یزدان عشیری به عنوان جانشین تهیه‌کننده و سیدمسعود اطیابی به عنوان مشاور کارگردان در این فیلم همکاری کردند.

«بالماسکه» اقتباسی فرهنگی از فیلم سینمایی «مارتی» (Marty) محصول ۱۹۵۵ و برنده‌ی نخل طلای کن و ۴جایزه اسکار است و قصه ان بر محور جستجوی هویت گمشده است.

ابوالفضل پورعرب، شهرام قائدی، فرزانه قاسم‌زاده، سعیده عرب، مهری آل‌آقا، جواد پولادی، محمد امیری، فاطمه حاجوی و با معرفی ماهنی مهرپور و حمید جاوید بازیگران این فیلم هستند.

عوامل فیلم «بالماسکه» عبارتند از: تهیه‌کننده: حجت‌الله رئیسی، جانشین تهیه‌کننده: یزدان عشیری، نویسندگان: حجت‌الله رئیسی و فرخنده شهابی، کارگردان: محمدمهدی حبیبی، مشاور کارگردان: سیدمسعود اطیابی، مجری طرح: مهدی حسینی، مشاور پروژه: علی مجیدی، مدیر هنری: حمید جاوید، مدیر فیلمبرداری: حسین اسدی، طراح صحنه: نفیسه موسی کاظم، طراح لباس: زهره سلطانی، طراح گریم: گلی نیسنی، تدوین: سیده مهسا اطیابی، طراحی و ترکیب صدا: سیدمحمود موسوی‌نژاد، صدابردار: علی عبدالحسینی، آهنگساز: نیما عظیمی‌نژاد، طراح جلوه‌های ویژه کامپیوتری: مهدی نوروزیانی، طراح جلوه‌های ویژه میدانی: مجید حیدری، اصلاح رنگ و نور: سامان مجد وفایی، مدیر تولید: امیر بخشنده، جانشین مدیر تولید: مهدی پوربهی، دستیار یک کارگردان و برنامه‌ریز: بیژن حجازی، عکاس: حسام عباسی، طراح پوستر: مرجان رضایی، مدیر روابط‌عمومی: فاطمه پزشکی.

نوشته «بالماسکه» تحویل دبیرخانه جشنواره فیلم فجر شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فرزانه قاسم‌زاده، سعیده عرب، مهری آل‌آقا، جواد پولادی، محمد امیری، فاطمه حاجوی و با معرفی ماهنی مهرپور و حمید جاوید، دیگر بازیگران این فیلم هستند.

این فیلم اقتباسی فرهنگی از فیلم سینمایی «مارتی» (Marty) ساخته دلبرت من محصول ۱۹۵۵ و برنده‌ی نخل طلای کن و چهار جایزه اسکار است.

«بالماسکه» قصه‌ جستجوی هویت گمشده است و پرسشی جهان‌شمول را مطرح می‌کند؛ که آیا می‌توان در جهانی پر از نقش و قضاوت، خودِ اصیل را زیست؟

محمدمهدی حبیبی کارگردان «بالماسکه» پیش از این سابقه ساخت مستند تحسین‌شده «شاخه‌ای روی آب» و همچنین کارگردانی چندین فیلم کوتاه را در کارنامه دارد. او در گروه فیلمبرداری آثاری مثل «ماجرای نیمروز»، «درخت گردو» و «دست‌انداز» حضور داشته و مدیریت فیلمبرداری «سفر به لیمونیا» را انجام داده است.

فهرست عوامل فیلم «بالماسکه» عبارت‌اند از: تهیه‌کننده: حجت‌الله رئیسی، جانشین تهیه‌کننده: یزدان عشیری، نویسندگان: حجت‌الله رئیسی و فرخنده شهابی، کارگردان: محمدمهدی حبیبی، مشاور کارگردان: سیدمسعود اطیابی، مجری طرح: مهدی حسینی، مشاور پروژه: علی مجیدی، مدیر هنری: حمید جاوید، مدیر فیلمبرداری: حسین اسدی، طراح صحنه: نفیسه موسی کاظم، طراح لباس: زهره سلطانی، طراح گریم: گلی نیسنی، تدوین: سیده مهسا اطیابی، طراحی و ترکیب صدا: سیدمحمود موسوی‌نژاد، صدابردار: علی عبدالحسینی، آهنگساز: نیما عظیمی‌نژاد، طراح جلوه‌های ویژه کامپیوتری: مهدی نوروزیانی، طراح جلوه‌های ویژه میدانی: مجید حیدری، اصلاح رنگ و نور: سامان مجد وفایی، مدیر تولید: امیر بخشنده، جانشین مدیر تولید: مهدی پوربهی، دستیار یک کارگردان و برنامه‌ریز:  بیژن حجازی، عکاس: حسام عباسی، طراح پوستر: مرجان رضایی،  مدیر روابط عمومی: فاطمه پزشکی.

نوشته فیلم سینمایی «بالماسکه» در راه جشنواره فجر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این مراسم رائد فریدزاده رئیس سازمان سینمایی با اشاره با تغییر تحولات زیست بوم صنعت تصویر در حوزه فرهنگ و هنر گفت: با توجه به تغییر و تحولات در حال انجام، بازنگری ماهوی نسبت به تمام اجزای تشکیل‌دهنده سازمان امری ضروری است و روابط عمومی یکی از مسئولیت‌هایی است که مستلزم بررسی و بازنگری اساسی و بنیادی است و باید نگاهمان به این حوزه تغییر کند.

رئیس سازمان سینمایی با توضیح اینکه روابط عمومی به مفهوم کلاسیک دیگر کارایی ندارد، افزود: در حال حاضر روابط عمومی تاحدی گسترده شده است که در بعضی مواقع «جزئی بزرگتر از کل» است. این در حالی است که سازمان سینمایی در ذیل سیاست‌های کلان ارتباطی تعریف می‌شود. به نظر می‌رسد ما فاقد این سیاستگذاری کلان ارتباطی هستیم و از سیاست‌ورزی کلان ارتباطی بی‌بهره هستیم.

وی در ادامه با تشکر از خدمات یزدان عشیری و آرزوی توفیق برای مسعود نجفی در پست جدید خود ادامه داد: این تغییر و تحولات در یک خانواده، امری طبیعی است. کسی که وارد حوزه فرهنگ و هنر می‌شود همچون باغبانی است که مدام نگران باغ خود است و اگر این عشق ورزی به این حوزه وجود نداشته باشد توفیقی به دست نخواهد آمد. کمک کردن برای اینکه این باغ پابرجا بماند وظیفه‌ای اخلاقی، انسانی و شرعی است.

فریدزاده با تاکید بر نگاه تحولی به سازمان بویژه حوزه روابط عمومی گفت: مسعود نجفی تجربه بالا، صبوری و رابطه بسیار خوبی با اهالی رسانه و سینما دارد و قطعا سازمان سینمایی با حضور دوباره ایشان می‌تواند جلوه و رخ مستحکم و مقتدری در حوزه رسانه داشته باشد.

رئیس سازمان سینمایی همچنین با اشاره به خدمات رمضانعلی حیدری‌خلیلی در سمت مشاور راهبردی سازمان عنوان کرد: کسی را به راحتی نمی‌توان به عنوان جایگزین ایشان پیدا کرد چرا که با اجزای مختلف تشکیل‌دهنده سازمان، آن هم از بدو تولد تا به امروز اشراف کامل داشته‌اند و در حوزه‌های مختلف در نقش مدیریتی، به خوبی توانسته‌اند نگاهی کلان‌نگر داشته باشند و امیدوارم در مسئولیت جدید کما فی السابق منشا خیر باشند.

روابط عمومی؛ پل ارتباطی بین خانواده سینما و اهالی رسانه

در ادامه این مراسم یزدان عشیری با توضیح اینکه در دوران مسئولیت خود بحران‌های گوناگونی را پشت سر گذاشته است گفت: زمانی که خاطرات آن روزها را مرور می‌کنم باورم نمی‌شود سینما به جایگاه فعلی رسیده باشد. سینمایی که در آستانه تعطیلی بود و مخاطبان با سالن‌ها قهر کرده بودند. مجموعه این اتفاقات به سرمایه اعتماد اجتماعی آسیب زد اما در نهایت سینما رونق گرفت و کارهای بزرگی انجام شد که قطعا ماندگار خواهد بود.

مسعود نجفی نیز با توضیح اینکه مدتها با رئیس سازمان سینمایی بر سر موضوع روابط عمومی بحث و گفتگو کرده است ، تصریح کرد: به آقای فریدزاده پیشنهاد دادم که نیرویی تازه نفس را برای این پست انتخاب کند و من هم کمکشان خواهم کرد . اما در نهایت تصمیم براین شد که در این دوره هم در خدمت سازمان سینمایی باشم و امیدوارم با همراهی معاونان، مدیران موسسات و مجموعه سازمان سینمایی بتوانیم با حفظ اصول رسانه‌ای، امور را با شرایط جدید به خوبی پیش ببریم و پل ارتباطی مناسبی مابین خانواده سینما و اهالی رسانه باشیم و به تبیین برنامه‌های سازمان سینمایی کمک کنیم.

رمضانعلی حیدری خلیلی که به عنوان مدیر کل دفتر برنامه و بودجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منصوب شده است، نیز در این مراسم از رئیس سازمان سینمایی و سایر همکارانش قدردانی کرد.

گفتنی است حبیب ایل‌بیگی، اصغر فارسی، قادر آشنا، مجید زین‌العابدین، محمد حمیدی‌مقدم، مهدی آذرپندار، مجید اسماعیلی، لادن طاهری، علیرضا اسماعیلی، علی جعفری، محمدرضا سوقندی، هاشم میرزاخانی، صادق موسوی، غلامرضا نجاتی و محمد طیب نیز در این مراسم حضور داشتند.

نوشته برگزاری مراسم تودیع و معارفه مدیرکل روابط عمومی سازمان سینمایی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود: جشنواره فجر چهار دهه را پشت سر گذاشته و با وجود فراز و نشیب‌هایی که داشته برگزار شده اما مشکلات آن را همه می‌دانیم یکی از این مشکلات فقدان یک مرکز دائمی برای خانه جشنواره است که باعث می‌شود ما هرسال با فضاها و شرایط پیچیده و متفاوتی روبه‌رو شویم.

نقاش‌زاده گفت: کمیته‌های تخصصی در بخش‌های مختلف پیش‌بینی‌شده که امور را به‌خوبی پیش ببرند. پنجم آبان این مسئولیت به من واگذار شد و کمتر از سه ما به برگزاری مانده بود و دفتر جشنواره ده ماه تعطیل بود و آماده‌به‌کار نبود و ما ظرف کمتر از ده روز فرصت داشتیم که هم دفتر جشنواره آماده کنیم و هم ستاد را برقرار کنیم.

وی ادامه داد: جشنواره باید یک دبیرخانه دایمی داشته باشد چرا که مهم‌تر از یک کار پروژه‌ای است. من این پیشنهاد را دادم و در حال پیگیری است که ما یک مرکز مستقر داشته باشیم اما محدودیت‌هایی است مانند زیرساخت‌هایی که مناسب جشنواره نبوده است به همین دلیل برخی از رویه‌هایی که می‌دانستیم اشکال دارند را نتوانستیم درست کنیم و فقط آن‌ها را بهینه‌سازی کردیم و من به رئیس سازمان سینمایی پیشنهاد کردم که از بعد از پایان جشنواره این کار را پیگیری کنند.

دبیر جشنواره گفت: من تمایل داشتم استانداردسازی در رویه جشنواره صورت گیرد که از جمله آن تغییر در آیین‌نامه است که در سال‌های مختلف تغییراتی کرده که عمده بوده اما ما نیازمند یک چارچوب محکم هستیم.

وی ادامه داد: قانون‌مداری شاید برای همکاران جشنواره از همه دشوارتر بوده است و گاهی مورد فشار قرار گرفتیم که زمان برایمان کوتاه‌تر شد. به‌هرحال همه روندها را انجام دادیم و گاه‌شمار جشنواره تا امروز رعایت شده است. عمل به آیین‌نامه هم از آنجا شروع می‌شود که به‌اختصار همه چیز مشخص شده و امسال روی برنامه‌های فرهنگی تاکید داشتیم که هدف اصلی آن عمق بخشیدن به جشنواره به معنای کلان است. تجربه امسال شاید کام آغازین این مهم است.

نقاش زاده توضیح داد: شخصاً بر این باورم که همه رویدادهای فرهنگی که همه در آن مشارکت می‌کنند باید کاملاً پیش‌بینی‌پذیر باشد و تاریخ‌ها زودتر از زمان‌های اجرا در دسترس مخاطبان قرار گیرد و ما به این سمت رفته‌ایم و البته می‌دانیم که تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله داریم.

وی گزارش داد: از مجموعه آن چیزی که تا امروز گزارش داریم فروش بلیت نسبت به سال افزایش ۱۲۰ درصدی داشته، ۸۴ هزار قطعه بلیت سال گذشته فروخته شده اما امسال ۲۱۴ هزار بلیت به فروش رفته است و البته نباید غافل شد که در سی و یک استان نمایش داریم.

نقاش‌زاده در پاسخ به سؤالی بیان کرد: در هر جشنواره‌ای وقتی یک هیئت انتخاب داریم که ترکیبی از افراد باتجربه سینمای ایران هستند پس داوران خوبی برای انتخاب هستند، طبیعی است که سلایق متفاوت داریم که ممکن است خیلی‌ها برخی فیلم‌ها را دوست نداشته باشند و برخی فیلم‌ها را دوست داشته باشند و یا به برخی انتقاد کنند.

وی ادامه داد: در ترکیب این هیئت انتخاب همه استاد بوده‌اند اما رویکردی که برای انتخاب وجود داشته این نبوده که فقط فیلم‌های سینمایی مهم وجود داشته باشند قرار بوده که در همه ژانرها فیلم داشته باشیم و بنابراین باید به هیئت انتخاب احترام بگذاریم و این که چرا برخی فیلم‌ها حضور ندارند لاجرم از بین ۶۰ فیلم ۳۸ فیلم بیرون می‌مانند اگر ترکیب هیئت انتخاب چیز دیگری بود ممکن بود فیلم‌ها کاملاً متفاوت باشند.

وی افزود: ما از ابتدا اعلام کردیم که قانون‌مداری اصل اول برای ما است و این قانون به ما می‌گوید که نمایش هر فیلم نیازمند پروانه نمایش است و حتماً جشنواره باید برای همه فیلم‌ها پروانه نمایش داشته باشند برخی فیلم‌ها مورد قبول هیئت انتخاب بودند اما پروانه نمایش نداشتند.

نقاش‌زاده عنوان کرد: کارکرد بخش فرهنگی این است که اگر امروز ما سینمایی داریم که در سراسر جهان قابل‌اعتنا است به‌خاطر پشتوانه فرهنگ ما است ممکن است به لحاظ اقتصادی قدرت رقابت با برخی از فیلم‌ها با جهان را نداشته باشیم اما سینمای ما در جهان قابل‌اعتنا است.

وی ادامه داد: به‌موازات همه برنامه‌های رقابتی رویدادهای متعددی برگزار می‌شود و هرکسی باتوجه‌به نیاز و علاقه به رویداد موردنظر خود مراجعه می‌کند.

وی در مورد بودجه گفت: ما هنوز در میان راه هستیم که قطعی آن را نمی‌دانیم، در پایان جشنواره این بودجه اعلام خواهد شد.

دبیر جشنواره در مورد شعار جشنواره توضیح داد: در همه دنیا جشنواره‌ها سازنده فیلم‌ها نیستند تنها آثار را نمایش می‌دهند اگر رویکرد امیدآفرینی، اخلاق‌مداری و آگاهی‌بخشی ذکر شده یعنی جشنواره فجر به این کلان ارزش‌ها توجه ویژه‌ای دارد. در فیلم‌های ما امید هست، رشادت هست و گاهی هم تلخی است این ناگزیر است چرا که سینما یک آیینه تمام‌نما است ولی در تمام همه تلخی‌ها یک روزنه امید وجود دارد.

وی در پاسخ به این سؤال که آیا با تفاوت دولت‌ها و تغییر آن‌ها قرار است آیین‌نامه تغییر کند، گفت: پیشنهاد ما به شورای سیاست‌گذاری جشنواره فجر تصویب یک آیین‌نامه ثابت است که با تغییر دولت‌ها، خود جشنواره دستخوش تغییروتحول نشود. تغییرات آیین‌نامه حداقل می‌تواند به جزئیات اجرایی معطوف باشد.

نقاش‌زاده اضافه کرد: فراموش نکنیم که ما در زمانه کاهش تولیدات سینما در کشور هستیم و در دو سال گذشته به‌خاطر کرونا تولیدات کاهش پیدا کرده اما صاحبان اثر علی‌رغم شیوع کرونا از تلاش وانماندند و تولید کردند آنچه که برای این جشنواره باید موردتوجه قرار گیرد این است که به قدری تولید وجود داشته باشد که برای هر گروهی بتوان فیلمی را انتخاب کرد.

وی گفت: واقعیت این است که ما در سینما وقتی برای یک فیلم وارد مذاکره می‌شویم و مناسباتی برای یک همکاری مشترک به وجود می‌آید نمی‌توانیم نتایج آن را از قبل پیش‌بینی کنیم. درست است که برخی از آن‌ها را در زمان طراحی تا حدودی می‌توان حدس زد اما به‌صورت کامل نمی‌توان پیش‌بینی کرد. جشنواره محل آزمون‌وخطا نیست بلکه محل قضاوت است.

وی در پاسخ به سؤالی مبنی بر برگزاری جشنواره در شرایط کرونا توضیح داد: پیش از اینکه برنامه‌ریزی جشنواره را شروع کنیم باتوجه‌به احتمالات پیش رو سه سناریو در نظر گرفتیم یکی برگزاری با حضور مردم و اهالی رسانه بود، دیگری این بود که نمایش‌های مردمی را حذف کنیم و دیگری این بود که اگر شرایط به حدی سخت شود که نتوانیم رسانه را هم داشته باشیم حداقل داوران فیلم‌ها را داوری کنند. پنج‌روز به برگزاری جشنواره هشدارهای کلی به ما یادآوری می‌شد اما هیچ تأکیدی مبنی بر این که باید جشنواره را محدود برگزاری کنیم نبود. ما روزبه‌روز شرایطمان تغییر کرد روز اول شیوع کرونا شدت گرفت. آشفتگی در روز اول جشنواره نیز به همین علت بود.

وی در خصوص تعداد کارت‌های صادر شده در برج میلاد گفت: سالن برج میلاد ۱۶۰۰ نفر ظرفیت دارد بخشی از کارت‌هایی که صادر شده دسترسی به سالن ندارند و تعدادشان کم نیست. کسانی که به سالن‌ها دسترسی دارند بخش اعظم همکاران رسانه‌ای هستند و بعد از آن‌ها صاحبان آثار هستند. مجموعه این‌ها برای ظرفیت این سالن در نظر گرفته شده است و آمارهایی که در نمایش است این است که از ظرفیت ۷۰ درصد فراتر نرفته است. تعداد کارت‌ها برای کل بخش‌ها ۲۳۰۰ عدد است. ۸۳۱ کارت برای اهالی رسانه و انجمن منتقدان صادر شده ولی از این تعداد ۱۳۷ نفر عوامل فنی هستند که به سالن اصلی دسترسی نخواهند داشت.

وی در مورد پیشنهاد دبیری سال آینده گفت: رئیس سازمان سینمایی با من در مورد یک همکاری بلند صحبت کردند اما همه چیز معطوف به پایان جشنواره است.

نقاش‌زاده گفت: برای اینکه ارزیابی کنیم بدترین سانس و بهترین سانس کدام است باید برای گیری کرد تقریباً یکی از مسائلی که از ابتدا داشتیم این بود که آقای عشیری می‌گفتند بهترین امکانات را باید برای اصحاب رسانه در نظر گرفت. یک ایده این بود که برنامه نمایش فیلم‌ها را بعد از اذان مغرب بگذاریم ولی کسانی گفتند نمایش فیلم و نشست و فاصله بین آن‌ها، نمایش آخر را تا آخر شب می‌برد و برخی افراد زحمت در رفت‌وآمد پیدا می‌کنند شکلی که الان طراحی شده به‌زعم ما بهترین برنامه است.

دبیر جشنواره در واکنش به اعتراض اصحاب رسانه مینی بر تذکر دادن ارشاد در مقابل درب ورودی به خانم‌ها گفت: جشنواره فجر، جشنواره فجر انقلاب اسلامی است اما اگر برخورد زننده‌ای صورت گرفته که من با مسئول این کار صحبت کردم این برخوردها حذف شود. درهرصورت حجاب رکن اصلی قانون کشور است. اما اگر این تذکرات درست انجام نشده است من می‌پذیرم و به آن رسیدگی می‌کنم.

نوشته مسعود نقاش‌زاده: بودجه را پس از پایان جشنواره چهلم اعلام می‌کنیم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی با بیان اینکه در دولت سیزدهم رویکرد و توجه خاصی به حوزه فرهنگ به خصوص”سینما” شده است که جای تقدیر و تشکر دارد، ادامه داد: من نه به عنوان یک مسئول بلکه به عنوان یک منتقد و عضو خانه سینما معتقدم که این هوشمندی و درایت مسئولان دولت را باید به فال نیک گرفت. از احیای “شورای عالی سینما” تا مشارکت های گسترده برای ارتقای طراز اجتماعی سینمایی در جامعه.

مشاور رئیس سازمان سینمایی کشور با اشاره به اینکه ترکیب جدید هیات امنای بنیاد سینمایی فارابی چندان بی سابقه نیست، گفت: حضور شخصیت‌های سیاسی و دولتمردان در مراجع تصمیم‌گیری در عرصه فرهنگ و به خصوص،”سینما”پیش از این و حتی، قبل از انقلاب نیز سابقه داشته است و در سال‌های ابتدایی تشکیل بنیاد سینمایی فارابی ما شاهد حضور مدیرانی همچون شهردار تهران، مدیران ارشد آموزش و پرورش، مسئولان موسسات اقتصادی و اجتماعی و بسیاری از دستگاه‌های اجرایی کشور بوده ایم که در کنار شخصیت‌ها و کارشناسان فرهنگی، تصمیم گیری می‌کردند.

عشیری ادامه داد: ۹ نفر به عنوان هیات امناء بنیاد سینمایی فارابی معرفی شدند که ۶ نفر از آنها شخصیت‌های فرهنگی و ادبی کشور هستند. چهره های شناخته شده ای که در ادوار مختلف هم، بعضا در هیات امنای فارابی حضور داشته اند و یا در حوزه‌های دیگر همچون صدا و سیما و سایر دستگاه‌های فرهنگی نقش آفرین بودند.

مشاور رئیس سازمان سینمایی و مدیرکل روابط عمومی ادامه داد: متاسفانه در سال‌های اخیر با بی مهری هایی که به سینما شده، سینما به شدت مهجور و مغموم واقع شده و به وضعیتی بغرنجی گرفتار شده است. امروز، سینماگران و خانواده سینما  با مصائب، رنج ها و محنت‌های بی شماری روبرو هستند و در زمینه های گوناگون از قیبل:  امنیت شغلی، بیمه های درمانی، بحران رکود و بیکاری، مباحث مالیاتی و … مشکلات زیادی دارند و با ابتدایی ترین مسائل معیشتی دست و پنجه نرم می کنند. برای ایجاد تحول و عبور از این بحران ها نیاز به رویکردهای تازه است.

عشیری ادامه داد: در دوره‌های گذشته شاهد بوده ایم که هیات‌های تصمیم گیری فقط از “سینماگران” تشکیل می‌شده. با توجه به اینکه سینما، تنها محصول فرهنگی نیست بلکه صنعت و اقتصاد نیز هست، نیاز است که بعد از زنجیره فرایند تولید در عرصه‌های اجتماعی، اقتصادی و صنعتی نیز بازخوردهای خوبی داشته باشد.

وی افزود: با گره های به هم پیوسته سینما باورمان این است که باید در تصمیم گیری‌ها از دولتمردان و افرادی از سطوح بالای دولت استفاده و از آنها کمک بگیریم تا بتوانیم مشکلات را برطرف کنیم. در بسیاری از موارد زمانیکه سینماگران با چالش هایی همچون مسائل مالیاتی، همکاری های انتظامی، توسعه زیرساخت‌های صنعت سینماداری، روندهای تولید فیلم، تعامل با قوه قضائیه و … مواجه می‌شوند همیشه با هم نشینی، تصمیم گیری مشترک و وساطت صنوف و سازمان سینمایی این مشکلات برطرف می‌شوند؛ آیا بهتر نیست بخشی از این اشکالات در مرجع تصمیم گیری ها حل و فصل شوند.

مدیرکل روابط عمومی سازمان سینمایی ادامه داد: در دولت سیزدهم چند گام اساسی برای حل مشکلات سینما جلوتر رفته‌ایم و بخشی از دولتمردان را علی رغم مشاغل و ترافیک کارهایی که دارند راضی کردیم تا توجه ویژه تری ‌ای به سینما داشته باشند، برای آن وقت بگذارند و در تصمیم‌گیری‌های مهم حضور پیدا کنند، قطعا، با توجه به انسداد اجتماعی و بحران‌های اقتصادی که سینما از آسیب های کرونا و تحریم‌های ناجوانمردانه به کشور مبتلای آن است و همچنین بخشی از مشکلاتی که به بدنه نحیف و شکننده خود سینما ارتباط دارد، ایجاد مناسبات و  پل‌های ارتباطی برای تصمیم‌سازی با ورود شخصیت‌های اقتصادی و دولتمردان سیاسی و صنعتی به شدت به سینما کمک خواهد کرد و سینما را از فضای محفلی فعلی خارج می کند.

وی با اشاره به اینکه سینما نباید فقط در قرنطینه و حصار سینمایی‌ها محدود باشد، گفت: امروز محصولات سینمایی باید در عرصه های ملی و بین المللی رقابت کنند. دنیا با جهش های حیرت انگیز در عرصه های تکنولوژی‌های مدرن و (های تک) سر و کار دارد و سینمای ایران در رقابت با کمپانی ها و غول های تکنولوژیک سینما، تولیدات انیمیشن و استارت آپ های جدید قرار دارد و اگر بخواهیم با اقتصاد نحیف سینما و با نگاه های بسته عمل کنیم نمی توانیم بن بست‌ها را از بین ببریم و گشایش ایجاد کنیم.

نوشته عبور از فضای محفلی نیاز اساسی سینماست/ توجه به وجاهت و ماهیت فرهنگی و ساحت مضمونی سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«جناب آقای یزدان عشیری

با سلام،

نظربه شایستگی، توانایی و تجارب جنابعالی در حوزه روابط عمومی، امور رسانه‌ و ارتباطات فرهنگی و اجتماعی به موجب این حکم به عنوان مشاور رئیس سازمان و مدیرکل روابط عمومی سازمان سینمایی و امور سمعی و بصری منصوب می شوید.

انتظار می‌رود ضمن تعامل و بهره‌گیری از نیروهای جوان، متعهد، انقلابی و متخصص در عرصه رسانه و ارتباطات و همچنین، تعامل گسترده با افکار عمومی ، جامعه هنری و سینمایی و مراکز و نهادهای فرهنگی و سایر دستگاه‌های مرتبط در جهت تقویت و تحکیم این حوزه نهایت تلاش خود را بکار گیرید. امید است با اتکال به الطاف خداوند متعال در انجام امور محوله از جمله موارد ذیل موفق و مؤید باشید.

– طراحی سامانه اطلاع رسانی یکپارچه در معاونت ها، ادارات کل ‌و موسسه های سازمان سینمایی و نیز، رویداد مهم سازمان

– لزوم فعال سازی کلیه سایت های زیرمجموعه های سازمان و تقویت شعاع اطلاع رسانی و مباحث تحلیلی و تخصصی با همفکری مدیران عامل موسسه ها

– برنامه ریزی برای تقویت فضای مطالعات سینمایی از طریق تولید محتوا در راستای سیاستگذاری راهبردی سازمان

– اهتمام به بهره گیری از امکانات چند رسانه ای

– توجه به گسترش مناسبات بین سازمانی و برون سازمانی و ارتباطات با سایر سازمان های فرهنگی و اجتماعی

– شناسایی دستاوردهای سینما به اقشار مختلف جامعه بویژه به مراکز و شخصیت های مرجع فرهنگی و اجتماعی کشور

– راهبری روابط عمومی رویدادهای استراتژیک سازمان و مدیریت و ‌ نظارت کیفی آن ها

– هدایت و جهت دهی به کلیه محتواهای خبری و رسانه ای مرتبط با موسسه ها و جشنواره ها

– لزوم بهره گیری از نیروهای جوان، متعهد، انقلابی و متخصص در راستای گام دوم انقلاب و رویکرد بازسازی انقلابی سینما

– توجه به گسترش ارتباطات رسانه ای و اطلاع رسانی سامانمند و پیوسته

– تعامل با اصحاب رسانه و جامعه منتقدین و ارتقای حس اعتماد و همکاری

– تقویت روحیه همدلی با اهالی سینما و صنوف سینمایی

– ایجاد ظرفیت های تبلیغاتی برای ترسیم بهتر و نافذتر فعالیت ها و اقدامات سازمان

بدیهی است معاونت‌ها و موسسات تابعه سازمان همکاری شایسته را در پیشبرد سیاست های مورد نظر خواهند داشت.

در خاتمه نیز ازجناب آقای مسعود نجفی به پاس خدمات و زحمات دلسوزانه و ارزشمندشان، تقدیر می‌نمایم.»

یزدان عشیری نویسنده، منتقد و مدیر فرهنگی، عضو انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی و عضو جامعه صنفی تهیه کنندگان سینما پیش از این مدیریت روابط عمومی انجمن سینمای جوانان ایران، مرکز هنرهای نمایشی، مدیریت روابط عمومی و امور محافل سازمان سینمایی حوزه هنری، جشنواره بین المللی فیلم مقاومت، جشنواره بین المللی فیلم فجر، جشنواره بین المللی فیلم کوثر، جشنواره بین المللی تئاتر فجر و… را عهده دار بوده است.

نوشته یزدان عشیری مشاور رئیس و مدیرکل روابط عمومی سازمان سینمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

یک- شکی نیست که دوران دفاع مقدس طلایی‌ترین دوره تاریخ انقلاب اسلامی است؛ دوره‌ای که نظام اخلاقی و معنوی نشأت گرفته از تفکر انقلاب اسلامی به عینی‌ترین و ملموس‌ترین شکل تجلی یافته و مکتبی انقلابی براساس اخلاقیات اسلامی- جهاد و شهادت پدیدار شد که جهان نمونه‌اش را سراغ نداشت و همان مکتب، آموزه‌ها و تعالیم آن جریانی را رقم زد که امروز کل منطقه و جهان اسلام از آن به عنوان الگویی بهره‌مند است. فرهنگ دفاع مقدس و مقاومت امروز به نهالی تنومند و بالنده بدل شد که از لبنان تا غزه، عراق، سوریه، یمن و بحرین و … گسترش یافت. پس به هیچ وجه نباید اجازه بدهیم این مکتب و یادگاران آن فراموش شوند و در پس ابرهای فراموشی محو و نابود شوند. جشنواره فیلم مقاومت از این رو می‌تواند بهترین و موثرترین راوی، تصویرگر و تداعی‌کننده آن مکتب و آن دوران طلایی باشد.

دو- انقلاب اسلامی ادبیات و گفتمانی را ایجاد کرد که برای تفکر سلطه جوی قدرت‌های بزرگ تحمل‌پذیر نبود. فتنه انگیزی و تحریک دیوانه‌ای مانند صدام و برافروختن آتش جنگ علیه ملت و انقلاب نوپا در همین جهت بود. از آن‌جایی که تفکر اتقلاب اسلامی امروزه به مثابه الگویی برای جنبش‌های انقلابی و نهضت‌های آزادی‌بخش در آفریقا، آمریکای لاتین، آسیا و حتی اروپا گردید برای قدرت‌های بزرگ صدور و گسترش این نگاه و تفکر سخت و دشوار است از این رو همواره در صدد آن هستند تا به گونه‌های مختلف سدراهی در برابر رشد اندیشه انقلاب اسلامی ایجاد نمایند، پس جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت در جایگاهی فراتر از یک جشنواره و پایگاهی اجتماعی و فرهنگی قلمداد می‌شود که رسالت حساس و سنگینی را برعهده دارد و از آن جایی در دنیای امروز جنگ‌ها، تلاقی رسانه‌ها و برخوردهای هنری و سینمایی است پس بار سنگین روایت فرهنگ مقاومت و پایداری و انعکاس رنج‌ها و چالش‌های عدالت خواهان و ایستادگی در برابر نظام سلطه؛ بخشی از آن متوجه این جشنواره است.

سه- متأسفانه در طول ادوار دولت‌های بعد از هشت سال دفاع مقدس غفلت بزرگی در کشور به وقوع پیوسته و آن بی توجهی یا کم توجهی به حوزه فرهنگ و هنر و عدم ارائه تعریف و تبیین درست از این ظرفیت بوده است. جولان دولت سازندگی در زمینه توسعه اقتصادی و ساخت و ساز و عمران، تأکید بر آزادی‌های مدنی فاقد ظرفیت‌های اجتماعی لازم و لاابالیگری، اباحه‌گری و تساهل و تسامح حتی در اصول و آرمان‌ها و تزلزل مبانی و هنجارهای اخلاقی جامعه و آشفتگی و شعارزدگی و توسعه اعتدال و وادادگی در دولت‌های گذشته در مجموع باعث شده تا در هیچ دولتی شاهد برنامه‌های هدفمند، بلندمدت و قوام یافته در حوزه فرهنگ و هنر نباشیم این در حالی بود که غرب و نظام سلطه از پی شکست‌های متوالی در عرصه‌های نظامی، سیاسی و اقتصادی با سرمایه‌گذاری گسترده‌ای وارد کارزار فرهنگی و سینما و رسانه شده بود و اکنون، به نقطه‌ای رسیدیم که رهبری انقلاب فراتر از مرحله نگرانی نسبت به حوزه‌های فرهنگی هشدار می‌دهد و این نیست مگر حاصل بی‌توجهی و انحراف از رهنمودهای رهبری در دولت‌های مختلف. در این مسیر استراتژی و دیدگاه جریان سینمای مقاومت اگرچه فاقد پشتوانه‌های مالی محکم و قوی بود اما تا حدودی توانسته خطوط و راههای واقعی گفتمان انقلاب اسلامی را ره‌گیری و دنبال نماید.

چهار- یکی از پدیده‌های خطرناک و فاجعه‌آمیز، گسستگی و انقطاع فرهنگی بین نسلی است. با جوان‌گرایی شتابناکی روبروئیم که اگر غافل شویم موج فزاینده بمباردمان‌های خبری و اطلاعاتی در عصر تکنولوژی‌های مدرن و پیشرفته جوانان و نوجوانان را بی‌ریشه می‌سازد. پس تقویت پیوندهای بین نسل‌ها و انتقال ارزش‌ها به نسل‌های جدید نیازی است اجتناب‌ناپذیر. در این زمینه جشنواره مقاومت می‌تواند آئینه تمام نمای ارزش‌ها و فضیلت‌های نسل‌ها باشد. هم احیاگر نوستالژیای عصر تبلور اخلاقیات و فرهنگ شهادت و هم‌چراغ راه آیندگان و نسل‌های جدید.

پنج- سردمداران سینمایی و مدیران کمپانی‌های بزرگ سینما و تلویزیون غرب و در راس آنها هالیوود در چند دهه اخیر با برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری‌های گسترده پا به پای قدرت‌های نظامی، امنیتی و جاسوسی در صدد تخریب و تخطئه و واژگون‌سازی چهره دین مبین اسلام برآمدند. در این مسیر، از جعل تاریخ و انتشار روایت‌های منقوص و تحریف شده از پیامبران گرفته تا داستان‌های سراسر دروغ و جعلی پیرامون تروریسم و خشونت و القای آن به نام اسلام و افسانه پردازی‌های دروغین دریغ نکرده و کارخانه دروغ‌پردازی آن‌ها همواره و پیوسته مشغول ذهینت‌سازی و انحراف افکار عمومی جهانی است. جالب اینجاست در این رویکرد، اندیشمندان و روشنفکران غربی هم همراه هستند و از وحشت گسترش دین اسلام در قلب اروپا و آمریکا با جریان اسلام هراسی هم‌صدا شدند.

جشنواره مقاومت می‌تواند با تکامل و توسعه بیشتر و جذب منابع و سرمایه‌گذاری اساسی جبهه محکم و گسترده‌ای را در مقابل این جریانات ایجاد نماید. دست‌کم قادر است پشت‌پرده و ریشه‌های آن را افشا کند.

شش- انقلاب اسلامی به تعبیری بزرگ‌ترین انقلاب قرن و تاریخ معاصر است. انقلابی که تاروپود تئوری‌ها و کلیشه‌های دنیای سیاست را به کناری زد و طرحی نو بر این سقف نگاشت. فرهنگ و الگویی را ترسیم کرد که به کعبه آمال بسیاری از آزادی‌خواهان و عدالت جویان بدل شد. امروزه شاهدیم که اثرات انقلاب اسلامی حتی تا عمق جغرافیای آمریکایی لاتین را فرا گرفت و از آفریقا و آسیا و بویژه در منطقه و جهان اسلام با الگوبرداری نهضت‌ها و جنب و جوش تازه‌ای آغاز شد. در این راستا، سینما بویژه سینمای مقاومت باید پا به پای سایر اضلاع جامعه در گسترش گفتمان و فرهنگ انقلابی حرکت کند. اتفاقی که تاکنون محقق نشده و نیاز به کار اساسی‌تری دارد.

هفت- منطقه خاورمیانه متلاطم و شعله‌ور است. دست‌ها و دسیسه‌های آمریکایی – صهیونیستی سناریوهای متعددی را رقم زدند تا موضوع فلسطین از موضوعیت جهان اسلام خارج شود و در حاشیه قرار گیرد. تولید گروه‌های دست‌سازی چون داعش با استفاده از مزدوران و جنایتکاران بین‌المللی و با حمایت مالی و لجستیکی حکومت‌های دست نشانده منطقه هم در این راستا صورت گرفته بود. جشنواره مقاومت باید با هوشمندی و درایت و با آگاهی بخشی پرچم‌دار جریان سینمایی افشاگرانه‌ای باشد که در پشت پرده‌ها در حال انجام است. این رسالت متوجه هنرمندان و سینماگران انقلابی و جسوری است که شبکه‌های مرموز امنیتی را می‌شناسند و آگاهانه پای در این میدان گذاشته‌اند.

هشت- جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت به دلائلی که عنوان شده و به حسب جایگاه منطقه‌ای و بین‌المللی که پیدا کرده دیگر نمی‌تواند صرفا یک جشنواره سینمایی باشد. این جشنواره به یک جریان تبدیل شده و بیشتر به نهادی اجتماعی با راهبردهای فراملی شبیه شده و شایسته است دستگاه دیپلماسی هم با درک عظمت و اهمیت این جریان در تقویت و گسترش آن حمایت نماید.

نوشته یک رویداد مهم و استراتژیک/ مقاومت؛ فراتر از یک جشنواره سینمایی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سینمای ایران به دلیل تنوع موضوعی و تنوع ژانر توانست همواره در مضامین گوناگون موفقیت‌های بسیاری را از آنِ خود کند. آنچه در این یادداشت قصد اشاره دارم و در مناسبت این روزها نیز قرار می‌گیرد؛ نسبت سینمای ایران و تاریخ مهم دنیای اسلام یعنی واقعه عاشورا است.

آنچه در سینمای ایران با موضوع عاشورا و محرم تاکنون شاهد بودیم می‌توان به آثاری چون: «سفیر- روز واقعه- رستاخیز- به خاطر‌ ها‌نیه- راه طی شده- افق-  پرواز در شب- تعزیه آخر- دست‌های خالی‌- کربلا جغرافیای یک تاریخ- ناسور- اربعین خون خدا- مصائب دوشیزه- سینه سرخ- من و زیبا-  بال‌های سفید- سهم گمشده- سلطان و…» اشاره کرد.

درباره این آثار و مضامین بسیار سخن گفته شده و مطالب بسیاری هم به نگارش درآمده. اما پرسش اصلی من و موضوع این نوشتار این است چرا سینمای ایران در طول بیش از چهار دهه خود پس از پیروزی انقلاب نتوانست در مضامین مذهبی اثری را خلق کند که جهان اسلام و سایر کشورها تحت تاثیر آن قرار گرفته و تاثیرگذاری موثری را در بین آن مخاطبان داشته باشد؟

در طول سال‌های پس از انقلاب همواره تلویزیون در کنار سینمای ایران نیز به خلق آثاری پرداخت که گاهی حتی به لحاظ موفقیت و تاثیرگذاری از سینمای ایران نیز جلوتر بود. داوود میرباقری که نامش مخاطب ایرانی را به مضامین مذهبی سریال‌های تلویزیونی ارجاع می‌دهد؛ از جمله آن فیلمسازان است. از سریال موفق «امام علی(ع)» تا «مختارنامه».

«مختارنامه» یک مجموعه تلویزیونی پیرامون زندگی و قیام مختار ثقفی به کارگردانی داوود میرباقری است. این سریال به داستان «المختار بن أبی عبید الثقفی»، و چگونگی قیام او که پس از حادثه عاشورا به خونخواهی حسین بن علی (ع) برمی‌خیزد، می‌پردازد. این سریال در ۴۰ قسمت ۶۰ دقیقه‌ای از صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش گردید اولین قسمت این سریال در تاریخ جمعه ۹ مهر ۱۳۸۹ از شبکه اول سیما پخش و قسمت آخر آن در تاریخ ۷ مرداد ۱۳۹۰ به پایان رسید. فیلمبرداری این سریال از سال ۱۳۸۲ آغاز شد و در سال ۱۳۸۸ به پایان رسید. فیلمبرداری این مجموعه در تهران، قزوین، تاکستان، ورامین، آبادان، شوشتر، شهریار، آران و بیدگل، اسلامشهر، زاویه، کویر سفیدشهر و شاهرود انجام شد. شبکه iFilm این مجموعه را برای مخاطبان عرب زبان پخش کرد. این استقبال تنها به شبکه‌های ایرانی معطوف نشد. شبکه‌های الانوار (۱و۲)، اهل البیت، المنار، العالم،‌ آی فیلم(عربی)، المهدی، فدک، الفرات، بلادی، کربلاء، الثقلین، الغدیر، العهد، الکوثر،الفرقان، طه، السلام، الاتجاه، المصطفی، الامام الرضا و الصراط، مهمترین شبکه‌های تلویزیونی و ماهواره‌ای بودند که مجموعه تلویزیونی «مختارنامه» را پخش کرده‌اند.

آنچه در این مورد اشاره و واجد اهمیت است این است که تلویزیون توانست در ورود موفق به مضامین مذهبی نه تنها از سینمای ایران موفق‌تر باشد که چه بسا تاثیرگذاری موثری را در بین سایر مخاطبان در دنیای اسلام نیز داشته باشد.

اینکه چرا سینمای ایران در ورود به این مضامین موفق نبوده و حتی در بین مخاطبان داخلی نیز تاثیرگذاری نداشته و نتوانسته موفقیتی کسب کند جای بسی تعجب است. همه ساله در ایام محرم شاهد تعطیلی سینماها هستیم و هیچگاه این اتفاق نیافتد که سینمای ایران محصولی را برای این مناسبت در سبد تولیدات خود به همراه داشته باشد و بتواند جای خالی آن را پر کند. آنچه باعث شگفتی‌ست این است که چطور در سینمای جهان و ورود به مضامین مذهبی و تاریخی دست به ساخت آثاری می‌زنند که اکثر مخاطبان در نقاط مختلف دنیا را تحت تاثیر قرار داده و با خود همراه می‌کنند اما در ایران قصه به گونه دیگری روایت می‌شود و آثاری که ساخته می‌شود نه تنها در داخل مخاطبی همراهی نمی‌کند و حتی بالاتر خیلی زود از یادها می‌رود. سوال از متولیان سینما و سکان‌دارن آن این است که لزوم توجه‌شان به پرداخت این آثار در چه اولویتی قرار دارد و حتی اگر به ساخت چنین مضامینی هم ورود می‌کنند درجه کیفی آن را تا چه میزان در نظر می‌گیرند.

«عقاب صحرا» محصول بنیاد سینمایی فاربی در سال ۱۳۹۱ که به اصطلاح با بودجه فاخر ساخته شد تا چه میزان موفق بود و چه گروهی از مخاطبان اعم از مردمان عادی تا سینماگران حتی اسمش را شنیده و یا تصویری از آن را به یاد دارند؟

«داستان فیلم در سال ششم هجری روایت می‌شود. در این سال حضرت محمد (ص) و مسلمانان از مدینه برای زیارت خانه خدا عازم مکه می شوند. کفار مکی راه آنان را سد می کنند و اجازه زیارت نمی دهند. صلح نامه ای بین مسلمانان و کفار در مکانی به نام حدیبیه منعقد می شود. در یکی از بندهای این صلح نامه مقرر می‌گردد که هر نومسلمانی که از مکه فرار کند و به مدینه پناهنده شود، باید به مکه برگردانده شود… »

آیا وقت آن نرسیده تا پس از چهار دهه از پیروزی انقلاب بازنگری در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های فرهنگی کشور صورت گیرد تا با کاستی از نقایص و اشکالات شاهد تحول مثبتی در حوزه تولیدات فرهنگی و هنری باشیم؟ آیا زمان آن نرسیده که مسئولان فرهنگی حتی به خود بیایند و کارنامه کاری و حرفه‌ای! خود را بازخوانی کنند؟ آیا زمان آن نرسیده که با هزاران ساعت صحبت و نقد و انتقاد و هزارن هزار یادداشت در نقدِ عملکرد ضعیف در عرصه فرهنگ و سینما- شاهد تغییراتی در این حوزه باشیم و کمی هم مخاطبان این یادداشت احساس تلنگری در خود داشته باشند؟ شاید پاسخ این سوالات همچنان منفی باشد!

نوشته دست‌های خالی…/ سینمای ایران و خلق مضامین مذهبی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

چرا آوینی ماندگار شد؟ نام آوینی برای ما با نوشته‌هایش و روایت فتح‌اش آشناست. روایتی از فتح و ماندگاری برای تاریخ. روایتی از ایثار و شهادت. روایت زندگی و انسانیت.

روایت فتح نام مجموعه فیلمهای مستندی است که در رابطه با رویدادهای نظامی-سیاسی و به خصوص در مورد دفاع مقدس هشت ساله ملت ایران در مقابل هجوم ناجوانمردانه حزب بعث عراق، توسط گروه تلویزیونی جهاد تلویزیون ساخته شد. کارگردانی این مجموعه مستند توسط شهید سید مرتضی آوینی هنرمند و نویسنده عرصه دفاع مقدس، از اولین سال‌های شروع جنگ تحمیلی آغاز و تا هنگام به شهادت رسیدن وی در ۲۰ فروردین ماه سال ۱۳۷۲ در فکه، ادامه داشت.

کرونا، تحریم و رزمندگان بی‌سلاح

با آغاز بحران Coronavirus در جهان، شوک بزرگی به جامعه جهانی وارد. از بحران اقتصادی تا بحران سلامت و… . اما این بحران در ایران با تنگنای شدیدتری هم روبه‌رو بود، و آن تحریم‌های خصمانه ایالات متحده آمریکا علیه کشورمان بود. خط مقدم مبارزان و رزمندگان این بحران، جامعه سفید پوشان بودند. پزشکارن، پرستاران و کادر درمانی. آن هم با کمترین امکانات نسبت به سایر کشورها. جامعه‌ای که هرگز عقب‌نشینی نکرد و همواره در مسیر پرتلاطم با جان‌فشانی و ایثار و مجاهدت به جنگ با این بحران رفت و برای بازگشت [مبتلایان] به زندگی، با تمام توان کوشید. تا جایی که حتی خودشان نیز در این راه جان‌شان را از دست دادند.

همه مردم و گروه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، ورزشی و… با انتشار ویدئو و یا عکس و نوشته، برای جامعه پزشکی و پرستاران، از جان و دل سپاس‌گزاری کردند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی یکشنبه ۲۱ اردیبهشت ۹۹ در ارتباط تصویری با ستاد ملی مبارزه با کرونا که با حضور اعضای این ستاد و استانداران ۳۱ استان کشور برگزار شد، بیان کردند:

[من حالا این را میخواهم عرض بکنم -که این هم یک مطالبه‌ی جدّی و یک آرزو است، ان‌شاءالله این آرزو برآورده بشود- کاش کسانی بتوانند مثل شهید آوینی این جهاد عظیم و عمومی را روایت کنند؛ همچنان ‌که شهید آوینی با آن بیان شیرین و زیبا و اثرگذارِ خودش توانست جزئیّات جبهه را برای ما روایت بکند و آن را ماندگار بکند. کاش کسانی بتوانند این کار را بکنند؛ هم در گفتار و هم در نوشتار و هم در کارهای هنری و نمایشها و پدیده‌های هنری.]

نکته مهم رهبر معظم انقلاب در خصوص روایت این جهاد عظیم، و اشاره به آثار شهیدآوینی و ماندگاری این حرکت بزرگ، از نکات بسیار مهمی بود که انجام آن به شکل دقیق می‌توانند این اتفاق بزرگ را برای تاریخ ماندگار کند.

در اینجا رسالت نهادهایی همچون حوزه هنری انقلاب اسلامی، ایجاب می‌کند با مطالعه دقیق و کارشناسی، این رسالت بزرگ را به سرانجام برسانند. نهادی که همچون در دهه شصت با بزرگانی چون آوینی و سایر هنرمندان با قلم و دوربین‌شان به ثبت ماندگاری ایثار و شهادت تاریخ هشت سال دفاع مقدس رفتند. این بار نیز با بیانات رهبر معظم انقلاب لازم است جوانان انقلابی که دستی در آتش قلم و هنر دارند برای این حرکت بزرگ آماده شوند و این تصویر ماندگار را برای تاریخ به ثبت رسانند. همچون آوینی.

نوشته ماندگاری شهید آوینی/ کرونا، تحریم و رزمندگان بی‌سلاح اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

جسارت مضاعف ابراهیم حاتمی‌کیا در قبول اکران آنلاین تازه ترین اثرش است آن هم در شرایط بحران کرونا که  همسویی و پیوند عمیقش را با متن جامعه ملموس تر نشان می دهد.

در شرایطی که سالن های سینما تعطیل هستند و در عین حال مردم به خوراک فرهنگی و معنوی و سینمایی نیاز دارند ارائه فیلم «خروج» به نوعی حس فداکاری این فیلمساز را نشان می دهد که فراتر از دغدغه های سودآوری و منافع اقتصادی اش است- هر چند که بر اساس آمارهای اعلام شده فیلم در جذب مخاطبان آنلاین هم موفق بوده است.  البته از ارزش کار جسورانه سازمان اوج هم نباید گذشت.

پلتفرم اکران آنلاین نیاز سینمای ماست. تجربه ای که دنیا و کشورهای صاحب سینما سال هاست پشت سر گذاشته اند. نگاهی به کمپانی های بزرگی چون: نتفلکیس، آمازون پرایم و هولو پلاس و … نشان می دهد که دنیا خیلی وقت پیش این مسیر را تجربه کرده است.

از سوی دیگر، این حرکت و توسعه آن، با توجه به فقر سالن و ساختارهای کهنه پخش و اکران ضرورت اجتناب ناپذیر سینمای ماست. معتقدم اکران انلاین و راه اندازی پلتفرم های جدید برای عرضه محصولات سینمایی بدون تردید، پیش روی قرار دارد.

الگوی کهنه و قدیمی اکران و کم توجهی به فناوری نوین و مدل های معاصر یکی از مهم ترین دلیلی است که باعث شده شده تا چرخه اکران همیشه  بستر بحث ها و مناقشات باشد .

ظرفیت سینماهای ما گنجایش حجم تولیدات سال را ندارند. طبق آمار سالانه، بین ۷۰ تا ۱۵۰ فیلم در سینمای ایران تولید می شود. از میان این آثار کمتر از ۴۰ درصد شانس اکران دارند و بیش تر آن ها در حسرت اکران می مانند. با یک حساب سرانگشتی، با توجه به سرنوشتی که بسیاری از این آثار پیدا می کنند عملا میلیارد تومان از سرمایه سینما دور ریخته می شود.

سینما شاخص توسعه و پیشرفت هر کشوری است. جامعه شناسان کشورها را بر اساس نرخ مطالعه، تعداد مخاطبان سینماها و سینماروها، تعداد سالن های سینما و پراکنش آن ارزیابی می کنند.  طبق استانداردهای جهانی برای هر ۱۰ هزار نفر یک سالن سینما لازم است.  در ایران این رقم برای هر ۲۶۰ تا ۳۰۰ هزار نفر است. از سوی دیگر، بیش از ۱۰۸۰ شهر  فاقد سینما هستند و فقط ۶۰ تا ۷۰ شهر سینما دارند. ۲۵ میلیون شهرنشین دسترسی به سینما ندارندکه با احتساب روستاها این امار به ۴۶ میلیون نفر می رسد. به تازگی حتی، وزیر ارشاد هم به صراحت اعلام کرده اند: ۸۸ درصد مردم به سینما نمی روند.  شاخص سالانه سینما رفتن در ایران به طور متوسط ۰/۳ است یعنی به طور متوسط هر ایرانی هر ده سال سه بار به سینما می رود. شاید، باورش سخت باشد بیشترین جمعیت شهری استان تهران دسترسی به سینما ندارند. با این حال بیشترین تعداد سالن ها یعنی ۱۱۰ سالن در تهران واقع شده اند. استان هایی داریم که اصلا سینما ندارند. سیستان و بلوچستان، کهکیلویه و بویر احمد و … . با این چشم انداز غم انگیز، امار تولیدات سینمایی ما بعضا سالی بیش از ۱۰۰ تا ۱۵۰ عنوان فیلم است و تعداد کل سالن های سینمایی ما دور و بر ۴۰۰ سالن.  در ترکیه ۷۰ تا ۱۰۰ عنوان فیلم تولید می شود در حالی که ۲ هزار و ۳۵۶ سالن سینما دارد و ۵۷ میلیون تماشاگر در سال. کشور امارات با یک میلیون جمعیت، ۳۰۰ سالن سینما دارد. کره جنوبی با ۴۸ میلیون جمعیت ۳۰۰۰ سالن سینما دارد. سال گذشته ۲۰۵ میلیون نفر در کره به سالن سینما رفته اند، یعنی بطور میانگین هر کره ای حدود سه و نیم بار در سال.

در این میان، هرچند اقدامات جدی و هوشمندانه ای از سوی یکی از موسسات سازمان سینمایی حوزه هنری _ بهمن سبز _ درحال انجام است و جریان امیدبخشی را در زمینه احداث و توسعه زیرساخت های سینمایی در سطح کشور بویژه شهرهای محروم بوجود آورده است ولی قطعا، نیاز سینمای ایران بیش از این هاست.

به نظرم اکران آنلاین را نباید به دوره محدود «کرونا» محدود کنیم.  به طور تقریبی سالانه ۴۰ فیلم سینمایی تولید شده رنگ پرده را نمی بینند.  از همین رهگذر، گروه هنر و تجربه شکل گرفته است. با توسعه پخش و نمایش های اینترنتی و آنلاین ای بسا حتی، نیازی به گروه هنر و تجربه هم نداشته باشیم و با حمایت های سازمان سینمایی، اغلب این آثار می توانند از طریق آنلاین اکران شوند و مخاطبان خاص خود را هم داشته باشند.

دسترسی آسان و ارزان تر مخاطب و خانواده ها به این آثار، فراگیری جفرافیایی آن ها، ایجاد فضای رقابت و فرصت های جدید برای سینماگران، گشایش ظرفیت های تازه اقتصادی و سرمایه گذاری برای فیلم ها و فیلمسازان، کمک به  آرامش فضای اکران فیلم ها، وجود شرایط عرضه عادلانه و مساوی آثار در اکران آنلاین و … از جمله دستاوردهای اکران آنلاین فیلم هاست. بدیهی است که اکران آنلاین فیلم های روز سینما به کمک و حمایت های بیش تر بویژه از سوی صدا و سیما نیاز دارد.

نوشته اکران آنلاین؛ فرصتی مضاعف برای پویایی سینمای ایران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: پروژه توسعه و تبدیل سینما بهمن تهران به پردیسی سینمایی پس از ۴ ماه تلاش امروز همزمان با آغاز سی و هشتمین جشنواره فجر افتتاح می‌شود. این مجموعه با ۴ سالن و ۱۱۰۰ صندلی بازگشایی خواهد شد، این پردیس از لحاظ صدا و تصویر به روز رسانی شده و آماده نمایش فیلم است.

به گفته وی، بازسازی این سینمای با سابقه و خاطره انگیز شهر تهران که از ابتدای مهر ۹۸ در قالب طرح بزرگ توسعه و ساخت سینما در سراسر کشور آغاز شده بود به همت موسسه بهمن سبز با مدیریت سیدمصطفی حسینی اکنون آماده بهره برداری است.

وی افزود: در این طرح ضمن بازسازی کامل سالن ۲ و تبدیل آن به سالنی مجهز و مدرن، دو سالن اختصاصی و جدید به مجموعه سالن‌های این سینما افزوده شد و جمعا با ۱۰۵۰ صندلی در جمع پردیس‌های ۴ سالنه تهران قرار گرفت.

مدیر روابط عمومی و محافل سازمان سینمایی حوزه هنری همچنین از رونمایی دیگر سینمای تکمیل شده برای ایام فجر خبر داد و گفت: سینما «ایران» ارومیه که تبدیل آن به دو سالن مجهز و مدرن در فاز اول تحول عمرانی موسسه بهمن بود، روزهای پایانی دکوربندی را پشت سر گذاشت و در دهه فجر رونمایی خواهد شد.

عشیری از کلید زدن و آغاز ساخت دو پروژه عمرانی دیگر همزمان با سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی خبر داد و گفت: بازسازی سینما «پرسیا» به عنوان یکی از قدیمی‌ترین و خاطره انگیزترین سینماهای شیراز همزمان با آغاز دهه فجر مراحل ساخت و احیای آن آغاز می‌شود.

وی تکمیل کرد: سینما پرسیا با قدمت ۹۰ ساله که زمانی یکی از سینماهای پرمخاطب شیراز به شمار می‌رفت، از آبان ماه ۹۲ به دلیل فرو ریختن سقف تعطیل شده بود و سرانجام سال گذشته به مالکیت حوزه هنری درآمد و پس از ۶ سال بلاتکلیفی، بهمن ماه سال جاری توسط موسسه بهمن سبز احیای دوباره می‌شود.

مدیر روابط عمومی و محافل سازمان سینمایی هنری همچنین، از آغاز ساخت پردیس بزرگ «مهر کوهسنگی» مشهد با ۱۳ سالن، همزمان با چهل و یکمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی خبر داد و گفت: پروژه «مهر کوهسنگی» یکی از بزرگ‌ترین پردیس‌های سینمایی کشور است که در یکی از بهترین نقاط گردشگری مشهد در دل بوستان کوهسنگی قرار دارد و به دلیل مرکزیت آن در شهر، آن را به سینمایی در دسترس مردم، دانشجویان و سینما دوستان تبدیل خواهد کرد.

وی با بیان اینکه عملیات احداث «سینما استقلال سقز» هم با دهه فجر آغاز می‌شود ادامه داد: عملیات احداث سینما استقلال شهر سقز با ۳ سالن مجزا آغاز می‌شود، قرار است این سینما در مدت ۷ ماه مورد بازسازی و بهره برداری قرار گیرد. هم اکنون طراحی نقشه معماری و سازه این پروژه انجام شده است. سقز به عنوان دومین شهر پرجمعیت استان کردستان از ظرفیت بالای فرهنگی برخوردار است. در حال حاضر حوزه هنری با در اختیار داشتن ۱۱۰۰ صندلی در دو پردیس سینمایی بهمن سنندج و سینما آزادی بیجار، در کردستان فعال است و انتظار می‌رود با بهره برداری از سینما استقلال سقز نزدیک به ۵۰۰ صندلی به سرانه این استان افزوده شود.

وی، همچنین، با اشاره به حضور اثر سینمایی «عالیجناب» از آثار حوزه هنری در جشنواره فجر، از میزبانی سینماهای حوزه هنری از جشنواره در استان‌های مختلف خبر داد و خاطرنشان ساخت: سینماهای حوزه هنری در استان‌های تهران، آذربایجان غربی، اصفهان، زنجان، کردستان، کرمانشاه، لرستان، مازندران، همدان و … میزان این رویداد سینمایی هستند و سینماهای استقلال و بهمن در تهران، ایران ارومیه، ساحل اصفهان، آفریقا و هویزه مشهد، بهمن زنجان، بهمن سنندج، آزادی کرمانشاه، استقلال خرم آباد، سپهر ساری و فلسطین و قدس همدان پذیرای مشتاقان و سینمادوستان از خواهند بود.

وی اضافه کرد: حوزه هنری به منظور حمایت از اکران فیلم‌های این دوره از جشنواره با اختصاص پردیس سینمایی آزادی، استقلال و بهمن ۲ به نمایش مردمی و در سالن ۱ سینما بهمن و سپیده میزبان نهادها و ارگان‌ها خواهد بود.

عشیری با اشاره به برنامه‌های متنوع پیش بینی شده در این ایام افزود: علاوه بر برنامه گسترده اکران همزمان فیلم‌های فجر و میزبانی از نخبگان و فعالان شبکه‌های اجتماعی در حوزه هنری؛ برنامه تلویزیونی «نقد سینما» با حضور کارشناسان، صاحبنظران و منتقدان و فیلمسازان «ویژه برنامه جشنواره فجر» را پیش رو دارد و هر شب به سه فیلم اکران شده در سینمای رسانه می‌پردازد. گفتگو با عوامل اصلی فیلم، بخش «منتقد و فیلم»، «گفتگو صریح با منتقدان در سینمای رسانه»، «بخش نقد مردمی در میز جنبی با دعوت از دانشجویان رشته‌های علوم انسانی»، «گزارش‌هایی از سینمای مردمی» و بحث‌های تحلیلی و نقد با همراهی کارشناسان محتوایی (امیررضا مافی، میلاد دخانچی و آرش خوشخو) و … از جمله بخش‌های این برنامه است.

نوشته آغاز ساخت و افتتاح ۲۱ سینمای حوزه هنری همزمان با دهه فجر/ میزبانی ۱۳ سینمای حوزه در ۹ استان از جشنواره فیلم فجر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نیاز به خردورزی جمعی سینماگران و علمای دینی

در ابتدای برنامه یزدان عشیری، در خصوص چالش های موجود در عرصه سینمای دینی گفت: در این نشست قرار است به بررسی جایگاه آئین های مذهبی در سینمای ایران بپردازیم. متاسفانه، آمار تولید فیلم با موضوع آئین های مذهبی بسیار کم است. در حالی که سینما می تواند به مثابه ابزار و دریچه ای برای معرفی این گونه آئین ها در جامعه باشد به نظرم این رسانه، از گستره نیاز و مطالبه جامعه عقب مانده است. دست سینما و تلویزیون در این زمینه خالی است و سفره سینما از نظر تولیدات مذهبی و آیینی بسیار فقیر است.

وی افزود: احتمالا مشکلاتی چون: محافظه کاری، وجود قرائت های مختلف از مسائل و مفاهیم دینی، عدم اهتمام و کم توجهی برخی دستگاه ها و مسئولان ذی ربط، محدودیت امکانات ساخت این گونه فیلم ها در کنار تجربه های ناموفق صورت گرفته و … مهم ترین دلایل بی مهری و فاصله سینما از ورود به این عرصه است.

عشیری خاطرنشان کرد: سالانه فیلم های زیادی در زمینه تاریخ مذاهب و پیامبران دینی در سینمای غرب ساخته می شودکه عموما همراه با تحریف و مبتنی بر فلسفه اومانیسم امروز است ولی سینمای ما از این قضیه غافل است. تقریبا،  ۱۵۰ فیلم اجتماعی سلانه، در ایران تولید می شود که در این چشم انداز جای موضوعات دینی کمرنگ است. رفع این مشکل نیاز به بررسی موضوع در بخش های مدیریتی، همراهی جامعه سینمایی و فیلمسازان دارد. معتقدم ریشه یابی مشکلات سینمای دینی اقدامی است ضروری که هم اندیشی و خردورزی جمعی سینماگران و علمای دینی را می طلبد.

فقدان حکمت و اخلاق

در ادامه داریوش یاری کارگردان سینما، اخلاق و حکمت را لازمه جامعه امروز معرفی کرد و اظهار داشت: اساسا همه فیلمسازان و مسئولان نسبت به بیان مشکلات محافظه کارانه برخورد می کنند تا خدایی ناکرده مشکلی برای کسی ایجاد نشود درحالی که این محافظه کاری ها منجر به آزار پیشکسوتان و ماهیت سینما شده است. مسائل تئوری مربوط به آیین ها و مذهب حوزه بسیارگسترده ای بوده و به قول استاد بلوک باشی «آیین» لباسی بر تن فرهنگ است. ما سرشار از این آیین ها هستیم که به علت عدم آگاهی و شناخت ناکافی به راحتی از آن گذشته ایم. در حالی که بخشی از این آیین ها به مراسمات عزاداری، شور و شادی، مربوط می شود که به مراتب در برنامه های تلویزیونی و ایام خاص متناسب با رسوم شهرهای مختلف با آن روبرو شده ایم. مراسم نخل گردانی، تشت گذاری، عزاداری و سینه زنی و زنجیر زنی چیزی است که همه ما به نحوی متفاوت آن را دیده ایم. اینگونه مراسم ها از زیباترین و شگفت انگیزترین جلوه های آیینی ایرانی ها بوده و به آیین های جوانمردی در ایران مربوط می شود. جامعه ما نیاز به حکمت و اخلاق دارد. این در حالی است که گروهی مدعی ترویج این ویژگی شده اند اما متاسفانه نتایج بدی از آن را در جامعه  امروزمی بینیم و هیچ کسی هم نمی تواند بر این اصول رایج شده ایراد بگیرد.

وی افزود: سلسله جوانمردان ایرانی به پهلوانان شاهنامه ای ما باز می گردد  که از رستم و سهراب شروع و به عیاران، یعقوب لیث صفاری و فتحیان و لوتیان می رسد. همه این افراد براساس قاعده خود موظف به ترویج حکمت و اخلاق در جامعه و آموزش آن به مردم بوده و ما را از بحران بزرگ خلافت عربی رها می کنند. چرا که در خلافت عربی زورگویی وحشتناک عرب که زبان، فرهنگ و تمدن بسیاری از کشورها را تحت الشعاع قرار داده است اما افرادی همانند: یعقوب لیث صفاری در میانه میدان خود را فارسی زبان معرفی می کنند و در برابر خلافت عربی می ایستند. این در حالی است که دوران درخشانی از تاریخ  در زمان حضور فتحیان در ایران شکل می گیرد. همه این بزرگ مردان آمده اند تا به ما یاد دهند در بزنگاه ها و بحران های جدی کشور مانند اشغال خاک وطن، حکمت و اخلاق داشته باشیم و پاک دامنی زنان ایرانی را فراموش نکنیم. داستان فتحیان نمونه ای از این آموزش ها بوده است چرا که در آن زمان آیینی از مردان به نام «رسم سخنوری» وجود داشته که در اواخر دوران قاجر از ایران برچیده شده است. در این آیین،  جوانمرد، قالب شخصیتی به خصوصی  داشته و هر سلسله ای در بازار، دارای سرآمدی جدا و تجمعات و اندیشه های خاصی بوده است. من نسخه ای از آن را در بازار بوشهر دیده ام که احدی هم جسارت روبرویی با اعتقادات آنها را ندارد چرا که منبع و الگویی از حکمت و اخلاق  و جوانمردی هستند.

یاری اذعان داشت: ما بازار حکمت و آخلاق را به باد داده ایم و تنها به حسینیه داری و موکب داری بسنده کرده ایم. رسم سخنوری به منظور آموزش حکمت و اخلاق ایجاد شده و سر دسته این آموزش های حسین ابن علی(ع) بوده است که در وصف آن می گوییم ان الحسین مصباح الهدی و السفینه النجاه . جنگ امام حسین(ع) درس حکمت و اخلاق بود تا اندازه معرفت آدم ها در داشتن انصاف معلوم شود. اگر ما سینمای آیینی و دینی نداریم به این دلیلی است که جامعه به شدت دچار کمبود حکمت و اخلاق است. فقدان حکمت و اخلاق باعث کمرنگ شدن سینمای دینی شده است. مسائل دیگری بر این کمبودها صحه می گذارد که بخشی از آن به فیلمسازان و بخش دیگری به مامورین حکومتی و مدیران فرهنگی مربوط می شود.

تولید فیلم های شیعی

دانش اقبال شاوی کارگردان سینما نیز در خصوص وضعیت سینمای آئینی در کشور گفت: سینمای آیینی صرفا سینمایی به شکل مذهب نیست و می تواند نوعی فرم محسوب شود. نوع ساختار فیلمسازی هم باید از فرم اصلی تبعیت کند و همه به آن باور داشته باشند.

وی افزود:  بخش های آیینی و زیبایی شناسی فیلم های کشورهای دیگر اقتباسی از فیلم های مارتین اسکورسیزی است و من همیشه حسرت می خوردم که این فرد را به عنوان فیلمساز مذهبی می شناسند و فیلم های او که بعضا موضوعات تبهکارانه ای دارد را الگو قرار می دهند. ناگفته نماند که او به نحو احسن از آیین های کاتولیک برای زیبایی شناسی بهره برده است. موفقیت وی در ساخت فیلم های آیینی تا حدی بوده است که فیلم «خیابان های پایین شهر» به عنوان الگویی برای ساخت فیلم های کوتاه مورد استفاده قرار گرفته و من هم بعضا در فیلم های خود از شیوه او استفاده کرده ام.

اقباشاوی اذعان داشت: مقام معظم رهبری(ره) دربیانات خود بارها گلایه داشته اند که چرا تاکنون  فیلمی در وصف حال و هوای نماز جمعه ساخته نشده است. این نکته بینی دقیقی از ایشان بوده است که سالی ۵۲ بار در این مراسم شرکت می کنیم ولی در سینما از آن غافل مانده و بعضا در ساخت فیلم های خود کمتر به  نمادهایی از آیین های مذهبی و ایرانی می پردازیم. سینمای دیگر کشورها با الهام از آیین ها مخاطب داخلی و خارجی را با اعتقادات خود آشنا می کنند. باید تاکید کنم که در اکثر فیلم های آمریکایی کلیسا و جزئیات اندیشه کاتولیک آنها به وضوح دیده می شود.

وی عنوان کرد: بخشی از کم کاری ها در معرفی آیین های مذهبی به طرز فکر مردم و جا انداختن این اعتقادات در اذهان عمومی مربوط می شود چرا که بعضا در ساخت سکانس هایی از آثار مجبور به راضی کردن و همراهی مردم برای ضبط در اماکن مذهبی می شویم. ما می توانیم استفاده هویت مندی از اعتقادات در سینما داشته ایم اما این به معنای جداکردن سینمای حرفه ای از سینمای دیگر کشورها نیست بلکه این اقدام کاملا هویتی بوده و به دنبال بیان هویت ارزشی و اعتقادی خود هستیم.

این کارگردان سینما اظهار داشت: ما آیین های دراماتیک بسیار جذاب و خوبی داریم که برای مخاطب ملی و بین المللی جالب و دیدنی است و این به معنای جدا کردن ملت متمدن و بی تمدن از هم نیست چرا این امر مرز باریکی دارد و باید در نشان دادن آن دقت کنیم. ما بدون نزدیکی به اگزوتیزم می توانیم از آیین ها و حکمت ها به شکل زیبایی در فیلم ها استفاده کرده و فیلم های شیعی تولید کنیم تا همان قدر که هیات ها پرشور برگزار می شود سینما هم حجم بالایی از مخاطب را به خود اختصاص دهد.

رنسانس سینمایی

کیانوش دالوند کارگردان سینما در این نشست درباره جایگاه سینمادار در رونق سینمای آیینی گفت: ما در جامعه خود با مشکل بزرگی مواجه هستیم که قبل از سینما و ساخت فیلم های آیینی و مذهبی باید آن را حل کنیم. در واقع ما باید روی خودمان کار کنیم. در این زمینه جمله معروفی داریم که می گوید «سینماگران کاهنان معابد امروز هستند» و هنرمند کسی است که اسطوره را به عصر خود می کشد و آن را متناسب با زمانه خود به روز می کند. ما در ایران سینما دار را کاهن نمی دانیم و سینماگر جرئت ندارد کاهن باشد.

وی افزود: آیین ها همیشه دروازه ای برای عملی کردن اسطوره ها بوده و آن را الگوسازی می کنند. ساختار سینما قدرت تاثیر گذاری بر مخاطب را دارند اما متاسفانه سینماگران از این امکان و اجازه محروم هستند.  این حرف تلخی است که ما در کشوری مذهبی زندگی می کنیم و عده ای از این مذهب سودجویی می کنند و چگونه ممکن است با فیلم های مذهبی به راحتی به پرده اکران برسیم؟ برای اکران این فیلم ها دچار مشکل هستیم و حتی یک کارشناس هم برای اینگونه فیلم ها خط و مشی مشخص می کند و مانع از ساخت فیلم های مذهبی می شود. مگر می شود چهره کسی که قرن هاست الگوی ما است در فیلم نشان داده نشود؟ و این الگوها حتی حق داد زدن و هر کاری را در فیلم ندارند و فیلمساز را مجبور به حاشیه کشاندن افراد اصلی فیلم و فیلمنامه می کنند. کمی توجه به فیلم های مذهبی ما کافی است تا متوجه شویم که نقش های منفی ما تاثیرگذاری بیشتری بر مخاطب داشته اند. این در حالی است که در فیلم امام علی(ع) نقش عمروعاص به مراتب پررنگ تر از امام علی(ع) است. در فیلم امام رضا(ع) و دیگر فیلم های مذهبی هم این مشکل وجود دارد. بنابراین تا مادامی که این معضل حل نشود مشکل سینمای دینی و آیینی ما در بحران قرار دارد .

دالوند یادآور شد: رسانه ما به هیچ وقت قابل استناد نیست و جامعه  را به آشوب کشانده است. در واقع هر کس خوانش متفاوتی از مذهب و اعتقادات دارد و بعضا آن را در سینما اعمال کرده است و حتی مداحی ها هم قابل استناد نیست و همه مردم ایران فکر می کنند داستان های مذهبی را به خوبی می دانند اما به علت ناکارآمدی رسانه همه خوانش متفاوتی از مذهب دارند. در فیلم های  آمریکایی افراد  به واسطه سینما تبدیل به اسطوره شده اند.

وی اظهار داشت: ما برای اسطوره سازی نیاز به دانش و آگاهی از آیین ها داریم. من در فیلم «ناسور» نمی توانستم چهره امام حسین (ع) را نشان دهم و حتی بازیگر این نقش از بیان دیالوگ با حالت فریاد ممانعت می کرد. در حالی که در روایت های اصلی شخصیت امام حسین(ع) فراتر از آن است که در فیلم ها می بینیم . بنابراین ما به رنسانس و الگوسازی از امام حسین(ع)  نیازداریم تا یک چیزی به زیر سوال ببریم . ما نیاز داریم که چهره بازیگران نشان داده شود. این در حالی است که در نشان دادن خشونت، چهره و حتی، برخی دیالوگ ها در اینگونه فیلم ها محروم هستیم و بعد به دنبال رفع کمبود فیلم های مذهبی می گردیم  و این یکی از بزرگترین ایرادات سینمای دینی و آیینی ما است.

فقدان نظام معرفتی در

امیررضا مافی کارشناس سینما نیز در خصوص کم رنگ بودن سینمای آیینی گفت: هر رسانه ای مخاطب و تولید کننده ای دارد و ما در جامعه ای زندگی می کنیم که تقاضای مردم برای دیدن فیلم های آیینی به تولیدات تلویزیون منحصر شده است. صدها بار فیلم «مختارنامه» را مرور می کنیم اما در سینما نهایتا با «رستاخیز» و خط قرمزها مواجه می شویم. ما در سینما با اینگونه ممانعت ها روبرو هستیم و در تلویزیون به نشان دادن تعداد فیلم های محدود قناعت می کنیم و این برای مخاطب کفایت می کند. ما امروز دیگر به فیلم های درام هم احتیاجی نداریم و تنها به دنبال  فیلم های کمدی و خنده دار می گردیم.

وی اذعان داشت:  خیلی از افراد بر این باورند که محصول دیگری  در برابر اینگونه فیلم ها  وجود ندارد اما من معتقد هستم که مسئله  و پرسش مخاطب امروز علت حادثه کربلا نیست چرا که سالها درباره این موضوع شنیده و محرم و صفر،کربلا و عاشورا را مهمترین موضوع آیینی کشور ما می داند. در حال حاضر آیین ها در تفکرات امروزی به کارناوال هایی تبدیل شده است که ذائقه ها را ارضا کرده و مردم را به این حد راضی می کند. آیین ها قرار است از مفاهیم موجود در تاریخ حفاظت و نگهداری کنند.

مافی اظهار داشت: قراراست آیین اتفاقات رخ داده در تقویم را به تاریخ تبدیل کند و آن را نسل به نسل منتقل کند. آیین های ما تا پیش از سده اخیر در این اقدام موفق بوده اند اما در سده اخیر بنابر چند اتفاق، از تاریخ فاصله گرفته است. در دوران پهلوی اول آیین ها سرکوب شده و حاکمیت نسبت به آن بی تفاوت شد و از دهه ۴۰، حکومت آیین ها را به سبک خوانش خود تبدیل کرده و ما را از پایان دوره قاجار به نحوی دستوری وارد دوره مدرن کرد. در این زمان پروژه مدرن شدن به دستور رضاخان ایجاد می شود که بدون اشباع سنت تا پهلوی دوم ادامه پیدا می کند که رهبری کلاسیک و انقلاب سنتی را در پی داشت .

وی ادامه داد: در تلاطم سده اخیر به دنبال دستورالعملی برای آیین هایمان بوده ایم که در شکل گیری آن طیف های سیاسی نیز وارد می شوند که نتیجتا جامعه با آیین های مصادره شده توسط گروه های مرجع مواجه شده و محتوا را مصادره شده می داند و به کاناوال روی می آورد. این مخاطب دیگر به دنبال دیدن آیین ها در سینما نیست. در جامعه امروز ما نه مخاطب نیازش را احساس می کند و نه سازنده خود را مکلف به ساخت فیلمی می کند که خط قرمزها، محدویت ها و سختی های بسیاری دارد. چرا این نیاز در مخاطب ما وجود ندارد چون ما نظام معرفیتی برای امروز جامعه مان نداریم. نظام معرفتی نساخته ایم چرا که آن فراتر از دستوالعمل های موجود برای مواجهه با مصادیق است. این نظام یعنی نظام اندیشمندی که آدمها مسلط به آن هستند و دوست دارند با آن مواجهه شوند در واقع در این شرایط مخاطب به دنبال پرسش و چرایی حادثه هایی نظیر کربلا است بنابراین زمانی که این تشنگی احساس شود مسئول فرهنگی هم به دنبال آن به ساخت فیلم ها می پردازد.

مافی در پاسخ به سوال یزدان عشیری مبنی بر مشخص کردن متولیان ساخت نظام معرفتی و تاثیر بی توجهی سینماگران به حکمت و اخلاق و گیشه گرایی آنها در عقب ماندگی سینمای ایران از این نظام معرفتی یادآور شد: نظام معرفتی پروژه نیست در حالی که بسیاری از مسئولان فرهنگی ما بر این تصور هستند که این نظام با پروژه ساخته می شود. ما با دستور و پروژه نمی توانیم این نظام را ایجاد یا تغییر دهیم . مقام معظم رهبری تاکید می کنند که این پروسه باید طی شود نه اینکه پروژه ای برای آن تعریف شود . این مطالبه نیاز به پروسه دارد. این نظام باید توسط مجموعه ای از عوامل ساخته شود که مهمترین عامل آن وجود متفکر است و مهمترین شکل حضور آن در جامعه مستقل دانشگاهی است تا فارغ از درد معیشتی به ساخت این نظام اقدام کنند و پروژه محور هم نباشند.

وی اضافه کرد: این نظام حرکتی جمعی است که باید فارغ از دخالت حکومت و سیاسی کاری به تجارب جدیدی دست یابد. فیلم ساز در بال متفکران و استفاده از آنها به ترجمه افکار در فیلم می پردازد. فیلمساز امروز ما از متفکران محروم است در حالی که او  وظیفه ترجمه فکر برای مردم را برعهده دارد. امروز چیزهایی که زمانی برای ما شر تلقی می شد کم کم به مبتذل تبدیل شده است و در آثار و فیلم ها به وضوح دیده می شود.

فیلمسازان تنبل/ فیلم «قیصر» نمونه ای از یک آیین است

داریوش یاری در واکنش به مافی ادامه داد: توضیحات مافی در حوزه آیین ها مقطع دوره رضا شاه بسیار خوب بود اما قبل از آن هم به طور عجیبی امیر کبیر با آیین های مذهبی مخالفت می کند اما دلیل مخالفت او با رضاشاه بسیار متفاوت است. در واقع امیرکبیر مانع از استفاده بی رویه ملاهای درباری از نام امام حسین (ع) شد تا اذهان جهالت گونه مردم بر این تاریخ سیطره نکند او می دانست که تاریخ درباره اش قضاوت خواهد کرد و به همین دلیل وصیت می کند که در کنار سیدالشهدا(ع) دفن شده و پاسخ جدی ای به همه شبهات و بدخواهان می دهد.

وی افزود: در دوره رضاشاه به شدت با آیین ها مخالفت شد و این پافشاری ها به مراسمات معروف نیشابوری ها هم رسید تا اینکه منبرخوانی ها از مساجد به داخل خانه ها کشانده شد و منبرخوانی شکل گرفت. در دوره بعدی محمدرضا شاه به واسطه برخی جامعه شناسان تصمیم می گیرد پرونده داش مشتی ها و  جاهلین تاریخ را برای همیشه ببندد. در واقع، داش مشتی ها آخرین سلسله جوانمردان ایرانی بعد از لوتی ها هستند که  وظیفه انتقال حکمت و اخلاق را بر عهده داشته اند. بی تفاوتی نسبت به سلسله داش مشتی ها توسط محمدرضا شاه انجام شده والبته که بعدها در طول تاریخ نسبت به این اقدام ابراز پشیمانی کرده اند. امروز تبلیغ حکمت و جوانمردی به دست مداحان افتاده است و نسبت به آن انتقاد دارم. سرکوب سلسله داش مشتی ها، آیین ها را کوتوله کرد چرا که اساسا پرچم دار این جوانمردی های این افراد بوده اند و معضل غفلت از آیین ها ناشی از نبود پرچمداران است.

کارگردان فیلم «کربلا جغرافیای یک تاریخ» تاکید کرد: همه ما از صحنه عاشورا تصویری از یک نقاش را در ذهن داریم که ۳۳ هزار نفر در یک سمت  و ۷۲ تن در سمت دیگر آن قرار دارند. این یعنی ۳۳ هزار نفرت، جنگ، توطئه و خصلت های بد در برابر ۷۲ خصلت خوب و بخشش قرار دارد که حرص عمرو عاص را در مقابل بخشش حضرت عباس، بی معرفتی شمر را در مقابل سکوت روز عاشورا و غیره تداعی می کند. کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا جمله ای است که از دل همین واژه ها بیرون کشیده شده است و به مردم تاکید می کند که شما هر روز باید از میان منفعت خود و دیگران  انتخاب کنید که در کدامین سمت سپاه روز عاشورا هستید چرا که آن روز برای شما کربلا و عاشورا خواهد بود. در واقع آیین ها این را برای ما زنده می کنند.

وی تصریح کرد: سینمای دینی با سینمای آیینی تفاوت بسیاری دارد و این اشتباه مدام تکرار می شود . فیلم های دینی، آیینی و تاریخی تفاوت بسیاری با هم دارند. چرا همه اصرار دارند که فیلم «رستاخیز» فیلمی آیینی است؟ بلکه این اثر کاملا تاریخی است و به هیچ آیینی اشاره نکرده است. «رستاخیز» فیلم تاریخی جان دار و با وجود نقدهای زیاد مذهبی به آن، در نوع خود بسیار محکم است. همچنین فیلم « روز واقعه» فیلمی دینی تاریخی است اما فیلم «قیصر» نمونه ای از یک آیین است و شجاعت و جوانمردی را به تصویر کشیده است .

یاری ادامه داد: ما به نشان تابوت حسین ابن علی نخلی را بلند می کنیم و از زبان نمادها برای بیان مفهوم استفاده می شود.  ما ایرانی ها بعد از کشته شدن سیاوش به شدت به دنبال انتقام خون او بوده ایم. خبر شهادت امام حسین (ع) و کشته شدن مظلومی به همراه یارانشان منجر به حمایت ایرانیان و خون خواهی از دشمنان می شود. این خون خواهی در سرخی پرچم گنبد این شهید کربلا هم نمایان است چرا که معتقدیم خون او همچنان تازه است. تازه نگه داشتن این خون نشان دهنده مفهومی عمیق از تاریخ برای نسل امروز است اما ما به تکرار هر ساله محرم و صفر را عزاداری می کنیم و یک حرف تکراری را به مردم می گوییم. در حالی که این معرفت نیست. ما پرچم خون خواهی امام حسین (ع) را به نشان حمایت از مظلوم برداشته ایم و در جست و جوی محبت به مظلومان هستیم در این زمان که اهل محبت شدیم به محبت ۱۲ امامی معروف شده ایم به سمت حقیقت سوق پیدا کرده و شرمنده سید الشهدا نمی شویم . همه این نتایج در آیین ها بروز و به نمایش گذاشته می شود.

وی تاکید کرد: امام سجاد(ع) از ما خواسته است برای حسین ابن علی گریه کرده و به زیارتش برویم . این  دو تاکید در واقع فرهنگ است و نباید با آیین اشتباه گرفته شود. اما محمد باقر(ع) به شدت به این نکته تاکید می کنند. ما در دوره تاریخی شکل های نمادین مختلفی برای این آیین داریم که با بلند کردن نخل، آتش زدن خیمه ، سینه زنی این فرهنگ را شکل داده ایم. در درون این آیین ها نطفه های معرفتی وجود دارد که روحانیون باید بر آن صحه گذارند و جوانمردی را به مردم آموزش دهند و بگویند لبیک یا حسین یعنی چه؟ یعنی ما برای حفظ دین خدا می خواهیم بگوییم لبیک یا حسین، اقدامی که امام حسین (ع) کرده است.

این کارگردان سینما؛ فیلمسازان را آدم های تنبلی در پژوهش معرفی کرد یادآور شد: فیلمسازان برای بیان آیین ها وقت نمی گذارند. فیلمنامه هایی با مضمون محرمی را به ما می دهند که در حد محدود هم اطلاعات درستی در آن وجود ندارد. ما ۱۴۰۰ سال زحمت کشیده ایم حادثه ای را به حماسه تبدیل کرده و شخصیت ها را به اسطوره تبدیل کنیم و ایرانی ها به واسطه فرهنگ ها و اعتقادهایشان در این اقدام موفق بوده اند.  در تعزیه های ایرانی با اصالت، شهادت امام حسین را نمی بینیم و در فرهنگ اصیل نباید کشته شدن قهرمان دیده شود تا تبدیل به اسطوره شود. ما با این بینش امام حسین(ع) را به اسطوره تاریخ اسلام تبدیل کرده و توانسته ای در برابر عرب بایستیم . من نمی دانم چرا تلاش می شود در فیلم رستاخیز که اثری تاریخی است حادثه ای را کشف کنیم؟ این اقدام چه کمکی به ما می کند؟ من دوست داشتم در این فیلم لخت تاریخ عاشورا را ببینم ولی تاثیری روی من و دیگر مخاطبین نگذاشت چرا که ما در تاریخ جلوتر از داستان فیلم بوده ایم.

شهدا پرچم دار فتوت و اخلاق

در ادامه اقباشاوی متذکر شد: اصولا سینما هنر جوانی است و در مقابل دیگر هنرها ۱۲۰ ساله است . در این سالها ۵۷ سال آن عملا در بی محتوایی زمان پهلوی و نبود فیلم های آیینی گذشته است و تنها ۴۰ سال در دست جریان های مذهبی قرار گرفته و باید خوش بینانه به آن نگاه شود. در میان فیلم های دفاع مقدس، تعداد انگشت شماری از آثار به محتوای آیینی و مذهبی اختصاص دارد. مرحوم ملاقلی پور،حاتمی کیا و درویش از جمله فیلمسازانی هستند که در طی این سالها نسبتا آثاری آیینی را به سینمای ما رسانده اند .

وی افزود: شعر و ادبیات هنر کم هزینه ای است اما صنعت سینما به اندازه مناسب قوام نیافته اما تجربه هایی همانند « روز واقعه» و «رستاخیز» را به خود دیده است. ساخت فیلم «رستاخیز» با سختی های زیادی همراه بود. تولید فیلم تاریخی به علت سختی های زیاد، نیاز به ساختار صنعتی دارد. بنده ۵ سال دستیار برنامه ریز این فیلم بوده ام و با دست خالی تمام کمبودهای ساختاری سینما را تهیه کردیم چرا که بزرگترین گرفتاری ما این بود و هیچ مشکلی در محتوا و مضمون نداشتیم در واقع در شرایط غیراستاندارد فیلمی استاندارد ساخته شد و این گرفتاری هنوز هم برای سینمای تاریخی وجود دارد .

کارگردان «هیهات» اذعان داشت: ما باید همانند مرحوم محتشم کاشانی به سینمای آیینی خوش بینانه نگاه کنیم .نزدیک هزار سال فرصت بود که از هنر استفاده شود در شرایطی که روزگاری هنر کاملا فردی ارائه شده و به مرور زمان صنعتی به نام سینما به وجود آمد؛ پس نمی توان توقع و انتظاری که از محتشم کاشانی داشته ایم را از فیلمسازان هم داشته باشیم. معتقدم اگر ما بر فن و صنعت سینما مسلط شویم سینمای آیینی و مذهبی کشورمان با همین تک مضرابی ها به پیشرفت می رسد و قوام می یابد و من به آن امیدوار هستم.

یاری در واکنش به اقباشاوی عنوان کرد: محتشم کاشانی قبل از یازده بند اشعار معروفش حتی یک بند شعر هم نگفته محتشم یک شبه برای امام حسین (ع) شعر گفت و خود را با یک شعر به پای سعدی و حافظ رساند و با ١٢ بند شعر به آوازه رسید. ما خودمان تا امروز نخواسته ایم به سینمای آیینی بها بدهیم و زیر و رو کشیده ایم و به فکر کاسبی و رونق دکان های خودمان بوده ایم. سیره امام حسین (ع) دروغ نگفتن است اما ما جوانمردانی را تربیت کرده ایم که دروغ نگویند؟ سینما مرکز انتقال حکمت و اخلاق بوده و این وظیفه را برعهده دارد. الگوی جوانمردی حضرت عباس و حر است که رسیدن به رستگاری را در یک لحظه می دانند همانگونه که امام حسین (ع) در یک لحظه به رستگاری رسید. همه این افراد می توانستند باشند و جور دیگری زندگی کنند اما در یک لحظه تصمیم بزرگ زندگیشان را گرفتند .ما باید این راه را بگیریم.

اقباشاوی تاکید کرد: کشور ما از دل یک انقلاب بیرون آمده و همراه جنگ قادر به رشد سینما بوده ایم. پرچم دار سینمای آیینی فیلمسازان ، مردمان مبارز در دهه ۶٠ ، رزمندگان و شهدا هستند که خود نمادی از فرهنگ فتوت هستند . نا گفته نماند پرده سینما روایتگر قصه ها است. فیلم را پول و زمان می سازد. سینما یک صنعت پیچیده و هزینه بر است که چرخش تنها با تولید فکر و محتوا نمی چرخد. جریان صنعت سازی نیاز به ساختار دارد.

رشد ابتذال در سینما

دالوند ادامه داد: ما ملت کم کاری هستیم و در قلمروی فرهنگی کم کاری می کنیم. باید فیلم ساخته شود، خرابکاری هایی صورت بگیرد که به تجربه برسیم تا به کم و کاستی اشراف پیدا کنیم. تا قبل از انقلاب سیستمی در سینما وجود داشت که بعد از انقلاب دیگر خبری از آن نبود. امروز بدنه سینما از هم جدا شده و همه از جمله فیلمساز، موسیقدان، سینمادار ساز خود را می زنند. ما به دانشگاه هم اعتقادی نداریم و به مباحث فرهنگی جور دیگری نگاه می کنیم در حالی که از میان مباحث راهکار خوب پیدا می شود.

وی  ادامه داد: سطح مطالعه فعالان عرصه فیلمسازی و فرهنگ بسیار پایین است و بعضا افرادی هم که مطالعه زیادی دارند رقیبی برای به چالش کشاندن مباحث ندارند. سواد ما درعرصه سینمای آیینی کم است و این بحران جامعه ما را فراگرفته و تاجایی پیش میرود که از انجام فعالیت های فرهنگی واهمه داریم . ٧٠ درصد فیلم های ساخته شده ایرانی مبتذل است این در حالی است که در هالیوود و بالیوود فیلم های خوب زیادی دیده می شود.

کارگردان انیمیشن عاشورایی «ناسور» ادامه داد: کم کاری جامعه فرهنگی و عدم تعامل فرهنگی بین افراد بر کمبود تولید فیلم های آیینی و مذهبی در سینمای ایران تاثیر گذاشته و جسارت را از فیلمسازان جوان و اولی گرفته است در حالی که این افراد ذهن جوان و جسوری دارند که در مقابله با نقدهای کوبنده و غیراصولی مسیر رشد را برای آنها دشوار می کنند. ما برای تقویت سینما نیاز به زیرساخت های اصولی داریم تا نهایتا از تعداد فیلم های سالیانه سینما حداقل چند فیلم خوب برای مردم اکران شود. این در حالی است که از هر ١٠ فیلم در سینمای هالیوود ، ٧ اثر ضرر کرده ، ٢فیلم هزینه ساخت خود را به دست آورده و یک فیلم در اوج سوددهی قرار می گیرد که حتی ضرر بقیه را جبران می سازد. لازم به ذکر است  بیشترین فیلم های مذهبی، اخلاقی و اسطوره ای در هالیوود ساخته می شود. بنابراین با وجود کمبود فیلم های خوب ولی باز هم به وجود فیلم های خوب در هالیوود امیدوار هستیم و نمی توان این استعداد را نادیده گرفت.

وی تاکید کرد: تقویت زیر ساخت ها مهمتر از کمیت و کیفیت آن است. این در حالی است که با وجود کمبودها، ایران جزو ١٠کشور برتر سینمای دنیا است و در حوزه انیمیشن سینما نیز سرآمد دیگر کشورها محسوب می شویم و جز معدود کشورهایی تلقی می شویم که از قبل از انقلاب تاکنون توان تولید بالای ١٠٠ فیلم در سینما را داشته ایم. پروسه فرهنگی فیلمنامه تا ساخت اثر، مسیر پر فراز و نشیبی دارد که با وجود افراد توانمند و با استعداد به این امکان به راحتی دست پیدا می کنند. سینمای ایران بسیار نجیب و قوی است اما برای بقا و ماندگاری آن نیاز به زیر ساخت، تولید، تجارب، نشست های دانشگاهی و استفاده از علوم بینابینی دارد. فیلمسازان ما کمتر به خواندن کتاب، دیدن تئاتر و رفتن به سینما می پردازند و در مسیر جریان فرهنگی مسدود قرار گرفته ایم.

سینما انعکاسی از احوالات مردم هر کشور

مافی نیز یادآور شد: ما به لحاظ مطالعات می توانیم اسوه ها را به اسطوره ها تبدیل کنیم این در حالی است که هر کدام از این ها ویژگی هایی دارند که بخشی از نیازهای معرفتی یک جامعه را حمل کنند. ما در جامعه ای زندگی می کنیم که معناخواهی وجود دارد. امروز ما در جامعه ایرانی بلاخص در طبقه متوسط به معنا نیازمند هستیم چرا که این قشر از مردم به دنبال چنگ زدن و متوسل شدن به چیزی هستند که آن را پیدا نمی کنند. در این میان افرادی که معنا را به این بخش از مردم می دهند، به سلبریتی ها تبدیل شده و در دسترس مردم قرار می گیرد. طبقه متوسط جامعه نیز فارغ از بحث ارزشی جذب این سلبریتی ها می شوند. در این میان مطالبه معنا شکل می گیرد. زمانیکه مطالبه معنا شکل گرفته اما متفکری برای پاسخگویی به آن وجود ندارد، بنابراین فیلمساز هم در عرصه سینما قادر به پاسخگویی معنا نخواهد بود.

وی تولیدات سینمایی یک کشور و نمایش آن بر پرده سینما را نشانگر احوالات مردم آن مرز و بوم دانست و عنوان کرد: امروز بر روی پرده سینمای ما چه چیزی دیده می شود؟ حتی آدم هایی که یک دورانی فیلم های معنادار ساخته اند دیگر نسبت به تولید این آثار اقدام نمی کنند. امروز کمال تبریزی چه فیلمی می سازد؟ چه می ساخته؟ این اتفاق در همه فیلمسازان در حال تکثیر است حتی مهدویانی که فیلم رد خون را ساخته است با مهدویان ماجرای نیمروز یکی محسوب می شود؟ این مطالبات وجود دارد اما سر در سینمای ما معنای آن را مشخص می کند. مردم ما به دنبال هزینه برای دیدن فیلم هایی نظیر ستایش هستند و با افتخار هم از  بیننده ٨۵ درصدی آن حرف می زنند که این تعداد از مخاطب بخشی از مردم هستند که سریال آمریکایی  نمی بینند و یا اگر دیدن به دنبال ایراد از آن هستند. همه این افراد به دنبال معنایی هستند که ردی از آن را در فیلم های دیگر ندیده اند.

این منتقد سینما یادآور شد: واکنش بازیگران نسبت به یک اتفاق منجر به همراهی مردم در جریان سازی می شود در این میان داعیه داران متفکر تا توده مردم وارد جریان تازه می شوند. حادثه روستای لردگان از جمله این جریان سازی ها است. همه روشنفکران ما به ترندها واکنش نشان می دهند و تا به حال روشنفکری نداشته ایم که به جای واکنش، عکس العمل کنش از خود نشان دهد و به دنبال پاسخ به اتفاقات هستند در حالی که مشخص نیست معنا را باید از چه کسی به دست آوریم. در حالی که ما از ساده ترین اتفاقات تاریخی هم بی اطلاع هستیم.

وی تصریح کرد:  هزاران بار دیده ام که بسیاری از افراد می گویند که حضرت عباس(ع) در روز تاسوعا به شهادت رسیده است و با وجود همه منبرها، فیلم ها و اطلاعات بیان شده در این خصوص هنوز بسیاری از مردم نسبت به تاریخ بی اطلاع هستند و همه این مشکلات ناشی از عدم وجود منبع و نظام معرفتی است. تکلیف مردم با خدا، جهان و زندگی معلوم نیست در حالی که هر فردی باید در هر سنی، پاسخی برای این سوالات خود داشته باشد. چه کسی به ما یاد داده است که چه بخشی از آیین ها قابلیت آموزش به کودکان، نوجوانان، بزرگسالان و میانسالان را دارد؟ ما از روز اول درباره عاشورا برای همه گروه های سنی یک قصه مشخص رو تعریف کرده ایم. علما و روحانیون ما جز گفتن قصه عاشورا و گریاندن مردم چقدر از معرفت و چیزهای دیگر سخن می گویند؟ در پاسخ حضرت زینب(س) مبنی بر ما رأیت الا جمیلا چه می توانند بگویند؟ مقام این بانو ایستادن در مقابل یزید و بحث با او نیست. حضرت زینب (س) قطعا چیزی جز جمال ندیده اند. کجای عاشورا و زجرهای آدم هایش زیباست؟ هر چه در دنیا در حسن ذاتی فعل وجود دارد، در لشکر امام حسین (ع) هم موجود است و این نمودی از جمله کل یوما عاشورا است.شاید به مزاج خیلی از افراد خوش نباشد امت جامعه عاشورایی صرفا رفتن به پیاده روی اربعین حسینی نیست، در حالی که این شیوه برای ساختن مناسک خوب است اما قبل از این پیاده روی، نیاز به پیاده روی نفوسی داریم که طریقت امام حسین (ع) را نشان داده و یک قدم بر نفس هر انسانی برداشته شود. متولیان این فرهنگ ها برای نفس انسان ها چه اقدامی کرده اند؟

مافی اذعان داشت: سینماگران باید آیین ها را نه به صورت مستمر بلکه در لابه لای آثار خود بیان و معرفی کند اما ما آیین ها را یا له و یا علیه آن چیزی که هست، نشان می دهیم. ما هیچ وقت از ظرفیت های آیین ها استفاده نکرده ایم و این معضل بزرگی در سینمای آیینی است و متروک و مستهلک شدن آن هم برایمان اهمیتی نداشته است. در این میان هیچ ارگان و مکانی برای حفاظ از این آیین ها نداریم تا از آن نگهداری شود. این در حالی است که در دانشکده های آمریکا برای گردآوری آثار خوانندگان دوران شاه در ایران ، هزینه های بسیاری صورت می گیرد تا نسبت به آن پژوهش ها و مستندات خوبی داشته باشند. اما ما برای حفظ آیین های خود هم کاری انجام نداده ایم و تا زمانی که ما به این ارزش ها توجه نکنیم سینماگر هم معنا و محتوای واقعی آن را نخواهید و در این شرایط اسطوره سازی خطرناک محسوب می شود چرا که اسطوره به دلیل اینکه همواره در پشت یک پرده قرار دارد و اجازه دسترسی را نمی دهد از مخاطبان تشنه به معنا، دورتر می شود در این شرایط از سرگذشت امام حسین(ع) و خاندانشان قرائت هایی متفاوت صورت گرفته و جامعه را از واقعیت منحرف می کند.

وی اظهار داشت: مخاطب امروز ما به دلیل نداشتن نظام معرفتی در جامعه ، فاقد پرسش بوده و همواره به دنبال صرفا پاسخ هستیم. کسی به دنبال سوال مناسب نیست و از جامعه پویایی که به دنبال پرسش های مناسب است، دور می شویم چرا که پرسش خوب ، مسیر را می سازد. در این شرایط ما گله ای بی ساربان هستیم که در آن هرکسی به طریق متفاوتی می رود و سینماگر و هنرمند را به نشان دادن هر آیین ها به شیوه دلخواه خود می کشاند. من معتقدم در شرایط امروز کسی اساسا به این مفاهیم رجوع نمی کند چرا که مطالبه و پرسشی برای آن وجود ندارد.

نگاه توریستی به حماسه عاشورا

یاری نیز اذعان داشت: ما در سینما دست به هر چیزی که زده ایم به کاریکاتور تبدیل شده است و خراب کرده ایم. ما ادعا داریم که از صدهزار فیلمی که به همت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، حوزه هنری، سازمان سینمایی فارابی و سینمای بدنه ساخته شده، واقعا سینمای کمدی بوده است؟ فیلم کمدی خوب به «اجاره نشین ها» و «مهمان مامان» گفته می شود. در حوزه فیلم های تاریخی، «مختارنامه»  پز جنگ جویان کوهستان را هم زده است؛ چرا که بازیگران از حرکات آکروباتیک برای نمایش جنگ استفاده کرده اند. من نمی دانم این شیوه فیلمسازی چیست؟ ما اگر به دنبال ساخت فیلم های عربی و تاریخی هستیم باید یکبار فیلم «محمد رسول الله»  را ببینیم تا نحوه جنگیدن عرب را یاد بگیریم. کشتی فرنگی چه جایگاهی در فیلم های آیینی و تاریخی دارد که بازیگران در صحنه جنگ از آن استفاده می کنند؟

وی یادآور شد: من برای فیلم« کربلا جغرافیای یک تاریخ» به ملاقات تولیت حرم سیدالشهدا رفتم  و به دنبال توصیه ای برای ساخت فیلم بودم ایشان گفتند خواهش می کنم این فیلم را همانند فیلم امام علی(ع) نسازید، در حالی که این فیلم برای ما اثری بی مشابه بود. در این ملاقات به جایی رسیدم که یکسال و شش ماه به تحقیقاتم اضافه شد و ساخت آن به تاخیر افتاد و به ٧ سال رسید چرا که کشته شدن امام حسین(ع) توسط حافظان قرآن دریایی از ناگفته هاست.  فرمانده لشکر عمرسعد از بهترین دوستان امام بوده است که نهایتا به دشمنی با او رسیدند. این واقعیت ها شوخی نیست.ما باید به دنبال تناقض های عاشورا باشیم .امام حسین (ع) هم یکی عین ما بوده است و می شود حسین و این بسیار قشنگ است. این اسطوره جنسی از اسوه دارد  که برای فهم آن مطالعه و فکر شود.

کارگردان «کربلا جغرافیای یک تاریخ» عنوان کرد: فیلمسازان ما به واقعه عاشورا و آیین ها نگاه توریستی دارند و با فیلم های خود هیچ چیزی به مخاطب اضافه نمی کنند. نگاه این فیلمسازان فاقد عمق و معناست و قرار نیست بینش جدیدی به مخاطب بدهد.در مرحله بعد نیاز به سرمایه و حمایت از فیلمساز است اما تهیه کنندگان به علت فرار از پاسخگویی به مدیران و مراجع از حمایت از اینگونه آثار صرف نظر می کنند و حق هم دارند.در واقع نوعی نگرانی در سرمایه گذار اینگونه فیلم ها هم وجود دارد چرا که این فیلم ها هزار و یک صاحب دارند و من آن را درک کرده ام. رنج هفت ساله فیلم کربلا جغرافیای تاریخ برای من شیرین بود و تهمت ها و حرف های بعد از ساخت این فیلم از سوی مدعیان حسین ابن علی مثل زخمی بود که ته دلم مانده و بارها دوست داشتم مشابه این فیلم را برای امام رضا(ع) بسازم اما توان روبرویی با این جماعت را ندارم. بعد از این فیلم دیگر از من سوال نشد که ایده دیگری برای ساخت فیلم داری یا خیر، مسلما بقیه هم دیوانه نیستند این تجربه را داشته باشند.

وی در خصوص ممانعت با نمایش فیلم «رستاخیز» تصریح کرد: روزی که قید فیلم «رستاخیز» را زدند، در واقع ریشه سینمای دینی را زدند. من این فیلم را به شخصه دوست نداشتم ولی همین که از اکران آن جلوگیری کردند یعنی ترتیب خیلی ها را دادند و خیلی از افراد باید دیگر سمت اینگونه فیلمنامه ها نیایند و غلاف کنند. بنابراین چند عامل منجر کم کاری در سینمای آیینی می شود، که یا نگاه فیلمسازان به سینما ، نگاهی توریستی است یا فیلمساز با حال خوب به ساخت اینگونه آثار می پردازد اما مدیران فرهنگی بنابر مصلحت خود از فیلم ها استقبال نمی کنند. از طرفی در مواردی دیگر فیلمساز به آن نگاه خوب به موضوعات آیینی رسیده است و بعد از دو سال مدیران را مجاب به ساخت فیلم می کند اما به کپی نسخه ای برای تعریف و تمجید مسئولان بسنده می شود و خبری از اکران آن نیست.

یاری اظهار داشت: پیشرفت سینمای آیینی نیاز به یادگیری واقعیت ها، حمایت و همت دارد تا بتواند حال خود را خوب کرده و به مخاطب منتقل کند. ما باید از امام حسین (ع)  یاد بگیریم که در شب دهم از دشمن وقت گرفت تا حال یاران و خاندان خود را قبل از شروع جنگ خوب کند. این فرمانده اصلی تاریخ است. سید الشهدا ۵٧ خیمه طراحی کرد که امکان حمله از پشت را از دشمن سلب کرده بود. کارفرمایان فرهنگی همچون امام وظیفه فرماندهی را بر عهده دارند تا راه نفوذ بر سینمای آیینی را مسدود کنند.

ساخت فیلم های تاریخی به جای آیینی نتیجه نگاه توریستی فیلمسازان و تهیه کنندگان به سینما است که منجر به مسیری اشتباه شده است. اما اشکال اصلی کارفرمایان فرهنگی این حوزه است که هر دو سال تغییر کرده و حتی فعالان حوزه خود را نمی شناسند و از فعالیت های تاثیرگذار در این عرصه غافل هستند. من شرمنده سیدالشهدا هستم چرا که چیزهایی را یاد گرفته ام اما به خاطر حفظ منافع خود آزادگی نداشته ام تا مقابل ظالم ایستاده و حقی که به عنوان فیلمساز بر گردنم افتاده را محقق کنم.

دالوند نیز سینماگران را دو دسته دانست و تاکید کرد: دو نوع سینماگر وجود دارد. عده ای ضعف را در مشکلات اجتماعی دیده و به تصویر می کشند و عده ای نگاه عمیق تری به موضوعات داشته و با دغدغه و مطالعه بیشتری به بیان موضوعات قبل از وقوع می پردازند. بنابراین، قادر به تشخیص و بیان درمان در قصه است که متاسفانه از این نوع سینماگر محروم هستیم. سینمای دینی و آیینی نیاز به این جنس از آدم ها دارد که به دلایل مختلفی نبود آن را احساس می کنیم. ما نیاز به الگو و اسطوره ای داریم تا معضلات را به مرور حل کرده و نسل کارآمدی را تربیت کند.امروز باید واقعیت ها در داستان های فیلم ها تعریف شود. ما به سینمای آیینی نیاز داریم اما به مصادیق غیر مرتبطی با آن توجه می کنیم.

وی اذعان داشت: سینمای یک کشور نماینگر خیلی از موضوعات است و زیر ساخت های بسیاری را لازم دارد. تاثیر سینما در بیان موضوعات مهم تا حدی است که در جنگ جهانی دوم ژنرال آلمانی با دیدن فیلم برباد رفته اعتراف می کند که ما قادر به شکست این ملت نیستیم چرا که این چنین محصول قدرتمندی را تولید کرده است. بنده معتقدم سینمای آیینی ما توان پیشرفت دارد برای رسیدن به آن نیاز به احیای زیرساخت ها دارد تا با تولید فیلم های خوب شرایط را برای حمایت و اکران آن فراهم کند و حتی قادر به فروش فیلم های خوبی به کشور های دیگر باشیم.

مافی در ادامه اظهار داشت: آیین ها یکی از بزنگاه هایی هستند که همانند تابلوی راهنما قادر به راهنمایی مردم به راه درست هستند و اگر نتوانیم اطلاعات و واقعیت های آیینی را در غالب فیلم و متن به نسلی منتقل کنیم سینمایی هم نخواهیم داشت. جامعه ما دچار فقدان معنای شدید است.

عشیری خاطرنشان کرد: دلایل مختلفی منجر به فقر سینمای دینی شده است. کم کاری و فقدان مطالعات پشتیبان و پژوهش فیلمسازان از سوی باعث شده ما شاهد خلق فیلم های ماندگار و تاثیرگذار نباشیم. همه ما بارها فیلم مصطفی عقاد را دیده ایم و هر بار که از تلویزیون پخش می شود دوست داریم ببینیم. این هم یک اثر دینی است و با مصادیق و مستندات واقعی تاریخ اسلام ساخته شده است. چرا آثار دینی که در سه چهار دهه اخیر در کشور ساخته شده خیلی طرفدار و خاطرخواه ندارد؟ در این باره، فرافکنی و سوق دادن مشکل به سمت مهندسی اکران و سینمادار شاید نقدی شنیدنی باشد ولی همه علت نیست. البته، نگرانی نسبت به واکنش طیف های مختلف اجتماعی هم مزید بر علت است و باعث شده است تا جسارت و جرات در زمینه ساخت فیلم های مذهبی کمرنگ شود.

وی اضافه کرد: در جایی خواندم روزانه تنها در تلگرام بیش از ۳ میلیون مطلب منتشر می شود. جالب است بدانید حتی در ساعت ۴ صبح که میزان مطالب منتشر شده به کمترین مقدار خود می رسد نیز ۲۵۰ هزار مطلب نشر می یابد. این میزان تولید محتوا در شبکه های مختلف اجتماعی در طول تاریخ بی نظیر و فوق العاده است و منجر به پدیده جالبی شده: «همه ما» راجع به «همه چیز» می دانیم اما با ویژگی هایی خاص.

این منتقد سینما خاطر نشان ساخت: کارل تارو ژورنالیست معروف ژاپنی می گوید: هر وقت هر کسی از هر چیزی سخن می‌گوید ما وانمود می کنیم که دربارۀ آن می‌دانیم. همکارانمان دربارۀ فیلم، کتاب، قیمت ارز، حمله نظامی آمریکا صحبت می‌کنند سرمان را بالا و پایین می بریم یعنی من هم دربارۀ آن می دانم. این درصورتی است که آن ها دربارۀ آن موضوع فقط نظرات کس دیگری را در یک شبکه اجتماعی خوانده اند و آن را بازگو می کنند همان گونه که ما نیز چنین می کنیم. ما به شکلی خطرناک به نوعی کپی برداری از دانایی نزدیک می‌شویم، که در واقع الگوی جدید نادانی است. ما با سواد مصنوعی روبرو هستیم.

وی تصریح کرد: متاسفانه جامعه روشنفکری امروز ما دچار نوعی بیماری و سوادی مصنوعی شده است و همه گرفتار شبکه های اجتماعی هستند و از دریچه این شبکه ها به جامعه و مسائل آن می نگرند.

وی گفت: فیلمسازان ما دیگر به دنبال مطالعات پشتیبان و پژوهش های گسترده پیرامون مسائل مهم فرهنگی و تاریخی نیستند. و از طرفی با وجود مشکلات چرخه اکران فیلم ها ، اما در ۴دهه اخیر فیلم های آیینی و مذهبی ساخته شده است ولی خاطرخواهی ندارد و هنوز هم به فیلمی مثل روز واقعه دلخوش هستیم. بنابراین نبود مطالعات فرهنگی مشکل بزرگی در عرصه سینمای دینی است. از طرفی دیگر روحیه انقلابی برای بیان مشکلات و ریشه یابی آن در ٩٠درصد فیلمسازان امروز ما وجود ندارد که منجر به ابتذال و افت کیفی و فرهنگی فیلم ها شده است.

این کارشناس سینما گفت: نگاهی به جداول پروانه ساخت فیلم های سینمایی در چند ماهه اخیر، بیانگر توجه خاص فیلمسازان به ژانر اجتماعی و عدم وجود تنوع ژانر در تولیدات پیش رو  است. فقر مطالعه و ابتلای فیلمسازان به سواد مصنوعی و ترس از برخی قرائت های  شخصیت های مرجع و مدیران منجر به خالی ماندن سفره سینمای دینی و آیینی از تولیدات مناسب و مطلوب شده است.

نوشته ضرورت خردورزی جمعی سینماگران و علمای دینی/ به الگوسازی از امام حسین(ع) نیاز داریم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: موضوع «تحلیل خانواده در سینمای ایران»، «بررسی سینمای مستند»، «تحلیل خط و مشی‌های فرهنگی و رسانه‌ای کشور»، «ظرفیت شناسی مخاطب در سینمای ایران»، آسیب شناسی سینمای دفاع مقدس با عنوان «سینما و دفاع مقدس»، «بررسی جایگاه حوزه هنری در سینمای ایران»، «جشنواره فیلم فجر؛ فرصت‌ها و چالش‌ها» از جمله محورهایی بود که در این نشست‌ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.

عشیری اضافه کرد: همچنین «ارزیابی پخش بین‌الملل سینمای ایران»، «جوان‌گرایی در سینما»، «چالش نظارت در سینمای ایران»، «بررسی زبان فارسی در تولیدات سینما و تلویزیون»، «سینما و دیپلماسی فرهنگی»، «سینمای کودک و ترسیم افق‌های پیشرو»، «چالش سینمای دفاع مقدس» از دیگر موضوعات بررسی شده در این نشست‌ها است.

به گفته مدیر روابط عمومی و محافل سازمان سینمایی حوزه هنری، ابراهیم فیاض، محمدحسین صفار هرندی، محمدمهدی حیدریان، علی سرتیپی، کاظم راست گفتار، منصور لشگری قوچانی، منصور سهراب پور، حجت الاسلام فخرزاده، سیدناصر هاشم زاده، محمدتقی فهیم، جواد اردکانی، ناصر درخشان، کامران ملکی، محمد دیندار و دکتر محمود کریمی، محمد اطبایی، بهروز افخمی، سعید مستغاثی، شاهین امین، محمود گبرلو، محمدتقی فهیم، و مهدی شیخ صراف، محمدرضا شرف الدین، حمید بهمنی، علی روئین تن، رضا اورنگ، کیوان امجدیان، حمید محمدی، فرانک آرتا، مرتضی رنجبران، مرجان اشرفی‌زاده، بهروز نورانی‌پور، تورج اصلانی، مرتضی علی عباس‌میرزایی و کاوه سجادی‌حسینی، محمدعلی حسین نژاد، امیر حسین شریفی، علی قائم مقامی، سیدمحمد حسینی، علیرضا رئیسیان، مهدی سجاده‌چی، دکتر مهدی صالحی، کورش علیانی، حسن نورانی، ناصر فیض، عباس کریمی‌عباسی، مهدی جعفری، محسن علی اکبری، مریم دوستی، حسین قاسمی جامی، رضا ایرانمنش و مهدی عظیمی از جمله مهمانان این سلسله نشست‌ها بودند.

وی در خصوص دیگر فعالیت‌های این مجموعه گفت: علاوه بر نشست‌های گفتمانی، ۳۲ برنامه سینماپاتوق به منظور توسعه تعامل سینماگران، حمایت از فیلمسازان جوان و گسترش مراودات بین اهالی رسانه و هنرمندان و بسترسازی برای معرفی بهتر محصولات سینمایی ایران زیر نظر روابط‌عمومی و امور محافل سازمان سینمایی حوزه هنری ایجاد شده است، ۱۰ برنامه فیلمنامه فیلم با هدف تحلیل و بررسی فیلم‌ با حضور صاحبان آثار و کارشناسان و منتقدان و ده‌ها برنامه بازدید و نشست مشترک از دیگر برنامه‌های بخش محافل سازمان سینمایی حوزه هنری است.

اولین نشست سینما؛ گفتمان فرهنگی با موضوع «تحلیل خانواده در سینمای ایران» بخش اول با حضور: دکتر سیما فردوسی، جبار آذین، دکتر عبدالله بیچرانلو، دکتر عصمت سوادی

دومین نشست سینما؛ گفتمان فرهنگی با موضوع «تحلیل خانواده در سینمای ایران» بخش دوم با حضور: دکتر طاهره همیز، دکترمینو اصلانی، دکتر بیابانی، دکترعلی محمدی، دکتر میرشفیعیان

سومین نشست سینما؛ گفتمان فرهنگی با محوریت «بررسی سینمای مستند» با حضور: لقمان خالدی، مهدی فارسی و محسن یزدی

چهارمین نشست سینما؛ گفتمان فرهنگی با موضوع «تحلیل خط و مشی های فرهنگی و رسانه‌ای کشور» با حضور محمدحسین صفار هرندی و دکتر نجف نژاد

نشست سینما؛ گفتمان فرهنگی با موضوع «ظرفیت شناسی مخاطب در سینمای ایران» با حضور: علی سرتیپی، کاظم راست گفتار، منصور لشگری قوچانی، منصور سهراب پور

پنجمین نشست سینما؛ گفتمان فرهنگی با موضوع «آسیب شناسی سینمای دفاع مقدس» با عنوان «سینما و دفاع مقدس» با حضور: حجت الاسلام فخرزاده، سیدناصر هاشم زاده، محمدتقی فهیم، جواد اردکانی، ناصر درخشان، کامران ملکی، محمد دیندار و دکتر محمود کریمی و مهدی یمینی و …

ششمین برنامه «بررسی جایگاه حوزه هنری در سینمای ایران» با همفکری: رسول صدرعاملی، حبیب اسماعیلی، سیدجواد هاشمی، محمدرضا فرجی، محمد قاصد اشرفی، محسن علی اکبری، سیدهادی منبتی، جواد نوروزبیگی، جمال شورجه

هفتمین برنامه سینما؛ گفتمان فرهنگی با موضوع «ارزیابی پخش بین الملل سینمای ایران» با حضور: محمد اطبایی، شیرین نادری و مریم نقیبی

نشست‌های هشتم، نهم و دهم «سینما؛ گفتمان فرهنگی» با موضوع« جشنواره فیلم فجر؛ فرصت‌ها و چالش‌ها» این محور در قالب سه نشست متوالی با حضور صاحب نظران و منتقدان مورد بررسی قرار گرفت:
نشست اول با حضور: بهروز افخمی، سعید مستغاثی، شاهین امین، محمود گبرلو، محمدتقی فهیم و مهدی شیخ صراف

نشست دوم با حضور: محمدرضا شرف الدین، حمید بهمنی، علی روئین تن، رضا اورنگ، ایزد مهر آفرین،
نشست سوم با حضور: کیوان امجدیان، حمید محمدی، فرانک ارتا، مرتضی رنجبران

یازدهمین نشست سینما؛ گفتمان فرهنگی با موضوع «هم اندیشی و هم افزایی برای سینما» با عنوان «هم اندیشی و هم افزایی برای سینما» با حضور: محسن مومنی شریف، محمدمهدی حیدریان، محمد حمزه زاده، حبیب ایل بیگی، ابراهیم داروغه زاده، محمود اربابی، محمود کاظمی، محسن یزدی، یزدان عشیری، محمدرضا رضاپور، سعید خندق آبادی، مریم نقیبی، سهیل جهان بیگلری رییس هیات مدیره موسسه بهمن سبز، علی قربانی معاون اجرایی سازمان سینمایی حوزه هنری، مسعود نجفی مدیر روابط عمومی سازمان سینمایی، احسان کریمخانی مشاور فن آوری‌های نوین سینمایی حوزه، جعفرحسنی

دوازدهمین نشست تحلیلی «جوان‌گرایی در سینما» با حضور: مرجان اشرفی‌زاده، بهروز نورانی‌پور، تورج اصلانی، مرتضی علی عباس‌میرزایی و کاوه سجادی‌حسینی و یزدان عشیری

سیزدهمین نشست تحلیلی «چالش نظارت در سینمای ایران» با حضور: محمدعلی حسین نژاد عضو شورای پروانه نمایش و عضو شورای علمی مدرسه ملی سینمای ایران، امیر حسین شریفی تهیه کننده سینما و تلویزیون و عضو هیات مدیره انجمن تهیه کنندگان مستقل سینمای ایران، محمد تقی فهیم منتقد و تحلیل‌گر حوزه فرهنگ، علی قائم مقامی تهیه کننده و عضو هیات مدیره خانه سینما، رضا اورنگ نویسنده و کارشناس سینما، سیدمحمد حسینی نویسنده و مدیر مرکز تولید متن حوزه هنری و یزدان عشیری مدیر روابط عمومی و محافل سازمان سینمایی حوزه هنری

چهاردهمین نشست تحلیلی سینما؛ گفتمان فرهنگی با موضوع «بررسی زبان فارسی در تولیدات سینما و تلویزیون» با حضور: علیرضا رئیسیان، مهدی سجاده‌چی، دکتر مهدی صالحی دبیر انجمن فرهنگی‌ آموزشی ویرایش و درست‌نویسی، کورش علیانی دانش آموخته زبان شناسی، دکتر حسن نورانی استاد دانشگاه، ناصر فیض نویسنده، شاعر و مسئول دفتر طنز حوزه هنری، عباس کریمی‌عباسی کارشناس ادبیات و سینما و یزدان عشیری

شانزدهمین نشست تحلیلی برنامه سینما؛ گفتمان فرهنگی با موضوع «سینما و دیپلماسی فرهنگی» با حضور: دکتر ابراهیم فیاض نویسنده، پژوهشگر و استاد دانشگاه تهران محمدرضا شرف‌الدین تهیه کننده سینما، امیررضا مافی منتقد سینما، امیر اسفندیاری کارشناس سینمای بین‌الملل، سیدمحمد حسینی و یزدان عشیری از منتقدان و کارشناسان سینما

هفدهمین نشست تحلیلی سینما، گفتمان فرهنگی با موضوع «سینمای کودک و ترسیم افق‌های پیشرو» با حضور: ابراهیم فروزش، کامبوزیا پرتوی، وحید نیکخواه آزاد، نادره ترکمانی، جعفر گودرزی و سیدجواد هاشمی

هجدهمین برنامه «سینما؛ گفتمان فرهنگی» با محوریت «چالش سینمای دفاع مقدس» به بمناسبت هفته دفاع مقدس با حضور: مهدی جعفری، محسن علی اکبری، مریم دوستی، حسین قاسمی جامی، رضا ایرانمنش و مهدی عظیمی

نوشته برگزاری ۱۸ برنامه گفتمانی با حضور ۱۰۰ سینماگر و مدیر فرهنگی در حوزه هنری/ از فیاض، افخمی و صفار هرندی تا رئیسیان، سرتیپی و ملکی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

ذائقه سازی های غلط و مخرب معضل سینما

ابتدای مراسم یزدان عشیری، هدف از برگزاری این نشست را رسیدن به چشم انداز و دستاوردهای مطالعاتی پیرامون سینمای دفاع مقدس عنوان کرد و گفت: علیرغم ادعای حمایت و هواداری نهادها و ارگان های مختلف از  این سینما، این عرصه در طی سال های گذشته بسیار مهجور و فقیر بوده که این در صورت بندی ساختاری و محتوایی آثار، سوگیری مدیریت های تصمیم گیر، فقدان منابع، بودجه و پژوهش و عدم پذیرش مخاطب امروزو … ریشه دارد.

وی کمبود کیفیت و کمیت آثار در این حوزه  ملموس خواند و افزود: در حالی که با وجود وضعیت منطقه، خلیج فارس و غیره همچنان درشرایط دفاع مقدس قرار داریم، حمایت کافی در عرصه صورت نمی گیرد. هر چند برخی مراکز نظیر حوزه هنری حرکت های جریان سازی در این زمینه داشته و دارند؛  بویژه، در بخش حمایت های اکران، و یا سازمان جوان اوج در حوزه تولید، با این حال به نظر می رسد این تلاش ها کافی نیست.

این منتقد سینما ادامه داد: ذائقه سازی های غلط و مخرب برای مخاطبان، به معضلی برای ساخت این آثار و کمبود فیلم در این زمینه تبدیل شده است. قطعا تولید فیلم با موضوع دفاع مقدس مسیری برای تقویت مفاهیم انقلابی و ملی است.

می توانیم صدها فیلم در سینمای دفاع مقدس بسازیم

مریم دوستی کارگردان سینما، یکی دیگر از میهمانان این نشست گفت: فیلم سازی در حوزه دفاع مقدس قطعا، بی فایده  نیست و من این موضوع را برای فیلم دوم خودم هم، انتخاب کرده ام اما از نظر زیرساختی و حمایت قادر نیستم فیلمنامه ای را به دست گرفته و با مراجعه به هر مدیر و ارگانی اصرار به ساخت داشته باشم چرا که بر عکس این ماجرا مدیران ذیربط که متولیان سینمای دفاع مقدس هستند و دائم در مورد این سینما اظهارنظر می کنند، باید از فیلمسازان دعوت به همکاری کنند و اگر قرار باشد فیلم سازان دفاع مقدس از این حوزه فاصله گرفته و به ساخت فیلم های کمدی بپردازند یعنی کوتاهی صورت گرفته است. باید آنها را ترغیب به ادامه ساخت فیلم های ارزشی کنند. این در حالی است که دعوت به همکاری نیز نباید به اجبار باشد مگر ما چند فیلمساز زن در سینما داریم که قرار باشد از ژانر محبوب و مورد علاقه خود فاصله بگیرند.

دوستی خاطرنشان کرد:  نگه داشتن این نگاه، اعتقادات و تفکر نیاز به حمایت دارد. در حال حاضر برای ساخت فیلم ها در ارگان های مربوطه کاملا سلیقه ای رفتار می شود. من برای ساخت فیلم دومم بعد از شش ماه مطلع شدم که ارگان مربوطه نسبت به فیلمنامه ام نظر منفی داشته و فیلم را کاری تلخ تلقی کردند. سینمای دفاع مقدس را اگر به سمت قصه های پس از جنگ سوق دهیم و داستان بازماندگان این دوران طلایی ایران را فارغ از قصه های موجود و تکراری به تصویر بکشیم می توانیم معضلات بچه های جنگ را به نسل های امروز معرفی نماییم.

وی اظهار داشت:  معتقد هستم هنوز هم می توانیم صدها فیلم در سینمای دفاع مقدس بسازیم. من به عنوان فیلمساز این حوزه گله مندم چرا که سال هاست در راستای سینمای جنگ تحقیق کردم و بهتر از بعضی افراد می توانم درک کنم که بر سر خانواده های شهدا و جانبازان دوران جنگ تحمیلی چه گذشته است. جانبازانی که در جنگ حضور داشته و خانواده های آنها نیز از این فرهنگ دفاع کردند. ولی همواره، بی مهری دیده ام. من هیچگاه نخواستم که از من به عنوان یک کارگردان حمایت شود بلکه خواستار حمایت از سینمای دفاع مقدس، سینمایی که به آن عرق ملی و اعتقاد دارم هستم تا فردا من هم همانند برخی دیگر از کارگردانان از این سینما خسته نشده و به سمت سینمای کمدی نروم.

کارگران فیلم«دریاچه ماهی»عنوان کرد: نمی دانم تکلیف سینمای دفاع مقدس چیست؟ به عنوان کسی که ۲۰ سال در حوزه فیلم کوتاه و دیگر حوزه های سینمایی فعالت دارم، در حال حاضر نمی دانم فیلمنامه ام را کجا ببرم؟ چرا که مکانی خاص با یک نگاه مشخصی به سینمای دفاع مقدس وجود ندارد؟ همه ی آدم هایی که به عنوان مدیر و استاد در شورای فیلمنامه ها حضور دارند و فیلمنامه های اجتماعی و کمدی را رصد و نقد کرده و به امتیاز بندی می پردازند تا در بودجه فیلمسازی مراکزی مانند فارابی قرار گیرد، فیلمنامه های دفاع مقدس را هم همان ها می خوانند و در مورد آن اظهار نظر می کنند. چرا شورای ویژه برای سینمای دفاع مقدس نداریم. پیشنهاد می دهم می کنم بخش خاصی را با عنوان سینمای ملی _ ارزشی را در جشنواره ها ایجاد کنیم. من در ارتباط با فیلم«دریاچه ماهی» انتقاد های زیادی را شنیده ام. با وجود اینکه در روز نهم اکران این فیلم انصراف داده ام اما با طیف زیادی از مخاطبانم صحبت کرده ام و به نقد و بررسی آنها گوش داده ام. برخی از ان ها معتقد بودند ما سینمای دفاع مقدس را به علت یادآوری روزهای رنج و سختی دوست نداریم چرا که موضوعات و خاطرات تلخ مدام در فیلم ها تکرار می شود. ولی رسالت هنرمند می طلبد که در برخی حوزه ها نقش آفرین باشد. اگر تعهد نسبت به نمایش قطعه ای از تاریخ ارزشمند کشورمان داشته باشیم و آن را حفظ کنیم، مردم هم متوجه می شوند که با حضور در سینما و تماشای این فیلم ها احساس ارزش، باور ملی و حمایت از آن ها تاثیرگذار خواهد بود.

وی یادآور شد: قطعا، در سینمای دفاع مقدس شاهد اتفاقات خوبی خواهیم بود. تقریبا همه ی مردم در خانواده و اقوام نزدیک یک شهید و جانباز و از دست رفته در جنگ دارند، پس، قطعا نسبت به تولید فیلم با این موضوع استقبال زیادی وجود دارد.

دفاع مقدس گنجی پنهان در لایه‌های تاریخ معاصر ماست

در ادامه مهدی جعفری کارگردان سینما در واکنش به مریم دوستی گفت: همه کسانی که در حوزه دفاع مقدس دستی در تولید دارند و به طور کلی، فعالان سینمای دفاع مقدس، طی سالیان گذشته بر این تصور هستند که کسانی که در این حوزه فعالیت می کنند از اوضاع بهتری از لحاظ مالی، حمایتی و فعالیتی برخودارند. در حالی که واقعا، کسانی که در این حوزه فعالیت کرده اند متوجه سختی ها و چالش های این نوع از سینما می شوند. من کسی را مقصر نمی دانم.کارکردن در حوزه ی سینما به طور کلی کار مشکلی است و فیلمسازی در حوزه دفاع مقدس نیز با مشکلاتی فراتر از آن همراه است. به طور کلی فارغ از هرگونه شعار موضوع دفاع مقدس ما مظلومیتی دارد که بعد از جنگ این فضا  بیشتر از جانب مسئولین پر هیاهو شده است. در واقع هیاهویی برای تاکید بر ارزش های جنگ و دفاع مقدس مان که در برهه ای از زمان به یک اصل تبدیل شد.

ادبیات از سینما ماندگارتر است

وی افزود: این خوب است که ما به یاد دورانی باشیم که در واقع گنجی پنهان در لایه های تاریخ ماست. در این زمان ما باید قادر به کاوشگری این گنج پنهان باشیم تا بفهمیم که چه چیز هایی را در دوران دفاع مقدس خود از دست داده ایم. من معتقد هستم تاکنون هیچگاه نسبت به این گنج پنهان در تاریخ به طور کلی پرداخته نشده و همه اتفاقات تنها در ظاهر و شواهد بوده است. در سال های اخیر سعی داشته ایم فقط یادی از آن دوران کنیم و در ایام دفاع مقدس نسبت به برگزاری یادواره و برنامه هایی از این قبیل اقدام کنیم تا شاید یادی زنده شود. این گونه مراسم ها منافاتی با ارزش گذاری به جنگ تحمیلی ندارد اما متاسفانه همه چیز به همین هفته خلاصه شده و تا هفته دفاع مقدس سال آینده فراموش می شود. در این میان برگزاری جشنواره فیلم مقاومت به صورت دو سالانه بر این ارزش ها صحه می گذارد و به نمایش تعداد آثار هنری محدودی به یادآوری آن روزها می پردازد.  بنابراین چیزی که به دور از عملیات گسترده، ذات معنایی و موضوعی دفاع مقدس و دوران قهرمان پروری و تاریخ‌اش را به ثبت رسانده و تنها حوزه ی موثر و مثبت این سالها ادبیات دفاع مقدس بوده که به صورت ماندگار برای ما باقی مانده است. که بخش بزرگ آن در همین حوزه هنری اتفاق افتاده است. تنها چیزی که در این بخش تاریخی و ماندگار شده و به همت اقای مرتضی سرهنگی و دوستانشان محقق شده، ادبیات دفاع مقدس است. این مفهوم یک واقعیت است که ادبیات از سینما ماندگارتر بوده است.

کارگردان فیلم«۲۳ نفر»اذعان داشت: خدا را شاکریم که عده ای حضور داشته اند که قبل از آنکه افراد ارزشمند این ژانر بمیرند، نسبت به خاطرات و دانش های آنها اقدام کرده اند. در این حوزه، سینما عقب مانده تر از ادبیات دفاع مقدس است و با وجود کارهای زیادی که انجام شده اما فعالیتی که در حد و اندازه دفاع مقدس، داستان ها و آرمان های ان باشد و بتوان بر آن مستند نگاری داشته باشیم، انجام نداده ایم. ما در حوزه سینمای دفاع مقدس دوره های مختلفی داشته ایم. من مشکل را به طور مشخص متوجه مسئولان، نظام و مردم نمی دانم و به قطع نمی توانیم بگوییم چه کسی مقصر هست یا نیست، سینماگران ما هم، تا حدودی در این کم و کاستی ها مقصر هستند چرا که نگاهشان به سینمای دفاع مقدس، کاملا کلیشه ای بوده و در یک یا دو دهه پیش تکرار شده و مانده است. در برهه ای، شاهد تولید کارهای خوبی بوده ایم  اما به مرور  زمان به تکرار موضوع در فیلم ها رسیده ایم که این خود عاملی برای مخاطب گریزی و قهر مردم با سینمای دفاع مقدس شده است.

وی یادآور شد: آشتی دادن این قهر کاری بسیار مشکل است اما به دور از ذهن نیست. ما برای درست شدن اوضاع نیاز به باور فیلمسازان و مسئولان داریم. اگر ما به وجود چیزی باور داشته باشیم که هیچ کس در دنیا تاکنون مشابه آن را نداشته و باید به آن توجه شود. در صورت وجود این باور مابقی مسیر برای ادامه به خودی خود هموار می شود. اگر فارغ از باورها، پرکردن جشنواره ها، راهیابی به سینما و اختصاص بودجه فیلم های ارزشی ساخته شود فاتحه سینمای دفاع مقدس خوانده می شود. اگر باور را از این سینما برداریم همه ی داشته های ما در این ژانر از بین می رود. ما در این مسیر کمی به تغییر راه نیاز داریم و باید اعتماد خود به چند نفر محدود را برداشته و به فیلمسازان جوان بهای بیشتری دهیم تا شاید کارهای بهتر و اصولی تری ساخته شود. این فیلمسازان نیاز به باور و اعتماد دارند.

جعفری عنوان کرد:  طی چند سال گذشته ثابت شده است که می توانیم با باور به جایگاه بهتری برسیم و نسبت به آن کمی اقدام شده و کافی است که ما کمی به فیلمسازانی که در این ژانر کار می کنند و مسئولانی که به تازگی وارد این حوزه شده و نسبت به ارتقای آن دغدغه مند هستند، اعتماد و باور داشته باشیم.

سینمای دفاع مقدس مظلوم واقع شده است

وی در واکنش به حرف های دوستی اظهار داشت: باید به همه ی جوانب آگاه بوده و سنجیده عمل کنیم. همه پیشرفت ها در این زمینه از باور به این ژانر از سینما شروع می شود و بدون آن کمبودها جبران نخواهد شد. حتی، اگر بودجه ی مربوطه افزایش و حمایت ها بیشتر شود و تنها بازخورد آن افزایش آمار فیلمسازی با این موضوعیت و برگزاری جشنواره ها است. سینمای دفاع مقدس همچون اصل موضوع دفاع مقدس مورد مظلومیت واقع شده است و عده ای زیر پرچم آن اقدام به فعالیت می کنند که شاید، بعضا،  باوری هم به اصل موضوع نداشته باشند. یکی از اشتباهات ما در طی این سالها تفکر تامین باورها از جناح خاص است و آن را به مسائل سیاسی مربوط می کند. واقعیت آن است که بحث باور فراتر از این موضوع استـ.. ما در واقع در باره ی انسانی بحث می کنیم که مربوط به تاریخ یک دوران، یک کشور و یک ملت است و گنجینه ای را ساخته است که تا نسل ها جوابگوی ارزش های ملی ما خواهد بود. به طور کلی این مقاله بسیار بزرگ و دستاورد گسترده ای به دنبال خواهد داشت. چیزی که باید اتفاق بیافتد اعتماد به همه  فیلم سازان تازه وارد به این عرصه است که شاید با ملاک ها و سازمان های حمایت کننده تطابق نداشته باشد ولی این افراد باور بیشتری نسبت به دفاع مقدس دارند تا کسانی که به دنبال هیاهو و سر و صدا در این سینما و اهل شلوغ کاری هستند. ما نباید فقط ظاهربین باشیم. بچه های نسل امروز و جوان ترها در کشف شخصی خود به باور هایی از دفاع مقدس رسیده اند که نیاز به اعتماد و میدان دادن برای نشان دادن خود  هستند.

کارگردان «۲۳ نفر» بیان کرد:  من نمی دانم چگونه می توان به آن ورود پیدا کرد اما معتقدم ورود به این گنجینه ای می تواند منجر به فرهنگسازی درستی شده و متناسب با زمانه امروز درس های ارزشمندی از دهه ۶۰ را به نسل ها منتقل کند در این صورت، قطعا تاریخ جدیدی ساخته خواهد شد و منجر به کسب تجربه و ساخت نسل های دیگر می شود و چه بسا که تلنگری برای تاثیرپذیری خواهد بود. فیلم «۲۳ نفر » بحثی جامعه شناسی است ک متناسب با احوالات روز،  زبان ارتباطی با نسل جدید را پیدا کرده است این درحالی استکه با حضور نوجوانان امروز، کار ما فیلمسازان بسیار سخت است. در سه دهه اخیر انقلاب هایی رخ داده که هرنسلی به راحتی با نرم افزار های روز دنیا با جهان ارتباط برقرار می کند. بنابر این برخورد با جوانانی که در برابر پیشرفت روز دنیا قرار دارند نیاز به تبحر دارد. مسئله این است که  چگونه می توان با این افراد صحبت کرد و از ۳۰ سال گذشته با آن سخن گفت؟ ما که در آن دوران حضور داشته ایم می دانیم چه چیزهایی وجود داشته و درک می کنیم اما با این بیان نمی توان با جوانان از دفاع مقدس حرف زد. ما باید در ابتدا به دنبال راهکاری برای نشاندن جوانان بر پای حرف هایمان باشیم تا داستان خود را برای آنان تعریف کنیم و اقدامی ارزشمند داشته باشیم. من امیدوارم اتفاقی صورت گیرد تا در هردو طرف به راهکاری مفید دست یابیم یعنی موضوع از جانب مسئولین بیشتر مورد توجه قرار گرفته و به شکل دلسوزانه و کیفی به موضوع نگاه کنند و از طرف فیلم سازان هم، ارتباط قطع شده ی خود را با آن دوران بهبود بخشیده و از طریق حلقه ی اتصال ادبی دفاع مقدس و جنگ های امروزی با آن دوران وصل شوند.

وی گفت: عملیات دفاع مقدس تنها نقطه ی امید سینما به دوران گذشته است و باید جدی گرفته شوند. من نمی گویم که یک کار تخیلی یا داستان خیالی نباید در این ژانر ساخته شود اما بر این اصرار دارم که داشته های ما در حوزه  عملیات دفاع مقدس که در واقع مستندنگاری و واقعیات جنگی است، زیاد بوده و دلمان می سوزد که چرا اقتباسی در این زمینه صورت نمی گیرد. به عنوان فیلمساز توصیه می کنم حتما بیشترین توجه به اقتباس سینمای دفاع مقدس از واقعیت یا ادبیات باشد تا اینکه به ذهن خود بیشتر مراجعه کنیم. چرا که در سال های گذشته مراجعه به ذهن فیلمساز بازخورد خوبی نداشته و فیلم های ساخته شده را بی نسبت با واقعیت های این دوران کرده است.

مهدی عظیمی میرآبادی مدیرعامل انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس گفت: مسئله ‌ای که مطرح می شود این است که سینمای دفاع مقدس مورد اقبال عمومی قرار نمی گیرد. آیا این سوال درست است؟ واقعا این سینما مورد استقبال قرار نگرفته است؟ در سال های گذشته فیلم هایی که با تبلیغات و شرایط خوب به نمایش گذاشته شده و از امکانات و سالن اکران مناسب برخوردار بوده اندآیا  فیلم ها به اندازه خود نفروخته است؟ پس تعریف اینکه فیلم دفاع مقدس از نظر مردم مهجور واقع شده خیلی دقیقی نیست. سالانه تقریبا ۸۰ فیلم سینمایی تولید می شودکه از این تعداد تقریبا کمتر از ۱۰ فیلم در این حوزه است.

وی افزود: این حرف درست نیست که مردم با سینما دفاع مقدس قهر کرده اند. چه مسئولین حکومتی، چه دولتی، چه صنفی و چه مسئولینی که به طور اختصاصی و موضوعی به این  حوزه مربوط می شوند. همه باید در رابطه با این اقدام به یک انگیزه بالا همانند فیلم های کمدی برسند بویژه در زمینه حمایت و اختصاص سانس و سالن مناسب به آن؛ و امکان دسترسی  راحت را برای آن فراهم کنند. بله سینمای دفاع مقدس ویژگی هایی دارد که ممکن است الزاما مخاطب عام به آن معنا نداشته باشد ولی وقتی با آن عادلانه برخورد شود بهانه عدم اقبال مردم بهانه ای بسیار بسیار بی معنی خواهد بود.

عظیمی میرآبادی خاطرنشان کرد: تلویزیون ساعات پر مخاطبی دارد که برنامه های مدنظر مسئولین را در این ساعات پر مخاطب قرار می دهند تا دیده شود. در این شرایط مردم قطعا از این فیلم ها استقبال می کنند اما فیلم های معارفی را ساعاتی پخش می کنند که کسی نمی بیند پس نظرسنجی در این زمینه کاملا اشتباه است. چرا که ساعات پخش برنامه ها متفاوت است و نباید بگوییم این فیلم ها مخاطب بیشتری دارد یا خیر. در واقع مردم نسبت به این فیلم ها اقبال نشان نمی دهند بلکه پخش طبیعی آن منجر به این استقبال گسترده تر شده و متاسفانه اینگونه فیلم ها به  الگویی برای فیلمسازی تبدیل می شود. ناگفته نماند برخی فیلم ها به خودی خود پرمخاطب و بعضا مورد پسند خواهند بود.

موضوع قهر مردم با سینمای دفاع مقدس، غلط است

وی اذعان داشت: اصل موضوع قهر مردم با سینمای دفاع مقدس، غلط است. از ۱۰۰ فیلم ساخته شده در سینما، ۸ فیلم قابل اعتناست پس اگر ما در شرایط امروز  نتیجه ای را به نام قهر عمومی مردم با سینمای دفاع مقدس می بینیم به علت برنامه ریزی مدیران است. از طرفی دیگر، مدیران به عنوان تصمیم گیرنده و فیلمساز به عنوان انتخاب کننده سوژه، موضوعی را انتخاب نمی کنند که به درد مردم امروز بخورد و همیشه سوال است که چرا باید سینمایی به نام دفاع مقدس باشد و رزمنده ای را نشان دهیم که از تشنگی شهید می شود؟ اگر فیلمساز نتواند به موضوعات، مسائل و سوالات امروز جامعه پاسخ دهد و از گذشته به عنوان چراغ راه آینده استفاده نشود، مسلما توجهی به این سینما نمی شود. سیاست گذار سینمای دفاع مقدس و فیلمساز باید اشتباه خود در این زمینه را رفع کنند. از جهت ساختاری، فیلمساز برای ارتباط با مخاطب، باید به  اصالت و جذابیت موضوع برای مخاطب توجه کند. اگر این موضوع لحاظ نشود از هر طیف و باندی هم که باشند جذب اینگونه فیلم ها نمی شوند.

مدیرعامل انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس اظهار داشت: متولی سینمای دفاع مقدس کیست؟ آن کجاست؟ چه مسئولیتی دارد و این مسئولیت چه بازخوردی دارد؟  اگر ما بگوییم که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مسئول کل سینماهای کشور است سینمای دفاع مقدس جزیی از آن سینما هست یا نیست ؟ آیا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نسبت به مسئولیت خود به این موضوع توجهی می کند؟ من به ارگان های نظیر: حوزه هنری و سازمان اوج و …را به عنوان سیاست گذار نمی دانم و مجموعه هایی هستند که کمک کننده اند. مدیری علاقه اش به هر ژانری از سینما باشد به آن سمت حرکت می کند اما حوزه هنری به عنوان مجموعه بزرگ سینمایی مسئولیت اساسی و اصلی در این زمینه ندارد همانگونه که سازمان اوج یک کمپانی بزرگ تولید است ولی سیاست گذار محسوب نمی شود و ادعایی هم ندارد بلکه مدیران این سازمان ها و مراکز  با حمایت از فیلمسازان، سینما دفاع مقدس را به راه انداخته اند و رونق بخشیدند. در واقع طی چندسال اخیر اگر این مجموعه ها وجود نمی داشتند اصلا فیلمی در حوزه دفاع مقدس نداشته ایم. من نمی دانم متولیان این سینما کجا هستند. در سال های گذشته ۳۵ مرکز در خصوص سینمای دفاع مقدس تصمیمات سلبی می گرفتند در حالی که امروز تعداد این مراکز بیشتر هم شده و همچنان  به مرحله تصمیمات ایجابی نرسیده ایم.

مریم دوستی پیرو صحبت های عظیمی عنوان کرد: من نمی دانم به عنوان فیلمساز باید فیلمنامه ام را کجا ببرم که بتوانند بر روی آن اظهار نظر کنند. متولی سینمای دفاع مقدس کیست؟ من دوست دارم در خصوص فیلمنامه هایم با این متولی صحبت کنم  اما نمی دانیم متولی کجاست؟ ما به دنبال تریبونی برای حرف هایمان درباره سینمای دفاع مقدس می گردیم اما نیست.

عظیمی میر آبادی یادآور شد: از نگاه مدیریتی هم که به این موضوع نگاه می کنم باید مدیریت سینمای دفاع مقدس ستادی متشکل از مجموعه هایی باشد که تصمیم گیری های اساسی در آن انجام شود تا به مرحله تولید برسیم. تهیه کنندگان سینما به سراغ این ژانر نمی آیند چرا که به نظرشان فیلمسازی با موضوع دفاع مقدس کار سختی است. برخی سینماگران دفاع مقدس امروز به این نتیجه رسیدند که ساخت فیلم کمدی بهتر از هر ژانر دیگری است و با رقم های گردن کلفت در اوجی از استقبال کاری قرار گرفته اند. علت این اتفاق قهر مردم نیست بلکه قهر مدیران است.

وی اذعان داشت: زمانی که فیلمسازی اقدام به ساخت اثری دفاع مقدسی می کند در مرحله اکران جزو فیلم های الف قرار نگرفته و تنها یک سانس یا سئانس های محدود اکران به آن اختصاص می یابد که آن هم به طور قطع معلوم نیست. نهایتا می گویند فیلم دفاع مقدس نفروخته است.  در حالی که این گونه فیلم ها از تبلیغات، تیزر و اکران خوبی برخوردار نیستند بنابر این بهترین فیلم هم که ساخته شود تا زمانی که دیده نشود از آن استقبال نخواهد شد وقتی که شرایط و اکران به آن تعلق بگیرد قطعا مخاطب خوبی جذب می کند.

به گفته وی، بالاترین تعداد فروش بلیط در تاریخ سینمای ایران بعد از انقلاب، متعلق به سینمای دفاع مقدس بوده است. همانند بازمانده، عقاب ها و اخراجی ها که با وجود تفاوت در درام ، مخاطب خوبی را به خود جذب کرده است این در حالی است اخراجی ها نقطه عطفی برای سینمای دفاع مقدس از لحاظ فروش بوده است. تعداد بیننده هایی که فیلم عقاب ها را تماشا کرده اند این فیلم را در بالاترین حد از بیننده قرار داده است در حالی که فیلم های امروزی در رسیدن به این حد از تماشاگر ناکام بوده اند. بالاترین سطح مخاطب همیشه مربوط به فیلم دفاع مقدس بوده است فیلمی که ۴۰ میلیارد می فروشد تقریبا متوسط  ۲میلیون نفر مخاطب این فیلم پر فروش بوده اند. آیا کل سینمای کشور این دو میلیون نفر است؟ این ایرادی مدیریتی است که جرئت پا درازی از این قانون را نداشته اند چرا که اگر قانون را زیر پا بگذارند نسبت به استقبال مردم اظهار نگرانی می کنند. در این شرایط سعی می کنند که در همین دایره قوانین فعالیت کنند و نهایتا این ۲ میلیون نفر مخاطب باعث افتخار آقایان می شود . ایشان می ترسند از قوانین پای خود را فراتر بگذارند و حتی، به این فکر نمی کنند که حداقل ۲ میلیون نفر دیگر را جذب سینما کنند و از مخاطبان گذشته فراتر روند. آیا مدیران سینمای کشور قادر نیستند طرحی را ایجاد کنند که علاوه بر حفظ مخاطبان قبل، به فکر جذب دیگر مخاطبان باشند؟ مسئولان سینمایی ما می ترسند و حتی از فکر کردن به این موضوع و کنکاش و چالش آن می ترسند.

مدیرعامل انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس ادامه داد: مشاورانی که در جایگاه مشورت قرار دارند همیشه مدیران را نسبت به از دست دادن مخاطبان کم سینما می ترسانند و این تلنگرها مدیران را محتاط می کند و نهایتا به رکود تصمیم گیری مسئولان سینمایی و ادامه مسیر گذشته می شود چرا که آن را کم خطرترین راه برای حفظ سینما می دانند.. دیالوگ« تورو خدا بگذارید ما کار خودمان را بکنیم» را بارها شنیده ایم و این یعنی تا حد تایید شده کار می کنم و از فراتر رفتن می ترسیم . این حد و مرز مدیران در حوزه جذب مخاطب، ساختار و موضوع و غیره اعمال می شود. دفاع مقدس به خودی خود آنقدر فیاض و پر جنب وجوش است که با احتساب همه فیلم ها در این عرصه هنوز در جایگاه قطره ای از یک دریا قرار داریم. اطلاعات، سوژه ها و موضوعاتی در این حوزه وجود دارد که هنوز هم در دفاع مقدس بسیار نو و جدید است.

وی تصریح کرد: مشکل سوژه و موضوع در این سینما وجود ندارد بلکه مشکل ارتباط با مخاطب داریم. ایجاد ارتباط الزاما به خود فیلم بر نمی گردد بلکه منوط به جریانی است که قرار است این فیلم را در اختیار مردم قرار دهد. در سینمای خانگی سیاستی قرار دارد که اگر قرار به فروش فیلمی باشد به خوبی به فروش خوبی می رسد و اگر قرار به دیده نشدن باشد از جذب مخاطب آن جلوگیری می شود.

یزدان عشیری در این بخش ادامه داد: من متوجه نشده ام از ۳۵ ارگان متولی سینمای دفاع مقدس بالاخره مسئول چه کسی است؟ سینمای دفاع مقدس تافته جدابافته که نیست متعلق به سینمای کشور است و به دلایلی شاید، مهم ترین ژانر. سازمان سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سیاست گذاری، پشتیبانی و حمایت از سینمای ایران را بر عهده دارد و دفاع مقدس هم، منفک نیست. متاسفانه فاقد سیاستگذاری در این زمینه هستیم.

وی یادآور شد: اگر نگاهی به سینمای غرب داشته باشیم بعد از سال های از در جنگ های جهانی اول و دوم  همچنان فیلم های جنگی ساخته می شود و شاهد تولید فیلم هایی با این موضوع هستیم که به خوبی به فروش می رسند و ما هم نیز به عنوان یک ایرانی در گستره مخاطبان عام آنها قرار می گیریم. این نشان دهنده راهبرد، سیاست گذارزی آن ها در این زمینه است. من فکر می کنم برای مسئولان سینمایی ما این چشم انداز و افق روشن و مشخص نیست و اتاق فکر فعال و کارآمدی نداریم که سالانه بر مجموعه موضوعات فیلم تمرکز داشته و هدف گذاری ها و حمایت ها برای آن انجام شود. متاسفانه، در دهه ۸۰  با موجی از فیلم های  دختر و پسری و کمدی های روحوضی مواجه شده و در دهه اخیر با مجموعه ای از فیلم ها منفعل روبرو هستیم. البته، حساب فیلمسازانی که به صورت آتش به اختیار، خودجوش و با انگیزه ها و پشتکار شخصی بر خلاف جریان شنا می کنند جداست. نقد ما به وجه قالب جریان سینمای کشور هستیم .

عشیری افزود: متولی سینمای کشور مشخص است. نهادهایی همانند حوزه هنری، اوج و انجمن دفاع مقدس ورودشان به علت وجود خلا ها و انحرافات و کاستی ها در این عرصه است و بر اساس منابع محدودی که دارند، آتش به اختیار عمل می کنند. از طرفی معتقدم این نهادها طی سال های اخیر در زمینه گفتمان سازی و حمایت از این جریان موفق عمل کردند. کارنامه سینمایی حوزه هنری نشان می دهد که این نهاد هم در زمینه پرورش سینماگر متعهد، هم در عرصه تولید و بویژه در زمینه پخش و اکران در شبکه خانگی، اکران در سینماها با همه چالش ها و مشکلات خوب عمل کرده. هر چند کافی نیست. متولی سینمای کشور مشخص است. چرا ما در سبد اکران های خود فیلم هایی از ژانرهای مختلف: کمدی، دفاع مقدسی و اجتماعی را همزمان قرار نمی دهیم؟ براساس لیست فیلم های شورای اکران صنفی، در حال حاضر براساس درجه بندی سنی، گروه سنی زیر ۱۵ سال اصلا فیلمی ندارند و کودک ما عملا حق رفتن به سینما را ندارد. بر این اساس قطعا نقطه کوری در این زمینه وجود دارد. در سبد سینما به تنوع غذای فرهنگی برای همه گروه های سنی نیاز داریم. ایراد کار در فقدان اتاق فکر و نداشتن راهبرد مشخص و افق است.

مریم دوستی نیز تصریح کرد:  در سینمای جهان  که به دنبال ساخت فیلم درباره جنگ جهانی هستند اگر به سیاه ترین نقطه تاریخ نرسیم، هیچ وقت نمی توانیم حرفمان را بزنیم. ذات جنگ سیاه است ولی از نظر من تاریخ ارزشی و ملی سینمای دفاع مقدس همان ۸ سال دفاع مقدس است که از جان دل برای همه ما آدم های آن دوران را که رفتند و یا با عواقب آن همراه هستند، ارزشمند بوده و این ثابت شده است.

وی اضافه کرد: در حال حاضر شرایط مخاطب گریزی ما در سینما علت و معلول های مدیریتی دارد و به طور مستقیم تمام این کم و کاستی ها را بر گردن آنها می اندازم. اگر فیلم ها دقیقا سر زمان خود اکران شود، حتی، آثار متوسط و زیرمتوسط مخاطب خود را خواهند داشت. تکلیف سینمای ما هم مشخص نیست و بعضا نمی دانیم که  متولیان اکران چه کسانی هستند؟ چرا از فیلم های ارزشی و هنری در اکران حمایت نمی شود؟ درجه بندی فیلم های هنر و تجربه بر چه اساسی است؟

وی در خصوص صحبت های مهدی جعفری اذعان داشت: من با نظر آاقای جعفری مبنی بر وجود مستندات جنگ و مراجعه به آن برای فیلمسازی اعتقاد دارم چرا که باید به گونه های مختلف دفاع مقدس توجه شود. شاید شما بر اساس روحیات و سلیقه می پسندید که آثاری بر اساس مستندات بسازید و من دوست دارم قصه های پس از جنگ را به تصویر بکشم و بر اهمیت بازماندگان جنگ تاکید کنم. ما سلایق مختلف را داریم پس بهتراست که از این سلایق استفاده کنیم. توجه به علایق سینماگران بسیار اهمیت دارد ما باید به دورانی برگردیم که فیلمساز بعد از ساخت فیلم اول خود، باز هم در این ژانر از سینما بمانند.

این کارگردان سینما اظهار داشت: من قبول ندارم که فیلمسازان دفاع مقدس به سراغ ژانر دیگری می روند بسیاری از این افراد دوست داشتند که فیلم های ارزشی و ملی بسازند اما آنها را به سمت رفتن از این ژانر کشاندند. من چند فیلم می توانم طی عمر سینمایی ام بسازم؟ ما باید به عمر سینمایی سینماگران هم توجه کنیم و عرصه برای حمایت باز باشد و منصفانه از آنها  حمایت شود. در چند سال اخیر فیلمسازانی داشته ایم که برند زود هنگام شده اند ما باید بدانیم پشت این ماجرا چیست؟ و علت برند نشدن برخی دیگر چیست؟ معتقدم سینمای دفاع مقدس تنها یک ویترین است و آمار تولیدات این سینما تا حدی اسف بار است که نیازی به مصاحبه و این حد پز دادن ندارد. سینمای دفاع مقدس در نگاه مدیران ویترینی بیش نیست و هیچکس آنگونه که باید برای آن دل نسوزانده و به تعبیر بسیاری از آنها این سینما تخریب شده است و به زور آن را تاکنون نگه داشته اند. من فکر می کنم با این فیلمسازان جوان و نگاه های جدید تا زمانی که نگاه و سینمای مدرن وارد نگاه مدیران نشود و تا مادامی که از قصه های پس از جنگ و جدید حمایت نکنند و این ترس را کنار نگذارند و خط قرمزهایی را تنها برای تعداد محدودی از فیلمسازان آزاد کنند، سینمای دفاع مقدس در همین مرحله باقی می ماند. خودی و ناخودی بودن در سینما، منجر به دلسردی از این سینما شده و فیلمساز را افسرده می کند. مدیران باید فیلم های دفاع مقدس را رصد کرده و با ایجاد انگیزه آنها را در این عرصه نگه دارند. درواقع آنقدر که ماندگاری اهمیت دارد فیلمسازی بی اهمیت است. حمایت از جوانان، نیروها و تفکرات جدید امری اساسی است. اوضاع سینمای دفاع مقدس بسیار اسفبار است و ما دلمان را به تفکر و عرق خود به این عرصه خوش کرده ایم.

وی تصریح کرد: ادبیات دفاع مقدس بسیار ارزشمند است و به طور کلی سینما و فرهنگ ما بدون آن مفهومی ندارد.

جعفری نیز ادامه داد: برخلاف نظر خانم دوستی که تنها مسئولین را در کم کاری سینمای دفاع مقدس مقصر می دانند من فیلمسازان را هم، مقصر اصلی می دانم . ما باید به دنبال راهی برای ارتباط درست مخاطب با سینما باشیم. از نظر من این حوزه اما و اگرهای زیادی دارد و بیش از همه به سیاست های محتوایی پرداخته شده در حالی که بیشتر سیاست ها باید بر انتخاب افراد و مسئولیت ها تاکید داشته باشد و صرفا محدود به ممیزی ها و محتوا نباشیم. جناح بندی در مدیریت ها و تصمیم گیری در این راستا از نظر من کاملا سطحی و شوخی است و ما برای تغییر و تحولات به تغییر نگاه و آسیب شناسی آن  نیاز داریم . مسئولان باید آسیب شناسی جدی  داشته باشند و اگر این اقدام به خوبی اتفاق افتد می توانیم به دیگر ایرادات موجود در این زمینه پی ببریم. ما زبان هنری را فراموش کرده و با زبانی کلیشه ای حرف می زنیم در حالی که مخاطب جوان امروز این زبان را قبول نداشته و باید با ادبیاتی بینابینی با آن صحبت شود و برایندی از سلایق مخاطب را در نظر گرفته و به توافق و تفاهمی در این زمینه برسیم.

وی تشریح کرد: عمق فاجعه زمانی است که ما هیچ اندیشه ای برای  ساخت فیلم نداشته و صرفا به دنبال تیک زدن تعداد فیلم های دفاع مقدسی هستیم. به فیلمسازان امثال خانم دوستی که فکر می کنند اگر از فیلم های دفاع مقدسی حمایت نشود، به سمت ساخت کمدی می روند حق می دهم و برادرانه پیشنهاد می کنم اگر واقعا باوری به موضوع دفاع مقدس ندارند بهتر است که همان بروند چرا که ماندشان تاثیر ندارد اما اکثر این فیلمسازان به موضوعات خود باور دارند و بنابر شرایط مجبور به ترک می شوند. ما نباید فرصت وجود فیلمسازان مشتاق  به کار در این ژانر را از دست بدهیم  تا به دنبال پیشنهادات بهتری بروند اما اگر این فرصت ها از دست رفت باید بپذیریم که بازگشت این افراد با پول بیشتر بی فایده است چرا که دیگر دغدغه آنها پول است و باوری به این موضوعات ندارند.

این کارگردان سینما  زبان ارتباطی را حلقه گمشده سینمای دفاع مقدس معرفی کرد و یادآور شد: باید به دنبال پیدا کردن حلقه گمشده سینمای دفاع مقدس باشیم تا به جذابیت های  سینمایی فیلم به طور کلی نرسیم و باورش نکنیم موفق نخواهیم بود. پیشرفت فیلم های خارجی منوط به سیاست گذاری های پنهان است و اساسا فیلمی که به مخاطب توجه نکند، ساخته نمی شود.تا زمانی که به فرم ، هنر و جذابیتی سینمایی اجحاف پیدا نکنیم هیچ گاه نمی توانیم به بهبود سینمای دفاع مقدس ایمدوار باشیم.  فیلم های حاتمی کیا سلیقه من نیست اما در وهله اول به سینما و بعد از آن به موضوع فکر  می کند  و این امر در مسیر فیلمسازی به مرور پخته تر شده است و این منجر به مخاطب پذیری شده است. اهمیتی که به فرم  و سینما می دهیم نباید کمتر از اهمیت موضوعی باشد باعث شده است متخصصین و فیلمساان خاص به دلایلی از این حوزه پرهیز کرده اند.

مریم دوستی ادامه داد: ما باید به جوانان بها بدهیم تا حرف تازه ای برای گفتن در سینمای دفاع مقدس داشته باشیم. نباید گارد را ببندیم و محدود به سینمای افرادی نظیر حاتمی کیا شویم. درست است که بعضی افراد پیشکسوت این سینما مانند اقای حاتمی کیا و … موفق هستند ولی جوانان ما نگاه های ویژه ای  به این سینما دارند و تا مادامی که این گارد باز نشود اتفاق درستی نمی افتد.

یکی از نیازهای مهم سینمای دفاع ساخت فیلم هایی برای گروه سنی کودک و نوجوان است 

عظیمی میرآبادی توضیح داد: به قول اقای عشیری ما باید تابلویی از آنچه که قرار است در سال اکران شود، طراحی کنیم و این وظیفه سازمان سینمایی کشور است تا موضوعات متفاوت و مخاطبین مختلف در آن دیده شوند یعنی به همه اقشار در دوره های مختلف سنی توجه شود و حتی به لحاظ منطقه ای، قومی و موضوعی نیاز به تنوع داریم. بنابراین سینمای دفاع مقدس از این قضیه مستثنی نیست. یکی از نیازهای مهم سینمای دفاع ساخت فیلم هایی برای گروه سنی کودک و نوجوان است  و کسانی که در این جایگاه قرار می گیرند باید به این موضوع توجه کنند.

وی افزود: آمریکایی ها برای ساخت فیلم قطعا سیاست های پنهانی دارند اما به طور کلی ما سیاستی برای ساخت فیلم نداریم. صادقانه می گویم هیچ آیین نامه ای برای ساخت فیلم در سینمای ما وجود ندارد و کل سینمای ایران بر روی یک کاغذ  بایدها، نبایدها و ممیزی ها می چرخد. من از مسئولان سازمان سینمایی خواهش می کنم اگر سیاستی درخصوص تولید آثار در سینمای کشور وجود دارد آن را منتشر کنند تا همه مطلع شوند. ما می دانیم که چنین آیین نامه ای در سیستم سنمایی ما وجود ندارد و یا لااقل ما آن را نمی شناسیم. بیش از ۱۰ سالی می شود که در سازمان سینمایی  نسبت به  تنظیم سند سینما اقدام شده  و سازمان سینمایی پیگیر آن بوده است تا به قانون تبدیل شود . در این سند قواعدی مطرح شده که  به دلیل تبدیل نشدن آن به قانون، اعمال سلیقه مدیران به آن راه یافته است. در این میان اگر سلیقه نبود این گوناگونی هم صورت نمی گرفت.
مسئولان سینمایی کلاه خود را قاضی کنند که آیا مسئول سینمای کشور یا مسئول یک باند و جریان هستند؟

وی عنوان کرد: زمانی از سینما حرف می زنیم پیشوندهایی چون، هنر، رسانه و صنعت مطرح می شوند. این یعنی اینکه سینما به تنهایی معنا نمی گیرد. سینما یک هنر، صنعت و رسانه است. بنابراین سینما باید با هر سه خصلت سنجیده شود. ما بحثی به عنوان سهمیه بندی بودجه در سینما نداریم و تنها در اختصاص تسهیلات در فارابی، فیلم های مدنظر در این سهمیه بندی قرار می گیرند. مسئولان کشور باید کلاه خود را قاضی کنند که آیا مسئول سینمای کشور هستند یا خیر؟ یا مسئول یک باند و جریان هستند؟ متاسفانه، مسئولان دچار نگرش غلطی شده اند. من ۴ روزی که مسئولیت دارم صندلی خود را محکم می چسبم که صندلی ام را از زیر پایم نکشند و بعد از اتمام کاری ام هم سینما را خراب نکرده باشم. اگر متولیان این دغدغه را داشته باشند کسی به آنها اعتراضی نمی کند.

وی اذعان داشت: سینمای کشور در کل دچار مشکل است پس دفاع مقدس هم  که جزیی از آن است نیز دچار مشکل است. دغدغه امروز سینماگران دفاع مقدس از باوری نشات می گیرد که آقای جعفری به آن اشاره کرده است. ما در همه موضوعات مشکل داریم و پیگیری این مشکلات ناشی از دغدغه های فلیمسازان است. امکانات سینما دفاع مقدس در بخش های دیگر سینما هم وجود ندارد. مشکل ما سینمای کشور است که به تبع آن دیگر سینماها دارند. ما نباید بر سر سینمای دفاع مقدس بزنیم چرا که اگر امکان فروش و اکران برای اینگونه فیلم ها در نظر گرفته شود، اتفاقا سینمای دفاع مقدس از دیگر ژانرها بالاتر اگر نباشد نباشد، پایین تر نیست.

مریم دوستی معتقد است: اگر تسهیلات و یارانه ای به سینمای دفاع مقدس تخصیص داده نشود این سینما به صفر می رسد. یک گروه و شرایطی لازم است که فیلمنامه ها را تشخیص دهند. چرا شورای بازخوانی فیلمنامه داریم ولی هیچ زنی در این شورا حضور ندارد. تفکر یک فیلمساز فارغ از جنسیت مهم است. ما شوراهای به روز نداریم و فیلم های دفاع مقدس تبلیغی وجود ندارد.

سینمای دفاع مقدس تمام نمی شود

وی ادامه داد: ما باید با حقیقت رو در رو بشویم. مدیران سینما از خالی بودن سالن ها می ترسند. اقتصاد کشور اجازه حضور خانواده در سینماها را نمی دهد و موقعیت خوبی برای انها فراهم نیست. من حق می دهم که خانواده ها روحیه فیلم جدی را نداشته باشند. من به عنوان یک فیلمساز اگر بتوانم در این شرایط بحرانی کارم را درست انجام دهم، هنر کرده ام و نمی توان تنها مدیران سینمایی را مقصر دانست. سینمای دفاع مقدس تمام نمی شود حتی اگر تنها یک فیلم در سال ساخته شود؛ مهم نگاه و عشق مربوط به آن است. من از مدیران و فیلمسازان تقاضا دارم به بازماندگان جنگ بپردازند. من پای تفکرات و اعتقاداتم در فیلم ها و نوشته هایم هستم.

جکارگردان فیلم ۲۳ نفر اما بر این باور است شرایط ایده آل را زمانی می دانم که سینمای دفاع مقدس ما از هیچ رانتی برخوردار نباشد و بتواند روی پای خودش بایستد و اگر هنر، صنعت و رسانه کار خود را به خوبی انجام دهد ما به نتیجه مطلوب خواهیم رسید. من اعتقاد دارم سینمای دفاع مقدس به خودی خود در حال بهبود است و نباید به آدم های خاص محدود شود. حضور جوانان نیز در این عرصه بی تاثیر نبوده و نیست. از مسئولان سینمایی و فرهنگی کشور در همه بخش تقاضا دارم که جمعیت کشور را محدود به تعداد مخاطب دو میلیون نفری ندانند و از این  ظرفیت فراتر روند و به جذب بیشتر مخاطب، ساخت سالن های سینما، رونق چرخ اقتصاد سینما هم فکر کنند و اگر تنها به فکر تعداد محدود مخاطب باشند تا ابد سینما بر همین پاشنه می چرخد.

یزدان عشیری در پایان اذعان داشت: در شرایط فعلی سینما به خصوص در حوزه تولید، اشتیاق بخش خصوصی به سمت ساخت فیلم های اجتماعی و کمدی است در حالی که سینمای دفاع مقدس که ژانر استراتژیک و به ضرورت دیپلماسی یک کشور هم مرتبط و آمیخته است از سوی این بخش استقبال نمی شود. در این میان، شایسته نیست دستگاه های مربوطه هم به سمت حمایت از فیلم های کمدی پرمخاطب غش کنند. عدالت حکم می کند که مراکز حامی دولتی و نهادی جهت حمایت شان را به سمت سینمای دفاع مقدس و کودک و خانواده ببرند. بنیاد فارابی در اختصاص بودجه ژانر دفاع مقدس و مقاومت و کودک و نوجوام را در اولویت بگذارد، از ان جایی کهروی اثار اجتماعی و کمدی متمرکز شده از این طریق می توان عدالت و اعتدالی را در چرخه تولیدات سینمایی و تنوع آن ایجاد کنیم.

نوشته دفاع مقدس گنجی پنهان در لایه‌های تاریخ معاصر/ سینمای دفاع مقدس مظلوم واقع شده است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای مراسم یزدان عشیری در خصوص اهداف این برنامه گفت: این نشست با هدف هم اندیشی پیرامون موضوعات مهم سینمایی طراحی شده است. حوزه سینمای کودک یکی از پرچالش‌ترین عرصه‌های سینمای کشور است و شاید اغلب کارشناسان و سینماگران بر این باورند سینمای کودک می‌تواند خانواده‌ها را به سالن‌های سینمایی بکشاند و رونقی برای سینما ایجاد کند و با پویایی گیشه‌ها، بازدهی اقتصادی خوبی هم برای این عرصه فراهم شود.

وی افزود: این سینما به دلیل سروکار داشتن با موضوعات سنی خاص و حساس به ویژه در تحکیم بنیان‌های فکری و عاطفی آینده سازان کشور بیشترین کارکرد تربیتی و آموزشی و پند آموزی را در کنار سرگرمی‌و تفریح دارد. تعدد متولیان در این حوزه بسیار است. از جمله: سازمان سینمایی، بنیاد فارابی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان- آموزش و پرورش- و بسیاری از نهادها و NGO ها و حتی شورای عالی انقلاب فرهنگی، با این حال- اهمیت و ضرورت توجه به سینمای کودک به نسبت متولیان متعددش و شعارهای داده شده در فرآیند محصولات خیلی قابل درک و مشاهده نیست.

عشیری خاطرنشان کرد: بارها بر تعطیلی جشنواره کودک تاکید شده درحالی که کاستی‌های موجود در سینمای کودک به معنای تعطیلی و کنار گذاشتن جشنواره‌اش نیست ولی برگزاری این رویداد با سازو کاری ضعیف با ۷ فیلم دست و پا شکسته و نحیف مطلوب نیست. اساسا- جشن و جشنواره مانند جشن‌های باستانی ایران در فصل خرمن چینی محصول و برداشت صورت می‌گرفته اما زمانی که ما محصول خوب نداریم برگزاری جشن خرمن چینی برای سینمای کودک نیز بی‌معناست.

حال سینمای کودک بسیار بد است

وی عنوان کرد: برغم ضرورت توسعه سینماهای کشور بویژه برای کودکان و نوجوانان متأسفانه سالن‌های مختص این گروه‌های سنی و استانداردهای آن‌ها نداریم. در این میان حوزه هنری به عنوان یکی از متولیان دغدغه‌مند اقداماتی را در طرح‌های توسعه‌اش برای سینمای کودک و نوجوان در برخی استان‌ها ‌عملیاتی کرده است. حتی در تهران نیز سینمای ویژه کودک نداریم. در حالی که به طور کلی حال سینمای ایران خوب نیست اما حال سینمای کودک بسیار بد است. سینمای کودک نیاز به کمک سرآمدان و پیشکسوتان این عرصه دارد تا با هم اندیشی و طرح مسئله کمکی به بهبود این سینما شود. مسئولان و مدیران سینمایی به دلیل درگیری با ترافیک مشکلات گوناگون حواس شان به این سینِما نباشد.

سپس ابراهیم فروزش با اشاره به روند شکل گیری سینما و جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان گفت: وقتی سینمای کودکان و نوجوانان شکل گرفت شاید سن بعضی از فعالان امروز در این عرصه به آن سالها نرسد اما ما بوده‌ایم و تجربه کرده‌ایم. همزمان با شکل گیری سینمای کودکان و نوجوانان، اثری از مراکزی نظیر: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان نبود و بعد از مدت زمان طولانی از شکل گیری این سینما و تنومند شدن این نهال، در سال ۱۳۴۴ شاهد تاسیس این کانون بوده‌ایم. این جشنواره در آن سالها یکی از پر رونق‌ترین جشنواره‌های جهان و گروه الف بوده. در واقع سینمای روز آن زمان به فیلم‌های فارسی تعلق داشته است اما با این حال از این سینِما هم بسیار استقبال می‌شده و سالن‌ها ‌را از مخاطب پر می‌کرده است.

سینمای کودک نیاز به حمایت ویژه دارد

وی افزود: بعد از رونق فعالیت کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در اواخر سال ۴۹ تازه امور سینمایی کانون پا گرفت که با ۴ فیلم انیمیشن و ۳ فیلم زنده، وارد جشنواره شده بودیم. در واقع این جزو اولین فیلم‌هایی بود که در زمینه کودکان تولید شد چرا که در این زمان فیلم کودک معنایی نداشت. در این سالها تولید درسینما کودک شروع شده و ما وارد عرصه ای جدی‌تر از تجربه شدیم. بنابراین بستر برای شناخت بچه‌ها ‌از سینمای کودک و مراکز فیلمسازی کودکان فراهم و سینمای کودک به معنای واقعی پا گرفت. این جای سوال دارد که چرا در زمانی که جمعیت ایران در آن سال‌ها ‌بین ۲۵ تا ۳۰ میلیون بوده است، با وجود امکانات کم، استقبال چشمگیری از فیلم‌ها ‌صورت می‌گرفته اما سینمای کودک امروز به نسبت ۸۵ میلیون جمعیت چه از نظر تولید و چه از نظر پخش به آن شکل مورد توجه نیست؟ در حالی که ما نیروهای خلاق زیادی داریم.

کارگردان فیلم معروف «کلید» عنوان کرد: در حال حاضر عامل بازدارنده ما در این عرصه حمایت مالی و معنوی از سینمای کودک است. نیروهای معنوی و فعال ما در این زمینه زیادند و فعال عمل می‌کنند. سینمای کودک نیاز به حمایت ویژه مالی دارد، بخش خصوصی حق دارد برای فیلمی‌سرمایه‌گذاری کند که به بازگشت پولش امیدوار باشد اما همین بخش وقتی ضرر می‌کند به سراغ کارهای دیگر می‌رود.

وی اظهار داشت: این را هم باید بگویم که این سینماداران هستند که به سینماگران جهت می‌دهند تا چه فیلمی‌بسازند که صندلی‌های سالن پر شود این در حالی است که ۵۱ درصد از جبران هزینه از این طریق است در شرایطی که تهیه کننده تقریبا یک چهارم از هزینه را می‌تواند باز گرداند.

چرخ زنگ زده سینمای کودک و نیاز به حمایت دولت

وی با تاکید بر حمایت‌های گذشته از سینمای کودک و نبود دغدغه برای بازگشت پول یادآور شد: در حال حاضر در موقعیتی هستیم که سینمای کودک از یاد رفته است و خانواده‌ها ‌با دیده تحقیر به فیلم‌های کودک و نوجوان نگاه می‌کنند. برای اینکه این چرخ زنگ زده راه بیافتد دولت باید کمک کند، پول بگذارد، حمایت‌ها ‌را تصویب کند و به این سینما رونق دهد چرا که بخش خصوصی هیچ یک از این حمایت‌ها ‌را بدون منفعت خود در نظر نمی‌گیرد. بنابراین حمایت دولتی باید سالیان دراز ادامه داشته باشد تا فیلم‌هایی ساخته شود و مردم با این سینما آشتی کنند نه اینکه فیلم‌ها ‌را در بخش مرده ضایع کنند. معتقدم دولت باید سینماهایی را برای کودکان بسازد و مردم آرام آرام متوجه این سینما شوند. بخش دیگر مربوط به تکنیک است که از آن بسیار عقب هستیم. ماهواره‌ها ‌و فضاهای مجازی به پیشرفتی رسیده است که ما از ان عقب مانده‌ایم. باید ببینیم در دنیا چه می‌گذرد آیا بچه‌های ما رغبت می‌کنند فیلم‌های ما را ببینند؟

در ادامه وحید نیکخواه آزاد در پاسخ به ابراهیم فروش اظهار داشت: این چیزی که شما می‌گویید درست و صحیح است و خیلی‌ها ‌به آن معتقد هستند اما نقطه نظر مقابلی وجود دارد که می‌گوید این بلاهایی که بر سر سینمای کودک آمده به خاطر حمایت دولت است. ما نمی‌توانیم بگوییم تمام این چرخه طبق نظر ما پیش برود در حالی که سینمای ایران درست یا غلط دارای مناسباتی است. امروز صاحب اختیار وجه اقتصادی سینما، سینمادار است، او تنها کسی است که خوب یا بد را مشخص کرده و در عمل نشان می‌دهد که چه چیزهایی باید ساخته شود. بازخوردها بر ادامه فیلم و رفتار فیلمساز تاثیر می‌گذارد. برخی معتقدند دهه ۶۰ دوران طلایی سینمای کودک است در حالی که در گذشته مواردی داشته‌ایم که فیلم بازخورد خوبی نداشته در شرایطی که به آن فیلم جوایز زیادی تعلق گرفته و سوبسیت‌های بسیاری نیز به آن اختصاص داده شده بود. سینمای کودک ما به دنبال آثاری همانند کلاه قرمزی و شهر موش‌ها ‌است و از اکران آن حمایت می‌کند. عده ای می‌گویند سوبسیت‌های دولتی حاشیه امنی برای فیلمساز است و اشتیاق فیلمساز را بیشتر می‌کند.

اختصاص سوبسید دولتی حاشیه امن ایجاد می‌کند

وی عنوان کرد: سینماداران از هر چیزی که با استقبال خوبی مواجه شود، حمایت می‌کنند بنابراین با سینمای کودک نه عقد و اخوت دارند و نه پدرکشتگی. اختصاص سوبسیت دولتی به سینمای کودک، حاشیه امنی را برای فیلمساز ایجاد می‌کند که فیلمساز دیگر به فکر بازگشت پول خود نیست. بهشتی همیشه می‌گفت سینمای کودک در آن دوران یک مغازه پنج دهنه بود اما حالا به یک زیرپله تبدیل شده و تنها راه نجات این موفقیت از لحاظ اقتصادی است. از قضای روزگار ما با بچه‌هایی طرف هستیم که سرگرم کردن آنها یک هدف بزرگ است. در دهه ۶۰ آقای پرتوی در سن ۳۲ سالگی «گلنار» را ساخت. چگونه است که یک فرد ۳۲ ساله که هیچ پشتوانه سینمای تجاری کودک نداشته، تشخیص می‌دهد چنین فیلمی‌بسازد و موفق شود اما حالا بعد از سی و چند سال کسی پیدا نمی‌شود که چنین فیلمی ‌بسازد. ناگفته نماند در این دوران فیلم‌هایی موفق دیگری نظیر«دزد عروسک‌ها» و «پاتال» و غیره هم وجود داشت که امروز بعد از ۳ دهه از وجود آنها محروم هستیم.

فروزش در جواب به این سوال گفت: من نیز سوال دارم که با وجود این همه پیشرفت در علم و فناوری چرا فیلمسازان ما فیلمی‌ به خوبی « گلنار» و غیره را دیگر نمی‌سازند؟ این امر نیاز به بررسی دارد.

سینما در دهه۶۰ در نشاط اجتماعی تأثیر داشته است

جعفر گودرزی در این بخش گفت: می‌گویند دهه ۶۰ و دهه هفتاد اوج طلایی سینمای کودک بوده است که به مرور به وضعیت اسف باری رسید. باید عنوان کنم بعد از انقلاب و جنگ مسئولان ۲ رویکرد سینمای جنگ و کودک و نوجوان را پیگیری می‌کردند و تنها روزنه‌ای که می‌شد شادی را نشان داد از طریق سینمای کودک بود چرا که این سینما نقش تعیین کننده‌ای در نشاط اجتماعی داشته است و سینمای دفاع مقدس در مسیر دیگری حرکت کرد. در آن دوره مسئولانی که تعیین کننده بودند، بچه کوچک داشتند و سینمای کودک برایشان مهم بود ولی گویا با بزرگ شدن فرزندانشان یک مقدار رها شدند و دیگر این سینما برایشان اهمیتی ندارد چرا که در آن سالها به این سینما اعتقاد جدی‌تری داشته‌اند. از سوی دیگر از دهه هفتاد به بعد فیلم‌های اجتماعی روی کار آمدند و سینمای کودک رها شد در واقع سینمای کودک در آن دوران عرصه‌ای برای تجربه بود و متاسفانه با وجود آثار خوب، فیلمسازان آن را رها کردند و رفتند. معتقدم فیلم‌هایی هم که ساخته می‌شود در همین مرحله مانده و به اکران نمی‌رسند.

با تکرار ساخت فیلم‌های دهه ۶۰ مخالف هستم

سیدجواد هاشمی‌ یادآور شد: مدت هاست زمانیکه همه درباره فیلم کودک صحبت می‌کنند از دهه۶۰ مثال می‌زنند و فیلم‌هایی مثل «دزد عروسک‌ها ‌» و «گلنار» را یادآوری می‌کنند در حالی که باید آن دوران را رها کرد. این چه مقایسه‌ای است؟ هرچند من آرزو داشتم «گلنار» را بسازم ولی در دوران جدید اصلا نباید از آن فیلم‌ها ‌ساخت. باید به دنبال فیلمی ‌پاک و دلنشین بچه‌ها ‌بود. من می‌گویم باید دهه ۶۰ را فراموش کنیم چون بچه‌های الان با بچه‌های دهه ۶۰ تفاوت دارند و زمانه‌ای نیست که درباره آن حرف بزنیم بنابراین باید ببینیم چرا به سینما نمی‌روند؟

بنظرم فیلم کودک باید شتر، گاو، پلنگ باشد

این کارگردان با اشاره به «شهر موش‌ها» و «کلاه قرمزی» بیان کرد: من کاملا با حرف نیکخواه مبنی بر تکرار ساخت فیلم‌های دهه ۶۰ مخالف هستم. بنده «شهر موش‌ها» را ۲ بار دیدم یک بار رو به پرده دیدم که اصلا فیلم خوبی نبود و این را محکم به مرضیه برومند گفتم و یک بار هم رو به بچه‌ها ‌دیدم که متوجه شدم دهه شصتی‌ها ‌آن را دوست داشته‌اند. این فیلم یک پشتوانه تلویزیونی منحصر به فرد داشت که تنها فیلم بزرگسال است. «شهر موش‌ها» و «کلاه قرمزی» اصلا در زمره فیلم‌های کودک نیستند. من برای اینکه «تورنا۲» و «پیشونی سفید» را بسازم از ذهنیت خود فاصله گرفتم تا این فیلم‌ها ‌حداقل پول خود را برگردانند هرچند خیلی فیلم شاخی نشدند اما پول خود را برگرداندند. به نظرم فیلم کودک باید شتر، گاو، پلنگ باشد از همین رو فیلم من هم تلفیقی از فیلم کودک و بزرگسال بود.

وی ادامه داد: یک بار مرضیه برومند به من گفت تو خیانت کردی و نمونه خیانت تو گنجاندن آهنگ «پارسال بهار دست جمعی رفته بودیم زیارت» در فیلمت بود که منجر شد به شما رای ندهم. من گفتم خوب شد رای ندادید. فیلم شهر موش‌های شما را هم بچه‌ها ‌دوست ندارند. منظور من این است که ما باید ببینیم چه چیزی ساخته شود؟ چه شیوه‌ای بکار بندیم که بچه‌ها ‌فیلم‌ها ‌را دوست داشته باشند. من دیدم که ۲۵ درصد تماشاگران فیلم «رحمان ۱۴۰۰» کودکان بوده‌اند و این مصیبت است. باید ببینیم چگونه می‌شود عادت رفتن به سینما را به خانواده‌ها ‌برگرداند. من کمی ‌لِم آن را پیدا کردم به طوری که واقعا بچه‌ها ‌«پیشونی سفید» را دوست دارند هرچند بخش‌هایی از آن اصلا مربوط به کودکان نیست.

در سینمای کودک باید به تغذیه فرهنگی هم توجه کنیم

فروزش در ادامه عنوان کرد: آقای نیکخواه همزمان با نشان دادن فیلم «کلاه قرمزی» و تبلیغات گسترده آن، فیلم «باشوغریبه‌ای کوچک» ساخته شد که بسیار مورد استقبال قرار گرفت و پول خوبی از آن درآمد. فیلم «دونده» هم این روند را طی کرد. ما باید به فکر رسالت فرهنگی خود هم باشیم و باید ۲ وجه را در نظر گرفت یعنی هم بچه سرگرم شود و پولش را در بیاورد و هم- باید دنبال چیزی باشیم که هم چرخه تولید را راه بیاندازد و هم بچه‌ها ‌را با این سینما آشتی دهد و هم بچه‌ها ‌فیلم را دوست داشته و تغذیه فرهنگی شوند. ما باید مقداری هم آبروی خود را حفظ کنیم و تنها نباید به سرگرمی ‌توجه کنیم.

نیکخواه آزاد توضیح داد: به خاطر همین است که من با «پیشونی سفید» مخالف هستم چون در قسمتی از آن می‌دیدم که آهنگ «پارسال بهار دست جمعی رفته بودیم زیارت» وجود داشت در حالی که این آهنگ اصلا با خوراک فرهنگی ما سازگار نیست و فیلم جواد هاشمی‌ خوراک فرهنگی ندارد. از سوی دیگر به نظرم ما باید برای کودکان خودمان فیلم بسازیم این در حالی است که محمدعلی طالبی می‌گوید فیلم من در هلند تدریس می‌شود ولی سهم بچه‌های ما از این فیلم‌ها ‌چیست؟ چیزی که دیده نشود و با مردم ارتباط برقرار نکنند موضوعی است که انگار اصلا وجود ندارد مهم این نیست که «باشو غریبه کوچک» و … چقدر خوب هستند مهم این است که چقدر مردم ما آن را شناخته‌اند. چیزی که با مردم ارتباط برقرار نکند انگار که در کل وجود ندارد.

گودرزی تصریح کرد: من خیلی موافق این بحث شما نیستم چون برای مثال «روز واقعه» در زمان خودش دیده نشد ولی رفته رفته مردم از آن استقبال کردند و هر سال هم به ارزش آن اضافه می‌شود.

در بخش دیگری از این نشست فروزش با انتقاد به نبود تهیه کننده خوب برای ساخت فیلم‌های کودک گفت: فرض کنید که من می‌خواهم یک فیلم خوب بسازم حالا باید به کجا مراجعه کنم؟ کدام دفتر شخصی چنین فیلمی‌ می‌سازد؟ پول و سرمایه کجاست که بتوان از آن استفاده کرد؟ ما شرایط لازم را نداریم چگونه باید فیلم بسازیم؟

به آینده سینمای کودک بسیار امیدوارم

نیکخواه آزاد در پاسخ به فروزش گفت: البته باید توجه داشت که شما اصلا فیلم‌هایی مانند «گلنار» و … نمی‌ساختید موضوع دیگری که می‌خواهم بگویم این است که من در عین اینکه منتقد جدی برای مدیریت فرهنگی فعلی سینمای کودک هستم اما به آینده نزدیک سینمای کودک بسیار امیدوار هستم. جواد هاشمی ‌۶ تا فیلم ساخته با اینکه شهرتش مربوط به پیش از ورودش به سینمای کودک است یعنی اینکه از سر ناچاری وارد این عرصه نشده است و می‌توانست بر اساس تجربه خالق فیلم‌های دفاع مقدس باشد اما دغدغه کودک دارد که موفق هم شده است. غلامرضا موسوی یکی از باهوش‌ترین و متبحرترین تهیه کنندگان است و جایی نمی‌خوابد که آب به زیرش رود. او امسال یک فیلم کودک ساخته. امام (ره) بچه‌ای در حال گریه را در بغل آدم زشتی دید که سعی در ساکت کردنش داشت، امام به مرد گفت بچه را بگذار زمین تا ساکت شود چرا که تو را دیده و ‌ترسیده است، خوشبختانه دولت سینما را زمین گذاشته است پس مطمئن باشید سه سال دیگر اتفاقات بهتری در این زمینه می‌افتد.

فروزش توضیح داد: حرف‌های که شما می‌زنید بسیار امیدوارکننده است اما باید دید در ادامه چه اتفاقی می‌افتد. خوشبین بودن به چند فیلم نمی‌تواند خیلی امیدوار کننده باشد.

نیکخواه آزاد ادامه داد: طی سه سال اخیر چند فیلم کودک اکران شده است که جریان جدیدی را نشان می‌دهد؟ این روند قطعا به روغن کاری و اصلاحات نیاز دارد.

سینمای کودک گم شده‌ است

در بخش دیگر از این نشست کاپوزیا پرتوی افزود: من همانند فروزش معتقدم که باید از سینمای کودک حمایت شود چون ما گم شده‌ایم. حداقل‌ترین حمایت ما این است که کودک یک سینما داشته باشد. در پردیس ایران مال سینمایی مختص به کودکان ایجاد شده است و پزش را به ما می‌دهند. در این سالن سعی شده شرایط خوبی برای مخاطب کودک فراهم شود. به نظرم کودکان حق دارند سینمایی داشته باشند این کار مصداق بارز حمایت از سینمای کودک است. «باشو غریبه‌ای کوچک» تماشاچی داشته است یا نه برای من بسیار دردآور است چرا که این فیلم باید برای سینمای آینده ما به یادگار بماند.

سینمای کودک نیازمند بودجه‌ مصوب مجلس است

وی توضیح داد: چیزی با ان شاالله و ماشاالله درست نمی‌شود چهل سال می‌گذرد و در جلسات متعددی بوده‌ایم ولی کاری حل نشده. به نظرم نیازمند بودجه‌‌ای مصوب از مجلس هستیم. قدم اول این موضوع باید بر اساس مصوبه‌ای محکم برداشته شود و با نظر شورای مربوطه سپس این چرخه راه می‌افتاد به گونه‌ای که اصلا نیازی به حمایت نشود. در فسیتوال‌های دیگر به گروه سنی توجه بسیاری می‌کنند و بزرگسالان بر نوع فیلم‌ها و محتوای آن نظارت می‌کنند. ما باید فکری به حال این سینما بکنیم که تنها با مصوبه محکم امکانپذیر است.

ما کودکانمان را کوچک نگه داشته‌ایم

در ادامه پرتوی اظهار کرد: آیا ما مخاطب را تربیت کرده‌ایم؟ ما بچه‌ها ‌گفته‌ایم که باید فیلم ببیند؟ ما مخاطب به معنای واقعی نداریم و فرزندانمان را برای این رویداد فرهنگی تربیت نکرده‌ایم. باید به کودکانمان یاد بدهیم فیلم‌هایی مانند «باشو غریبه‌ای کوچک» را ببینند. فیلم‌هایی که ادبیات کودک دارند پشتوانه سینمای کودک ما هستند. ما کودکانمان را تربیت نکرده و آنها را کوچک نگه داشته‌ایم تا حدی که برای فهماندن حرف‌ها ‌و ارتباط با آن باید خم شویم. بچه‌ها ‌یاد نگرفته‌اند سر خود را بالا کنند و واکنش نشان دهند. خیلی از فیلم‌ها ‌نظیر «باشو غریبه کوچک» و «دونده» فدا شدند و جایگاه خود را در سینمای ما پیدا نکرده‌اند. امیدوارم نیاز این موضوع احساس شود و مسیری در جهت تربیت فرازندان ما را در پی گیرد.

نتیجه غفلت از کودکان حضور ساسی مانکن‌ها ‌در مدرسه‌ها است

نادره ترکمانی عنوان کرد: من به شدت معتقدم دولت وظیفه دارد از سینمای کودک در حوزه مادی و فرهنگی حمایت کند. ۲۵ سال است که کودکان را رها کرده‌ایم و نتیجه این غفلت حضور ساسی مانکن و نمونه‌های نظیر آن است اما حالا دیگر جایی برای غفلت نیست. ۲۶ درصد جامعه ما کودکان و نوجوانان است که جمعیتی بالای ۱۶ میلیون را شامل می‌شود. متولی این جمعیت کیست؟ جز تلویزیون و سینما و آموزش و پرورش مسئول این اتفاق است؟ من مخالف سالهای طلایی دهد ۶۰ هستم. این دوران گذشت و تمام شد. اگر قرار باشد تا ۱۴۰۰ مدام این روند را تکرار کنیم به جای پیشرفت به عقب می‌رویم. باید این دهه را رها کرد چرا که مدل فکری این بچه‌ها ‌فرق کرده و دیگر آن فیلم‌ها ‌را دوست ندارند. در اصل ما نزول و سقوط سینمای کودک را درک نکرده‌ایم جریان فرهنگی برای کودکان توضیح داده نشده است و حوزه فرهنگ و شناخت مسائل نسبت به اطراف تعریف نشد و بچه‌ها ‌را به حال خود رها کرده‌ایم. بارها تاکید کرده‌ام که فیلم‌هایی نظیر «رسوایی» فیلم خوبی نیست. بارها هشدار داده‌ام که از فیلم‌های خوب این ژانر توسط مدارس و آموزش و پرورش حمایت شود اما تنها فرآیند مدارس پرکردن سالن‌های نمایش خارج از توجه به موضوعیت و محتوای فیلم بوده است. برای مثال در همین تهران کودکانی وجود دارند که سالن سینما را از نزدیک ندیده‌اند. همه ما غفلت کرده‌ایم. آیا فیلم‌هایی که در حوزه کودک ساخته می‌شود را تلویزیون می‌خرد؟ آموزش و پرورش حمایت می‌کند؟ آیا شهرداری در جهت حمایت از آن بیلبوردهای تبلیغاتی خود را دراختیار این فیلم‌ها ‌قرار می‌دهد؟ سینمای کودک یک سمتی نیست و دولت باید حمایت کند. عامل این غفلت‌ها ‌هم سینماگران نیستند چون دغدغه کودک را به اندازه توان دارند و دولت هم مقصر است. این یک چرخه است و اگر قرار است این زنجیره به هم وصل نشود کاری از پیش نمی‌رود. در مواقع لزوم به جای حمایت از تولید ملی از فیلم‌های خارج از چارچوب استفاده شده و نسبت به فیلم‌های مناسب بی‌توجه شده‌اند. من همیشه منتقد آموزش و پرورش هستم که همیشه سکوت می‌کند علیرغم اینکه چهل و نهمین جشنواره فیلم رشد که به سینمای کودک اختصاص دارد و یک جشنواره قدیمی‌است ولی کاری نمی‌کند. آموزش و پرورش نتوانست عملکرد مثبتی را در حوزه کودکان و نوجوانان در برنامه خود قرار دهد و بعضا من دعا می‌کنم که کاش این سازمان نسبت به ژانر فرهنگی بی‌تفاوت بود چرا که با توجهات اشتباه به سینمای کودکان و نوجوانان ضربه زد. انگار که میل و رغبتی به این عرصه فرهنگی نداشته و آن را نقطه مقابل سیاست‌های خود می‌بیند.

هاشمی‌ در این بخش گفت: شما درباره آموزش و پرورش اشتباه می‌کنید. این سازمان موافق این حرف شما است. من سی سال در آموزش و پرورش بوده‌ام و می‌دانم که آموزش و پرورش دست وزیر نیست بلکه دست هزاران مدیر مدرسه است.

در ادامه گودرزی توضیح داد: در حال حاضر سینمای کودک و نوجوان مانند طفل سر راهی و بچه طلاق است که کسی مسئولیت آن را قبول نمی‌کند و اگر قبولش داشتند قطعا اتفاقات خوبی می‌افتاد.

سپس ترکمانی اظهار کرد: اگر ما یک شورای عالی فرهنگی داشتیم قطعا سینمای کودک بخشی از آن بود و مراکزی که عنوان کودک و نوجوان را یدک می‌کشند باید به مصوبات مطرح شده در شورای عالی عمل کنند اما متاسفانه همه این مسئولیت‌ها ‌را از دوش خود برداشته و بر گردن دیگری می‌اندازند. حتی جشنواره کودک و هر حوزه‌ای که به سینمای ما کمکی کند جزو تعهدات فرهنگی هر یک از ما است و من اولین کسی هستم که این مسئولیت را بر گردن خودم می‌دانم. در کشور ما همه چیز مدیرمحور است اگر اولویت مدیری سینمای کودک باشد پیشرفت می‌کنیم در غیر این صورت پسرفت در انتظار ماست.

وی در ادامه با اشاره به داوران کودک و نوجوان جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان توضیح داد: در جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان داوران کودکی که به فیلم قطار آن شب رای دادند کاملا آموزش دیده بودند که باید همانند بزرگسالان فیلم را ببینند یعنی چه که می‌گویند شما کودک هستید.

سپس هاشمی‌اظهار کرد: اصلا به این فکر نکنید که در کشور ما اتفاقات با طبقه بندی علمی ‌و فرهنگی پیش بروند چرا که کشور ما در حوزه فرهنگ دست هزاران نفر اداره می‌شود و این خود سینما را تعطیل می‌کند. برخی به سلیقه خود کارها را انجام می‌دهند در این مملکت نمی‌شود حتی برای یک مدیر مدرسه تعیین تکلیف کرد که بچه‌ها ‌را به سینما ببرند. نه فقط آموزش و پرورش بلکه در همه ارکان و همه تشکیلات قوانین به صورت خودسر انجام می‌شود. مدیران خود فیلم‌هایی را که می‌پسندند برای دانش آموزان تجویز می‌کنند پس سینمای کودک به معنای آنچه که برای اهالی فرهنگی پسندیده است پیش نمی‌رود.

حوزه هنری تنها جایی است که درد فرهنگی دارد

وی با اشاره به لزوم ساخت فیلم پاک گفت: همکاری با حوزه هنری به نفع فیلمسازان است و در کلیت تنها جایی است که درد فرهنگی‌اش بیشتر از بلیتی است که در گیشه‌هایش می‌فروشد اما در جزئیات مشکلاتی دارد. با اینکه سینمای آزادی موقع اکران فیلم به من ظلم کرده ولی معتقدم حمایت حوزه هنری به من کمک بسیاری کرده است. من با نیکخواه بسیار موافق هستم چرا که باید بچه را زمین گذاشت تا خودش آرام شود.ما چاره ای جز ساخت فیلم پاک نداریم فیلم من پاک بوده چرا که سه عنصر فرح و شادی، آموزش و تربیت را داشته است اما شما هم هر کاری انجام بدهید تا زمانی که پدر و مادر از فیلم خوشش نیاید از آن فیلم استقبال نمی‌شود. من خواهش می‌کنم درباره این حرف بزنیم که چه فیلمی ‌بسازیم که بچه‌ها ‌دوست داشته باشند در این صورت است که سینمادار، آموزش و پرورش و مدیر مدرسه از فیلم استقبال می‌کنند. فیلم «کلید» فروزش، کلید خیلی از قصه‌های تاریخ سینمای کودک بوده است بنابراین باید به متن فیلم‌ها ‌توجه شود تا سینمای کودک رشد کند.

گودرزی عنوان کرد: من با نظر خانم ترکمانی کاملا موافق هستم و درست است که باید از سینمای کودک حمایت همه جانبه شود چرا که بخش خصوصی وارد این قضیه نمی‌شود. در دهه ۶۰ فیلم‌های کودک سرگروه داشتند و این موارد به سینمای کودک رونق می‌داد. سی و دو دوره جشنواره برگزار شده ولی کاش هر سال در کنار برگزاری جشنواره، یک سینمای کودک هم می‌ساختیم تا امروز، ۳۲ تا سینمای کودک داشته و برای اکران جر و بحث نمی‌داشتیم. من نمی‌دانم چرا فیلمسازان ما دچار پیچیدگی شده‌اند. از آن زمانی که سادگی و شیرینی را از سینمای کودک گرفتیم این اتفاقات برای سینمای کودک رخ داد چرا که بچه‌ها ‌قادر به فهم مسائل پیچیده نیستند و باید با سادگی با آنها حرف زد تا هویت سینمای کودک بازگردد. به طور کلی معتقد هستم در سینمای خود به عرصه تولید محتوای ارزشمند نیازمندیم و این روش می‌تواند سینما را در مسیر اصلی خود قرار دهد. ضمن اینکه چرا از عنصر تخیل از فیلم‌هایمان استفاده نمی‌کنیم در حالی که کودکان ما به ان احتیاج داشته و می‌تواند راهگشا و ما را به این دنیا نزدیک کند. تا همخوانی مابین این عناصر ایجاد نشود ما از کوکانمان عقب هستیم در حالیکه این قشر خود صاحب نظری در عرصه رسانه هستند.

ترکمانی بیان کرد: باید فیلمسازان به کودکان نزدیک شوند و ارتباطی تنگاتنگ ایجاد شود تا اتفاقات خوبی در این حوزه رخ دهد. فیلم کودک به فانتزی نیاز دارد.

هاشمی‌ بیان کرد: در سال ۱۳۹۱ فیلم «پیشونی سفید۱» و یا «اختاپوس»، به فروش بالایی رسید. در حالی که در آن فصل پاییز همزمان ۲۵ فیلم در حال پخش بوده و ۷ فیلم با هم اکران شد اما ما پرفروش‌ترین فیلم بوده‌ایم واین برای فیلمساز بهترین اتفاق است. با این حال سی دی این فیلم بسیار فروش داشت و با فروش ۳۰۰ هزاری آن روبرو شده‌ایم و بعد از ۶ سال ۴۰ هزار سی دی دیگر تولید و به فروش رسید این نشان می‌دهد که بچه‌ها ‌فیلم را دیده‌اند. سریال «هشتگ خاله سوسکه» هم در سینمای خانگی فروش خوبی داشته است پس باید گفت فیلم کودک مخاطب دارد اما خانواده‌ها ‌آنها را به سینما نمی‌آورند. بچه‌ها ‌قدرت این را ندارند تنهایی به سینما بروند. بنابراین به اشتباه نگوییم که بچه‌ها ‌طرفدار فیلم کودک ایرانی نیستند آنها حتی نازل‌ترین فیلم‌های کودک را هم می‌بینند. در این شرایط فیلمسازان باید برای ساخت فیلم‌های خوب تلاش کنند ما در اصل دغدغه اینکه بچه‌ها ‌فیلم‌ها ‌را نمی‌بینند نداریم بلکه دغدغه ما این است که سالن‌های سینمای ما پر نمی‌شود و باید به دنبال علت آن باشیم.

این کارگردان در بخش دیگر از صحبت‌هایش توضیح داد: ما دیکتاتوری اندیشه‌ها ‌داریم. در شورای تخصصی فیلمنامه کودک فارابی گروهی هستند که می‌نشینند و اندیشه‌های فیلمنامه نویسان را دیکتاتوری می‌کنند و می‌گویند آنچه را که ما می‌خواهیم، را باید بسازید. این روال در سازمان سینمایی و دیگر ارگان‌های مربوطه ادامه دارد غافل از اینکه ما با این روش هرگز به مدینه فاضله نمی‌رسیم. اگر قرار باشد فیلم‌هایمان را دولتی بسازیم به سرنوشت ۵۳ فیلم مانده در کشوهای فارابی دچار می‌شویم چرا که دیکتاتوری ساخته و تولید می‌شوند و هرگز به هدف اصلی نخواهد رسید. من به آقای تابش پیشنهاد داده‌ام که شوراهای فارابی را برداشته و با حمایت از فیلمسازان مقبول به سیاست‌های فارابی، به تولید آثاری خارج از سیاست‌های دیکتاتوری بپردازد. این اعتماد لازم است تا فیلمی‌ساخته شود که مردم دوست دارند و آن را به سینماها می‌کشاند. من لم جذب مخاطب را پیدا کرده‌ام و می‌دانم که اگر « پیشونی سفید ۴» را بسازم باز هم موفق خواهم شد. من می‌دانم که اگر فارابی فیلم‌های من را تصویب می‌کرد قطعا این فیلم‌ها ‌راهی کشوهای فارابی می‌شد.

در ادامه این برنامه عشیری تاکید کرد: مشکل سینمای کودک را نباید بی نسبت با کلیت سینمای ایران دید. ما باید مخاطب سینمای ایران را نسبت به کل جمعیت بسنجیم و در سال ۹۸ با افت این میزان روبرو هستیم. اگر حتی ما با دهه ۶۰ این روند را مقایسه کنیم به طور وحشتناکی با ریزش مخاطب سرو کار داریم و این مشکل در سینمای غیرکودک هم وجود دارد. بحث دیگر تولید محتوا است که در سینمای کودک وجود ندارد. آمارها در سطح کمی ‌بسیار امیدوار کننده است فقط موسسه بهمن سبز حوزه هنری ۳۱ فیلم در حوزه کودک در دو ساله اکران کرده که این نشان می‌دهد ما به لحاظ کمی‌ می‌توانیم امیدوار باشیم. از زاویه دیگر متاسفانه بخشی از معضلات ناشی از این است که سینمای غیر کودک ما به دلیل ذائقه سازی غلط در مخاطب نوعی قهر و کدورت با سینما را به صورت فراگیر در خانواده‌ها ‌ایجاد کرده و این دامن گیر سینمای کودک هم شده است.

وی افزود: با وجود حجم تولید بالا چه اتفاقی افتاده است که کودک قادر به ارتباط با فیلم‌ها ‌نیست و دیگر نمی‌تواند نوستالژی‌هایی برای نسل کودک و نوجوان ما بسازند. فقدان ساختارهای محتوایی و فرهنگی در فیلم‌ها ‌و عدم توجه به ذائقه مخاطب کودک امروز باعث شده است حتی تولیدات ما هم در بایگانی‌ها ‌خاک بخورد یا نفروشد.

فروزش خاطرنشان کرد: منظور من از حمایت دولتی ادامه ایجاد شوراهای مختلف در حوزه سینما نیست که هر کدام بر اساس سلیقه‌ها، تفکرات، سیاست‌ها و غیره اظهار نظر می‌کنند. بلکه منظور بنده بودجه‌ای مشخص در این زمینه است. فیلمنامه‌ای تصویب می‌شود و به چرخه تولید می‌رسد اما با عوض شدن مدیر یک بخش فرهنگی سرنوشت آن تغییر می‌کند. همانطور که یک مدیر مدرسه تعیین می‌کند که چقدر از دانش آموزان مخاطب فیلم باشند یا نباشند. ما باید موانع سر راه حمایت از تولید و اکران فیلم‌ها ‌را برداریم تا به آینده سینمای کودک امیدوار شویم.

سینمای کودک ما در مرحله زیرپله قرار دارد

نیکخواه آزاد توضیح داد: این خوب است که ما بتوانیم بودجه‌ای را از دولت بگیریم چرا که قرار است صرف فرهنگ کشور ما شود ولی به این امیدی نداشته باشید. هاشمی‌ با ساخت « تورنا۲» بر سینمای کشور تاثیر گذاشته است. سینمای کودک ما در مرحله زیرپله قرار دارد بنابراین باید چیزی برای ارائه داشته باشیم که امیدوار کننده باشد. در حال حاضر بچه‌های ما تنها یک کلیک با جذاب‌ترین فیلم‌های دنیا فاصله دارند. ما یک مزیت زبان فارسی را داشتیم ولی حالا آن هم حل شده است و همین موضوع کار را برای فیلمسازان سخت می‌کند. فیلم‌های ما در شبکه نمایش خانگی وضعیت بهتری از اکران پیدا می‌کند آیا دلیل این موضوع این نیست که سطح فیلم‌های ما در حد شبکه نمایش خانگی است و در حد سینما نیست؟ مهمترین عنصر ما قصه پردازی و قصه گویی است اما آنچه که باعث تمایز آثار حال حاضر با فیلم‌های دهه ۶۰ می‌شد، همین بوده است برای مثال «پاستاریونی» با وجود اینکه صحنه و پروداکشن خوبی دارد ولی قصه چندانی ندارد. ما در دهه ۶۰ رقیب نداشته‌ایم اما امروز این گونه نیست و بچه‌ها ‌فیلم‌های ما را با بهترین آثار روز جهان مقایسه می‌کنند و در جایگاه مقایسه با بهترین‌ها ‌قرار گرفته‌ایم.

جایزه جشنواره کودک به فیلم «۲۳ نفر» یک خیانت است

هاشمی‌بیان کرد: برخی فیلم‌ها ‌واقعا حمایت دولتی نیاز دارد ولی تنها متن خوب کافی نیست و این باید آسیب شناسی شود. در واقع به همین دلایل است که من مجبور می‌شوم کارهایی را بسازم که از نظر بسیاری از افراد زهرماری تلقی می‌شود. اگر من به مرحله برند شدن رسیده‌ام برای این است که در این مراحل به متن بهتری برسم و با وجود اهمیت، اما آیا می‌شود با نویسنده‌های امروز که وقت برای نوشتن، نمی‌گذارند متنی نوشت که هم خوب باشد و هم خیال انگیز؟ همین موضوع دلیل شکست «پاستاریونی» است چرا که خیال انگیز نیست. من به خاطر همین است که «پیشونی سفید»، «تورنادو» را اینگونه ساخته‌ام. بچه‌ها ‌به دنبال فانتزی هستند به همین دلیل است که می‌گویم جایزه جشنواره کودک به « ۲۳ نفر» یک خیانت است. من می‌دانم «۲۳ نفر» یک فیلم بسیار خوب است اما نباید به آن جایزه داد چون المان‌های ‌فیلم‌های کودکان را ندارد. بنابراین اگر می‌خواهیم امروز به بچه‌ها ‌برسیم باید ببینیم آنها چه چیزی نیازی دارند که در واقع همان فانتزی و خیال انگیزی است در در جریان بازی‌های اینترنتی باید این عنصر بیشتر شود.

نیکخواه آزاد عنوان کرد: این امر برای امروز نیست در تمام دوران‌ها ‌همینطور بوده و بچه‌ها ‌نیاز به فانتزی داشته و دارند. من با شما همسو هستم ولی باید به دنبال عناصر جذابیت فیلم‌ها ‌بگردیم. ما باید به دنبال دغدغه بچه‌های امروز بگردیم باید با قصه گویی خوب و فانتزی شود که نتیجه بخش شود.

فروزش در خصوص مشکل سینمای کودک اظهار کرد: حلقه گمشده حمایت مالی از فیلم‌ها ‌است پس باید شروع کنیم. سرمایه گذاری در این زمینه لازم است که نداریم. من می‌دانم هاشمی ‌سرمایه ساخت فیلم اولش را از خود گذاشته است. کمتر آدم شجاعی داریم که تمام زندگی خود را پای کار بگذارد ما تهیه کنندگانی داریم که در سینمای بزرگسال نابود شده‌اند.

هاشمی‌ تصریح کرد: در حال حاضر سرمایه‌گذاری دارم که منتظر است فیلم بعدی‌ام را بسازم چون فیلم‌های قبلی من پولشان را برگردانده‌اند. من حرف خیلی‌ها ‌را گوش ندادم به دنبال این رفته‌ام به دنبال چیزی هستم که خانواده‌ها ‌را به تماشای فیلمم بنشاند چون راهی جز این نبود من حتی به آهنگساز گفتم فراموش کن که کسی در صنفت از تو دفاع کند. من به علت کمبود بودجه نتوانستم در فیلم‌هایم از گریم هالیوودی استفاده کنم .من سرعتم را بالا بردم تا هزینه‌هایم پایین بیاید و سرمایه گذار ضرر نکند. این مسیر را می‌روم تا برند شوم آن وقت دیگر فلیمی‌ می‌سازم که موضوعاتی مثل «پارسال بهار دست جمعی» را در فیلمم نمی‌آورم چون دیگر نیازی ندارم ولی در حال حاضر به این نیاز دارم.

سپس گودرزی توضیح داد: در اینجا چند نکته می‌گوییم اول اینکه چرا به افرادی مثل فروزش و نیکخواه بها نمی‌دهیم؟ ما حتما باید با آزمون و خطا به جوانان برسیم؟ این تفکر اشتباهی است چرا که بسیاری از دوستان با تجربه را که می‌توانند راهگشا باشند رها کرده‌ایم تا به جوانان برسیم. در حال حاضرنسل‌های چند سال گذشته مان را در بلاتکلیفی از سیاست‌های مربوط به کودکان ونوجوانان وارد دنیای بزرگسالان کرده‌ایم درواقع حتی دوران بلوغ آنها را نادیده گرفته‌ایم و نهایتا با همه پدیده‌ها ‌ناگهانی روبرو شده و تحت تاثیر قرار می‌گیرند. بخش دیگری از مشکلات بی‌توجهی به قصه گویی است که این قشر را با عالم واقعی روبرو می‌کند. نکته دیگر هم این است که چرا فیلمسازان عرصه کودک اصرار دارند، فیلمنامه‌هایشان را خودشان بنویسند؟ این فیلم‌های مزخرف که بر خانواده‌ها ‌تاثیرات مخرب می‌گذارد قطعا خانواده‌ها ‌را ازسینما دور می‌کند. در ادامه باید بگویم ما هروقت از اقتباس و ادبیات کودک و نوجوان دوره شده‌ایم ضربه‌اش را خورده‌ایم.

هاشمی ‌اظهار کرد: نویسندگان جایگاه خوبی پیدا نکرده‌اند و پول خوبی هم به آنها پرداخت نمی‌شود. در حال حاضر نویسندگان حرفه‌ای وقت ندارند یعنی زمان زیادی را برای نوشتن کار می‌خواهند در حالیکه در این مدت درگیر نوشتن آثار دیگری هستند و هر فیلم را طی مدت چند روزه می‌نویسند در این شرایط قطعا نویسندگی خوبی برای اثر نخواهیم داشت. نویسنده حرفه‌ای، فانتزی و کودک نویس که برای کار وقت بگذارد در این کشور به تعداد انگشت دستانمان نداریم. شناختن ادبیات و سینمای کودک کافی نیست بلکه این موفقیت نیاز به تجربه دارد. دولت باید نویسندگانی را در اختیار بگیرد که در ازای درآمد مناسب و تیتراژ خوب متنی با کیفیت را تولید کرده و اجازه گرفتن چند کار همزمان را آن‌ها ‌سلب کند. ما با بحران روبرو هستیم و به مدیریت آن نیاز داریم. متاسفانه همه تصمیم گیرندگان سینمای کودک، کودک را نمی‌شناسند.

 پدر من را برای اکران فیلم «دو خواهر» درآوردند

پرتوی در ادامه یادآور شد: اقتباس نه تنها در سینمای کودک بلکه لازمه سینمای ما است ولی همیشه بد پیش رفته است. در این عرصه فقط سیما فیلم و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان چند کتاب کودک را خریداری کرد و هیچ وقت قدم بزرگی برای ساخت آن بر نداشته‌اند. آیا این اقتباس‌ها ‌پاسخگوی سینمای ایده آل ما هستند یا نه؟ ما در حال حاضر از این فضا دور بوده‌ایم و آثار اقتباسی خوب بسیار کم داریم. ما باید نویسنده فانتزی نویس و آشنا به کودک را تربیت کنیم که بتوان آنطور که باید برای ساخت فیلم‌های کودک اقدام کنیم. ما اقتباس خوبی نداریم. من برای ساخت فیلم در حوزه کودک امکاناتی ندارم و شرایطش هم دیگر برایم پیش نیامده است. در آخرین فیلمم «دو خواهر» که مسئولیت تهیه کنندگی و کارگردانی آن را خود برعهده داشته‌ام پدر من را برای اکران فیلم درآوردند چون با نمایش فیلم روز واقعه همزمان شده بود و نهایتا منجر به شکست من شد. بعد از این فیلم باید چه امیدی به سینما داشته باشم؟ همه این مشکلات هم ناشی از حمایت دولتی فیلم «روز واقعه» و حمایت شخصی از فیلم من بوده است. با وجود چاپ پوستر و تبلیغات مانع از اکران فیلم من شدند و دیگر برایم مهم نبود که سینمای کودک به کجا کشیده می‌شود. در حال حاضر هیچ امید، خیال آسوده و حامی‌ای برای سینمای کودک وجود ندارد چرا باید فیلم بسازم؟ برای من هم آسان است که آثار سخیف و کمدی را بسازم ولی نساختم.

فروزش یادآور شد: سینمای کودک نیاز به قدرتی دارد که پشت آن بایستد و جریان را به سمت و سوی مورد نظر هدایت کند.

نیکخواه آزاد توضیح داد: ما نباید احیای سینمای کودک را به ارگان‌های دولتی منوط کنیم چون جاهای دولتی به دنبال رزومه‌ای برای خود هستند. آنها نمی‌توانند با آثار کودک پز بدهند. این در حالی است که مسئولان عوض می‌شوند و اشکال اصلی تکیه به مسئولان دولتی همین است و هر کدام برای خود سازی می‌زنند. ما مرکز توسعه سینمای کودک و نوجوان را با این استدلال راه انداختیم یعنی به مدیران گفتیم که مدیران رفتنی هستند و ما ماندنی. راه ما از این حمایت دولتی و تعیین تکلیف جداست. ما فقط با ایستادن روی پای خودمان می‌توانیم به نتیجه برسیم.

هاشمی ‌بیان کرد: من فکر می‌کنم در حال حاضر به سینمای کودک کمی‌توجه شده یعنی اکرانش ساده‌تر شده است. به جرئت می‌توان گفت هیچکس به اندازه نیکخواه آزاد در عرصه ادبیات کودک تاثیرگذار نبوده است با اینکه ۳۰ سالی هست که با ایشان دعوا دارم و بسیاری از حرفه ای‌های این عرصه باید در حرف‌هایشان انگیزه بدهند تا حداقل ازحمایت‌های اندک برخودار شویم که درست و منطقی باشد. سینمادار حاکم بلامنازع است پس باید شرایط را به نحوی فراهم کنیم که صندلی‌های سینمایش را پر کنیم. ما باید به مسئولین انگیزه حمایت بدهیم.

ترکمانی ادامه داد: این نیست که مسئولان ما به دنبال حمایت نباشند، چرا که تلاش خود را در این زمینه کرده‌اند و برای نمونه می‌توان به تغیییر شکل در شوراهای فارابی اشاره کرد. شکل و فرم از مدل تک نفره تغییر کرده است و فیلمنامه‌ها ‌توسط اتاق فکر نوشته می‌شود که این گام خوبی است. اگر برای سینمای کودک سرتان درد می‌کند باید مطالبه گری صورت گیرد و این اقدام توسط سینماگران انجام شده است. معتقدم شرایط کلی سینما مشکل دارد و مسئولان فرهنگی دیگر هم در این زمینه مقصرند که باید پا بیش بگذارند. چرا حوزه هنری وارد جریان تولید نمی‌شود؟

هاشمی‌نیز تاکید کرد: معتقدم حوزه هنری باید در حیطه اکران وارد میدان حمایتی شود که اتفاقا شده و عملکرد چشمگیری داشته است.

عشیری در خصوص وظیفه ارگان‌ها ‌و مراکز در حمایت از سینما گفت: برخی مراکز در کشور ازجمله کانون پرورش فکری کودکان و نوجوان، فارابی، آموزش و پرورش و … ماموریت دارند. فارابی وظیفه تخصیص بودجه و حمایت از فیلم‌ها ‌را برعهده دارد و در کنار آن حوزه هنری وظیفه حمایت از اکران را. این در حالی است که حوزه هنری در کنار تولید فیلم و ساخت آثاری چون «بیست و یک روز بعد» و «لوپتو» در حوزه کودک و نوجوان، طی دو سال اخیر بیش از ۱۳ فیلم مربوط به سینمای کودک را اکران کرده و پخش ۱۳ فیلم در این ژانر بر عهده داشته است. به دلیل اهمت کودکان و نوجوانان، مرکزی به نام حوزه هنری کودکان و نوجوانان ایجاد شده که راهبردهایی در این زمینه دارد. در مرحله اکران فیلم‌ها ‌توجه و حواس فیلمسازان به حوزه هنری است چرا که مسئولیت آن حمایت از سینمای خانواده است و در این زمینه کارنامه موفق‌تری دارد.

نوشته حال بد گریبان‌گیر سینمای کودک/ سایه حمایت‌های دولت از سر سینما کم شده است/ رد پای فیلم‌های کودک در زیر‌پله‌ بازار محصولات فرهنگی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.