کامران ملکی که اجرای برنامه را برعهده داشت، با اشاره به رونمایی از نسخه اسکن شده آثار پخش شده توسط فیلمخانه ملی ایران گفت: سینمای ایران ویترین فرهنگی کشوراست و آنچه این ویترین را سبب شده، سینمای جنگ، مقاومت و دفاع مقدس است. امروز در خدمت شاخصه، الگو و افتخار اینگونه سینمایی هستیم. افرادی برخواسته از دفاع مقدس که تکه‌ای از حافظه تاریخی این کشور را به تصویر کشیدند. هوشنگ توکلی میراث سینمای انقلاب و دفاع مقدس بوده و جواد شمقدری نیز از پایه‌گذاران سازمان سینمایی محسوب می‌شود. یادمان نمی رود که رهبر شهید همواره شمقدری را آقا جواد خطاب می‌کردند.

این منتقد درباره برنامه «روایت جنگ در دل جنگ» ادامه داد: امروز قصد داریم روایت جنگ در دوران دفاع مقدس اول را به جنگ دوازده روزه و جنگ اخیر پیوند بزنیم. امیدواریم این جلسه راه‌گشای فیلمسازانی باشد که پای به عرصه دفاع مقدس گذاشته‌اند.

وی با اشاره به اینکه امروز مستند «بکوبید دهل‌ها» ساخته جمال شورجه پخش شد، گفت: متاسفانه آقای شورجه به دلیل کسالت در این جلسه حضور ندارند اما فرزند ایشان، علی شورجه به نمایندگی از او در جمع ما هستند.

مدیریت فرهنگی از پشتوانه‌های مهم کار فرهنگی است

در ادامه جواد شمقدری ضمن یاد کردن از مدیران درگذشته سازمان سینمایی؛ مهدی مسعود شاهی و علیرضا سجاد‌پور گفت: در ساخت و تولید مستند «کربلای۵» آقای مسعودشاهی نقش ویژه‌ای داشتند. قطعا اگر یک اتفاق فرهنگی درست در کشور رخ می‌دهد حتما مدیریت‌ فرهنگی پای کار است. حوزه سینما عرصه‌ای فردی همچون شعر و شاعری نیست و نیاز به حمایت‌های جدی و سنگین دارد؛ خصوصا که در سال‌های اخیر ساخت و تولید فیلم با هزینه‌های سنگینی همراه شده است.

این کارگردان با بیان اینکه سینما نباید مونوپل جریاناتی باشد که دارای سرمایه هستند، افزود: در این شرایط عده‌ای از فیلمسازان به سراغ ساخت فیلم تجاری رفته‌اند و موارد مطرح شده در فیلم‌ها به گونه‌ای بوده که حریم‌های بسیاری شکسته شده است. مدیریت فرهنگی یکی از پشتوانه‌های مهم کار فرهنگی است. متاسفانه در دوره ای تا حدودی نسبت به سینمای جنگ نوعی بی‌اعتنایی صورت گرفت. بعدها در سال ۶۴ با حمایت مهدی مسعودشاهی، مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی شکل گرفت و مسئولیت پشتیبانی از سینمای دفاع مقدس به این مجموعه واگذار شد.

این مدیر فرهنگی خاطرنشان کرد: آن زمان فکر کردیم باید در اهواز پایگاهی ایجاد شود تا بتوان کارها را سامان داد. در آن زمان، با حمایت آقای مسجد جامعی خانه‌ای در اهواز تهیه شد که قرارگاه مرکزی کربلا نام گرفت و به عنوان یک پاتق فرهنگی مشهور شد. ضمن اینکه در دوران دفاع مقدس اول این تفکر وجود داشت که باید افرادی از عوامل سینما وارد فضای کار در جبهه‌های جنگ شوند.

وی ادامه داد: من با آقای آیت سیفی تماس گرفتم که آن مقطع مشعول تحصیل در رشته فیزیک هسته‌ای در دانشگاه بهشتی بود. او تنها چند ساعتی فرصت داشت تا وسایل خود را جمع کرده و برای به تصویر کشیدن عملیات کربلای پنج وارد جبهه شود.

کارگردان «طوفان شن» بیان داشت: در زمان جنگ وسایلی همچون دوربین دیجیتال دراختیار نداشتیم و نمی‌توانستیم برای مدت طولانی فیلمبرداری کنیم. به عنوان مثال، برای ساخت یک فیلم ۱۶ میلیمتری تنها به میزان ۱۰۰ دقیقه ضبط نگاتیو به همراه داشتیم. ضمن اینکه برای عملیات کربلای پنج برای اولین بار نگاتیو  ۳۵ میلیمتری به صحنه بردیم و به دلیل محدودیت‌ها، نهایتا ۵۰ دقیقه امکان فیلمبرداری داشتیم. این موضوع باعث شد دست به انتخاب زده و ریسک‌هایی را صورت دهیم. بعدها با ورود دوربین یوماتیک به جبهه‌های جنگ، مجموعه‌هایی همچون روایت فتح شکل گرفت. ضمن اینکه در زمینه صدا نیز با محدودیت مواجه بودیم و اسحاق خانزادی تلاش‌های بسیاری را برای فیلم «کربلای۵» به انجام رساند.

وی یادآور شد: امروز در دوره‌ای با شرایط تازه و متفاوت قرار داریم و زمانی که به این موقعیت‌ها نگاه می‌کنیم، متوجه می‌شویم که مقطع کنونی دارای تفاوت‌های زیادی نسبت به جنگ تحمیلی اول است. در آن دوره نیروی اعتقادی و جهادی میان رزمنده‌ها وجود داشت با این وجود طیف گسترده‌تری از جامعه درگیر این فضا نبودند. اما اکنون بسیاری از افراد جامعه درگیر جنگ بوده و گروه‌های اجتماعی مختلفی حداقل به لحاظ ذهنی درگیر جنگ هستند.

شمقدری با بیان اینکه در جنگ تحمیلی اول بسیاری از افراد جامعه نسبت به انجام عملیات‌های نظامی بی‌تفاوت بودند، خاطرنشان کرد: بر خلاف آن مقطع در دوره کنونی نسل زد علاقه‌ای به مذاکره ندارند و می‌خواهند با انجام عملیات نظامی، ایران به یکی از قدرت‌های دنیا تبدیل شود. همه ما وظیفه داریم در این راستا قدم‌هایی برداریم تا موقعیت فعلی حفظ شده و ارتقا پیدا کند. حرکتی که امروز در سازمان سینمایی شکل گرفته باید در تمام ابعاد وزارت‌خانه گسترش پیدا کرده و در جهت رفع کاستی‌ها اقدام موثری صورت گیرد.

وی در خصوص ایده تشکیل قرارگاهی جهت هم افزایی اندیشه و فکر میان فیلم‌سازان قدیم و تازه‌نفس حوزه دفاع مقدس گفت: زمانی که خرمشهر فتح شد، شور و حال آن اتفاق باعث شد این شهر تا چندین ماه جنب و جوشی شگفت انگیز را تجربه کند و توسط گروه‌های مختلف بازدیدهایی از آن صورت گیرد. اما پس از آن مقطع،  دیگر خرمشهر خط درگیری محسوب نمی‌شد و عراق نیز از منطقه کاملا دست کشید. بزرگترین میراث هر کشور، میراث فرهنگی است و در این میان، دفاع مقدس همچون گنجینه‌ای گران‌بها است. رهبر شهید نیز بر بی‌کرانگی این حوزه تاکید داشتند.

شمقدری ادامه داد: در مقطعی عده‌ای تصور می‌کردند که دیگر زمان مربوط به جنگ سپری شده و پایان یافته است؛ اما به باور من اگر می‌خواهیم به استقلال، آزادی و اهداف طراحی شده در ابتدای انقلاب دست یابیم و بخواهیم از هویت ایرانی خود دفاع کنیم، باید به دوران دفاع مقدس بازگردیم و به آن رجوع کنیم. نیاز است همچنان درباره آن مقطع فیلم‌ها و مستندهایی ساخته شود، همچنان که فیلم‌هایی که در دوران جنگ ساخته شدند یک گنجینه به حساب می‌آیند. فیلم‌هایی همچون «روایت فتح» به ما نشان می‌دهد که آن دوران به چه صورتی بوده است. به عقیده من این موضوع مرهون روایتی است که در دوران دفاع مقدس شکل گرفت.

این مدیر فرهنگی با بیان اینکه باید تحلیلی از دوران دفاع مقدس ارائه شود، بیان داشت: فیلم‌های سینمایی اولیه از زمان جنگ تحمیلی اول دارای وجه تبلیغاتی بود که البته تصمیم درستی به شمار می‌رفت. در دوره بعدی، فیلم‌ها شکل حماسی به خود می‌گیرند چراکه قهرمانی‌های فراوانی در آن مقطع صورت گرفت و شخصیت‌های برجسته‌ای قد علم کردند. پس از جنگ این سوال به وجود آمد که دوران دفاع مقدس چه ویژگی‌هایی داشته و میان نخبگان در حوزه‌های ادبیات و سینما گفتمان‌هایی تحلیلی با هدف واکاوی انگیزه‌هایی نظیر شهادت طلبی به وجود آمد.

وی ادامه داد: در مقطعی دیگر، تیر خلاص به سینمای دفاع مقدس زده شد و شرایطی به وجود آمد که حتی نیروهای بسیجی مورد انکار قرار می‌گرفتند و عده‌ای نسبت به شکل‌گیری انقلاب اعتراض داشتند. سپس برخی فیلم‌ها با هدف مطرح کردن تلخی‌ها به سمت سیاه‌نمایی حرکت کرد و این اتفاق نامبارکی بود که در آن زمان شکل گرفت. گویی سینمای دفاع مقدس در نوعی سردرگمی به سر می‌برد و حتی برخی فیلم‌ها وجوهی خودنمایانه پیدا کردند. امروز با وقوع جنگ تحمیلی دوم و سوم، فضایی متفاوت شکل گرفته است و باید مسیر ایجاد راه‌های انحرافی بسته شوند.

شمقدری با اشاره به اینکه در مقاطعی شاهد فیلم‌هایی بودیم که نگاهی طنزآمیز به دفاع مقدس داشتند، گفت: اولین فیلم در این فضا اثری قابل قبول بود اما بعدها شرایط به گونه‌ای رقم خورد که رهبر شهید زمانی که من در سازمان سینمایی مسئولیت داشتم از من خواستند مراقبت کنم تا چنین فیلم‌هایی ساخته نشود.

باند و جناح در حوزه فرهنگ راه ندارد

وی با اشاره به فیلم «آژانس شیشه‌ای» ساخته ابراهیم حاتمی‌کیا، افزود: در مقطعی معتقد بودم که این اثر بهترین فیلم مربوط به دوران دفاع مقدس است. در زمان ساخته شدن این فیلم، جریانی که اتفاقا توسط افراد معتقد شکل گرفته بود عقیده داشتند که این فیلم نباید ساخته شود. من فیلمنامه را خواندم و متوجه اشکالاتی شدم اما فکر کردم این فیلم نیز دارای نگاه خاص خود است و نباید جلوی ساخت آن را گرفت؛ به همین خاطر در مسیر جلوگیری از تولید این اثر مشارکت نکردم. زمانی که خبر به رهبر شهید می‌رسد، ایشان می‌فرماید اینکه جانبازی نیاز دارد حتما به آلمان اعزام شود، هر طور که هست باید این کار صورت گیرد. این پیغام به ابراهیم حاتمی‌کیا می‌رسد و در نهایت سکانسی در فیلم قرارمی‌گیرد که مطابق آن، جانباز با هلیکوپتر اعزام می‌شود.

شمقدری ادامه داد: باند و جناح در حوزه فرهنگ راه ندارد و حتی عرصه‌های مهم سیاست و اقتصاد نیز ذیل حوزه فرهنگ تعریف می‌شوند. وقتی با نگاه فرهنگی به مسائل توجه شود، نتیجه متفاوتی به دست می‌آید. رهبر شهید در حوزه فرهنگ و هنر دارای نگاه ویژه‌ای بودند. زمانی که برای نمایش فیلم «تاراج» ساخته ایرج قادری مشکلاتی به وجود آمده بود من به دفتر ریاست جمهوری و نزد مشاور فرهنگی رهبر شهید مراجعه کردم. به من اطلاع دادند که حضرت آقا روی این اثر نگاه منفی ندارند. همین موضوع باعث شد تا با خود بیاندیشیم که باید ذهن خود را اصلاح کنم. بعدها و زمانی که فیلم را دیدم متوجه شدم که با فیلمی خوب مواجه هستیم.

جایی که خیال، اندیشه و فکر هنرمند کار می‌کند، مدیریت فرهنگی نباید به وسیله سانسور با آن مقابله کند

سپس هوشنگ توکلی در خصوص ساخته شدن فیلم «خرمشهر» گفت: انسان همواره با سرنوشت خود درگیر است و سرنوشت گاهی همراه و گاهی مقابل فرد قرار می‌گیرد. من این شانس را داشته‌ام که همواره در بزنگاه‌هایی حضور داشته باشم و با حوادث و شخصیت‌هایی ویژه رو به رو شوم.

وی با اشاره به خاطرات خود از سال‌های اول انقلاب، ادامه داد: زمانی که وارد وزارت فرهنگ و آموزش عالی شدیم، شهید رجایی از ما خواست تا در پروژه فرهنگ و هنر حضور داشته باشیم. متاسفانه این حوزه توسط مدیران دولت موقت آسیب دیده و به دو وزارت خانه «فرهنگ» و «علوم» تبدیل شده بود و شاهد بودیم که بحران فراوانی در این حوزه وجود داشت. در ۳۱ شهریور سال ۵۹ دور یکدیگر جمع شدیم و درست در همان زمان، هواپیماهای عراقی از بالای سر ما عبور کردند.

توکلی ادامه داد: خبر رسید که چندین نقطه در تهران مورد اصابت قرار گرفته است. در واقع همان روز جنگنده‌های دشمن برای اولین بار خود را به تهران رساندند. این موضوع جرقه‌ای در ذهن من ایجاد کرد که مهم‌ترین اتفاق، ضبط و ثبت این حوادث و خرابی‌های ناشی از حمله دشمن است. در آن دوران به همراه بسیاری از بزرگان سینمای ایران کنار یکدیگر جمع شدیم و تصمیم گروهی بر این شد که در خط اول جبهه حاضر شده و نسبت به ضبط وقایع اقدام کنیم.

توکلی با بیان اینکه پنج روز پس از حمله صدام به ایران، فیلمسازانی عازم نقاط مختلف جبهه‌های جنگ شدند، یادآور شد: نتیجه فعالیت فیلم‌سازان در صحنه نبرد باعث شد تا یکی از معتبرترین آرشیو‌های مربوط به دوران جنگ در جهان شکل بگیرد که هم‌اکنون در فیلمخانه ملی ایران نگهداری می‌شود. برای مثال به خاطر دارم که زنده یاد ری‌پور دوربین خود را روی تانک قرار داده بود و توسط حرکت پن، خطوط حمله دشمن را می‌دیدیم؛ فیلمی که یکی از زیباترین تصاویر مربوط به دوران جنگ به شمار می‌رود.

توکلی ادامه داد: من در حماسه فتح خرمشهر به صورت اتفاقی حضور داشتم، چراکه مسئولیت تولید فیلم برعهده من بود و تمام گروه‌هایی که تقاضای حضور در خط اول و دوم جبهه‌ جنگ را داشتند باید مجوز خود را از من دریافت می‌کردند. آن زمان برخی از فیلمسازان گرفتار گلوگاه‌های بوروکراتیک شده و نمی‌توانستند در خطوط اول جنگ حاضر شوند و من تصمیم گرفتم ریشه این مشکل را پیدا کنم. هم‌زمان نیروی دریایی برای انجام عملیاتی در حال آماده سازی بود و از من خواستند تا فیلمی در این خصوص کارگردانی کنم. به همراه نریمان پیران که یکی از فیلم‌برداران مهم آن زمان بود، ۱۰ حلقه نگاتیو تهیه کردم. پس از آن به اتمام رسیدن پروژه مربوط به نیروی دریایی، وارد خرمشهر شدیم؛ شهری که البته با خاک یکسان شده بود. تنها ظرف مدت ۱۰ ساعت اول تمام موهای من از شدت غم و قصه سفید شدند.

این بازیگر ادامه داد: «خرمشهر» فیلمی است که روایت آن از اشغال شهر توسط سگ‌ها آغاز می‌شود و با به دنیا آمدن یک کودک به پایان می‌رسد. به دلیل ذهنیت عجول و بدبین مدیریت آن دوره، این فیلم با سانسور شدید مواجه شد و همچنان هم پس از نزدیک به چهل و پنج سال این اثر در محاق است. به عنوان نمونه متاسفانه تصاویر مربوط به سگ‌ها از این فیلم حذف شدند.

توکلی با اشاره به دوران دفاع مقدس بیان کرد: جنگ تحمیلی اول با اضطراب‌های جنگ قدرت در داخل ایران همراه بود. گروه‌های معاند و مقابل نظام و همچنین گروه‌های بینابین، شرایط و بحران‌هایی را در حوزه جنگ و دفاع مقدس به وجود آوردند و متاسفانه تحلیل‌های غلط به ما آسیب زد. از آنجایی که جنگ برای ما دفاع مقدس بود، بنابراین فیلمی ضد جنگ امکان ساخت پیدا نمی‌کرد. به عقیده من این واژه ایرانی و ملی نیست و باید رفتارها در این خصوص تغییر کند.

وی با بیان اینکه بازگشت به گذشته خصوصا در زمان بحران‌ها دارای اهمیت بسیار زیادی است، ادامه داد: زمانی که هنرمند دچار بحران می‌شود، متوقف شده و به عقب بازمی‌گردد. مدیریت کلان کشورداری نیز به همین گونه است و باید اشتباهاتی که رخ داده است، توسط اهالی قلم و دست‌اندرکاران مورد توجه قرار گرفته و به جهت ایجاد اصلاح، نوعی بازگشت به گذشته صورت بگیرد.

توکلی با اشاره به مسئله ممیزی نیز گفت: سانسور یعنی شخصی عقاید من را قبول ندارد و این امری غلط است. گاهی فردی فرهیخته اثری را تولید می‌کند که لازم است با جهان‌بینی وسیع‌تری با آن رو به رو شد. سانسور باید جایی اتفاق بیفتد که در نتیجه آن، از ساخت و تولید آثار نازل جلوگیری شود. متاسفانه طراز فرهنگی و فکری انقلاب توسط عده‌ای از بین رفته است. جایی که خیال، اندیشه و فکر هنرمند کار می‌کند، مدیریت فرهنگی نباید به وسیله سانسور با آن مقابله کند. متاسفانه از سازمان سینمایی در شرایط فعلی حمایتی صورت نمی‌گیرد و همین موضوع باعث می‌شود که این نهاد نتواند کاری موثر را صورت دهد.

کارگردان مستند «خرمشهر» بیان کرد: کشور در شرایط خاصی قرار دارد و آسمان ایران را اهریمن در اختیار گرفته است. جنگ با اهریمن توسط توپ و تانک به نتیجه نمی‌رسد و طبق اسطوره‌ها، شر اهریمن با دعا دفع می‌شود. متاسفانه حوادث تلخی رخ داده که طی آن عزیزان خود را از دست دادیم؛ اما شاهد بودیم که مردم به میدان آمدند. از زمانی که مردم در میادین شهر‌های مختلف کشور حاضر شدند، فشار آمریکا کمتر شده است. باید فرصت دهیم تا مدیران بالادستی نظام خود را اصلاح کرده و مردم دوشادوش آن‌ها از این وطن دفاع کنند.

یک ملت دچار رستاخیز شده تبدیل به ملت می‌شوند

در این برنامه رائد فریدزاده رئیس سازمان سینمایی که برای تقدیر از فیلمسازان حاضر در جلسه در مراسم حضور داشت در سخنانی گفت: به طور معمول در چنین جلساتی بیشتر شونده هستم و از نکات مطرح شده در این نشست که به درستی مطرح شد نیز مواردی را آموختم. زمانی که در واقعه ملی آزادسازی و فتح خرمشهر تصاویر مربوط به خیل جمعیت را به تماشا می‌نشینیم، متوجه می‌شویم که در این واقعه یک ملت دچار رستاخیز شده و تبدیل به ملت می‌شوند.

وی ادامه داد: باید دید چه بر ما گذشته که از این حافظه، خاطره و موضوع ملت شدن دور شده‌ایم. زمانی که گفته می‌شود جنگ برکاتی را به همراه خود دارد باید به این نکته اشاره شود که در میان بحران‌ها و زمانی که یک خانه آتش گرفته است، کسی در پی این موضوع نیست که تفکر سیاسی فردی که در خانه قرار گرفته به چه صورت است و او به چه جناحی تعلق داشته و دارای چه دیدگاه و ذائقه‌ای است؛ بلکه در این زمان همه افراد تلاش می‌کنند تا خانه را نجات داده و حفظ کنند.

معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خاطرنشان کرد: جنگ دوازده روزه و جنگ رمضان از این حیث برای نسل قدیمی‌تر یک فرصت بود چراکه این افراد ممکن است در برخی مقاطع نسبت به نسل جوان دلسرد شده و دارای این دل‌مشغولی باشند که این افراد چگونه می‌خواهند کشور را حفظ کنند. اما زمانی که پای وطن، اعتقاد و ایمان در میان است، همان نسل جوان که در میدان حضور دارند، ایستادگی کرده، از وطن خود دفاع می‌کنند و تبدیل به مردمی می‌شوند که در هنگام آزادسازی خرمشهر شاهد آن بودیم و این موضوع مایه دلگرمی است.

فریدزاده با اشاره به جنگ دوازده روزه و رمضان بیان کرد: از طرف دیگر، نسل جوانی که از حافظه تاریخی فاصله گرفته و آن دوران را دور می‌داند، می‌تواند آن حس مشترک را که زمینه ساز ایجاد یک ملت واحد است تجربه کند؛ حسی که درون خود تکثر و تنوع را می‌پذیرد، آن را قبول دارد و پای اصولی خدشه ناپذیر می‌ایستد و برای کشور خود حاضر است حتی جان خود را هم فدا کند. امیدوارم که به امید خدا دست اهریمن از این سرزمین دور شود و خداوند نگاه خاص و ویژه‌ای به مردمان این کشور داشته باشد.

برخی ناخواسته به ارزش‌ها ظلم می‌کنند

علی اکبر علیزاده مشاور وزیر و مدیر دفتر امور ایثارگران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هم در سخنانی گفت: آنچه که شیرازه وجودی دفاع، مقاومت و ایثار است زیر سایه باور و حس معنوی این ماجرا قرار داشته و با بلوف و شعار نمی‌شود آن‌ها را ترویج کرد. این حقیقت باید نزد صاحبان واقعی، دانشمندان این عرصه و صاحبدلان باشد. در غیر اینصورت هویت موضوع دچار خدشه می‌شود. متاسفانه برخی نقاب ارزشی می‌زنند و به طور ناخواسته به ارزش‌ها ظلم می‌کنند.

در پایان این برنامه با حضور رائد فریدزاده رئیس سازمان سینمایی،  نیکنام حسینی پور رییس مرکز روابط عمومی وزارت فرهنگ و ارشاد و علی اکبر علیزاده از هوشنگ توکلی، جواد شمقدری و جمال شورجه با اهدای لوح تقدیر قدردانی شد.

این برنامه توسط سازمان سینمایی و با همکاری فیلمخانه ملی ایران و  دفتر امور ایثارگران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی طی دو روز برگزار شد.

نوشته دومین برنامه «روایت جنگ در دل جنگ» برگزار شد/ تقدیر فریدزاده از فیلمسازان جنگ تحمیلی اول ​ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود: به هر حال هتک حرمت غرب به بزرگان اسلام سابقه ای چهل ساله داشته و اسلام را وارد وجه سیاسی کرده است در حالیکه که اسلام سیاسی ای که ما مسلمانان به آن اعتقاد داریم با اسلام سیاسی سازی متفاوت است. استفاده دشمن از ابزار ‌اعتقادی علیه مسلمانان نشان دهنده کوتاهی ما مدعیان اسلام سیاسی‌ در بها به آن است بنابراین در سطح کلان اهالی فرهنگ و هنر نیز ناموفق عمل کرده و از مسئولیت های خود شانه خالی کرده اند.

توکلی عنوان کرد: مشکل اصلی کوتاهی در عرصه فرهنگی، از بحث مدیریتی آغاز می شود. چرا که آثار شاخصی در این زمینه وجود نداشته و نهادهای فرهنگی در برافشاندن پرچم ارزش های انقلابی موفق عمل نکرده اند. بنابراین کم کاری ما هنرمندان مسلمان و انقلابی بروز کرده و‌ به بستری برای تهدیدات دشمن خارجی تبدیل شده است.البته که نباید حضور افراد برجسته و مسئولیت های کوتاه مدت فرهنگی را نادیده گرفت.

وی در خصوص وظیفه انفعالی هنرمندان در مقابله با تهدیدات ضد اسلامی خاطر نشان کرد: بنده معتقدم هیچ مشکلی از جانب هنرمندان نبوده و سیاست های کلان فرهنگی حاکم بر تولیدات و تفکرات هنرمندان جنبه ابزاری به خود گرفته است و همچون عاملی بازدارنده عمل می کند. در این شرایط یا باید مدعیان این نهادهای فرهنگی‌ و صاحبان عقیده و قدرت دست از سر هنرمندان برداشته و به طور کامل مسئولیت این بخش فرهنگی را به آنها بسپارند و یا مدیران این بخش احساس مسئولیت کرده و راه را برای حمایت و هدایت تولیدات برای فعالان باز کنند. چرت که در این شرایط تعلیقی بسیار از اهالی هنر دوست ندارند پایشان را در این عرصه بگذارند.

این هنرمند ضمت تاکید بر عدم وجود آثار شاخص در زمینه اسلام ستیزی اظهار داشت: متاسفانه اثر قابل ملاحظه ای در این زمینه نداشته و از همان اوایل انقلاب، نیروهای تخریبی همانند عاملی بازدارنده سدی بر ادامه راه بوده اند در حالیکه ما هنرمندان، گرافیست ها، سینماداران بسیار خلاق و آماده به کار در عرصه هنر داشته که با ممانعت مواجه شده اند و این وضعیت روز به روز سنگین تر و عاملان بازدارنده بیشتر و نسل آنها ادامه دارتر می شود. در ایران متفکران و کارگزاران ارزش های ملی و دینی بسیاری وجود دارند که از علم و توانایی بالایی برخوردار بوده اما از این ظرفیت ها بهره ای برده نمی‌شود.

وی تاکید کرد: معتقدم باید سیستم مدیریتی سایر نهادهای انقلابی مانند حوزه هنری هم اصلاح شده و به سمت جریان سازی ارزش های اسلامی و دستاوردهای انقلاب حرکت کنیم.

نوشته رفتارهای بازدارنده مدیران، تهدیدی برای تفکرات اسلامی/ ضرورت تحول و اصلاح مدیریت‌های فرهنگی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«انفجار در اتاق عمل»، «ماه وش»، «نفوذی»، «زادبوم»، «دلخون» و «پرنده باز» از جمله تجربیات سینمایی توکلی طی سالهای مختلف بوده است؛ تجربیاتی که توکلی کوشیده در آنها حدی قابل اعتنا از کیفیت پرسوناژسازی را ارائه دهد.

«کوچک جنگلی»، «شاخه طوبی»، «مرگ تدریجی یک رویا»، «زیر تیغ»، «روزگار قریب» و «جستجوگران» هم از جمله سریالهای خاطره ساز هوشنگ توکلی است. توکلی از معدود هنرمندان ایرانی بوده که چرخشهای سیاسی عجیب و غریب نداشته و نظرات اصلاحی خویش در حیطه سینما را به صراحت بیان کند.

بهانه گفتگو با توکلی، چرایی افت کیفی محصولات سرگرم کننده سینمای ایران در دهه نود بود و در خلال گفتگو بود که بخشهایی از مدیریت سینمایی هم آسیب شناسی شد.

*با مروری کوتاه بر اوضاع سینمای روز متوجه غلبه تولید و اکران کمدی‌هایی هستیم که هرچند پرده‌دری‌های بصری فیلمفارسی‌ها را ندارند اما درگیر نوعی نابهنجاری در دیالوگ و حتی داستان‌پردازی هستند. این اتفاق در شرایطی رخ داده که بعد از وقوع انقلاب اسلامی تا امروز مدیران مدام بر تولید محصولات اخلاق‌گرا تأکید داشته اند. به عنوان بازیگری که از ابتدای انقلاب در سینما حضور داشته‌اید این اتفاقات را چطور ارزیابی می‌کنید؟

نمی توانیم بگوییم اتفاقی که درسینما افتاده، اتفاق خوبی است یا بد! روندی که درتولید آثارسینمایی داشتیم یک پروسه تقریبا چهار دهه‌ایست و ناشی از دیدگاه دوگانه ای که مدیران فرهنگی کشورمان داشته اند. در ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی و بعد از بازه‌ای کوتاه که همچنان تولیدات تجاری از نوع میهنی‌اش انجام شد مدیران تصمیم گرفتند با شکل دهی نوعی سینمای دولتی، نگاه خویش را در آثار سینمایی جاری کنند. دولت در عین حال که حمایت می‌کرد انتظار داشت مفاهیم خودش هم در تولید فیلمها جاری شود که انتظار بیجایی هم نبود و در نتیجه این روند برخی محصولات قابل اعتنا هم تولید شد.

اما از جایی به بعد دولت و مدیران دولتی که دریافته بودند در نتیجه دیدگاه‎های خاصشان آن تحولی که فکر می‌کردند رخ نداده است سعی کردند با دخالت دادن بخش خصوصی در امور مختلف شرایطی را فراهم کنند که اگر هم نقصانی ایجاد میشود، عواقبش متوجه آنها نباشد.

از آموزش و پرورش شروع کردند و مدارس غیرانتقاعی راه افتاد! وارد دانشگاه شدند و دانشگاه آزاد را پدید آوردند! در سینما هم سختگیریهایی که پیشتر در زمینه فعالیت بخش خصوصی و درجه بندی سینمایی وجود داشت برچیده شد و بسیاری از فعالان بخش خصوصی توانستند تولید کنند.

وقتی بخش خصوصی وارد می شود طبیعتا به منافع خودش فکر می‌کند و این منفعت طلبی، رشدی همه جانبه را هم برایش رقم زد و در یک بازه دو دهه و نیمی کار به جایی رسید که کم‌کم سیاستگذاران ناگزیر شدند از کسانی که به عنوان سردمدار بخش خصوصی شناخته می‌شوند تبعیت کنند و از همین جا بود که مقاومت ها و عکس‌العمل‌ها هم در مقابل تولیدات خصوصی شکل گرفت!!

سریال «زیر تیغ» به کارگردانی محمدرضا هنرمند

*در این شرایط دلیل اینکه همچنان بخش دولتی سینمای ایران تلاش دارد با راه‌اندازی محفل و گروه و جشنواره و مدرسه، خود را رشد دهد چیست؟ مگر نه اینکه سینما دست بخش خصوصی است پس تلاش بخش دولتی برای بزرگتر شدن از کجا نشأت گرفته است؟

وضعیت شتر، گاو، پلنگ که می‌گویند همین است و بدبختانه در حوزه کلان فرهنگ و هنر بیداد میکند و مشخص نیست بالاخره هنرمان خصوصی است یا دولتی؟! دولتیها مدام میخواهند با بخشنامه دادن و دستور دادن به زعم خود اوضاع را بهبود بخشند اما بخشنامه ها به عکس خود بدل میشود. مثلا مدام از مبارزه با پولشویی و ورود پولهای کثیف به سینما سخن میگویند اما از آن طرف با سرمایه های مشکوک فیلمهایی میسازند در ردّ پولشویی!!!سرمایه گزاران مشکوک و حتی بازداشتی به راحتی پروانه تولید میگیرند و نه فقط در تولید که حتی در اکران، مافیا به راه می‌اندازند و مدیران هم چون نمی‌توانند جلوی سلطه آنها بایستند می کوشند در طی مسیری انحرافی به نام راه اندازی محافل بودجه‌خوار از حیات خویش در سینما بگویند!! حواسشان نیست که وقتی پرفروشترین فیلمها، کمدیهای اروتیک هستند دیگر مدیریت سینمایی فرهنگی، معنا ندارد!

*یعنی فکر می‌کنید اگر این سینما کلا به بخش خصوصی واگذار شود اوضاع بهتر خواهد شد؟

ما نیاز به بازوی دولتی سینما داریم در حد نظارت و ممیزی آن هم ممیزی راهبردی یعنی به سینماگران راهبرد بدهند که برای جذب مخاطب چه کنند؟

*کم پیش نیامده که سینماگران ما وجود ممیزیهای دست و پاگیر را عاملی دانسته اند بر کیفیت پایین محصول اما به نظر می‌آید که شما به ممیزی نظارتی معتقدید؟

من معتقد به وجود خط قرمز نیستم.  خط قرمز در حوزه هنر و فرهنگ جای خوبی ندارد؛ شرایط اگر درست باشد و عوامل بخواهند کار کنند مطمئنا سر راهشان خط قرمزی نخواهد بود و می‌توانند مسائل خودشان را مطرح کنند. دلیل این که خط قرمزها دیده می‌شود به خاطر ضعف تولید است. ضعف در مدیریت تولید است و خط قرمز یک بهانه است  برای رانت گرفتن!!! ممیزی عاقلانه هست و این همه سخافت در سینما می‌بینیم؛ اگر نباشد چه خواهد شد؟؟ این را هم صریح و رک بگویم که برخلاف نظر برخی که مدعیند دولت مخالف تولید کمدیهای سخیف است من مخالف این نظرم چون حتی در شرایطی که دولتی‌‌ترین سینما را به لحاظ تولید و اکران داشته‌ایم باز آثار سخیف تولید شده اند و البته سالن سینما هم برای اکرانشان بوده است…

*با این حساب یک هماهنگی آگاهانه در تولید چنین آثاری وجود دارد؟

یک  تبانی کاملا آگاهانه  در تولید آثار سخیف و کمدیهای مبتذل وجود دارد که فقط و فقط ناشی از ضعف مدیریت است. ما در همه این سالها با دو دسته مدیر مواجه بوده ایم؛ مدیرانی که از سینما چیزی نمی‌دانستند و می آمدند در این حیطه رزومه ای پر کنند و به منصب بعدی برسند و مدیرانی که سابقه سینمایی داشته اند و همین سابقه باعث شده تصمیمات آگاهانه بگیرند. مسأله اینجاست که حتی دسته دوم مدیران سینمایی هم شاید در برابر آثار تابوشکن سیاسی ایستادگی کرده اند اما در برابر کمدیهای مبتذل واکنشی نشان نداده اند چون در منصفانه ترین حالت پیش خود فکر میکردند کسر شأن است که پیرامون این آثار، روشنگری کنند. نتیجه هم که کاملا پیش روست؛ جشن میگیرند در رکوردشکنی فیلمهایی که نمیتوان حتی یک ربع آنها را با خانواده دید!

*راه چاره چیست؟

جا دارد سینمای ما از درون خودش را بازسازی کند و منتظر تغییر و تحولات مدیریتی نباشد. ای کاش صنفی قوی داشتیم که در این گونه موارد به کمکمان می آمد. تجربه نشان داده مدیران جز اثرات کوتاه مدت نمی‌توانند آفات سینما را برطرف کنند.

*یعنی حتی ارگانهایی که برای ارائه محصولات فاخر راه افتادند، هم نمی‌توانند در این حیطه کمک حال بدنه سینما باشند؟

وقتی همه چیز برمی‌گردد به مدیریت دولتی ارشاد معلوم است که ارگانهایی که تولید سینمایی دارند مانند  حوزه هنری یا انجمن سینمای دفاع مقدس هم نمی‌توانند درخششی خیره کننده داشته باشند چون طبق قانون ناگزیرهستند از سیاست هایی که در وزارت ارشاد ساطع می‌شود، تبعیت کنند.

اگر آثار سینمایی دهه شصت یا اوایل دهه هفتاد را مرور کنید با آثار بسیار درخشانی مواجهید که از حوزه هنری بیرون آمده است. چرا؟ دلیل اصلی آن بود که حوزه هنری در آن دوران مستقل‌تر بود و مدام با تهدیدات ارشاد مواجه نبود.  زمانی که وزارت ارشاد به عنوان مدیریت اصلی تولید آثارهنری می‌گوید که همه چیز را من باید بررسی کنم و درباره همه امور تصمیم‌گیری کنم و مجوز بدهم، ارگانهای دیگر علیرغم مقاومت هایی که می کنند، درنهایت مجبورهستند از سیستم فکری ارشاد تبعیت کنند و معلوم است که نمی‌توانند به اوج تواناییهای خود برسند!! حوزه هنری باید بتواند بدون مجوز ارشاد فیلم تولید کند مگر زمانی نبود که حوزه هنری حتی بی مجوز ارشاد، آلبوم موسیقی هم منتشر میکرد و مگر در سایه همان فضای آزاد نبود که بسیاری از هنرمندان توانستند وارد فعالیت مجاز شوند?!

*به عبارت بهتر اگر استقلال تولید را به ارگانهایی مثل حوزه برگردانیم در آن صورت شکوفایی مثمرثمری روی خواهد داد.

حوزه هنری اگر استقلال پیدا کند، در تولید آثارسینمایی حتما آثار بیشتری و با کیفیت بهتری خواهد داشت چون این توانایی را دارد؛ به خصوص که سالن‌داری هم میکند و این پتانسیلی مهم در جلب مخاطب است. بماند که بخشی از وظایف به اصطلاح مرام‌نامه‌ای و اساسنامه‌ای حوزه هم همین است که در این راستا کار کند یعنی با ارتقای فرهنگ به جلب مخاطب بیندیشد. این درمورد انجمن دفاع مقدس و بسیاری از ارگانهای دیگر هم صادق است.

*آیا استقلال عملکرد حوزه هنری و نهادهای دیگر به پویایی تولید محصولات از ژانرهای گوناگون هم کمکی خواهد کرد؟

بدیهی است که این اتفاق خواهد افتاد. شما ژانر جنگ یا دفاع مقدس را درنظر بگیرید که در این سالها مهجور واقع شده است. چرا؟ یک دلیلش آن است که انجمن سینمای دفاع مقدس نتوانسته محصولات درخور این ژانر را تولید کند در صورتی که جوانان نسل دوم و سوم انقلاب به شدت علاقه دارند از روزهای جنگ بدانند! انجمن دفاع مقدس هم به مانند بسیاری دیگر از ارگانهای سینمایی ناچار است از سیاستهای کلی سینمایی ارشاد تبعیت کند و در سایه این تبعیت است که از تولیدات جنگی حرفه ای و داستانگو بازمانده است!

فیلم «دلخون» به کارگردانی محمدرضا رحمانی

*یعنی رکود سینمای جنگ فقط به خاطر سیاستگزاریهای ارشاد است؟

اول بگویم که سینمای دفاع مقدس فعلا خواب است!! یعنی به رکود رسیده است؛ ارگانهای متولی سینمای دفاع مقدس اگر بخواهند محصولاتی پاسخگو تولید کنند باید با جماعتی کار کنند که عاقل هستند و وفادار به نظام، نه آن که براساس یک سری روابط رانتی، پروژه ها را واگذار کنند. ما هنوزمتأثرهستیم ازحوادثی که در دفاع مقدس به سرمان آمده است اما نیازداریم که به صورت دلنشین این موضوعات را برای آیندگان و تاریخ روایت کنیم. متولیان سینمای دفاع مقدس اگر از خواب بیدار شوند و خود را بازسازی کنند و وارد عرصه تولید بهینه شوند، فکرمی‌کنم لااقل ده سالی طول بکشد که به سالهای درخشش برسند.

*اگر بخواهید سینمای پس از انقلاب را براساس دستاوردهای کلانش مرور کنید اولین دستاوردی که به ذهن تان می‌رسد چیست؟

راحتتان کنم علیرغم همه کمبودها ما یک جا موفق بودیم و آن هم تربیت نیرو است؛ یک بخش این دستاورد مربوط به ما و نسل ما بوده که وظیفه خود را انجام داده ایم که به هرحال تولید کننده‌هایی تربیت کنیم که نه تنها درایران بلکه درمنطقه حرف اول را بزنند؛ در حوزه کارگردانی و بازیگری و حتی پشت صحنه نیرویی که تربیت شده واقعا از دستاوردهای انقلاب است اما مشکل این است که بخش عمده این نیروها درست به کار گرفته نمیشوند. ببینید؛ ما نیروی سینماگر خلاق بسیار داریم که می توانند کارهای باارزش تولید و انجام دهند ولی اگر این هنرمندان بخواهند وارد عرصه سینمای تجاری شوند یقینا کارهایشان بد و ضعیف خواهد شد چون حوزه تجارت مربوط به گروه دیگری می شود که آنها بلد هستند چگونه آثارهنری را به کالایی تبدیل کنند که سودآور شود. این استعداد در همه نیست؛ همان طور که درهنر هم این چنین است بنابراین تربیت نیرویی زمانی مفیدفایده خواهد شده که پلی ایجاد شود میان صاحبان سرمایه و نیروهای خلاق تا در یک حرکت بینابین محصولاتی مطلوب مخاطب و با بازگشت مالی تولید شود.

*…این همه نیروی حاذق تربیت کرده‌ایم اما همچنان در بسیاری از نهادها این نیروهای غیرحرفه‌ای هستند که به کار گرفته می‌شوند.

این هم خودش یک فاجعه است که در نتیجه غلبه سینمای دولتی حادث می‌شود. برخی نهادهای متصل به بیت‌المال برای آن که بودجه ها را آن طور که خود می‌خواهند خرج کنند به جای استفاده از نیروی حرفه‌ای به سراغ نیروهای آماتور فرمانبر می‌روند مثلا به ناگاه می‌بینیم نام افرادی به عنوان تهیه کنندگان ارگانی می‌آید با رزومه ای کاملا خلوت! مثلا فردی که در فلان دفتر تولید فیلم مدیر تدارکات یا دستیار تولید بوده، به واسطه ارتباطات می‌شود تهیه کننده یک پروژه ارگانی! در تلویزیون هم این روند، تهیه‌کننده‌هایی به وجود آورد که هیچ گونه تجربه و تعهدی ندارند و در یک سری روابط پیچیده و مریض به سرعت تهیه‌کننده شدند و به سرعت بودجه‌های میلیاردی گرفتند و با این پولها هم که گرفتند جیب خود را پر کردند، دستمزد هنرمندان را خوردند و رفتند برج ساختند و کارهای اقتصادی کردند.

نوشته یک تبانی کاملا آگاهانه در تولید کمدی‌های مبتذل وجود دارد/ حوزه هنری باید در تولید آثار سینمایی استقلال داشته باشد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بازیگر فیلم نفوذی، تعامل دلسوزانه و فارغ از تفکرات جناحی مدیران مربوطه در همه بخش‌های نظام فرهنگی کشور را در رفع نگرانی‌های اخیر رهبری در حوزه فرهنگ بسیار موثر دانست و خاطر نشان کرد: اینکه شخص اول کشور در جمع وکلای مردم اینچنین از عملکرد پراکنده و بی‌تفاوتی برخی از آنها نسبت به تبعات تولیدات محصولات فرهنگی در درون کشور ناراضی هستند، پرسش بزرگی است که باید همه مسئولین این حوزه خود را پاسخگو بدانند.

وی افزود: به حتم، ایشان با نظارت و درایت جامعی که نسبت به جریانات فرهنگی کشور دارند، کم‌کاری و بی‌توجهی مدیران و دست اندرکاران امر را به درستی احساس کرده‌اند.

کارگردان سریال تلویزیونی «مدرس» با اعتقاد به اینکه نوعی بدعت‌گذاری‌های خطرناک تحت عنوان «نوگرایی» در برخی دستگاه‌های فرهنگی در حال شکل‌گیری است؛ بیان کرد: اگر متولیان امور فرهنگی فروتنانه از دانش کسانی که در این حوزه فعالیت دارند و در عین حال از فعالان حوزه انقلاب و مقاومت به حساب می‌آیند استفاه کنند، قطعا گذر از این بحران به سهولت انجام خواهد شد.

توکلی، برگزاری جشنواره فیلم مقاومت را در ارتباط با تجلی تاکیدات رهبری در زمینه اصلاح محتوای کالاهای فرهنگی کشور، امیدوارکننده دانست و افزود: نگاه محافظانه‌کارانه بعضی از مجریان جشنواره‌ها در انتخاب محتوا و مضمون، باعث ایجاد موج بازدارنده‌ای بین فیلمسازان خواهد شد؛ حال اینکه همواره از سخنان رهبری می‌توان حمایت صریح از آثار سینمایی با تکیه بر مفاهیم انقلابی را دریافت.

وی گفت: به نظر می رسد برای رهایی از «ولنگاری فرهنگی» تبعیت از یک هدف مشخص و حرکت در یک مسیر واحد که بر مبنای گفتمان انقلاب اسلامی طراحی شده باشد یک ضرورت انکار ناپذیر است.

بازیگر سریال «زیر تیغ» در پایان گفت: دستگاه‌های فرهنگی به‌جای گرفتار شدن در دام برخی اندیشه‌ها و تفکرات غیر انقلابی و التقاطی می‌بایست با اجرای برنامه‌ها و تولیدات منطبق بر نیاز نظام جمهوری اسلامی در جهت تحکیم پایه‌های انقلاب و فرهنگ اصیل کشورمان قدم بردارند.

شایان ذکر است چهاردهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت به همت بنیاد فرهنگی روایت و انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس همزمان با هفته گرامیداشت دفاع مقدس در کشور برگزار می‌شود.

نوشته برای رهایی از «ولنگاری فرهنگی» باید از یک هدف مشخص تبعیت کرد/ جشنواره فیلم مقاومت یک فرصت است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

به گزارش سوره سینما کارگردان سریال تلویزیونی «مدرس» در گفتگو با خبرنگار سینماپرس افزود: متأسفانه مدیران دولت یازدهم نسبت به مسأله فرهنگ و هنر به شدت بی تفاوت هستند و این عرصه برایشان معنا و مفهوم چندانی ندارد؛ آن ها تنها چیزی که از فرهنگ و هنر می دانند جز یک جشن و مهمانی و ضیافت نیست و به همین دلیل است که تنها در همین مراسم و برنامه ها حضورشان احساس می شود.

نوشته هوشنگ توکلی: بعید است در دولت گشایشی در عرصه فرهنگ و هنر صورت گیرد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

توکلی به سوره سینما گفت: از ابتدای سال ۹۱ مشغول تحقیق و نگارش فیلمنامه سینمایی «واقعه تنباکو» بودم که به تازگی تمام شده است. ظرف یکی دو هفته آینده برای دریافت پروانه ساخت به تهیه‌کنندگی و کارگردانی خودم فیلمنامه را ارائه خواهم داد.

وی ادامه داد: با توجه به اینکه این فیلمنامه تولید سنگینی را می‌طلبد با چند نهاد  که متولی سینما هستند برای سرمایه‌گذاری مذاکره کرده‌ایم. با مشخص شدن سرمایه گذار پیش تولید این فیلم را شروع خواهیم کرد. ساخت این فیلم امسال برایم در اولویت کاری قرار دارد.

«واقعه تنباکو» یک پروژه تاریخی است و زمان قصه در دوران مشروطه می‌گذرد. زمان ممنوع شدن تنباکو به فتوای میرزای شیرازی، روایت در اصفهان و زمان زندگی آقا رضا نجفی مجتهد می‌گذرد. هوشنگ توکلی بازیگر و کارگردان تئاتر بازی در فیلم‌های سینمایی «پرنده باز»، «زادبوم»، «قفس طلایی»، «دلخون»، «نفوذی» و … تهیه‌کنندگی چند فیلم تلویزیونی را درکارنامه دارد.

نوشته توکلی به دنبال سرمایه‌گذار برای «واقعه تنباکو» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

هوشنگ توکلی بازیگر، درباره فعالیت کنونی خود به سوره سینما گفت: از سال گذشته مشغول تحقیق و نگارش فیلمنامه سینمایی با نام «واقعه تنباکو» بودم که اواخر ۹۱ نگارش فیلمنامه به پایان رسید. مشغول مذاکره با بنیاد فارابی و حوزه هنری برای  تهیه کنندگی و حمایت مالی برای این فیلم هستیم که با قطعی شدن این قضیه برای دریافت پروانه ساخت اقدام خواهیم کرد. ساخت این فیلم برایم در اولویت کاری قرار دارد که اولین ساخته سینمایی من خواهد بود.

«واقعه تنباکو» یک پروژه تاریخی است و زمان قصه در دوران مشروطه می‌گذرد. زمان ممنوع شدن تنباکو به فتوای میرزای شیرازی، روایت در اصفهان و زمان زندگی آقا رضا نجفی مجتهد می‌گذرد. هوشنگ توکلی بازیگر و کارگردان تئاتر بازی در فیلم‌های سینمایی «پرنده باز»،«زادبوم»،«قفس طلایی»،«دلخون»، «نفوذی» و … را درکارنامه دارد.

نوشته وضعیت تولید یک درام تاریخی روشن می‌شود؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.