فیلمنامه «مصلحت» که در ژانر سیاسی-معمایی به نگارش درآمده، به موضوعی افشاگرانه در اوایل دهه ۶۰ می‌پردازد و در خلاصه داستان آن آمده است: «پسر یکی از مقامات عالی‌رتبه کشور در یکی از درگیری‌ها مقابل دانشگاه تهران مرتکب قتل می‌شود، اما پیوند خانوادگی و مصلحت سیاسی کشور، این پرونده مشکوک را وارد موازنه‌ای پیچیده و سخت می‌کند…»

فرهاد قائمیان، وحید رهبانی، نازنین فراهانی، مهدی حسینی‌نیا، مجید نوروزی، امیر نوروزی، سهی‌بانو ذوالقدر و… ترکیب بازیگران اصلی این فیلم را تشکیل می‌دهند.

فیلم سینمایی «مصلحت» ۱۵ اردیبهشت حوالی ساعت ۱۷:۳۰ روانه آنتن شبکه دو می‌شود.

نوشته «مصلحت» روی آنتن شبکه دو می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته میزگرد سوره سینما قسمت اول؛ «مصلحت» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته تیزر میزگرد «مصلحت» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در اوایل سال ۶۰ و بعد از انقلاب اسلامی، نظام سیاسی جدیدی مستقر می‌شود. در این زمان اختلاف سیاسی میان یکی از شخصیت‌های بانفوذ نظام با فرزندش، آن‌ها را در مقابل هم قرار می‌دهد که موجب تقابلی سخت در پیوند خانوادگی و مصلحت سیاسی کشور می‌شود…. این خلاصه‌ای از داستان فیلم سینمایی «مصلحت» است که در ادامه گفت‌وگو با کارگردان آن را می‌خوانید.

مهم نیست قصه از زاویه دید یک نفر روایت شود

* شما در «مصلحت» بارها زاویه دید را عوض کرده‌اید، گاهی از منظر دانای کل روایت می‌کنید و گاهی اول شخص می‌شوید و حتی ذهنیت کاراکتر «وحید رهبانی» را نشان می‌دهید، چرا ترجیح ندادید که با یک زاویه دید یکسان کار را پیش ببرید؟

شاید فکر می‌کردم که این کار، فیلم را جذاب‌تر می‌کند. اصلاً مهم نیست که کدام زاویه دید وجود داشته باشد، مهم این است که چه چیزی باعث جذابیت بیشتر می‌شود. به دلیل اینکه قصه ما پیچیدگی دارد، شخصیت‌هایی در آن هستند که هر کدام با کارهایی که انجام می‌دهند قصه را پیش می‌برند و ما میان آن‌ها رفت‌وآمد می‌کنیم، فکر می‌کردم مهم نیست قصه از زاویه دید یک نفر روایت شود و این باعث شد این داستان پرقصه را بتوانیم بهتر روایت کنیم.

* با اینکه شاید پرداختن به داستان‌های فرعی بعضاً برای مخاطب جذاب بوده و فیلمنامه شما هم می‌توانست کمی مفصل‌تر به داستان‌های فرعی بپردازد چرا بیشتر به داستان‌های فرعی نپرداختید؟ تعمدی در کار بود یا بحث زمان فیلم مطرح بود؟

قطعاً فیلم ما داستان‌های فرعی داشت و به اندازه‌ای به داستان‌های فرعی پرداختیم که داستان اصلی جلو برود. اما نمی‌توانستیم خیلی وارد داستان‌های فرعی شویم. حتی یک بخش‌هایی که بیشتر وارد داستان‌های فرعی شده بودیم را در مونتاژ درآوردیم؛ چراکه حس می‌کردیم زمان فیلم نباید تا این اندازه طولانی شود. بالاخره زمان طولانی فیلم به اکران هم لطمه می‌زند و ممکن است سانس‌ها را به هم بریزد. از طرفی مخاطب را هم خسته می‌کند. در نهایت به اندازه‌ای به داستان‌های فرعی پرداختیم که زمان فیلم بیش از اندازه طولانی نشود.

* تقریباً در تمام سکانس‌ها از موسیقی استفاده شده است. علت نقش پررنگ موسیقی در این فیلم چه بود؟

البته همه سکانس‌ها موسیقی ندارد؛ اما موسیقی در حجم زیادی از کار شنیده می‌شود. در کل سلیقه شخصی من ساخت فیلم‌های پرطمطراق است و به نظرم در این فیلم موسیقی خیلی جذاب است و آقای فردین خلعتبری هم موسیقی فوق‌العاده‌ای ساخته که به خوبی روی فیلم نشسته است. در کل از نوع لنزها، زاویه نورپردازی و موسیقی متن می‌توان فهمید که سلیقه من سینمای پرطمطراق است.

اگر سوژه‌ای حرفی برای گفتن داشته باشد، دغدغه‌مند به‌دنبال آن می‌روم

* فیلم شما از همان اکران در جشنواره حاشیه‌های زیادی را به دنبال خود کشاند و ممکن بود این حاشیه‌ها فیلم‌های بعدیتان را هم تحت‌الشعاع قرار دهد، اما شما یکسال بعد فیلم «هناس» را ساختید که با توجه به موضوع و ژانرش می‌توانست باز هم حاشیه‌های خود را داشته باشد، چطور این ریسک را پذیرفتید؟

در گروهی که ما در آن کار می‌کنیم و در کل تیم سازنده، زمانی که که درگیر یک موضوع یا یک سوژه می‌شویم و گمان می‌کنیم که این سوژه جذابی است که حرف مهمی دارد و باید گفته شود، دغدغه مند به دنبال آن می‌رویم. البته که می‌دانیم چنین سوژه‌هایی حاشیه‌هایی دارد و حساسیت‌برانگیز است و حتی سختی‌هایی دارد. شاید در خیلی از سوژه‌ها چنین حساسیت‌هایی وجود نداشته باشد و کار در آن‌ها ساده باشد؛ اما چون ما علاقه به این قبیل موضوعات داریم و عاشق سینما و چالش‌های آن هستیم با همه سختی‌ها به دنبال چنین سوژه‌هایی می‌رویم و برایمان لذت‌بخش هم هست. خاستگاه ما این بوده که به سینما بیاییم و از این دست فیلم‌ها بسازیم. حالا باید ببینیم تا چند سال دیگر این صبر و تحمل را برای ساخت چنین فیلم‌هایی داریم و می‌توانیم ادامه دهیم.

حوزه هنری و اوج حرف ما را بهتر می‌فهمند

* کار کردن با سازمان حوزه هنری یا ارگان‌های مهم دیگر در انتخاب سوژه‌ها و تحمل سختی تولید آن‌ها نقش دارد؟

اتفاقاً خوبی کار کردن با ارگان‌هایی مانند حوزه هنری و یا سازمان اوج این است که نسبتاً حرف ما را از جاهای دیگر بهتر می‌فهمند، اما حساسیت‌ها از جاهای دیگر ایجاد می‌شود! من با این دو ارگان کار کردم و کار با هر دو برایم قابل قبول بوده است. اختلاف نظراتی داشتیم اما بالاخره به یک هم‌زبانی رسیدیم و معمولاً آن‌ها همراه بودند و از ما حمایت کردند.

* فیلمنامه‌ای که در ابتدا به دست شما رسید گویا با تغییرات جدی شما همراه بوده، آیا می‌توان گفت که در کل از فیلمنامه اولیه تنها یک روایت خطی باقی ماند و آنچه که اکنون می‌بینیم به طور کامل نوشته خود شما است؟

من تغییرات زیادی در فیلمنامه اولیه که به دستم رسید، ایجاد کردم. به عنوان مثال فضای پلیسی داستان را به آن اضافه کردم. البته پایان‌بندی و خیلی از جزییات دیگر را هم تغییر دادم اما قصه اصلی همان قصه اصلی فیلمنامه اولیه‌ای است که به دست من رسید.

عاشق ساخت فیلم در ژانرهای مختلف هستم

* شما کارگردانی هستید که هر دو فیلمتان در ژانرهایی بوده که کارگردانان کمتری سراغ آن‌ می‌روند، امروز هم که بحث تنوع ژانر در سینمای ما معضل بزرگی شده! به عنوان چنین کارگردانی که در این اوضاع دغدغه ساخت فیلم در ژانرهایی را دارد که ممکن است مخاطب آن‌ها را پس بزند، چه نظری دارید؟

اولاً من عاشق ژانرهای مختلف هستم و شاید روزی آن‌قدر کارگردان پخته‌ای شدم که بتوانم در ژانرهای مختلف فیلم‌های خوب بسازم و این برای من به شدت ایده آل است. البته خیلی سخت است و مشکلات خودش را دارد. خیلی‌ها در ایران تا پایان عمر هنری خود تنها همان ژانر یا فضایی را که خوب درک کرده‌اند، کار می‌کنند. اما من خیلی دوست دارم که ژانرهای مختلفی را تجربه کنم. «مصلحت» و «هناس» دو ژانر خیلی متفاوت از هم بود که من کار کردم. «هناس» یک ملودرام عاشقانه با رگه‌هایی از سیاست بود و «مصلحت» یک تریلر سیاسی است. تنوع در ژانر می‌تواند مخاطب بیشتری را به سینما جذب کند. همان‌طور که در سینمای دنیا این راه جواب گرفته است. مخاطبان در هر کشور، آدم‌های زیادی هستند که سلایق مختلفی دارند و این تنوع در ژانر باعث می‌شود که آدم‌های مختلف با سلایق مختلف به سینما بیایند که باعث رونق سینما شود. متأسفانه سال‌هاست که سینمای ما در چند ژانر خیلی محدود کار می‌کند. باید ژانرهای مختلف وارد سینما شوند و مخاطب کم کم با آن‌ها آشنا شود و بداند که ژانرهای دیگری هم هستند که وارد سینمای ما شده‌اند و فیلم‌های خوب در راستای آن‌ها تولید می‌شود.

من به شخصه دوست دارم حتی در ژانرهای دیگر هم تجربه ساخت فیلم داشته باشم. تلاشم برای طرح بعدی کاملاً یک ژانر متفاوتی از دو فیلمی است که ساخته‌ام.

* فیلم بعدیتان را هم با حوزه هنری کار می‌کنید؟ و قصد دارید در چه ژانری و با چه موضوعی باشد؟

چون هنوز طرحی که دارم به قطعیت نرسیده و در حال مذاکره است ترجیح می‌دهم که در مورد آن صحبت نشود.

نوشته سلیقه من سینمای پرطمطراق است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اکران این فیلم که روایتی ملتهب از دادخواهی یک عدالت پُر رمز و راز است، با شعار «عدالت خط قرمز ندارد!» از ۱۷ خردادماه در سینماهای سراسر کشور آغاز شد و تاکنون توانسته حدود ١٠٠ هزار مخاطب را به سینماها بکشاند.

فیلمنامه «مصلحت» که در ژانر سیاسی-معمایی به نگارش درآمده، به موضوعی افشاگرانه در اوایل دهه ۶۰ می‌پردازد و در خلاصه داستان آن آمده است: «پسر یکی از مقامات عالی‌رتبه کشور در یکی از درگیری‌ها مقابل دانشگاه تهران مرتکب قتل می‌شود، اما پیوند خانوادگی و مصلحت سیاسی کشور، این پرونده مشکوک  را وارد موازنه‌ای پیچیده و سخت می‌کند…»

فرهاد قائمیان، وحید رهبانی، نازنین فراهانی، مهدی حسینی‌نیا، مجید نوروزی، امیر نوروزی، سهی‌بانو ذوالقدر و… ترکیب بازیگران اصلی «مصلحت» را تشکیل می‌دهند.

دومین تیزر «مصلحت» توسط کیومرث بیک‌زند ساخته شده و این فیلم محصول مشترک سازمان سینمایی سوره و مرکز فیلم و سریال اوج است که پخش آن را موسسه بهمن سبز برعهده دارد.

نوشته دومین تیزر «مصلحت» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اگرچه ممکن است برخی از مخاطبان با دیدن این که بعضی از ارگان‌ها و موسسات حاکمیتی، که در تولید این اثر نقش داشته‌اند، به این فیلم شکاکانه نگاه کند و با دیده‌ی تردید نقدهای اثر را دنبال کند، اما این که بخشی از ساختار حکومت حاضر شده پای تهیه و تولید چنین فیلمی بایستد، نشان از پوست‌اندازی و برخورد واقع‌بینانه با مسائل و موضوعات نمایشی دارد. چرا که سیستم و نظامی که خودش اجازه‌ی نقد و کاوش در فساد سیاسی، اقتصادی و… را می‌دهد می‌تواند از دستاوردهای آن برای حفظ جریان واقعی سینما بهره ببرد و ارتباط ملموس‌تری با مخاطبان خود برقرار کند. چرا که سینما بر بنیاد خیال مجسم و واقعیت‌یافته بنا شده است و بیش از حقیقت‌گویی باید توان اقناعی و باورپذیری داشته باشد.

تجربه‌ی هالیوود نشان داده است که بیشترین و حادترین نقدها به نظام سیاسی آمریکا در خود این نظام سینمایی مطرح شده است. چرا که هالیوود خود می‌تواند در یک درام مشخص مشکلات فراوانی را در سر راه نظام سیاسی کشورش مطرح کند و در ضمن توان آن را دارد تا در یک بستر نمایشی آن‌ها را حل وفصل کند تا به این شیوه مخاطب احساس کند که «رویای آمریکایی» همچنان زنده است و اگر در مسیر رسیدن به آن رویای بزرگ، نارسایی یا فسادی هست، در نهایت می‌تواند نابود یا مرتفع شود. به همین دلیل است که پای قهرمان‌های مختلف (از قهرمان‌های وسترن گرفته تا قهرمان فیلم‌های علمی-تخییلی) به سینمای آمریکا باز شده است.

کارخانه‌ی رویاسازی هالیوود نمونه‌ی خوبی از دستگاه فیلمسازی ایدئوژیک است که می‌تواند ضد آمریکایی‌ترین فیلم‌ها را در خود پذیرا باشد و در عین حال در خدمت منافع آمریکا باشد. سینمای ایران در سال‌های بعد از انقلاب که داعیه‌دار ایدئولوژی اسلامی مشخصی است می‌تواند با ارائه‌ی رادیکال و حل و فصل روایی مناسب آن، موضوعات خود را در جامه‌ی سینما به صراحت القا کند. اما در سال‌های مختلف برخی از نگاه‌های محافظه‌کار مانع تهیه و تولید آثاری شده‌اند که نقد دراماتیک صریحی را به ساختار سیاسی کشور (در بستر روایت خود) مطرح می‌کنند. در واقع، چنین نگاه‌هایی تولید چنین آثاری را به مصلحت ندانسته‌اند!

فیلم سینمایی «مصلحت» محصول مشترک موسسه اوج و حوزه هنری است که کارگردانی آن را حسین دارابی و تهیه‌کنندگی‌اش را محمدرضا شفاه برعهده دارد. «مصلحت» در سی‌ونهمین جشنواره فیلم فجر رونمایی شد و بعد از سه سال در انتظار اکران بودن، به تازگی رنگ پرده را دیده است. اما از آنجا که فیلم موضوعاتی چون عدالت‌طلبی، آقازادگی و مبارزه با فساد سیاسی و قدرت را مورد تاکید قرار داده است، هنوز سوژه‌ی آن به روز محسوب شده و کهنه نشده است.

مصلحت یا عدالت؟

مفهوم مصلحت یکی از مفاهیم پیچیده در تاریخ و فرهنگ ماست. در فرهنگ ما که همواره صبغه‌ی اخلاقی و تقسیم نیروها و نهادها به خیر و شر رواج داشته است همه چیز در چهارچوب یک اخلاق دوگانه صورت‌بندی شده است. در این بستر، مفهوم مصلحت نیز بر کنار از اخلاق نمانده و عموما به سعادت معنا شده است. یعنی مصلحت عاملی است که رعایت آن سعادت فردی یا اجتماعی را به همراه می‌آورد. در حالی که در فرهنگ اروپا مصلحت با منفعت گره خورده است و متفکرانی چون آدام اسمیت از منفعت فردی یا اجتماعی سخن گفته‌اند. به گونه‌ای که در علم اقتصاد گفته شده که دنبال کردن منافع فردی در نهایت به منافع جمعی (مصلحت عموم) منجر می‌شود.

هیچ کدام از این دو معنای مصلحت، در این فیلم مورد تاکید قرار نگرفته است. بلکه معنای عمومی مصلحت که در این فیلم به کار رفته به معنای مفهومی نقیض عدالت است. چنین برداشتی از مصلحت البته در فکر و فرهنگ معاصر ما سابقه داشته است و گاه متفکرانی از آن به «فاجعه‌ی پلید مصلحت‌پرستی» که یک نوع «بیماری» است، اشاره داشته‌اند. در این سیاق مصلحت‌اندیشی؛ یعنی عافیت‌طلبی و فرد مصلحت‌اندیش به دنبال ذبح کردن حقیقت به خاطر حفظ خود است و نه حفظ کردن حقیقت ورای هرگونه خودپرستی.

در واقع، فیلم «مصلحت» چنین مفهومی از مصلحت را مورد نقد قرار داده است و بی‌جهت نیست که برای طرح و بررسی آن سراغ لوکیشن و موقعیت دادگاه و قضاوت رفته است. شخصیت اصلی این فیلم آیت‌الله مشکاتیان یکی از مقامات بلندپایه‌‌ی قوه قضائیه در دهه‌ی ۶۰ است که پسرش در یک درگیر خیابانی مرتکب قتل پسر جوانی شده است. او حالا بین احساسات متناقضی درگیر است؛ بین عواطف پدری، قانون، عدالت یا عافیت‌طلبی. اقدام رادیکال و انقلابی او این است که خود را از بیماری پلید مصلحت‌اندیشی پاک کند و به جای ذبح حقیقت، عدالت را به جریان بیاندازد. و بدین ترتیب با برداشتی که مصلحت را مهمترین مانع در جهت تحقق عدالت می‌داند، مقابله کند. او با پشت کردن به مصلحت در واقع دامن خود را از پایمال کردن حقیقت پاک می‌کند و نشان می‌دهد که انقلابی عمل کردن به معنای مصلحت‌اندیشی و عافیت‌طلبی نیست و برای عمل انقلابی باید عدل و داد را از خود و از نزدیکان خود آغاز کرد. به همین دلیل است که آیت‌الله مشکاتیان (شخصیت خیالی و نه واقعی در تاریخ انقلاب) با پشت پا زدن به مصلحت، خود و دستگاه قضا را از تایید اجحاف و سکوت کردن دربرابر ظلم مبرا می‌کند.

فیلم با دست گذاشتن بر روی یکی از حساسیت‌های اجتماعی و یکی از مهمترین مفاهیم سیاسی پس از انقلاب سعی دارد تا برداشت‌های مختلف را از مصلحت و عدالت را رودر روی هم قرار دهد و در این صف‌آرایی تقابل‌ها و تضادها قائل به تفاوت گذاشتن بین نیروهای خودی و غیرخودی نیست. خودی‌ها می‌توانند عدالت‌جو یا مصلحت‌اندیش باشند اما فیلم اشاره دارد که نباید مصلحت‌اندیشی توجیه‌کننده‌ی ظلم و بی‌عدالتی باشد، ولو آن که خودی دست به چنین توجیهی بزند.

 دوری کردن از شعارزدگی

فیلم سینمایی «مصلحت» برخلاف بسیاری از درام‌های سیاسی سینمای ایران شعار نمی‌دهد. قرار نیست دیالوگ‌های فیلم، مفاهیم قلمبه ‌سلمبه‌ی مد نظر خود را به طرف مخاطب شلیک کند. بلکه سعی دارد تا دیالوگ‌های طبیعی خود را در یک بستر طبیعی ارائه کند و در شرایط نمایشی قابل قبول آدم‌ها (کاراکترها) را وادار به سخن گفتن کند تا خواست‌ها و درونیات خودشان را آشکار کنند. دوری از شعار دادن و شعارزدگی یکی از آفات‌های چنین فیلم‌هایی است که تا حد زیادی «مصلحت» از آن پرهیز کرده است.

این فیلم بیشتر قصد دارد تا تنه‌ی اصلی روایت خود را پیش ببرد. برای همین چندان به سراغ داستان‌های فرعی نرفته است. البته با وجود تعدد شخصیت‌ها و ماجراها، بی‌شمار داستان فرعی می‌توانست در آن اتفاق بیفتد. اما فیلم سعی کرده است حوادث را در حول‌وحوش شخصیت اصلی خود پیش ببرد و وارد جزییات و حوادث فرعی نشود. به همین علت، فیلم اساسا به جنبه‌های مختلف روایی، دراماتیک و سینمایی بیشتر توجه داشته است تا مانند اکثر فیلم‌های این چنینی قربانی مسائل غیرسینمایی نشود.

«مصلحت» ما را با جنسی از تصویر و نورپردازی مواجه می‌کند که در ذهن ما تداعی‌گر فضای دهه‌ی شصت خورشیدی است. انتخاب فضایی که تا حدود زیادی یادآور فضای بصری دهه‌ی شصت است در تمام طول فیلم رعایت شده است. البته انتخاب این جنس از تصویر -که یادآور فضای تاریخی و اجتماعی دهه‌ی شصت باشد- به لطف طراحی صحنه و لباس مناسب و تصاویری که مانع خودنمایی (و کاهش شدت) رنگ‌ها می‌شود، به فضاسازی فیلم بسیار کمک کرده است.

از طرف دیگر، انتخاب بازیگرها و نابازیگرها و قرار دادن آن‌ها در نقش‌های کلیدی و فرعی باعث شده است که مخاطب احساس آشنایی و غریبگی با آن آدم‌ها داشته است. ترکیبی که در مجموع در فیلم جواب داده است و فضا را برای جلوه‌گری بیشتر توانایی بازیگری فرهاد قائمیان (بازیگر نقش آیت الله مشکاتیان) مهیا کرده است تا جزییات رفتاری و میمک‌ او را بهتر ببینیم و مسائل و درگیری‌های درونی او را بیشتر و عمیق‌تر لمس کنیم. چرا که قائمیان به خوبی توانسته است جزییات ظاهری و عینی آن شخصیت را، به همراه درون پرغوغای آن روی پرده‌ی سینما جلوه‌گر کند.

به طور کلی «مصلحت» فیلمی است که ما را به تفکر وادار می‌کند. موضوعات مختلفی در آن مطرح می‌شود که مخاطب باید به آن‌ها فکر کند. موضوعاتی مانند: مصلحت چیست؟ مرز بین مصلحت یا حقیقت کجا است؟ آیا مصلحت مانع عدالت است؟ و سوالاتی از این دست. حسین دارابی با این فیلم توانسته است ما را به بازاندیشی درباره‌ی مفاهیم و تاریخ سیاسی دهه‌ی شصت وادار کند. در ضمن توانسته است، فاصله‌ی خود را با فضای تنگ و خنثای درام‌های سیاسی سینمای ایران حفظ کند.

نوشته خط مرز مصلحت و عدالت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این فیلم سینمایی روایتی از یک پرونده مشکوک و پر رمز و راز است که مصلحت سیاسی نظام، مسیر رسیدگی به آن را با فراز و نشیب‌های مختلفی روبرو می‌کند و تاکنون با استقبال ۷۴ هزار مخاطب در سینماها از مرز  فروش ۳ میلیارد تومان عبور کرده است.

در خلاصه داستان آن آمده است: «پسر یکی از مقامات عالی‌رتبه کشور در یکی از درگیری‌ها مقابل دانشگاه تهران مرتکب قتل می‌شود، اما پیوند خانوادگی و مصلحت سیاسی کشور، این پرونده مشکوک ‌و پُر رمز و راز را وارد موازنه‌ای پیچیده و سخت می‌کند…»

فرهاد قائمیان، وحید رهبانی، نازنین فراهانی، مهدی حسینی‌نیا، مجید نوروزی، امیر نوروزی، سهی‌بانو ذوالقدر و… ترکیب بازیگران اصلی «مصلحت» را تشکیل می‌دهند.

پخش «مصلحت» را موسسه بهمن سبز برعهده دارد و این فیلم محصول مشترک سازمان سینمایی سوره و مرکز فیلم سریال سازمان اوج است.

نوشته «مصلحت» از مرز ۳ میلیارد گذشت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

*چرا اکران فیلم «مصلحت» سه سال به طول انجامید؟

از مجموع آثاری که با فیلم ما در جشنواره فجر حضور داشتند فقط این فیلم بود که بعد از سه سال اکران شد. ملاحظه داشتن روی فیلم‌هایی شبیه به «مصلحت» قصه بسیار درازی است و صرفا در مورد فیلم‌های ما هم اتفاق نیافتاده است. شاید بیش از همه ما فیلمسازان، ابراهیم حاتمی‌کیا طعم این نوع از برخوردها را چشیده باشد. هنوز در فضای فرهنگ و مدیریتی کشور راه درازی داریم تا بتوانیم با خیال راحت نسبت به موضوعات حساس مربوط به انقلاب اسلامی که به آنها علاقه داریم صحبت کنیم و امید داشته باشیم تا بی‌دردسر اکران شوند.

واقعیت این است که ما در کشورمان هنوز با نقطه مرجع بودن وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان نهادی که به صورت قانونی مجوز ساخت و نمایش صادر می‌کند، فاصله داریم. بسیاری از نهادها و ارگان‌ها خود را محق می‌دانند که در مورد فعالیت قانونی وزارت ارشاد اظهارنظر کنند. اما بیش از هرکسی وزیر ارشاد و رئیس سازمان سینمایی وظیفه دارند که از این جایگاه دفاع کنند.

*چند نهاد هستند که روی سینمای ایران و کار ارشاد و مجوز دادن به فیلم‌ها تاثیر می‌گذارند؟

من هم عددی در این خصوص ندارم اما براساس مواجه‌ای که داشتم می‌گویم حداقل چهار الی پنج نهاد بیرونی از ارشاد وجود دارند که روی این ماجرا تاثیرگذار هستند و خیلی وقت‌ها تصمیمات وزارت ارشاد را وتو می‌کنند. اما گاهی تا حدی اوضاع خراب می‌شود که علاوه بر این چند نهاد، یک نهادی که اصلا انتظارش را هم نداریم وارد ماجرا می‌شود و اجازه اکران نمی‌دهد. به عنوان مثال ممکن است صنف پزشکان وارد ماجرا شود و با اکران یک فیلم مخالفت کند. در این شرایط منِ فیلمساز نمی‌دانم برای تولید فیلمم از چه کسی باید مجوز بگیرم!

*شما در فیلم «مصلحت» حمایت دو نهاد حوزه هنری و سازمان اوج را داشته‌اید، چطور با وجود این دو ارگان قوی باز برای اکران فیلم دچار مشکل بودید؟

اصلا به این مربوط نمی‌شود که چه کسی پشت فیلم شما ایستاده است. اگر شما در مورد موضوعات حساسیت‌برانگیز فیلم بسازید (حساسیت‌برانگیز به معنا اینکه می‌خواهید حرف جدی در فیلم بزنید) اصلا اهمیتی ندارد که چه ارگانی پشت سر شما است، برای اینکه این سازمان‌هایی که به تولید یک فیلم کمک می‌کنند، روابطشان را با نهادهای بالادستی خراب نمی‌کنند و دائما تلاش می‌کنند که با مذاکره مساله را حل کنند. مساله این است که باید تفاهم کلی شکل بگیرد. به عنوان مثال باید یک نهادی مانند حوزه هنری که دلسوز انقلاب است را به رسمیت بشناسیم تا خودش بتواند تصمیم‌گیرنده باشد. اگر قرار است با نظرات ارگانی مانند حوزه هنری هم مخالف باشیم پس چرا برای آن رئیس انتخاب کرده‌ایم؟!

*حد اختلاف نظر و سلیقه در مورد فیلم «مصلحت» که عده‌ای با آن موافق بودند و عده‌ای مخالف، از کجا نشات می‌گیرد؟

به نظر من اصلا این اختلاف نظر نیست که جای تعجب و تامل دارد. بسیاری از فیلم‌هایی که در بستر فضاهای مربوط به انقلاب ساخته می‌شوند اتفاقا هر دو نظر را با خود داشته‌اند. یعنی هم مخالفان خیلی جدی و هم مخالفان جدی داشته‌اند. مساله مهم این است که اجازه دهیم فیلم‌ها فضای گفتگو ایجاد کنند. فیلم در عین حال که در درون خود حق و باطل را تعیین می‌کند یک موضوع بحث نیز هست که می‌تواند مورد نقد قرار گیرد. کسی نمی‌تواند بگوید فیلم من را نقد نکنید! به جای اینکه فضای نقد را باز کنیم و در مورد آن گفتگو کنیم آن‌را توقیف می‌کنیم یعنی با فضای گفتگو فاصله داریم.

*عامل اصلی توقیف فیلم «مصلحت» چه کسی یا چه چیزی بود؟

از همان ابتدا که این فیلم در جشنواره اکران شد کم‌کم زمزمه مخالفت‌ها از سوی قوه قضاییه مطرح شد و ما هم از همان ابتدا شروع به مذاکره کردیم. مشخصا دادستانی کل کشور با فیلم مساله داشت. ما فیلم را در دادستانی نمایش دادیم و در این جلسه متاسفانه تصمیم محدودیت فیلم قطعی شد و ما با همکاری مرکز رسانه قوه قضائیه زمان زیادی گذاشتیم تا موضوع را حل کنیم اما این سه سال فیلم «مصلحت» عملا تحت نظر قوه قضاییه اجازه اکران نداشت. شخص دادستان در جلسه بود و فیلم را دید و با همکاران و معاونانشان به این جممع‌بندی رسیدند که «مصلحت» قابل اکران نیست.

من امیدوارم روزی برسد که هیچ نهادی جز وزارت ارشاد در مورد فیلم‌ها نظر ندهد و این از اصل اشتباه است که نهادهای دیگر در مورد فیلمی که وزارت ارشاد به آن پروانه ساخت داده نظر دهند اما امیدوارم تا روزی که جریانات به این روال پیش می‌رود، همه سازمان‌ها یک بخش رسانه بگذارند که حداقل آدم‌های تخصصی‌تری درباره فیلم نظر دهند.

*فیلم به نسبت نسخه جشنواره تغییری داشته است؟

بسیار کم. در حد چند کلمه و جمله تغییر کرده است.

*ایده اولیه کار برای آقای رضا زهتابچیان بود؟

ایشان یک فیلمنامه‌ای داشتند به نام «مصلحت نظام» و مدتی به دنبال ساخت آن بودند و بعد از مدتی هم خودشان از ساخت آن منصرف شدند. من از ایشان خواستم که اختیار فیلمنامه را به طور کامل به من دهند و ایشان هم نهایتا پذیرفتند که فیلمنامه را بدون اسم به ما منتقل کنند. ما فیلمنامه را تغییر دادیم و آنچه که اکنون می‌بینید با فیلمنامه آقای زهتابچیان تفاوت‌های زیادی دارد هرچند که مبنای داستان شبیه به همان فیلمنامه اولیه است. فیلمنامه تمایل آقای دارابی بود. او فیلمنامه را خواند و گفت باید به مدل خودم بازنویسی کنم.

*در مورد تبلیغات محیطی بگویید، چرا با یک ایده متفاوت نصب شد و خیلی سریع جمع شد؟

یک هماهنگی کلی میان سازمان اوج و مجموعه شهرداری در نصب بیلبوردها وجود دارد اما برای فیلم ما میان این دو نقطه اختلاف به وجود آمد. شهرداری این بیلبوردها را نمی‌پسندید و دستور به جمع‌آوری داد. من فکر می‌کنم این هم از همان نگرانی‌ها و ترس‌های الکی است که در سطح مدیریت کشور ما وجود دارد. ما در شرایطی که اتفاقا قصد داریم فضا امنیتی نشود اما کاری می‌کنیم که فضا امنیتی بشود! در صورتی که این بیلبوردها فضا را امنیتی نمی‌کند. کشور ما آنقدر بحران دارد که با چهار بیلبورد دچار مساله نخواهد شد. کمااینکه این اتفاق هم افتاد و بعد از جمع شدن بیلبوردها مردم در خبرها خیال کردند واقعا کسی دستگیر شده اما در ادامه متوجه شدند که اینگونه نبوده و تبلیغ یک فیلم بوده است. قرار بود این بیلبوردها کم‌کم تبدیل به تبلیغ فیلم شوند اما ما همانطور که در فیلم توقیف را تجربه کردیم در تبلیغ هم آن را تجربه کردیم. ما اگر می‌خواهیم سینما جان دوباره‌ای بگیرد باید با خلاقیت در تبلیغ کنار بیاییم. جمع‌آوری تبلیغات اصلا به مذاکره نرسید و قبل از اینکه با ما صحبت کنند بیلبوردها را جمع کردند.

*برخی از مخالفان فیلم «مصلحت» می‌گویند شما با این فیلم می‌خواستید حکومت قبل از جمهوری اسلامی را تطهیر کنید، آیا همچین چیزی بوده است؟

من یک موضوع کلی‌تری را به شما می‌گویم که پاسخ این سوال در آن نهفته است. متاسفانه جریان نقد سینما در کشور ما با ورود یک بخشی از آدم‌هایی که البته دغدعه‌مند هستند و نگرانی‌های محتوایی دارند تغییر کرد. این آدم‌ها یک جریانی از نقد را شکل دادند که هیچ ربطی به نقد فیلم و سینما ندارد. این جریان از زمانی که تجمع‌های نقد فیلم‌های خارجی در میان تشکل‌های دانشجویی رواج یافت شکل گرفت. این تشکل‌ها تا حدی برای آدم‌ها جذاب بود که هر چه می‌تواستند را تفسیر می‌کردند. این جریان به اندازه‌ای رشد کرد که در هر فیلم ایرانی هم به دنبال این مدل تفسیرها می‌گردند که بگویند فلان سکانس از فلان فیلم می‌خواهد حرف معناداری بزند که مخالف اعتقادات مردم مسلمان کشور ما است. اما در نتیجه این‌کار جریان نقد دچار یک تندروی می‌شود که تصور می‌کند اصلا فیلم خوب وجود ندارد و به این باور می‌رسند که هر فیلمی که در مورد اعتقادات انقلابی حرف بزند حتما می‌خواهد ضربه‌ای وارد کند و حالا بگردیم و ببینیم که کجا شیطنت کرده است!! این جریان به انحراف رسیده و نتیجه آن این می‌شود که بسیاری از دوستان من که علاقه دارند در این زمینه‌ها فیلم بسازنند دیگر سراغ این موضوعات نمی‌روند و موضوعات بسیار مهمی روی زمین مانده است.

نوشته دادستانی کل کشور با اکران «مصلحت» مخالف بود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این اکران سینمایی که پنجشنبه ۱۸ خردادماه ساعت ۱۸ در سینما سعدی و ساعت ۲۰ در سینما شهرآفتاب شیراز برگزار می‌شود، حسین دارابی کارگردان، محمدرضا شفاه تهیه‌کننده، وحید رهبانی و مجید نوروزی دو بازیگر اصلی این فیلم سینمایی حضور خواهند داشت.

این اثر سینمایی که از روز گذشته چهارشنبه ۱۷ خردادماه با شعار «عدالت خط قرمز ندارد!» اکران رسمی خود را در سینماهای سراسر کشور آغاز کرده است، روایتی از یک پرونده مشکوک و پر رمز و راز است که مصلحت سیاسی نظام، مسیر رسیدگی به آن را با فراز و نشیب‌های مختلفی روبرو می‌کند.

«مصلحت» اولین ساخته سینمایی حسین دارابی است که برای ساخت آن دیپلم افتخار بهترین کارگردانی فیلم‌اول را در سی و نهمین جشنوراره فیلم فجر دریافت کرد و پس از آن این اثر به مدت ۳ سال در سینماها توقیف شد.

فرهاد قائمیان، وحید رهبانی، نازنین فراهانی، مهدی حسینی‌نیا، مجید نوروزی، امیر نوروزی، سهی‌بانو ذوالقدر و… ترکیب بازیگران اصلی «مصلحت» را تشکیل می‌دهند.

نوشته مردم شیراز میزبان عوامل «مصلحت» می‌شوند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این اثر سینمایی که از چهارشنبه ۱۷ خردادماه با شعار «عدالت خط قرمز ندارد!» اکران رسمی خود را در سینماهای سراسر کشور آغاز کرده است، روایتی از یک پرونده مشکوک و پر رمز و راز است که مصلحت سیاسی نظام، مسیر رسیدگی به آن را با فراز و نشیب‌های مختلفی روبرو می‌کند.

«مصلحت» اولین ساخته سینمایی حسین دارابی است که برای ساخت آن دیپلم افتخار بهترین کارگردانی فیلم‌اول را در سی و نهمین جشنواره فیلم فجر دریافت کرد.

فرهاد قائمیان، وحید رهبانی، نازنین فراهانی، مهدی حسینی‌نیا، مجید نوروزی، امیر نوروزی، سهی‌بانو ذوالقدر و… ترکیب بازیگران اصلی «مصلحت» را تشکیل می‌دهند.

ساخت آنونس «مصلحت» برعهده کیومرث بیک‌زند بوده است و پخش این فیلم را موسسه بهمن سبز برعهده دارد. این فیلم محصول مشترک سازمان سینمایی سوره و مرکز فیلم سریال سازمان اوج است.

نوشته آنونس رسمی «مصلحت» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم سینمایی «مصلحت» یک تریلر معمایی‌- جاسوسی است که پس از سه سال بلاتکلیفی، سرانجام از چهارشنبه ۱۷ خردادماه اکران خود را توسط پخش بهمن سبز و به سرگروهی سینما هویزه مشهد با شعار «عدالت خط قرمز ندارد!» در سینماهای سراسر کشور آغاز خواهد کرد.

در خلاصه داستان این فیلم که به موضوعی افشاگرانه در اوایل دهه ۶۰ می‌پردازد، آمده است: «پسر یکی از مقامات عالی‌رتبه کشور در یکی از درگیری‌ها مقابل دانشگاه تهران مرتکب قتل می‌شود، اما پیوند خانوادگی و مصلحت سیاسی کشور، این پرونده مشکوک ‌و پُر رمز و راز را وارد موازنه‌ای پیچیده و سخت می‌کند…»

این فیلم که از آثار مهم و بحث‌برانگیز سی‌ونهمین جشنواره فیلم فجر بود، در ۷ بخش کاندید دریافت جایزه شد و حسین دارابی در نخستین تجربه سینمایی‌اش، دیپلم افتخار بهترین کارگردانی فیلم اول را برای آن دریافت کرد.

فرهاد قائمیان، وحید رهبانی، نازنین فراهانی، مهدی حسینی‌نیا، مجید نوروزی، امیر نوروزی، سهی‌بانو ذوالقدر و… ترکیب بازیگران اصلی «مصلحت» را تشکیل می‌دهند.

سایر عوامل این فیلم عبارتند از؛ کارگردان: حسین دارابی، تهیه‌کننده: محمدرضا شفاه، مجری طرح :کامران حجازی، مدیر فیلمبرداری: روزبه رایگا، تدوین: سیاوش کردجان، موسیقی: فردین خلعتبری، مدیر تولید :پیمان حجازی، طراح صحنه و لباس: بهزاد جعفری طادی، طراحی و ترکیب صدا‌: آرش قاسمی، مدیر صدابرداری‌: امیر عاشق‌حسینی، طراح چهره‌پردازی: شهرام خلج، بازنویسی فیلمنامه: احسان ثقفی، احمد حیدریان، دستیار کارگردان: صالح غربی‌جوان، مدیر برنامه‌ریزی: افشین رضایی، جلوه‌های ویژه بصری: امین پهلوان‌زاده، مدیران تدارکات: فرامرز رضایی، حسین لنجابی، عکاس: امید صالحی، جلوه‌های ویژه میدانی: ایمان کرمیان، طراح بدلکاری: امیرحسین خنجری، روابط عمومی: زهرا دمزآبادی، تولید شده در باشگاه فیلم سوره، محصول سازمان سینمایی سوره و مرکز فیلم‌‌وسریال اوج.

نوشته پوستر رسمی «مصلحت» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم سینمایی «مصلحت» که در ژانر سیاسی_معمایی ساخته شده‌ و در سی و نهمین جشنواره فیلم فجر با دریافت دیپلم افتخار بهترین کارگردانی فیلم اول، رونمایی شد؛ پس از این رویداد سینمایی به دلیل برخی برداشت‌های سیاسی، با چالش‌ها و حواشی مختلفی برای اکران در سینماهای کشور مواجه شد که نمایش رسمی آن را به مدت سه سال به تاخیر انداخت.

در این فیلم سینمایی بازیگرانی چون فرهاد قائمیان، وحید رهبانی، نازنین فراهانی، مجید نوروزی، مهدی حسینی‌نیا، امیر نوروزی، سهی‌بانو ذوالقدر و… به ایفای نقش می‌پردازند.

«مصلحت» که نخستین همکاری مشترک سازمان سینمایی سوره و مرکز فیلم و سریال اوج محسوب می‌شود، روایتی داستانی از پرونده پسر یکی از مقامات عالی‌رتبه کشور است که در حال و هوای دهه‌شصت سپری می‌شود.

نوشته «مصلحت» از ۱۷ خرداد راهی سینماها می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم سینمایی «مصلحت» به کارگردانی حسین دارابی و تهیه‌کنندگی محمدرضا شفاه، اثری در ژانر سیاسی- معمایی و محصول مشترک سازمان سینمایی سوره و سازمان هنری رسانه‌ای اوج است که پس از سه سال بلاتکلیفی، به زودی اکران عمومی خود را در سینماهای سراسر کشور آغاز خواهد کرد.

این فیلم قرار است در‌ نخستین قدم با حضور دانشجویان و نخبگان دانشگاهی در روز یکشنبه ۶ خردادماه در دانشگاه صنعتی‌شریف، دوشنبه ۷ خرداد در دانشگاه امیرکبیر و سه‌شنبه ۸ خرداد ماه در دانشگاه تهران نمایش داده شود.

تشکل‌های‌ دانشجویی‌ و علاقمندان برای هماهنگی اکران دانشگاهی این فیلم می‌توانند با شماره ۰۹۳۰۴۱۰۳۰۰۸ تماس بگیرند یا از طریق درگاه اینترنتی esayar.ir اقدام به ثبت نام کنند.

نوشته «مصلحت» به نمایش عمومی درمی‌آید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بازار بین‌المللی فیلم کن که همزمان با هفتاد و پنجمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم کن برگزار می‌شود از هفدهم می برابر با ۲۷ اردیبهشت در شهر کن فرانسه آغاز و تا بیست و پنجم می برابر با ۴ خرداد ۱۴۰۱، ادامه خواهد داشت.

سازمان سینمایی سوره حوزه هنری نیز در این بازار بین‌المللی تخصصی فیلم با ۳۱ اثر (بلند سینمایی، مستند، کوتاه و انیمیشن) حضور خواهد داشت.

بازار فیلم کن به‌ عنوان یکی از بزرگ‌ترین بازارهای سینمایی اروپا و جهان محسوب می‌شود و سازمان سینمایی سوره با برند بین المللی خود Soureh Cinema org در این بازار و در غرفه‌ای مجزا در مکان اصلی و در طبقه Riviera شرکت خواهد کرد.

آثار حاضر در این بازار توسط مرکز بین‌الملل سوره، فیلم‌های سینمایی «هناس» (به کارگردانی حسین دارابی)، «ضد» (به کارگردانی امیرعباس ربیعی)، «شادروان» (به کارگردانی حسین نمازی)، «عرزال» (به کارگردانی حبیب باوی ساجد)، «تک تیرانداز» (به کارگردانی علی غفاری)، «مصلحت» (به کارگردانی حسین دارابی)، «مدیترانه» (به کارگردانی هادی حاجتمند)، «صحنه‌زنی» (به کارگردانی علیرضا صمدی) و انیمیشن بلند «لوپتو» (به کارگردانی عباس عسکری)، مستندهای «زمزمه‌های گمشده در دوردست»، «آنجا سپیده دم»، «برادرم نادعلی» از تولیدات مرکز مستند سوره، به همراه فیلم‌های کوتاه «یک دلقک محترم»، «بادبادک»، «چای جوشیده»، «پیش از بهشت»، «برای امیر»،  «مسافر»، «سوزن»، «کفش»، «جایی میان ابرها»، «مادر»، «پرستار» و «بعد از نیمه شب» از تولیدات باشگاه فیلم سوره و همچنین سریال‌ انیمیشن‌های «فان فارم»، «بابیلو»، «الاغک»، «عصر طلایی»، «بیگی و دوستان»، «بیا آشتی کنیم»، «زوزو» از تولیدات مرکز انیمیشن سوره را شامل می‌شود.

نوشته «مصلحت» به جشنواره فیلم کن می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: ما سال گذشته تجربه اکران فیلم «دیدن این فیلم جرم است» را در شرایط مشابه داشتیم. وضعیت واقعاً وضعیت دشواری است و فیلم‌ها به‌سختی می‌توانند به جایگاهی که مستحق آن هستند برسند. باتوجه‌به این که واکسیناسیون در این روزها کمی جدی‌تر پیگیری می‌شود، تصمیم گرفتیم به امید قابل‌قبول‌تر شدن وضعیت سینماها دست نگه داریم و بعد از بهبود شرایط برای اکران تصمیم‌گیری کنیم. در مجموع اما راغبیم که فیلم هر چه زودتر اکران شود.

شفاه درباره تعیین پیش‌شرط برای اکران این فیلم سینمایی هم گفت: طبیعتاً اگر فیلم را در شرایط پایدار که سینماها مجدد رونق پیدا کرده است، اکران کنیم طبیعتاً پیش‌شرطی نداریم و سازمان سینمایی هم طبیعتاً نیازی نیست تضمینی ارائه دهد. اما اگر بنابر اکران فیلم در شرایط فعلی باشد، حتماً مذاکراتی خواهیم داشت. در حال حاضر به دلیل شرایط حاکم بر سینماها مذاکره‌ای برای اکران انجام نداده‌ایم و هنوز به مرحله صحبت درباره پیش‌شرط‌ها نرسیده‌ایم.

وی تأکید کرد: باید تلاش کنیم اگر فیلم تا پایان امسال هم اکران نشد، نهایتاً در بهار ۱۴۰۱ فیلم روانه پرده شود، چراکه بیش از آن صلاح نمی‌دانیم اکران فیلم عقب بیفتد.

این تهیه‌کننده سینما درباره شرایط نامناسب تبلیغاتی فیلم‌ها برای ورود به چرخه اکران هم گفت: ازآنجایی‌که فیلم ما متعلق به حوزه هنری است، در راستای سیاست‌های جدید حوزه هنری برای عرضه فیلم‌هایش، فیلم «مصلحت» قطعاً بدون تبلیغات راهی اکران نخواهد شد. فیلم «مدیترانه» هم که در حال حاضر از سوی دفتر پخش حوزه هنری روانه اکران شده است، تبلیغات مناسبی دارد. فیلم «مصلحت» هم اگر همین امروز روانه پرده شود، حداکثر تلاش را برای تبلیغ آن خواهیم کرد. طبیعتاً این شرایط برای همه فیلم‌ها یکسان نیست و فیلم‌های متعلق به بخش خصوصی نیاز به حمایت سازمان سینمایی در حوزه تبلیغات دارند.

وی افزود: درباره فیلم‌هایی که تلویزیون حاضر به تبلیغ آن‌ها نمی‌شود هم لازم است وزارت ارشاد باقدرت بالاتری که برای مذاکره نسبت به یک تهیه‌کننده و پخش‌کننده دارد، وارد میدان شود و سازمان سینمایی باید پای پروانه‌ای که صادر کرده بایستد تا صاحب هر فیلمی که سرمایه‌اش در چرخه سینما وارد شده، در این شرایط سخت بتواند تجربه منطقی‌تری را پشت سر بگذارد. مذاکره با شهرداری‌ها و نهادهایی مانند صداوسیما باید از سمت مقامات بالاتر در وزارت ارشاد صورت بگیرد.

شفاه درباره فعالیت‌های تازه خود هم گفت: در حال مذاکره برای پروژه سینمایی تازه‌ای با حوزه هنری هستیم که در صورت نهایی شدن درباره آن اطلاع‌رسانی خواهیم کرد.

منبع: خبرگزاری مهر

نوشته اما و اگرهای اکران «مصلحت» در سایه کرونا/ این فیلم حرف به‌روز دارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.