سال‌هاست موضوع فرهنگ در رأس تذکرات مقام معظم رهبری قرار داشته و ایشان در دیدار اخیر خود با نمایندگان مجلس دهم به ولنگاری فرهنگی اشاره می‌کنند و نکته مهمی را درباره نظارت به مسائل فرهنگی در کشور‌های غربی بیان می‌کنند: «ضرر فلان‌جور فیلم یا فلان‌جور کتاب یا فلان‌جور بازی رایانه‌ای یا امثال اینها را کسی جرئت نمی‌کند بگوید که نبادا متهم بشوند به اینکه جلوی آزادی اطلاعات و جریان آزاد اطلاعات را گرفته‌اند. آنهایی که اساس این حرف‌ها هستند، خودشان بیشتر از ما در این مسائل سخت‌گیری می‌کنند؛ این را باور کنید. حالا آزادترین مناطق دنیا از لحاظ اطلاعات، مثلاً فرض کنید دولت‌های غربی‌اند، ازجمله امریکا؛ از خبرهای دقیق و روشنی که از امریکا می‌رسد در کنترل اطلاعات افراد و انگشت گذاشتن روی آن چیزهایی که دستگاه روی آنها حساس است، انسان واقعاً تعجب می‌کند؛ ما یک‌دهم آنها کنترل اطلاعاتی نداریم و نمی‌کنیم.»

نظارت نادرست و عدم کنترل باعث ارائه آثار فرهنگی نا‌مطلوب می‌شود که این مشکل در عرصه‌های مختلف فرهنگی به وضوح دیده می‌شود، در سینما با فیلم‌هایی همچون «۵۰ کیلو آلبالو»، «دونده زمین»، «گینس»، «قصه‌ها»، «طبقه حساس» و به تازگی «بارکد» که اجازه اکران داده شده است، در حوزه کتاب نام‌هایی از قبیل «دود»، «روضه نوح»، «دیوار»، «جناب آقای شاهپور گرایلی همراه خانواده» و «سپیدتر از استخوان» منتشر شده است و در تئاتر کشور با نمایش‌هایی همچون «نمایشگاه لودلو» و «هوهوایی» این خلأ نمایان‌تر شده است.
مشکلاتی که تنها به دلیل نظارت نادرست و عدم اهتمام به خطوط قرمز اخلاقی و فرهنگی باعث بروز این مسئله شده است، مشکلاتی که وزیر فرهنگ و ارشاد با آن سر و کار دارد و البته به سادگی از کنار این ولنگاری‌ها عبور می‌کند و به همین کلام بسنده می‌کند: «۵۰ کیلو آلبالو از دست شورای صدور پروانه نمایش دررفته و به اشتباه مجوز اکران دریافت کرده است»، موضوعی که نه تنها اهتمام بخشیده نمی‌شود بلکه دستگاه‌های فرهنگی کشور برای تبرئه خود تنها یکدیگر را مقصر معرفی می‌کنند. در حالی که نظارت و کنترل در امریکا یکی از مهم‌ترین اصول این کشور است و برای هر کدام از معیار‌های خود قوانین و ضوابط مشخصی اعمال کرده است.

خط قرمز‌هایی که به نام سانسور شناخته می‌شود
تحقیق درباره ۱۱ سپتامبردر امریکا خط قرمز است. مسئله‌ای که به وضوح با سانسور کتاب «عملیات قلب سیاه» که درباره ۱۱ سپتامبر نوشته شده بود و توسط پنتاگون توقیف شد و اجازه انتشار کامل پیدا نکرد دیده می‌شود، به دستور پنتاگون کلیه کتاب‌فروشی‌های امریکا موظف به فروش نسخه سانسور شده «عملیات قلب سیاه» شدند و فروش نسخه سانسور نشده این کتاب ممنوع شد، پنتاگون این اقدام خود را به دلیل وجود داشتن اطلاعات محرمانه در این کتاب مرتبط دانست که به امنیت ملی امریکا زیان وارد می‌کند. کتابی که توسط «آنتوفی شفر» کارمند سابق دستگاه جاسوسی امریکا نوشته شده است پنتاگون را به دردسر انداخت و ۹۵۰۰ نسخه آن را زمانی که فروش آن شروع شده بود، از بین برد و نسخه دوم سانسور شده آن را منتشر کرد. و در آن زمان نویسنده کتاب آنتوفی شفر را از مصاحبه با رسانه‌ها ممنوع کرد، و یا «آرت اولیویر» تهیه‌کننده فیلم «عملیات ترور» که به موضوع ۱۱ سپتامبر پرداخته است می‌گوید: «هیچ شخص خارجی اجازه نداشت در تولید فیلم درباره ۱۱ سپتامبر همکاری کند؛ از این رو من خودم کار را شروع کردم، بعد از ساخت فیلم هم پیش افرادی که با آنها کار کرده بودم فیلم را معرفی کردم و فیلم علاقه‌مندان زیادی برای نمایش پیدا کرد اما بعد از ساخت فیلم و به خاطر فشارهای بیرونی کسی حاضر به پخش فیلم نشد. سانسور در امریکا واقعاً شدید است، حالا ممکن است رسانه‌ها طور دیگری نشان دهند؛ در امریکا تا زمانی آزادی بیان دارید که کسی آن را نشنود و ۹۰ درصد مردم امریکا اطلاعاتشان را از طریق رسانه‌های تصویری و روزنامه‌هایی می‌گیرند که عملکردشان از سوی سازمان سیا کنترل می‌شود و مأموران امنیتی در هر کدام از این رسانه‌ها حضور دارند و اطلاعات خروجی را کنترل می‌کنند.»
مرز‌هایی که در ایران به یکی از اقدام‌هایی که امریکا برای مدیریت محصولات فرهنگی خود انجام داده است، قرار دادن ریتینگ یا درجه‌بندی سنی است که شاخص‌ترین آن در سینما به چشم می‌خورد، از سال ۱۹۶۸ انجمنی به نام MPAA قوانین موجود برای رده‌بندی‌های فیلم و تئاتر و تلویزیون که در ۶ گروه، اکران عمومی، تصمیم‌گیری با والدین، تذکر قاطع به والدین، تماشا تحت نظارت، افراد بالای ۱۷ سال و آزاد و یا بدون درجه‌بندی تدوین کرده است و آن را به صورت بخشنامه به تمام کمپانی‌های فیلمسازی می‌فرستد. مسئله‌ای که به محتوای فیلم پرداخته می‌شود و برخلاف تصور تنها به مسائل جنسی یک اثر نگاه نمی‌شود بلکه به بسیاری از معیار‌های مهم اخلاقی و خانوادگی مانند فحاشی، خشونت و استفاده از دخانیات توجه می‌شود و برای پیاده‌سازی این ارزش‌ها و رعایت آنها قوانین محکمی در نظر گرفته شده است، مسائلی که در بسیاری از فیلم‌های ایرانی دیده می‌شود اما چنین نگاهی در داخل وجود ندارد.

فریاد‌های دالتون
در زمان سناتور جوزف مک‌کارتی روندی در امریکا آغاز شد که به «مک‌کارتیزم» مشهور شد. در طول سال‌های دهه ۵۰ کمونیست‌ها یا افرادی که با کمونیست‌ها سمپاتی داشتند در امریکا شناخته شدند و به زندان محکوم گشتند. در هالیوود فقط بیش از ۳۰۰ نفر بیکار شدند. عده‌ای مثل چارلی چاپلین و اورسن ولز هم مجبور به مهاجرت شدند. یکی از فیلمنامه‌نویسانی که به شدت درگیر ماجرای مک‌کارتیزم شد، دالتون ترامبو بود. نویسنده‌ای که تنها به دلیل افکار و عقیده‌های درونی خود ۱۱ ماه به زندان محکوم شد و بعد از بیرون آمدن از زندان مجبور شد به صورت مخفیانه و با نام مستعار فیلمنامه‌نویسی را ادامه دهد. وقتی «تعطیلات رمی» اسکار بهترین فیلمنامه را برد، به دلیل اینکه با نام مستعار آن را نوشته بود از خانه مراسم را نگاه می‌کرد، شخصیتی که در سال ۲۰۱۵ جی روچ کارگردان هالیوودی زندگی آن را به تصویر کشید و حقایق عجیبی در فیلم «ترامبو» پرده‌برداری کرد.

جی جورچ در این فیلم نشان داد که زمانی دالتون ترامبو در دسامبر ۱۹۴۷ برای دفاع از خود در «کمیته فعالیت‌های خلاف شئونات امریکایی» مجلس امریکا فریاد می‌زد «با کدام مدرک من را متهم می‌کنید، آیا این کمیته حق دارد عقیده‌ها را متهم کند و افکار درونی انسان را جرم بداند» و تنها پاسخی که می‌شنوید این بود که «متهم را بیرون ببرید» و یا زمانی که برای دفاع از حق ابتدا باید به این سؤال پاسخ می‌داد: «اول بگو کدام طرفی هستی»، متمم اول قانون اساسی ایالات متحده امریکا که مهم‌ترین جزء اصلی خود را آزادی بیان نوشته بود در ۱۵ دسامبر ۱۷۹۱ به جهان شناخته شد و یا زمانی که رونالد ریگان هنوز مدیر اتحادیه سینماگران بود و در حال پذیرفتن شرایط نمایندگان مجلس امریکا بود تا «صنعت سینمایی هر کاری انجام دهد تا از تأثیرات مخرب افکار غیر‌امریکایی خلاص شود» سیاستمداران امریکایی در حال نظریه‌پردازی درباره نشر مفاهیم آزادی بیان در دنیا بودند.

در هر حال مسائل مطرح شده تنها برگی از رفتارهای امریکا در برابر معیار‌ها و ارزش‌های این کشور است، البته مطمئناً ماهیت آن‌ها مد نظر نیست بلکه ضوابط و سختگیری آنها در برابر خطوط قرمز خود ملاک است، قوانینی که به هیچ عنوان در ایران براساس ارزش‌های معین کشور مشخص نیست و همین امر باعث نگاه سلیقه‌ای به ارزش‌های فرهنگی شده است، مسئله‌ای که از عدم اهتمام مسئولان سرچشمه می‌گیرد، موضوعی که به وضوح در کمیسیون فرهنگی مجلس دهم که تنها ۴ نماینده برای حضور در آن اعلام آمادگی کرده بودند به چشم می‌خورد و یا رفتار‌های پر‌تناقض وزارت فرهنگ و ارشاد در حوزه‌های مختلف فرهنگی که مشخص‌ترین آن سینما است، حوزه‌ای با اهمیت بالا که تنها قانون دیده شده آن نگاه سلیقه‌ای افراد و وادادگی مسئولان در این امر بوده است، وادادگی و عقب‌نشینی از معیار‌ها که به ولنگاری تبدیل شده است.

نوشته وادادگی که ثمره آن ولنگاری شده است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بازیگر فیلم نفوذی، تعامل دلسوزانه و فارغ از تفکرات جناحی مدیران مربوطه در همه بخش‌های نظام فرهنگی کشور را در رفع نگرانی‌های اخیر رهبری در حوزه فرهنگ بسیار موثر دانست و خاطر نشان کرد: اینکه شخص اول کشور در جمع وکلای مردم اینچنین از عملکرد پراکنده و بی‌تفاوتی برخی از آنها نسبت به تبعات تولیدات محصولات فرهنگی در درون کشور ناراضی هستند، پرسش بزرگی است که باید همه مسئولین این حوزه خود را پاسخگو بدانند.

وی افزود: به حتم، ایشان با نظارت و درایت جامعی که نسبت به جریانات فرهنگی کشور دارند، کم‌کاری و بی‌توجهی مدیران و دست اندرکاران امر را به درستی احساس کرده‌اند.

کارگردان سریال تلویزیونی «مدرس» با اعتقاد به اینکه نوعی بدعت‌گذاری‌های خطرناک تحت عنوان «نوگرایی» در برخی دستگاه‌های فرهنگی در حال شکل‌گیری است؛ بیان کرد: اگر متولیان امور فرهنگی فروتنانه از دانش کسانی که در این حوزه فعالیت دارند و در عین حال از فعالان حوزه انقلاب و مقاومت به حساب می‌آیند استفاه کنند، قطعا گذر از این بحران به سهولت انجام خواهد شد.

توکلی، برگزاری جشنواره فیلم مقاومت را در ارتباط با تجلی تاکیدات رهبری در زمینه اصلاح محتوای کالاهای فرهنگی کشور، امیدوارکننده دانست و افزود: نگاه محافظانه‌کارانه بعضی از مجریان جشنواره‌ها در انتخاب محتوا و مضمون، باعث ایجاد موج بازدارنده‌ای بین فیلمسازان خواهد شد؛ حال اینکه همواره از سخنان رهبری می‌توان حمایت صریح از آثار سینمایی با تکیه بر مفاهیم انقلابی را دریافت.

وی گفت: به نظر می رسد برای رهایی از «ولنگاری فرهنگی» تبعیت از یک هدف مشخص و حرکت در یک مسیر واحد که بر مبنای گفتمان انقلاب اسلامی طراحی شده باشد یک ضرورت انکار ناپذیر است.

بازیگر سریال «زیر تیغ» در پایان گفت: دستگاه‌های فرهنگی به‌جای گرفتار شدن در دام برخی اندیشه‌ها و تفکرات غیر انقلابی و التقاطی می‌بایست با اجرای برنامه‌ها و تولیدات منطبق بر نیاز نظام جمهوری اسلامی در جهت تحکیم پایه‌های انقلاب و فرهنگ اصیل کشورمان قدم بردارند.

شایان ذکر است چهاردهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت به همت بنیاد فرهنگی روایت و انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس همزمان با هفته گرامیداشت دفاع مقدس در کشور برگزار می‌شود.

نوشته برای رهایی از «ولنگاری فرهنگی» باید از یک هدف مشخص تبعیت کرد/ جشنواره فیلم مقاومت یک فرصت است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی به نقش جشنواره‌هایی چون فیلم مقاومت در ارائه چارچوب‌های فکری مناسب به فیلمسازان اشاره کرد و ادامه داد: چنین جشنواره‌هایی با توجه به مفهوم عمیق مقاومت، می‌توانند حلقه موثر و کارآمدی بین سینماگران و انتظارات حاکمیت نظام و رهبری باشند.

شیخ‌طادی خاطرنشان کرد: واژه مقاومت، بیشتر مفهومی محدود به خود گرفته و در معنای امروزی خود شاید تنها پایداری در مقابل جور و ستم قلمداد می‌شود، حال اینکه مقاومت رابطه مستقیمی با انسان و عملکرد او دارد و تاثیر مطلوب مقاومت هنگامی در دل جامعه نمود پیدا می‌کند که به صورت جزئی تر و اختصاصی‌تر مورد مطالعه قرار گیرد؛ مانند مقاومت در برابر نفسانیت انسان و هر گونه رفتار و یا اقدام غیرخدایی و شیطانی.

کارگردان فیلم سینمایی”شکارچی شنبه” با تاکید بر ضرورت تحقق سیاست‌های جشنواره فیلم مقاومت افزود: تمایز این رویداد با مابقی جشنواره‌های کشور در یکپارچگی اهداف و سیاست‌های آن با روند اجرایی جشنواره و نوع فیلم‌هایی است که در آن با موضوع مقاومت به نمایش در می‌آیند.

کارگردان فیلم تحسین شده روزهای زندگی در ادامه بیان کرد: این جشنواره در طول سال‌های متمادی منجر به شناسایی و توجه هر چه بیشتر به فیلم‌های سینمایی حوزه دفاع مقدس شده است و به نوعی، نبض تپنده سینمای دفاع مقدس به شمار می‌آید.

دبیر ششمین دوره جشنواره فیلم مقاومت در باب اهمیت برگزاری جشنواره فیلم مقاومت تاکید و اشاره کرد: سینمای ملی جمهوری اسلامی ایران همان سینمای دفاع مقدس و در نتیجه سینمای مقاومت است و جشنواره مقاومت باید تلاش عمده خود را در جهت تحقق این مهم در عرصه بین‌الملل نیز قرار دهد.

وی توضیح داد: دستگاه‌ها و سازمان‌های دولتی با بودجه‌های فرهنگی که در اختیار دارند می‌توانند در بخش سینما علاوه بر حمایت گسترده‌تر از آثار استراتژیک به ویژه با موضوع مقاومت، متولی پخش جهانی فیلم‌هایی با این رویکرد شوند و فضای مطمئنی را برای فعالان این نوع سینما در داخل کشور فراهم نمایند.

نویسنده و کارگردان فیلم «سینه سرخ» ضمن تأکید بر توجه بیشتر مدیران و مسئولان حوزه فرهنگ به موضوع مقاومت، این مهم را وظیفه اصلی متولیان امر دانست و اشاره نمود : با وجود برگزاری جشنواره‌هایی مانند جشنواره مقاومت همچنان خلا بسیاری در پرداخت به سینمای انقلاب و دفاع مقدس احساس می‌شود؛ این حوزه که مواجه مستقیمی با اساس و بنیان سیاست‌های کلی کشور دارد، متاسفانه در برابر چشم مسئولین به نوعی مظلوم واقع شده است.

وی در رابطه با رویکرد جامعه بین‌الملل به برگزاری چنین فستیوال‌هایی در سطح جهان افزود: مسلم است که سیاست‌های جشنواره‌های خارجی هیچ‌گاه منطبق با سیاست‌ها و اهداف جشنواره‌هایی مانند جشنواره فیلم مقاومت نخواهد بود و آن‌ها همواره سعی خواهند داشت، تولیدات و خروجی‌های جشنواره‌های ما را محدود کرده و دور از عرصه بین‌الملل نگه دارند ولیکن می‌توان با برنامه‌ریزی و تعاملات دستگاه‌های فرهنگی، راه بهینه‌ای برای حل این مشکل در اکران‌های جهانی پیدا کرد.

شایان ذکر است چهاردهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت به همت بنیاد فرهنگی روایت و انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس همزمان با هفته گرامیداشت دفاع مقدس در کشور برگزار می‌شود.

نوشته حمایت یکپارچه از تولیدات سینمایی با موضوع «مقاومت» یکی از راه‌های نجات از «ولنگاری فرهنگی» مدنظر رهبری است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.