این کارگردان  با اشاره به آفت رایج در همکاری پژوهشگر و فیلمنامه نویس گفت:  نخستین بار سی و چند سال پیش که مسئول گروه کودک و نوجوان شبکه  یک سیما بودم، با این مشکل مواجه شدم که گاه پژوهشگر انتظار دارد همه  مسائلی که در پژوهش ارائه کرده است هنگام نگارش فیلمنامه مورد استفاده قرار گیرد؛ غافل از اینکه خلاقیت فیلمنامه نویس است که روح فیلمنامه  را شکل می دهد و اصرار بر رجحان پژوهش بر کار خلاقه حاصل کار را خشک و بی روح می سازد و آن را به یک «گزارش» اجتماعی، تربیتی و… کاهش می دهد.

این کارگردان سینمای کودک و نوجوان بیان داشت: پژوهش در سینما امری حیاتی است؛ اما  نباید مانع خلاقیت فیلمنامه نویس یا کارگردان  شود. پژوهش باید مبدأ باشد نه مقصد و فیلمنامه باید حاصل امتزاج پژوهش و کار خلاقانه باشد. برخی فیلم ها شاید نیاز چندانی به پژوهش نداشته باشند؛ اما تقریباً در همه  موارد، نقطه عزیمت ما قطعاً باید پژوهش باشد.

گفتنی است، اختتامیه چهارمین جایزه پژوهش سینمایی فروردین ماه ۱۴۰۰ برگزار می شود.

نوشته وحید نیکخواه آزاد: فیلمنامه باید حاصل امتزاج پژوهش و کار خلاقانه باشد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای مراسم یزدان عشیری در خصوص اهداف این برنامه گفت: این نشست با هدف هم اندیشی پیرامون موضوعات مهم سینمایی طراحی شده است. حوزه سینمای کودک یکی از پرچالش‌ترین عرصه‌های سینمای کشور است و شاید اغلب کارشناسان و سینماگران بر این باورند سینمای کودک می‌تواند خانواده‌ها را به سالن‌های سینمایی بکشاند و رونقی برای سینما ایجاد کند و با پویایی گیشه‌ها، بازدهی اقتصادی خوبی هم برای این عرصه فراهم شود.

وی افزود: این سینما به دلیل سروکار داشتن با موضوعات سنی خاص و حساس به ویژه در تحکیم بنیان‌های فکری و عاطفی آینده سازان کشور بیشترین کارکرد تربیتی و آموزشی و پند آموزی را در کنار سرگرمی‌و تفریح دارد. تعدد متولیان در این حوزه بسیار است. از جمله: سازمان سینمایی، بنیاد فارابی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان- آموزش و پرورش- و بسیاری از نهادها و NGO ها و حتی شورای عالی انقلاب فرهنگی، با این حال- اهمیت و ضرورت توجه به سینمای کودک به نسبت متولیان متعددش و شعارهای داده شده در فرآیند محصولات خیلی قابل درک و مشاهده نیست.

عشیری خاطرنشان کرد: بارها بر تعطیلی جشنواره کودک تاکید شده درحالی که کاستی‌های موجود در سینمای کودک به معنای تعطیلی و کنار گذاشتن جشنواره‌اش نیست ولی برگزاری این رویداد با سازو کاری ضعیف با ۷ فیلم دست و پا شکسته و نحیف مطلوب نیست. اساسا- جشن و جشنواره مانند جشن‌های باستانی ایران در فصل خرمن چینی محصول و برداشت صورت می‌گرفته اما زمانی که ما محصول خوب نداریم برگزاری جشن خرمن چینی برای سینمای کودک نیز بی‌معناست.

حال سینمای کودک بسیار بد است

وی عنوان کرد: برغم ضرورت توسعه سینماهای کشور بویژه برای کودکان و نوجوانان متأسفانه سالن‌های مختص این گروه‌های سنی و استانداردهای آن‌ها نداریم. در این میان حوزه هنری به عنوان یکی از متولیان دغدغه‌مند اقداماتی را در طرح‌های توسعه‌اش برای سینمای کودک و نوجوان در برخی استان‌ها ‌عملیاتی کرده است. حتی در تهران نیز سینمای ویژه کودک نداریم. در حالی که به طور کلی حال سینمای ایران خوب نیست اما حال سینمای کودک بسیار بد است. سینمای کودک نیاز به کمک سرآمدان و پیشکسوتان این عرصه دارد تا با هم اندیشی و طرح مسئله کمکی به بهبود این سینما شود. مسئولان و مدیران سینمایی به دلیل درگیری با ترافیک مشکلات گوناگون حواس شان به این سینِما نباشد.

سپس ابراهیم فروزش با اشاره به روند شکل گیری سینما و جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان گفت: وقتی سینمای کودکان و نوجوانان شکل گرفت شاید سن بعضی از فعالان امروز در این عرصه به آن سالها نرسد اما ما بوده‌ایم و تجربه کرده‌ایم. همزمان با شکل گیری سینمای کودکان و نوجوانان، اثری از مراکزی نظیر: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان نبود و بعد از مدت زمان طولانی از شکل گیری این سینما و تنومند شدن این نهال، در سال ۱۳۴۴ شاهد تاسیس این کانون بوده‌ایم. این جشنواره در آن سالها یکی از پر رونق‌ترین جشنواره‌های جهان و گروه الف بوده. در واقع سینمای روز آن زمان به فیلم‌های فارسی تعلق داشته است اما با این حال از این سینِما هم بسیار استقبال می‌شده و سالن‌ها ‌را از مخاطب پر می‌کرده است.

سینمای کودک نیاز به حمایت ویژه دارد

وی افزود: بعد از رونق فعالیت کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در اواخر سال ۴۹ تازه امور سینمایی کانون پا گرفت که با ۴ فیلم انیمیشن و ۳ فیلم زنده، وارد جشنواره شده بودیم. در واقع این جزو اولین فیلم‌هایی بود که در زمینه کودکان تولید شد چرا که در این زمان فیلم کودک معنایی نداشت. در این سالها تولید درسینما کودک شروع شده و ما وارد عرصه ای جدی‌تر از تجربه شدیم. بنابراین بستر برای شناخت بچه‌ها ‌از سینمای کودک و مراکز فیلمسازی کودکان فراهم و سینمای کودک به معنای واقعی پا گرفت. این جای سوال دارد که چرا در زمانی که جمعیت ایران در آن سال‌ها ‌بین ۲۵ تا ۳۰ میلیون بوده است، با وجود امکانات کم، استقبال چشمگیری از فیلم‌ها ‌صورت می‌گرفته اما سینمای کودک امروز به نسبت ۸۵ میلیون جمعیت چه از نظر تولید و چه از نظر پخش به آن شکل مورد توجه نیست؟ در حالی که ما نیروهای خلاق زیادی داریم.

کارگردان فیلم معروف «کلید» عنوان کرد: در حال حاضر عامل بازدارنده ما در این عرصه حمایت مالی و معنوی از سینمای کودک است. نیروهای معنوی و فعال ما در این زمینه زیادند و فعال عمل می‌کنند. سینمای کودک نیاز به حمایت ویژه مالی دارد، بخش خصوصی حق دارد برای فیلمی‌سرمایه‌گذاری کند که به بازگشت پولش امیدوار باشد اما همین بخش وقتی ضرر می‌کند به سراغ کارهای دیگر می‌رود.

وی اظهار داشت: این را هم باید بگویم که این سینماداران هستند که به سینماگران جهت می‌دهند تا چه فیلمی‌بسازند که صندلی‌های سالن پر شود این در حالی است که ۵۱ درصد از جبران هزینه از این طریق است در شرایطی که تهیه کننده تقریبا یک چهارم از هزینه را می‌تواند باز گرداند.

چرخ زنگ زده سینمای کودک و نیاز به حمایت دولت

وی با تاکید بر حمایت‌های گذشته از سینمای کودک و نبود دغدغه برای بازگشت پول یادآور شد: در حال حاضر در موقعیتی هستیم که سینمای کودک از یاد رفته است و خانواده‌ها ‌با دیده تحقیر به فیلم‌های کودک و نوجوان نگاه می‌کنند. برای اینکه این چرخ زنگ زده راه بیافتد دولت باید کمک کند، پول بگذارد، حمایت‌ها ‌را تصویب کند و به این سینما رونق دهد چرا که بخش خصوصی هیچ یک از این حمایت‌ها ‌را بدون منفعت خود در نظر نمی‌گیرد. بنابراین حمایت دولتی باید سالیان دراز ادامه داشته باشد تا فیلم‌هایی ساخته شود و مردم با این سینما آشتی کنند نه اینکه فیلم‌ها ‌را در بخش مرده ضایع کنند. معتقدم دولت باید سینماهایی را برای کودکان بسازد و مردم آرام آرام متوجه این سینما شوند. بخش دیگر مربوط به تکنیک است که از آن بسیار عقب هستیم. ماهواره‌ها ‌و فضاهای مجازی به پیشرفتی رسیده است که ما از ان عقب مانده‌ایم. باید ببینیم در دنیا چه می‌گذرد آیا بچه‌های ما رغبت می‌کنند فیلم‌های ما را ببینند؟

در ادامه وحید نیکخواه آزاد در پاسخ به ابراهیم فروش اظهار داشت: این چیزی که شما می‌گویید درست و صحیح است و خیلی‌ها ‌به آن معتقد هستند اما نقطه نظر مقابلی وجود دارد که می‌گوید این بلاهایی که بر سر سینمای کودک آمده به خاطر حمایت دولت است. ما نمی‌توانیم بگوییم تمام این چرخه طبق نظر ما پیش برود در حالی که سینمای ایران درست یا غلط دارای مناسباتی است. امروز صاحب اختیار وجه اقتصادی سینما، سینمادار است، او تنها کسی است که خوب یا بد را مشخص کرده و در عمل نشان می‌دهد که چه چیزهایی باید ساخته شود. بازخوردها بر ادامه فیلم و رفتار فیلمساز تاثیر می‌گذارد. برخی معتقدند دهه ۶۰ دوران طلایی سینمای کودک است در حالی که در گذشته مواردی داشته‌ایم که فیلم بازخورد خوبی نداشته در شرایطی که به آن فیلم جوایز زیادی تعلق گرفته و سوبسیت‌های بسیاری نیز به آن اختصاص داده شده بود. سینمای کودک ما به دنبال آثاری همانند کلاه قرمزی و شهر موش‌ها ‌است و از اکران آن حمایت می‌کند. عده ای می‌گویند سوبسیت‌های دولتی حاشیه امنی برای فیلمساز است و اشتیاق فیلمساز را بیشتر می‌کند.

اختصاص سوبسید دولتی حاشیه امن ایجاد می‌کند

وی عنوان کرد: سینماداران از هر چیزی که با استقبال خوبی مواجه شود، حمایت می‌کنند بنابراین با سینمای کودک نه عقد و اخوت دارند و نه پدرکشتگی. اختصاص سوبسیت دولتی به سینمای کودک، حاشیه امنی را برای فیلمساز ایجاد می‌کند که فیلمساز دیگر به فکر بازگشت پول خود نیست. بهشتی همیشه می‌گفت سینمای کودک در آن دوران یک مغازه پنج دهنه بود اما حالا به یک زیرپله تبدیل شده و تنها راه نجات این موفقیت از لحاظ اقتصادی است. از قضای روزگار ما با بچه‌هایی طرف هستیم که سرگرم کردن آنها یک هدف بزرگ است. در دهه ۶۰ آقای پرتوی در سن ۳۲ سالگی «گلنار» را ساخت. چگونه است که یک فرد ۳۲ ساله که هیچ پشتوانه سینمای تجاری کودک نداشته، تشخیص می‌دهد چنین فیلمی‌بسازد و موفق شود اما حالا بعد از سی و چند سال کسی پیدا نمی‌شود که چنین فیلمی ‌بسازد. ناگفته نماند در این دوران فیلم‌هایی موفق دیگری نظیر«دزد عروسک‌ها» و «پاتال» و غیره هم وجود داشت که امروز بعد از ۳ دهه از وجود آنها محروم هستیم.

فروزش در جواب به این سوال گفت: من نیز سوال دارم که با وجود این همه پیشرفت در علم و فناوری چرا فیلمسازان ما فیلمی‌ به خوبی « گلنار» و غیره را دیگر نمی‌سازند؟ این امر نیاز به بررسی دارد.

سینما در دهه۶۰ در نشاط اجتماعی تأثیر داشته است

جعفر گودرزی در این بخش گفت: می‌گویند دهه ۶۰ و دهه هفتاد اوج طلایی سینمای کودک بوده است که به مرور به وضعیت اسف باری رسید. باید عنوان کنم بعد از انقلاب و جنگ مسئولان ۲ رویکرد سینمای جنگ و کودک و نوجوان را پیگیری می‌کردند و تنها روزنه‌ای که می‌شد شادی را نشان داد از طریق سینمای کودک بود چرا که این سینما نقش تعیین کننده‌ای در نشاط اجتماعی داشته است و سینمای دفاع مقدس در مسیر دیگری حرکت کرد. در آن دوره مسئولانی که تعیین کننده بودند، بچه کوچک داشتند و سینمای کودک برایشان مهم بود ولی گویا با بزرگ شدن فرزندانشان یک مقدار رها شدند و دیگر این سینما برایشان اهمیتی ندارد چرا که در آن سالها به این سینما اعتقاد جدی‌تری داشته‌اند. از سوی دیگر از دهه هفتاد به بعد فیلم‌های اجتماعی روی کار آمدند و سینمای کودک رها شد در واقع سینمای کودک در آن دوران عرصه‌ای برای تجربه بود و متاسفانه با وجود آثار خوب، فیلمسازان آن را رها کردند و رفتند. معتقدم فیلم‌هایی هم که ساخته می‌شود در همین مرحله مانده و به اکران نمی‌رسند.

با تکرار ساخت فیلم‌های دهه ۶۰ مخالف هستم

سیدجواد هاشمی‌ یادآور شد: مدت هاست زمانیکه همه درباره فیلم کودک صحبت می‌کنند از دهه۶۰ مثال می‌زنند و فیلم‌هایی مثل «دزد عروسک‌ها ‌» و «گلنار» را یادآوری می‌کنند در حالی که باید آن دوران را رها کرد. این چه مقایسه‌ای است؟ هرچند من آرزو داشتم «گلنار» را بسازم ولی در دوران جدید اصلا نباید از آن فیلم‌ها ‌ساخت. باید به دنبال فیلمی ‌پاک و دلنشین بچه‌ها ‌بود. من می‌گویم باید دهه ۶۰ را فراموش کنیم چون بچه‌های الان با بچه‌های دهه ۶۰ تفاوت دارند و زمانه‌ای نیست که درباره آن حرف بزنیم بنابراین باید ببینیم چرا به سینما نمی‌روند؟

بنظرم فیلم کودک باید شتر، گاو، پلنگ باشد

این کارگردان با اشاره به «شهر موش‌ها» و «کلاه قرمزی» بیان کرد: من کاملا با حرف نیکخواه مبنی بر تکرار ساخت فیلم‌های دهه ۶۰ مخالف هستم. بنده «شهر موش‌ها» را ۲ بار دیدم یک بار رو به پرده دیدم که اصلا فیلم خوبی نبود و این را محکم به مرضیه برومند گفتم و یک بار هم رو به بچه‌ها ‌دیدم که متوجه شدم دهه شصتی‌ها ‌آن را دوست داشته‌اند. این فیلم یک پشتوانه تلویزیونی منحصر به فرد داشت که تنها فیلم بزرگسال است. «شهر موش‌ها» و «کلاه قرمزی» اصلا در زمره فیلم‌های کودک نیستند. من برای اینکه «تورنا۲» و «پیشونی سفید» را بسازم از ذهنیت خود فاصله گرفتم تا این فیلم‌ها ‌حداقل پول خود را برگردانند هرچند خیلی فیلم شاخی نشدند اما پول خود را برگرداندند. به نظرم فیلم کودک باید شتر، گاو، پلنگ باشد از همین رو فیلم من هم تلفیقی از فیلم کودک و بزرگسال بود.

وی ادامه داد: یک بار مرضیه برومند به من گفت تو خیانت کردی و نمونه خیانت تو گنجاندن آهنگ «پارسال بهار دست جمعی رفته بودیم زیارت» در فیلمت بود که منجر شد به شما رای ندهم. من گفتم خوب شد رای ندادید. فیلم شهر موش‌های شما را هم بچه‌ها ‌دوست ندارند. منظور من این است که ما باید ببینیم چه چیزی ساخته شود؟ چه شیوه‌ای بکار بندیم که بچه‌ها ‌فیلم‌ها ‌را دوست داشته باشند. من دیدم که ۲۵ درصد تماشاگران فیلم «رحمان ۱۴۰۰» کودکان بوده‌اند و این مصیبت است. باید ببینیم چگونه می‌شود عادت رفتن به سینما را به خانواده‌ها ‌برگرداند. من کمی ‌لِم آن را پیدا کردم به طوری که واقعا بچه‌ها ‌«پیشونی سفید» را دوست دارند هرچند بخش‌هایی از آن اصلا مربوط به کودکان نیست.

در سینمای کودک باید به تغذیه فرهنگی هم توجه کنیم

فروزش در ادامه عنوان کرد: آقای نیکخواه همزمان با نشان دادن فیلم «کلاه قرمزی» و تبلیغات گسترده آن، فیلم «باشوغریبه‌ای کوچک» ساخته شد که بسیار مورد استقبال قرار گرفت و پول خوبی از آن درآمد. فیلم «دونده» هم این روند را طی کرد. ما باید به فکر رسالت فرهنگی خود هم باشیم و باید ۲ وجه را در نظر گرفت یعنی هم بچه سرگرم شود و پولش را در بیاورد و هم- باید دنبال چیزی باشیم که هم چرخه تولید را راه بیاندازد و هم بچه‌ها ‌را با این سینما آشتی دهد و هم بچه‌ها ‌فیلم را دوست داشته و تغذیه فرهنگی شوند. ما باید مقداری هم آبروی خود را حفظ کنیم و تنها نباید به سرگرمی ‌توجه کنیم.

نیکخواه آزاد توضیح داد: به خاطر همین است که من با «پیشونی سفید» مخالف هستم چون در قسمتی از آن می‌دیدم که آهنگ «پارسال بهار دست جمعی رفته بودیم زیارت» وجود داشت در حالی که این آهنگ اصلا با خوراک فرهنگی ما سازگار نیست و فیلم جواد هاشمی‌ خوراک فرهنگی ندارد. از سوی دیگر به نظرم ما باید برای کودکان خودمان فیلم بسازیم این در حالی است که محمدعلی طالبی می‌گوید فیلم من در هلند تدریس می‌شود ولی سهم بچه‌های ما از این فیلم‌ها ‌چیست؟ چیزی که دیده نشود و با مردم ارتباط برقرار نکنند موضوعی است که انگار اصلا وجود ندارد مهم این نیست که «باشو غریبه کوچک» و … چقدر خوب هستند مهم این است که چقدر مردم ما آن را شناخته‌اند. چیزی که با مردم ارتباط برقرار نکند انگار که در کل وجود ندارد.

گودرزی تصریح کرد: من خیلی موافق این بحث شما نیستم چون برای مثال «روز واقعه» در زمان خودش دیده نشد ولی رفته رفته مردم از آن استقبال کردند و هر سال هم به ارزش آن اضافه می‌شود.

در بخش دیگری از این نشست فروزش با انتقاد به نبود تهیه کننده خوب برای ساخت فیلم‌های کودک گفت: فرض کنید که من می‌خواهم یک فیلم خوب بسازم حالا باید به کجا مراجعه کنم؟ کدام دفتر شخصی چنین فیلمی‌ می‌سازد؟ پول و سرمایه کجاست که بتوان از آن استفاده کرد؟ ما شرایط لازم را نداریم چگونه باید فیلم بسازیم؟

به آینده سینمای کودک بسیار امیدوارم

نیکخواه آزاد در پاسخ به فروزش گفت: البته باید توجه داشت که شما اصلا فیلم‌هایی مانند «گلنار» و … نمی‌ساختید موضوع دیگری که می‌خواهم بگویم این است که من در عین اینکه منتقد جدی برای مدیریت فرهنگی فعلی سینمای کودک هستم اما به آینده نزدیک سینمای کودک بسیار امیدوار هستم. جواد هاشمی ‌۶ تا فیلم ساخته با اینکه شهرتش مربوط به پیش از ورودش به سینمای کودک است یعنی اینکه از سر ناچاری وارد این عرصه نشده است و می‌توانست بر اساس تجربه خالق فیلم‌های دفاع مقدس باشد اما دغدغه کودک دارد که موفق هم شده است. غلامرضا موسوی یکی از باهوش‌ترین و متبحرترین تهیه کنندگان است و جایی نمی‌خوابد که آب به زیرش رود. او امسال یک فیلم کودک ساخته. امام (ره) بچه‌ای در حال گریه را در بغل آدم زشتی دید که سعی در ساکت کردنش داشت، امام به مرد گفت بچه را بگذار زمین تا ساکت شود چرا که تو را دیده و ‌ترسیده است، خوشبختانه دولت سینما را زمین گذاشته است پس مطمئن باشید سه سال دیگر اتفاقات بهتری در این زمینه می‌افتد.

فروزش توضیح داد: حرف‌های که شما می‌زنید بسیار امیدوارکننده است اما باید دید در ادامه چه اتفاقی می‌افتد. خوشبین بودن به چند فیلم نمی‌تواند خیلی امیدوار کننده باشد.

نیکخواه آزاد ادامه داد: طی سه سال اخیر چند فیلم کودک اکران شده است که جریان جدیدی را نشان می‌دهد؟ این روند قطعا به روغن کاری و اصلاحات نیاز دارد.

سینمای کودک گم شده‌ است

در بخش دیگر از این نشست کاپوزیا پرتوی افزود: من همانند فروزش معتقدم که باید از سینمای کودک حمایت شود چون ما گم شده‌ایم. حداقل‌ترین حمایت ما این است که کودک یک سینما داشته باشد. در پردیس ایران مال سینمایی مختص به کودکان ایجاد شده است و پزش را به ما می‌دهند. در این سالن سعی شده شرایط خوبی برای مخاطب کودک فراهم شود. به نظرم کودکان حق دارند سینمایی داشته باشند این کار مصداق بارز حمایت از سینمای کودک است. «باشو غریبه‌ای کوچک» تماشاچی داشته است یا نه برای من بسیار دردآور است چرا که این فیلم باید برای سینمای آینده ما به یادگار بماند.

سینمای کودک نیازمند بودجه‌ مصوب مجلس است

وی توضیح داد: چیزی با ان شاالله و ماشاالله درست نمی‌شود چهل سال می‌گذرد و در جلسات متعددی بوده‌ایم ولی کاری حل نشده. به نظرم نیازمند بودجه‌‌ای مصوب از مجلس هستیم. قدم اول این موضوع باید بر اساس مصوبه‌ای محکم برداشته شود و با نظر شورای مربوطه سپس این چرخه راه می‌افتاد به گونه‌ای که اصلا نیازی به حمایت نشود. در فسیتوال‌های دیگر به گروه سنی توجه بسیاری می‌کنند و بزرگسالان بر نوع فیلم‌ها و محتوای آن نظارت می‌کنند. ما باید فکری به حال این سینما بکنیم که تنها با مصوبه محکم امکانپذیر است.

ما کودکانمان را کوچک نگه داشته‌ایم

در ادامه پرتوی اظهار کرد: آیا ما مخاطب را تربیت کرده‌ایم؟ ما بچه‌ها ‌گفته‌ایم که باید فیلم ببیند؟ ما مخاطب به معنای واقعی نداریم و فرزندانمان را برای این رویداد فرهنگی تربیت نکرده‌ایم. باید به کودکانمان یاد بدهیم فیلم‌هایی مانند «باشو غریبه‌ای کوچک» را ببینند. فیلم‌هایی که ادبیات کودک دارند پشتوانه سینمای کودک ما هستند. ما کودکانمان را تربیت نکرده و آنها را کوچک نگه داشته‌ایم تا حدی که برای فهماندن حرف‌ها ‌و ارتباط با آن باید خم شویم. بچه‌ها ‌یاد نگرفته‌اند سر خود را بالا کنند و واکنش نشان دهند. خیلی از فیلم‌ها ‌نظیر «باشو غریبه کوچک» و «دونده» فدا شدند و جایگاه خود را در سینمای ما پیدا نکرده‌اند. امیدوارم نیاز این موضوع احساس شود و مسیری در جهت تربیت فرازندان ما را در پی گیرد.

نتیجه غفلت از کودکان حضور ساسی مانکن‌ها ‌در مدرسه‌ها است

نادره ترکمانی عنوان کرد: من به شدت معتقدم دولت وظیفه دارد از سینمای کودک در حوزه مادی و فرهنگی حمایت کند. ۲۵ سال است که کودکان را رها کرده‌ایم و نتیجه این غفلت حضور ساسی مانکن و نمونه‌های نظیر آن است اما حالا دیگر جایی برای غفلت نیست. ۲۶ درصد جامعه ما کودکان و نوجوانان است که جمعیتی بالای ۱۶ میلیون را شامل می‌شود. متولی این جمعیت کیست؟ جز تلویزیون و سینما و آموزش و پرورش مسئول این اتفاق است؟ من مخالف سالهای طلایی دهد ۶۰ هستم. این دوران گذشت و تمام شد. اگر قرار باشد تا ۱۴۰۰ مدام این روند را تکرار کنیم به جای پیشرفت به عقب می‌رویم. باید این دهه را رها کرد چرا که مدل فکری این بچه‌ها ‌فرق کرده و دیگر آن فیلم‌ها ‌را دوست ندارند. در اصل ما نزول و سقوط سینمای کودک را درک نکرده‌ایم جریان فرهنگی برای کودکان توضیح داده نشده است و حوزه فرهنگ و شناخت مسائل نسبت به اطراف تعریف نشد و بچه‌ها ‌را به حال خود رها کرده‌ایم. بارها تاکید کرده‌ام که فیلم‌هایی نظیر «رسوایی» فیلم خوبی نیست. بارها هشدار داده‌ام که از فیلم‌های خوب این ژانر توسط مدارس و آموزش و پرورش حمایت شود اما تنها فرآیند مدارس پرکردن سالن‌های نمایش خارج از توجه به موضوعیت و محتوای فیلم بوده است. برای مثال در همین تهران کودکانی وجود دارند که سالن سینما را از نزدیک ندیده‌اند. همه ما غفلت کرده‌ایم. آیا فیلم‌هایی که در حوزه کودک ساخته می‌شود را تلویزیون می‌خرد؟ آموزش و پرورش حمایت می‌کند؟ آیا شهرداری در جهت حمایت از آن بیلبوردهای تبلیغاتی خود را دراختیار این فیلم‌ها ‌قرار می‌دهد؟ سینمای کودک یک سمتی نیست و دولت باید حمایت کند. عامل این غفلت‌ها ‌هم سینماگران نیستند چون دغدغه کودک را به اندازه توان دارند و دولت هم مقصر است. این یک چرخه است و اگر قرار است این زنجیره به هم وصل نشود کاری از پیش نمی‌رود. در مواقع لزوم به جای حمایت از تولید ملی از فیلم‌های خارج از چارچوب استفاده شده و نسبت به فیلم‌های مناسب بی‌توجه شده‌اند. من همیشه منتقد آموزش و پرورش هستم که همیشه سکوت می‌کند علیرغم اینکه چهل و نهمین جشنواره فیلم رشد که به سینمای کودک اختصاص دارد و یک جشنواره قدیمی‌است ولی کاری نمی‌کند. آموزش و پرورش نتوانست عملکرد مثبتی را در حوزه کودکان و نوجوانان در برنامه خود قرار دهد و بعضا من دعا می‌کنم که کاش این سازمان نسبت به ژانر فرهنگی بی‌تفاوت بود چرا که با توجهات اشتباه به سینمای کودکان و نوجوانان ضربه زد. انگار که میل و رغبتی به این عرصه فرهنگی نداشته و آن را نقطه مقابل سیاست‌های خود می‌بیند.

هاشمی‌ در این بخش گفت: شما درباره آموزش و پرورش اشتباه می‌کنید. این سازمان موافق این حرف شما است. من سی سال در آموزش و پرورش بوده‌ام و می‌دانم که آموزش و پرورش دست وزیر نیست بلکه دست هزاران مدیر مدرسه است.

در ادامه گودرزی توضیح داد: در حال حاضر سینمای کودک و نوجوان مانند طفل سر راهی و بچه طلاق است که کسی مسئولیت آن را قبول نمی‌کند و اگر قبولش داشتند قطعا اتفاقات خوبی می‌افتاد.

سپس ترکمانی اظهار کرد: اگر ما یک شورای عالی فرهنگی داشتیم قطعا سینمای کودک بخشی از آن بود و مراکزی که عنوان کودک و نوجوان را یدک می‌کشند باید به مصوبات مطرح شده در شورای عالی عمل کنند اما متاسفانه همه این مسئولیت‌ها ‌را از دوش خود برداشته و بر گردن دیگری می‌اندازند. حتی جشنواره کودک و هر حوزه‌ای که به سینمای ما کمکی کند جزو تعهدات فرهنگی هر یک از ما است و من اولین کسی هستم که این مسئولیت را بر گردن خودم می‌دانم. در کشور ما همه چیز مدیرمحور است اگر اولویت مدیری سینمای کودک باشد پیشرفت می‌کنیم در غیر این صورت پسرفت در انتظار ماست.

وی در ادامه با اشاره به داوران کودک و نوجوان جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان توضیح داد: در جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان داوران کودکی که به فیلم قطار آن شب رای دادند کاملا آموزش دیده بودند که باید همانند بزرگسالان فیلم را ببینند یعنی چه که می‌گویند شما کودک هستید.

سپس هاشمی‌اظهار کرد: اصلا به این فکر نکنید که در کشور ما اتفاقات با طبقه بندی علمی ‌و فرهنگی پیش بروند چرا که کشور ما در حوزه فرهنگ دست هزاران نفر اداره می‌شود و این خود سینما را تعطیل می‌کند. برخی به سلیقه خود کارها را انجام می‌دهند در این مملکت نمی‌شود حتی برای یک مدیر مدرسه تعیین تکلیف کرد که بچه‌ها ‌را به سینما ببرند. نه فقط آموزش و پرورش بلکه در همه ارکان و همه تشکیلات قوانین به صورت خودسر انجام می‌شود. مدیران خود فیلم‌هایی را که می‌پسندند برای دانش آموزان تجویز می‌کنند پس سینمای کودک به معنای آنچه که برای اهالی فرهنگی پسندیده است پیش نمی‌رود.

حوزه هنری تنها جایی است که درد فرهنگی دارد

وی با اشاره به لزوم ساخت فیلم پاک گفت: همکاری با حوزه هنری به نفع فیلمسازان است و در کلیت تنها جایی است که درد فرهنگی‌اش بیشتر از بلیتی است که در گیشه‌هایش می‌فروشد اما در جزئیات مشکلاتی دارد. با اینکه سینمای آزادی موقع اکران فیلم به من ظلم کرده ولی معتقدم حمایت حوزه هنری به من کمک بسیاری کرده است. من با نیکخواه بسیار موافق هستم چرا که باید بچه را زمین گذاشت تا خودش آرام شود.ما چاره ای جز ساخت فیلم پاک نداریم فیلم من پاک بوده چرا که سه عنصر فرح و شادی، آموزش و تربیت را داشته است اما شما هم هر کاری انجام بدهید تا زمانی که پدر و مادر از فیلم خوشش نیاید از آن فیلم استقبال نمی‌شود. من خواهش می‌کنم درباره این حرف بزنیم که چه فیلمی ‌بسازیم که بچه‌ها ‌دوست داشته باشند در این صورت است که سینمادار، آموزش و پرورش و مدیر مدرسه از فیلم استقبال می‌کنند. فیلم «کلید» فروزش، کلید خیلی از قصه‌های تاریخ سینمای کودک بوده است بنابراین باید به متن فیلم‌ها ‌توجه شود تا سینمای کودک رشد کند.

گودرزی عنوان کرد: من با نظر خانم ترکمانی کاملا موافق هستم و درست است که باید از سینمای کودک حمایت همه جانبه شود چرا که بخش خصوصی وارد این قضیه نمی‌شود. در دهه ۶۰ فیلم‌های کودک سرگروه داشتند و این موارد به سینمای کودک رونق می‌داد. سی و دو دوره جشنواره برگزار شده ولی کاش هر سال در کنار برگزاری جشنواره، یک سینمای کودک هم می‌ساختیم تا امروز، ۳۲ تا سینمای کودک داشته و برای اکران جر و بحث نمی‌داشتیم. من نمی‌دانم چرا فیلمسازان ما دچار پیچیدگی شده‌اند. از آن زمانی که سادگی و شیرینی را از سینمای کودک گرفتیم این اتفاقات برای سینمای کودک رخ داد چرا که بچه‌ها ‌قادر به فهم مسائل پیچیده نیستند و باید با سادگی با آنها حرف زد تا هویت سینمای کودک بازگردد. به طور کلی معتقد هستم در سینمای خود به عرصه تولید محتوای ارزشمند نیازمندیم و این روش می‌تواند سینما را در مسیر اصلی خود قرار دهد. ضمن اینکه چرا از عنصر تخیل از فیلم‌هایمان استفاده نمی‌کنیم در حالی که کودکان ما به ان احتیاج داشته و می‌تواند راهگشا و ما را به این دنیا نزدیک کند. تا همخوانی مابین این عناصر ایجاد نشود ما از کوکانمان عقب هستیم در حالیکه این قشر خود صاحب نظری در عرصه رسانه هستند.

ترکمانی بیان کرد: باید فیلمسازان به کودکان نزدیک شوند و ارتباطی تنگاتنگ ایجاد شود تا اتفاقات خوبی در این حوزه رخ دهد. فیلم کودک به فانتزی نیاز دارد.

هاشمی‌ بیان کرد: در سال ۱۳۹۱ فیلم «پیشونی سفید۱» و یا «اختاپوس»، به فروش بالایی رسید. در حالی که در آن فصل پاییز همزمان ۲۵ فیلم در حال پخش بوده و ۷ فیلم با هم اکران شد اما ما پرفروش‌ترین فیلم بوده‌ایم واین برای فیلمساز بهترین اتفاق است. با این حال سی دی این فیلم بسیار فروش داشت و با فروش ۳۰۰ هزاری آن روبرو شده‌ایم و بعد از ۶ سال ۴۰ هزار سی دی دیگر تولید و به فروش رسید این نشان می‌دهد که بچه‌ها ‌فیلم را دیده‌اند. سریال «هشتگ خاله سوسکه» هم در سینمای خانگی فروش خوبی داشته است پس باید گفت فیلم کودک مخاطب دارد اما خانواده‌ها ‌آنها را به سینما نمی‌آورند. بچه‌ها ‌قدرت این را ندارند تنهایی به سینما بروند. بنابراین به اشتباه نگوییم که بچه‌ها ‌طرفدار فیلم کودک ایرانی نیستند آنها حتی نازل‌ترین فیلم‌های کودک را هم می‌بینند. در این شرایط فیلمسازان باید برای ساخت فیلم‌های خوب تلاش کنند ما در اصل دغدغه اینکه بچه‌ها ‌فیلم‌ها ‌را نمی‌بینند نداریم بلکه دغدغه ما این است که سالن‌های سینمای ما پر نمی‌شود و باید به دنبال علت آن باشیم.

این کارگردان در بخش دیگر از صحبت‌هایش توضیح داد: ما دیکتاتوری اندیشه‌ها ‌داریم. در شورای تخصصی فیلمنامه کودک فارابی گروهی هستند که می‌نشینند و اندیشه‌های فیلمنامه نویسان را دیکتاتوری می‌کنند و می‌گویند آنچه را که ما می‌خواهیم، را باید بسازید. این روال در سازمان سینمایی و دیگر ارگان‌های مربوطه ادامه دارد غافل از اینکه ما با این روش هرگز به مدینه فاضله نمی‌رسیم. اگر قرار باشد فیلم‌هایمان را دولتی بسازیم به سرنوشت ۵۳ فیلم مانده در کشوهای فارابی دچار می‌شویم چرا که دیکتاتوری ساخته و تولید می‌شوند و هرگز به هدف اصلی نخواهد رسید. من به آقای تابش پیشنهاد داده‌ام که شوراهای فارابی را برداشته و با حمایت از فیلمسازان مقبول به سیاست‌های فارابی، به تولید آثاری خارج از سیاست‌های دیکتاتوری بپردازد. این اعتماد لازم است تا فیلمی‌ساخته شود که مردم دوست دارند و آن را به سینماها می‌کشاند. من لم جذب مخاطب را پیدا کرده‌ام و می‌دانم که اگر « پیشونی سفید ۴» را بسازم باز هم موفق خواهم شد. من می‌دانم که اگر فارابی فیلم‌های من را تصویب می‌کرد قطعا این فیلم‌ها ‌راهی کشوهای فارابی می‌شد.

در ادامه این برنامه عشیری تاکید کرد: مشکل سینمای کودک را نباید بی نسبت با کلیت سینمای ایران دید. ما باید مخاطب سینمای ایران را نسبت به کل جمعیت بسنجیم و در سال ۹۸ با افت این میزان روبرو هستیم. اگر حتی ما با دهه ۶۰ این روند را مقایسه کنیم به طور وحشتناکی با ریزش مخاطب سرو کار داریم و این مشکل در سینمای غیرکودک هم وجود دارد. بحث دیگر تولید محتوا است که در سینمای کودک وجود ندارد. آمارها در سطح کمی ‌بسیار امیدوار کننده است فقط موسسه بهمن سبز حوزه هنری ۳۱ فیلم در حوزه کودک در دو ساله اکران کرده که این نشان می‌دهد ما به لحاظ کمی‌ می‌توانیم امیدوار باشیم. از زاویه دیگر متاسفانه بخشی از معضلات ناشی از این است که سینمای غیر کودک ما به دلیل ذائقه سازی غلط در مخاطب نوعی قهر و کدورت با سینما را به صورت فراگیر در خانواده‌ها ‌ایجاد کرده و این دامن گیر سینمای کودک هم شده است.

وی افزود: با وجود حجم تولید بالا چه اتفاقی افتاده است که کودک قادر به ارتباط با فیلم‌ها ‌نیست و دیگر نمی‌تواند نوستالژی‌هایی برای نسل کودک و نوجوان ما بسازند. فقدان ساختارهای محتوایی و فرهنگی در فیلم‌ها ‌و عدم توجه به ذائقه مخاطب کودک امروز باعث شده است حتی تولیدات ما هم در بایگانی‌ها ‌خاک بخورد یا نفروشد.

فروزش خاطرنشان کرد: منظور من از حمایت دولتی ادامه ایجاد شوراهای مختلف در حوزه سینما نیست که هر کدام بر اساس سلیقه‌ها، تفکرات، سیاست‌ها و غیره اظهار نظر می‌کنند. بلکه منظور بنده بودجه‌ای مشخص در این زمینه است. فیلمنامه‌ای تصویب می‌شود و به چرخه تولید می‌رسد اما با عوض شدن مدیر یک بخش فرهنگی سرنوشت آن تغییر می‌کند. همانطور که یک مدیر مدرسه تعیین می‌کند که چقدر از دانش آموزان مخاطب فیلم باشند یا نباشند. ما باید موانع سر راه حمایت از تولید و اکران فیلم‌ها ‌را برداریم تا به آینده سینمای کودک امیدوار شویم.

سینمای کودک ما در مرحله زیرپله قرار دارد

نیکخواه آزاد توضیح داد: این خوب است که ما بتوانیم بودجه‌ای را از دولت بگیریم چرا که قرار است صرف فرهنگ کشور ما شود ولی به این امیدی نداشته باشید. هاشمی‌ با ساخت « تورنا۲» بر سینمای کشور تاثیر گذاشته است. سینمای کودک ما در مرحله زیرپله قرار دارد بنابراین باید چیزی برای ارائه داشته باشیم که امیدوار کننده باشد. در حال حاضر بچه‌های ما تنها یک کلیک با جذاب‌ترین فیلم‌های دنیا فاصله دارند. ما یک مزیت زبان فارسی را داشتیم ولی حالا آن هم حل شده است و همین موضوع کار را برای فیلمسازان سخت می‌کند. فیلم‌های ما در شبکه نمایش خانگی وضعیت بهتری از اکران پیدا می‌کند آیا دلیل این موضوع این نیست که سطح فیلم‌های ما در حد شبکه نمایش خانگی است و در حد سینما نیست؟ مهمترین عنصر ما قصه پردازی و قصه گویی است اما آنچه که باعث تمایز آثار حال حاضر با فیلم‌های دهه ۶۰ می‌شد، همین بوده است برای مثال «پاستاریونی» با وجود اینکه صحنه و پروداکشن خوبی دارد ولی قصه چندانی ندارد. ما در دهه ۶۰ رقیب نداشته‌ایم اما امروز این گونه نیست و بچه‌ها ‌فیلم‌های ما را با بهترین آثار روز جهان مقایسه می‌کنند و در جایگاه مقایسه با بهترین‌ها ‌قرار گرفته‌ایم.

جایزه جشنواره کودک به فیلم «۲۳ نفر» یک خیانت است

هاشمی‌بیان کرد: برخی فیلم‌ها ‌واقعا حمایت دولتی نیاز دارد ولی تنها متن خوب کافی نیست و این باید آسیب شناسی شود. در واقع به همین دلایل است که من مجبور می‌شوم کارهایی را بسازم که از نظر بسیاری از افراد زهرماری تلقی می‌شود. اگر من به مرحله برند شدن رسیده‌ام برای این است که در این مراحل به متن بهتری برسم و با وجود اهمیت، اما آیا می‌شود با نویسنده‌های امروز که وقت برای نوشتن، نمی‌گذارند متنی نوشت که هم خوب باشد و هم خیال انگیز؟ همین موضوع دلیل شکست «پاستاریونی» است چرا که خیال انگیز نیست. من به خاطر همین است که «پیشونی سفید»، «تورنادو» را اینگونه ساخته‌ام. بچه‌ها ‌به دنبال فانتزی هستند به همین دلیل است که می‌گویم جایزه جشنواره کودک به « ۲۳ نفر» یک خیانت است. من می‌دانم «۲۳ نفر» یک فیلم بسیار خوب است اما نباید به آن جایزه داد چون المان‌های ‌فیلم‌های کودکان را ندارد. بنابراین اگر می‌خواهیم امروز به بچه‌ها ‌برسیم باید ببینیم آنها چه چیزی نیازی دارند که در واقع همان فانتزی و خیال انگیزی است در در جریان بازی‌های اینترنتی باید این عنصر بیشتر شود.

نیکخواه آزاد عنوان کرد: این امر برای امروز نیست در تمام دوران‌ها ‌همینطور بوده و بچه‌ها ‌نیاز به فانتزی داشته و دارند. من با شما همسو هستم ولی باید به دنبال عناصر جذابیت فیلم‌ها ‌بگردیم. ما باید به دنبال دغدغه بچه‌های امروز بگردیم باید با قصه گویی خوب و فانتزی شود که نتیجه بخش شود.

فروزش در خصوص مشکل سینمای کودک اظهار کرد: حلقه گمشده حمایت مالی از فیلم‌ها ‌است پس باید شروع کنیم. سرمایه گذاری در این زمینه لازم است که نداریم. من می‌دانم هاشمی ‌سرمایه ساخت فیلم اولش را از خود گذاشته است. کمتر آدم شجاعی داریم که تمام زندگی خود را پای کار بگذارد ما تهیه کنندگانی داریم که در سینمای بزرگسال نابود شده‌اند.

هاشمی‌ تصریح کرد: در حال حاضر سرمایه‌گذاری دارم که منتظر است فیلم بعدی‌ام را بسازم چون فیلم‌های قبلی من پولشان را برگردانده‌اند. من حرف خیلی‌ها ‌را گوش ندادم به دنبال این رفته‌ام به دنبال چیزی هستم که خانواده‌ها ‌را به تماشای فیلمم بنشاند چون راهی جز این نبود من حتی به آهنگساز گفتم فراموش کن که کسی در صنفت از تو دفاع کند. من به علت کمبود بودجه نتوانستم در فیلم‌هایم از گریم هالیوودی استفاده کنم .من سرعتم را بالا بردم تا هزینه‌هایم پایین بیاید و سرمایه گذار ضرر نکند. این مسیر را می‌روم تا برند شوم آن وقت دیگر فلیمی‌ می‌سازم که موضوعاتی مثل «پارسال بهار دست جمعی» را در فیلمم نمی‌آورم چون دیگر نیازی ندارم ولی در حال حاضر به این نیاز دارم.

سپس گودرزی توضیح داد: در اینجا چند نکته می‌گوییم اول اینکه چرا به افرادی مثل فروزش و نیکخواه بها نمی‌دهیم؟ ما حتما باید با آزمون و خطا به جوانان برسیم؟ این تفکر اشتباهی است چرا که بسیاری از دوستان با تجربه را که می‌توانند راهگشا باشند رها کرده‌ایم تا به جوانان برسیم. در حال حاضرنسل‌های چند سال گذشته مان را در بلاتکلیفی از سیاست‌های مربوط به کودکان ونوجوانان وارد دنیای بزرگسالان کرده‌ایم درواقع حتی دوران بلوغ آنها را نادیده گرفته‌ایم و نهایتا با همه پدیده‌ها ‌ناگهانی روبرو شده و تحت تاثیر قرار می‌گیرند. بخش دیگری از مشکلات بی‌توجهی به قصه گویی است که این قشر را با عالم واقعی روبرو می‌کند. نکته دیگر هم این است که چرا فیلمسازان عرصه کودک اصرار دارند، فیلمنامه‌هایشان را خودشان بنویسند؟ این فیلم‌های مزخرف که بر خانواده‌ها ‌تاثیرات مخرب می‌گذارد قطعا خانواده‌ها ‌را ازسینما دور می‌کند. در ادامه باید بگویم ما هروقت از اقتباس و ادبیات کودک و نوجوان دوره شده‌ایم ضربه‌اش را خورده‌ایم.

هاشمی ‌اظهار کرد: نویسندگان جایگاه خوبی پیدا نکرده‌اند و پول خوبی هم به آنها پرداخت نمی‌شود. در حال حاضر نویسندگان حرفه‌ای وقت ندارند یعنی زمان زیادی را برای نوشتن کار می‌خواهند در حالیکه در این مدت درگیر نوشتن آثار دیگری هستند و هر فیلم را طی مدت چند روزه می‌نویسند در این شرایط قطعا نویسندگی خوبی برای اثر نخواهیم داشت. نویسنده حرفه‌ای، فانتزی و کودک نویس که برای کار وقت بگذارد در این کشور به تعداد انگشت دستانمان نداریم. شناختن ادبیات و سینمای کودک کافی نیست بلکه این موفقیت نیاز به تجربه دارد. دولت باید نویسندگانی را در اختیار بگیرد که در ازای درآمد مناسب و تیتراژ خوب متنی با کیفیت را تولید کرده و اجازه گرفتن چند کار همزمان را آن‌ها ‌سلب کند. ما با بحران روبرو هستیم و به مدیریت آن نیاز داریم. متاسفانه همه تصمیم گیرندگان سینمای کودک، کودک را نمی‌شناسند.

 پدر من را برای اکران فیلم «دو خواهر» درآوردند

پرتوی در ادامه یادآور شد: اقتباس نه تنها در سینمای کودک بلکه لازمه سینمای ما است ولی همیشه بد پیش رفته است. در این عرصه فقط سیما فیلم و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان چند کتاب کودک را خریداری کرد و هیچ وقت قدم بزرگی برای ساخت آن بر نداشته‌اند. آیا این اقتباس‌ها ‌پاسخگوی سینمای ایده آل ما هستند یا نه؟ ما در حال حاضر از این فضا دور بوده‌ایم و آثار اقتباسی خوب بسیار کم داریم. ما باید نویسنده فانتزی نویس و آشنا به کودک را تربیت کنیم که بتوان آنطور که باید برای ساخت فیلم‌های کودک اقدام کنیم. ما اقتباس خوبی نداریم. من برای ساخت فیلم در حوزه کودک امکاناتی ندارم و شرایطش هم دیگر برایم پیش نیامده است. در آخرین فیلمم «دو خواهر» که مسئولیت تهیه کنندگی و کارگردانی آن را خود برعهده داشته‌ام پدر من را برای اکران فیلم درآوردند چون با نمایش فیلم روز واقعه همزمان شده بود و نهایتا منجر به شکست من شد. بعد از این فیلم باید چه امیدی به سینما داشته باشم؟ همه این مشکلات هم ناشی از حمایت دولتی فیلم «روز واقعه» و حمایت شخصی از فیلم من بوده است. با وجود چاپ پوستر و تبلیغات مانع از اکران فیلم من شدند و دیگر برایم مهم نبود که سینمای کودک به کجا کشیده می‌شود. در حال حاضر هیچ امید، خیال آسوده و حامی‌ای برای سینمای کودک وجود ندارد چرا باید فیلم بسازم؟ برای من هم آسان است که آثار سخیف و کمدی را بسازم ولی نساختم.

فروزش یادآور شد: سینمای کودک نیاز به قدرتی دارد که پشت آن بایستد و جریان را به سمت و سوی مورد نظر هدایت کند.

نیکخواه آزاد توضیح داد: ما نباید احیای سینمای کودک را به ارگان‌های دولتی منوط کنیم چون جاهای دولتی به دنبال رزومه‌ای برای خود هستند. آنها نمی‌توانند با آثار کودک پز بدهند. این در حالی است که مسئولان عوض می‌شوند و اشکال اصلی تکیه به مسئولان دولتی همین است و هر کدام برای خود سازی می‌زنند. ما مرکز توسعه سینمای کودک و نوجوان را با این استدلال راه انداختیم یعنی به مدیران گفتیم که مدیران رفتنی هستند و ما ماندنی. راه ما از این حمایت دولتی و تعیین تکلیف جداست. ما فقط با ایستادن روی پای خودمان می‌توانیم به نتیجه برسیم.

هاشمی ‌بیان کرد: من فکر می‌کنم در حال حاضر به سینمای کودک کمی‌توجه شده یعنی اکرانش ساده‌تر شده است. به جرئت می‌توان گفت هیچکس به اندازه نیکخواه آزاد در عرصه ادبیات کودک تاثیرگذار نبوده است با اینکه ۳۰ سالی هست که با ایشان دعوا دارم و بسیاری از حرفه ای‌های این عرصه باید در حرف‌هایشان انگیزه بدهند تا حداقل ازحمایت‌های اندک برخودار شویم که درست و منطقی باشد. سینمادار حاکم بلامنازع است پس باید شرایط را به نحوی فراهم کنیم که صندلی‌های سینمایش را پر کنیم. ما باید به مسئولین انگیزه حمایت بدهیم.

ترکمانی ادامه داد: این نیست که مسئولان ما به دنبال حمایت نباشند، چرا که تلاش خود را در این زمینه کرده‌اند و برای نمونه می‌توان به تغیییر شکل در شوراهای فارابی اشاره کرد. شکل و فرم از مدل تک نفره تغییر کرده است و فیلمنامه‌ها ‌توسط اتاق فکر نوشته می‌شود که این گام خوبی است. اگر برای سینمای کودک سرتان درد می‌کند باید مطالبه گری صورت گیرد و این اقدام توسط سینماگران انجام شده است. معتقدم شرایط کلی سینما مشکل دارد و مسئولان فرهنگی دیگر هم در این زمینه مقصرند که باید پا بیش بگذارند. چرا حوزه هنری وارد جریان تولید نمی‌شود؟

هاشمی‌نیز تاکید کرد: معتقدم حوزه هنری باید در حیطه اکران وارد میدان حمایتی شود که اتفاقا شده و عملکرد چشمگیری داشته است.

عشیری در خصوص وظیفه ارگان‌ها ‌و مراکز در حمایت از سینما گفت: برخی مراکز در کشور ازجمله کانون پرورش فکری کودکان و نوجوان، فارابی، آموزش و پرورش و … ماموریت دارند. فارابی وظیفه تخصیص بودجه و حمایت از فیلم‌ها ‌را برعهده دارد و در کنار آن حوزه هنری وظیفه حمایت از اکران را. این در حالی است که حوزه هنری در کنار تولید فیلم و ساخت آثاری چون «بیست و یک روز بعد» و «لوپتو» در حوزه کودک و نوجوان، طی دو سال اخیر بیش از ۱۳ فیلم مربوط به سینمای کودک را اکران کرده و پخش ۱۳ فیلم در این ژانر بر عهده داشته است. به دلیل اهمت کودکان و نوجوانان، مرکزی به نام حوزه هنری کودکان و نوجوانان ایجاد شده که راهبردهایی در این زمینه دارد. در مرحله اکران فیلم‌ها ‌توجه و حواس فیلمسازان به حوزه هنری است چرا که مسئولیت آن حمایت از سینمای خانواده است و در این زمینه کارنامه موفق‌تری دارد.

نوشته حال بد گریبان‌گیر سینمای کودک/ سایه حمایت‌های دولت از سر سینما کم شده است/ رد پای فیلم‌های کودک در زیر‌پله‌ بازار محصولات فرهنگی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: به رغم بی مهری های انجام شده اما محمدمهدی حیدریان رئیس سابق سازمان سینمایی رقمی حدود هفتاد میلیون تومان برای اهدای جایزه بخش جنبی به جشنواره کمک کرد.

دبیر چهل و هشتمین جشنواره بین المللی فیلم رشد، افزود: به غیر از رئیس سازمان سینمایی ۷ نهاد دیگر شامل انجمن فیلم کوتاه ایران، انجمن صنفی فیلمسازان مستند ایران، مرکز توسعه سینمای کودک و نوجوان، موسسه تاک سرزمین من انجمن اهدای عضو ایرانیان، آسیفا و مجموعه فرهنگی و گردشگری عباس‌آباد هم در این جشنواره به ما کمک کردند.

وی افزود: اتفاقی که در این دوره از جشنواره افتاد اینکه ما غیر از فیلم‌های که ثبت نام کرده بودند دنبال آثاری که امسال درباره و مرتبط با کودکان بود رفتم و خواستم که در جشنواره شرکت کنند.

نیکخواه‌آزاد ادامه داد: افتخار می‌کنم که خودم دنبال فیلم‌هایی مثل «بچه خور»، «درساژ»، «اتاق تاریک» و برخی فیلم‌های کوتاه و بلند دیگر رفتم و معتقدم جشنواره ها باید در طول سال فیلم ها را رصد کند و منتظر نمانند تا فیلم های در سایت ثبت نام کنند.

دبیر چهل و هشتمین جشنواره بین المللی فیلم رشد، گفت: اتفاق دیگر جشنواره این بود که ما به دور از زرق و برق سعی کردیم بخش های مختلف جشنواره را بی ریا و ساده برگزار کنیم اتفاقی که در جشنواره های خارجی هم می افتد. آنها تلاش می کنند مراسمی ساده داشته باشند اما در عوض از هنرمندان خود برای ساخت و تولید حمایت می کنند.

وی افزود: سعی کردیم به جای خرج کردن پول های گزاف برای دکور و چیزهای حاشیه ای دیگر این هزینه ها را برای اهدای جوایز به فیلم ساز ها اختصاص دهیم.

نیکخواه‌آزاد با بیان اینکه تمام تلاشم را کردم تا جشنواره به خوبی برگزار شود و شرمنده فیلم سازان نباشم، خاطرنشان کرد: البته این نوع برگزاری ساده جشنواره حمل بر بی ادبی نباشد؛ حتما شان هنرمندان ما برگزاری بهترین نوع جشنواره ها است.

در ادامه این مراسم جوایز هر بخش با حضور داوران آن به برگزیدگان اهدا شد.

نادره ترکمانی فیلم ساز و کارگردان سینما به نمایندگی از داوران بخش موسسه تاک سرزمین من (توانمندسازی انجمن‌های کودکان کار و خیابان) ضمن خوشحالی از حضور در جشنواره فیلم رشد، گفت: از دست اندرکاران جشنواره فیلم رشد و وحید نیکخواه آزاد تشکر می‌کنم که این بخش جنبی را راه اندازی کردند. امیدوارم که بازهم این زمینه فراهم شود تا فیلمسازان بتوانند از فیلم هایی درباره کودکان کار و خیابان فیلم بسازند.

خسرو صالحی یکی دیگر از داوران این بخش، گفت: فیلم هایی که ما داوری کردیم کمی ناراحت کننده بود اما خوشحالم که در این جشنواره به کودکان کار و خیابان توجه شده است. امیدوارم که تمامی کودکان کار را  پشت میز مدرسه ببینیم.

در بخش اعطای جوایز انجمن اهدای عضو، نماینده کتایون نجفی‌زاده مدیر عامل انجمن اهدای عضو ایرانیان با حضور روی سن بیانیه هیات داوران این بخش را قرائت کرد.

در قسمتی از این بیانیه آمده بود: امید که با معونت حضرت باری تعالی و همراهی و پشتیبانی مستمر مسئولین دلسوز فرهنگی کشور و همچنین نام‌آوران فرهیخته عرصه‌های مختلف، در آینده‌ای نزدیک شاهد روزی باشیم که هیچ عضو قابل پیوندی، قبل از پیوند خاک نشود و تمامی بیماران نیازمند به پیوند اعضا، شفای عاجل یابند و به حداقل حق مسلم خود که همانا ادامه حیات و نفس است، نائل آیند.

بخش بعدی جوایز مربوط به انجمن صنفی فیلمسازان مستند ایران بود که محمدحسن دامن‌زن، مهدی گنجی و محمود مجیب داوران این بخش با حضور روی سن جوایز خود را اهدا کردند.

حسین ریگی کارگردان مستند «فصل بادهای گرم» پس از دریافت جایزه‌اش، گفت: امیدوارم هیچ فردی دیگر از تحصیل محروم نباشد، جایزه جشنواره رشد شیرین است اما این جایزه شیرین تر است چون از انجمن صنفی فیلمسازان مستند ایران  دریافت کردم.

در بخش اهدای جوایز مجموعه فرهنگی و گردشگری عباس‌آباد مدیر این مجموعه برای اهدای جوایز روی سن آمدند و یکی از داوران، گفت: جشنواره فیلم رشد قدیمی ترین جشنواره کشور است و منطقه عباس آباد خوشحال است که سهم کوچکی در این جشنواره داشته است. از همه دوستان تقاضا دارم به اراضی عباس آباد بیایند و از این منطقه دیدن کنند.

در ادامه رهبر قنبری یکی از داوران بخش مرکز توسعه سینمای کودک و نوجوان به عنوان نماینده هیات داوران این بخش، گفت: ما با اختیار کامل این فیلم ها را انتخاب کردیم. ما فیلمسازها میهن پرست ترین افراد این جامعه هستیم و با تمام کاستی ها هیج جا نرفته‌ایم.

در این بخش جایزه فیلم «اتاق تاریک» را سید علیرضا میرسالاری بازیگر خردسال این فیلم دریافت کرد و در پاسخ به پرسش نادره ترکمانی که پرسید آیا واقعا در فیلم گریه کردی، گفت: مجبور بودم و باید گریه می‌کردم.

گفتنی‌ست که جوایز نهادهای صنفی سینمایی را که مبلغی حدود ۷۰ میلیون تومان می شود را رئیس سازمان سینمایی تأمین کرده بود.

گفتنی است داوری این نهادها معطوف به فیلم های ایرانی کوتاه و بلند حاضر در جشنواره بود.

**برگزیدگان بخش جنبی به شرح زیر است:

*«انجمن فیلم کوتاه ایران»

فیلم اول؛ «جمعه گل» ساخته محمدرضا حاجی‌غلامی یزدی

فیلم دوم؛ «تپه‌های پوشیده از برف» ساخته مهدی مهرنیا

فیلم سوم؛ «مارلون» ساخته درناز حاجی‌ها

*«مجموعه فرهنگی و گردشگری عباس‌آباد»

فیلم اول؛ «جمعه گل» ساخته محمدرضا حاجی‌غلامی یزدی

فیلم دوم؛ «دوئل» ساخته محمدرضا خردمندان؛

فیلم سوم؛ «من، تو، ما» ساخته علی‌عرفان فرهادی

*«انجمن صنفی فیلمسازان مستند ایران »

فیلم اول؛ «فصل بادهای گرم» ساخته حسین ریگی

فیلم دوم؛ «رزم‌آرا، یک دوسیه مسکوت» ساخته احسان عمادی

فیلم سوم؛ «جاده‌های برفی» ساخته هایده مرادی

*«مرکز توسعه سینمای کودک و نوجوان»

سه فیلم در یک سطح ارزیابی شدند

«درساژ» ساخته پویا بادکوبه

«اتاق تاریک» ساخته روح‌اله حجازی

«بیست و یک روز بعد» ساخته محمدرضا خردمندان

فیلم دوم؛ «لکنت» ساخته محمدرضا حاجی‌غلامی یزدی

*«موسسه تاک سرزمین من» (توانمندسازی انجمن‌های کودکان کار و خیابان)

فیلم اول؛ «بچه‌خور» ساخته محمد کارت؛ در این بخش فرحانه سبحانی و علیرضا حکیمی بازیگران فیلم «بچه‌خور» نیز تقدیر شدند

فیلم دوم؛ «زحل» ساخته نسرین محمدپور

*«انجمن اهدای عضو ایرانیان»

فیلم اول؛ «تداوم» ساخته امیر صدیق

*«آسیفا»

فیلم‌‌های اول؛ «گرگم و گله می‌برم» ساخته امیرهوشنگ معین

فیلم دوم؛ «روباه» ساخته صادق جوادی

فیلم سوم؛ «کودکان کویر» ساخته سعادت رحیم‌زاده

فیلم چهارم؛ «باربر» ساخته داریوش اسکویی

فیلم پنجم؛ «آلفابت» ساخته کیانوش عابدی

آیین اختتامیه چهل و هشتمین جشنواره بین المللی فیلم رشد جمعه ۲ آذر و از ساعت ۱۸ با حضور سیدمحمد بطحایی وزیر آموزش و پرورش در سینما فلسطین برگزار خواهد شد.

نوشته برگزیدگان بخش جنبی جشنواره فیلم رشد معرفی شدند/ نیکخواه آزاد: هزینه‌های جشنواره را صرف جوایز کردیم تا دکور اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این نشست، حیدر تورانی معاون وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه جشنواره رشد یکی از قدیمی ترین جشنواره های ایران بوده است که از قبل از انقلاب برگزار می شده و مورد استفاده دانش آموزان قرار می گرفته است؛ گفت: فلسفه وجودی این جشنواره، کمک و تعمیق یادگیری، آموزش رفتار مطلوب در جامعه به عنوان یک  شهروند موثر و موفق  است.

تورانی با بیان اینکه در بین رسانه های آموزشی تنها کتاب نیست که می تواند موثر باشد و سینما رسانه ای تاثیرگذاری است که هیچ رسانه ای قدرت و قوت آن را ندارد؛ عنوان کرد: در این چند سال وزارت آموزش و پرورش به اهمیت رسانه سینما واقف بوده است و امیدواریم با تلاش هایی که می شود؛ نه فقط در بخش تولید موفق باشیم که بتوانیم در اکران این فیلم ها در بستر مدرسه و در میان دانش آموزان به موفقیت هایی برسیم.

وی با بیان اینکه از فیلم های جشنواره رشد که بعد از جشنواره در شهرهای مختلف به نمایش در می آیند به صورت متفاوتی استقبال می شود؛ گفت: بخشی از عدم استقبال و یا استقبال کم به ضعف ما در معرفی فیلم و اکران آنها مربوط می شود و برخی موارد به بدنه و مصرف کننده می رسد که هنوز به اهمیت این رسانه واقف نشده است.

تورانی با اشاره به این مطلب که امسال فیلم های خوب بسیاری در بخش ملی و بین المللی جشنواره بین المللی رشد حضور دارند؛ گفت: یقین داریم نسبت به سال گذشته قدم های بزرگتری را در جشنواره برداشته ایم و زمینه بهتری برای فرایند تعلیم و تربیت فراهم آورده ایم تا دانش آموزان بتوانند خیلی از مفاهیم و پدیده ها را از دل این فیلم ها بیاموزند.

معاون وزیر و سرپرست سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی با ماموریت محورخواندن جشنواره بین المللی فیلم رشد؛ اظهار داشت: مرز بیان و تفکر باید گسترده شود و در عین حال که همه افراد این فرصت را پیدا می کنند که از دیدگاه خود به بیان اندیشه هایشان بپردازند ما هم به عنوان مسئول بتوانیم از استعدادهای باقوه و بالفعل افراد استفاده کنیم.

وی انتخاب فیلم های این دوره از جشنواره را منوط به فیلم هایی دانست که می توانند با ذایقه همگانی ارتباط برقرار کنند و گفت: برای انتخاب فیلم های بهتر باید با دنیا ارتباط و تعامل بیشتری داشته باشیم و هم تاثیر بگیریم و هم تاثیر بپذیریم.

تورانی با اظهار تاسف از اینکه مدارس درس و کنکور محور شده اند؛ اظهار داشت: متاسفانه دانش آموزان را آنقدر درگیر کنکور کرده ایم که از دنیای هنر و فیلم دور شده اند؛ حتی فرصت کتابخوانی را از آنها گرفته ایم درحالیکه ما در مدارس دو ساعت آموزشی را آزاد کرده ایم و به مدیران و معلمان این امکان را داده ایم تا از فیلم ها استفاده کنند.

معاون وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه ۱۴ میلیون دانش آموز داریم در حالی که تنها ۴ میلیون دانش آموز امکان دیدن فیلم های رشد را پیدا می کنند؛ افزود: باید مدیران آموزش و پرورش را نسبت به رسانه سینما حساس کنیم.

این مقام مسئول با اظهار امیدواری از اینکه دانشگاه فرهنگیان هم در جشنواره رشد ورود کرده است؛ گفت: هنرمندان اگر فیلم نسازند می میرند و باید زمینه فراهم شود تا همه اقشار و تفکرات که دلشان برای تعلیم و تربیت کشور می سوزد فرصت بیان داشته باشند و این مورد یکی از شاخصه های این دوره بود که به آن اهمیت داده شد.

**مخاطب بالقوه جشنواره بین المللی رشد

در ادامه وحید نیکخواه آزاد دبیر چهل و هشتمین جشنواره بین المللی فیلم رشد با اشاره به پیشینه این جشنواره که در خاورمیانه قدیمی ترین و در آسیا یکی از قدیمی ترین جشنواره ها است؛ عنوان داشت: مخاطب بالقوه جشنواره رشد حدود ۱۵ میلیون نفر است درحالیکه پارسال بیش از ۴ میلیون دانش آموز در طی جشنواره فیلم دیدند.

وی طیف مخاطبین جشنواره را بسیارمتنوع خواند و با بیان اینکه جشنواره رشد یک جشنواره موضوعی است و ماموریت آن با وزارتخانه آموزش و پرورش است، گفت: امسال جشنواره نه تنها از نظر کمی بسیار پیشرفت داشته است که از نظر کمی هم بسیار متفاوت از سال های قبل بوده است.

نیکخواه آزاد به تدوین طرح جامعی درارتباط با جشنواره رشد و آموزش و پرورش اشاره کرد و گفت: وزارت آموزش و پرورش به استفاده از فیلم ها در برنامه آموزشی توجه ویژه ای دارد.

دبیر جشنواره رشد با اشاره به گنجاندن درس «ابد و یک روز» در کتاب درسی دوازدهم و بازخورد بسیار خوب آن از طرف بازیگران این فیلم از جمله نوید محمد زاده؛ پریناز ایزدیار و پیمان معادی افزود: آموزش و پرورش به شدت پیگیر این موضوع است که ارتباط جدی بین سینما و مدارس برقرار شود و فیلمسازان مجرب سینمای کودک و غیر کودک بتوانند نقش خود را در این زمینه ایفا کنند.

نیکخواه آزاد از حضور فیلم های مهمی از جمله توران خانم ساخته رخشان بنی اعتماد و مجتبی میرتهماسب برای اولین بار در چهل و هشتمین جشنواره بین المللی رشد خبر داد و افزود: در بخش بین المللی به حدی فیلم به دفتر جشنواره ارسال شد که از بخشی از آنها خواستیم تا فیلم هایشان سال آینده به نمایش در بیایند.

وی همچنین از دوبله فیلم ها برای دانش آموزان دبستانی به سرپرستی ناصر ممدوح خبر داد و گفت: در جشنواره چهل و هشتم ضمن انتخاب فیلم های درجه یک ایرانی، فیلم های مهمی از جمله کودک خاموش که جایزه اسکار ۲۰۱۸ را گرفت هم در لیست نمایش داریم که از طریق قانونی به بخش مسابقه راه پیدا کرده است.

دبیر جشنواره مناسبات خانوادگی را یکی از موضوعات مهم برای انتخاب فیلم ها دانست و گفت: فیلم هایی بودند که موضوعات مرتبط با جشنواره داشتند اما به دلیلی اینکه کیفیت خوبی نداشتند از لیست انتخاب حذف شدند چراکه کیفیت به اندازه موضوع برای ما مهم بود.

نیکخواه آزاد با بیان این مطلب که جشنواره فیلم رشد به دنبال تقویت تولید آثار آموزشی است؛ گفت: عنوان رسمی این رویداد فرهنگی، جشنواره فیلم های «علمی، آموزشی و تربیتی» است با این حال و بر خلاف این عنوان، جشنواره رشد در سالیان اخیر در بخش فیلم‌های داستانی که عمدتاً فیلم های تربیتی به حساب می آیند، غنی‌تر بوده و حضور فیلم‌های علمی و آموزشی باکیفیّت در آن به مرور کم‌رنگ شده است.

وی با بیان اینکه باید موانع ساخت فیلم های علمی و آموزشی شناخته و رفع شود؛ اظهار داشت: ما در این دوره از جشنواره درصدد هستیم فرصت ها و تهدیدهای این امر را بررسی و توجّه مسئولان را به آن جلب کنیم و شخصاً امیدوارم که در سال های آینده با وضعیت بهتری مواجه شویم.

**شعار جشنواره امسال؛ دانش در آیینه تصویر

وحید نیکخواه آزاد؛ شعار جشنواره امسال را «دانش در آینه ی تصویر» اعلام کرد و گفت: این جشنواره هنگامی به چشم انداز آرمانی خود نزدیک می شود که بتواند مجموعه‌ای از فیلم‌ها را در راستای اهداف و برنامه ریزی وزارت آموزش و پرورش عرضه کند.

دبیر چهل و هشتیمن جشنواره بین المللی رشد با اشاره به این مطلب که امسال فیلم‌هایی که به سه سرفصل علمی، آموزشی و تربیتی ارتباط مستقیم دارند، در جشنواره حضور پررنگ تری دارند؛ از برگزاری گفتگوها و میزگرد‌هایی در این خصوص خبر داد که در کنار نمایش فیلم ها به طور گسترده به آنها پرداخته می شود.

**۷۴۰ فیلم ایرانی به دبیرخانه رسید

نیکخواه آزاد تعداد فیلم های ایرانی رسیده به دبیرخانه را ۷۴۰ فیلم اعلام کرد که آثار منتخب در سه بخش فیلم داستانی، پویانمایی و مستند به رقابت خواهند پرداخت.

وی همچنین از حضور ۴۶۶ فیلم از فیلمسازان ایرانی خبر داد که متقاضی شرکت در بخش بین الملل جشنواره هستند و آثار آن ها توسط هیئت انتخاب بررسی شده و در نهایت از این تعداد، ۴۷ فیلم پویانمایی، ۱۸ فیلم مستند و ۳۵فیلم داستانی برای شرکت در بخش مسابقه ی بین الملل این جشنواره انتخاب شده اند.

بنابر گفته های دبیر جشنواره بین المللی فیلم رشد؛ از میان ۷۴۰ فیلم ایرانی متقاضی شرکت در جشنواره، ۱۰۸ فیلم برای شرکت در بخش مسابقه ی بین المللی برگزیده شده اند که شامل ۸ فیلم بلند داستانی، ۳۸ فیلم کوتاه داستانی، ۲۰ فیلم مستند و ۴۲ فیلم پویانمایی هستند. نیکخواه همچنین در بخش بین الملل، فیلم ها از ۲۸ کشور از ۵ قاره حضور خواهند داشت که از میان آنها ایتالیا با ۱۱ فیلم، هند با ۸ فیلم و فرانسه با ۷ فیلم، دارای بیشترین نماینده در این جشنواره هستند.

**رقابت ۱۳ فیلم بلند سینمایی در جشنواره

نیکخواه آزاد همچنین از رقابت ۱۳ فیلم بلند سینمایی در این جشنواره خبر داد و افزود: در بخش داستانی بلند در این دوره از جشنواره ۸ فیلم سینمایی ایرانی و ۵ فیلم سینمایی خارجی به بخش مسابقه راه یافتند.

وی همچنین از حضور پویانمایی های خارجی چون ابرقهرمانان من، پابرهنه، خانه، گام های قهرمان، ماه نورد، میرکات از کشورهای کلمبیا، آفریقای جنوبی، کره جنوبی، مالزی، جمهوری چک، دانمارک، اسلواکی در جشنواره خبر داد و اضافه کرد: در این بخش از میان آثار ایرانی رسیده به دبیر خانه ی جشنواره ۸ فیلم سینمایی زیر در بخش مسابقه ی بین الملل رقابت خواهند کرد. اتاق تاریک (روح الله حجازی)، بیست و یک روز بعد (محمدرضا خردمندان)، تپلی و من (حسین قناعت)، درساژ (پویا بادکوبه)، زیر سقف دودی( پوران درخشنده)، لکنت(محمدرضا حاجی غلامی)، من و جمعه (حسین عامری)، هندی و هرمز (عباس امینی) از جمله این فیلم ها بودند.

**دانش آموزان فیلمساز باهم رقابت می کنند

دبیر جشنواره بین المللی رشد گفت: از میان ۱۳۸ فیلم ارسالی فرهنگیان به دبیرخانه  جشنواره رشد، ۲۰ فیلم زیردر بخش مسابقه حضور خواهند داشت که در حوزه های مستند علمی آموزشی، فیلم داستانی کوتاه و پویانمایی تولید شده اند و به موضوعاتی چون بهداشت و تندرستی، تعلیم و تربیت، مسائل اجتماعی، حفظ ذخایر ملی، آموزه های دینی، کار آفرینی و حرفه آموزی می پردازند.

وی ادامه داد: همچنین از میان ۱۲۷ فیلم رسیده به دبیرخانه، ۱۵ فیلم به بخش فیلمسازان دانش آموز جشنواره راه یافتند که از این تعداد ۱۱ اثر از دانش آموزان دختر و ۴ فیلم از دانش آموزان پسر از استان های فارس، قزوین، زنجان، خوزستان، خراسان رضوی، اصفهان، کرمان و تهران برای کسب تندیس زرین جشنواره با هم رقابت می کنند.

**رقابت ۸۹ پویانمایی ایرانی و خارجی در جشواره رشد

بنابرگفته های دبیر جشنواره بین المللی رشد در این دوره از جشنواره ۸۹ پویانمایی ایرانی و خارجی در بخش پویا نمایی به رقابت می پردازند که از این تعداد ۴۲ فیلم پویانمایی ایرانی و ۴۷ انیمیشن خارجی به بخش مسابقه راه یافته اند. این آثار از کشورهای روسیه، مجارستان، مکزیک، آلمان، دانمارک، انگلستان، هند، فرانسه، کانادا، آمریکا، لیتوانی، عراق، مالزی، اسلوونی، استرالیا، مصر، ژاپن، جمهوری چک، ایتالیا، آرژانتین و ایرلند هستند. همچنین در این بخش از میان آثار ایرانی رسیده به دبیر خانه ی جشنواره ۴۲ پویانمایی در بخش مسابقه ی بین الملل رقابت خواهند کرد.

**رقابت ۶۸ فیلم داستانی کوتاه در بخش بین‌الملل

وحید نیکخواه آزاد همچنین با اعلام این خبر که ۳۸ فیلم ایرانی و ۳۰ فیلم از فیلمسازان خارجی به بخش مسابقه فیلم های داستانی کوتاه راه یافتند؛ گفت: این آثار از کشورهای انگلستان، هند، مصر، ترکیه، اندونزی، یونان، ایتالیا، مالتا، اسپانیا، پرتغال، تونس، برزیل، مکزیک، آلمان، دانمارک، فیلیپین، فنلاند حضور خواهد داشت.

**رقابت ۳۹ فیلم مستند در جشنواره

دبیر جشنواربین المللی فیلم رشد در ادامه از رقابت ۳۹ فیلم مستند در بخش بین‌الملل خبر داد. نیکخواه آزاد گفت: ۲۱ مستند ایرانی و ۱۸ مستند خارجی به بخش مسابقه بین الملل راه یافتند که این آثار از کشورهای مکزیک، سنگاپور، صربستان، هلند، بنگلادش، پاکستان، اندونزی، هند، ایالات متحده آمریکا، مولداوی، بلژیک، اسپانیا و آلمان هستند.

**معرفی داوران ایرانی چهل‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم رشد

دبیر جشنواره بین المللی رشد در ادامه این نشست به معرفی اعضای هیات داوران پرداخت. علیرضا رضاداد، مهوش شیخ الاسلامی و مهدی خرمیان به عنوان اعضای ایرانی هیات داوران این دوره‌ی جشنواره معرفی شدند که به همراه داوران خارجی به ارزیابی آثار می‌پردازند.

وی افزود: اسامی داوران خارجی این دوره از جشنواره استفان مازوویچ از صربستان؛ فلیپ آرالتینکی از لبنان در بخش مستند، گانگ لیان فنگ از چین و الیف ارگزن از ترکیه در بخش داستانی و ماتیا میلیچ از کروواسی و پاندای از هند در بخش پویانمایی هستند.

**مرور آثار آموزشی کیارستمی

یکی دیگر از بخش هایی که در این نشست به آن اشاره شد؛  مرور آثار آموزشی کیارستمی بود.

دبیر جشنواره بین المللی رشد درباره این بخش اظهار داشت: ۶ فیلم آموزشی و ۲ فیلم تربیتی از ساخته‌های فیلمساز فقید، عباس کیارستمی که همگی در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان ساخته شده اند، در جشنواره رشد به نمایش گذاشته خواهد شد و پس از نمایش این آثار در ۲ سانس، جلسه گفت وگو با حضور کارشناسان و همکاران قدیمی عباس کیارستمی برگزار می شود.

«زنگ تفریح»، «من هم می‌توانم»، «دو راه حل برای یک مسئله»، «رنگ‌ها»، «دندان‌درد» عنوان فیلم‌های آموزشی زنده یاد کیارستمی هستند که در این جشنواره نمایش داده خواهند شد. همچنین دو فیلم «اوّلی‌ها» و «مشق شب» نیز از جمله آثار تربیتی این فیلمساز است که در جشنواره رشد اکران خواهد شد.

**ثبت نام اعضای کانون فیلم رشد

وحید نیکخواه آزاد با بیان اینکه عضویت در کانون فیلم رشد رایگان است، اظهار داشت: اعضای کانون می‌توانند از تمامی برنامه‌های چهل و هشتمین دوره ی جشنواره فیلم رشد، به صورت رایگان استفاده کنند. همچنین شرکت در جلسات گفتگو با فیلمسازان، کارگاه های آموزشی، دیدار با کارگردان ها، بازیگران و عوامل فیلم های شرکت کننده در جشنواره برای افرادی که عضو کانون شوند، امکان پذیر است.

شرکت در مسابقه ی تصویری نقد فیلم های جشنواره (با صدها جایزه ی ارزنده)، عضویت رایگان در سینماتک فیلم رشد، حضور تعدادی از اعضا در مراسم افتتاحیه و اختتامیه ی جشنواره، از دیگر مزایای عضویت در کانون فیلم رشد اعلام شد.

دبیر جشنواره بین المللی فیلم رشد همچنین با بیان این مطلب که سینماگران، سینمادوستان، دانشجویان، آموزگاران و دانش آموزان می توانند با مراجعه به سایت کانون به نشانی festival.roshd.ir ثبت نام کنند و به عضویت کانون فیلم رشد درآیند؛ گفت: اعضای کانون فیلم رشد، برای اطلاع از نحوه و زمان تحویل کارت عضویت، اخبار و برنامه های جشنواره و چگونگی شرکت در مسابقه تصویری نقد فیلم های حاضر در چهل و هشتمین جشنواره ی فیلم رشد، در فضای مجازی، به نشانی@roshdfilmfestival در اینستاگرام و دیگر شبکه های اجتماعی مراجعه کنند.

**توافق انجمن سینمای جوانان ایران با جشنواره رشد

نیکخواه آزاد با اعلام این خبر که امتیاز شرکت رایگان در دوره‌های آموزشی انجمن سینمای جوانان ایران به ١۵ فیلمساز دانش‌آموز راه یافته به بخش رقابتی جشنواره‌ رشد اعطا می‌شود؛ عنوان کرد: انجمن سینمای جوانان ایران با اهدای جایزه نقدی به برگزیدگان نهایی این بخش، علاوه بر تقدیر از آنان حمایت می‌کند و مطابق این توافق گزیده‌ای از فیلم‌های سی و پنجمین جشنواره‌ بین‌المللی فیلم کوتاه تهران در جشنواره رشد به نمایش در خواهد آمد و میزگردی در زمینه فیلمسازی دانش‌آموزی برگزار خواهد شد. همچنین انجمن سینمای جوانان ایران امکان حضور فعّال همکاران جشنواره‌ رشد در زمان برگزاری سی و پنجمین جشنواره فیلم کوتاه تهران را فراهم می‌کند تا اعضای انجمن سینمای جوانان ایران و شرکت‌کنندگان در این جشنواره، با بخش‌ها و برنامه‌ها جشنواره‌ رشد آشنا شوند و به عضویت کانون‌ فیلم رشد درآیند.

دبیر چهل و هشتمین جشنواره بین المللی فیلم رشد همچنین در پاسخ به سوال خبرنگاری مبنی بر عدم نمایش فیلم «آن سوی ابرها» ساخته مجید مجیدی در جشنواره امسال فیلم رشد گفت: با تمام تلاشی که کردیم نتوانستیم با تهیه کننده این فیلم برای اکران آن در جشنواره به توافق برسیم در حالیکه این همکاری از سوی بسیاری از تهیه کنندگان و کمپانی های دیگر انجام گرفت.

**معرفی جایزه بین المللی مصطفی

وحید نیکخواه آزاد در پایان به جایزه بین المللی مصطفی که نوبل ایرانی است اشاره کرد و گفت: در این دوره از جشنواره این جایزه معرفی و فیلم های علمی منتخب آنها که توسط دانش آموزا ساخته شده است؛ نمایش داده می شود.

**

در ابتدای این نشست با حضور با حضور وحید نیکخواه آزاد (دبیر جشنواره)، حیدر تورانی (معاون وزیر آموزش و پرورش و سرپرست سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزش) ومحمد ناصری (رییس جشنواره و مدیرکل دفتر انتشارات و تکنولوژی آموزشی سازمان پژوهش و برنامه ریزی وزارت آموزش و پرورش) از پوستر چهل و هشتمین جشنواره بین المللی فیلم رشد رونمایی شد.

بنا بر این گزارش، بیش از چهار هزار فیلم خارجی متقاضی حضور در بخش رقابتی چهل و هشتمین جشنواره بین المللی فیلم رشد شدند که در نهایت از این تعداد، ۴۷ فیلم پویانمایی، ۱۸ فیلم مستند و ۳۵فیلم داستانی برای شرکت در بخش مسابقه ی بین الملل این جشنواره انتخاب شده است.

آثار انتخابی در سه بخش فیلم های داستانی، پویانمایی و مستند (شامل مستند علمی ـ آموزشی و مستند به مفهوم عام)  به رقابت خواهند پرداخت.

این فیلم ها از ۲۸ کشور از ۵ قاره در مسابقه ی بین الملل حضور خواهند داشت که از میان آنها ایتالیا با  ۱۱ فیلم، هند با ۸ فیلم و فرانسه با ۷ فیلم، دارای بیشترین نماینده در این جشنواره هستند.

همچنین از میان ۷۴۰ فیلم ایرانی متقاضی شرکت در چهل و هشتمین جشنواره ی بین المللی فیلم رشد، ۱۰۹ فیلم برای شرکت در بخش مسابقه ی بین المللی برگزیده شده اند که شامل ۸ فیلم بلند داستانی،  ۳۸ فیلم کوتاه داستانی، ۲۱ فیلم مستند و ۴۲ فیلم پویانمایی هستند.

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش چهل و هشتمین جشنواره بین المللی فیلم‌های علمی، آموزشی و تربیتی رشد را از ۲۵ آبان تا ۲ آذر ۹۷ در سینما فلسطین تهران برگزار خواهد کرد.

نوشته تورانی: مدارس هفته‌ای دو ساعت برنامه پخش فیلم بگذارند/ نیکخواه‌آزاد: رقابت فیلم‌های بلند خارجی برای نخستین بار اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وحید نیک‌خوه آزاد در کارنامه خود کارگردانی و تهیه‌کنندگی فیلم‌هایی مانند «گلنار»، «پاتال و آروزهای کوچک»، «دم صبح»، «نان و شعر» و… را ثبت کرده و با این پیشینه به دبیری ۴۸‌امین جشنواره فیلم رشد منصوب شده است؛ او به همین بهانه مهمان این هفته برنامه «باهمستان» بود. نیک‌خواه آزاد جشنواره فیلم رشد را قدیمی‌ترین جشنواره سینمایی ایران دانست و ویژگی‌ها و اهمیت آن‌را چنین تشریح کرد:

مشخصه اول جشنواره رشد، قدمت آن است، امسال ۴۸‌امین دوره این جشنواره را در پیش رو داریم که در واقع می‌توانست ۵۲‌مین باشد. این جشنواره سال ۱۳۴۲ با «نام جشنواره فیلم‌های علمی و آموزشی» آغاز به کار کرد و تا زمان انقلاب ادامه یافت اما پس از آن به مدت ۴-۵ سال متوقف شد و بعد دوباره به کارش ادامه داد.

ویژگی دوم این‌که «رشد» تنها جشنواره‌ای است که از ۷ ساله تا ۷۷ ساله مخاطبش هستند. می‌توانیم بگوییم این جشنواره مختص کودکان نیست و از دانش‌اموزان دبستانی و دبیرستانی، معلم‌ها و والدین تا مسئولان آموزشی و… نیز مخاطب آن هستند. در حالی‌که مخاطب جشنواره فیلم کودک اصفهان فقط بچه‌ّ ها هستند، ولی در این جشنواره حتی بخشی داریم که عنوان‌اش می‌تواند «ورود بچه‌ها ممنوع» باشد، چون فیلم‌هایی است که فقط باید بزرگترها آن‌را ببینند.

دبیر جشنواره رشد سومین ویژگی این رویداد فرهنگی-هنری را سراسری بودن آن دانست و اضافه کرد: رشد تنها جشنواره‌ای است که وقتی تمام می‌شود، با گلچین و گزیده‌ای از فیلم‌ها توری را در سراسر ایران شروع می‌کند و به همه استان‌های کشور سر می‌زند. این تور سینمایی که هر دو هفته در چند استان برقرار می‌شود، تا فروردین و اردیبهشت سال آینده ادامه دارد و با این روش دایره مخاطبان جشنواره به ۳-۴ میلیون نفر می‌رسد.

کارگردان فیلم «گلنار» جشنواره را مانند ویترینی دانست که به ما می‌گوید چه داریم و از آن طرف مثل انگشت اشاره‌ای است که می‌گوید چه باید داشته باشیم و ادامه داد:  در جشنواره رشد امسال توجه ویژه‌ای به چند مساله داریم که یکی از آن‌ها آموزش کودکان خاص چه از نظر بیماری جسمی، کودکان کار، بی‌سرپرست، بدسرپرست و… داریم و نمونه‌های خوبی از فیلم‌های خارجی و ایرانی به نمایش درخواهند آمد. امیدواریم با بحث‌ها، گفتگو‌ها و نشست‌هایی که خواهیم داشت، بتوانیم مسئولان آموزش و پرورش را روبه‌روی این سوال قرار دهیم که بگویند چرا موانع ساخت فیلم‌های علمی و آموزشی برداشته یا کم نمی‌شود. اگر این اتفاق بیفتد به نتیجه مطلوب جشنواره می‌رسیم.

وحید نیکخواه آزاد نبود انسجام و برنامه مدون را ایراد  و مشکل اصلی حوزه فیلم‌های آموزشی در کشور دانست و درباره وضعیت ساخت این فیلم‌ها گفت: اتفاق خوبی در حال وقوع است که از قبل برنامه‌ریزی نشده است، مثلا فیلم‌های مستندی درباره دریاچه ارومیه، ‌شهر قدیمی جندی‌شاپور و… ساخته می‌شود، این فیلم‌ها مثل گل‌های خوبی هستند که پراکنده می‌روید ولی ما برای این گل‌ها به باغبانی نیاز داریم تا باغی از گل‌های خوب داشته باشیم.

امسال در جشنواره رشد ۱۰-۱۱ عدد از فیلم‌های آموزشی و تربیتی کیارستمی را نمایش خواهیم داد. ما کیارستمی را با خانه دوست کجاست، زیر درختان زیتون، طعم گیلاس و… می‌شناسیم ولی خیلی از ما نمی‌دانیم فیلم‌های آموزشی مثل«دندان درد»، «رنگ‌ها»، «با ترتیب و بی‌ترتبیب» و.. ساخته است و فقط کیارستمی این کار را نمی‌کرد. این موضوع نشان می‌دهد در یک دوره کانون پرورش فکری کودک و توجوان این باغبانی فیلم‌های آموزشی به عهده داشته است.

به گفته دبیر جشنواره فیلم رشد در حال حاضر ساز و کارها تغییر کرده است، تلویزیون، کانون و هیچ سازمان دولتی دیگر در این زمینه فعالیت نمی‌کنند و لازم است که بخش خصوصی وارد این حوزه شود. نیک‌خواه آزاد یکی از موانع اصلی ساخت فیلم‌های آموزشی را نبودن امکان پخش و فروش عنوان کرد و افزود: سازنده فکر می‌کند فیلمش را کجا عرضه کند یا با آن به کجا برسد؟ و از آن طرف مدارس مانند پرنده گرسنه‌ایند که با دهان باز منتظر و نیازمند اثار آموزشی هستند. با توجه به استعدادها و توانایی‌هایی که در کشور ما وجود دارد، با برنامه‌ریزی و سرمایه گذاری درست در یک دوره پنج ساله می توانیم کشور اول دنیا در زمینه ساخت فیلم‌های آموزشی شویم.

تهیه‌کننده فیلم «کودک و سرباز» افزایش جذابیت فیلم‌های آموزشی را برای فروش و عرضه این فیلم‌ها دانست و در این مورد گفت: یکی از دلایل جذاب نبودن، کمبود بودجه و سرمایه در این زمینه است. ما باید بازاری درست کنیم که فیلم‌های جذاب به‌طور طبیعی رونق بگیرند و دیده شوند. مثل این است که بگوییم این غذا باید خوش‌مزه باشد تا بچه آن‌را بخورد و ویتامین‌ها به بدنش برسد. اگر حرف و پیام فیلم ما تلخ و ناخوشایند باشد، بچه آن‌را نمی‌گیرد و نمی‌خورد. متاسفانه از مسئولان اموزش و پرورش شنیده‌ام که بچه‌ها حتی حضور در کلاس را به تماشای بعضی از این فیلم‌ها ترجیح می‌داده‌اند. امسال قطعا این موضوع تغییر خواهد کرد و شرط اول راهیابی و نمایش فیلم‌های جشنواره جذابیت آن‌هاست.

وحید نیک‌خواه آزاد فعالیتش در حوزه سینمای کودک را به تحولات زندگیش در دوره جوانی خود مرتبط دانست و گفت: بیشتر آدم‌ها اگر به گذشته برگردند می‌توانند بگویند فلان فرد تاثیر چشمگیری روی زندگی من و مسیر آن داشت. من هم چنین فردی در زندگیم داشته‌ام. سال ۱۳۵۳ مسئول کتابخانه یک مدرسه شدم و آن‌جا فردی به نام مهدی موحدنیا مرا به راه جدیدی هدایت کرد. بعد از مدتی متوجه شدم در کتاب‌های کودک غرق شده‌ام. او به من می‌گفت که در هر کتاب به چه چیزی توجه کنم، یاد گرفتم، کتاب‌ها را شناختم و سره را از ناسره جدا کردم. همین تغییر شروعی شد تا در ادامه وارد تلوزیون و سینما شوم.

چهل و هشتمین جشنواره فیلم رشد از ۲۵ ابان تا دوم آذر برگزار خواهد شد. مرکزیت جشنواره در سینما فلسطین خواهد بود. بنیاد سینمایی فارابی محلی را به‌عنوان «سامانه اردویی مدارس» فراهم کرده است که مدارس برای برنامه‌های آموزشی و تفریحی ار آن کمک می گیرند. با کمک این مجموعه فیلم‌های جشنواره غیر از سینما فلسطین در تالارها و سالن‌های مربوط به آموزش و پرورش نیز به نمایش درخواهند آمد.

سری جدید برنامه «باهمستان» هر هفته سه شنبه‌ها ساعت ٢٢ با اجرای محمدرضا مقدسیان به صورت زنده از شبکه جام‌جم روی آنتن می‌رود و در بخش‌های مختلف به مساله سینما و تئاتر می‌پردازد. محمد جواد عبدالرحمانی تهیه‌کنندگی این برنامه را به عهده دارد.

نوشته جذابیت، شرط نمایش فیلم‌های آموزشی در جشنواره فیلم رشد/ توجه به آموزش کودکان خاص اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی با اشاره به اینکه باید موانع ساخت فیلم های علمی و آموزشی شناخته و رفع شود، ادامه داد: در این دوره از جشنواره در صددیم فرصت ها و تهدیدهای این امر را بررسی و توجّه مسئولان را به آن جلب کنیم و شخصاً امیدوارم که در سال های آینده با وضعیّت بهتری مواجه باشیم.

دبیر چهل‌وهشتمین جشنواره فیلم‌های علمی، آموزشی و تربیتی رشد، گفت: شعار جشنواره رشد، «دانش در آینه ی تصویر» است و این جشنواره هنگامی به چشم انداز آرمانی خود نزدیک می شود که بتواند مجموعه‌ای از فیلم‌ها را در راستای اهداف و برنامه ریزی وزارت آموزش و پرورش عرضه کند.

نیکخواه آزاد با تاکید بر اینکه سعی کرده‌ایم امسال فیلم‌هایی که به سه سرفصل علمی، آموزشی و تربیتی ارتباط مستقیم دارند، در جشنواره حضور پررنگ تری داشته باشند، افزود: با توجه به اهمیت تولید فیلم‌های آموزشی، برگزاری گفتگوها و میزگرد‌هایی در این خصوص را برنامه ریزی کرده ایم که در کنار نمایش فیلم ها به طور گسترده به آنها خواهیم پرداخت.

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش چهل و هشتمین جشنواره بین المللی فیلم‌های علمی، آموزشی و تربیتی رشد را از ۲۵ آبان تا ۲ آذر ۹۷ در سینما فلسطین تهران برگزار می کند.

نوشته وحید نیکخواه آزاد: جشنواره فیلم رشد به دنبال تقویت تولید آثار آموزشی است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم سینمایی «یک کیلو و بیست و یک گرم» که اولین تجربه کارگردانی فیلم بلند رحیم طوفان است با بازی لیلا زارع، سعید آقاخانی، فرشته صدر عرفایی، آناهیتا افشار، بابک انصاری، روشنک گرامی، مریم کاویانی، رهام مخدومی، سمیرا ذکایی و بازیگران خردسال ساغر کیان راستی و مانلی اصفهانی در بهمن ماه ۹۵ در تهران فیلمبرداری شده و این روزها به خط پایان پس تولید نزدیک است.

فیلم سینمایی «یک کیلو و بیست و یک گرم» یک اثر اجتماعی است و ٣ قشر از طبقه فرهنگی را کارشناسی و روایت می کند.

عوامل این فیلم سینمایی عبارتند از تهیه کننده: وحید نیکخواه آزاد، کارگردان و مجری طرح : رحیم طوفان، سرمایه گذار : سید مهدی نریمانی، نویسنده: لیلا نیک زاد، مدیر فیلمبرداری : شاهین طوفان، دستیار اول و برنامه ریز: علی تهرانی، صداگذار: آرش قاسمی، دستیار دوم کارگردان: رهام مخدومی، دستیار برنامه ریز: جعفر نامنی، منشی صحنه: ساناز هرندی، عکاس: امید صالحی ، تصویربردار پشت صحنه: نگار نیک خواه آزاد، دستیار اول فیلمبردار: داود عباسی، مشاور نور: حسن رحیمی، دستیار فیلمبردار: رضا گودرزی، ابولفضل طهماسبی، احسان عباسی، اپراتور دوربین: سخی توکلی، طراح صحنه و لباس: علی نصیری نیا، دستیار یک : وحید شوکتی، دستیار دوم: مهدی افشار، دستیار لباس: عاطفه غلام پور،سیمین قربان زاده، طراح گریم: غلام رضا عربی، مجری گریم بانوان آیدا محمدی، مجری گریم آقایان عطا عارفی، مدیر صدابرداری: هادی افشار، دستیار اول صدا: کیوان امرالهی، دستیار دوم صدا: مجتبی بلالی، مدیر تولید: مجید گودرزی، دستیار تولید: محمدرضا دلنوازی، مدیر تدارکات: حسن صفری، دستیار اول تدارکات: علی قادری مقدم رهق، دستیار دوم تدارکات: جواد نامنی، همیار تدارکات: محمد ولی آقا بیگی، مهدی حسن نیا، مسئول هنرور: حمید بخشی، حمل و نقل: محمد گودرزی، حمل و نقل: حمید نجاری، حمید مهتاب، مهدی نادی،سینه موبیل: سید مصطفی مدنی، محمد حسن فیضی کیا، احمد عباسی پور،مدیر روابط عمومی:میناقاسمی زواره،مشاور رسانه: رضا پور زارعی.

نوشته اصلاح رنگ و نور فیلم سینمایی «یک کیلو و بیست و یک گرم» از نیمه گذشت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما ـ میثم محمدی : اهمیت سینمای کودک و نوجوان در جریان اجتماعی و فرهنگی کشور و افول امروزه ی این جریان سینمایی و بی توجّهی مدیران به اقدام در جهت احیا و تثبیت آن، یکی از دغدغه های هنرمندان فعّال در این زمینه است. به زعم بسیاری از اهالی سینما، دهه ی ۶۰ را باید درخشان ترین دوران برای سینمای کودک ایران دانست که در آن آثار جذّابی تولید شد و مخاطبان را به سالن های سینما آورد. دورانی که «خوش درخشید ، ولی دولت مستعجل بود» و با تغییر گسترده در مدیریت فرهنگی کشورمان، روز به روز ضعیف تر شد و از نفس افتاد. برای تشریح ویژه گی های آن دوره، در بخش ابتدایی این نشست با حضور وحید نیکخواه آزاد تهیه کننده و کارگردان و داریوش نوروزی مدیر وقت گروه کودک و نوجوان بنیاد سینمایی فارابی، به بررسی این جریان پرداختیم.

بحث را از اینجا آغاز کنیم که در شرایط اجتماعی سیاسی آن دوران و با توجّه به اینکه سینمای نوپای پس از انقلاب هنوز شکل و شمایل درستی نگرفته بود، چطور مسئولان سینمایی در بین گونه های مختلف ، ضرورت ایجاد سینمای کودک و تولیداتی برای کودک و نوجوان را حس کردند؟

وحید نیکخواه آزاد : من کمی تا قسمتی با سؤالی که مطرح کرده اید، مشکل دارم؛ چون در جواب می توانم بپرسم «چرا نباید این ضرورت را حس می کردند؟» امّا اگر قرار باشد این سؤال را به عنوان آغازی برای گفتگو بپذیرم، باید عنوان کنم که سینما از نظر من یک وجه اصلی دارد و آن هم این است که مستقیما در حوزه ی «اوقات فراغت» قرار می گیرد؛ یعنی پدیده ای است که در زمانی که مشغول شغل موظّف خود نیستیم و به کارهای دلخواه خود می پردازیم، به سراغ آن می رویم . بچّه ها کار اصلی شان بازی است و اوقاتشان (جز مدرسه و درس و مشق که ما آدم بزرگ ها بهشان تحمیل کرده ایم) ، همه ی وقتشان «اوقات فراغت» است. بنابراین، طبیعت زندگی کودکان با ذات سینما هم جنس است. اگر بپذیریم که بچّه ها نزدیک ترین فاصله را با اوقات فراغت دارند، و اگر بپذیریم که یکی از اصلی ترین کارکردهای سینما پر کردن اوقات فراغت است، طبیعتا به این نتیجه خواهیم رسید که داشتن سینمایی با عنوان «سینمای کودک» امری شایسته است. از سوی دیگر، بهترین راه برای آموختن به کودکان، آموزش غیرمستقیم است. بچّه ها بسیاری از جنبه های زندگی را از مشاهده ی رفتار اطرافیانشان تجربه می کنند و می آموزند. سینما از این جهت هم فاصله ی اندکی با کودکان و دنیایشان دارد؛ چرا که آنها را به تماشای دنیای قهرمانانش می برد. کودکان با خیال هم پیوندی همه جانبه دارند و اصلا در آن غرقند. از این نظر نیز در کمترین فاصله ی از سینمای کودک قرار دارند؛ چون هر دو خیال پردازند و واقعیّت در آنها «حضور حاضر غایب» دارد. سینمای کودک، به ذات و طبیعت کودکی بسیار نزدیک است؛ چون خیال پردازی می کند؛ قصّه می گوید، سرگرم کننده است و از رهگذر قصّه حرفش را می زند؛ آموزش مستقیم نمی دهد؛ مثل کودکان، دنیا و هر چه در آن است را سیاه و سفید می بیند و موجودات را به خیر و شر تقسیم می کند؛ و نهایتا اگر هم به مشکلات بزرگ و کوچک می پردازد، میل و کششی به پایان خوش دارد. می بینید که جهان کودکان و جهان سینمای کودک چقدر به هم شبیه است؟ سال ها قبل در مدرسه ی کارگاهی فیلمنامه نویسی حوزه ی هنری داشتیم درباره ی استفاده از کلیشه در فیلمنامه ها گفتگو می کردیم. من طبیعتا با استفاده از کلیشه ها در سینمای کودک سر ناسازگاری نداشتم. در مقابل دوستانی بودند که بین کلیشه ها و فیلمفارسی قرابت زیادی می دیدند و از همین جهت استفاده از کلیشه ها را ناپسند می شمردند. در پاسخ، به تفصیل توضیح دادم که «از قضا فیلم کودک به شدّت به فیلمفارسی شبیه است و این عیبش نیست. اگر فیلمفارسی مذموم است، به این جهت است که برای آدم بزرگ ها تولید می شود. سینمای کودک قصّه گو است؛ با تعلیق آمیخته است؛ آدم ها را سیاه و سفید و خیر و شر می بیند؛ چون مخاطبانش درک عمیقی از روابط علّت و معلولی ندارد، در پیش برد قصّه از تصادف سود می برد و در یک کلام، با نگاه درست به مخاطبانش، از همان مؤلّفه های فیلمفارسی، به درستی بهره می برد. امّآ یادمان باشد که آنچه گفتیم، در «سینمای نوجوانان» کمتر مصداق دارد و در آنجا، چون مخاطبان دیگر شده اند، سینمایشان نیز از سینمای کودک متفاوت خواهد بود.

آقای نوروزی شما با توجه به حضور موثرتان در دوره موسوم به دوران طلایی سینمای کودک بعنوان مدیر بخش کودک و نوجوان فارابی تجربه های خوبی در این زمینه داشتید.در ادامه این بحث مایلم درباره بازگشت به الگوهای آزمون پس داده دوره مدیریتی مورد نظر و دلایل تداوم نداشتن آن هم صحبت کنید.

داریوش نوروزی: من لازم می دانم ابتدا درباره جریانی صحبت کنم. شاید ما یا فرض بر اینکه چند نفر دیگر هم از سناریست و کارگردان تا تهیه کننده در این جمع حاضر باشند ، جمعی تشکیل می دهیم که یک خاطره جمعی از دهه شصت داریم و مسائلی برای ما روشن است و با توجه به این اطلاعات ، تحلیل ، نگاه و تجربه ای که در آن سالها کسب کردیم دست به این بحث می زنیم . یعنی گذشته را مفروض می گیریم که همه می دانند و به مخاطب انتقال نمی دهیم و حالا می گوییم که اینچنین باید باشد.شاید لازم بود که مروری بر آن گذشته می کردیم .

پس می توانیم بحث را بطور مشخص از ویژگی های مدیریتی همان دوره ادامه بدهیم .

نوروزی: بله. من فکر می کنم که صحبت دوستان ما هم ناظر بر این است که ما در دهه ۶۰ فیلم هایی ساختیم و هر سه ما به شدت درگیر این جریان بودیم و به همین دلیل تجربه های نابی از آن دوران داریم که ممکن است هر کسی نداشته باشد . با این دید اگر اکنون به ما بگویند که آیا شما حاضر هستید که سینمای کودک دهه ۶۰ تکرار شود و آیا امکان چنین چیزی با آن شیوه مدیریت و ایجاد آن شرایط و کار کردن و فیلم ساختن در آن زمان وجود دارد ، مطمئن باشید پاسخ منفی می دهیم . در آن دوران شرایطی وجود داشت و یک گروه نمایش دهنده فیلم های کودک بود که بوجود آوردن آن شرایط شاید کار درستی نباشد و یا تکرار آن تجربه اقدام درستی نباشد و لازمه اش این باشد که رسانه ها و شبکه های تلویزیونی دست به تولید بزنند ، چرا که آنجا مخاطب بیشتر و مستقیم تری دارند. یا اینکه چرا سالهای تجربه ما به ما می گوید که سینمای کودک موفق دهه شصت معلول یک شرایطی بوده که اکنون آن شرایط از بین رفته است، سینما ضرورت دارد و بدیهی است ، اما با تحلیل دهه شصت و آن رفتارها و برنامه ها و نگاه ها آن دوران را تکرار بکنیم و با توجه به آن تجربه سینمای کودک فعلی ما می تواند نوع دیگری ساخته شود.بازگشت به آن سالها غیر ممکن است ، ولی تجربه ای که از آن دوران به دست آمده می تواند مفید واقع شود.

با تجربه مفیدی که شما به آن اشاره کردید ، فکر می‌کنم درباره ضرورتی که ازآن صحبت شد بتوان حرف زد و در واقع نظام مدیریتی آن دوره چرا به چنین نتیجه ای رسید؟

نوروزی: من یک مقدمه کوتاه عرض کنم و بعد آقای نیکخواه بحث را ادامه بدهند. اگر قرار باشد به مدیریت آن دوره نگاه کنیم باید بگوییم که سینمای کودک در مجموع همان اتفاقی بود که در زمان حضور آقای بهشتی در بنیاد فارابی صورت گرفت و آدم‌هایی که در این زمینه تجربه کافی داشتند و می توانستند به سینمای کودک کمک کنند را دور هم جمع کرده بودند ، از من و آقای نیکخواه که از مطبوعات کودک وارد سینما شده بودیم تا دوستان دیگر که در این زمینه فعال بودند.از اولین کسانی که در این زمان فعالیت کردند ، آقایان سرهنگی ، سجاده چی و کیانیان بودند .درسته که این یک تصمیم بود ، اما یک زمینه و ضرورت اجتماعی هم برای آن وجود داشت که باعث می شد این اقدام خیلی روشن تر و سریعتر پیش برود و در آن زمان سینمای بعد از انقلاب داشت پا می گرفت و ما با سیل عظیم کودکان بعنوان مخاطبان بالقوه ای که لازم بود برای آنها فیلم ساخته شود روبرو بودیم و ساخت فیلم هم از لحاظ انبوه مخاطبان و هم از جنبه سرمایه گذاری جواب می داد و مناسب بود ، اما آنچه من قصد اشاره کردن به آن را دارم در واقع مساله قانع کردن تهیه کننده ، فیلمنامه نویس و کارگردان ها بسیار دشوار بود و نمی شد . چون باید فیلم هایی ساخته می شد و کسانی که شناخت درستی از سینمای کودک داشتند دست به چنین اقدامی می زدند و تجربه موفقی حاصل می شد تا حالا دیگران وارد این عرصه شوند که به نظر من یکی از اشخاصی که باعث ایجاد این جریان شد وحید نیکخواه بود که بعنوان تهیه کننده فیلم های کودک محصولاتی را تولید کرد که دیگر تهیه کننده ها بر اثر موفقیت های این آثار جرات و شهامت ورود به عرصه فیلم های کودک را پیدا کردند و در واقع این اتفاق با فیلم های «گلنار» ، «پاتال و آرزوهای کوچک» و «مدرسه پیرمردها» رخ داد و این در اصل جمع کوچکی از سینماگرانی بودند که موفق شدند ، در حالی که پیش از آن کم و بیش فیلم هایی ساخته می شد که روشنفکری یا جشنواره ای بودند و در حقیقت هدف کلی این بود که ما فیلمی برای کودکان و با مشخصه های لازم آنها بسازیم.

 صحبت از تکرار و بازگشت به دوران طلایی شد. به عقیده ی من استقبال از آثاری که در دهه ی ۶۰ تولید می شد ، محصول شرایط منحصر به زمان خود و یک دوره ی اجتماعی مشخّص بود.

نیکخواه آزاد: این بحثی که شما مطرح می کنید و البتّه بسیار هم شایع است ، آمیخته با یک اشتباه یا لااقل سوءتفاهم بزرگ است. وقتی می گوییم دوران طلایی سینمای کودک می تواند تکرار شود، منظورمان این نیست که اگر دوباره فیلم هایی چون «گلنار» یا «دزد عروسک ها» را بسازیم، لزوما موفق می شویم. این اشتباه از این ناشی می شود که ما علّت و معلول را به جای هم می گیریم. مدیریّت فرهنگی کارآی آن دوران، علّت به وجود آمدن آن فیلم های دلچسب بود و آن فیلم ها، معلول شرایط ایجاد شده توسّط مدیریّت فرهنگی. معتقدم اگر آن علّت (با شکل متناسب با شرایط امروز) دوباره روی دهد، به تولید معلول های متناسب با زمان حال منجر خواهد شد. می گویند با «یک گل بهار نمی شود.» نه با یک گل، با هزار گل هم بهار نمی شود. کاملا برعکس. وقتی بهار می شود، آن همه گل به بار می آید. نکته ی مهم ترین عنصر در شکل گیری دوران طلایی سینمای کودک و نوجوان، وجود مدیریّت فرهنگی همه سونگر و کارآیی است که به اعتقاد من در تمام عرصه های فعّالیّتش بی مانند است؛ بخصوص در عرصه ی سینمای کودک. من بسیار به آنچه در فاصله ی هشت سال ابتدای تأسیس بنیاد سینمایی فارابی ۱۳۶۴ تا ۱۳۷۲) شکل گرفت، فکر کرده ام؛ و همیشه از خودم پرسیده ام که بعد از گذشت بیست سال از پایان این دوران و کسب این همه تجربه ی جدید، چه چیزی را می توانم به آن نظام کارآ اضافه کنم؟ پاسخم به این پرسش این است که شاید دوست داشته باشم چیزهایی از آن را کم رنگ کنم؛ امّا انصافا راحت نیست که جای خالی کاری، سازمانی، طرح یا برنامه ای را به آن بیفزایم؛ چون در طیّ آن سال ها سازمانی شکل گرفته بود که در آن چیزی عمده از قلم نیفتاده و از نظر دور نمانده بود. در حوزه ی سینمای کودک، به همه ی جنبه های ضروری توجّه شده بود. بارزترین مشخصّه ی این دوره این است که مدیریّت فرهنگی سینما (و به ویژه مدیرعامل وقت بنیاد سینمایی فارابی، سیّدمحمّد بهشتی) هم به اهمّیّت سینمای کودک و نوجوان واقف بود و هم عزمش را جزم کرده بود تا این گونه ی سینمایی را شکوفا کند و به سامان برساند. ببینید؛ بنیاد فارابی در سال ۱۳۶۴ کار خود را آغاز می کند. یکی از اولین فعّالیّت های بنیاد فارابی، سرمایه گذاری برای ساخت فیلم «شهر موش ها» است. این نشان می دهد که مدیریّت فرهنگی بنیاد تازه تأسیس ، هم به اهمّیّت سینمای ویژه ی کودکان و نوجوانان واقف است و هم عزم لازم برای شکل دادن به این سینما را دارد. هوشمندی این مدیریّت فرهنگی در آن بود که تنها قدم اوّل را برداشت و با تولید و اکران گسترده و موفّقیّت آمیز این فیلم، به بخش خصوصی نشان داد که سینمای کودک و نوجوان جایی مطمئن برای سرمایه گذاری است. به یاد دارم که سیدمحمّد بهشتی شخصا بسیاری را به بنیاد سینمایی فارابی دعوت می کرد تا به ساختن فیلم برای کودکان و نوجوانان ترغیبمان کند. با بسترسازی و کمک فارابی بود که ما به ساختن «گلنار»همّت کردیم. یک سال پیش از تولید گلنار، غلام رضا آزادی و فریال بهزاد «کاکلی» را ساخته بودند و یک سال بعد از آن، فیلم های متعددی در این گونه ی سینمایی ساخته شد. «دزد عروسک ها»، «سفر جادویی»، «پاتال و آرزوهای کوچک»، و کمی بعدتر، «مدرسه ی پیرمردها»، «راز چشمه ی سرخ»، «درّه ی شاپرک ها» و بسیاری فیلم های دیگر.

جالب اینکه همه ی این فیلم ها به همّت و با سرمایه ی بخش خصوصی و تنها با حمایت بنیاد سینمایی فارابی ساخته شدند. لطفاٌ به این نکته توجّه کنید که بنیاد فارابی ابتدا تولید را راه اندازی کرد و بخش خصوصی را به طور جدّی و فعّال وارد عرصه ی تولید کرد و سپس به برپایی جشنواره ای مستقل برای سینمای کودک و نوجوان پرداخت. از سال ۱۳۶۸ و پس از تولّد موفقیّت آمیز سینمای کودک و نوجوان است که بخش کودک و نوجوان از بدنه ی جشنواره ی فیلم فجر جدا می شود و هویّتی مستقل می یابد. در همین سال ۶۸ است که گروه نمایش دهنده ی فیلم های سینمایی کودک و نوجوان ابتدا با ۵ سینما در تهران شکل می گیرد و خیلی زود در شهرهای دیگری چون اصفهان، مشهد، شیراز و تبریز نیز سینماهای ویژه ی نمایش فیلم های کودک و نوجوان تأسیس می شود. در همین سال ها است که سیّدمحمّد بهشتی به اهمّیّت نقش آموزش و پرورش (که مخاطبان این سینما را در سه چهارم سال در اختیار دارد) در اعتلای سینمای کودک و نوجوان اشاره می کند و مجدّانه شورای مشترک بنیاد سینمایی فارابی و آموزش و پرورش را شکل می دهد و برای اوّلین بار طرحی را (که امروز آن را به نام «زنگ سینما» می شناسیم) شکل می دهد.

اتفاقا بدلیل اهمیتی که مشارکت ارگان ها و نهادهای آموزشی و اجتماعی در روند شکل گیری یک نظام تربیتی صحیح برای کودکان و نوجوانان دارد ، به نظرم در ادامه همین فعالیت مشترک بنیاد فارابی و آموزش و پرورش را بیشتر تشریح کنید.

نیکخواه آزاد: شاید کمتر کسی به یاد داشته باشد که یکی از مصوّبات این شورای مشترک، خرید حقوق نمایش فیلم های سینمایی در مدارس بود. از هر فیلم مناسب سینمای کودک و نوجوان، ۱۰۰ نسخه ی ١۶ میلی متری تهیّه می شد و در اختیار آموزش و پرورش قرار می گرفت. این اتّفاقی بود که هرگز پس از آن تکرار نشد. در دوره های بعدی (به جز یک دوره ی کوتاه در مدیریّت مرحوم سیف اللّه داد) ارتباط میان مدیریّت فرهنگی سینما و آموزش و پرورش اصلا شکل نگرفت. دلیل این همه فعّالیّت بی سابقه، مدیریّت فرهنگی آگاه و مصمّمی بود که اهمیت موضوع و ابعادش را می شناخت و می دانست سینمای کودک و نوجوان فقط تولید، فقط اکران، و فقط جشنواره نیست؛ بلکه واقف بود که سینمای کودک و نوجوان دایره ای است که خودش از حلقه های متعدّدی تشکیل شده. در همان سال ها است که در بنیاد سینمایی فارابی گروه کودک و نوجوان تشکیل می شود که داریوش نوروزی مسئول آن است و شورایی مستقل از شوراهای دیگر دارد. در همان سال هاست که در بنیاد سینمایی فارابی گروهی برای اداره ی سینماهای گروه کودک و نوجوان و آماده سازی فیلم های سینمایی خارجی و دوبله و تبلیغات آن تشکیل می شود. به این ترتیب، دایره ی کاملی که از پنج حلقه ی «مدیریّت فرهنگی، تولید فکر و فیلمنامه، تولید منظّم و غیرتصادفی و مستمرّ فیلم، نمایش جشنواره ای، و اکران عمومی» است، شکل می گیرد. در حال حاضر از این دایره کامل، کم و بیش، جز حلقه ی جشنواره چیزی باقی نمانده.

نه نهاد مسئولی برای تولید فکر و کمک به ارتقای فیلمنامه داریم، نه تولیدمان نظام مند است و نه حمایت از آن، نه بخش خصوصی رغبت ورود به عرصه ی تولید را دارد، نه فیلمی شایسته ی اکران گسترده داریم، نه اگر داشته باشیم، طرح حساب شده ای برای اکران داریم، و نه نهاد مسئولی که در پایان هر سال، کارهای انجام شده و نشده ی آن سال را جمع بندی کند و برای سال پس از آن، طرحی نو دراندازد. شاه بیت غزل زیبایی که سیّدمحمّد بهشتی به عنوان مدیر عامل فارابی و معمار سینمای نوین ایران با کمک همکارانش سرود، این است که او و همکارانش خودشان را جادّه صاف کُن سینمای کودک و نوجوان می دانستند؛ به این معنا که تلاششان تنها معطوف به این بود که راه را باز و تسطیح کنند تا بخش خصوصی بتواند سریع تر و با خسارت کمتر در آن حرکت کند. آنها بر خلاف اکثر مدیریّت های متعدّد بعدی به این نکته توجّه داشتند که این جاده، مسیری باریک نیست؛ بلکه شاهراهی چند بانده است که در آن فضای کافی برای تولید، اکران و جشنواره تعبیه شده است.

به عقیده من استقبال امروز مخاطب از فیلم «شهر موش های ٢» هم شاید مدیون همان خاطره ها و دوران است.

نیکخواه آزاد: ابتدا این را بگویم که خوشحالم در شرایطی این بحث را می کنیم که «شهر موش های ٢» در حال اکران است. «شهر موش های ۱» سرآغاز تولید حرفه ای فیلم سینمایی برای کودکان ایرانی است و اگر امیدوار باشیم که «شهر موشها ٢» طلیعه ی دوران پررونق دوباره ای برای سینمای کودک کشورمان باشد، به خطا نرفته باشیم . به اعتقاد من ، وقتی سیّد محمّد بهشتی در ابتدای تأسیس فارابی ساخت «شهر موش ها» را در دستور کار بنیاد قرار داد، می دانست که تأثیر آن در شکل‌گیری سینمای کودک تا چه حد پررنگ خواهد بود. تحت تأثیر موفقیّت «شهر موشها» بود که پس از یکی دو سال، بخش خصوصی بر تردید خود فائق آمد و به عرصه ی تولید فیلم برای کودکان و نوجوانان پا گذاشت. «خانه ی ادبیّات و هنر کودکان و نوجوانان» (که بنده در کنار فرشته ی طائرپور در آن مشغول به کار بودم) «گلنار» و سپس «پاتال و آرزوهای کوچک» را ساخت و «مهاب فیلم» (که شرکتی متعلّق به مرحوم ملّاقلی پور، محمّدرضا هنرمند، سیّدضیای هاشمی، بهروز افخمی و شهریار بحرانی بود) «دزد عروسک ها» را ساخت و پس از آن فیلم های جذّاب و پرمخاطب سینمای کودک و نوجوان یکی پس از دیگری به تولید و اکران رسیدند. بنیاد در آن دوران، فقط در صدد تقویت بنیه ی بخش خصوصی بود و جز چند تجربه ی نادر، پس از «شهر موش ها» دیگر در فیلمی که پرمخاطب و تولیدش در توان بخش خصوصی باشد، سرمایه گذاری نکرد؛ چون سیّدمحمّد بهشتی همان طور که همیشه توصیه می کرد، اعتقاد داشت که باید فیلمی بسازیم که مخاطبین آن را دوست داشته باشند و با خرید بلیت، بازگشت سرمایه ی آن را تضمین کنند. انصافا خوشحال می شوم اگر در حیطه ی سینمای کودک کسی به گوشه ای اشاره کند که بهشتی و همکارانش آن را ندیده باشند و یا آن را به شکل ناقص یا معیوبی به اجرا گذاشته باشند.

ادامه دارد…

نوشته بازگشت به سینمای کودک دهه ۶۰ ممکن نیست/ تاثیر «شهر موشها» در رونق سینمای کودک اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته نشست بررسی «سینمای کودک» در سوره سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سکوت به سوره سینما گفت: امسال چند فیلم در جشنواره دارم که اتفاقا شرایط خاصی دارند. مثلا «گنجشکک اشی مشی» یک فیلم سه اپیزودی مربوط به ژانر کودک و نوجوان است که در جشنواره فیلم اصفهان هم حضور داشت، اما به نظرم اتفاق خوبی است اگر در سی و دومین جشنواره فیلم فجر هم حضور داشته باشد. فیلم دیگرم «عاشق‌ها ایستاده می‌میرند» نام دارد که نیمی از آن در عراق فیلمبرداری شد. از اینکه این فیلم در جشنواره حاضر باشد، خوشحال می شوم. به هر حال وقتی در یک مکان نا آشنا فیلمبرداری می کنی، شرایط کاری به کل فرق می کند. اینطور نبود که برای فیلمبرداری این پروژه به شیوه‌های عجیب و غریب نوینی متوسل شویم، اما از سیستم RED استفاده کردیم که به نظرم با توجه به امکاناتی که در اختیارمان بود، موفق عمل کردیم. اکثر فضاها نیز خارجی بود و تلاش داشتم موقعیت جغرافیایی اثر نیز به خوبی معرفی شود.

وی در خصوص نحوه داوری رشته های تخصصی در جشنواره فیلم فجر افزود: ما هر سال از گروه داوری انتظاراتی داریم و می توان گفت کمتر پیش آمده که صد در صد این انتظارات برآورده شود. امسال با توجه به اینکه گروهی که کار قضاوت جشنواره را بر عهده گرفته اند انتخاب شده توسط مدیران جدید دولتی هستند، میزان امیدواری ما نیز بالاتر رفته امیدواریم به شیوه منصفانه ای عمل شود و حق به حقدار برسد.

در فیلم «عاشق‌ها ایستاده می میرند» به کارگردانی شهرام مسلخی بخش‌های مربوط به ایران در شهرک دفاع مقدس و نیمه دیگر فیلم در کردستان عراق و شهرهای اربیل جلوی دوربین رفته است.در خلاصه داستان این فیلم سینمایی آمده است: رضا رزمنده دوران جنگ تحمیلی است که اکنون به عنوان خبرنگار مشغول به فعالیت است، او یک روز در حین کار متوجه گزارشی می شود که در حال پخش از تلویزیون است، در این گزارش همرزم کرد و ناجی او در دوران جنگ را می بیند که علیه صدام می جنگد. رضا برای دیدار همرزمش با او عازم کردستان عراق می شود. سروش صحت، پوریا پورسرخ ، لعیلا زنگنه و … بازیگران این فیلم هستند.

در «گنجشکک اشی مشی» اپیزود اول «بن بست» نام دارد که مسعود کرامتی آن را جلوی دوربین برده است. در این فیلم سروش صحت و نگار عابدی ایفای نقش کردند. «مرا بشنو» اپیزود دوم این فیلم است و حسن پورشیرازی، فاطمه گودرزی و نگار نیکخواه آزاد در آن بازی دارند. اپیزود سوم «نفس» نام دارد که محمدرضا سکوت آن را فیلمبرداری کرده است.

نوشته محمدرضا سکوت با دو فیلم در راه جشنواره فجر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما: نشست نقد و بررسی فیلم «گنجشکک اشی مشی» عصر پنجشنبه پس از نمایش این فیلم در سالن فرشچیان برگزار شد. علی معلم اجرای این نشست را بر عهده داشت و افراد حاضر متشکل بودند از: وحید نیکخواه آزاد، مسعود کرامتی، غلامرضا رمضانی، نگار نیکخواه آزاد و پوریا ایمانی. ضمن اینکه چهره هایی همچون پوران درخشنده ، نیکی کریمی، مهتاب کرامتی ، بهنوش طباطبایی و … نیز به عنوان داوران و مهمانان جشنواره در این نشست حضور داشتند.

در ابتدای جلسه علی معلم با طرح این سوال که آیا اول قصه ها در ذهن وجود داشته یا سوژه هایی که باید برایشان اپیزود چیده می شد، جلسه را شروع کرد. نیکخواه آزاد در پاسخ به این سوال گفت: من ابتدا یک فیلمنامه به نام «شبی از شب ها» را به فارابی ارائه دادم. به ما گفتند می‌خواهند چند فیلم کم هزینه تولید کنند و بر همین اساس، ما این متن را کنار گذاشتیم چون قصه آن درباره سال ۵۷ بود و قطعا کم خرج تمام شدن آن امکانپذیر نبود.

وی افزود: آن فیلمنامه را کنار گذاشتم و به فارابی گفتم امسال جشنواره کودک از حضور چهره های شاخص سینمای کودک بی بهره است. می خواهم با چند نفر از فیلمسازان بنام کودک، چند قصه کار کنم. ابتدا قرار بود ۵ اپیزود ۲۰ دقیقه ای داشته باشیم، بعد دیدیم نمی شود قصه ها را در این مدت جمع کرد. به همین دلیل چینش را به ۳ اپیزود ۳۰ دقیقه ای تغییر دادیم. در این میان خیلی از قصه ها هم حذف شد. مثلا موضوعی داشتیم درباره موسیقی نوجوانان که حذف شد. خلاصه به خاطر اینکه فارابی پول نداشت، زمان زیادی از دست ما رفت. برای این فیلم ۶ شهریور قرارداد بستیم و ۱۲ شهریور کلید خورد و ۷ مهر به پایان رسید. قصه من و قصه ای که رمضانی کار کرد به فاصله دو روز به موازات هم شروع شد و من به عنوان تهیه کننده فشاری را تحمل کرد که در طول ۳۰ سال کار در سینما به من وارد نشده بود.

نیکخواه آزاد گفت: ما از روز اول فراخوان دادیم و گفتیم به دنبال قصه هایی هستیم که در مورد مسائل اجتماعی باشد. قصه اپیزود نفس یا «گنجشکک اشی مشی» را از اول داشتیم. قصه های دوم و سوم را هم نوشتم. ما به طور کلی وقت زیادی نداشتیم. خیلی دلم می خواست موسیقی کار، انتخابی نباشد یا مثلا فیلمبرداری و صدابرداری بر عهده اشخاص متعددی نباشد، اما کمبود زمان و بودجه مسیر کار را به گونه دیگری پیش برد. حتی قرار بود طی جلسه با رمضانی و کرامتی به این نتیجه برسیم که کدام اپیزودها را در چه ترتیبی قرار بدهیم و … اما فرصت نشد.

علی معلم از سه کارگردان این فیلم پرسید با توجه به اینکه تم کلی کار از قبل مشخص شده بود، آیا اشتراکی هم در فرم کار با یکدیگر پیدا کردید؟

مسعود کرامتی با اشاره به اینکه هنوز فرصت نکرده دو اپیزود دیگر فیلم را ببیند، در پاسخ به این سوال توضیح داد: اشتراک نظر از لحاظ مضمونی وجود نداشت و ما به هر اپیزود به عنوان یک فیلم جداگانه نگاه کردیم. خود من فیلمنامه «بن بست» را دوست داشتم و از همان ابتدا من را جذب کرد. البته دستی هم در متن بردم. چیزی که برای من بسیار جالب توجه بود، پررنگ بودن وجه انتخاب در شخصیت یک نوجوان بود.من معتقدم همه افراد در زندگی خود قصه ای دارند و دست به انتخاب می زنند.

غلامرضا رمضانی کارگردان اپیزود اول این فیلم نیز بیان داشت: خیلی از ما متهم می شویم به اینکه همیشه دوست داریم متون خودمان را کارگردانی کنیم و من حالا می گویم بسیار این طرح را دوست داشتم. اینکه ما بیاییم و وضع کودک را از چند جهت یعنی بی مادر بودن، نامادری داشتن، جدا بودن از خانه و به دنبال کاشانه ای بودن، بررسی کنیم. ابتدا قصه ای را به من دادند که حس می کردم ارتباطی با آن ندارم. پس نپذیرفتم . الان که دو اپیزود دیگر را تماشا کردم حس می کنم کل فیلم هم از نظر فضا و هم از نظر ساختار به هم نزدیک است.
رمضانی اضافه کرد: من فرصت چندانی نداشتم برای اینکه به دنبال نخ تسبیح باشم. می دانستم باید به حس عجیب مستتر در ارتباط بین دو مادر بپردازم. می خواستم بلاتکلیف بودن این بچه را دقیقا در بیاورم.

نوشته نیکخواه آزاد: برای تولید این فیلم فشار زیادی تحمل کردم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

به گزارش خبرنگار سوره سینما، فیلمبرداری اپیزود «مرا بشنو» از مجموعه «گنجشگک اشی مشی» دو روز دیگر تمام می‌شود. بازیگران این اپیزود حسن پورشیرازی، نگار نیکخواه آزاد و فاطمه گودرزی هستند.  فیلمبرداری این فیلم را مسعود سلامی بر عهده دارد و مدت زمان آن حدود ۳۰ دقیقه است. 

اپیزود اول «گنجشگک اشی مشی»، «بن بست» نام دارد که مسعود کرامتی آن را کارگردانی کرده. بازیگران این فیلم سروش صحت و نگار عابدی هستند. کارگردانی اپیزود دوم این فیلم را غلامرضا رمضانی برعهده دارد. این اپیزود در مراحل پایانی پیش تولید قرار دارد و قرار است بزودی کلید بخورد. این سه اپیزود در قالب فیلم سینمایی «گنجشکک اشی مشی» قرار است در جشنواره کودک به نمایش دربیاید. وحید نیکخواه آزاد تهیه کنندگی این فیلم را بر عهده دارد.

نوشته نیکخواه آزاد دو روز دیگر «مرا بشنو» را تمام می‌کند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- سیداحمد میرعلایی دبیر این جشنواره طی حکمی نیکخواه آزاد را به سمت دبیر چهارمین دوره مسابقه فیلمنامه نویسی کودکان و نوجوانان منصوب کرد. نیکخواه آزاد که سال گذشته با فیلم «فرزندخوانده» در جشنواره بیست و ششم حضور داشت و جوایز متعددی از جمله پروانه زرین بهترین فیلم و بهترین فیلمنامه را نیز کسب کرد، متولد ۱۳۳۵ است و سالهاست در عرصه نویسندگی و فیلمسازی برای کودکان و نوجوانان فعالیت دارد.

امسال برای چهارمین سال متوالی بخش مسابقه فیلمنامه نویسی در جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان برگزار می‌شود. بیست و هفتمین جشنواره بین المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان ۱۵ تا ۱۹ مهرماه امسال با حضور آثار برگزیده داخلی و خارجی برگزار خواهد شد.

نوشته نیکخواه آزاد دبیر مسابقه فیلمنامه نویسی جشنواره کودک شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.