در کشور ما، سینما مضافا، یکی از ابزارهای اصلی دین‌زدایی از جامعه در طول رژیم پهلوی شده بود تا جایی که رویگردانی مردم به دلیل پیوندهای دینی و مذهبی از سینما در سال‌های آخر حکومت پهلوی باعث افت شدید تولید فیلم فارسی و بیکاری بسیاری از بازیگران و فعالان سینما شد. با پیروزی انقلاب، طیف های مختلف مردم سعی می‌کردند جلوه ها و مظاهر غربزدگی جامعه از جمله خانه‌های فساد، مشروب‌فروشی‌ها و سینما‌ها را از بین ببرند. اما امام(ره) در چنین شرایط ملتهبی در مقابل تخریب سینما‌ها ایستادند. مهمترین موضع‌گیری امام درباره سینما، جمله معروف«ما با سینما مخالف نیستیم، ما با مرکز فحشا مخالفیم»است و شاید مهمترین دلیلی که امروزه ما هنر سینما را در کشورمان داریم همین جمله باشد. متن کامل این سخنان به این شرح است: «سینماى ما مرکز فحشاست. ما با سینما مخالف نیستیم، ما با مرکز فحشا مخالفیم. ما با رادیو مخالف نیستیم، ما با فحشا مخالفیم. ما با تلویزیون مخالف نیستیم، ما با آن چیزى که در خدمت اجانب براى عقب نگه داشتن جوانان ما و از دست دادن نیروى انسانى ماست، با آن مخالف هستیم. ما کى مخالفت کردیم با تجدد؟ با مراتب تجدد؟ مظاهر تجدد وقتى که از اروپا پایش را در شرق گذاشت- خصوصاً در ایران- مرکز [عظیمى‏] که باید از آن استفاده تمدن بکنند ما را به توحش کشانده است. سینما یکى از مظاهر تمدن است که باید در خدمت این مردم، در خدمت تربیت این مردم باشد؛ و شما مى‏دانید که جوانهاى ما را اینها به تباهى کشیده‏اند. و همین طور سایر این [مراکز]. ما با اینها در این جهات مخالف هستیم‏.»

حضرت امام(ره) حتی به صورت مشخص و مصداقی در خصوص چند اثر اظهارنظر داشته اند. سریال «پاییز صحرا» که در سال ۶۶، از تلویزیون پخش شده بود، در زمان پخش با اعتراضاتی از سوی برخی علما و جامعه‌ی روحانیت مواجه شد، تا جایی که حتی در مورد رویکرد صدا و سیما در آن زمان، در خطبه نماز جمعه سخنرانی شد و همین امر باعث شد که مسئولین، این سریال و البته مدیر وقت سازمان، در باره آن، نظر امام(ره) را جویا شوند. امام خمینی (ره)، پس از تماشای قسمت‌هایی از این سریال در نقلی فرموده بودند که «من در این فیلم نشانه‌ای خلاف عفت و عوامل انحراف ندیدیم». ایشان در سال ۵۹، همچنین پیرامون اکران فیلم «الرساله» یا «محمد رسول‌الله» ساخته مصطفی عقاد هم نظر دادند. در نقل قولی از حسین بهزاد، نویسنده و محقق جنگ تحمیلی در برنامه راز مطرح شد که، در آن زمان منتقدین در مورد این فیلم نظر خوبی نداشتند و نگرانی آنها در این مورد بود که در فیلم مصطفی عقاد، بلال در هنگام فتح مکه و گفتن اذان، نامی از حضرت علی(ع)، (اشهد ان علی ولی‌الله) نمی‌برد، و از آنجا که مصطفی عقاد، کارگردان سوری، کارگردانی غیرشیعه است، اکران این فیلم در جامعه آن روز تأثیرات خوبی ندارد. بهزاد در این باره گفت: امام خمینی(ره) فیلم را دیدند و گفتند فیلم بدون اشکال است، گفتن عبارت مربوط به حضرت علی (ع) در اذان از مستحبات است و نه واجبات.

همچنین امام خمینی (ره)، در اظهار نظری در مورد فیلم «گاو»، ساخته‌ی داریوش مهرجویی در ۲۳ اردیبهشت سال ۵۹، گفتند: «به حمدالله گویندگان و نویسندگان خوبی داریم، من فکر می‌کنم فیلم‌هایی که ایرانی‌ها می‌سازند، فیلم‌های خوبی است،‌ مثلاً همین فیلم «گاو»، فیلمی آموزنده بود.»

امام (ره) با بینش بلند و نگرش عمیقش نه تنها مانع گردید تا سینماها در آغاز انقلاب مورد تخریب قرار نگیرند بلکه افقی را نشان دادند که جهان، امروز سینمای ما را به عنوان سینمایی انسانی، اخلاقمند و شاعرانه بشناسد- سینمایی که فراتر از عناصری چون خشونت و جذابیت های جنسی، مخاطبان از آن به دلیل هویت معنایی و نگاه انسانی اش می پسندند.

انقلاب اسلامی گفتمان جدیدی را در ادبیات سیاسی جهان معرفی کرد. گفتمانی که امروز با گسترش آن در منطقه و جهان شاهد تحول و شکل‌گیری جنبش‌های نوینی هستیم که هر روز بر ابعاد و تعداد آن‌ها افزوده می‌شود.

امام (ره) پایه گذارانقلابی است که مسیر تاریخ را تغییر داد و طلیعه نوینی را در افکار جهانی شکل بخشید. جهان و تمامی مکتب‌های کهنه سیاسی و اقتصادی را به چالش کشاند و موجی از انگاره‌های تازه و تفکرات نوین در عرصه‌های مختلف حتی، در سطوح دانشگاه‌ها رقم زد و امروز شاهدیم که از برکات جریان انقلاب، ده‌ها خیزش و جنبش مردمی در منطقه و در اقصی نقاط جهان در حال تولد و گسترش است و دور نیست که این جریان که برجوشیده از تفکر و دیدگاهی است که حضرت امام (ره) آن را طراحی و پایه‌گذاری کرد و رهبری معظم انقلاب به آن تکامل و توسعه داد فراگیرتر شود.

نگاه امام هنری‌ترین نگاه است. نگاهی آمیخته با متعالی‌ترین اعتقادات دینی و باورهای انسانی و اخلاقی که بشریت تشنه امروز به‌شدت محتاج آن است و همین تشنگی و ضرورت بود که باعث جهش و گسترش تفکر انقلاب اسلامی شد و تا دورترین نقاط دنیا را پوشش داد و هم از این روست که می‌بینیم با انقلاب، تمامی ساختارها و تعاریف کهنه و کلیشه از«هنر» هم دگرگون می‌شود و در فرازی پویا آثار هنری هنرمندان ایران سکوهای معتبرترین فستیوال‌های جهانی  را فتح می‌کند.

امام،  نگاه و جنبش تازه‌ای را در تمامی عرصه‌ها  ایجاد کرد و کلیشه‌ها و چارچوب‌های فرسوده را درهم شکست و افقی نوینی گشود به دنیایی جدید و این امر در عرصه‌های هنری بیشتر رخ نمود. اگرچه همچنان، باور داریم که آثار هنری به‌موازات سایر حوزه‌ها رشد نیافته‌اند و پا به پای تحولات و خیزش‌ها در حوزه‌های مختلف اقتصادی، علمی، سیاسی و اجتماعی جلو نیامده‌اند. با امام (ره) انقلاب معنایی در این سرزمین و در عصر حاضر ایجاد شد و بی‌تردید، تا ثمر دهی و به بار نشستن آن هنوز فاصله داریم و در این راستا وظیفه هنرمندان و خالقان آثار هنری بیش از همه، حساس‌تر و سنگین‌تر است.

هنر با تمامی زیر شاخه‌هایش به‌عنوان کلیددار توسعه و پیشرفت ملت‌ها در جهان امروز قادر است  گستره تعاملات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی توسعه دهد و به  همکاری‌ها و همراهی‌ها و مناسبات ملت‌ها معنا بخشد، می‌تواند راهبردی باشد برای نزدیکی هنرمندان، فرهیختگان و مردمانی که میراث مشترک و آینده مشترک دارند. باشد تا روزی که به برکت این نگاه شاهد اوج‌گیری هنر انقلاب و گسترش آن تا مقیاس های جهانی باشیم.

نوشته امام (ره)، سینما و افق جدید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

شاید در وهله نخست این ذهنیت تداعی گردد با این رویکرد و نامگذاری، رسالت و ماموریتی متوجه حوزه های فرهنگی و هنری و مراکز و قشرهای سینمایی نیست. ولی شکی نیست که عرصه های گوناگون هنر بویژه، سینما، به دلیل پیوند عمیق و گسترده اش با اقشار جامعه و نیز، به حسب شعاع وسیع تاثیرگذاری در رشد و ارتقای فرهنگ عمومی از جایگاه حائز اهمیتی در عینیت بخشی و تحقق شعار اقتصاد مقاومتی برخوردار هستند.

سینماگران و هنرمندان هم در عرصه تولید آثار و هم در ارائه الگوهای رفتاری می توانند در تحقق این شعار و راهبردهای آن نقش آفرین باشند. این طیف به دلیل برخورداری از جایگاه و پایگاه اجتماعی ممتاز، دوست داشتنی و تاثیرگذار در معرفی الگوهای درست و سبک صحیح زندگی ایرانی و اسلامی مهم هستند. ضمن اینکه در سه دهه پس از انقلاب اسلامی، سینما، همواره، نشان داده در شناسایی و نهادینه سازی گذاره های مهم و ترسیم افق های تازه در بستر «فرهنگ و جامعه» نقش و کارکرد بی بدیلی داشته و به موازات سایر رسانه ها و حتی، جلوتر و پیشگام تر از آن ها، در جهت تحقق منویات رهبری و مفاهیم کلان انقلاب حرکت کرده است.

با نگاهی به فلسفه سینمای انقلاب اسلامی می توان مهم‌ترین رسالت آن را تبیین و ترویج ارزش‌های انسانی و اسلامی عنوان کرد و پیام های رهبری که عصاره و برایند ضرورت های فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و تاریخی جامعه و تاریخ معاصر است در همین راستاست.

سینما رسانه ای است نافذ و تعیین کننده؛ و امروزه، در بسیاری از کشورها برای بسترسازی و عملیاتی کردن برنامه ها و راهبردهای کلان ملی و بین المللی از این رسانه بهره گیری می کنند. نمی توان رابطه سینما با منافع ملی را نادیده گرفت. از این رو، این رسانه در دو بعد، توامان، قادر است برای نهادیه سازی مفهوم اقتصاد مقاومتی و گسترش آن در پهنه فرهنگ عمومی ایفای نقش نماید.

سالانه بیش از ۱۰۰ فیلم در کشور تولید می شود و در حوزه سینمای مستند و کوتاه این رقم به چند هزارعنوان می رسد.

بدیهی است تدوین سیاست های شفاف و ابلاغ آن و نیز، جهت دهی و هدایت درست مفاهیم و مضامین به سمت نیازهای محتوایی و مفهومی جامعه از جمله رسالت ها و ماموریت های مراکز و سازمان های ذیربط در این عرصه است. به راحتی می توان بخشی از سیاست های حمایتی و بسته های تشویقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مراکز دیگر را به سمت تولید آثاری مبتنی بر شعار محوری سال و موضوع اقتصاد مقاومتی سوق داد.

با نگاهی به وضعیت آشفته تولید در سینمای ایران درخواهیم یافت بخشی  از آثار ساخته شده در سینمای ایران هم در حوزه سینمای بلند و هم در عرصه فیلم های کوتاه و مستند نه تنها به نفع فرهنگ جامعه، رشد و اعتلای آن نیست بلکه، دربردارنده آسیب ها و مضراتی هم هستند و حتی، قابلیت پخش و اکران را هم ندارند.

چه می شود اگر با تدبیر درست به شکل گیری و سامان دهی تولید آثاری کمک کنیم که در جهت مهم ترین و کاربردی ترین نیازهای جامعه و منافع ملی ما باشد؟ این البته، شامل رویکرد تولید آثار در رسانه ملی و ساخت مجموعه های تلویزیونی و آثار ویدیویی هم می شود.

نکته مهم دیگر، به جایگاه رسانه ای و الگوسازی و الگودهی جامعه سینمایی و سینماگران مربوط می شود. اقتصاد مقاومتی کلیدواژه سبک و سیاق زندگی ایرانی و اسلامی است. شکی نیست که سینما و محصولات سینمایی جریان ساز هستند و در ترسیم سبک  و تکوین عواطف اجتماعی نقشی نافذ و ماندگار دارند. بسیاری از جدی ترین محتواهای مورد نیاز جامعه را می توان از طریق پیام فیلم های سینمایی انتقال داد. مولفه هایی که ساختار روابط اجتماعی و مناسبات اقتصادی جامعه را شکل می بخشند. مانند:اصلاح الگوی مصرف، مزیت های سبک زندگی ایرانی، مدل مصرف خانوارها و تربیت کودکان خصوصا نوجوانان که به دنبال شخصیت سازی و هویت سازی هستند،  نقش خانواده‌ها در مصرف درست منابع،  فرهنگ قناعت به معنای مصرف به مقدار کفایت، پرهیز از تجمل گرایی، اجتناب از چشم‌ و همچشمی، حمایت از تولید ملی، مدیریت منابع انرژی و میزان مصرف و …

فیلم های سینمایی و مجموعه های تلویزیونی می توانند با تصویر درست و روایت های تاثیرگذار، جلوه های متعالی فرهنگ عمومی را برجسته سازی نمایند و در جای جای آثار به صورت غیرمستقیم و هوشمندانه این تجلیات را القاء و تبلیغ نمایند.

متاسفانه، آثار سینمایی و تولیدات تلویزیونی ما، اغلب، ناآگاهانه، شاید به نوعی در گسترش فرهنگ اشرافی، تجمل گرایی و مصرف زدگی؛ و به رخ کشاندن امتیازات سبک زندگی مدرن متاثر از سرمایه داری غربی دخیل بوده اند. به راحتی می توان با تقویت برخی ملاحظات عقربه نگاه و جهت حرکت را تغییر داد.

چهره های مطرح سینمایی به عنوان مراجع فکری و احساسی جامعه، از دیگر سو نیز،  نقش مهمی در تبلیغ سیاست‌های اقتصاد مقاومتی خواهند داشت. نسل جوان و نوجوان جامعه به شدت از ستاره های سینما و هنرپیشه های مطرح الگو برداری می کند. بسیاری از رفتارها و کیفیت حضور اجتماعی بازیگران مورد تقلید بخش هایی از جامعه قرار می گیرد. از این رو، نمی توان از گستره عظیم تاثیرگذاری این چهره ها غافل شد. همچنانکه، بعضا، برای معرفی برخی از محصولات صنعتی و تولیدی از این چهره ها در تبلیغات استفاده می شود فی نفسه، این قشر به اقتضای جایگاه و پایگاه مرجعی که در جامعه دارند می توانند در مسیر فرهنگ سازی، اطلاع رسانی و تقویت نهضت اجتماعی اقتصاد مقاومتی و شکوفایی آن در پهنه اجتماع حمایت و کمک نمایند.

تردیدی نیست که موقعیت کنونی کشور درعرصه اقتصاد مستلزم بسیج همگانی و مشارکت ملی است. امروزه دفاع از کیان و حدود اقتصادی کشور و محافظت از منابع و سرمایه‌های آن در مقابل تهاجم دشمن همچون دوران دفاع مقدس وظیفه همگانی است و به همین دلیل رهبری انقلاب طی سال های اخیر روی محور اقتصاد مقاومتی تاکید دارند. بر این باورم در این زمینه و در راستای فرهنگ سازی این نهضت اقتصادی نیازمند نوعی جهاد فرهنگی به صورت عام و جهاد سینمایی به صورت ویژه‌تر هم هستیم.

نوشته نقش سینما در فرهنگ‌سازی اقتصاد مقاومتی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.