اما ساخت سریال از اوایل قرن بیستم آغاز شد و تقریباً از هفت سال پیش بود که با اعلام رسمی این خبر که (پردازش و ساختن سریال‌های دنباله‌دار با هدف پخش تلویزیونی و جهانی، برتری و گیرایی بیشتری از سینما پیدا کرده‌اند)، تهیه‌کنندگان، سرمایه‌گذاران و فیلمسازان با یک روند آرام، از فیلم‌سازی به سریال‌سازی روی آورده‌اند. بر همین اساس و با پربیننده‌ترشدن سریال‌ها نسبت به فیلم‌های سینمایی، نمودار بازار اقتصاد و کسب درآمد این رسانه خط صعودی خود را در مقابل سینما دنبال کرد.

*ترفند سریال‌ها برای جذب مخاطب بیشتر

سریال‌ها از یک قوس داستانی اصلی پیروی می‌کنند و اساساً بر پایهٔ پنهان کردن خطوط فرعی داستان استوار هستند تا بتوانند با این کار مخاطبان خود را حفظ کنند. حال اگر مخاطب رضایت حداکثری از یک سریال داشته باشد، مدیران شبکه و یا فیلمسازان درصدد تولید و پخش فصل بعدی آن برمی‌آیند. ساخت سریال‌های فصلی نیز از همین معادله سرچشمه می‌گیرند.

شاید بتوان نخستین سریال فصلی که در تلویزیون ایران در دو فصل ساخته و پخش شد را سریال «مزد ترس» دانست که اولین فصل آن در سال ۱۳۷۱ و فصل دوم آن پس از گذشت سه سال، در سال ۱۳۷۴ به کارگردانی حمید تمجیدی و بازی‌های به‌یادماندنی عبدالرضا اکبری، اسماعیل محرابی، علی دهکردی، حمیده خیرآبادی، محبوبه بیات و … تولید و از شبکه دو سیما پخش شد.

*تولید فصل‌های بعدی به چه قیمت؟!

اما حالا دیگر چند سالی است که ساخت سریال‌های چند فصلی به یکی از منابع درآمد شبکه‌ها تبدیل شده است. باید این نکته را در نظر بگیریم که خیلی از این سریال‌ها در قسمت‌های ابتدایی باهدف تولید چند فصل بودن، ساخته نمی‌شوند اما پس از آنکه با استقبال مخاطب مواجه شدند، سازندگان آن‌ها تصمیم می‌گیرند حتی به قیمت تغییر سناریو و پایان‌بندی سریال، ادامه آن را به فصول بعدی موکول کنند. با این دیدگاه، به‌وفور دیده‌ایم سریال‌هایی را که در فصل‌های بعدی خود نتوانستند موفقیت فصل ابتدایی را کسب کنند و از جذب بیننده جامانده‌اند.

به‌عنوان‌مثال سریالی مانند سریال «روزگار جوانی» که در دهه ۷۰ پخش می‌شد و در دو فصل ابتدایی خود به اندازه‌ای موفق بود که کارگردان آن، پس از گذشت بیست و چند سال تصمیم به ساخت فصل سوم گرفت و با تغییراتی کلی که در آن ایجاد شد، فصل سوم را تولید کرد، از مهم‌ترین این تغییرات می‌توان به گروه بازیگران اشاره کرد. زمانی که حرف از تولید فصل سوم این مجموعه شد، مخاطب منتظر بود با داستان‌های همان ۵ جوان دو فصل قبل مواجه شود و پیش از پخش مشتاق بود که آن را پیگیری کند اما در نهایت با سریالی روبه‌رو شد که تنها شباهتش نسبت به قبل؛ تنها «عنوان» آن بود! از این رو فصل سوم این سریال با کمترین دنبال‌کننده، یکی از اسامی انتهایی لیست شبکه ۵ را به خود اختصاص داد که متأسفانه ازاین‌قبیل سریال‌ها در تلویزیون بسیار زیاد تولید شده‌اند.

*رقابت شبکه‌های سیما برای تولید سریال‌های چند فصلی

سال‌ها است که ساخت سریال‌های «چند فصلی» به یکی از عوامل رقابت شبکه‌ها تبدیل شده به‌طوری‌که به هر دلیلی، ساخت یک سریال به فصل‌های بعدی می‌رسد و گاهی اوقات لقب سریال‌های مناسبتی را هم به خود می‌گیرند. این مجموعه‌ها در دو بخش طنز و غیر طنز تولید می‌شوند و اگر بخواهیم موفقیت این دو بخش را با یکدیگر مقایسه کنیم قطعاً کفه ترازو برای مجموعه‌های طنز سنگینی می‌کند.

طنزهایی مانند «پایتخت»، «زیرخاکی»، «نون. خ»، «زیر آسمان شهر» و … جز این بخش هستند که در هر تعداد فصلی که تولید شده‌اند جدای مخاطبان ثابتشان، مخاطبان جدیدتری را نیز با خود همراه کرده‌اند اما در مقابل در همین بخش هستند سریال‌هایی که در فصل ابتدایی خود موفق بوده‌اند اما در فصل‌های دوم و سوم نتوانستند بیننده را با خود همراه کنند. از جمله سریال‌هایی مانند «دیوار به دیوار»، «در حاشیه»، «خوش‌رکاب»، «دودکش»، «مرد هزار چهره» و …

برای بخش سریال‌های غیر طنز که اغلب درام‌های اجتماعی هستند نیز این مقوله صدق می‌کند. سریال‌هایی مانند «ستایش»، «گاندو»، «کیمیا»، «هوش سیاه» و … از جمله سریال‌هایی هستند که بر اساس آمار مخاطبان و میزان رضایت آن‌ها می‌توان گفت که در هر فصل به یک میزان رضایتمندی را دارا بودند.

اکنون به درصد بیننده و میزان رضایت مخاطب از برخی از سریال‌های چند فصلی می‌پردازیم.

*سریال «پایتخت»

*سریال «زیرخاکی»

*سریال «گاندو»

همان‌طور که در جداول بالا مشاهده کردید، سریال‌هایی چون «پایتخت»، «زیرخاکی» و «گاندو» در هر فصل به اندازه‌ای جذابیت برای مخاطب ایجاد کرده‌اند که بتوانند درصد بینندگان خود را بالا ببرند و اگر فصل‌های بعدی آن‌ها نیز تولید شوند، باتوجه‌به قابلیت‌هایی که از آن‌ها سراغ داریم و البته به‌شرط ثبات در اجرا، می‌توانند باز هم مخاطب را با خود همراه کنند.

و البته در کنار این مجموعه‌ها بازهم هستند سریال‌هایی که به هر دلیلی توان جذب مخاطب را نداشته‌اند و در فصل‌های دوم و سوم با شکست روبه‌رو شده‌اند. سریال‌هایی مانند «لیسانسه‌ها»، «بچه مهندس» و یا «نوار زرد» را می‌توان در این بخش قرارداد.

*سریال «لیسانسه‌ها»

*سریال «نوار زرد»

*سریال «بچه مهندس»

*و اما دو سریال ماه مبارک رمضان …

اکنون دو سریال در ماه مبارک رمضان از شبکه‌های سیما در حال پخش هستند که هر دو فصل‌های جدیدی از روایت خود را به تصویر کشیده‌اند. با نگاهی به آمار بیننده‌ها و میزان رضایتمندی آن‌ها از فصل‌های مختلف این دو سریال می‌توان گفت که در هر فصل تا چه اندازه موفق عمل کرده‌اند.

سریال «از سرنوشت» به کارگردانی محمدرضا خردمندان و با بازی دارا حیایی، کیسان دیباج، فاطیما بهارمست، مائده طهماسبی، مجید واشقانی، لیلا بلوکات، مونا کرمی، ساناز سعیدی، سولماز غنی و حسین پاکدل که فصل چهارم آن از شبکه دو سیما در حال پخش است و سریال «نجلا» به کارگردانی خیرالله تقیانی و با بازی حسام منظور، سارا رسول‌زاده، آزیتا حاجیان، ملیکا شریفی‌نیا و هدایت هاشمی که دومین فصل آن را از شبکه سه سیما شاهد هستیم.

با نگاهی به آمار بیننده‌ها و درصد رضایت آن‌ها می‌توان نتیجه گرفت که این دو سریال تا چه اندازه پیشرفت و تا چه مقدار افت داشته‌اند.

*سریال «از سرنوشت»

*سریال «نجلا»

با توجه به جداول بالا افت و خیزهایی در هر فصل از این دو سریال مشاهده می‌شود. در خصوص سریال «از سرنوشت» اگر با اغماض از افت بیننده در فصل سوم آن عبور کنیم، می‌توان گفت توانسته در هر چهار فصل خود بیننده یکسانی را به دنبال خود بکشاند و این را می‌توان از نکات مثبت این سریال که از لحاظ خط روایی به سریال «بچه مهندس» شباهت دارد، دانست.

اما در سریال «نجلا» دیگر با این میزان رضایت مواجه نیستیم. در فصل ابتدایی این سریال نزدیک به ۸۴ درصد رضایتمندی مخاطب را داشته‌ایم در حالیکه تعداد بیننده فصل دوم آن که در حال پخش است، چنین درصدی از استقبال را به ما نشان نمی‌دهد.

*چرا فصل‌های بعدی سریال‌ها دیده نمی‌شوند؟

با توجه به تمام مسائل ارائه شده، حالا باید دید که چرا فصل‌های بعدی سریال‌ها که عمدتاً در نخستین فصل خود پربیننده بوده‌اند، دیگر دیده نمی‌شوند. عدم میزان رضایت بیننده از فصل‌های بعدی این سریال‌ها را می‌توان در چند نظریه مطرح کرد:

۱- تغییر بازیگران اصلی: تغییر یک بازیگر که اصولاً قهرمان شناخته‌شده یک سریال محسوب می‌شود، در قسمت‌های بعدی هیچ توجیه منطقی برای مخاطبان ندارد. چراکه بیننده با بازیگری؛ سریال را پسندیده که حالا دیگر در آن حضور ندارد و اینکه یک بازیگر دیگر بخواهد کاراکتر قبلی را برای مخاطب جا بیندازد، خود امری است خطیر که تلاش بی‌حد و حصری را می‌طلبد و از هر بازیگری برنمی‌آید. باتوجه‌به اینکه هر بازیگری هم نمی‌پذیرد تا نقشی را که برای او نوشته نشده؛ ایفا کند.

دراین‌خصوص می‌توان به سریال «نجلا ۲» اشاره کرد که شخصیت نجلا را در فصل اول سارا رسول‌زاده بازی می‌کرد اما در فصل دوم این نقش به محیا دهقانی سپرده شد.

۲- تغییر کارگردان: این امر نیز یکی دیگر از عواملی است که موجب افت سریال می‌شود. کارگردانی که در فصل‌های بعدی یک سریال تغییر می‌کند قطعاً از شرایط قبل پروژه آگاهی لازم را ندارد چراکه در بطن ماجراهای آن نبوده است و نسبت به فراز و فرودهای آن دانا نیست. پروژه‌ای که از قبل تمام گروه آن مشخصاً توسط شخص دیگری رهبری می‌شدند؛ حالا به دست کارگردان دیگری افتاده است. در این شرایط گاهی شاهد آن بوده‌ایم که با تغییر کارگردان برخی از عوامل از جمله بازیگران نیز دستخوش تغییر شده‌اند. همین جابه‌جایی کافی است تا یک پروژه به‌راحتی زمین بخورد.

دراین‌خصوص نیز می‌توان به سریال «نوار زرد ۲» اشاره کرد که فصل اول آن را پوریا آذربایجانی کارگردانی کرده بود و امیر آقایی نیز به‌عنوان نقش اصلی در آن حضور داشت اما در فصل دوم شاهد تغییر کارگردان و به تبع آن تغییر نقش اصلی بوده‌ایم که سروش محمدزاده کارگردانی فصل دوم را برعهده گرفت و بانیپال شومون نیز جایگزین امیر آقایی شد.

۳- اختصاص ندادن زمان مناسب برای پخش: جای‌گذاری سریال‌هایی که در مختصات یک مناسبت نیستند اما به دلیل نبود سریال در کنداکتور ایام ویژه قرار می‌گیرند.

در همین خصوص باز هم می‌توان به سریال «نجلا ۲» اشاره کرد که برای ایام محرم و اربعین تولید شده بود اما به پخش نوروزی و در ادامه رمضان رسید.

۴- تغییر در خط روایی داستان: این موضوع نیز به یکی از مشکلات اساسی در سریال‌های چند فصلی بدل شده است که گاها در فصول بعدی، داستان و روایت ماجرا به طور کل تغییر می‌کند، شاخ و برگ‌ها و داستان‌های فرعی بی‌شماری به آن اضافه می‌شوند که از اساس اشتباه هستند و تنها باعث کش‌دار شدن یک مجموعه و در نهایت دلسرد کردن مخاطبشان می‌شوند.

در این مورد نیز می‌توان به سریال «بچه مهندس» اشاره کرد که در فصل‌های بعدی خود نه‌تنها بازیگر نقش اصلی را تغییر داد بلکه روایت داستان را نیز تا حدی از ماجرای اصلی دور کرد که دچار تزلزل در بیان شد.

*برای بهبود چه باید کرد؟

از آن‌جایی که یکی از مهم‌ترین جنبه‌های تلویزیون برای مخاطب جنبه سرگرمی است، برخی از این سریال‌ها از فصل‌های دوم به بعد خود نمی‌توانند جوابگوی این وجه از خواست مخاطب باشند و در تلاش برای جذب بیننده از این ماراتن جا می‌مانند. حالا باید به این سؤال پاسخ داد که اساساً ایراد اصلی وارد شده بر این سریال‌ها چیست و چه کسی باید پاسخگوی نگاه حساس بیننده باشد؟ آن هم بیننده‌ای که این روزها رسانه‌های گوناگونی را برای دنبال‌کردن در اختیار دارد.

شاید مدیران سیما باید راه چاره‌ای برای این موضوع در نظر بگیرند و تولید فصول بعدی هر سریالی را صرفاً به‌واسطه پرمخاطب بودن فصل اول آن در دستور کار خود قرار ندهند. شاید باید بیشتر به بینندگان خود احترام بگذارند و خواست و نظر آن‌ها را هم برای تولید در نظر بگیرند و یا شاید باید فیلمسازانی که حالا دیگر به سریال‌های چندفصلی به چشم یک کار به‌اصطلاح فله‌ای نگاه می‌کنند و نمی‌توانند توقعات ابتدایی را از آن حاصل کنند، بیشتر به کار حرفه‌ای خود احترام بگذارند و با تولید هر مجموعه رزومه خود را خاکستری نکنند!

شاید بهتر است با کمی تامل و یک نگاه عمیق‌تر به موضوع، به‌جای این تعجیل در تولیدِ صرفاً تجاری، اندکی تحقیق و بررسی قبل از نگارش و ساخت صورت گیرد تا این گره در سریال‌های کم مخاطب چند فصلی در همان فصل ابتدایی باز شود.

نوشته به کجا چُنین شتابان؟! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

از میان بازیگران حضور ایوب آقاخانی در پروژه قطعی شده و قرار است در فواصل کار چندین بازیگر دیگر نیز به سریال اضافه شوند. همچنین با توجه به حضور سارا رسول‌زاده در پروژه‌ای دیگر، محیا دهقانی در فصل دوم جایگزین این بازیگر شده است.

به گفته سعید سعدی، این سریال برای پخش در سال آینده از شبکه سه سیما آماده خواهد شد.

فصل دوم «نجلا» که در ۳۰ قسمت تولید خواهد شد، به بازگشت کاراکترهای قصه از کربلا و حوادثی که در این مسیر برایشان رقم می‌خورد می‌پردازد.

حسام منظور، محیا دهقانی، ملیکا شریفی‌نیا، مصطفی ساسانی، سوگل طهماسبی، ایوب آقاخانی، مرتضی شاه‌کرم، بدرالسادات برنجانی، محسن پوشایی، حسین شفیعی، تورج فرامرزیان، وحید نفر، جمال بیات، ابراهیم گله‌دارزاده، رستا رضوی، مهدی ملاک، سیامک توده‌فلاح، اسحاق احمدپور، محسن مرادی، امیر دهلکی، سامان خلیلیان و (با هنرمندی) هدایت هاشمی، سیدمهرداد ضیایی و آزیتا حاجیان بازیگرانی هستند که در فصل دوم سریال «نجلا» به ایفای نقش می‌پردازند.

نوشته تصویربرداری فصل دوم «نجلا» در تهران ادامه دارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سریال «نجلا» که رویه‌ای عاشقانه دارد در کنار گیرایی داستانی عشقی، جزو اندک نمونه‌های پخش‌ شده سیما است که گفتمان «هویت ملی ایرانی» را به شکلی غیرمستقیم اما اثرگذار پاسداری می‌کند. این مجموعه با اینکه برای وطن شعار نمی‌دهد و غلو نمی‌کند (حتی با بستر زمانی داستان در سال ۵۸) ولی در لایه‌های زیرین، نمایشی واقعی از «هستی و هویت ملی ایرانی» می‌دهد، چنان‌که هم در جلوی دوربین و هم پشت دوربین دست بر تقویت آن دارد.

نجلا «هویت ایرانی» را در بستر رخدادهای واقعی و زندگی روزمره مردم استانی مرزی روایت می‌کند که با وجود تفاوت‌های اندک ظاهری‌شان اما همزیستی متمدنانه و همبستگی «یک ملت واقعی»، ملت ایران، را نشان می‌دهند. همان‌گونه که در تاریخ ایران، اسناد استوار از سنگ‌ نوشته‌های هخامنشی، اشکانی و ساسانی تا دست‌ نوشته‌های دولت‌های ایرانی پس از اسلام روشن می‌کند که «ملت بودن» ایرانیان نه وابسته به قراردادهای استعماری است، نه وابسته به زور سرنیزه‌ی حکمرانان، و نه برساخته‌ی ایدئولوژی‌های قومی-تباری جعلی و دست‌کاری شده؛ بلکه به گواه ایرانشناسان «ملت بودن» ما یک «انتخاب تاریخی آگاهانه» در بستر زمانیِ چندهزارساله ‌است. این واقعیت امروز زهری بر جان ایران‌ستیزانی است که تلاش‌شان را در آسیب زدن به یکپارچگی ملت ما از دو جهت به کار بسته‌اند؛ جعل کردن «مفهوم ملت ایران» و تخریب جایگاه «زبان ملی ایران، فارسی»

مجموعه «نجلا» به جز نمایشی آرام و بی‌سر و صدا از مفهوم همبستگی (وحدت) ملت ایران، جایگاه زبان فارسی را نیز به زیبایی به‌سان ابزار پیوند دهنده شهروندان ایرانی و حتی عراقی‌های آنسوی مرز با ایران نشان می‌دهد. این پیوند فرهنگی با هوشیاری در سریال تصویر شد (دیالوگ‌هایی از زبان خویشان عراقی نجلا که به رسم مهمان‌نوازی عشیره عربی و احترام مهمانان ایرانی همگی به فارسی سخن می‌گفتند). کاربرد زبان فارسی و عربی در دو سوی این مرز و ارتباط عراق با ایران دیرینگی بسیار دارد که ازدواج‌های دو سوی مرز مُهری بر این مدعاست. به یاد آوریم که پایتخت باستانی ایرانیان در دوره ساسانی شهر تیسپون بود در عراق کنونی و نزدیک بغداد. خودِ بغداد نام کهن ایرانی به معنای «خدا داد» (بغ+ داد) است. حتی عراق، نامی از پارسی میانه است و عربی شده‌ی واژه «ایراگ/اراگ» (ایر+ اگ=سرزمین پست و کم ارتفاع). روشن است که خویشاوندی مردم عراق امروزی و ایران ریشه در جهان باستان دارد.

«نجلا» در برش تاریخی‌ای که روایت می‌کند برخی همسانی‌های شیعیان عراق در آداب و باورها را با ایرانیان نشان می‌دهد و حتی رنج مشترک آنها از حزب بعث را. رنج شیعیان و کردهای عراق (کردها در سه کشور عراق و ترکیه و سوریه تبار و آیین ایرانی دارند) از ستم‌ها و جنایت‌های حزب بعث خاطره تاریخی مشترک دیگری میان آنها و ایرانیان خلق کرده‌است.

نجلا از سوی دیگر «مهرورزی و عشق» را در جایگاه هسته و شالوده‌ی ملت ما جدا از تفاوت‌های ظاهری نمایش می‌دهد؛ هم مهر میان زن عرب زبان و مرد غیرعرب، هم میان همشهریان عرب زبان و غیرعرب. اما در آن‌سوی مرز فقدان همین عنصر مهرورزی و همزیستی به شکل سرکوب شدید شیعیان به دست بعثی‌ها نمود دارد. عنصر «مهرورزی» همان حقیقت تاریخی است که از پیش از زرتشت تا امروز و دین رسمی اسلام، همراه و همپای تمدن ایران‌زمین بوده‌است. در تاریخ مستند هفت هزار ساله ایرانیان یکی از تفاوت‌های آشکار در شیوه برهم‌کنش و همزیستی آنها با دیگر تمدن‌های همزمان‌شان «مهرورزی» و «دیگردوستی» بوده‌است.

مجموعه «نجلا» با  گزیده‌گویی و تمرکز بر یک بخش مرزی ایران در کنار نمایش عشق حرف‌های مهم دیگری می‌زند. کاراکترهای ایرانی با دو زبان خانوادگی متفاوت (عربی و فارسیِ لهجه آبادانی) تمایزی در عنصر شهروندی به عنوان عضوی از جامعه ایران ندارند و حتی خمیرمایه‌ی شخصیت‌شان بسیار همانند است. روابط گرم همشهری‌های آبادانی و احساس هویتی همسان آنها به زیبایی همزیستی تیره‌های مختلف ایرانی را نشان داده‌است. همچنین بستر برابری که جامعه ایرانی برای رشد اجتماعی و استقلال زن جوان از طایفه عرب فراهم کرده و احترامی که به عنوان یک زن ایرانی در این جایگاه به او گذاشته شده‌است بی‌توجه به دسته‌بندی‌های تنگ‌نگرانه‌ی قومی است. این تصویر همان واقعیتی است که برخی جامعه‌شناسان همچون استاد ارجمند دکتر حمید احمدی می‌گویند، «مردم ایران در کل ذهنیت قومی و محلی ندارند بلکه خود را جزیی از یک ساختار بزرگ ملی می‌بینند». چیزی‌که برای عناصر تجزیه‌طلب بسیار ناراحت کننده‌است و برخلاف تلاش‌شان برای تکه‌تکه نشان دادن ملت ما است! پیام‌هایی که سریال «نجلا» در پشتیبانی از گفتمان ملی می‌دهد دقیقا خلاف تبلیغات گسترده‌ای است که عناصر واگرا درباره شهرهای مرزی ایران دارند تا تفاوت هویتی ایرانیان مرزنشین را با ایرانیان شهرهای مرکزی، بزرگ نشان دهند و ذهنیت مردم را از هم دورکنند اما پخش دو هفته‌ای یک سریال خوب می‌تواند زحمت ماه‌های طولانی آنها را برباد دهد!

تا اینجا سخن درباره تقویت گفتمان ملی در جلوی دوربین «نجلا» بود، اما پشت دوربین این مجموعه هم روایت زیبای دیگری از همبستگی ایراینان جریان دارد. چند تن از بازیگران اصلی سریال با اینکه از جنوب کشور نیستند اما گویش آبادانی و عربی را چنان زیبا سخن می‌گویند و زبان بدن شخصیت‌های آبادانی را بازی می‌کنند که بیننده اگر آنها را نشناسد فکر می‌کند اهل آبادان هستند! این یکی شدن و غرق در نقش شخصیت‌هایی که از شهر زندگی این بازیگران دوراند درکنار اینکه نشان‌دهنده توانایی بالای بازیگری‌شان است اما از دیگرسو نمایشی عینی از همبستگی فرهنگی ملت ماست که حتی مردم شهرهای دور، درک نزدیکی از شخصیت و خلقیات هم دارند و یک بازیگر باهوش می‌تواند با کمک این شناخت قبلی، زندگی مردم بخش دیگرِ ایران را چنین واقعی بازی کند. نزدیکی و همسانی که در اندیشه و جهان‌بینی و باورهای ایراینان است به رفتارهای مشابه و درک مشترکی انجامیده که با کمک زبان مشترک فارسی، یک کُل منسجم ساخته‌است، یعنی رسیدن به وحدت و یکانگی از دل کثرت‌ها و تفاوت‌ها.

رَویه زندگی ایرانیان در استان‌های گوناگون در نگاهی فراگیر چنان مشابه است که تفاوت‌های ظاهری (مانند گویش و زبان)، جزیی و کوچک می‌نماید. این دلیلی است که باعث می‌شود بازیگران عبد، نجلا، عمه سلیمه، شیرین و شیخ از نیمه شمالی ایران، داستان مردم جنوب را چنان دلپذیر بازی کنند که گویی خودشان آن را زندگی کرده‌اند. همان جنس امید، آرزو، رنج و عشق «شهروند ایرانی» در تهران و اصفهان و آذربایجان، در خوزستان و هرمزگان و سیستان هم جریان دارد. موج خرسندی مردم از بازی‌های باورپذیر این سریال را می‌توانید در برگه‌های اینستاگرامی دست‌اندرکارانش ببینید، به ویژه استقبال و ستایش مردم خوزستان از زبان بدن و لهجه درست بازیگران غیربومی.

این همسانی داستان‌های زندگی ما حتی در ایرانی‌تباران کشورهای همسایه که یک یا دو سَده پیش از ایران بزرگ جداشدند دیده می‌شود. اگر با ایرانی‌تباران پاکستان، افغانستان، باکو، بصره، اقلیم کردنشین عراق، کردنشین‌های شرق ترکیه و حتی تاجیکستان و ازبکستان آشنا شوید این همبستگی فرهنگی را به روشنی می‌بینید. ایرانی‌تبارانی که  لزوما زبان امروزشان فارسی نیست اما بُن‌مایه‌ی فرهنگ ایرانی از درازای تاریخ تا امروز همراهشان آمده‌است و به گواه دانش ژنتیک، تاریخ و باستان‌شناسی با خطوط مرزی که تا یکی-دو سده پیش وجود نداشتند از خویشان خود در این‌سوی مرز جدا شده‌اند.

نکته جالب دیگر اینکه «نجلا» حتی با پرداختن به پدیده‌ی «قاچاق کالا» در خوزستان بخشی از تبلیغات واگرایانه را زیر سوال می‌برد. اینکه قاچاق در یک منطقه شیعه‌نشین هم روالی در جریان بوده‌است و پدیده‌ای واقعی، از آن رو مهم است که برخلاف تبلیغات جهت‌دار گروه‌های واگراست که قاچاق را محدود به استان‌های سنی‌نشین ایران نشان می‌دهند. واقعیت این است که متاسفانه همه مرزهای ما در چهار سوی ایران به دلیل اشتغال‌زایی پایین، برنامه‌ریزی‌ غلط و توسعه نامتوازن دچار پدیده ناخوشایند قاچاق هستند و ربط دادن آن به تبعیض مذهبی، یک بازی فریب است.

* کارشناس رسانه، ارشد مدیریت استراتژیک

نوشته نگاهی به سریال «نجلا»/ پشتیبانی از گفتمان هویت ملی ایرانی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«نجلا» به صورت هر شبی ساعت ۲۰:۴۵ از شبکه سه سیما پخش می‌شود و بازپخش آن نیز در ساعت‌های ۳۰ دقیقه بامداد، ۹:۵۰ صبح و ۱۴ بعد از ظهر روز بعد خواهد بود. اولین قسمت از این سریال پنجشنبه هفته گذشته روی آنتن رفت.

حسام منظور، سارا رسول‌زاده، ملیکا شریفی‌نیا، مصطفی ساسانی، سوگل طهماسبی، جواد پورزند، علی غابشی، مرتضی شاه‌کرم، وحید نفر، بدرالسادات برنجانی، محسن پوشانی، محسن سلیمانی، سجاد دیرمینا، ابراهیم گله‌دارزاده، امین میری، یاسمین بدوی، ابتسام بغلانی، عبدالرضا نصاری و (با هنرمندی) هدایت هاشمی، سیدمهرداد ضیایی و آزیتا حاجیان گروه بازیگران این سریال ۱۵ قسمتی را تشکیل می‌دهند.

دیگر عوامل پشت دوربین «نجلا» عبارتند از: نویسندگان: مهدی حمزه، سیدحسین امیرجهانی، هادی قربانی، مدیر تصویربرداری: سیروس عبدلی، مشاور و مدیر هنری: دکترمحمدرضا شجاعی، مشاور متن و ناظر کیفی: امیر ابیلی، طراح صحنه و لباس: امیر ملک‌پور، طراح چهره‌پردازی: سیدجلال موسوی، مدیر صدابرداری: محمد شیوندی، تدوین: مهدی سعدی، صداگذار: مهرداد جلوخانی، موسیقی: مسعود سخاوت‌دوست، دستیار اول کارگردان: محمدرضا اصلی، مدیر برنامه‌ریزی: محمدجواد سعدی، مشاور رسانه‌ای: امین اعتمادی‌مجد، منشی صحنه: ماهگل کرامتی، مدیر تولید: جواد سلیمانی، دستیار تهیه: یاسر سلیمانی، دستیاران کارگردان: محسن بهجت، حسین دمیرچی، محمدامین وحیدنیا، دستیاران برنامه‌ریز: شیدا مقدری، سمیرا نادری، عکاس: سمیه میری، خواننده تیتراژ پایانی: مهدی یغمایی، جلوه‌های ویژه میدانی: رضا ترکمان، جلوه‌های بصری: حسن پیله‌ور، اصلاح رنگ: فربد جلالی، حرکات بدلکاری: امیرحسین خنجری، سازنده تیتراژ: پژمان ابوالقاسمی، تصویربردار پشت صحنه: مهفام هاشمی، مسئول زبان عربی بازیگران: علی غابشی، دستیار طراح صحنه: جواد فاضلی، دستیار طراح لباس: محمود بیاتی، دستیار تدوین: مهدیه فرزین، گروه دکور: سعید بالاخانی، سهراب عظیمی‌پور، مدیر صحنه: مصطفی آذرنوش، دستیاران صحنه: علیرضا موسوی، شهاب خنجری، مرتضی آتش‌زر، دستیاران لباس: بهرام میرصمدزاده، آزاده کرمی، سرپرست اجرای گریم: جمال بیات، مجری آقایان: امیرمحمد دوستی، مجری بانوان: نسترن ربیعی، مونا جاهدی، نسیم رضازاده، پشتیبانی گریم: محمد محسنی، علی اژدری، دستیاران صدا: رسول هادی، شهاب موسی، فیلمبردار: سیدهادی حسینی‌پویا، دستیار اول فیلمبردار: حمید داس‌دار، دستیاران فیلمبردار: میثم سخایی، علیرضا فتحی، ایمان سرلک، مسعود حبیبی، متین محمدی، ناظر نظامی: میثم فلاح، مدیران تدارکات: مهدی بهری، کامبیز محمدی، اداری و مالی: ملیحه فرج‌الهی، هانیه صادقی، دستیار تدارکات: عبدالرضا بهرامی، دستیار تدارکات در آبادان: وحید کنعانی، همیاران تدارکات: عرفان یوسفی، ایمان مرادی، جعفر عزلتی، آشپز: رزاق علی‌بخشی، حسن حسینی‌نژاد، پشتیبانی تولید و فنی: محمد پروانی، یونس مستی، رضا عسکریان، میلاد شعبانی، حمل و نقل: صفر بختیاری، اصغر احمدیان، رسول مولایی، محمد الماسی، هادی احمدی، عین‌الله صمدی، هاتف پروانی، محسن رجب‌پور، اکبر شرفیه، مجید جلالی، علی پورملک، عبدالله ممبینی، تیمور شیری‌نژاد، ناصر ربیعی، جواد کنعانی، احمد کنعانی، مجری طرح: موسسه سینمایی فدک فیلم.

نوشته تصویربرداری سریال «نجلا» اواخر هفته تمام می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

حسام منظور، سارا رسول‌زاده، ملیکا شریفی‌نیا، مصطفی ساسانی، سوگل طهماسبی، جواد پورزند، علی غابشی، مرتضی شاه‌کرم، وحید نفر، بدرالسادات برنجانی، محسن پوشانی، محسن سلیمانی، سجاد دیرمینا، ابراهیم گله‌دارزاده و (با هنرمندی) هدایت هاشمی، سیدمهرداد ضیایی و امین میری، یاسمین بدوی، ابتسام بغلانی، عبدالرضا نصاری و آزیتا حاجیان بازیگرانی هستند که در این سریال ۱۵ قسمتی به ایفای نقش می‌پردازند.

دیگر عوامل پشت دوربین «نجلا» عبارتند از: نویسندگان: مهدی حمزه، سیدحسین امیرجهانی، هادی قربانی، مدیر تصویربرداری: سیروس عبدلی، مشاور و مدیر هنری: دکترمحمدرضا شجاعی، ناظر کیفی: امیر ابیلی، طراح صحنه و لباس: امیر ملک‌پور، طراحچهره‌پردازی: سیدجلال موسوی، مدیر صدابرداری: محمد شیوندی، تدوین: مهدی سعدی، صداگذار: مهرداد جلوخانی، موسیقی: مسعودسخاوت‌دوست، دستیار اول کارگردان: محمدرضا اصلی، مدیر برنامه‌ریزی: محمدجواد سعدی، مشاور رسانه‌ای: امین اعتمادی‌مجد،منشی صحنه: ماهگل کرامتی، مدیر تولید: جواد سلیمانی، دستیار تهیه: یاسر سلیمانی، دستیاران کارگردان: محسن بهجت، حسین دمیرچی، محمدامین وحیدنیا، دستیاران برنامه‌ریز: شیدا مقدری، سمیرا نادری، عکاس: سمیه میری، جلوه‌های ویزه میدانی: رضاترکمان، جلوهای ویژه بصری: حسن پیله‌ور، حرکات بدلکاری: امیرحسین خنجری، تصویربردار پشت صحنه: مهفام هاشمی، مسوولگویش عربی بازیگران: علی غابشی، دستیار طراح صحنه: جواد فاضلی، دستیار طراح لباس: محمود بیاتی، دستیار تدوین: مهدیه فرزین،گروه دکور: سعید بالاخانی، سهراب عظیمی‌پور، مدیر صحنه: مصطفی آذرنوش، دستیاران صحنه: علیرضا موسوی، شهاب خنجری،مرتضی آتش‌زر، دستیاران لباس: بهرام میرصمدزاده، آزاده کرمی، سرپرست اجرای گریم: جمال بیات، مجری آقایان: امیرمحمد دوستی،مجری بانوان: نسترن ربیعی، مونا جاهدی، نسیم رضازاده، پشتیبانی گریم: محمد محسنی، علی اژدری، دستیاران صدا: رسول هادی،شهاب موسی، فیلمبردار: سیدهادی حسینی‌پویا، دستیار اول فیلمبردار: حمید داس‌دار، دستیاران فیلمبردار: میثم سخایی، علیرضافتحی، ایمان سرلک، مسعود حبیبی، متین محمدی، ناظر نظامی: میثم فلاح، مدیر تدارکات: مهدی بهری، اداری و مالی: ملیحه فرج‌الهی،هانیه صادقی، دستیاران تدارکات: عبدالرضا بهرامی، کامبیز محمدی، همیاران تدارکات: عرفان یوسفی، ایمان مرادی، جعفر عزلتی،آشپز: رزاق علی‌بخشی، حسن حسینی‌نژاد، پشتیبانی تولید و فنی: محمد پروانی، یونس مستی، رضا عسکریان، میلاد شعبانی، حمل ونقل: صفر بختیاری، اصغر احمدیان، رسول مولایی، محمد الماسی، هادی احمدی، عین‌الله صمدی،  هاتف پروانی، محسن رجب‌پور، اکبرشرفیه، مجید جلالی، علی پورملک، عبدالله ممبینی، تیمور شیری‌نژاد، مجری طرح: موسسه سینمایی فدک فیلم.

نوشته اولین آنونس سریال «نجلا» رونمایی شد/ روزهای پایانی تصویربرداری اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

حسام منظور، سارا رسول‌زاده، ملیکا شریفی‌نیا، مصطفی ساسانی، سوگل طهماسبی، جواد پورزند، علی غابشی، مرتضی شاه‌کرم،وحید نفر، بدرالسادات برنجانی، محسن پوشانی، محسن سلیمانی، سجاد دیرمینا، ابراهیم گله‌دارزاده و (با هنرمندی) هدایت هاشمی،سیدمهرداد ضیایی و آزیتا حاجیان گروه بازیگران این سریال را تشکیل می‌دهند. در کنار بازیگران نامبرده، امین میری، یاسمین بدوی،ابتسام بغلانی و عبدالرضا نصاری نیز بازیگران جدیدی هستند که به تازگی مقابل دوربین این سریال رفته‌اند.

این مجموعه در ۱۵ قسمت برای پخش از شبکه سه سیما در ایام اربعین حسینی تولید می‌شود.

دیگر عوامل پشت دوربین «نجلا» عبارتند از: نویسندگان: مهدی حمزه، سیدحسین امیرجهانی، هادی قربانی، مدیر تصویربرداری: سیروس عبدلی، مشاور و مدیر هنری: دکترمحمدرضا شجاعی، ناظر کیفی: امیر ابیلی، طراح صحنه و لباس: امیر ملک‌پور، طراحچهره‌پردازی: سیدجلال موسوی، مدیر صدابرداری: محمد شیوندی، تدوین: مهدی سعدی، صداگذار: مهرداد جلوخانی، موسیقی: مسعودسخاوت‌دوست، دستیار اول کارگردان: محمدرضا اصلی، مدیر برنامه‌ریزی: محمدجواد سعدی، مشاور رسانه‌ای: امین اعتمادی‌مجد،منشی صحنه: ماهگل کرامتی، مدیر تولید: جواد سلیمانی، دستیار تهیه: یاسر سلیمانی، دستیاران کارگردان: محسن بهجت، حسیندمیرچی، محمدامین وحیدنیا، دستیاران برنامه‌ریز: شیدا مقدری، سمیرا نادری، عکاس: سمیه میری، جلوه‌های ویزه میدانی: رضاترکمان، جلوهای ویژه بصری: حسن پیله‌ور، حرکات بدلکاری: امیرحسین خنجری، تصویربردار پشت صحنه: مهفام هاشمی، مسوولگویش عربی بازیگران: علی غابشی، دستیار طراح صحنه: جواد فاضلی، دستیار طراح لباس: محمود بیاتی، دستیار تدوین: مهدیه فرزین،گروه دکور: سعید بالاخانی، سهراب عظیمی‌پور، مدیر صحنه: مصطفی آذرنوش، دستیاران صحنه: علیرضا موسوی، شهاب خنجری،مرتضی آتش‌زر، دستیاران لباس: بهرام میرصمدزاده، آزاده کرمی، سرپرست اجرای گریم: جمال بیات، مجری آقایان: امیرمحمد دوستی،مجری بانوان: نسترن ربیعی، مونا جاهدی، نسیم رضازاده، پشتیبانی گریم: محمد محسنی، علی اژدری، دستیاران صدا: رسول هادی،شهاب موسی، فیلمبردار: سیدهادی حسینی‌پویا، دستیار اول فیلمبردار: حمید داس‌دار، دستیاران فیلمبردار: میثم سخایی، علیرضافتحی، ایمان سرلک، مسعود حبیبی، متین محمدی، ناظر نظامی: میثم فلاح، مدیر تدارکات: مهدی بهری، اداری و مالی: ملیحه فرج‌الهی،هانیه صادقی، دستیاران تدارکات: عبدالرضا بهرامی، کامبیز محمدی، همیاران تدارکات: عرفان یوسفی، ایمان مرادی، جعفر عزلتی،آشپز: رزاق علی‌بخشی، حسن حسینی‌نژاد، پشتیبانی تولید و فنی: محمد پروانی، یونس مستی، رضا عسکریان، میلاد شعبانی، حمل ونقل: صفر بختیاری، اصغر احمدیان، رسول مولایی، محمد الماسی، هادی احمدی، عین‌الله صمدی،  هاتف پروانی، محسن رجب‌پور، اکبرشرفیه، مجید جلالی، علی پورملک، عبدالله ممبینی، تیمور شیری‌نژاد، مجری طرح: موسسه سینمایی فدک فیلم.

نوشته هشتاد درصد از سریال «نجلا» مقابل دوربین رفت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این مجموعه در ۱۵ قسمت برای پخش از شبکه سه سیما در ایام اربعین حسینی آماده خواهد شد.

حسام منظور، سارا رسول‌زاده، ملیکا شریفی‌نیا، مصطفی ساسانی، سوگل طهماسبی، جواد پورزند، علی غابشی، مرتضی شاه‌کرم، وحید نفر، بدرالسادات برنجانی، محسن پوشانی، محسن سلیمانی، سجاد دیرمینا، ابراهیم گله‌دارزاده و (با هنرمندی) هدایت هاشمی، سیدمهرداد ضیایی و آزیتا حاجیان گروه بازیگران این پروژه تلویزیونی را تشکیل می‌دهند.

دیگر عوامل پشت دوربین «نجلا» عبارتند از: نویسندگان: مهدی حمزه، سیدحسین امیرجهانی، هادی قربانی، مدیر تصویربرداری: سیروس عبدلی، مشاور و مدیر هنری: دکترمحمدرضا شجاعی، ناظر کیفی: امیر ابیلی، طراح صحنه و لباس: امیر ملک‌پور، طراح چهره‌پردازی: سیدجلال موسوی، مدیر صدابرداری: محمد شیوندی، تدوین: مهدی سعدی، صداگذار: مهرداد جلوخانی، موسیقی: مسعود سخاوت‌دوست، دستیار اول کارگردان: محمدرضا اصلی، مدیر برنامه‌ریزی: محمدجواد سعدی، مشاور رسانه‌ای: امین اعتمادی‌مجد، منشی صحنه: ماهگل کرامتی، مدیران تولید: یاسر سلیمانی، جواد سلیمانی، دستیاران کارگردان: محسن بهجت، حسین دمیرچی، محمدامین وحیدنیا، دستیار برنامه‌ریز: شیدا مقدری، عکاس: سمیه میری، جلوه‌های ویزه میدانی: رضا ترکمان، جلوهای ویژه بصری: حسن پیله‌ور، حرکات بدلکاری: امیرحسین خنجری، تصویربردار پشت صحنه: مهفام هاشمی، مسوول گویش عربی بازیگران: علی غابشی، دستیار طراح صحنه: جواد فاضلی، دستیار طراح لباس: محمود بیاتی، دستیار تدوین: مهدیه فرزین، گروه دکور: سعید بالاخانی، سهراب عظیمی‌پور، مدیر صحنه: مصطفی آذرنوش، دستیاران صحنه: علیرضا موسوی، شهاب خنجری، مرتضی آتش‌زر، دستیاران لباس: بهرام میرصمدزاده، آزاده کرمی، سرپرست اجرای گریم: جمال بیات، مجری آقایان: امیرمحمد دوستی، مجری بانوان: نسترن ربیعی، نسیم رضازاده، دستیاران صدا: رسول هادی، شهاب موسی، فیلمبردار: سیدهادی حسینی‌پویا، دستیار اول فیلمبردار: حمید داس‌دار، دستیاران فیلمبردار: علیرضا فتحی، میثم سخایی، ایمان سرلک، مسعود حبیبی، متین محمدی، مدیر تدارکات: مهدی بهری، اداری و مالی: ملیحه فرج‌الهی، هانیه صادقی، دستیاران تدارکات: عبدالرضا بهرامی، کامبیز محمدی، بهنام راستی، همیاران تدارکات: هیبت پیری، علی آتش‌زر،، عرفان یوسفی، آشپز: رزاق علی‌بخشی، حسن حسین‌زاده، پشتیبانی تولید و فنی: محمد پروانی، یونس مستی، رضا عسکریان، میلاد شعبانی، حمل و نقل: آقایان فاضل، بختیاری، مولایی، الماسی، احمدیان، احمدی، پورملک، صمدی، جلالی، پروانی، رجب‌پور، مجری طرح: موسسه سینمایی فدک فیلم.

نوشته ادامه تصویربرداری سریال تلویزیونی «نجلا» در بوستان ولایت/ انتشار اولین تصاویر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.