نوشته هاشم زاده: سگدونیِ«ابد و یک روز» کجاست؟!/ «ابد و یک روز» به مخاطب توهین می‌کند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- «طلای سیاه» محصول سال ۲۰۱۱ سینمای فرانسه است که به تولد پادشاهی سعودی می‌پردازد. در این فیلم بازیگرانی مانند آنتونیو باندراس و طاهر رحیم نقش آفرینی کرده اند. در پایان اکران این فیلم جلسه نقد و بررسی آن با حضور سعید هاشم زاده و سعید مستغاثی برگزار شد.رسول شادمانی نیز مجری نشست بود.

در ابتدای جلسه سعید مستغاثی منتقد سینما درباره این فیلم سینمایی گفت: «طلای سیاه» صرفاً به موضوع عربستان نمی پردازد و همه ما خوب می دانیم که سینمای هالیوود همواره جلوتر از آن چیزی که فکر می کنیم حرکت می کند و برای اهداف خود برنامه ریزی دارد. این فیلم سینمایی در اوج بیداری اسلامی ساخته شد که می تواند نشان از دقت هالیوود نسبت به حرکت مسلمانان داشته باشد. البته این فیلم نسبت به فیلم سینمایی «لورنس عربستان» بسیار ضعیف تر عمل کرده است. فیلم نامه فیلم سینمایی «طلای سیاه» در اغلب مواقع نژادپرستانه است. یکی از ضعف های ساختاری فیلم طولانی بودن آن است.

هالیوود جلوتر از زمان حرکت می‌کند

وی در ادامه افزود:  البته باید به این نکته توجه داشته باشیم آن ها در این فیلم بخش های مختلفی از اسلام و مسلمانان را هدف قرار داده اند بر همین اساس باید گفت که «طلای سیاه» از فیلم های هم طیف خود جلوتر حرکت می کند. دیالوگ هایی در این فیلم سینمایی وجود دارد که کاملاً مشخص است هدفمند عمل شده به طور مثال در صحنه هایی از فیلم مشاهده می‌کنیم که شخصیت های فیلم آیه هایی از قرآن کریم را بر زبان می آورند و در بحثهای خود از آن استفاده می کنند که البته به این واسطه ذهنیت مخاطب را نسبت به قرآن و اسلام در مسیری که خود در نظر دارند قرار می دهند.

تمدن درخشان شرق در سینمای هالیوود سیاه است

مستغاثی با اشاره به این نکته که هالیوود تمدن درخشان شرقی ها را کنار گذاشته است، گفت: زندگی شرقی ها همواره در سینمای هالیوود به شدت به صورت سیاه نمایی آشکار به تصویر کشیده می شود در صورتی که در گذشته شرایط کاملاً برعکس بوده است مورخین غربی همواره یکی از منتقدین این فیلم ها هستند و اذعان دارند که فیلمسازان غربی به واقعیت پایبند نبوده اند. به طور مثال  در تاریخی که خود آن ها نوشته اند همواره از بغداد به عنوان «عروس شهر ها» یاد شده و شرق تمدن درخشانی داشته است که غرب به ویژه سینمای هالیوود سعی در پاک کردن حافظه تاریخی مردم دارد. فیلم هایی که درباره بزرگان شرق همچون خیام و ابن سینا ساخته شده است می تواند گواه این موضوع باشد. این نگاه، نگاه درمانده ای است که روشنفکران غربی جزو منتقدین آن هستند.

عربستان بی هویت عروسک با سرمایه کشورهای غربی

وی با توجه به سرمایه گذاری دو کشور عربی تونس و قطر در این فیلم سینمایی، اظهار داشت: کشورهایی همچون عربستان و قطر دیگر نمی تواند ادعای هویت داشته باشند. کشورهایی که چنین سیاستی دارند مشتی سرمایه و عروسک در دست کشورهای غربی هستند که هدف شان مقابله با اسلام اصیل است. سرمایه گذاری کشورهای قطری وتونسی دیگر تبدیل به جک شده است.

تلاش غرب زمینی نشان دادن منجی عالم بشریت است

در این فیلم سینمایی به بحث مهدویت اشاره شده بود که مستغاثی در این رابطه با انتقاد از سطحی نشان دادن شخصیت های آسمانی گفت: ما شاهد گروه هایی در تمام دنیا هستیم که مسلمان نیستند اما خودشان را جزو منتظران حضرت مهدی (عج) می دانند که برخی از آن ها تئوری های وحشتناکی دارند. این مبحث تا جایی پیش رفته که فراماسون ها نیز وارد این آن شده اند آنها با برنامه ریزی تلاش دارند تا حضرت مهدی (عج) را زمینی نشان دهند  و بگویند که منجی عالم بشریت فردی آسمانی نیست. زمانی که غرب وهالیوود در مورد مسیح فیلم می سازد کاملاً مشخص است که هیچ تعریفی از مسیح آسمانی ندارد و هر آنچه که درمورد مسیح می گوید زمینی است. آن ها این اهداف را در فیلم هایشان دنبال می کنند که در فیلم «طلای سیاه» به صورت سطحی این نمونه وجود داشت. غربی ها به دنبال این هستند که اسلام و مسلمان را از نگاه خود تعریف کنند و اعلام کنند که ما با اسلام میانه موافق هستیم اما با اسلامی که بخواهد دربرابر ما بایستد مخالفیم چرا که با آن اسلام امام خمینی (ره) در برابر ظلم آنها ایستاد. آن ها به اسلام میانه تاکید ویژه دارند.

فیلمسازانی که از رانت دولت استفاده می‌کنند، غُر می زنند

این منتقد سینما با بیان این مطلب که ایدئولوژی در سینمای ما تعریفی غلطی پیدا کرده است اظهار داشت: به اشتباه به ما القاء شده است که سینما نباید ایدئولوژیک باشد و از طرفی یاد داده اند که سینما برای سرگرمی و هنر است و اگر سینماگران ما به این سمت حرکت کنند به آن ها می گویند که اثری شعاری و حکومتی ساخته اند اما اگر همین ایدئولوژی در جهت مخالف به کار برده شود تا جایی که به شعار برسیم هیچ فردی به آن اثر ایرادی وارد نمی کند. این ها در شرایطی است که سینمای هالیوود به شدت ایدئولوژیک است. زمانی که خودمان ایدئولوژی مشخصی نداریم غربی ها این کار را برای ما انجام می دهند. متاسفانه در چنین شراطی برخی از فیلمسازان ما خودشان را به هر دری می زنند تا درگیری های ذهنی خود را که در اجتماع هم وجود ندارد به تصویر بکشند. همین افراد از رانت و پول بیت المال برای ساخت فیلم استفاده می کنند و درنهایت هم همواره گلایه داند و غر می زنند.

سعید هاشم زاده نیز در ابتدای سخنان خود اطلاعات کوتاهی درباره فیلم داد و گفت: شخصا فیلم ها را به دو دسته تقسیم می کنم، بخش زیادی از آن ها تجاری هستند و بخش دیگری که می تواند مورد توجه قرار بگیرد فیلم هایی است که به دلیل فروش ساخته نمی شوند بلکه فیلم های مستقلی هستند که دغدغه خود را بیان می کنند. در هر دوی این گروه ها مسئله ایدئولوژی بسیار مهم است، اما یک دسته فیلم دیگری وجود دارد که آن ها را نمی توان در یکی از این دو گروه قرار داد آن ها فیلم هایی هستند که ایدئولوژی برایشان در اولویت است. آن ها ساخته می شوند که نوعی طرز تفکر و بینش را به مخاطبین خود القاء کنند.

«طلای سیاه» محتوا زده است

وی در ادامه افزود: فیلم سینمایی «طلای سیاه» از همین بخش دچار لطمه شده است. این فیلم سینمایی به شدت محتوا زده است و دائماً در حال ارائه مانیفست است. این فیلم ایدئولوژی خود را با دیالوگ هایی که توسط کاراکترها بیان می شود به صورت عیان عنوان می کند. ایدئولوژی یک فیلم بستر تاریخی شدن آثار سینمایی را فراهم می کند اما در «طلای سیاه»، به دلیل پرداخت غیر اصولی «ژان ژاک آنو» فیلم لطمه خورده است. صراحت گویی فیلم باعث می شود مخاطب از آن فاصله بگیرد. این فیلم سینمایی شخصیت پردازی ندارد  نقطه قوت این فیلم که باید ایدئولوژی آن می بود تبدیل به ضعف آن شده است!

هدف آمریکا پرورش مسلمان میانه‌روی تجددطلب

هاشم زاده همچنین با اشاره به این که آمریکا در تلاش است تا در آثار خود مسلمانی را که می تواند بپذیرد به تصویر بکشد، گفت: آمریکایی ها ضمیر ناخودآگاه ما را تسخیر کرده اند. استعمار ذهنیت غرب و هم مسلمین میانه رویی که تجدد طلب هستند در آثارشان دیده می شود. غرب نماد مسلمانی را که خود می خواهد در فیلمهایش نشان می دهد. آن ها افرادی میانه رویی را می خواهند که با تردید برخورد می کند و در تلاش هستند تا اسلام انقلابی و نیروی آن را از فرد مسلمان بگیرند.

با تدریس علوم انسانی غرب توسط استاد کمونیست چه باید دِرو کنیم؟!  

هاشم زاده گفت: ما هر آنچه را که بکاریم درو می کنیم وقتی اکثر اساتید ما در دانشگاه ها کمونیست و لائیک هستند و علوم انسانی غربی را درس می‌دهند و فیلم‌های مستقل اروپایی را برای دانشجویان فیلمسازی خود تدریس می‌کنند و همان نگاه را پرورش می دهند چه انتظاری می‌توان از دانشجو داشت؟! این دانشجویان قرار است که فیلمسازان آینده سینما باشند.

چهل و چهارمین جلسه سینما روایت روزیکشنبه ۱۷ خرداد در مجتمع فرهنگی اسوه برگزار شد.

نوشته «طلای سیاه» نژادپرستانه است/ کشورهایی که عروسک بی‌هویت غرب هستند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- چهلمین جلسه سینما روایت یکشنبه ۲۰ اردیبهشت‌ماه در مجتمع فرهنگی اسوه برگزار شد. سید هاشم ناصرزاده کارشناس و منتقد سینما، شفیع آقا محمدیان مدیر سابق مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی به عنوان مهمانان جلسه نقد و بررسی این فیلم حضور داشتند و اجرای برنامه بر عهده رسول شادمانی بود.

اگر مسلمانان دوباره فلسطین را بگیرند، چه می‌کنند؟

در ابتدای جلسه نقد و بررسی فیلم اکسودوس خدایان و پادشاهان که روایتی از زندگی حضرت موسی (ع) می باشد، هاشم زاده با بیان اینکه ریدلی اسکات یکی از تاثیر گذار ترین کارگردانان سینمای جهان است و به خصوص اینکه فیلم هایش را در برخی مقاطع حساس می سازد که دارای پیام هایی است، گفت: ریدلی اسکات پیش از این نیز در فیلم «پادشاهی بهشت» که در زمان اشغال فلسطین ساخت، به این نکته اشاره کرده بود که زمانی غرب در جنگ های صلیبی از مسلمانان شکست می خورد و  فلسطین را از دست می دهد، صلاح الدین ایوبی اما با آنها با جوانمردی رفتار می کند و می گذارد تا آنها به خانه های خود باز گردند، ردیلی اسکات این سوال را مطرح می کند که اگر بار دیگر مسلمانان فلسطین را باز پس بگیرند آیا باز هم رفتاری مانند صلاح الدین ایوبی خواهند داشت؟

این منتقد سینما با اشاره به اینکه  در فیلم «موسی» ریدلی اسکات روایتی از قوم یهود  و هجرت این قوم دارد، گفت: در این فیلم عصا از دست موسی گرفته شده است و به دست او شمشیر داده اند. موسی در این فیلم در هنگام ناراحتی و نگرانی نسبت به نبوت خود شک می کند! و زمانی که شمشیر خود را در دریا پرتاب می کند، تازه صبح فردا و آخر از همه متوجه می شود که  معجزه ای رخ داده. اسکات در این فیلم از روایت داستان حضرت موسی (ع) در متون مقدس عبور کرده است.

این منتقد سینما تاکید کرد، معنای هالییود یا چوب مقدس اشاره به عصای موسی دارد که  معجزه می کرد اما اکنون می بینیم که عصای مقدس به چوب جادوگری هری پاتر تبدیل شده و تفریحشان به توهمات این چوب تبدیل شده است.

تقدس زدایی از پیامبر بزرگ الهی

سید ناصر هاشم زاده با بیان اینکه ریدلی اسکات در فیلم خود تلاش کرده تا چند دیدگاه معنوی را به خود نزدیک کند، گفت: در این فیلم می بینیم که قوم بنی اسرائیل در مقطعی خدا را از می گذارند و تنها به شرط تامین منافعشان است که خدا را قبول می کنند. ریدلی اسکات با نشان دادن این تصور قوم یهود این سوال را مطرح می کند که آیا واقعا قوم یهود به دست خدا نجات پیدا کرد؟ آیا موسی پیامبری بود که یهود را وادار به هجرت کرد؟!  در کل فیلم خود موسی به این شک دارد و شک در سراسر فیلم دیده می شود.

هاشم زاده افرود: در اصل روایت ریدلی اسکات از قوم یهود و موسی(ع) روایتی از موقعیت انسان امروز در برابر ماورا است. معنویت گرایی امروز هم به معامله با خدا تبدیل شده است. همان طور که روانشناسی مدرن در کتاب هایی چون  چگونه پولدار شویم، چگونه موفق شویم و … انسان را تشویق به معامله با خدا می کند و می گوید اگر با رفتن به کلیسا یا عبادت حس آسودگی پیدا می کنید پس خدا را قبول داشته باشد ولی اگر از خدا ناراحت شدید می توانید خدا را کنار بگذارید.

این کارشناس سینما تاکید کرد: در ذات فیلم «موسی» نحوه نگاه بنی اسرائیل به خدا وجود دارد که وقتی به خدا نیاز دارد به سمت او می رود ولی خدا را در برابر پرستیدن یا نپرستیدن خدا، آزاد می داند. در این فیلم موسی در مرحله اول یک مبارز است، یک چریک که با فرعونیان مبارزه می کند اما زمانی که ناتوان می شود به سراغ خدا می رود و خدا وارد صحنه شد و موسی با او شرط می کند! در هیچ کجای این فیلم قداستی برای موسی (ع) نمی بینیم.

هگل بسیار قرآن می خواند!

هاشم زاده با بیان اینکه دیدگاه فلسفی اسکات در این فیلم ناشی از فلسفه ای است که بعد از قرون وسطی و در زمان دکارت ایجاد شده است، گفت: از زمانی که دکارت این جمله معروفش را بیان کرد که «من فکر می کنم پس هستم» و انسان محوری را آغاز کرد، این انسان بود که مرکز جهان شد و خدایی را برای خود بیرون از تصوراتش قائل نشد. هگل نیز چنین اعتقادی دارد، او بسیار قرآن مطالعه کرده بود و در کتاب «عقل در تاریخ» می گوید من از خدای مسلمانان می ترسم چون خارج از وجود من نیز هست. ریدلی اسکات با نشان دادن یک خدای کوچک یا «یهوه» در میان قوم یهود این باور را هگلی را دنبال می‌کند، خدا در میان ما است در حالی که ما می گوییم خداوند هم در میان ما است و هم در خارج از ما و همه جا است.

سینمای ایران، نفتی و رانت خوار است

رسول شادمانی با طرح این مسئله که مدتی است تولید فیلم ها درباره زندگی پیامبران شیب تندی به خود گرفته است، گفت: بعد از ساخته شدن فیلم هایی درباره حضرت نوح، حضرت عیسی و حضرت موسی من فکر می کنم که حتی ساخته شدن فیلم محمد(ص) نیز ناشی از این تب باشد. مجری نشست نقد و بررسی فیلم «موسی» این سوال را مطرح کرد که چرا باید سینمای آمریکا تا این حد به زندگی پیامبران بپردازد؟ هاشم زاده در پاسخ به این سوال گفت: سینما برای آمریکا و هالیوود نوعی تجارت است. هر فیلمی که می سازند به فروش آن نیز فکر می کنند و از آن هم خوب پول در می آوردند اما ما پول خرج می کنیم فیلم می‌سازیم چون پول نفت است و کسی پاسخگوی آن نیست. سینمای ما سینمایی رانت خوار است که بر اساس روابط پول ساخت فیلم رتا می دهند و کسی هم نمی پرسد چه این چه فیلمی است که ساخته اید؟! رانت خواری در سینمای ما فساد ایجاد کرده اما در هالیوود اجازه این کارها را نمی دهند اگرچه هالیوود ذاتا فاسد است.

اما در آمریکا اگر ریدلی اسکات هم فیلمش نفروشد باید جواب خیلی ها را بدهد، سینمای آنها حساب و کتاب دارد و بی خود پول خرج نمی کند. آنها یک مراسم اسکار دارند که برای یک سال ما مسلمانان خوراک فکری درست می کند. ما منتظریم ببینم آنها چه فیلمی درست می کنند تا درباره اش صحبت کنیم.

می گویند فیلم «محمد (ص)» را نقد نکنید

هاشم زاده با اشاره به اینکه نقدی درباره فیلم محمد رسول الله ساخته مجید مجیدی نوشته اما مورد انتقاد قرار گرفته است، گفت: می گویند فیلم «محمد (ص)» را نقد نکنید، پس چه کار کنیم؟ ما فیلم می سازیم که تفکر رشد کند یا اینکه  جلوی تفکر گرفته شود؟

این منتقد افزود: در هالیوود روی ساخت فیلم ها فکر می شود. ریدلی اسکات داستان فیلم «موسی» را بعد از عبور از رود نیل و پیروزی یهود به پایان می رساند در حالی که این تازه اول ماجرای قوم یهود است. لابی های صهیونیست ها نمی گذارد که چیزی به ضررشان ساخته شود. اما کارگردان یک زرنگی نیز به خرج داده است و در انتهای فیلم قوم یهود را در حال هجرت و سرگردانی نشان می دهد. اسکات یک تاجر است و با این کار می خواهد همه را از خود راضی نگه دارد. اما در کشور ما مدیران فرهنگی چه تفکری دارند؟ با چه تفکری می گویند چه فیلمی ساخته شود و چه ساخته نشود؟! مثلا مدیری می گوید فیلم دفاع مقدسی بسازید بعد در یک فیلم دو صحنه جنگی می گذارند که می توانست صحنه مسابقات اتوموبیل رانی هم باشد و اسمش را می گذارند فیلم دفاع مقدسی. ما سی سال است که ادعا داریم جشنواره بین المللی فیلم داریم. چه چیز این جشنواره بین المللی است؟!

فیلم‌های «محمد(ص)» و «رستاخیز» معجزات را زمینی جلوه می‌دهند

شفیع آقا محمدیان کارشناس سینما با اشاره به نقد هاشم زاده بر فیلم «محمد(ص)» ساخته مجیدی، گفت: کارگردان در این فیلم  معجزات را در حد زمینی پایین آورده است. کاری که ما در رستاخیز نیز شاهد آن هستیم و هیچ حس معنوی از دیدن این فیلم ها به انسان منتقل نمی شود.

آقا محمدیان درباره فیلم «موسی» گفت: فیلم خوش ساختی است اما به عنوان یک شاهکار در سینمای جهان شناخته نمی شود وحتی از کارهای قبلی کارگردان خود نیز ضعیف تر است. این فیلم فروش چندانی نخواهد کرد. بیش از ۸۰ درصد این فیلم را ویژوال افکت ها تشکیل می دهند و بر اساس تکنولوژی پیشرفته ای که در اختیار هالیوود است ساخته شده است. این فیلم نسبت به کارهایی که در سینمای ایران ساخته می شود بسیار جلوتر است.

استفاده از گلشیفته برای حضور در شرق

آقا محمدیان گفت: ریدلی اسکات گفته این فیلم برداشتی آزاد از تورات است. اقتباس آزاد یعنی هرکاری که دلت می خواهد با داستان بکنی و آنچه خودت می خواهی برسی. در سینمای هالیوود به دلیل هزینه های بالای تولید فیلم کمتر به سراغ بازیگران مشهور می روند اما در این فیلم می بینیم که از بازی گلشیفته فراهانی استفاده شده حتی در حد چند صحنه کوتاه تا با استفاده از آن بتوانند در شرق نفوذ کنند.

هالیوود به دنبال بی غیرت کردن مردم

هاشم زاده در پایان جلسه نقد و بررسی فیلم اکسودوس خدایان و پادشاهان با بیان اینکه یهودیان از قرن ۱۸ میلادی به دنبال بی غیرت کردن مسیحیان بوده است، گفت: پایین آوردن شان مذهب و توهین به پیامبران الهی یکی از کارهایی بوده که آن ها در طول این مدت انجام داده و به دنبال بی غیرت کردم مردم بوده ان، هم اکنون نیز تنها مسلمانان هستند که در برابر توهین به پیامبران ساکت نمی نشینند و اعتراض می کنند. به نظرم برخی از حوادث مانند کاریکاتورهای موهن درباره پیامبر(ص) نیز برای تخمین میزان حساسیت مسلمانان نسبت به پیامبر (ص) است.

نوشته انتقاد یک فیلمنامه‌نویس از فیلم جدید مجید مجیدی/ برداشت هگل از قرآن چه بود؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

هاشم‌زاده به سوره سینما گفت: در حال حاضر مشغول نگارش یک فیلم سینمایی و دو سریال هستم که هر یک فضاهای متفاوتی دارند. سیناپس فیلمنامه خواجه شیراز که طرح آن متعلق به من است، آماده شده و مشغول نوشتن فیلمنامه هستم و نام فعلی آن  را«شمس‌الدین» گذاشته ایم. هنوز تهیه کننده مشخص نشده اما معمولا اینگونه آثار با مشارکت نهادهای دولتی ساخته می شود و اینطور که شنیده‌ام ممکن است شهرام اسدی کارگردانی را بر عهده  بگیرد.

این نویشنده ادامه داد: با همکاری چند نویسنده جوان تحقیقاتی در مورد زمان قیام امام حسین (ع) انجام دادیم و افرادی را که از یاری امام (ع) سرباز زدند و در کربلا باقی نماندند از دل تاریخ پیدا کردیم. این سریال درباره همه کسانی است که نباید بر می گشتند و اسم سریال را هم بر همین مبنا انتخاب کرده‌ایم: «کاش بر نمی گشتند». اکنون مرحله نگارش را به تازگی آغاز کرده ایم و هنوز مشخص نیست چه کسی کارگردان این سریال باشد.

نویسنده «سیب و سلما» گفت: تهران شهر بزرگی است که معماری جدید ساختار محله ای آن را از بین برده و بر همین اساس روابط انسانی هم تغییر شکل پیدا کرده اند. با بهره گیری از همین واقعیت در حال نوشتن سریالی هستم که در یک جمله می توان گفت درباره محلات شهر تهران است. تهرانی که حقیقتا دیگر یک شهر نیست و مجموعه ای از چند شهرستان شده که  بدون فاصله در کنار هم قرار گرفته اند.

ناصر هاشم زاده یکی از نویسندگان «بید مجنون» است و برای «آواز گنجشک ها» و «زیر نور ماه» نیز مشاور فیلمنامه بوده است.

نوشته هاشم‌زاده درباره حافظ و کربلا فیلمنامه می‌نویسد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.