در خلاصه داستان این فیلم آمده است: فیلمی در ارتباط با تبعات مهاجرت و بیماری آلزایمر.

رضا کیانیان، رویا نونهالی، مجید مظفری، شقایق فراهانی، بهاره کیان‌افشار ، مینا وحید و منصوره وافری بازیگران«کفش‌هایم کو؟» هستند.

عوامل فیلم عبارتند از: کارگردان: کیومرث پوراحمد؛ نویسنده: کیومرث پوراحمد و فرید مصطفوی، تهیه‌کننده و مدیر تولید: سیدعلی قائم‌مقامی ، مدیر فیلمبرداری: علیرضا زرین‌دست، طراح صحنه و لباس: مجید میرفخرایی، طراح چهره: مهرداد میرکیانی، صدابردار: آرش برومند، دستیار اول و برنامه‌ریز: ایمان توکلی، عکاس: مهدی حیدری، دستیار اول فیلمبردار: مهرداد لشکری‌نژاد، مدیر تدارکات: حسین روزبهانی، مدیر صحنه: امیرعباس دهقانی، منشی صحنه: محسن بهاری، جامه‌دار: سحر سطوت، مشاور پزشکی: دکتر مریم نوروزیان.

نوشته فیلم سینمایی «کفشهایم کو؟» به شبکه نمایش خانگی آمد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«پرونده باز است» داستانی جنایی دارد و سومین همکاری کیومرث پوراحمد و علی قائم مقامی است.

پوراحمد پیش از این با قائم مقامی در فیلم های «شب یلدا» و «کفش هایم کو؟» همکاری داشته است.

فیلم سینمایی «کفش هایم کو؟» به کارگردانی کیومرث پوراحمد نوروز ۹۵ روی پرده سینماهای کشور رفت که تهیه‌کننده آن علی قائم مقامی بود.

منبع: مهر

نوشته جدیدترین پروژه کیومرث پوراحمد پس از شکست «کفشهایم کو؟» در گیشه چیست؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

***

«کفشهایم‌کو» روی کاغذ درباره پیرمردی است که از غم دور افتادن از همسرش و سررسیدن بیماری آلزایمر، زندگی سختی را می‌گذراند، و بازگشت دخترش که سال‌ها از او دور بوده، قرار است زندگی آن دو را وارد مرحله جدیدی کند و رازهایی را هم، از گذشته‌ای ناخوشایند بر ملا سازد. از همین چند جمله می‌شود حدس زد که قرار بوده فیلمی تلخ درباره آلزایمر و تنهایی و غم هجر و روابط خانوادگی از دست رفته ببینیم که مساله «رازهایی از گذشته» هم قرار است جذابیت آن را تامین کند و عامل دنبال کردن قصه باشد. اما آیا همین چند جمله کافی است تا چنین شود؟ بدیهی است که نه. واضح است که این چند خط نیاز به «پرداخت» دارد و این دقیقا همان مرزی است که می‌تواند ارزش فیلمی مثل «کفشهایم کو» را مشخص کند. اما سوال مهم دیگری هم هست: این‌که «پرداخت» دقیقا چیست؟ و چطور می‌توانیم بگوییم فیلم حاضر خوب پرداخته شده یا نه؟ بررسی بیشتر شاید وضعیت را روشن‌تر کند:

یک: شخصیتی که بعد از حبیب ما را وارد قصه می‌کند، بیتاست؛ دختری که از خارج آمده تا پدرش را ببیند. خب، تقریبا می‌شود گفت که در طول فیلم، «هیچ» چیز به‌دردبخوری از بیتا نمی‌فهمیم و ذره‌ای به او نزدیک نمی‌شویم. نه معلوم است که چرا آمده و نه معلوم است که چرا می‌رود (با آن همه عشقی که نثار پدرش می‌کرد)، نه معلوم است که به دنبال چیست و نه معلوم است که چه رابطه‌ای با بقیه برقرار می‌کند. فقط می‌دانیم که از خارج آمده و خوب حرف نمی‌زند (ولی اصرار دارد که از پشت تلفن با مادرش فارسی صحبت کند!) و پدرش را هم دوست دارد. تازه این وضعیت کسی است که قرار است قصه را راه بیندازد. بقیه وضعی به مراتب بدتر دارند. پریناز و هادی فقط سر هم داد می‌زنند و دیالوگ‌های عجیب و غریب می‌گویند و رفتارهای کاملا غیرقابل باور دارند (مثلا جایی که عادی به دنبال شناسنامه حبیب می‌گردد، جایی که مانع آوازخواندنش نمی‌شود، تصمیم پایانی پریناز مبنی بر ماندن پیش حبیب، تصمیمش برای برگشتن به ایران)، بهاره هم که ناگهان وسط فیلم می‌رود، و مضحک‌تر از همه هم آن پرستاری است که معتاد است و قصد دارد در یک نصفه‌روز خانه پیرمرد را محل قرارهایش بکند. خب، حالا همه این‌ها را اضافه کنید به تمهیدات بصری لابد چشم‌گیر فیلم (حرکت‌های پرآب‌وتاب دوربین، قطع‌های بی‌جا، دیزالوهای بی‌علت و میزانسن‌های غیرعادی) که هیچ کمکی به کاراکترها و فضاسازی فیلم نمی‌کند. در این شرایط، باز هم لازم است صحبت از اهمیت شخصیت‌پردازی و کیفیت آن در «کفشهایم کو» را ادامه دهیم و مثلا بحث تاثیر بازی‌های بازیگران بر آن را پیش بکشیم؟

دو: قصه حبیب با گذشته گره خورده اما حالا قرار است بعد از چند سال ادامه پیدا کند. یعنی همان‌قدر که گذشته مهم است، امتداد آن در زمان حال هم (که اصلا بهانه شکل‌گیری فیلم است) اهمیت دارد. اما در «کفشهایم کو» فقط و فقط حرف از گذشته است. هیچ تاثیر و نتیجه‌ای در امروز ندارد (یک دلیل مهمش این است که شخصیت مرکزی اصلا آدم تاثیرپذیری نیست) و حتی کسی که کل این ماجراها را برپا و زخم قدیمی را دستکاری کرده، ناگهان ول می‌کند و می‌رود پیش کارلوس! بدتر از این اما، نحوه مواجهه با گذشته است. مشخصا مهم‌ترین فصلی که به گذشته می‌پردازد، یعنی جایی که پریناز و هادی روبه‌رو می‌شوند، از این منظر قابل بررسی است: پس از مقدار قابل توجهی داد و فریاد و صحبت از این‌که فجایع حاصل از تصمیمات غلط قبلی برگشت‌پذیر نیستند، هادی جمله قصاری می‌گوید و از در (قصه) بیرون می‌رود و عملا قصه به هیچ نقطه جدید یا تمام‌کننده‌ای نمی‌رسد! ضمن این‌که بدترین وجه قصه‌پردازی فیلم هم در همین جا مشخص می‌شود: هر چه در گذشته رخ داده زیر سر دو تا پیرمرد شارلاتان تمام‌عیار بوده که یک مهاجرت (که معلوم نیست انگیزه پشتش چه بوده) و یک حادثه (دستگیری اشتباهی پریناز) را بهانه‌ای می‌کنند تا اوج رذالتشان را نشان دهند و کانون خانواده‌ای را متلاشی کنند… خب، چنین وضعیتی فقط یک چیز را به مخاطب نشان می‌دهد: این‌که در این فیلم، قصه‌گویی درست، نه در گذشته و نه در حال، کوچک‌ترین اهمیتی برای کسی نداشته است.

سه: مورد بعدی آفتی است که بعید به نظر می‌رسد به این زودی‌ها دست از سر سینمای ما بردارد: فیلمسازان محترم اکتفا نمی‌کنند به این‌که فقط فیلم بد بسازند؛ یعنی فقط قصه‌شان را بد تعریف کنند، شخصیت‌های غیرملموس خلق کنند، موقعیت‌های غیرقابل باور ایجاد کنند، حوصله مخاطبشان را سر ببرند و نهایتا او را از وقت و هزینه‌ای که کرده پشیمان کنند (بحث فروش فیلم و چرخه اقتصادی و این حرف‌ها هم که لابد خیلی بحث پیش‌پاافتاده‌ای است). نگاهی به لیست بلندبالای فیلم‌های این‌چنینی نشان می‌دهد که فیلمسازان اصرار دارند که در کنار همه این‌ها درباره دغدغه‌هایشان هم «حرف» بزنند. نتیجه این می‌شود که در فیلمی مثل «کفشهایم کو» که اساسا باید حول یک پیرمرد آلزایمری بچرخد، بدون مقدمه و طبعا بدون هیچ تاثیری، صحبت از زنان مورد ظلم واقع‌شده یا مهاجران کله‌سیاه ایرانی و تحقیرشان در مناسبات قضایی آن‌ور آب می‌شود. اشتباه نشود. البته که تنوع نگاه‌های مختلف به موضوعات روز چیز خوبی است و کسی مخالف این نیست که در میان عدم تعادلی که در سینمای ایران، پیرامون مثلا بحث مهاجرت هست، نگاه متفاوتی هم مطرح شود. ولی بحث مهم‌تر این است که آیا فیلمسازانی که می‌خواهند «حرف»بزنند (اگر حرفشان برایشان مهم است) متوجه این نکته نیستند که این‌گونه طرح کردن دغدغه‌هایشان (که هیچ مناسبتی با «سینما» ندارد) نیجه‌ای جز لوث شدن بحث مورد نظر نخواهد داشت و چیزی جز «رسوایی» به بار نخواهد آورد؟

***

برگردیم به همان بند اول. فارغ از این‌که کدام ذهن خلاق و هنرمندی به این نتیجه رسیده که پخش سکانس قتل وحشیانه سانی در «پدرخوانده» انتخاب ایده‌آلی برای میان‌برنامه چیزی مثل «پلنگ صورتی» است، می‌توان به طور کلی فیلم جدید کیومرث پوراحمد را با این لحظات مقایسه کرد و از جهاتی شبیه دانست. از این منظر که با درآمیختن یک موقعیت ذاتا تاثربرانگیز باانبوهی جزئیات که با سهل‌انگاری تمام در طراحی و اجرا، می‌توانند خنده مفصلی از تماشاگر بگیرند، به همان عدم تجانسی می‌رسد که صاحب آن ذهن خلاق به آن دست یافته بود (و این می‌تواند چکیده اغلب ایرادهای اساسی فیلم باشد). البته باید اعتراف کرد که این، نهایتا به همذات‌پنداری بیشتر مخاطب و کاراکتر اصلی منجر شده، به طوری که او هم مانند حبیب، هیچ بعید نیست از آن‌چه در مقابلش در حال نمایش است، رو بگرداند و به ناچار اذعان کند که بر خلاف انتظارش (علیرغم آن‌چه در تلویزیون حبیب در جریان بود) فیلم حاضر بیش از آن‌که تاثیرگذار یا حتی رقت‌انگیز هم باشد، به همان «کامدی» که بیتا اشاره کرده بود، شبیه‌تر است.

***

می‌شود این حرف‌ها را ادامه داد. از عیب‌های دیگر فیلم یا حسن‌های احتمالی‌اش گفت. اما به نظر می‌رسد همین موارد اساسی کافی باشد برای این‌که توجیه کند چرا «کفشهایم کو» فیلم خوبی نشده. چرا بیشتر ترحم‌برانگیز است تا تاثیرگذار. و چرا به معنای واقعی کلمه «مضحک» است و انبوه لحظاتش، واقعا تماشاگران را به خنده می‌اندازد. و این آخری، در عین نشاط‌آوری، ناراحت‌کننده و تاسف‌بار هم هست: این‌که فیلمی از کسی با اسم و رسم پوراحمد را (فارغ از ارزشیابی آثار قبلی‌اش) باید از این منظر در لیستی قرار دهیم که مثلا «چهار شنبه خون به پا می‌شود» به کارگردانی حماسه پارسا در آن قرار دارد.

نوشته کامِدی!!/ نقد «سوره سینما» بر «کفشهایم کو؟» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

عوامل فیلم «کفشهایم کو؟» عبارتند از :

کارگردان : کیومرث پوراحمد، تهیه کننده : علی قائم مقامی، نویسندگان : کیومرث پوراحمد و فرید مصطفوی ، مدیر فیلمبرداری : علیرضا زرین دست، طراح صحنه و لباس : مجید میرفخرایی، طراح چهره پردازی : مهرداد میرکیانی، دستیار اول و برنامه ریز : ایمان توکلی، صدابردار : آرش برومند، آهنگساز : فردین خلعتبری، عکاس : مهدی حیدری، مدیر صحنه : امیر عباس دهقانی، منشی صحنه : محسن بهاری

بازیگران: رضا کیانیان، مجید مظفری، رویا نونهالی، بهاره کیان افشار، مینا وحید، شقایق فراهانی، منصوره وافری.

کیومرث پوراحمد، علی قائم مقامی و جمعی دیگر از عوامل فیلم ، مهمانان سیصد و هشتاد و هفتمین نشست باشگاه فیلم تهران هستند.‌

علاقه‌مندان برای حضور دراین نشست می‌توانند به فرهنگ سرای ارسباران واقع در خیابان شریعتی بالاتر از پل سیدخندان‌، خیابان جلفا مراجعه و یا با شماره‌های ۲۰- ۲۲۸۷۲۸۱۸ تماس بگیرند.

نوشته «کفشهایم کو؟» در فرهنگ‌سرای ارسباران اکران و نقد می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این فیلم برای اولین بار در جشنواره سی‌وچهارم فیلم فجر رونمایی شد و برای اکران در ایام نوروز آماده می‌شود.

در خلاصه داستان این فیلم که طبق تأکید عوامل، ارتباطی با شب یلدا ندارد آمده که فیلمی است در ارتباط با تبعات مهاجرت و بیماری آلزایمر.

رضا کیانیان، رویا نونهالی، مجید مظفری، شقایق فراهانی، بهاره کیان‌افشار ، مینا وحید و منصوره وافری بازیگران هستند که در «کفش‌هایم کو؟» مقابل دوربین علیرضا زرین‌دست قرار گرفتند.

عوامل فیلم عبارتند از: کارگردان: کیومرث پوراحمد؛ نویسنده: کیومرث پوراحمد و فرید مصطفوی؛ مدیر فیلمبرداری: علیرضا زرین‌دست، طراح صحنه و لباس: مجید میرفخرایی، طراح چهره: مهرداد میرکیانی، صدابردار: آرش برومند، دستیار اول و برنامه‌ریز: ایمان توکلی، عکاس: مهدی حیدری، دستیار اول فیلمبردار: مهرداد لشکری‌نژاد، مدیر تدارکات: حسین روزبهانی، مدیر صحنه: امیرعباس دهقانی، منشی صحنه: محسن بهاری، جامه‌دار: سحر سطوت، مشاور پزشکی: دکتر مریم نوروزیان و تهیه‌کننده و مدیر تولید: سیدعلی قائم‌مقامی.

حمیدرضا اسحاقی، طراح پوستر فیلم سینمایی «کفشهایم‌کو؟» است.

نوشته دو پوستر فیلم سینمایی «کفشهایم کو؟» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اما شرایط در طی این سال‌ها به سمتی رفته است که همزمان با پررنگ‌تر شدن حضور زنان در سینما و ایفاکردن نقش‌های محوری و اصلی در فیلم‌ها، تصویر نمایش داده شده از بانوان در آثار سینمایی همراه با ظلم همیشگی مردان به آن‌هاست. مردانی که یک روز در قامت یک شوهر معتاد یا بی‌قید و بند و روز دیگر به عنوان پدری مستبد و متحجر و یا برادری زورگو، به زنان ظلم می‌کنند و خواسته‌های خود را بر آن‌ها تحمیل می‌کنند.

نقطه آغاز تغییرات نقش زن در سینمای ایران

نقطه آغاز این جریان را باید در اوایل سال ۷۶ جستجو کرد. جایی که سیاست‌های فرهنگی دولت وقت به سمت حمایت از تولید آثاری رفت که در ارتباط با مسائل و معضلات زنان بود و همین موضوع باعث شد تا فضا به سمتی برود که رویکرد آثار تولید شده در کنار پرداختن به معضلات زنان، تصویری خشن و تا حدودی بی‌رحم از مردان را به نمایش می‌گذاشت. تولید آثاری همچون «بانوی اردیبهشت» به کارگردانی رخشان بنی‌اعتماد در سال ۷۶ و «دو زن» به کارگردانی تهمینه میلانی در سال ۷۷ اولین نشانه‌های این اتفاق در آن سال‌ها بود که در ادامه به ساخت آثاری به مراتب تندروتر همچون واکنش پنجم، زن زیادی و تسویه حساب در سال‌های بعد منجر شد.

در واقع با افزایش ساخت فیلم‌هایی که رویکرد اصلی آن‌ها فمینیستی بود و تشویق عامدانه جشنواره‌های خارجی از یک‌سو و جشنواره‌های داخلی از سوی دیگر، فضا به سمتی رفت که ساخت چنین آثاری طرفداران زیادی پیدا کرد. در همین زمینه یکی از محققین مسائل زنان گفته بود: «طرح موضوعاتی مثل روابط چندزنی، ازدواج موقت، فمینیسم، کلوزآپ از هنرپیشه‌های زن، دختران فراری و درام‌های اجتماعی امروزه به عنوان تم اصلی و غالب سینمای ایران درآمده است که در گذشته به عنوان تابو تلقی می‌شدند.» (مقاله «تغییرات نقش زن در سینمای ایران»، شبکه ایران زنان)

هرچند که آثاری چون «بانوی اردیبهشت» اثر رخشان بنی‌اعتماد که در جشنواره بین‌المللی فیلم مونترال و جشنواره فیلم فجر مورد توجه قرار گرفت و یا فیلم سینمایی «من ترانه ۱۵ سال دارم» اثر رسول صدرعاملی که برنده جایزه منتقدین جشنواره فیلم لندن و جشنواره فیلم لوکارنو شد و در بیستمین جشنواره فیلم فجر نیز برنده ۴ سیمرغ بلورین شد، تنها دو نمونه از آثاری هستند که در آن‌ها محوریت داستان با زنانی است که به واسطه ظلم یا زورگویی مردان، در عذاب هستند.

جشنواره سی‌و‌چهارم فجر و ادامه نمایش تصویری مظلوم از زنان

آثار حاضر در سی‌و‌چهارمین جشنواره فیلم فجر نیز ادامه دهنده مسیر چند سال گذشته سینمای ایران بودند که چنین رویکردی را داشتند تا آنجا که از میان ۳۳ اثر حاضر در دو بخش سودای سیمرغ و نگاه نو جشنواره فجر امسال، ۱۴ اثر به طور مستقیم به ماجرای ظلم مردان به زنان می‌پردازند و قصه خود را براساس آن پیش می‌برند.

آبنبات چوبی   

محمدحسین فرحبخش که پیش از این با ساخت فیلم‌هایی چون «خصوصی» و «مستانه» نشان داده بود که اصولاً علاقه زیادی به داستان‌هایی با محوریت ظلم به زنان دارد، در فیلم جدید خود نیز به سراغ داستان دو دختر رفته است که هر کدام به نوعی تحت ظلم مردان پیرامون خود قرار گرفته‌اند. شخصیت اصلی «آبنبات چوبی» با (بازی هنگامه حمیدزاده) بعد از فوت پدرش، از یک سو تحت ظلم برادر زورگویش قرار دارد و از سوی دیگر فریب شوهرخواهرش را می‌خورد و با او رابطه‌ای پنهانی برقرار می‌کند که در نهایت هم به خاطر همان رابطه پنهانی کشته می‌شود.

دیگر شخصیت دختر فیلم (با بازی سحر قریشی) نیز به خاطر چشم‌چرانی و سونظر شوهردوم مادرش، وادار به فرار از خانه می‌شود تا در کنار دوستانش زندگی کند.

آخرین بار کی سحر را دیدی؟

موضوع این فیلم در ارتباط با زنی به نام «سحر» است که بعد از طلاق تصمیم گرفته تا با مردی مقیم خارج از کشور، ازدواج کند تا بتواند شرایط اقامت در خارج از ایران را به دست آورد. ولی برادر او که فردی متعصب است و طاقت شنیدن حرف‌های مردم را در ارتباط با کارهای خواهرش ندارد، مخفیانه او را می‌کشد.

البته در این فیلم داستان فرعی دیگر نیز در ارتباط با ظلم به زنان و دختران جوان وجود دارد که مربوط به دختر جوانی است که در خوابگاه زندگی می‌کرده و پس از آن که شبی بعد از ساعت مقر به خوابگاه مراجعه می‌کند، مسئول خوابگاه او را راه نمی‌دهد و در نهایت دختر توسط مردی که قصد تجاوز به او را داشته، کشته می‌شود!

به دنیا آمدن   

یکی از فیلم‌های جشنواره سی‌وچهارم فجر که در آن ماجرای یک زوج جوان روایت می‌شود که ناخواسته در حال بچه‌دار شدن هستند ولی شخصیت مرد (با بازی هدایت هاشمی) که به خاطر ترس از مشکلات مالی و ناتوانی در تربیت فرزند، مخالف به دنیا آمدن این کودک است، همسرش را وادار می‌کند تا بچه را سقط کند. این خواسته با مخالفت همسرش روبرو می‌شود و او را به ناچار برای ادامه زندگی به خانه پدرش می‌رود.

خشم و هیاهو 

سومین ساخته سینمایی هومن سیدی، داستانی برگرفته از ماجرای معروف مشهور شهلا جاهد و ناصر محمدخانی فوتبالیست پرسپولیس است. داستانی که این بار به جای یک فوتبالیست بر زندگی یک خواننده مشهور دست گذاشته بود و به جای شهلا، شخصیتی به نام «حنا»، عاشق این چهره مشهور می‌شود و به جرم قتل همسر او به قصاص محکوم می‌شود.

شخصیت «حنا»، همسر دوم این خواننده که به خاطر علاقه زیاد به وی، فریب او را می‌خورد و حاضر می‌شود اتهام قتل را بپذیرد و در نهایت به همین جرم اعدام می‌شود تا همسرش بتواند از مهلکه جان سالم به در ببرد.

دختر     

ماجرای فیلم جدید میرکریمی، ماجرای قصه نخ‌نما شده پدر متعصب و فرار دخترجوان از دست پدر است! قصه‌ای که بارها بارها در آثار سینمایی و تلویزیونی تکرار شده است.

داستانی از سفر یک دختر آبادانی به تهران که بدون اجازه خانواده‌اش سفر کرده است و بعد از مطلع شدن پدرش از این کار، به خانه یکی از دوستانش می‌رود و در ادامه، از دست پدرش فرار می‌کند و به خانه عمه‌اش پناه می‌برد. عمه‌ای که اتفاقا او نیز مورد ظلم همین پدر قرار گرفته است و سال‌ها قبل وقتی می‌خواسته با مردی که دوست داشته ازدواج کند، از جانب برادر و سایر اعضای خانواده‌اش طرد می‌شود.

عادت نمی‌کنیم  

این فیلم به سراغ یکی دیگر از ماجراهای نخ‌نما شده سینمای ایران رفته است. ماجرای مردی که به زنش خیانت کرده و پنهان از او به سراغ دختری جوان رفته و با او عقد کرده است و پس از اتفاقاتی ماجرای این خیانت برای همسر اول مرد آشکار می‌شود.

لانتوری 

داستان این فیلم در ارتباط با ماجرای اسیدپاشی به صورت دختران است که در آن شخصیت اصلی فیلم پس از آن که دوست پسرش را رها می‌کند، از جانب او مورد اسیدپاشی قرار می‌گیرد.

فیلم علاوه بر این ماجرا، گریزی به برخی دیگر از پرونده‌های مشابه که در آن دخترانی به واسطه دادن پاسخ رد به افرادی که آن‌ها را دوست داشتند، از جانب آن‌ها مورد تعدی قرار گرفتند که نمونه مورد اشاره فیلم در ارتباط با پسر نوجوانی است که دختری را در ماجرایی مشابه این، به قتل رسانده است.

کفشهایم کو؟ 

ظلمی نمایش داده شده به زنان در این اثر، از جانب پدرشوهر و برادرشوهر زنی است که پس از سفر به خارج از کشور و در حالی که به خاطر یک اتفاق سهوی، به زندان می‌افتد، به همسرش دروغ می‌گویند و باعث جدایی آن‌ها از هم می‌شوند. موضوعی که باعث می‌شود بچه آن دو سال‌ها در غربت و بدون حضور پدرش بزرگ شود.

 مالاریا 

ماجرای دخترهای فراری، سوژه پرتکرار فیلم‌های جشنواره امسال بود که در جدیدترین ساخته پرویز شهبازی نیز به آن پرداخته شد. شهبازی در «مالاریا» به روایت ماجرای دختری پرداخته است که از دست رفتارهای عصبی پدر و برادرش، از خانه فرار می‌کند و با دوست پسرش به تهران می‌آیند.

جالب آن که دوست پسرش نیز تنها بعد از قرار گرفتن در یک موقعیت خاص که مجبور می‌شود یک شب این دختر را تنها بگذارد، به او شک می‌کند و تا آخر قصه نیز اعتماد او به دختر به حالت سابق بازنمی‌گردد.

نقطه کور   

فیلم در ارتباط با مردی است که برای کار مجبور است سفرهای طولانی داشته باشد و همین دوری از خانواده باعث شده تا نسبت به همسرش شک کند. البته سکوت بیش از اندازه زن و پنهان کردن برخی از نکات ساده باعث می‌شود که شک‌های مرد تشدید شود و رابطه خانوادگی آن‌ها متزلزل شود.

البته فیلم مردان دیگری نیز دارد که یکی به واسطه کشیدن بدهکاری زن و بچه‌اش را تنها گذاشته و متواری شده است و دیگری نیز از کار بیکار شده است و دائم به همسرش دروغ می‌گوید.

نیمه شب اتفاق افتاد 

دومین ساخته تینا پاکروان رویکردی کاملا زنانه دارد. اتفاقات فیلم پیرامون زنی شکل می‌گیرد که سال‌ها پیش به خاطر قتل‌هایی که شوهرش مرتکب شده، مجبور شده شهر و دیارش را رها کند و برای ادامه زندگی همراه با یک نوزاد به تهران بیاید. اما پس از سال‌ها، اتفاقات به شکلی پیش می‌رود که گذشته زن برملا می‌شود و او در ادامه تصمیم می‌گیرد تا گناهی که پسرش مرتکب شده است را به گردن بگیرد.

وارونگی         

«وارونگی» از منظری متفاوت به مسئله ظلم به زنان پرداخته است. شخصیت اصلی فیلم دختری جوان است که فرزند آخر خانواده‌اش محسوب می‌شود. بیماری تنفسی مادرخانواده و ضرورت انتقال محل زندگی او به خارج از تهران، عاملی است تا دیگر اعضای خانواده به جای دختر تصمیم بگیرند و او را وادار کنند که برای نگهداری مادرشان به شمال برود و کار و زندگی خود را در تهران رها کند.

هفت ماهگی

این اثر نیز دارای یکی از تکراری‌ترین قصه‌های جشنواره فجر امسال است که به موضوع خیانت در روابط زناشویی پرداخته است. علیمردانی نیز در این فیلم، مردی رفیق‌باز را تصویر می‌کند که منتظر پدر شدن است ولی همزمان با دختران دیگر نیز ارتباط دارد. او در اثر یک اتفاق به همسرش مشکوک می‌شود ولی در نهایت متوجه می‌شود که همسرش بی‌گناه بوده است.

ابد و یک روز   

«ابد و یک روز» یکی از سیاه‌ترین فیلم‌های جشنواره امسال در ارتباط با ظلم به زنان است. فیلمساز داستان دختری را روایت می‌کند که برادرش در اعضای گرفتن مبلغی، او را به یک مرد افغانی می‌فروشد؛ اما دختر که به نوعی ستون خانواده‌اش محسوب می‌شود حاضر نیست به این خواسته برادرش تن دهد و به امید پرورش دادن برادر کوچک‌ترش که پسری با استعداد است، باز به خانه پدریش بازمی‌گردد.

برادرم خسرو  

این فیلم به طور مستقیم به مسئله ظلم به زنان نمی‌پردازد، ولی یکی از شخصیت‌های اصلی فیلم (با بازی هنگامه قاضیانی)، همسر یک دکتر دندانپزشک است که به خاطر خواسته‌های شخصی شوهرش مدت‌هاست که محدود شده و نمی‌تواند به علایق شخصیش همچون رفتن به سرکار و یا رانندگی برسد.

پل خواب 

ماجرای پسر جوانی که برای به دست آوردن پول، دست به قتل دو پیرزن ثروتمند می‌زند.

خانه‌ای در خیابان چهل و یکم

ماجرای یک قتل خانوادگی که در آن برادری، برادرش کوچکترش را می‌کشد و مادرخانواده در موقعیتی قرار می‌گیرد که مجبور می‌شود بین بخشیدن پسر بزرگش و یا گرفتن حکم قصاص او تصمیم گیری کند.

متولد ۶۵ 

پسر و دختر جوانی که قصد داشتند با هم ازدواج کنند ولی پس از قرارگرفتن در موقعیتی خاص مشخص می‌شود که پسر در ارتباط با سن واقعیش دروغ گفته است و همین موضوع رابطه آن‌ها را بهم می‌ریزد. علاوه بر این دختر، برادری متعصب دارد که با وجود آگاه بودن خانواده‌ها از رابطه این دو جوان، هر روز با خواهرش تماس می‌گیرد و او را کنترل می‌کند.

البته ذکر این نکته نیز ضروری است که در آثار حاضر در جشنواره امسال، آثاری نیز وجود داشت که در ترسیم چهره‌ای واقعی از زنان موفق عمل کرده بود. آثاری چون «بادیگارد» و «دلبری» که در آن به زن‌ها به عنوان موجودی ارزشمند و با روحیه قوی نگاه شده بود.

نوشته سیمای زنان در سینمای ایران؛ شخصیت‌هایی تحت ظلم و ستم‌پذیر/ ظلم به زنان، ایده محبوب کارگردانان ایرانی/ تحلیل «سوره سینما» از تصویر زنان در آثار جشنواره فجر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

گذشته از عملکرد غیرمنطقی و تا حدودی مغرضانه هیئت داوران این دوره، در نادیده گرفتن معنادار برخی از مهمترین فیلم‌های جشنواره امسال که موجب تعجب طیف‌های مختلف سینما شد، این جشنواره نقاط عجیب دیگری نیز داشت که مرتبط با موضوعات مورد توجه فیلمسازان برای تولید آثارشان بود. در این گزارش نگاهی تحلیلی به موضوعات و محتوای آثار حاضر در جشنواره سی‌‎و‌چهارم فجر داریم تا ببینیم سینمای ایران در سال جدید خود می‌خواهد با چه موضوعاتی به استقبال مخاطبانش برود.

غلبه موضوعات اجتماعی بر سایر دغدغه‌های سینمای ایران  

رویکرد غالب در آثار جشنواره امسال، توجه به مسائل اجتماعی بود. رویکردی که در چند سال گذشته تبدیل به مهمترین و اصلی‌ترین دغدغه فیلمسازان شده است و بیشتر آثار تولید شده در سینمای ایران را به سمت نقد درست و نادرست مسائل و معضلات اجتماعی سوق داده است.

برای مثال بیش از نیمی از ۴۴ اثر حاضر در جشنواره امسال رویکردی اجتماعی داشتند. آثاری چون «آبنبات چوبی» به کارگردانی حسین فرحبخش، «آخرین بار کی سحر را دیدی؟» به کارگردانی فرزاد موتمن، «بارکد» به کارگردانی مصطفی کیایی، «خشم و هیاهو» به کارگردانی هومن سیدی، «لانتوری» به کارگردانی رضا درمیشیان، «مالاریا» به کارگردانی پرویز شهبازی، «هفت ماهگی» به کارگردانی هاتف علیمردانی، «پل خواب» به کارگردانی اکتای براهنی، «ابد و یک روز» به کارگردانی سعید روستایی، «خماری» به کارگردانی داریوش غذبانی، «لاک قرمز» به کارگردانی سیدجمال سیدحاتمی و «متولد ۶۵» به کارگردانی مجید توکلی بخشی از این آثار هستند.

نکته جالب توجه در ارتباط با بیشتر این آثار پرداختن به سه مشکل اصلی اعتیاد، خیانت و مشکلات زندگی زناشویی و همچنین مشکلات جوانان در آن‌ها است که البته ذکر این مشکلات در آثاری که به آن اشاره کردیم، بیشتر از جهت طرح موضوع بوده است و متاسفانه پس از طرح مشکل، راهکاری از سوی فیلمسازان و تولیدکنندگان آثار برای حل این مشکلات مطرح نشده است که این باعث کاهش اثرگذاری این نگاه نقادانه بر مخاطب عادی و خاص این آثار می‌شود.

سیگار و اعتیاد، پای ثابت فیلم‌ها  

اگر به عنوان یک مخاطب هر ۴۴ اثر حاضر در جشنواره امسال را دیده باشید و بخواهید یک نقطه اشتراک در بین این آثار پیدا کنید، بدون شک اولین موضوعی که به آن فکر خواهید کرد، نمایش بیش از اندازه مصرف سیگار یا مواد مخدر در ۹۰ درصد این آثار است. اتفاقی که کثرت آن باعث شده بود تا حبیب ایل‌بیگی معاون آثار و ارزشیابی سازمان سینمایی از «سیگار» به عنوان مهمترین ممیزی فیلم‌های جشنواره امسال یاد کند.

فیلم‌های «ابد و یک روز»، «عادت نمی‌کنیم»، «خشم و هیاهو»، «هفت ماهگی»، «نقطه کور»، «نیمه‌شب اتفاق افتاد»، «یک شهروند کاملا معمولی»، «آخرین‌بار کی سحر را دیدی؟»، «قیچی»، «چهارشنبه»، «تمرین برای اجرا»، «بارکد»، «آبنبات چوبی»، «سینما نیمکت»، «دختر»، «خماری»، «مالاریا»، «ممیرو»، «پل خواب»، «برادرم خسرو»، «اژدها وارد می‌شود»، «سگ و دیوانه‌ عاشق»، «لاک قرمز»، «گیتا»،  «اینجا کسی نمی‌میرد» و «به دنیا آمدن» از جمله این فیلم‌هایی بودند که یا در آن‌ها صحنه‌هایی از مصرف سیگار وجود داشت و یا نمایش صحنه‌های استعمال موادمخدر؛ که البته در این میان سهم برخی از فیلم‌ها از جمله «ابد و یک روز»، «عادت نمی‌کنیم»، «پل خواب» و «برادرم خسرو»، در نمایش افراط‌گونه این موضوع بیش از دیگران بود.

مرگ و خودکشی، سوژه‌های جدید سینمای ایران! 

فیلم‌های ماندگار زیادی در تاریخ سینمای ایران وجود دارند که پس از گذشت سال‌ها هنوز هم مردم از آن‌ها به نیکی یاد می‌کنند. فیلم‌هایی که بعضی تلخ و بعضی شیرین هستند، اما در نهایت آن‌قدر خوب بوده‌اند، که بتوانند جایی برای زنده ماندن و ادامه حیات در گوشه ذهن مخاطب خود به دست آورند.

اما به نظر می‌رسد فیلمسازان ایرانی از سال گذشته تا کنون به این نتیجه رسیده‌اند که فقط فیلم‌های تلخ هستند که قدرت جذب مخاطب را در خود دارند، به همین خاطر علاوه بر نمایش تمام معضلات اجتماعی از خیانت و اعتیاد گرفته تا بیکاری و فقر، حالا مرگ و خودکشی را نیز به لیست بلندبالای علاقه‌مندی‌های تلخ خود برای نمایش در آثار سینمایی افزوده‌اند.

به همین خاطر است که در فیلم‌هایی چون «نیمه‌شب اتفاق افتاد»، «یک شهروند کاملا معمولی»، «قیچی»، «هفت ماهگی»، «نیم ر‌خ‌ها»، «آبنبات چوبی»، «ممیرو»، «پل خواب»، «عادت نمی‌کنیم» و «گاهی» یا در انتهای داستان یکی از شخصیت‌های اصلی میمرد یا کشته می‌شود و یا همانند آثاری چون «آخرین بار کی سحر را دیدی؟»، «گیتا» و «لاک قرمز» داستان براساس مرگ یکی از شخصیت‌های اصلی فیلم پیش می‌رود. البته شاهکار این بخش، «مالاریا» پرویز شهبازی است که با خودکشی هر دو شخصیت اصلی فیلم به پایان می‌رسد! تا باز هم اثبات شود که مرگ و خودکشی، سوژه‌های جدید سینمای ایران هستند و از این به بعد باید قبل از تماشای هر فیلم ایرانی خود را آماده مردن یکی از شخصیت‌های آن کنیم!

خیانت و مشکلات خانوادگی، همچنان پر طرفدار 

خیانت در زندگی زناشویی یکی از موضوعاتی است که سینماگران ایرانی همواره به آن علاقمند بوده‌اند. این دیدگاه در جشنواره سی‌و‌چهارم فجر و پس از تولید فیلم‌هایی چون «آبنبات چوبی»، «خشم و هیاهو»، «عادت نمی‌کنیم»، «نقطه کور» و «هفت ماهگی» که همه پیرامون همین موضوع بودند، یک بار دیگر به اثبات رسید.

البته علاوه بر موضوع خیانت، در جشنواره امسال برخی دیگر از مشکلات خانوادگی همچون رابطه فرزندان با والدین و یا رابطه زن و مرد در خانواده و فرزندآوری نیز مورد توجه فیلمسازان نسل قدیم و جدید سینما قرار گرفته بود. فیلم‌هایی چون «آخرین بار کی سحر را دیدی؟»، «دختر»، «به دنیا آمدن»، «کفشهایم کو؟»، «مالاریا»، «وارونگی»، «ابد و یک روز»، «برادرم خسرو»، «خانه‌ای در خیابان چهل و یکم»، «گیتا» و «نیم رخ‌ها» از جمله این آثار به شمار می‌روند.

در کنار این مسائل، یک نکته قابل تامل دیگر نیز در فیلم‌های جشنواره امسال وجود داشت که مربوط به عدم نمایش خانواده‌هایی سالم در غالب آثار این دوره بود. درواقع به جز دو فیلم «دلبری» و «بادیگارد» همه خانواده‌هایی که در آثار جشنواره امسال نشان داده شدند ، به شدت درگیر مسائل و مشکلات درونی بودند و موضوعاتی همچون احترام و اعتماد اعضای خانواده به یکدیگر در آن‌ها مورد بی‌توجهی قرار گرفته بود که فیلم‌هایی چون «ابد و یک روز»، «آبنبات چوبی»، «مالاریا»، «نقطه کور» و «وارونگی» از آشکارترین نمونه‌های آن به شمار می‌روند.

آخرین بار کی «امید» رو دیدی؟!   

جشنواره امسال یک ویژگی قابل تامل دیگر نیز داشت. در حالی که موضوع سینمای امید یکی از مباحث و شعارهای مورد توجه سازمان سینمایی از ابتدای کار دولت یازدهم بوده است، اما هر سالی که از عمر این دولت می‌گذرد، نقش و حضور آثاری که بر مبنای ترویج امید و روحیه ایدوارانه در میان مردم باشد، کمرنگ‌تر می‌شود.

اما اوج این ناهماهنگی در سیاست‌گذاری مدیران سینمایی با تولیدات سینما را می‌توان در جشنواره امسال مشاهده کرد. جایی که در آن فیلم‌هایی چون «مالاریا»، «آخرین بار کی سحر را دیدی؟»، «عادت نمی‌کنیم»، «نیمه شب اتفاق افتاد»، «چهارشنبه» و «یک شهروند کاملا معمولی» تولید می‌شود. فیلم‌هایی که در تضاد آشکار با معنا و مفهوم سینمای امید قرار دارند و هیچ اثری از شاخصه‌های مورد نظر در این سینما در آن‌ها دیده نمی‌شود.

سهم اندک فیلم‌های سیاسی و اکشن 

علاقه سینماگران ایرانی به موضوعات اجتماعی باعث شده تا بسیاری از ژانرهای دیگر سینما مورد بی‌توجهی قرار گیرد. ژانرهایی که از ظرفیت‌های بالایی برای جذب مخاطب برخوردارند. به همین خاطر است که سهم جشنواره سی‌و‌چهارم فجر از ژانرهای پرهیجان و جذاب سیاسی و اکشن تنها سه اثر است که البته به جز یک مورد، بقیه این آثار مورد بی‌توجهی معنادار هیئت داوران این جشنواره قرار گرفت. «بادیگارد»، «سیانور»، «امکان مینا» و «جشن تولد» چهار اثری هستند که در این دسته بندی قرار می‌گیرند و تعداد اندک این آثار خود نشان‌دهنده ضعف سینمای ایران در زمینه تولید آثار سیاسی و اکشن است.

سینمای دفاع مقدس، هر سال کمرنگ‌تر از پارسال

در طول سی‌و‌چهار دوره اخیر جشنواره فیلم فجر، سینمای دفاع مقدس همیشه پای ثابت جشنواره بوده است. البته در هر دوره نقش این سینما کمرنگ‌تر شده است تا جایی که در جشنواره امسال فقط دو فیلم «ایستاده در غبار» و «دلبری» در این ژانر حضور داشتند. یعنی از میان ۴۴ فیلم این دوره جشنواره، سهم سینمای دفاع مقدس فقط ۲ اثر بوده است که این به معنای آن است که سهم این ژانر مهم فقط ۵ درصد از کل آثار جشنواره بوده است!

کمدی، پَر!  

جشنواره امسال یکی از معدود دوره‌هایی بود که تقریبا هیچ فیلمی در ژانر کمدی نتوانسته بود، در آن حضور پیدا کند. هر چند که عده‌ای دو فیلم «بارکد» و «زاپاس» را در دسته‌بندی فیلم‌های کمدی جای دادند ولی اگر به نوع نگاه فیلمساز در ساخت این آثار توجه کنیم، متوجه می‌شویم که رویکرد اصلی این آثار کمدی نبوده است. در واقع «بارکد» که یک فیلم اجتماعی محسوب می‌شود که در گاهی از اوقات سعی کرده بود به واسطه تکه‌پرانی‌هایی یکی از شخصیت‌های فیلم، فضای فیلم را شاد کند و «زاپاس» هم یک فیلم خانوادگی با رگه‌هایی از طنز بود که نمی‌شد آن را جز آثار کمدی به شمار آورد. با این حساب سهم یکی دیگر از ژانرهای پرمخاطب سینما، در جشنواره سی‌و‌چهارم فجر به صفر رسیده بود و این نیز نشانه بی‌توجهی به یکی از محبوب‌ترین ژانرهای سینما، در اثاری است که می‌خواهند سبد اکران سینمای ایران را در سال جاری پُر کنند.

همین تحلیل مختصر بر آثار نمایش داده شده در ویترین امسال سینمای ایران کافیست تا دریابیم که یکی از مهمترین عوامل کمرنگ شدن ارتباط مخاطبان با سینما، نبود تنوع موضوعی در میان آثار تولید شده است. مخاطبی که چند سال است در حصار فیلم‌های تلخ اجتماعی محبوس شده است و حق انتخاب دیگری ندارد چرا که اکثر فیلمسازان ما، فیلم را برای خودشان تولید می‌کنند و نه برای مردم؛ که اگر غیر از این بود، حداقل به مخاطب خود این شانس را می‌دانند که از میان آثار پلیسی، اکشن، کمدی، سیاسی، خانوادگی، دفاع مقدس و اجتماعی هربار به سراغ یک اثر با حال و هوایی متفاوت برود؛ نه اینکه از سینما و فیلمسازی تنها به نمایش دادن بدبختی و فلاکت و مشکلات اکتفا کنند.

البته جشنواره امسال با وجود همه نقاط ضعفی که در حوزه تشخیص نیازهای ضروری حال حاضر جامعه از سوی فیلمسازان داشت، پذیرای چند اثر ارزشمند که مطابق با شرایط فعلی نیز باشد، بود. فیلم‌هایی چون «بادیگارد» و «ایستاده در غبار» که به ترسیم شمایل یک قهرمان واقعی و قابل الگوگرفتن برای جوانان پرداختند و یا «سیانور» بهروز شعیبی که به سراغ بررسی برخی از اندیشه‌ها و فعالیت‌های یکی از موثرترین گروه‌های سیاسی سال‌های نه چندان کشورمان رفته است، از جمله نقاط امیدواری جشنواره امسال بودند که حضورشان در میان انبوهی از آثار بی‌ارزش و سطحی را می‌توان به عنوان بارقه‌ای از امید برای بهبود اوضاع سینمای ایران به حساب آورد.

نوشته نگاهی به مهمترین موضوعات آثار حاضر در جشنواره سی‌و‌چهارم فجر/ غلبه موضوعات اجتماعی بر سایر دغدغه‌های سینمای ایران/ اعتیاد، خیانت و مرگ محبوب‌ترین سوژه‌ها/ بی‌اهمیتی سلیقه مخاطبان برای فیلمسازان اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اگر فیلمی در جشنواره شرکت نکند در نوبت اکران به مشکل برمی‌خورد!

اولین نشست مربوط به فیلم سینمایی «بارکد» به کارگردانی مصطفی کیایی بود که در آن علاوه بر کارگردان بهرام رادان، پژمان بازغی و محسن کیایی بازیگران این فیلم، مهدی جعفری (مدیر فیلمبرداری)، نیما جعفری جوزانی (تدوینگر) و حجت اشتری (طراح صحنه و لباس) نیز حضور داشتند.

مصطفی کیایی کارگردان «بارکد» در این نشست در ارتباط با دلایل ساخت این اثرگفت: این فیلم برای من شیطنت و نوعی ریسک بود چون این نوع شوخی و کمدی ممکن بود با سطح سلیقه مخاطب سینمای ایران متفاوت باشد و از طرف دیگر ما جهانی را در فیلم تعریف کردیم که نوعی دیوانه‌ بازی بود و این دیوانه بازی تا پایان در فیلم وجود دارد البته در مورد پایان فیلم می‌دانستیم دقیقاً چه اتفاقی می‌خواهد بیفتد و اندازه پایان فیلم به حد تلاشی که شخصیت را در طی فیلم انجام می‌دهند، نیست که این آگاهانه بود و می‌خواستم نشان دهم هر چقدر این آدم‌ها بیشتر تلاش می‌کنند به دلیل حماقت و کوچکی جایگاهشان به جایی نمی‌رسند.

این کارگردان سینما همچنین در خصوص اینکه جشنواره فجر چه کمکی به دیده شدن فیلم‌هایش می‌کند، اظهار داشت: جشنواره فجر برای جنس فیلم‌های من فقط یک ویترین است، ویترینی که بیشتر برای اکران عمومی است، سینمای من سینمای جشنواره‌ای نیست و ترجیح‌ام این است که فیلمی بسازم که با مخاطب گسترده ارتباط برقرار کند.

وی خاطرنشان کرد: من سینما را سرگرمی می‌بینم اما اتفاقی که در ایران می‌افتد این است که اگر فیلمی در جشنواره شرکت نکند در نوبت اکران به مشکل برمی‌خورد به همین دلیل جشنواره فجر برای من حکم ویترین فیلم‌هایم را دارد.

مصطفی کیایی در خصوص نمایش یک پلیس متفاوت در فیلمش، گفت: اتفاقی که در مورد تمام کاراکترهای فیلم اتفاق افتاد این بود که هیچ کدام رئال نیستند و از طرف دیگر زمانی که فیلمنامه را می‌نوشتم فکر کردم پلیسی باشد که با بقیه پلیس‌ها متفاوت باشد. نقش سامان را خودم خیلی دوست داشتم و فکر می‌کردم با یک انتخاب درست می‌تواند درخشان باشد در این فیلم تمام بازیگران تقریباً انتخاب اول من بودند و آن چیزی را که در ذهن من بود پژمان با ایده و انرژی مضاعف تکمیل می‌کرد.

«آبنبات چوبی»، فیلمی برای مسئولان اقتصادی

دومین نشست امروز مربوط به فیلم سینمایی «آبنبات چوبی» به کارگردانی محمدحسین فرح‌بخش بود. او در خصوص سابقه فعالیت خود در عرصه سینما گفت: در حدود ۳۵ سال است که در عرصه سینما مشغول فیلم‌سازی هستم که حاصل کارم حدود ۵۰ فیلم سینمایی است، زیرا من اصل سینما را سرگرمی می‌دانم، ولی از سال ۶۰ به بعد برخی‌ها وارد عرصه سینما شدند که موجب انحراف سینما از مسیری که تا آن زمان داشته است، شدند. اگر می‌بینیم که امروز سینمای کشور تماشاگران خود را از دست داده، به علت اشتباهاتی بوده که برخی‌ها از سال ۶۲ به بعد در عرصه سینما رقم زدند.

وی همچنین در توضیحاتی پیرامون فیلمش اظهار کرد: فیلم «آب‌نبات چوبی» جزو سه فیلمی است که پروانه نهایی اکران دارد و پروانه آن قبل از آغاز جشنواره فیلم فجر صادر شده و این صدور پروانه به این معنا است که می‌تواند در سینماهای کشور اکران عمومی شود.

فرح بخش افزود: فیلم «آب‌نبات چوبی» را بیش‌تر از مردم باید مسئولان اقتصادی ببینند، زیرا اگر اقتصاد ما درست شود، فرهنگ ما هم اصلاح می‌شود. در حقیقت معضل اجتماعی که ما در این فیلم نشان دادیم، مشکلی است که پیرامون ما به فراوان یافت می‌شود. دخل و تصرف‌هایی در نسخه اکران عمومی این فیلم انجام خواهیم داد تا فیلم «آب‌نبات چوبی» با ریتم تندتری برای اکران عمومی در سینماهای کشور آماده شود.

همچنین بعد از فرح‌بخش، عبدالله علیخانی تهیه‌کننده فیلم «آب‌نبات چوبی» نیز در این نشست خبری گفت: ۳۰ سال است که با آقای فرحبخش همکاری می‌کنم و زمانی که فیلم‌نامه‌ای دست من می‌رسد، به سه موضوع پیرامون آن فکر می‌کنم. نخست توانایی کارگردانی که می‌خواهد آن را بسازد، دوم به مخاطبان و تماشاچیانی که قرار است این کار را ببینند و نکته سوم هم به شرایط سانسور و پس از بررسی این سه عامل، قصه را مطالعه کرده و کار را آغاز می‌کنم.

وی افزود: من نه ابداع‌کننده سینما و نه ابداع‌کننده جشنواره هستم، اما یک سؤال دارم و آن این است که در کجای دنیا چنین جشنواره‌ای، همانند جشنواره فیلم فجر برگزار می‌شود، زیرا با توجه به مشاهدات من از برگزاری دوره‌های مختلف آن، باید عنوان بازار فیلم را بر آن بگذاریم. اینجا در حقیقت بازار فیلم کشور محسوب می‌شود. جشنواره فیلم فجر شخصیت اصلی خود را ندارد و نمی‌تواند آینده سینمای کشور را هم مشخص کند.

شاگردی کردن بازیگر برنده اسکار پیش رضا کیانیان!

نشست سوم امروز به فیلمی جدید از کیومرث پوراحمد اختصاص داشت. او که در این دوره با فیلم سینمایی «کفشهایم کو؟» در جشنواره حضور پیدا کرده است در نشست مطبوعاتی فیلمش در برج میلاد گفت: در یک سفری که در هواپیما بودم و کتاب «هنوز آلیس» را می‌خواندم، در فصل دوم آن جمله‌ای داشت که به شدت به یاد آلزایمر مادرم افتادم و در هواپیما زار زار گریه کردم. پس از آن در سفری که برای مراسم زاون قوکاسیان به اصفهان داشتم، موضوع را با فرید مصطفوی (فیلمنامه‌نویس) مطرح کردم و این‌گونه بود که فیلمنامه را پس از چند سال، آماده ساخت کردیم.

او با اشاره به بازی رضا کیانیان گفت: «جولیان مور» که جایزه اسکار را دریافت کرده است، باید از رضا کیانیان یاد بگیرد که چطور نقش یک آلزایمری را بازی کند.

همچنین رضا کیانیان بازیگر نقش اول این فیلم سینمایی با اشاره به اینکه از فیلم‌های تلخ خوشش نمی‌آید، گفت: در عین حال نقش حبیب جالب و چالش‌برانگیز بوده که توانستم با اضافه کردن لحظات شیرین باعث شوم که تلخی آن احساس نشود.

کیانیان در پاسخ به سوالی درباره حضور بازیگر جوان و کم تجربه (مینا وحید) با کمی انتقاد از طرح مباحث این‌ چنینی گفت:‌ یکی از اخلاق‌های مرحوم خسرو شکیبایی این بود که وقتی بازیگر کم تجربه جلویش قرار می‌گرفت به گونه‌ای برنامه‌ریزی می‌کرد که فکر کند سال‌هاست با او دوستی دارد. مثلا در سریال «خانه سبز» رامبد جوان به عنوان یک بازیگر کم تجربه در مقابل خسرو شکیبایی بازی می‌کرد.

او اضافه کرد: ضمن اینکه اگر یک بازیگری فکر کند بازیگر مقابلش بد باشد خودش بهتر می‌ماند، اشتباه می‌کند چون آن‌هایی ماندگار هستند که همگی خوب باشند.

سخت‌ترین فیلم آقای کارگردان

آخرین نشست امروز مربوط به فیلم سینمایی «وارونگی» به کارگردانی بهنام بهزادی بود که با حضور عوامل این فیلم سینمایی از جمله علی مصفا، سحر دولتشاهی و علیرضا آقاخانی بازیگران، میثم مولایی تدوینگر در محل برج میلاد برگزار شد.

بهنام بهزادی در ابتدا با اشاره به روند فیلمسازی خود گفت: همه چیز در فیلمنامه به فکر کردن‌های مداوم و پردازش های مختلف در فیلمنامه بستگی دارد. قضیه آلودگی هوا نیز در این فیلم همینگونه بود و توانست رفته رفته جای خود را بگیرد. یک طرح فیلمنامه از سال ها پیش در دست داشتم که درباره دختری بود که کار مستقلی داشت. این طرح را طی سال ها بال و پر دادم و یک چیزهایی به آن اضافه کردم که آلودگی هوا اولین مسأله‌ای بود که به آن اضافه شده بود و به حرکت قصه کمک کرد.

همچنین علیرضا آقاخانی بازیگر این فیلم سینمایی در ادامه نشست با اشاره به کم بازی کردن خود در سینما اظهار کرد: پیشنهاد بازی به من می شود اما از تکرار فرار می‌کنم و همین مسأله باعث کم کاری من در سینما می شود. این دومین بار است که با بهنام بهزادی همکاری می کنم و با او بودن برای من به عنوان حضور در کلاس درس است. متاسفانه زمانی که بازی یک بازیگر در یک فیلم می درخشد دیگران سعی می کنند تا آن بازی یا کاراکتر را در فیلم های دیگر نیز تکرار کنند و من از چنین مواردی همیشه فرار می‌‌کنم.

سحر دولتشاهی دیگر چهره‌ای بود که در این نشست صحبت کرد.وی گفت: برای اولین بار «وارونگی» را دیشب در سینما دیدم. از زمانی که فیلمنامه را خواندم با آن درگیر بودم و فکر می کنم که سخت ترین نقش خود را در این فیلم بازی کردم. درباره «وارونگی» خیلی زود است که حرف بزنم اما این را می دانم که بازی برای بهزادی به معنی خلع سلاح شدن بازیگر است.

بهنام بهزادی در ادامه با اشاره به تمرین هایی که از بازیگران خود می گیرد، گفت: تمرین های من از دورخوانی شروع می شود و به مسائل دیگری ادامه پیدا می کند که من اسم آن را مشق می گذارم. گاهی به بازیگر خود می گویم یک کتاب بخواند و یا در هنگام فیلمنامه خواندن از خود فیلم بگیرد. در واقع سعی می کنم که بازیگران به نقش خود نزدیک شوند. همیشه تلاش کرده ام تا چیزهای اضافی را از بازیگر بگیرم چراکه گاهی برخی از مسائل وجود دارند که بازیگر را از نقش دور می کنند.

علی مصفا دیگر بازیگر این فیلم سینمایی نیز در پایان اظهار کرد: ما همه درگیر «وارونگی» هستیم چیزی که در این فیلم برای من بیش از هر چیز جذاب بود، شکل تمام شدن این فیلم بود. در واقع فیلم زمانی تمام می شود که همه در یک وضعیت به ناچار گرفتار شده اند و لبخند می زنند.

نوشته مهمترین نکات نشست‌های مطبوعاتی فیلم‌های روز ششم جشنواره فجر/ اگر فیلمی در جشنواره شرکت نکند در نوبت اکران به مشکل برمی‌خورد! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

تقریبا هر چهار فیلم به لحاظ جنبه‌های فنی و ساخت به یک اندازه متوسط بودند ولی شانس فیلم کیایی در جلب  نظر مخاطبان حاضر در کاخ جشنواره، بیشتر بود که می‌شد این موضوع را از صدای تشویق‌های آن‌ها بعد از اتمام فیلمش و مقایسه با دیگر آثار متوجه شد.

«بارکد»، خنده‌دار ولی تکراری

اولین سانس از نمایش فیلم‌های بخش مسابقه در روز گذشته به فیلم سینمایی «بارکد» اختصاص یافته بود. فیلمی که یکی از آثار خبرساز قبل از شروع جشنواره بود و شایعات مختلفی در ارتباط با پرداختن این فیلم به موضوع پولشویی مطرح شده بود که البته نمایش شب گذشته آن نشان داد این شایعات حقیقت نداشته است و بیشتر این حرف‌ها فقط برای بازارگرمی و جذب مخاطبان به سالن بود.

فیلم کیایی یک کمدی اجتماعی است که شیوه روایت داستان آن همچون چند اثر قبلی این کارگردان بیشتر مبتنی بر اختلاط زمانی روایت قصه و استفاده از تکنیک‌های تدوین برای پیچیده‌تر شدن آن است. البته نتیجه کار همچون دو اثر قبلی او تا حدودی قابل قبول شده است و همانند او دو، بزرگترین ویژگی مثبت آن همان وجه سرگرم کننده بودنش است.

گذشته از فراوانی شوخی‌های جنسی «بارکد» که این حجم از آن در سینمای ایران بی‌سابقه است و تیکه پرانی‌های شخصیت‌های اصلی با استفاده از جوک‌های تلگرامی، نکته قابل توجه در ارتباط با این فیلم خواندن ترانه پایانی این اثر توسط «یاس» خواننده رپ بود. ترانه‌ای که معلوم نیست برای پخش آن در انتهای این فیلم مجوز دریافت شده است یا نه؟

تکرار ماجرای «صف طولانی شام»

صف‌های طولانی دریافت ژتون غذا و پس از آن دریافت غذا تبدیل به یکی از ماجراهای تکراری جشنواره امسال شده است که تقریبا همه آن‌هایی که این روزها به مرکز همایش‌های برج میلاد رفت و آمد دارند به خوبی با آن آشنایی دارند.

این بار هم طولانی شدن زمان نمایش فیلم سینمایی «بارکد» باعث شد تا حجم عظیمی از جمعیت پس از خروج از سالن تنها ۳۰ دقیقه برای گرفتن ژتون، گرفتن غذا و خوردن آن وقت داشته باشند که در نهایت نتیجه آن تاخیر در آغاز نمایش فیلم سانس دوم بود آن هم در زمانی که هنوز تعداد زیادی از مخاطبان در صف دریافت ژتون بودند!

عقب‌گرد وحشتناک آقای همه فن حریف

سانس دوم به فیلمی از محمدحسین فرخ‌بخش یا همان آقای همه فن حریف سینما اختصاص داشت. او امسال با «آبنبات چوبی» پا به جشنواره فجر گذاشته بود و مدعی بود که فیلمش حرف‌های زیادی برای گفتن داشت. اما آن چیزی که ما بر پرده سینما دیدیم، یک داستان تکراری و نخ‌نما شده بود که همه ایفاگران نقش‌هایش به بدترین شکل ممکن نقش خود را ایفا کردند!

یکی از نکات قابل توجه در این فیلم استفاده مکرر از یک ترفند تصویربرداری بود که به نظر می‌رسید آقای فرح بخش و دوستان به تازگی آن را یادگرفته بودند و با تکرار مکرر و بدون دلیل آن، دوست داشتند نشان دهند که یک چیز یاد گرفته‌اند!

شاید به همین خاطر بود که هنوز فیلم به نصفه نرسیده، بسیاری از مخاطبان حاضر در سالن، آن جا را ترک کردند.

ما قبل نقد!

سومین فیلم نمایش داده شده در شب گذشته، فیلمی از کارگردان خوب سال‌های بسیار دور سینمای ایران است. کارگردانی که قدم به قدم در حال پس‌رفت است و جدیدترین اثرش هم ادامه همین مسیر را در پیش گرفته است.
«کفشهایم کو؟» به کارگردانی کیومرث پوراحمد سومین فیلم دیشب بود. فیلمی در ارتبا با بیماری آلزایمر که رضا کیانیان نقش اصلی آن را ایفا می‌کند.

جمعیت نسبتا زیادی برای تماشای فیلم جدید پوراحمد به سالن آمده بودند که فکر می‌کردند، او قرار است در این اثر اشتباهات خود را در «۵۰ قدم آخر» جبران کند اما نتیجه نهایی کار آنقدر ضعیف بود که جای برای جبران باقی نگذاشت.

کُند و معمولی

آخرین سانس نمایش فیلم‌های جشنواره فجر در ششمین روز از این دوره، به فیلم سینمایی «وارونگی» به کارگردانی بهنام بهزادی اختصاص یافت.

به علت زمان بدموقع اکران این فیلم، بخش زیادی از سالن خالی از جمعیت بود و آن‌‌هایی هم که در سالن حضور داشتند، با کسالت و خستگی به تماشای این اثر نشسته بودند.

داستان این فیلم در ارتباط با خانواده‌ای است که به علت بیماری ریوی مادر خانواده و اجبار او به ترک تهران برای جلوگیری از حادتر شدن بیماریش، دچار مشکلات و درگیری‌هایی می‌شوند.

ریتم فیلم به شدت کُند است و بازی بازیگران آن نیز در خود نکته چشمگیری را نگجانده بود.

«هفت تیر» لوکیشن مورد علاقه فیلمسازان

با دقت در ۴ فیلم اکران شده در شب گذشته، می‌توان به نکته جالبی در ارتباط با انتخاب لوکیشن تصویربرداری در ۳ مورد آن‌ها پی برد. هر سه فیلم «بارکد»، «آبنبات چوبی» و «وارونگی» از لوکیشن میدان هفت‌تیر و خیابان کریمخان در بخش‌هایی از فیلم خود استفاده کرده بودند. این مورد در ارتباط با فیلم کیایی بیشتر محدود به صحنه‌هایی می‌شد که از ضلع شمال شرقی میدان هفت‌تیر و در بالکنی که دو شخصیت اصلی در آن با هم صحبت می‌کردند، تصویربرداری شده بود. اما در ارتباط با فیلم فرح‌بخش این مسئله به شکلی دیگر خود را نشان می‌داد. تقریبا ۳۰ درصد از صحنه‌های مختلف فیلم جدید این کارگردان در محدوده خیابان کریمخان و میدان هفت‌تیر روایت می‌شد. فیلم «وارونگی» نیز برای نمایش آلودگی هوا در خیابان‌های تهران چندین بار نمایی از خیابان کریمخان را به تصویر کشید.

نوشته حاشیه نگاری «سوره سینما» از جشنواره فجر-۶/ شبی که صدای «یاس» در برج میلاد پیچید و «هفت تیر» لوکیشن مورد علاقه فیلمسازان شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اما نکته حائز اهمیت این است که پوسترهای فیلم به عنوان ویترین یک اثر سینمایی هستند لذا ضرورت دارد به شکل جدی مورد توجه قرار ‌گیرد و از پوسترهای تکراری و تقلید از پوستر‌های فیلم‌های خارجی پرهیز شود.

علیرضا ذاکری از گرافیست‌های کشور در این باره اظهار داشت: معمولاً پوستر فیلم‌های جشنواره فجر، در فرصت کوتاهی آماده می‌شود تا به جشنواره فجر برسد و به همین دلیل آثار قدرتمندی در این زمان محدود طراحی نمی‌شود. در صورتی که اگر این پوسترها در فرصت مناسب تا زمان اکران فیلم‌ها و با مشورت کارگردان و تهیه کننده، طراحی شود، قطعاً با نتایج بهتری مواجه خواهیم بود.

وی ادامه داد: گرافیست‌های حرفه‌ای همواره از ایده‌های خلاقه برای طراحی یک پوستر استفاده می‌کنند. برخی گرافیست‌ها این سختگیری را برای آثار هنری خود دارند و هرگز حاضر نمی‌شوند از پوسترهای دیگر طراجان تقلید کنند. اما متأسفانه در پوسترهای فیلم فجر امسال شاهد حضور پوسترهایی هستیم که مشابه آن بارها در پوستر فیلم‌های خارجی روز دنیا دیده ‌شده است.

ذاکری درباره پوستر فیلم «دلبری» گفت: پوستر فیلم «دلبری» ابتدا این فکر را به  مخاطب القا می‌کند که این فیلم قصه‌ای اجتماعی و عاشقانه دارد اما انگار مضمون این  فیلم، دفاع مقدسی است؛ این پوستر چطور می‌تواند ویترین یک فیلم دفاع مقدسی باشد. ممکن است دلیل این همه فاصله بین محتوای فیلم و پوستر با تدبیر عوامل فیلم به نیت جذب مخاطب بیشتر باشد. این نکته تنها یک گمانه زنی است  و حرفه‌ای نیست که نظر قطعی بدهیم و شایسته آن است عوامل فیلم پاسخگو باشند.

وی درخصوص پوستر فیلم «بادیگارد»گفت: این اثر، کاری جسورانه است و مخاطبی که این فیلم را ندیده، با دیدن این پوستر می‌تواند به این نتیجه برسد که با فیلمی اکشن و متفاوت مواجه خواهد شد!

ذاکری افزود: در پوستر فیلم «بادیگارد» مخاطب با محتوای فیلم ارتباط برقرار می‌کند؛ جای گلوله بر دیوار سیمانی و سرکش خون‌آلود حرف «کاف» خبر از درگیری خیابانی در این فیلم می‌دهد. به نظر می‌آید این پوستر در خدمت فیلم بوده و تلاش داشته به قصه فیلم نزدیک شود.

وی درباره پوستر فیلم «آب‌نبات چوبی» گفت: این پوستر فاقد طراحی جدی برای لوگو فیلم است و گویا اینکه گرافیست فرصت کمی داشته. این اثر از نظر من به عنوان مخاطب یک رابطه خانوادگی متشنج را نشان می‌دهد که بین زن و مرد شخص دیگری حضوری کمرنگ دارد و بی شک این پوستر یک فیلم درام خانوادگی است. مشابه این پوسترها بارها در سینما دیده است و برای مخاطب بسیار آشناست.

این گرافیست بیان داشت: من با پوستر فیلم «کفش‌هایم کو؟» زیاد ارتباط نمی‌گیرم؛ این پوستر به لحاظ لوگوتایپ و چیدمان، تقلیدی از فیلم‌های هالیوودی است؛ «رضا کیانیان» در این اثر به عنوان شخصیتی مغموم نشان داده شده؛ این اثر دورنمایی از شخصیت اصلی قصه فیلم است و کمک چندانی به مخاطب نمی‌کند که به محتوای فیلم نزدیک شود.

وی گفت: پوستر فیلم «بارکد» هم ما را به محتوای فیلم نمی‌رساند و فقط یک لوگو تایپ خوب است.

ذاکری خاطرنشان کرد: به نظرم پوسترها باید با سلیقه و روحیات مردم ایران هم‌خوانی داشته باشد؛ توقع می‌رود بعد از ۳۴ دوره از جشنواره، علاوه بر پیشرو بودن محتوای فیلم‌ها، پوسترها هم پیشرو باشد چراکه ما گرافیست‌های خوبی داریم که باید از کارهای آنها استفاده کنیم.

وی یادآور شد: جدا از پوستر فیلم دلبری که می‌توانست اثر خوبی باشد و پوستر فیلم «بادیگارد» که قابل اعتنا است، به نظر می‌آید دراین چند اثر از پوسترهای سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر، اثری غافلگیرانه که مخاطب را مجذوب کند دیده نمی‌شود.

ذاکری بیان داشت: بهترین شکل حرفه‌ای طراحی پوستر فیلم آن است که گرافیست‌ها به عوامل فیلم نزدیک شوند تا از ایده‌ها، مشورت‌ها و امکانات صحنه‌ای فیلم‌ها در آثار خود بهره ببرند.

منبع: فارس

نوشته چرا بین محتوای فیلم و پوستر آن تناسبی نیست؟/ آیا پوستر فیلم‌های فجر برای مخاطب جذاب است؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.