمان اکران فیلم دکورهای این فیلم سینمایی مورد توجه قرار می گیرد. مشکین مهرگان مدیر هنری این پروژه درباره ساخت دکورهای این فیلم با سوره سینما صحبت کرد.

مشکین مهرگان مدیر هنری فیلم سینمایی «مزارشریف» که این روزها به همراه گروه فیلمبرداری در الموت به سر می برند به سوره سینما  گفت: متاسفانه سینمای ایران جایی که بتواند سرمایه‌های مربوط به دکور و صحنه را حفظ و بهره برداری کند ندارد. مهرگان در رابطه با شرایط طراحی و ساخت دکورهای فیلم سینمایی «مزارشریف» به سوره سینما گفت: ما در دو منطقه کمالشهر کرج و الموت قزوین فیلمبرداری داشتیم که با توجه به نوع داستان طراحی دکورهای این دو بخش متفاوت بود. در کمالشهر جز حیاط کنسولگری و کوچه های مجاور بیشتر فضاهای داخلی بود اما در الموت ۳ منزلگاه داریم که ۲ بخش آن فضای داخلی و خارجی همزمان است و بقیه گذرگاه است.

وی افزود: اگرچه این کار سختی های خود را دارد اما چون نتیجه بخش است همه از همکاری در آن لذت می برند. در حال حاضر مشغول ساخت ساختمان و پست بازرسی روی یک پل هستیم. برای این صحنه اجزایی چون ماشین های منهدم شده، سیم خاردار و سنگر و … در نظر گرفته شده است. اگرچه از نظر ساخت و ساز کارمان سبک تر از کرج است اما به لحاظ طراحی ، صحنه آرایی و تجهیزات به همان اندازه وقت گیر است.

مهرگان گفت: مشغول کارهای نهایی هستیم احتمالا ۴ روز فیلمبرداری در این مکان ادامه دارد. ما سوله‌ای در کمالشهر به وسعت ۱۷۰۰ متر تحت پوشش دکور داشتیم و در قزوین به خاطر شرایط اقلیمی جذاب و متنوع و هماهنگ با داستان طوری طراحی کردیم که هم از نظر جغرافیایی به فضای قصه نزدیک باشد هم با توجه به ماجراهای فیلم بتواند صحنه های جذاب و درام فیلم را راحت تر به تصویر بکشد.

مشکین مهرگان به تخریب کل دکورهای ساخته شده در کمالشهر اشاره کرد و افزود: متاسفانه در سینمای ما چنین سرمایه هایی حفظ و نگهداری نمی شوند. امثال ما که درگیر سینما هستند طبیعی است که بعد از این زحمت از تخریب صحنه ناراحت شوند اما حتی افرادی که دورتر هستند و کمتر دغدغه های این چنینی دارند زمانی که شنیدند قرار است همه این سازه‌ها از بین برود ناراحت شدند.

وی افزود: الان هیچ اثری از آنچه پیش از این در کمالشهر کرج ساخته بودیم وجود ندارد و این مساله دو نکته مهم در بر دارد. اول اینکه امر تخریب خود باعث هزینه است و دوم بحث امنیت است که از این نظر برای عوامل و سازندگان ایجاد مسئولیت می کند. ما همیشه برای حل مشکلات دکور اعلام امادگی کردیم و اگر مسئولان کمک کنند حاضریم زحمات و هزینه هایش را هم خودمان متقبل شویم.

فیلم سینمایی «مزار شریف» به کارگردانی عبدالحسن برزیده و تهیه‌کنندگی منوچهر شاهسواری در حوزه هنری ساخته می شود. مهتاب کرامتی، حسین یاری، مسعود رایگان، عمار تفتی، بهرام ابراهیمی و … بازیگران این فیلم هستند.

نوشته بازسازی افغانستان در ۱۷۰۰ متر سوله/ کاش دکورها را حفظ کنیم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- محیا رضایی: مشکین مهرگان مدیر هنری «مزار شریف» از طراحان سرشناس صحنه و لباس سینما است که این روزها درگیر تولید فیلم سینمایی «مزارشریف» به کارگردانی عبدالحسن برزیده شده. این پروژه عظیم و ملی تنها در روایت و قصه پردازی منحصر به فرد نیست. ساخت دکوری عظیم برای تسریع در فیلمبرداری و تمرکز تولید و استفاده از فضاها و امکانات استودیویی باعث شده «مزار شریف» تجربه ای متفاوت در سینمای آپارتمانی این روزها باشد. با مشکین مهرگان که می توان حاصل سلیقه و هنرش را در دکورهای فیلم تازه حوزه هنری دید، درباره حضورش در این پروژه صحبت کردیم.

تجربه ایجاد فضایی متفاوت و طراحی دکور در شرایطی با حال و هوای افغانستان در «مزار شریف» قطعا باید جذاب باشد.

مشکین مهرگان: متاسفانه پیش‌تولید فیلم «مزار شریف» همزمان شد با بروز ناامنی در افغانستان و صدور روادید را تحت شعاع قرار داد. ما هر چه تلاش کردیم به همراه تهیه کننده و کارگردان سفری به افغانستان داشته باشیم تا تصویر دقیق تری از کار بدست آوریم نتوانستیم و بسنده کردیم به تحقیقات از راه دور، مطالعات و جستجوی اینترنتی، کتاب، عکس و از کسانی که اهل این سرزمین بودند خواستیم اگر مستنداتی مربوط به این دوران دارند در اختیار ما بگذارند. از طرف دیگر سعی کردیم با کسانی که در این واقعه بودند چه افغان و چه بازماندگان حادثه در ایران گفت و گویی داشته باشیم. در این بین فیلم مستندی راجع به این واقعه به دستمان رسید که تصویر کنسولگری در مزارشریف را برای مان قابل لمس‌تر کرد. مثلا طراحی ساختمان اصلی دو طبقه، زیرزمین، اتاق‌ها، راهرو و کلیات فضا را از این فیلم الهام گرفتیم. در طراحی صحنه علاوه بر اینکه شرایط باید برای به تصویر کشیدن و حرکت دوربین لحاظ می‌شد مساله هویت ملی و تناسب با شئونات اسلامی مورد توجه بود.

با توجه به اینکه فرصت حضور شما در افغانستان فراهم نشد چقدر از طرحی که در ذهن شما بود عملا اجرا شد؟

وجوه مشترک انسانی و خوب دیدن مناسب ترین دلیل برای طراحی و القای مفهوم است. قصه ما ملزوماتی دارد جدا از آنچه به عنوان دکور قرار است طبیعی و قابل باور به نمایش درآید. رفتار شخصیت‌ها به فضای طراحی شده روح می‌بخشد.هنوز هم خیلی متاسفم از اینکه موفق نشدم به افغانستان سفر کنم و برداشت دقیق، منصفانه و عمیق‌تری داشته باشم اما سعی کردم با منابعی که وجود داشت محیط را به اصل فضا نزدیک کنم. باید بپذیریم در سینما مهم حرفی است که می‌خواهیم منتقل کنیم. گاهی پرداخت همراه با وسواس به جزئیات ما را از اصل موضوع باز می‌دارد.

در این فضا تا به حال چند لوکیشن ساخته شده؟ تا پایان پروژه بازهم این ساخت و ساز ادامه دارد؟

به طور کلی ساخت و ساز و چیدمان به دو گروه تقسیم می‌شود. اول فضای داخلی و شهری افغانستان است و دوم فضاهای خارجی و مرزی و مناظر طبیعی. بخش عمده طراحی مثل ساختمان کنسولگری، خیابان‌ها، میادین مزارشریف، حسینیه و پاسگاه مرزی به شکل استودیویی در یک سوله ساخته شده است و بخش دیگر دکورها در فضای باز ساخته خواهد شد.

مشکین مهرگان و عبدالحسن برزیده در پشت صحنه فیلم سینمایی «مزار شریف»

بخش خارجی و بیرونی در کرمان فیلمبرداری می‌شود؟

این پروژه قرار بود اواخر زمستان فیلمبرداری شود تحقیق برای انتخاب لوکیشن را از کرمان آغاز کردیم. دنبال جایی بودیم که فضا هم متناسب با ماجرای فرار باشد، هم بخش های مربوط به نوار مرزی ایران و افغانستان و حمله نیروهای نظامی با بیشترین تشابه ساخته شود. در حال حاضر انتخاب ما شهر کرمان است اما ممکن است متناسب با قصه جای دیگری را در نظر بگیریم.

چند نفر در گروه طراحی صحنه و لباس با شما همکاری می‌کنند؟ تا به حال به خاطر ساخت دکور کار به تعویق افتاده؟

تعداد اعضای گروه دکور متناسب با شرایط و موقعیت تغییر می‌کند. اعضای ثابت گروه من ۱۰ نفر هستند اما در مقاطع مختلف تا ۷۰ نفر هم به ما اضافه شدند.  ما احتساب زمان برای هر لوکیشن را از ابتدا در نظر داشتیم حتی بعضی وقت‌ها به خاطر شرایط ، کار را زودتر انجام دادیم.

تجربه متفاوتی که شما و گروه سازنده «مزار شریف» داشتید قطعا لزوم ساخت شهرک سینمایی و استفاده درست از این فضا و دکورهایی که با این کیفیت ساخته شده را به یاد می آورد.

ما به عنوان عناصر درگیر در بخش صنعتی همیشه اعلام آمادگی کردیم و بارها صنف ما این مساله را مطرح کرده که شهرک سینمایی مجهز و با امکانات گسترده فنی از ملزومات سینمای ایران است. ما ظرفیت های انسانی قابل اعتنایی در اختیار داریم. باید مدیران ما لزوم ساخت این مرکز را احساس کنند تا هرچه زودتر به عملیاتی شدن این طرح دامن زنند. جامعه ما نشان داده در هر زمینه که به تخصصشان اهمیت داده شد موفقیت‌های چشمگیری را رقم زدند. اگر در این زمینه هم مدیران توجه خاص به مقوله مجهز کردن امکانات فنی و ساخت و ساز سینمای کشور داشته باشند اتفاقات چشمگیری رخ خواهد داد.

***

فیلم سینمایی «مزار شریف» محصول حوزه هنری به کارگردانی عبدالحسن برزیده، با بازی حسین یاری و فرهاد اصلانی در مرحله فیلمبرداری است. منوچهر شاهسواری تهیه‌کننده این فیلم است.

نوشته حرف‌های مدیر هنری «مزار شریف»/ برداشت عمیق و منصفانه از زندگی مردم افغان اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.