سوره سینما – خودش هم فکر نمی‌کرد در اولین تجربه تصویری‌ که در سینما دارد، به قدری دیده می‌شود که همه او را بشناسند. هنوز هم برایش عجیب است در فیلمی بازی کرده که در جشنواره فیلم فجر بیشترین تعداد سیمرغ‌ها را از آنِ خود کرده است. می‌گوید به همه هنرها علاقه دارد و اگر پایش به بازیگری باز نمی‌شد، از نقاشی یا عکاسی سر درمی‌آورد.

مهدی قربانی سن زیادی ندارد، مدرسه می رود و درسش هم با وجود اینکه دو سال گذشته چند ماهی را سر فیلمبرداری گذرانده، خوب است. قرارمان را در یک باشگاه ورزشی گذاشتیم، انتظار نداشتم تنهایی بیاید، اما تنها بود و بزرگتر از یک پسر ۱۴-۱۵ ساله رفتار می‌کرد. می‌گفت بعد از مصاحبه می‌خواهد تئاتر ببیند و با وجود اینکه دیر رسیده بود، می‌گفت زود تمام شود که به تئاترم برسم!

داستان مهدی قربانی چیست؟

از ۹ سالگی در کلاس‌های بازیگری شرکت می‌کردم. کمی بیشتر از دو سال را دراین آموزشگاه بودم که در همان زمان دستیار آقای روستایی به خانم خلوتی که مدیر آموزشگاه بودند، تماس گرفتند و گفتند که بازیگر ۱۰-۱۱ ساله برای فیلم «ابد و یک روز» می‌خواهند. من را معرفی کردند و برای تست بازیگری رفتم. این‌طور شد که برای بازی در فیلم اول سعید روستایی انتخاب شدم و نقش نوید، پسر کوچک خانواده را بازی کردم.

این فیلم اولین کار تو بوده است؟

«ابد و یک روز» اولین کار تصویری من بود، قبل از آن در تئاتر بازی کرده بودم.

پس از یک فضای عادی و نرمال در بازیگری، بازی در فیلمی را تجربه کردی که احتمالا از اول هم فکر نمی‌کردی تا این اندازه دیده شود؟

دقیقا، اصلا فکر نمی‌کردم «ابد و یک روز» در جشنواره تا این حد قوی ظاهر شود و در فروش هم به خوبی دیده شود. برای خودم خیلی عجیب بودم و اصلا تصور نمی‌کردم این اتفاق‌ها بیفتد.

حالا با همین سن کم تجربه بازی جلوی دوربین و روی صحنه را داری، کدام برایت جذابیت بیشتری دارد؟

بازیگری تئاتر و سینما فرق دارند، اما اولویت من در کار هنری همیشه تئاتر است، چون تئاتر زنده و در لحظه روی صحنه می‌رود و مخاطب هم در همان زمان همه‌چیز را می‌بیند و بازیگر برایش همان شکلی است که روبرویش بازی می‌کند. تئاتر چون زنده است، باید همه توان و انرژی خودت را روی کار بگذاری و مانند سینما نیست که اگر جایی خراب کردی، کات بدهند و دوباره از اول بگیرند. در تئاتر باید از ابتدا تا انتها بروی، اگر هم اشکالی در کار به وجود بیارد، باید خودت را روی صحنه جمع و جور کنی و ادامه بدهی.

نمایش‌هایی که در آن ها حضور داشتی، کدام‌ها بودند؟

نمایشنامه‌خوانی «کافه مک‌آدم» در بزرگداشت محمود استادمحمد که در تئاتر شهر برگزار شد و کار دیگری به نام «کرنومتر» را در تماشاخانه پالیز بازی کردم.

دو سال پشت سر هم در جشنواره فیلم فجر فیلم داشتی، ماجرا برای تو به عنوان بازیگری که سال قبل در یک فیلم پر سر و صدا حضور داشت و امسال هم در فیلمی با فضای نوجوانانه بودی، چطور می گذرد؟

سال قبل و بعد از اکران «ابد و یک روز»، پیشنهادهای خوبی داشتم که منجر به بازی من در «بیست و یک روز بعد» به کارگردانی آقای خردمندان شد، فکر می کنم بعد از اکران این یکی هم باز پیشنهادهایی شود که بتوانم در کارهای بعدی بازی کنم. همین حالا چند پیشنهاد دارم و درباره فیلم آقای معادی صحبت‌هایی شده، اما هیچ‌چیز قطعی نیست.

بیست و یک روز بعد کاملا فیلمی نوجوانانه است، هم درباره آن‌هاست و هم برای آن‌ها ساخته شده، نوجوان‌ها به راحتی با آن ارتباط می‌گیرند، در سینما فیلمی که در این فضا ساخته شود، خیلی نداریم. خودت به عنوان یک نوجوان به فیلمی که در آن بازی کرده‌ای، چند می‌دهی؟ چه جاهایی را بیشتر دوست داری؟

در زمان پیش تولید فیلم دستیار آقای خردمندان با من تماس گرفتند که برای تست رفتم. بین بچه‌هایی که برای نقش آمده بودند، تست دادم، قبول شدم و قرار داد بستم. بعد از آن با حسین شریفی که نقش مهران در فیلم را بازی می‌کرد مشغول کار روی فیلمنامه شدیم. به نظر من فیلم «بیست و یک روز» بعد ملودرام اجتماعی است که هم برای نوجوان‌ها جذابیت دارد و هم برای بزرگسال‌ها می‌تواند جالب باشد و درد جامعه را نشان می‌دهد. خود من همه بخش‌های فیلم را دوست داشتم، چون مرتضی که نقش آن را خودم بازی می‌کردم مقاومت زیادی در زندگی‌اش نشان می‌داد و من هم در زندگی شخصی‌ام مقاومت کردن را خیلی دوست دارم. مقاومتی که وقتی شکست می‌خوری دوباره بتوانی سرپا بایستی، از اتفاقات بگذری و برای رسیدن به هدف تلاش کنی، برای من خیلی مهم است. من «بیست و یک روز بعد» را خیلی دوست داشتم نه به خاطر اینکه در میان بازیگرانش بودم، به خاطر اینکه مقاومت کردن در آن زیاد بود، بالا و پایین زندگی را می‌ شد در آن دید، در حقیقت زندگی جریان داشت و برای همین خودم با فیلم ارتباط خوبی داشتم.

یعنی از مرتضی درس گرفتی؟

قطعا هرکسی که در زندگی‌اش مشکل داشته باشد می فهمد که مرتضی واقعا برای رسیدن به هدف خودش و تهیه کردن پول تلاش زیادی می‌کند. من همیشه از فیلم‌های آموزنده درس می‌گیرم. از هر فیلمی که نکته آموزنده داشته باشد درس می‌گیرم. فکر می‌کنم دیگران هم فیلم می‌سازند که ما به عنوان بیننده تجربه‌ای کسب کنیم و اتفاقی که رخ می‌دهد را ببینیم و درس بگیریم تا خودمان در موارد مشابه بهتر از آن‌ها عمل کنیم.

وقتی خودت فیلم‌هایت را می‌بینی، چه جاهایی از نقش را بیشتر دوست داری و یا جاهایی بوده که نپسندیده باشی؟

در «ابد و یک روز» چند سکانس را بیشتر از بقیه دوست داشتم. سکانسی که داداشم را می‌خواهم لو بدهم و نمی‌دهم، سکانس پایانی و سکانسی که در خانه خوشحالیم و می‌رقصیم. در «بیست و یک روز بعد» هم با راهنمایی‌ها که شدم هیچ اتفاق نیفتاد که از جایی راضی نباشم یا دلم خواسته باشد فرقی داشته باشد، آقای خردمندان در این مسیر خیلی به من کمک کرد.

دوست داری راهت را چطور ادامه دهی؟ میخواهی بازیگری را به همین شکل ادامه دهی؟

من می‌خواهم بازی در سینما و تئاتر را ادامه دهم، دلم می‌خواهد در رشته بازیگری سینما هم ادامه تحصیل بدهم و از شغلی که حالا دارم خیلی راضی هستم و دوستش دارم.

اما بچه‌هایی که وارد سینما می‌شوند، تنها تا جایی رشد می‌کنند و دیده می‌شوند، به نظر می‌رسد این مسیر جایی برای آن‌ها تمام می‌شود و ما دیگر این بچه‌ها را در سینما نمی‌بینیم، نمی‌ترسی که این اتفاق هم برای تو بیفتد؟

اتفاقا به این قضایا فکر کردم و تا امروز خدا هوای من را داشته و کمک کرده است تا اینجا رسیده‌ام. اما اگر اتفاقی بیفتد و چند سال بعد هم نباشم، مانند این است که خدا می‌خواسته آدم را امتحان کند و فرصت و امکاناتی را در اختیار قرار داده تا کاری را انجام دهیم. حالا اگر شرایطی پیش بیاید و دیگر نتوان آن را ادامه داد، به این فکر می‌کنم که خودم را گم نکنم.

علاقه دومی داری؟

علاقه دوم خاصی ندارم، ولی کلا هنر را دوست دارم. نه فقط بازیگری و تئاتر و کارگردانی: بلکه نقاشی، عکاسی، فیلمبرداری، گریم، طراحی لباس را خیلی دوست دارم.

یعنی اگر بازیگر نباشی، از کدام یکی از آن‌ها سر در می‌آوری؟

فکر کنم عکاسی، اگر هم نشود، گرافیک و نقاشی.

برادر بزرگتر از خودت داری؟

بله، یک برادر ورزشکار دارم که در رشته معماری تحصیل می‌کند و یک خواهر کوچکتر از خودم که مدرسه‌ای است.

بالاخره برادر بزرگتر است، قلدری نمی‌کند؟

دعوا که داریم. (می‌خندد)

بعد از اینکه بازیگر شدی و دیگر خیلی‌ها تو را می‌شناختند، رابطه‌ات با خانواده مخصوصا برادر بزرگترت هم تغییر کرد؟

وقتی سینما و تئاتر می‌رویم، برادرم از اینکه مردم مرا می‌شناسند، خوشحال می‌شود. البته این موضوع فقط درباره برادرم نیست، همه اعضای خانواده‌ام از این موضوع خوشحال می‌شوند و افتخار می‌کنند.

از بازی‌ات ایراد نمی‌گیرند؟

بعضی وقت‌ها حسودی‌اش می‌شود! البته من این را به مرور زمان متوجه شدم و این‌طور نیست که برادرم همه‌چیز را بروز بدهد.

دوست‌هایت چطور؟

خیلی تغییر کرده‌اند! فکر می‌کنند من کسی شده‌ام و تحویل نمی‌گیرم! اما واقعیت این‌طور نیست، من مثل قبل هستم.

کسی بوده که در این مدت دوستی‌تان بهم بخورد؟

تقریبا همه دوستانم را از زمانی که وارد این کار شدم از دست دادم، شاید چون حسودی‌شان می‌شود. البته اینکه فکر می‌کنند من تغییر کرده‌ام هم هست.

به نظر می‌رسد در کار دوستان تازه‌ای پیدا کرده‌ای، درست است؟

بله، دوستای زیادی پیدا کردم که در کار هستند و یک سطح داریم، در این شرایط دیگر کسی نیست که حسودی کند. البته بچه‌های آموزشگاه ماجرای‌شان فرق می‌کند و وقتی با هم بیرون می‌رویم خیلی خوب است و آن‌ها هم از اینکه دیگران من را می‌شناسند، خوشحال می‌شوند.

حالا اگر اوضاع فرق می‌کرد و یکی از دوستانت جای تو بود و کلی معروف شده بود، فکر می‌کنی تو حسودی‌ات می‌شد؟

نه، من برایش آرزوی موفقیت می‌کردم و خوشحال هم می‌شدم!

الان که در آن موقعیت نیستی این حرف را می‌زنی!

نه باور کنید این‌طور نیست، همین حالا دوستانی دارم که سطح‌شان از من بالاتر است و همیشه برای‌شان آرزوی موفقیت می‌کنم.

نوجوانی که در فیلم حضور دارد، بار زیادی را بر دوش می‌کشد، مسئولیت پذیری زیادی از خودش نشان می‌دهد و می‌خواهد همه کارها را خودش انجام دهد، واقعا شما نوجوان‌ها در جامعه هم همین حال را دارید که باید خودتان تنهایی بار مسئولیت را به دوش بکشید؟

وقتی کسی واقعا مشکل داشته باشد و محتاج دارو یا حتی یک دوربین برای ساخت فیلمش باشد، همه بار زندگی را می‌خواهد روی دوش بکشد تا به هدفی که تعیین کرده برسد، کسی که سینما می‌رود، شاید فکر نکند که واقعا مشکلات مردم را به تصویر کشیده‌ایم، یا از کسانی‌که در سالن هستند ۸۰ درصد با فیلم ارتباط خوبی برقرار کنند و ۲۰ درصد این‌طور نباشد. این ۲۰ درصد کسانی هستند که مشکلاتی که در فیلم نمایش داده می‌شود را ندیده‌اند. کسانی‌که مشکل دارند، حتما به خوبی ارتباط برقرار می‌کنند و می‌دانند چنین مشکلاتی در جامعه وجود دارد و کسانی هستند که بخواهند این‌طور بار زندگی را بر دوش بکشند.

یعنی نوجوان‌هایی که در خانواده خودشان مشکل داشته باشند، همذات پنداری می‌کنند.

می‌دانید سه ماه قبل از شروع فیلمبرداری و بعد از اینکه فیلمنامه را خواندم و متوجه مشکلات خانواده‌ها شدم، از نزدیک با خانواده‌هایی که چنین مشکلاتی دارند آشنا شدم. از طرفی عموی خودم هم سرطان داشت و دیده بودم که چه مشکلاتی برای خانواده‌ها به وجود می‌آید، به همین دلیل در فیلم هم مادرم و دردهایی که می‌کشید را خیلی درک می‌کردم.

چقدر اهل مطالعه هستی؟

واقعیت این است که خیلی کتاب نمی‌خوانم با اینکه دوست دارم. تئاتر را دوست دارم و برنامه‌ام این است که هفته‌ای یک تئاتر را حتما ببینم. با اینکه خیلی سینما نمی‌روم. نکته جالب این است که از سال ۹۲ وقتی زیاد به دیدن تئاتر رفتم، همه بروشورهای آن‌ها را نگه داشته‌ام و حالا پوشه‌ای بزرگ از همه نمایش‌ها را دارم.

معمولا عیدها چکار می‌کنی؟

در دو سال گذشته که فیلم بازی می کنم، به دلیل اینکه سه ماه سر فیلمبرداری هستم، مجبورم روزهای عید درس‌ها را مرور کنم!

منبع: مجله مهر – شراره داودی

نوشته «بیست و یک روز بعد» را خیلی دوست داشتم/ بعد از بازیگری دوستانم را از دست دادم! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

گفت و گوی سوره سینما را با مهدی قربانی از نظر می گذرانید که بیشتر پیرامون خود اوست تا چگونگی نقش آفرینی در فیلم هایش:

* چطوری؟

خوبم.

* این روزها چه می کنی؟

درس می خونم.

* به درس علاقه داری یا از آن دست دانش آموزانی هستی که به اجبار باید دوران مدرسه و تحصیل را پشت سر بگذاری؟

درس رو دوست دارم.

* ماههای اخیر درگیر فیلمبرداری فیلم «بیست و یک روز بعد» بودی؛ پس تکلیف مدرسه و درست چه بود؟

سه ماه نتونستم به مدرسه برم؛ این روزها فشرده درس می خونم.

* مشکلی برای تو پیش نیومد؟ چه کسی هماهنگی لازم برای اینکه موقتا به مدرسه نری رو انجام داد؟

از طرف وزارت ارشاد به مدیر مدرسه نامه دادند و من اجازه داشتم مدرسه نرم؛ ولی درس ها رو پیگیری می کردم.

* از تو به صورت جداگانه امتحان گرفتند؟

بله و به معلمهایم قول دادم طول سال جبران کم کاری درسهایم رو حتما داشته باشم.

* به صورت خصوصی برات کلاس می گذاشتند؟

خیر. خودم کلاس های ریاضی و عربی و زبان رو خصوصی گرفتم.

* می دونی که یک بازیگر باید به زبان انگلیسی اشراف داشته باشه؟

بله و این روزها به شدت تمرین می کنم.

* قبل از فیلم «ابد و یک روز» بازی داشتی؟

تئاتر کار کرده بودم و کلاس های بازیگری آموزشگاه «پانیذ» با مدیریت خانم رکسانا خلوتی رو گذرانده بودم.

* چه کسی تو رو به فیلم «ابد و یک روز» معرفی کرد؟

دستیار سعید روستایی با خانم خلوتی تماس گرفت و گفت که تو این سن بازیگر می خواهیم و من معرفی شدم.

* غیر از این دو فیلم؛ کار دیگه ای هم تو کارنامه داری؟

تئاتری به اسم «بزرگداشت محمود استاد محمد» به کارگردانی محمدرضا غریب زاده .

* قبل از «ابد و یک روز» یا بعد از بازی در «ابد و یک روز» کار کردی؟

بعد از بازی در فیلم «ابد و یک روز».

* پس «ابد و یک روز» باعث شناخته شدن تو شد؟

قطعا همینطور است.

* دوست داری در آینده چه شغلی را انتخاب کنی؟

بازیگری.

* تئاتر یا سینما؟ به کدوم بیشتر علاقه داری؟

هر دو.

* کدومش رو بیشتر دوست داری؟

تئاتر.

* تلویزیون رو دوست نداری؟

نه.

* چرا؟

دوست ندارم. اگه سریالهای خوبی  مثل «شهرزاد» یا «ماه تی تی» به من پیشنهاد بشود، دوست دارم بازی کنم.

* سلیقه خوبی هم داری!

می خندد.

* می دونی که تاثیر تلویزیون در شناخته ترشدن تو به مراتب خیلی بیشتره؟

بله.

* الان وقتی می ری تو خیابون؛ مردم چقدر تو رو می شناسند؟

متوسط.

* فرق الان با دو سه سال پیش که مردم اصلا تو رو نمی شناختند چیه ؟

اون موقع من آدم عادی بودم ولی الان به چشم بازیگر منو نگاه می کنند.

* اگه تلویزیون بازی داشته باشی خیلی خیلی بیشتر تو رو می شناسند! چون مدیوم ها با هم فرق داره. سینما برای عموم مخاطب هست  ولی گستردگی تلویزیون خیلی بیشتره.

بله می دونم. الان تو مکانهای عمومی زیاد منو نمی شناسند ؛ ولی وقتی به سالن ایرانشهر یا تئاتر شهر یا مرکزهای هنری می روم بیشتر منو می شناسند.

* می دونی که باید از خودت مراقبت کنی؟

می دونم.

* توضیح بده این مراقبت چگونه باید باشه؟

نباید دچار غرور کاذب بشم. به نوعی جوزده نباید بشم .

* تو مدرسه بین تو و بچه های دیگه فرق گذاشته می شه؟

بله. برای من احترام خاصی قائلند.

* بچه های دیگه حسودی نمی کنند؟

بعضی ها چرا؛ ولی بعضی ها هم نه به موقعیت من احترام می گذارند.

* این روزها پیشنهاد بازی داری؟

پیشنهاد دارم ولی به خاطر مدرسه نمی توانم قبول کنم.

* به مرحله ای رسیدی که خودت انتخاب کنی یا فکر می کنی باید انتخاب بشی؟

معلم آموزشگاه به من نصیحتی کرد که الان به جایگاهی از بازیگری رسیده ای که بعضی فیلمسازان با دعوت از تو برای بازی در فیلمشان؛ موقعیت بازیگری تو رو هرچند ناخواسته تضعیف کنند. به همین دلیل سعی می کنم با فیلم نامه ،عوامل خوب و با کارگردان حرفه ای قرار داد ببندم.

* سعید روستایی یا محمدرضا خردمندان؟

هر دو.

* با کدوم احساس راحتی بیشتری  می کردی؟

می خندد.

* با کدوم کار کردن راحت بود؟

در فیلم «بیست و یک روز بعد» چون نقش  اصلی بودم با محمدرضا خردمندان بیشتر ارتباط داشتم؛ ولی کار کردن با سعید روستایی راهم خیلی دوست دارم.

* اسم چند نفر رو می گم نظرتو راجع به این اسامی بگو…

* پیمان معادی

حرفه ای.

* پریناز ایزدیار

مهربون.

* نوید محمد زاده

(می خندد) داداش.

* سعید ملکان

خیلی دوست داشتنی.

* ساره بیات

بی نظیر.

* حمیدرضا آذرنگ

الگو برای من.

* شبنم مقدمی

خواهر.

* شیرین یزدانبخش

(می خندد) مامانم.

* ریما رامین فر

عالی

* حسین شریفی

واقعا داداشم

* کدوم نقش‌ها تو بیشتر دوست داری؟ فیلم «بیست و یک روز بعد» یا «ابد و یک روز»؟

هر دو نقشم در فیلم ها متفاوت بود؛ اگر شبیه به هم بازی می کردم قطعا نقشم در «ابد و یک روز» رو انتخاب می کردم.

* چقدر به کلاس رفتن و تمرین بازیگری اهمیت می دی؟

خیلی زیاد. در حال حاضر کلاس هایم رو می رم و همچنان در آموزشگاه روی بدنم کار می کنم. تمرین حس و بیان و بدن و تمرکز …

* انتقادی که به نوع بازیت دارم اینکه نحوه بیان و ادای دیالوگ تو آن انعطاف بازیت را ندارد!

بله . کاملا قبول دارم و در همین زمینه کار می کنم.

* مجله فیلم که از مجلات با سابقه و تخصصی سینمای ما به حساب می آید نویسندگانش به نوع بازی خوب تو رای مثبت دادند.

خیلی خوشحال شدم. از آنها ممنونم  و خدا رو شکر می کنم که اگر فیلم «بیست و یک روز بعد» در جشنواره آنطور که استحقاقش بود دیده نشد اما با این نمره قبولی ؛ دل محمدرضا خردمندان رو تونستم شاد کنم.

* چند تا سوال خصوصی بپرسم؟

خواهش می کنم.

* در هر صورت بعد از بازی در فیلم مهم «ابد و یک روز» اعتبار خوبی بدست آوردی.. فیلم «بیست و یک روز بعد» قرارداد مالی خوبی باهات امضاء کردند؟

خوب بود.

* از اون دست بچه هایی هستی که دستمزد خودتو با خانواده به اشتراک بگذاری؟

(می خندد) اگر لازم باشد چرا که نه.

* پدر و مادرت فیلم هاتو تماشا کردند؟

بله.

* نظر اونها نسبت به کدوم فیلم مثبت تر بود؟

گفتند «بیست و یک روز بعد» بیشتر دیده شدی.

* کم کم داریم به عید نزدیک می شویم. عیدی گرفتن رو دوست داری؟

(می خندد) بله.

* عیدی زیاد می گیری یا کم؟

زیاد.

*موقع سال تحویل به شیطنت و بازیگوشی فکر می کنی؟

بچه که بودم خیلی شیطون بودم؛ اما الان نه…

* دعای لحظه سال تحویل…از خدا چه درخواستی داری؟

امیدوارم مردم کشورم در صحت و سلامت باشند و پدر و مادرم سایه شان همیشه بالای سرم باشد.

* راستی چه حسی از اسکار فیلم «فروشنده» داشتی؟

خیلی خوشحال شدم. دم آقای اصغر فرهادی گرم که همیشه باعث افتخار کشورمان هستند.

* قطعا دلت می خواهد با او کار کنی؟

(می خندد) یک بار خواب دیدم که با اصغر فرهادی کار می کنم.

* با کدام هنرمندان بیشتر در ارتباطی؟

نوید محمدزاده را خیلی دوست دارم.

نوشته برای بازی در «بیست و یک روز بعد» سه ماه مدرسه نرفتم/ نوید محمد‌زاده را خیلی دوست دارم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

برگزیدگان دهمین جشن منتقدان و نویسندگان سینمایی که با تندیس و لوح یادبود از آنان قدردانی شد، به شرح زیر است:

بهترین فیلم: «ابد و یک روز» به تهیه کنندگی سعید ملکان

بهترین کارگردانی: سعید روستایی برای «ابد و یک روز»

بهترین فیلمنامه: سعید روستایی برای «ابد و یک روز»

بهترین بازیگر نقش اول مرد: پیمان معادی برای «ابد و یک روز»

بهترین نقش مکمل مرد: نوید محمدزاده برای «ابد و یک روز»

بهترین بازیگر نقش اول زن: لیلا حاتمی برای فیلم «من»

در این بخش همچنین پریناز ایزدیار برای «ابد و یک روز» دیپلم افتخار گرفت.

بهترین بازیگر نقش مکمل زن: شبنم مقدمی برای فیلم «نفس»

در این بخش همچنین سارا بهرامی برای بازی در «خانه‌ای در خیابان چهل و یکم» دیپلم افتخار گرفت.

بهترین فیلم‌برداری: هومن بهمنش برای «اژدها وارد می‌شود»

بهترین موسیقی متن: کریستف رضاعی «برای اژدها وارد می‌شود»

بهترین تدوین: هایده صفی‌یاری برای «اژدها وارد می‌شود»

بهترین طراحی صحنه و لباس: امیرحسین قدسی و نگار نعمتی برای «اژدها وارد می‌شود»

بهترین صدای فیلم: سعید بجنوردی، محمدرضا دلپاک و حسن مهدوی برای «لانتوری»

بهترین دستاورد فنی و هنری: سعید ملکان برای طراحی چهره‌پردازی «ابد و یک روز» و امیر رضا معتمدی برای جلوه‌های بصری «سینما نیمکت»

جایزه‌ی خلاقیت و استعداد درخشان جشن نیز به محمد حسین مهدویان برای ساخت فیلم «ایستاده در غبار» رسید.

در این بخش نیز احسان بیگلری برای «برادرم خسرو» دیپلم افتخار گرفت.

همچنین جایزه‌ی ویژه‌ی کارگردانی جشن منتقدان به ابراهیم حاتمی‌کیا برای ساخت «بادیگارد» تعلق گرفت و جایزه‌ی ویژه‌ی بهترین فیلم نیز به سیدرضا میرکریمی برای ساخت فیلم «دختر» اهدا شد.

همچنین هیئت داوران این جشن فیلم «کفشهایم کو!؟» ساخته‌ی کیومرث پوراحمد به تهیه‌کنندگی علی قائم‌مقامی را نیز به دلیل «نگاه انسانی» آن شایسته‌ی قدردانی دانست و از این تهیه‌کننده با اهدای لوح یادبود قدردانی کرد.

در بخش «سینما حقیقت» نیز که به فیلم‌های مستند اختصاص داشت، برگزیدگان منتقدان به شرح زیر معرفی شدند:

تندیس بهترین مستند بلند: کامران حیدری برای «دینگومارو»

دیپلم افتخار بهترین مستند بلند نیز به لقمان خالدی برای ساخت «فصل هرس» اهدا شد.

بهترین مستند نیمه بلند: احسان عمادی برای ساخت «محاکمه»

بهترین مستند کوتاه: آزاده رضائیان مقدم برای «کهریزک-تجریش»

در بخش «شهید آوینی» نیز جایزه بهترین فیلم مستند به «A157» به کارگردانی بهروز نورانی‌پور رسید.

بنا به اعلام برگزارکنندگان جشنواره، جایزه بخش پژوهش فیلم مستند نیز ششم مهر در مراسم اختتامیه جشنواره مطبوعات اهدا می‌شود.

این مراسم با اجرای منصور ضابطیان در سالن بهنام محمدی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شد و چهره‌هایی چون غلامرضا موسوی، سیامک شایقی، سیروس الوند، افسانه بایگان، مانی حقیقی، کریستف رضاعی، ابراهیم حاتمی‌کیا، منیژه حکمت، عزیزالله حاجی‌مشهدی، سعید عقیقی، شیرین یزدان‌بخش، رضا کیانیان، جواد طوسی، امیر جدیدی، رضا بابک، امیرحسین علم‌الهدی، هادی بهروز، هادی حجازی‌فر، پرویز آبنار،خسرو دهقان، مجید برزگر، حسن‌ حسندوست، محمدمهدی عسگرپور، سعید ملکان، پیمان معادی، محمدحسین لطفی، رخشان بنی‌اعتماد، جهانگیر کوثری، مرتضی رزاق‌کریمی، سعید روستایی، همایون اسعدیان، کامران ملکی و… در آن حاضر بودند.

منبع: ایسنا

نوشته «ابد و یک روز» بهترین فیلم جشن منتقدان شد/ «A157» بهترین فیلم بخش «شهیدآوینی»/ واکنش حاتمی‌کیا به توهین به هنرمندان اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بنابراین برای روشن تر شدن موضوع بد نیست به دو آمار نگاهی گذران بیندازیم. اول درصد فیلمهای موسوم به اجتماعی در سینمای ایران.

به جشنواره فجر برویم به عنوان ویترین یکساله‌ی سینمای ایران. سال گذشته و در جشنواره سی و چهارم فجر  ۱۱ فیلم از ۲۵ فیلم بخش مسابقه سینمای ایران، یعنی حدود ۴۵ درصد از آثار را فیلم‌هایی تشکیل می‌دادند که با معیار قرار دادن اشتراک تعاریف مختلف سینمای اجتماعی و با توجه مولفه‌های مرسوم آثار تقریبا مشابه سالهای اخیر می‌توان انها را در دسته این آثار قرار داد.

یکسال قبل و در جشنواره سی و سوم ۱۰ فیلم از ۲۲ فیلم بخش اصلی، یعنی درصدی مشابه دوره سی‌چهارم، را این آثار تشکیل می‌دادند و در جشنواره سی و دوم نیز ۱۲ فیلم از ۳۳ فیلم یعنی ۳۶ درصد. همچنین در جشنواره سی و یکم ۱۰ فیلم از ۲۹ فیلم و در دوره قبل‌ترش ۹ فیلم از ۳۲ فیلم را آثاری تشکیل می‌دادند که طبق عرف جاافتاده بحث‌های سینمایی سالهای اخیر می‌توان آنها را ذیل «سینمای اجتماعی» طبقه‌بندی نمود.

توجه به این نکته ضروریست که این امار تنها آمار بخش اصلی جشنواره فجر است و اگر آمار آثار راه نیافته به جشنواره، آثار فیلم اولی‌های هر سال و همینطور اثار گروه هنر و تجربه را هم به این فیلم‌ها اضافه کنیم، درنهایت به درصدی نزدیک به ۵۰ درصد فیلم‌های هر سال برای آثار اجتماعی خواهیم رسید، رقمی که در سینمای تمام کشورهای دنیا بی‌سابقه است.

با این وجود سوال دوم این است که این فیلم‌ها آیا با اقبال مردم هم مواجه شده‌اند؟ و آیا استقبال نوروز امثال از فیلمی مانند «ابد و یک روز» و فروش بیش از ۱۱ میلیاردی آن را می‌توان به کلیت سینمای اجتماعی تعمیم داد؟ انتهای سال ۹۴ سه فیلم اجتماعی در جمع ده فیلم پرفروش سال قرار داشتند که البته هر سه فیلم هم تا حدودی از کلیشه‌های رایج سینمای اجتماعی تلخ این سالها فاصله گرفته‌ بودند و با وجود پس‌زمینه‌های پررنگ اجتماعی، تلاش کرده بودند تا حتی‌الامکان به سینمای داستانگو نزدیک شوند و مخاطب عام را نیز جذب کنند. اول «کوچه بی‌نام» هاتف علیمردانی که در رده ششم جدول فروش سال قرار گرفت و همینطور فیلم‌های «دوران عاشقی» علیرضا رئیسیان و «عصر یخبندان» مصطفی کیایی که در در نهایت در رتبه‌های نهم و دهم قرار گرفتند. این نکته هم جالب است که به جز کمدی‌ها که همیشه درصد بالایی از فروش سالانه سینمای ایران را تشکیل می‌دهند، با وجود حضور ستاره‌های مطرح در اکثر فیلمهای اجتماعی، مردم در سال گذشته از یک فیلم انیمیشن]پوستر فیلم شاهزاده روم[ بیش از تمام فیلم‌های اجتماعی طول سال استقبال کردند.

توجه به این نکته هم جالب است که مجموع فروش ۴ فیلم اول سال ۹۴ یعنی «محمد رسول‌الله(ص)»، «نهنگ عنبر»، «ایران برگر» و «شاهزاده روم» با فروشی نزدیک به ۳۲ میلیارد، دوبرابر مجموع فروش ۱۰ فیلم اول اجتماعی سال است. توجه به فروش کمتر از یک میلیاردی فیلم «قصه‌ها» با وجود جنجال رسانه‌ای و بهره‌گیری از چندین ستاره شناخته شده هم می‌تواند به خوبی میزان استقبال مردم از فیلم‌های مطرح اجتماعی سال را نشان دهد.

اما یکسال پیش از این و در سال ۹۳ هیچکدام از آثار اجتماعی در جمع ۱۰ فیلم پرفروش سال قرار نگرفتند و تنها فیلم خط ویژه بود که با پس‌زمینه اجتماعی اما با ساختاری کاملا متفاوت از آثار اجتماعی دیگر توانست در رده هفتم فروش قرار بگیرد.

در سال ۹۲ نیز فیلم «هیس دخترها فریاد نمی‌زنند!» به دلیل طرح مسئله‌ای اجتماعی در قالب جنایی توانست در رتبه دوم فروش سالانه قرار بگیرد و دو فیلم «دربند» پرویز شهبازی و «پل چوبی» مهدی کرم‌پور با وجود طرح مسائل سیاسی هم توانستند دربین ۱۰ فیلم پرفروش سال قرار بگیرند تا بازهم تنها شاهد حضور سه فیلم با زمینه‌های اجتماعی در جمع ۱۰ فیلم پرفروش سال باشیم.

سال ۹۱ هم از بین آثار اجتماعی سال فیلم «من مادر هستم» فریدون جیرانی به دلیل تبدیل شدن به جنجالی‌ترین فیلم آن سال توانست مخاطب بسیاری را به خود جلب کند و در نهایت رتبه چهارم فروش را به خود اختصاص دهد. جز این اما تنها اثر نسبتا اجتماعی جمع پرفروش‌های سال فیلمِ «بی‌خود و بی جهت» عبدالرضا کاهانی بود که حتی با حضور رضا عطاران در رتبه هفتم فروش قرار گرفت.

بنابراین آمار فروش چند سال گذشته نشان می‌دهد که استقبال از فیلم «ابد و یک روز» نه یک مشت نمونه خروار، بلکه یک استثنا در سال استثنائی سینما ایران است و با وجود اختصاص نزدیک به ۵۰ درصد تولیدات سالانه سینمای ایران به آثار اجتماعی، این فیلم‌ها حداکثر توانسته‌اند در برخی سالها به ۳۰ درصد آثار پرمخاطب سال برسند و با این وجود با نگاه اقتصادی سرمایه‌گذاری در سینمای اجتماعی با مدل غالبا تلخ این سالها به احتمال فراوان یک سرمایه‌گذاری شکست خورده خواهد بود، مگر اینکه باز شاهد استثنائی خلاف قاعده باشیم.

لینک دانلود: سینمای تلخ اجتماعی به روایت آمار و ارقام

منبع: برنامه هفت

نوشته سینمای اجتماعی به روایت آمار و ارقام/ آیا سرمایه‌گذاری در سینمای اجتماعی تلخ به صرفه است؟ + فیلم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بعضی از انواع تبلیغات البته به اقتضای زمان به سینما اضافه شدند که از جمله آنها می‌توان تیزرهای تلویزیونی و یا طراحی سایت اختصاصی و … را نام برد؛ اما نکته مهم حضور ثابت تبلیغات محیطی از ابتدای تاریخ سینما تا به امروز است. تبلیغاتی که در ابتدا شاید فقط یک دست نوشته بر شیشه سینماها یا بنری نقاشی شده بر سر در سالن نمایش بود.

باگذشت سالها و پیشرفت تکنولوژی، تبلیغات محیطی نیز دستخوش تغییراتی شد و  دست‌نوشته‌های جذاب روی شیشه‌های سینما، جایشان را به عکسهای سیاه‌وسفید دادند. در این زمان دیگر کسی با دیدن یک جمله روی شیشه سینما ترغیب به دیدن فیلمی نمی‌شد. در فضایی که فیلم با ستارگان شناخته می‌شد، هواخواهان در پی عکسهای منتشر شده از فیلم با حضور ستارگان محبوبشان بودند تا بتوانند با فیلم ارتباط اولیه برقرار کنند و به تماشای فیلم بروند.

عمر عکسهای سیاه‌وسفید هم گویی به سر رسید و این بار رنگها بودند که در ظهور تکنی‌کالر، فاتح چشمان مخاطبان سینما شدند. عکسهای رنگی ،بیلبوردها و پوسترهای خیره کننده وظیفه سنگین تبلیغات را بر عهده گرفتند و تا امروز با تغییراتی اندک ایفای نقش کردند.

سینما در ایران هرچند ۱۱۵ سال دارد؛ اما نسبت به سینمای جهان به لحاظ تبلیغات محیطی دچار ضعفهایی غیر قابل‌انکار است. سینمای ایران در فضای تبلیغات گرافیکی رقیب چندان خوبی برای جریان سینمای غرب یا حتی شرق نیست. شاید بخشی از این مساله نوپا بودن هنر گرافیک نوین باشد، هنری که پدرش مرتضی ممیز، هنرمندی بسیار معاصر است.

بخشی از تبلیغات محیطی را پوسترهایی تشکیل می‌دهند که مختص به یک فیلم طراحی می‌شود تا در معرض دید عموم قرار می‌گیرد. پوستر تبلیغاتی فیلمها در ایران، عموماً با کم‌دقتی و بی‌مهری فیلمسازان مواجه می‌شود و نگاه عمیقی نسبت به طراحی این  تبلیغات مهم وجود ندارد.

در این یادداشت قصد است با نگاهی اجمالی به پوسترهای فیلمهای اکران شده  از ابتدای سال ۹۵ تاکنون، جنبه‌های فنی و هنری این پوسترها را نیز به چالش کشیم تا دریابیم آیا این پوسترها می‌توانند در جلب مخاطب و باز کردن پایه آنان به سینما موفق عمل کنند.

در گام نخست باید گفت پوستر فیلمها را می‌توان به چند دسته تقسیم کرد. دسته نخست پوسترهایی هستند که سیاست بازیگر محوری را اتخاذ کرده‌اند و با این کار قصد جذب هواداران یک ستاره سینمایی را دارند. این گونه پوسترها علاوه بر تسهیل فضای ستاره‌سازی، به مرور از کیفیت پوسترهای سینما می‌کاهد. مخاطبی به واسطه پوستر جذب بازیگر می‌شود و جالب آنکه در چنین سینمایی کیفیت نسبتاً بی‌معناست. البته این گونه پوسترها خود به دو دسته تقسیم می‌شون: ۱- پوسترهای خالی از دیدگاه هنری و ۲ – پوسترهای جذاب.

پوستر فیلم «من سالوادور نیستم» را می‌توان پرچمدار پوسترهای خالی از دیدگاه هنری دانست. هرچند این گونه پوسترها تکلیفشان مشخص است و می‌توان آن را هم‌تراز پوستر نمایشهای آزاد دانست؛ اما به نظر می‌رسد دسته دوم ضربه بیشتری به ارزشهای هنری سینما وارد خواهد کرد. چرا که با ایجاد جذابیت هنری ذهن مخاطب را از بی‌کیفیتی منحرف می‌کند و از طرفی فیلمسازان را قانع می‌کند تا ایرادی به طراحان پوستر وارد نکنند و همه این نکات باعث شده تا امروز به ندرت و کمتر از انگشتان یک دست، پوستر فیلمی با استاندارد هنری بیابیم. این در حالی است که صنعت فیلمسازی توانایی میلیاردی شدن و خرج کردن برای تبلیغات محیطی دارد که به افزایش درآمد این صنعت کمک می‌کند،؛ اما به نظر می‌رسد بخش ناچیزی از درآمدها صرف بهبود فضای تبلیغاتی می‌شود.

در این وانفسا نباید حضور پوسترهای با کیفیت را نادیده گرفت. پوستر فیلمهایی چون «ایستاده در غبار» که علاوه بر کیفیت خوب روایتگری، توانایی جذب مخاطب نیز دارند و می‌توان آنها را برترین پوسترهای تبلیغی فیلمهای اکران‌شده بهار ۹۵ برشمرد. در این بخش نیز می‌توان دسته‌بندی متوسط و  خلاق را ارائه داد. پوستر فیلم «خشم و هیاهو» را می‌توان از پرچمداران دسته متوسط در این بخش دانست.

در ادامه به بررسی جزئیات پوستر فیلمهای اکران شده در بهار ۹۵ می‌پردازیم.

من سالوادور نیستم

این پوستر را می‌توان به جرأت صدرنشین بدترین پوسترهای بهار ۹۵ معرفی کرد. بازیگر محوری محض، تنها داشته‌ی این پوستر برای ارائه است. حتی سایه بازیگران نیز در پوستر وجود ندارد. پوستر چندان روایتگر نیست و از محتوا و المانهای آن نمی‌توان چیز جز یک مثلث شاید عشقی دریافت. مثلثی که یک رأسش رضا عطاران در قالب مردی آن‌چنانی – با سر کچل و تیپی خاص – است و دو زن در دو رأس دیگر، یکی سنتی و احتمالاً پرخاشگر – با آن انگشت سبابه نشانه گرفته – و دیگری لوند و عشوه‌گر با المانهای اروتیک – با شستی در دهان – است.

شاید برای مخاطب ایرانی دیدن ریوالدو در یک فیلم ایرانی جذاب باشد؛ اما نشانگان جنسی پوستر به قدری صریح و دم‌دستی است که طراح پوستر و البته عوامل فروش فیلم چندان رغبتی به برجسته‌سازی ریوالدو ندارند و همان زن برزیلی توانایی و کشش جذب مخاطب را به دوش خواهد کشید. در حوزه تایپوگرافی نیز طراح به شدت فشل عمل کرده است. در حالی که بخشی از اطلاعات در حاشیه لباس عطاران و طبق شکستگی و برآمدگیها چیدمان شده‌اند، بخش عمده‌ای از اطلاعات بدون درک درستی از قواعد بیرون از کادر چیده شده‌اند.

کفشهایم کو؟

این فیلم داستان مردی است درگیر بیماری آلزایمر؛ اما پوستر هیچ نشانی از این موضوع ندارد و به هیچ عنوان روایتگر نیست. باز هم ملاک بازیگر محوری است و البته از دسته دوم و عوام فریب. پوستر این فیلم با چهره خندان بازیگران فیلم رو به مخاطب و رنگها درآمیخته است تا از پوسترهایی باشد که ویرانگر صنعت سینما در بلند مدت لقب گیرد. پوستر حتی فضا و اتمسفر را فیلم القا نمی‌کند و مخاطب با اعتماد به پوستر، در تماشای فیلم، با چیز متفاوتی روبرو می‌شود.

رسوایی ۲

تصویر اکبر عبدی در محوریت اصلی پوستر، با آرمانگرایی درونی فیلم همراه می‌شود. باید گفت با یک بازیگر‌محوری مطلق روبرو نیستیم. اکبر عبدی در قامت روحانی نقش اول فیلم قرار است حکم یک قهرمان سینمایی را داشته باش؛ پس تصویر او، با هیبت قهرمانانه و شاید اسطوره‌ای، دقیقاً در میانه پوستر قرار گرفته است. پس‌زمینه پوستر نیز باعث تقویت رویدادهای آخرزمانی اثر می‌شود که کارگردان و تهیه‌کننده فیلم خواهان ارائه آن هستد.

در طراحی لوگو، طراح با دریافت عنصر زلزله، با استفاده از ترک قصد القای آن دارد، ترکها دقیقاً پایه‌های نگاه‌دارنده واژه «رسوایی» هستند. با این حال نقطه ضعف آن چیدمان چهار تصویری است که قرار است معرف دیگر بازیگران فیلم باشند؛ اما این تصاویر صرفاً یک چیدمان دم‌دستی است؛ بدون بهره‌گیری از پس‌زمینه‌ مشترک و توانایی روایتگری.

خنده‌های آتوسا

پوستر فیلم هر چند سعی داشته بازیگران را در راهرو قطار نشان دهد؛ اما حضور پررنگ بازیگران و پر شدن فضای پوستر، پس زمینه را از  ذهن مخاطب دور می‌کند. این فیلم بنا به موضوع اجتماعی، قابلیت فراوانی برای طراحی پوستری خاص دارد. آن هم در فیلمی که لوکیشن اصلی آن قطار است. شاید استفاده از یک کوپه به عنوان لوکیشن عکاسی می‌توانست پوستر این فیلم را به یک عکس صحنه‌پردازی شده کامل با تمام المانهای یک پوستر حرفه‌ای تبدیل کند. شاید چون این فیلم در جشنواره شرکت نکرده بود باعث شده تا فیلمسازان این فیلم راضی به این پوستر ضعیف شوند.هر چند بازیگران مشهور این فیلم نیاز تبلیغاتی کامل را  به مخاطبان ارائه می‌کنند. با تمام این اوصاف این پوستر نیز بازیگر محور است و از رسالت تبلیغات محیطی پوستر جامانده است. کافی در تاریخ سینما به سراغ فیلمهایی با لوکشین قطار رویم تا متوجه شوید چگونه می‌توان قطار را به عنوان یک شخصیت دراماتیک در پوستر نیز نمایان کرد.

عادت نمی‌کنیم

آیا شما با دیدن این پوستر به تماشای این فیلم می‌نشینید؟ این پوستر چه آوردی برای فیلم دارد؟

پوستر فیلم «عادت نمی‌کنیم» هیچ چیزی برای جذب مخاطب ایرانی ندارد؛ حتی بازیگران محوری این پوستر نمی‌توانند جذب کننده باشد. چرا؟ چون چهره تمامی بازیگران نوید یک فیلم متاثرکننده به مخاطب می‌دهد. مخاطبی که نشان داده فیلمهای کمدی را بهتر تماشا می‌کند؛ علتی برای تماشای این فیلم نمی‌یابد. مشخصاً مخاطبان این فیلم خاص هستند؛ اما نه تنها پوستر خاص نیست، بلکه هیچکس جذب قیافه ناراحت و اخم آلود بازیگران هم نمی‌شود. می‌توان گفت این پوستر حتی در بازیگر محوری هم موفق ظاهر نشده و از پوسترهای ضعیف در این مجموعه است.

یک دزدی عاشقانه

اگر مخاطب دائم سینما باشید؛ تبلیغات تیزر این فیلم را از مدتها پیش ابتدای فیلمهای سینما دیده‌اید. تیزری که بررسی آن در این مقال نمی‌گنجد؛ ولی قطعاً باعث فروش میلیاردی این فیلم بوده است. این  اتفاقی است که در پوستر این فیلم هرگز رخ نداده و شاید با یک نگاه سطحی به راحتی بتوان تشخیص داد که حتی عکس بازیگران حاضر در پوستر نیز از فیلم جدا شده و یک عکس مشخص برای طراحی پوستر هم نیست. شاید هنرنمایی پوستر در طراحی لوگوتایپ باشد که نقطه «دزدی» سوراخ کلید است و شق «عاشقانه» کلید و استعاره‌ای کلید عشق است.

بارکد

پوستر فیلم بارکد، فقط یک تایپوگرافی دارد. پوستری با رنگ بندی خاص که شاید خودنمایی اولیه داشته باشد؛ اما هیچکدام از فاکتورهای یک پوستر درجه اول تبلیغاتی را ندارد. اگر هنوز به سینما نرفته باشید، احساس می‌کنید سحر دولتشاهی نقش اول این فیلم است. حضور سه بازیگر در وسط یک پس‌زمینه‌ای گنگ از یک شهر ارائه می‌دهد؛ چیزی میان یک خرابه یا شهری شیک، همان تضادی که بر فیلم حاکم است. اما تا کی قرار است تمام قد از بازیگر مشهور فیلم عکس بگیریم و آن را با تلفیق ابزار گرافیکی و نرم‌افزاری، چیزی به نام یک پوستر به  مخاطب ارائه دهیم. عکسهای مربعی زیر پوستر که خود یک فاجعه است که اساساً نیاز به بررسی ندارد. حضور المان شهرت با تلفیق تصویری مناسبتر به نظر می‌رسد تا استفاده از کادر مربعی بی‌معنی در پایین تصویر، درواقع همان عملکرد نمایش تصویر بازغی بر کاپشن محسن کیایی می‌توانست به سایر بازیگران تسری داده شود.

با این حال لوگوتایپ پوستر با بهره‌گیری از شکل بارکد و اشعه مادون قرمز، هوشمندانه است.

ابد و یک روز

پوستر این فیلم را می‌توان از دسته پوسترهای بازیگر محور خارج کرد، هرچند بازیگران نقش کلیدی پوستر هستند. با اغماض این پوستر بیشتر در دسته دوم پوسترها یعنی پوسترهای با کیفیت قرار می‌گیرد. پوستر با استفاده از فضای حیاط خانه  و جدا کردن  نقش اصلی فیلم  از بقیه اعضای خانواده کمی به درک اولیه داستان کمک می‌کند. در واقع هم روایتگر است و هم اتمسفر و فضای فیلم را بدون خدشه به مخاطب انتقال می‌دهد. چهره بازیگر اصلی نشان بدبختی و مصیبت است و لباسهای در دست بازیگر نقش اول نشان از سختی کشیدن او در خانواده دارد؛ در صورتی که هر کدام از دیگر بازیگران با چهره‌ای طلبکار به تصویر کشیده شده‌اند. در کل این پوستر هر چند بازیگر را زیاد به نمایش کشیده است؛ اما کمی به سمت مفهوم‌گرایی و ارائه داستان حرکت کرده‌است.

بادیگارد

ابراهیم حاتمی کیا در زمینه تبلیغات محیطی کمتر دخالت می‌کند و آن را به تیم اجرایی کار می‌سپارد. این عدم نظارت باعث پایین آمدن سطح کیفی کار می‌شود. یکی از علتهای عقب ماندن فیلم بادیگارد از دیگر رقیبان می‌توان نبود جذابیت بصری در پوستر دانست؛ آن هم در فشار هجمه‌هایی که به فیلم وارد شد. حضور پرویز پرستویی به عنوان بازیگر محبوب و در سیاهی لباسش یک تصویر از فیلم.  شاید در نگاه اول پوستر بی کیفیتی نباشد.اما همه داستان را برای مخاطب رو می‌کند.

بخش دیگر این تبلیغات محیطی تایپوگرافی بود که تاکید زیادی هم بر آن شد و حتی بخشی از پوستر نیز هست. این لوگوتایپ را می‌توان حداقل شکل کار دانست و به آن لقب رفع تکلیف داد.

خشم و هیاهو

تاریکی زمینه پوستر در کنار نورهای موجود در پس‌زمینه، حسی وهم‌آلود و رمز‌آلود از داستان به مخاطب القا می‌کند. استفاده این پوستر از چهره بازیگران به صورت نیمرخ باز هم برای وهم بیشتر است. از طرفی صورت یک شخصیت را عصبانی می‌بینیم و شخصیت دیگر همراه با نگاهی محبت‌آمیز است.تمام این المانها به کمک خلاصه منتشر شده از داستان می‌آید که می‌گوید: «زندگی به من آموخت که هیچ چیز از هیچ کس بعید نیست!»

از طرفی نورهای پس‌زمینه که روی صورت شخصیت زن بیشتر است، نشانه‌ای برای مخاطبی است که قرار است تا انتهای فیلم نتواند حق را از باطل تشخیص دهد. نکته قابل تامل آن است که آنچه از بازیگران در پوستر به تصویر کشیده شده است، گامی است برای درک شخصیت‌پردازی سیدی در فیلم.

مرگ ماهی

پوستر این فیلم را می‌توان یکی از سه پوستر برتر این مجموعه دانست. مخاطب با دیدن این پوستر در اولین نگاه متوجه می‌شود این فیلم در مورد یک خانواده و رابطه آنهاست. عکس کامل خانواده امروزی در کنار عکسهای چند نفره قدیمی نشان می‌دهد این خانواده پس از مدتها دور هم جمع شده‌اند و البته استفاده خوبی از قابهای تصویر شده است که گریزی به یکی از خرده‌داستان‌های فیلم دارد. از طرفی قابها روی یک طاقچه قدیمی قرار دارد و دیوار نیز ترک برداشته که نشان بر وجود اختلاف و نابه‌سامانی در فیلم دارد.

در مورد تایپوگرافی پوستر، استفاده از خط ایرانی، زرنگی طراح بوده تا هرچه بیشتر این خانواده را یک خانواده ایرانی قدیمی با اداب و رسوم خاص تشبیه کند. در کل این نگاه روایتگر پوستر به مخاطب کمک می‌کند با دیدگاه درست به تماشای فیلم بنشیند. از اتفاقات جالب این پوستر حضور تعداد زیادی از بازیگران است که البته ربطی به بازیگر محوری ندارد؛ چرا که بازیگر در اختیار پوستر است نه پوستر در اختیار بازیگر.

اژدها وارد می‌شود

اولین چیزی که در پوستر به چشم می‌آید تایپوگرافی عجیب آن است که شباهت عجیبی به تایپوگرافی فیلمهای قبل از انقلاب دارد و به راحتی مخاطب را به همان زمان می‌برد؛ یعنی دقیقا زمانی که فیلم آن را روایت می‌کند. نکته بعدی  رنگ‌بندی پوستر و مخصوصاً رنگ قرمز روی تصویر زمینه است که روایتگر اتمسفر فیلم است. ماشین زرد رنگ و نقش اول فیلم که اندیشناک به آن تکیه زده و در پشت سر قبرستان و کشتی به گل نشسته‌ای را دارد که مخاطب را در کل زمان فیلم درگیر یافت المانها می‌کند؛ اما این پایان آرمانگرایی این پوستر نیست و با دقت در پوستر می‌توان رد دست‌نوشتهایی را دید که بعد از تماشای فیلم معلوم می‌شود نوشته‌های روی دیواره کشتی است و مرقومه‌ای از داستان ملکوت.

جالب این است که حضور بازیگر کمتر شناخته شده در پوستر باعث شده تا مردم برای دیدن فیلم به سینما بروند نه دیدن بازیگر. این شاید در آینده نزدیک باعث فروش کمتر فیلم شود؛ ولی قطعا در بلند مدت به نفع سینما و فیلمسازان خواهد بود.

ایستاده در غبار

«ایستاده در غبار» فیلمی قهرمان محور و بر اساس زندگی یک قهرمان است. بنابراین پوستر نیز قهرمان محور طراحی شده است. اصول استفاده از نیمرخ  بازیگر کمک کرده تا خود بازیگر بی‌اهمیت شود و شخصیت و نقش بازیگر جلوه کند. زمینه کوهی را روایت می‌کند که با وجود سرما و بوران و برف سربازها از آن بالا می‌روند. قهرمان داستان در ابعاد بزرگتری از دیگر سربازان؛ ولی در میان آنها دیده می‌شود. قهرمان داستان هرچند سر به زیر اما استوار در صحنه بر روی کوه در حرکت است؛ تا کوه که نماد ایستادگی است زیر پوتینهایش جا بماند. کمی جلوه تصویر سازی دادن به پوستر، آن را از فضای واقعی دور کرده و قهرمان را خارق‌العاده‌تر به تصویر می‌کشد.

قهرمان داستان البته تنها  و استوار و بی توجه به اطراف به سمت هدف در حرکت است. تمام این نکات، پوستر این فیلم را به سمت پوسترهایی در سطح کلاس اول سینمای جهان برده است. تایپوگرافی پوستر نیز برای همخوانی با پوستر ایستاده و کشیده به نظر می‌رسد و البته از دانه های برف نیز بی نصیب نمانده است.

به این ترتیب پوسترهای بررسی شده را می‌توان به شرح زیر سطح بندی و درجه بندی کرد:

۱-ایستاده در غبار

۲- اژدها وارد می‌شود

۳- مرگ ماهی

۴- خشم و هیاهو

۵- ابد و یک روز

۶- بادیگارد

۷- بارکد

۸- رسوایی۲

۹- عادت نمی‌کنیم

۱۰- خنده‌های آتوسا

۱۱- کفشهایم کو؟

۱۲- یک دزدی عاشقانه

۱۳- من سالوادور نیستم

باید دقت داشت که پوسترهای بررسی شده فقط پوستر اصلی هر فیلم است که فیلمها با آن شناخته خواهندشد.

در پایان و با بررسی این مجموعه به راحتی میتوان نتیجه گرفت اوضاع طراحی پوستر تبلیغاتی فیلمها در ایران اصلا خوب نیست و بهتر است همه به فکر تغییر این روند باشیم.از مخاطب سینما گرفته تا فیلمسازان. چراکه اگر مطالبه از سمت مخاطب شکل نگیرد، فیلمسازان هرگز به فکر تغییر رویه نخواهند افتاد. تغییر رویه‌ای که می‌تواند تبلیغات محیطی را بهبود بخشد و بخش عمده‌ای از وظیفه جذب مخاطب را برعهده گیرد.

منبع: تسنیم

نوشته بهترین و بدترین پوستر فیلم‌های اکران شده در بهار ۹۵ کدامند؟/ بازیگر محوری یا آرمانگرایی؛ مسئله این است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم‌های «ابد و یک روز»، «بادیگارد»، «من سالوادور نیستم» و «کفش هایم کو» چهار اثری بودند که با تصمیم شورای صنفی نمایش مجوز پیدا کردند تا در سانس‌هایی خارج از سانس موظفی سینماهای تهران، یعنی از ساعت ۱۱ شب تا یک ساعت قبل از اذان صبح در قالب طرح اکران افطار تا سحر به روی پرده بروند.

این طرح که با جهت رونق بخشیدن بیش از پیش سینماها مطرح شده بود، با استقبال سینماداران نیز روبرو شد، اما به نظر می‌رسد در مرحله اجرا از روال عادی و قانونی خود خارج شده است.

با نگاهی به جدول فروش هفتگی در سایت سینماتیکت – به عنوان منبع رسمی اعلام شده از سوی وزارت ارشاد در زمینه اعلام میزان فروش فیلم‌های سینمایی- متوجه این موضوع شدیم که فیلم سینمایی «ابد و یک روز» که بیش از ۱۰۰ روز از اکران آن می‌گذرد، در حال حاضر ۶۵ سالن سینما را در اختیار دارد. این در حالی است که فیلم‌هایی همچون «ایستاده در غبار» و «عادت نمی‌کنیم» که جز تازه‌ترین آثار اکران شده در سینماها هستند به ترتیب ۵۵ و ۵۱ سالن در اختیار دارند!

نکته جالب آن که براساس طرح اعلام شده از سوی شورای صنفی نمایش سینماهای شرکت کننده در این طرح فقط مجاز به بلیط فروشی در ساعتی خارجی از زمان موظفی خود یعنی ساعت ۱۱ شب تا یک ساعت قبل از اذان صبح هستند این درحالی است که بسیاری از سینماهای تهران در ساعت‌های قبل از افطار و در چندین سانس مختلف اقدام به بلیط فروشی برای «ابد ویک روز» می‌کنند.

در همین رابطه با غلامرضا فرجی، سخنگوی شورای صنفی نمایش تماس گرفتیم تا در ارتباط با تعداد بالای سینماهای اختصاص یافته به فیلم «ابد و یک روز» آن هم در شرایطی که بیش از ۹۸ روز از اکران آن می‌گذرد، بپرسیم. فرجی در گفت‌وگو با خبرنگار سوره سینما در توضیح چرایی این اتفاق گفت: دلیل این موضوع آن است که سقف اکران ۱۰ هفته‌ای مختص سینماهای تهران است و بسیاری از سینماهای شهرستان‌ها که پیش از این در حال نمایش آثار دیگر بودند، حالا به سراغ اکران «ابد و یک روز» آمده‌اند.

وی افزود: سینماگران بخش خصوصی تنها به فکر فروش خود هستند و کاری به نام فیلم و یا کارگردان آن ندارند؛ این موضوع باعث شده تا به یک باره تعداد سالن‌ها این فیلم بیشتر شود. البته اکران تمامی آثار مربوط به نوبت اول اکران نوروزی با رسیدن نوبت اکران عید فطر در همه سینماها خاتمه می‌یابد.

فرجی در پاسخ به سوال دیگر «سوره سینما» در ارتباط با نمایش «ابد و یک روز» در ساعتی خارج از زمان موظفی سینماهای تهران گفت: براساس طرح اکران افطار تا سحر، سینماها فقط مجازند که ۴ فیلم اکران نوروزی را در ساعتی خارج از زمان موظفی خود اکران نمایند و در صورتی که سینمایی در ساعت پیش از این زمان اقدام به بلیط فروشی برای فیلم‌ها کند، تخلف کرده است و با آن‌ها برخورد خواهد شد.

نوشته چرا «ابد و یک روز» پس از گذشت ۱۰۰ روز همچنان با بیشترین تعداد سالن به اکران عادی‌ش ادامه می‌دهد؟/ سخنگوی شورای صنفی نمایش: فروش بلیط این فیلم در ساعات عادی تخلف است و باید پیگیری شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم «ابد و یک روز» در بخش مسابقه و نگاه نو سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر حضور داشت و برنده ۹ سیمرغ بلورین شد.

عوامل فیلم «ابد و یک روز» عبارتند از :

نویسنده و کارگردان: سعید روستایی، مشاور کارگردان: مازیار میری، مدیر فیلمبرداری: علی قاضی، مدیر تولید: محمدرضا منصوری، طراح چهره پردازی: سعید ملکان، تدوین: بهرام دهقانی، صداگذار: علیرضا علویان، صدابردار: امین میرشکاری، طراح صحنه: محسن نصرالهی، طراح لباس: غزاله معتمد، موسیقی: امید رییس دانا، برنامه ریز و دستیار اول کارگردان: علیرضا نسائی، منشی صحنه: ندا قائدی، عکاس: امیر حسین شجاعی، مشاور رسانه ای: بیتا موسوی، مدیر تدارکات: محمد حیدر قلی فرد و تهیه کننده: سعید ملکان.

پیمان معادی، نوید محمدزاده، پریناز ایزدیار، ریما رامین فر، شبنم مقدمی، شیرین یزدان بخش، معصومه رحمانی، مهدی قربانی، محمد علیمحمدی، اسماعیل گرجی، امیررضا فلاح بازیگران اثر هستند.

سعید روستایی، سعید ملکان، علی علایی (منتقد) و جمعی دیگر از عوامل و بازیگران فیلم ، مهمانان سیصد و نود و یکمین نشست باشگاه فیلم تهران هستند.‌

علاقه‌مندان برای حضور دراین نشست می‌توانند به فرهنگسرای ارسباران واقع در خیابان شریعتی بالاتر از پل سیدخندان‌، خیابان جلفا مراجعه و یا با شماره‌های ۲۰- ۲۲۸۷۲۸۱۸ تماس بگیرند.

نوشته «ابد و یک روز» در فرهنگ‌سرای ارسباران اکران و نقد می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اما نکته حایز اهمیت این است که  در دی ماه سال گذشته وقتی تبلیغات ماهواره ای محصولات فرهنگی به اوج خود رسیده بود با پادرمیانی رئیس سازمان سینمایی با متخلفان که تعداد آن ها کم هم نبود برخورد قاطعی صورت نگرفت . براساس پیگیری های خبرنگار سینمایی فارس این بار شرایط متفاوت است زیرا بسیاری از موارد که در ماهواره تبلیغ شده است بخش هایی از فیلم بوده که در سالن سینما به نمایش درآمده است اما دوتهیه کننده ای که به دادگاه احضار شدند این بار علاوه بر تخلف از قوانین کشور درباره تبلیغات در رسانه های معاند، بخش هایی از فیلم هایشان را به عنوان تبلیغات به رسانه معاند ارایه دادند که با تصمیم شورای پروانه نمایش آن بخش ها یا از فیلم حذف شده و یا میزان آن به یک یا چند پلان کوتاه تقلیل یافته است. اما متاسفانه تهیه کنندگان که صاحبان آثار هستند از فرصتی که شبکه های معاند با مبالغ بسیار ناچیز در اختیار آن ها قرارداده بهره برده و بخش هایی از فیلم را به عنوان تبلیغات در اختیار رسانه های معاند قرار دادند که در سینماهای کشور یا اجازه پخش نداشتند و از فیلم حذف شده و یا پلان های کمی از آن صحنه در فیلم وجود دارد به طور مثال میزان رقصی که در فیلم «ابدو یک روز» است بسیار کوتاه است اما در شبکه های ماهواره ای این صحنه از فیلم به صورت کامل پخش می شود که در سینما به این صورت نیست. همچنین در فیلم «پنجاه کیلو آلبالو» تمام موسیقی‌های لس‌آنجلسی آن در نمایش عمومی حذف شده است اما در تبلیغات ماهواره ای از موسیقی‌های لس‌آنجلسی استفاده شده است.

با توجه به خلاء قانونی که در حوزه تبلیغات در شبکه های ماهواره ای وجود دارد، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی  وقتی با تخلف تهیه کنندگان مواجه شد به وظیفه خود که مشخص‌کردن  موارد تخلف  و تذکر (به صورت کتبی) عمل کرده است اما برخورد با متخلفان در حیطه مسوولیت دستگاه‌های دیگر قرار دارد که موارد تخلف را باید پیگیری کنند.

به نظر می رسد با توجه به تعهداتی که تهیه کنندگان برای تبلیغ فیلم هایشان در رسانه ملی دارند، تخلف تهیه کننده فیلم «ابد و یک روز» بیشتر خواهد بود زیرا در تعهداتی که تنظیم شده است تهیه کنندگان موظف به عدم ارایه تبلیغات فیلم به شبکه های ماهواره ای می شوند. تهیه کننده این فیلم علاوه بر زیرپا گذاردن قانون باید به این مهم هم توجه می داشت که به بخش تبلیغات رسانه ملی تعهد داده است و نباید خلاف آن عمل می کرد و این تخلف نیز به تخلفاتش اضافه می شود و رسانه ملی هم می تواند از این تهیه کننده متخلف شکایت کند.

اما در این شرایط که وزارت ارشاد  در حوزه فرهنگ تنها عنصر حاکمیتی و نظارتی است باید از اقدام قوه قضائیه و رسانه ملی حمایت کند و تا حل نشدن خلاء قانونی  در خصوص برخورد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با متخلفین ، بهتر است  به این مهم توجه داشته باشد که با تهیه کنندگان متخلف برخورد کند و حداقل کاری که در این میان می تواند انجام دهد این است که با تقاضاهای ساخت این تهیه کنندگان (که بعضا دو یا سه فیلمنامه است)، موافقت نکند این حداقل انتظاری است که از وزارت ارشاد در شرایط فعلی _ خلاء قانونی در برخورد با این متخلفین _ می رود. علاوه بر دستگاه های مربوطه باید وزارت ارشاد هم جلو عده ای سودجو که از این خلاء قانونی بهره می برند ،برخورد کند.

منبع: فارس

نوشته آیا وزارت‌ارشاد در قبال تخلف تهیه‌کنندگان احضار شده همچنان سکوت می‌کند؟! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی در پاسخ به سوال دانشجویان که مسعود فراستی این فیلم را بدترین فیلم جشنواره می دانست افزود: مسعود فراستی در اصل نه درباره داستان و ساختار فیلم صحبت نکرده است بلکه او بهترین فیلم جشنواره فجر را بدترین فیلم عنوان کرده است.

به گفته وی، مسعود فراستی برای سانسور فیلم ها خط دهی می کند، اگر شمقدری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی شده بود او نیز رئیس سازمان سینمایی می شد.

وی گفت: شرایطی را پیش آوردند تا جلوی اکران این فیلم را بگیرند که خوشبختانه این فیلم اکران شد و مردم از آن استقبال کردند.این بخش از سخنان سعید روستایی با استقبال و تشویق دانشجویان حاضر در نشست پرسش و پاسخ همراه شد.

وی در خصوص حضور بازیگرانی چون پیمان معادی در این فیلم نیز گفت: معادی از بازیگران خوب سینمای ایران است که پس از فیلم جدایی جدایی نادر از سیمین یکصد فیلمنامه به دستش رسید و در بین فیلم ها «ابد و یک روز» را انتخاب کرد.

اکران و نشست نقد و بررسی این فیلم از سوی انجمن اسلامی دانشجویان پیرو خط امام دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد برگزار شد که با استقبال دانشجویان همراه شد.

در نشست پرسش و پاسخ این فیلم، معصومه رحمانی بازیگر و محسن نصراللهی طراح صحنه فیلم نیز حضور داشتند.

منبع: ایرنا

نوشته کارگردان «ابد و یک روز»: مسعود فراستی برای سانسور فیلم‌ها خط دهی می‌کند! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود : فیلم سینمایی «ماهی سیاه کوچولو» قصه فیلم تکراری نیست. استفاده از سوژه های اجتماعی انقلابی از نکات خوب فیلم است. در حقیقت چیزهایی را خواستند به تصویر بکشند که دیگران به آن توجه نداشته اند و بودن اینگونه فیلم ها در سبد کالای خرید مردم در شبکه نمایش خانگی میتواند تاثیر بسزایی داشته باشد.

همچنین اواخر اردیبهشت ماه فیلم سینمایی «استرداد» ساخته علی غفاری توسط موسسه هنرهای تصویری سوره توزیع می شود.

وی درباره قرارداد توزیع شبکه نمایش خانگی فیلم های جشنواره فیلم فجر توسط موسسه هنرهای تصویری سوره گفت: ما با تمام فیلم ها مذاکره می کنیم و با صاحبان آثار تعامل می‌کنیم. هم اینک فیلم سینمایی «زاپاس» توسط موسسه هنرهای تصویری سوره خریداری شده است و به صورت قطعی بعد از اکران فیلم درزمان مناسب توزیع می شود.

خندق آبادی درباره توزیع فیلم «ابد و یک روز» توضیح داد: تنها فیلم قطعی شده فیلم «زاپاس» است و هنوز هیچ فیلم دیگری برای توزیع قطعی نشده است.

بنابراین گزارش، فیلم سینمایی «زاپاس» ساخته برزو نیک‌نژاد توسط حوزه‌هنری‌سازمان تبلیغات اسلامی اکران و توزیع فیلم در شبکه نمایش خانگی آن نیز توسط این موسسه هنرهای تصویری سوره انجام می‌شود.

نوشته «ماهی سیاه کوچولو» در شبکه نمایش خانگی سوره توزیع شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

تاریخ روابط ایران و افغانستان به عنوان دو کشور مستقل از یکدیگر به سال ۱۲۳۶ هجری خورشیدی باز می گردد، زمانی که بریتانیا که بر هندوستان تسلط کامل داشت قرارداد «پاریس» را به قاجار ها تحمیل کرد و نماینده ایران عهدنامه ای را امضا کرد که بر اساس آن ایران استقلال افغانستان را به رسمیت می شناخت. از آن تاریخ حدود ۱۵۹ سال گذشته است و این یک قرن و خرده در برابر پیوندهای عمیق تاریخی، فرهنگی و اجتماعی میان مردم دو سوی مرز تقریبا هیچ است.

بر خلاف ادبیات که میان ایران و افغانستان فصل مشترک و پیوند دهنده به شمار می رود، سینما هیج وقت نتوانسته است بین این دو همسایه به عنوان عامل وحدت بخش فرهنگی عمل کند. شاید مشکل اینجا است که برخلاف ادبیات که پدیده ای بومی است، سینما را غربی هایی به این کشورها آورده اند که روزگاری باعث جداشدنشان از یکدیگر بوده اند.

ایران، افغانستان، پاکستان

تقریبا همزمان با آغاز جنگ تحمیلی و سال های اولیه عمر سینمای بعد از انقلاب، خاک افغانستان توسط شوروی اشغال شد. این اشغالگری باعث مهاجرت افغان های جنگ زده به سمت ایران شد. کشورمان که درگیر جنگی تحمیلی بود، میزبان آوارگان افغانستانی شد. مصائب افغان ها باعث شد تا اولین فیلم سینمایی ایرانی با موضوع افغان های مهاجر در سال ۱۳۶۷ توسط محسن مخملباف کارگردان به ظاهر دو آتشه انقلابی آن روزها ساخته شد.

بایسیکل ران داستان تلاش یک مهاجر افغان در پاکستان برای تامین هزینه درمان همسر بیمارش بود. این فیلم چه در ایران و چه در جشنواره های جهانی با استقبال خوبی روبرو شد و شاید همین موضوع بود که باعث شد مخملباف باز هم به سراغ موضوع افغانستان برود. این کارگردان در سال ۷۹ سفر قندهار را ساخت.

این فیلم در کشاکش به قدرت رسیدن و سقوط طالبان در افغانستان ساخته شد. در همان سال  مجید مجیدی کارگردان شناخته شده سینمای ایران که دو فیلم قبلی اش « بچه های آسمان» و «به رنگ خدا» با استقبال داخلی و جهانی روبرو شده بود.

فیلم «باران» را با موضوع عشق یک کارگر ساده ساختمانی به یک دختر افغان مهاجر به تصویر کشید. مهاجرین افغان بعد از اسکان در ایران به صورت غیرقانونی در مشاغل متعددی مشغول به کار شدند.

مجیدی در فیلم«باران» یکی از متداول ترین مشاغلی که افغانستانی ها به آن پرداختند یعنی کارگری در صنعت ساختمان را به نمایش کشیده است. عشق پسر ایرانی به دختر افغانی بعدها نیز دستمایه تولید فیلم توسط دیگر کارگردان ها شد.

داستان عشقی میان یک تبعه افغانستان و یک ایرانی ابتدا در فیلم «جمعه» ساخته حسین یکتاپناه به تصویر کشیده شد.

این فیلم روایتی از دلباختن مهاجری افغانی به نام جمعه به دختری ایرانی است که در راه ازدواج با مخالفت خانواده دختر روبرو می شود. این فیلم محصول سال ۷۸ یعنی یک سال قبل از تولید فیلم های «باران» و «سفر قندهار» است.

 عاشقانه های ایرانی – افغانی

بسیاری از مهاجران افغانی در سنین کودکی و نوجوانی مجبور به ترک وطن و مهاجرت به ایران شدند. این افراد در ایران عاشق شده، تشکیل زندگی داده و به دلیل اقامت غیر قانونی هیچج گاه ازدواج شان در دفاتر رسمی ثبت نشده است. عاشقانه های ایرانی- افغانی نمونه های متعددی در سینمای ایران دارد. در «باران» پسر ایرانی عاشق دختر افغان می شود، در «جمعه» پسر افغان عاشق دختر ایرانی می شود و در فیلم «حیران»(محصول سال۸۷) این بار دختری ایرانی به نام ماهی عاشق پسری افغانستانی می شود. «حیران» نیز نمونه دیگری از فیلم هایی است که عشق در آنها بازیچه مسائل مهاجرت شده است.

در سال ۸۷ فیلم عاشقانه دیگری به نام « مجنون لیلی» به کارگردانی محمد حسین لطیفی ساخته می شود.

در یکی از اپیزودهای این فیلم شاهد عشق یک زن افغان به کارفرمای ایرانی اش هستیم.  در آخرین نمونه عشقی در این بین فیلم «چند متر مکعب عشق» ساخته جمشید و نوید محمودی است. برادران محمودی که افغانی الاصل هستند فیلمی درباره عشق پسر ایرانی به دختر افغانی را با پس زمینه برخوردهای نامناسب با افغانی ها در ایران ساختند. این فیلم در سی و دومین جشنواره فیلم فجر سیمرغ گرفت و توانست به عنوان نماینده افغانستان به اسکار راه پیدا کند. برخی از منتقدین سینما معتقدند «چند متر مکعب عشق» سیاه نمایی از اوضاع افغانی ها در ایران است.

افغانستان منهای داستان عشقی

به غیر از فیلم های عاشقانه چند نمونه فیلم اجتماعی نیز درباره افغانستان در ایران ساخته شده است. «من بن لادن نیستم» از گروگان گیری بچه های یک مدرسه توسط یک مهاجر افغانی تحت تعقیب پلیس می گوید. بکتاش کارگر افغان مهاجر که کارت اقامت ندارد تحت تعقیب پلیس مجبور به گروگان گیری می شود. این فیلم در سال۱۳۸۳ ساخته شد.

در سال های اخیر حمله آمریکا به افغانستان به بهانه مبارزه با تروریسم نیز مورد توجه فیلمسازان ایرانی قرار گرفته است. محمدرضا عرب با کارگردانی «آخرین ملکه زمین» در بحبوحه حمله آمریکا به افغانستان پیشبینی نیز از آینده این اشغالگری ارائه می دهد. این فیلم در سال ۱۳۸۵ ساخته شد و بیشتر از اینکه در ایران دیده شود در جشنواره های جهانی درخشید و در حدود ۵۰ اکران در جشنواره های بین المللی داشت.

«فرشتگان قصاب» به کارگردانی سهیل سلیمی نیز که محصول سال ۹۱ است به عوارض اشغال افغانستان توسط نیروهای آمریکایی و تجارت اعضای بدن توسط باندهای غربی در افغانستان می پردازد. از سوی دیگر برخی از کارگردانان ایرانی تلاش کردند تا نگاهی به تاریخ افغانستان داشته باشند.

در سال ۸۹ وحید موسائیان فیلم «گلچهره» را با نگاه به تاریخ معاصر افغانستان ساخت. این فیلم نیز بیشتر از اینکه در ایران مورد توجه قرار گیرد در جشنواره های خارجی موفقیت به دست آورد.

شاید مهمترین فیلمی که درباره ایران و افغانستان در سال های اخیر ساخته شده باشد و ربط چندانی هم به مهاجران افغانی نداشته باشد، فیلم «مزارشریف» ساخته عبدالحسن برزیده است. فیلم روایت حمله تروریستی طالبان به کنسولگری ایران در مزارشریف افغانستان و قتل دیپلمات های ایرانی است که در این بین «الله داد شاهسون» دیپلمات مجروح ایرانی موفق به فرار شده و با کمک مردم افغانستان به کشورمان باز می گردد.

«مزار شریف»  محصول سال ۱۳۹۳ با وجود اینکه در سی وسومین جشنواره فیلم فجر در اکثر رشته ها نامزد دریافت سیمرغ شد، در نهایت تنها سیمرغ موسیقی متن را به دست آورد. با وجود ارائه چهره مثبت از مردم افغانستان در فیلم «مزارشریف»، سال گذشته و در فیلم «ابد و یک روز» نگاهی چالش برانگیز به پدیده ازدواج اتباع ایرانی با مردان افغانی مطرح شد.

البته فیلمساز در فیلم تاکید می کند که  داماد اهل شهر تایباد از شهرهای خراسان است، امادر طول فیلم و در مواجهه با خانواده داماد بیننده بارها لفظ افغانی بودن آن ها را می شنود.

تصویری از سینما، صفحه های از اینستاگرام

تصویر کلی که سینمای ایران از مردم افغانستان ارائه داده است همواره با مهاجرت و مصائب مهاجرت همراه بوده است. عشق های شکست خورده، ازدواج های غیر ممکن، فرار و بدبختی، نوع نگاه مخصوصا در فیلم «ابد و یک روز» هیچ گونه ترحمی نسبت به مهاجر افغان ندارد، در عوض فضای شبکه های مجازی در پی قتل دختربچه افغان به نام «ستایش» به ناگهان با حضور پر رنگ بازیگران سینما به تشکیل کمپین «من ستایش هستم» منجر شد. در صورتی که می شد کمی از این احساسات را در قالب فیلم های انساندوستانه و با نگاهی برابر به مهاجران افغانی در فیلم های ایرانی تبدیل به فرهنگی کرد که در آن ناموس مردم افغانستان مانند جان مردم ایران عزیز شمرده می شد و شاید اگر سینما کمی بیشتر با  همسایه شرقی مهربان بود، امروز ستایش دختر بچه مظلوم افغان زنده بود!

منبع: نسیم آنلاین

نوشته در حاشیه یک تناقض: از واکنش سینماگران به «ستایش» تا تصویر افغانها در سینمای ایران/ جرم، فقر و اعتیاد؛ سهم «ستایش»ها از سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود: به این صورت سختگیر نشدم بیشتر پیشنهادها عوض شده و بهتر شده است؛ چراکه اعتماد به بازیگر بیشتر می شود ولی خود من تلاش کرده ام در فیلمی بازی کنم که نقشش را دوست داشته باشم و قطعا درگذشته اشتباهاتی داشته ام و تلاش می کنم این اشتباهات کمتر شود.

بازیگر فیلم «ابد و یک روز» و بازیگر سریال «شهرزاد» درخصوص پیشنهادات سال ۹۵ خود گفت: پیشنهادات خوبی در سال جدید داشتم و ۳ کار را صحبت کرده ام که هر ۳ کارهای خوبی هستند و در حال مذاکره هستم و هنوز به نتیجه نرسیده ام که سر کدام کار بروم.

ایزدیار در پاسخ به این سوال که آیا کارگردان جدی مانند آقای کیمیایی در بین آنها حضور دارد؟ گفت: از طرف آقای کیمیایی پیشنهادی نداشتم ولی کارهایی که پیشنهاد شده کارگردانان خوبی دارند ولی هنوز در حال مذاکره هستیم.

وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه نقش اول چقدر برایتان با اهمیت است؟ گفت: واقعا بازی در نقش اول یا دوم برایم خیلی مهم نیست و  و گاهی نقش های مکملی هستند که خیلی جذابتر از نقش یک است.

منبع: فیلم نت نیوز

نوشته بازیگر «ابد و یک روز» شایعه حضور در فیلم کیمیایی را رد کرد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

حقیقت آنست که ابد و یک روز هم همچون نقدهای این دوره زمانی، درست جایی میانه این مرزها ایستاده و نه آنچنان دلربا و مسحور کننده است که بتوان تصور کرد جایی در میان فهرست ماندگاران سینمای ایران برای خود دست و پا کرده و بعد از یکی دو سال، از دام فراموش شدن و به تاریخ پیوستن بگریزد، و نه اثریست در ادامه سیر ساخت آثار تلخ و سیاه شبه اجتماعی جشنواره پسند دهه اخیر، که حاصل جوزدگی فیلمساز پس از تماشای آثار بزرگ اصغر فرهادی و تلاش برای فرهادی شدن باشد. کاری که مثلا ابراهیم ابراهیمیان، به خوبی موفق شده است تا از عهده آن بر بیاید و یکی از فیلمهای پرت و پلا و جو زده جشنواره گذشته، یعنی “عادت نمی کنیم” را بسازد. طبعاً لازم است تا برای هر دو گزاره مطرح شده، دلایلی قانع کننده ارائه کنیم. در توصیف میزان بیش از حد دیده شدن ابد و یک روز، فقط کافیست تصور کنیم که فیلم تازه اصغر فرهادی به جشنواره اخیر فجر می رسید یا یک فیلم بزرگ ( شاید “رگ خواب” حمید نعمت الله) در میان آثار خوب جشنواره به چشم می خورد. بدیهی است که ابد و یک روز صرفاً به یک فیلم اول قابل توجه دلچسب تبدیل می شد، که احتمالاً جایی اواسط تابستان سال آینده به روی پرده می رفت و جمع کثیری برای موفقیت کارگردان جوان خوش آتیه آن ابراز امیدواری می کردند. آن وقت به روال معمول و متعارف سینمای ایران، دیگر از این حجم تعریف عوامل فیلم از جزیی نگری و همه جانبه نگری سعید روستایی در مراحل مختلف ساخت ( که اساساً در سینمای ایران تابع میزان موفقیت فیلم در محافل رسمی است و در صورت شکست فیلم به شکل گارد منفی عوامل نسبت به فیلمساز بروز پیدا می کند) خبری نبود و فیلم به پدیده سال سینمای ایران تبدیل نمی شد. از سوی دیگر ، اصالت ساختاری و محتوایی فیلم، که خود را از هر نمونه ی کلیشه ای مثال زدنی در سینمای سیاه نمای معاصر کشور جدا می کند، و برخی جزییات کاملاً متعارض آن با نمونه های مذکور، فیلم را از دسته و سبد فیلم های جشنواره پسند بی مایه جدا می کند. و طبق معمول هر واکنش ژورنالیستی در این گوشه ی جهان که ما زندگی می کنیم به هر فیلمی، برخوردها با ابد و یک روز هم به گونه ای بود که گویی جمع میان این دو بعد فیلم با یکدیگر از اساس غیر قابل پذیرش و فهم است.

***

ابد و یک روز نه تنها به گواه ادعای این قلم، که به اعتراف فیلمساز در مصاحبه های اخیر پرتعداد خود، فیلمنامه ای مبتنی بر یک پیرنگ اولیه از پیش طراحی شده و پخته شده ندارد. سرعت عمل نویسنده در پرداخت فیلمنامه نهایی، در نهایت به ضرر فیلم تمام شده است. فیلم یک خط سیر مشخص در قصه خود نداشته، و عملاً مجموعه ای از خرده پیرنگ هاست. انتخاب فیلمنامه ای مبتنی بر خرده پیرنگ و قصه های فرعی که در نهایت به یک ساختار واحد منسجم منتهی می شود، اگرچه نمونه‌های بسیار موفقی در تاریخ سینما دارد، اما به اندازه کیفیت نمونه های تحسین برانگیز تصمیمی خطرناک و حساس و ظریف محسوب می شود. اصطلاح مشهور و معمول ” کار هر کسی نیست” ، دقیقاً مصداقی مناسب و گویا در این موقعیت است، تا جایی که عمده استادان معاصر فیلمنامه نویسی و درام پردازی نه تنها قاعده مشخص مبسوطی برای آن ارائه نمی کند، بلکه آن را استثنایی حاشیه ای بر مسیر متعارف خلق ساختارهای کلاسیک و اصولی در فیلمنامه می پندارند. ابد و یک روز، مجموعه‌ای از قصه های کوتاه، از اعتیاد محسن و افسردگی لیلا و تیزهوشی نوید و زندگی خواهر پرند نشین و دیه خواهر پولکی را ، کنار خرده پیرنگ پررنگ تر که تصمیم سمیه برای –ظاهراً – ترساندن دیگر اعضای خانواده و تحریک آنها به تغییر منش و روش زندگی است، پازل وار می چیند، بی آنکه مشخص شود کشیدن هر یک از این آجرها از دیوار قصه، چه ضربه ی نهایی مهیبی به ساختمان کلی اثر خواهد زد. ابد و یک روز قصه خانواده ایست، که زندگی آشفته و پرتلاطمی دارند. بدیهی است که هر گوش آشنا به روال درام پردازی، حالا منتظر گره و نقطه عطفی است، که این وضعیت ساکن را بر هم بزند. قصه چنین حکم می کند که این نقطه عطف، تصمیم سمیه برای شروع یک بازی مبتنی بر فرار از خانه به منظور تلنگر به دیگر اعضاست، در حالی که عملاً هرگز مشخص نمی شود که چرا در صورت رفتن یک خواهر از خانه، باقی اعضای خانواده به خود خواهند آمد و تغییری در پرنسیب زندگی خود خواهند داد. آن هم وضعیتی که عملاً بیش از آنکه تابع سبک زندگی افراد خانواده باشد، حاصل عوامل جدی تر، مهیب تر و مهمتری همچون اعتیاد، افسردگی ( به مثابه بیماری) ، فقر و … است، که با یک تصمیم ساده معمولی، چنان که فیلم تصور می کند، تغییر نخواهد یافت. و وقتی در پایان سمیه از رفتن منصرف می شود، یا در واقع بازی را به پایان می رساند، پیدا نیست که او قرار است با ماندن، چه چیزی را از روال قبلی خود خارج کند، و اگر چنین قراری نیست، بر اثر کدام تلنگر صورت گرفته به اعضای خانواده اش، تصمیم به برگشت و روشن کردن چراغها می گیرد؟ به طور خلاصه، باید گفت که خرده قصه های تشکیل دهنده فیلمنامه نه از اساسً ارتباط ارگانیک حیاتی با قصه اصلی دارند، و نه قصه اصلی آنچنان قوام یافته و عمیق است که مخاطب را به تامل و تاثر وادار کند. این در حالی است که اتفاقاً تامل و تاثر مذکور بعد از تماشای فیلم حاصل می شود، و این موضوع حاصل جزییات پردازی چشمگیر غیر زائد فیلمنامه است، که در بند بعدی مورد بحث قرار خواهد گرفت.

***

حالا که وارد مبحث مهم جزییات فیلم شده ایم و دست بر قضا در ابتدای این مطلب اشاره ای به فیلم “عادت نمی کنیم” هم شد، بد نیست که دوباره و به عنوان مثالی نقض، به سراغ همین فیلم برویم و برای تبیین چرایی اهمیت و ارزش جزییات پردازی ابد و یک روز، اشاره ای به حجم بی معنا و بی دلیل جزییات ” ریخته شده ” در فیلمنامه فیلم ابراهیم ابراهیمیان بکنیم. یک سال قبل، در خبرها از قول نویسندگان عادت نمی کنیم چنین نقل شد که نگارش فیلمنامه به پایان رسیده و حالا بنا دارند تا در مدت زمانی طولانی، بر روی جزییات فیلمنامه کار بکنند. جدا از حجم بلاهت کودکانه ی موجود در این “فرهادی بازی”، طبعاً هر مخاطب و شنونده ای خود را آماده می کند تا با اثری سترگ و ژرف رو به رو شود که بیش از یکسال روی جزییات آن کار شده باشد. اما نتیجه، مجموعه ای از عناصر جزیی و کوچک بی معنی، بی منطق، از هم گسیخته و غیر منسجم است که به طور فله‌ای روی هم تلنبار شده تا شاید موجبات تحسین منتقدین را فراهم کند. از درد معده‌ی حمیدرضا آذرنگ تا هزار و یک مورد دیگر، هیچ یک از جزییات آن فیلم کذایی اساساً جایی در منظومه ی کلی قصه ندارند و حذف هیچ کدام از آنها، تاثیری در فرایند تاثیر حسی فیلم بر بیننده ندارند. حالا و از خلال این مثال، قصد دارم تا شرح دهم که جزییات در فیلمنامه ی ابد و یک روز چطور دقیقاً برخلاف نمونه ی مذکور، آنچنان به فیلمنامه ضعیف و کم بار کمک می کنند که عملاً تمام بار تاثر مخاطب از فیلم را بر دوش دارند. ابد و یک روز یک پسربچه نخبه دوست داشتنی (نوید) دارد، که قرار است به زودی در مدرسه تیزهوشان ثبت نام شود. پرداخت جزییات شخصیتی نوید، دقیقاً بر مرز یک نوجوان طبقه پایین اجتماعی ولگرد، و نوجوانی با درجه هوشی بالاست. او بلد نیست برقصد ( که این گزاره در بطن خود، ” از دوستان خیابانی اش یادنگرفته که برقصد” را جای داده است )، در گیم نت و زمین چمن محله تفریح می کند( و بر خلاف رویه معمول فیلمهای مشابه، دور از چشم خانواده با دوست دختری فرضی رابطه ندارد) ، ادب معاشرتی مناسبی در ارتباط با خواهران و برادران بزرگترش داردو درست در جایگاه سن و سال خود رفتار می کند. شناخت درست نویسنده از شخصیت، و درک درست او از قواره اثرش، و تمرکز نکردن بر فصل دروغ گفتن نوید به نیروهای پلیس به عنوان یک چالش اخلاقی مناسب برای بزرگ نمایی فیلم و ادعای بیان بزرگترین حرفها در باب اخلاقیات سنتی در دل جامعه معاصر ( که بی شک هر فیلمساز جوانی که جای روستایی بود چنان بلایی را سر این سکانس می آورد)، از جمله موارد فهرست بلند بالای جزییات مبتنی بر درک مناسب نویسنده از طبقه ی اجتماعی پرداخته شده در قصه خود است. در ادامه ی برشمردن این فهرست، می توان از اشاره جسورانه فیلمساز بر نقاط روشن و سفید زندگی این خانواده( بدون واهمه از واکنش های افراطی روشنفکران سیاهی پسند) که گاه تا حد برانگیختن حسادت هر بیننده ای نسبت به میزان سرخوشی و دلخوشی اعضای این خانواده بالا می گیرد، اشاره کرد، که برای هر بیننده ای پر واضح است که مهمترین بروز آن در فصل مشهور رقص جلوه پیدا می کند. یا نگاه کنیم به ریشه گرفتن یک عشق غریب در دل زندگی یکنواخت و خشن مرتضی، که اتفاقاً از جنس همین طبقه است (دختر مورد علاقه مرتضی که در یک سکانس فیلم حضور دارد، اتفاقاً نه دختری خوش چهره و نه دارای دیگر ویژگی‌های متعارف معشوقه در سینمای ایران است) که دقیقاً وصله ای ناجور در دل کشمکش های خانوادگی مرتضی است، اما مرتضی سعی می کند تا او را در دل این چالش ها حفظ و از این عشق احتمالاً تازه حراست کند، و این خرده قصه ی ظریف با ایده ی جذاب اما نه بدیع بوسه پشت تلفن ترکیب و حتی باعث خلق موقعیت کمیک هم می شود ( اتفاقی مشابه همین سکانس و اتفاقاً توسط همین پیمان معادی در تئاتر خشکسالی و دروغ نوشته و کار محمد یعقوبی عیناً تکرار می شد). این جزیی نگری دقیق که تا فصول بسیار گذری و عمدتاً نادیده گرفته شده ای مثل جستجوی سمیه در اینترنت به دنبال عکس ” آیشواریا رای” بعد از سرکوفت مرتضی در مغازه، که دقیقاً مبنای مقایسه سمیه و بازیگر هندی را داشت هم تعمیم می یابد، در دیالوگ نویسی به بالاترین حد خود دست پیدا می کند. در ادامه ی بحث از شناخت دقیق و درست روستایی نسبت به این طبقه، قصد دارم تا به سکانسی اشاره کنم که اتفاقاً از بهترین فصول فیلم هم محسوب می شود. در تک گویی محسن خطاب به سمیه بعد از دعوای مفصل او با مرتضی، جایی که مرتضی برای استقبال از مهمانان، کت و شلوار خاص خود را پوشیده است، محسن لابلای اصرارهای خود برای ماندن سمیه در خانه، به او می گوید که «اگر از ترس این ( مرتضی ) می خوای بری نرو … گول کت شلوار براقشم نخور !» اینکه محسن در اولین مواجهه خود با شمایل تازه برادر، “براق” بودن کت و شلوار را (و نه خود کت و شلوار را، بلکه براق بودن آن را) نشانه ای بر تلاش مرتضی برای بخشیدن جنسی از تفاخر و بزرگنمایی به خود تلقی کرده، دقیقاً مصداقی است برای تمام آنچه این بند تلاش می کرد به شرح آن بپردازد. فیلمساز این خانواده را می شناسد، مطابق الگوهای کلیشه ای سینمای اجتماعی دهه اخیر صرفاً به تلنبار کردن انبوه مشکلات و مصائب بر سر آنها بسنده نمی کند، و قواره فیلم خود را به خوبی شناخته و دچار ژست ساخت فیلمی پیرامون مهمترین ابعاد اخلاقی انسانی زیست معاصر بشر نشده است، و به درستی تلاش کرده تا در حد وسع خود، تصویر درستی از مناسبات جاری در این طبقه ارائه کند. بار دیگر و به منظور تاکید دوباره، قصد دارم تا یادآوری کنم که هر فیلمساز جو زده دیگری، چطور از سکانس دروغ گفتن نوید به پلیس استفاده می‌کرد و بارها و بارها با پیش کشیدن این موضوع در طول فیلم تلاش می کرد تا به مخاطب از همه جا بی خبر حالی کند که این کشور جایی است که در آن بزرگ و کوچک با دروغ گفتن و پنهان کاری، ریشه اخلاق و انسانیت را می سوزانند. بر خلاف رویه فیلمساز که تلاشی برای فخرفروشی نمی کند، اتفاقاً فیلم چند مکث و تامل اخلاقی درست و به جا دارد، که جدی ترین تاثرات عاطفی را به همراه می آورد، و اصلی ترین و مهمترین آنها در مورد پرداخت شخصیت محسن است که سمبل کاملی از یک شخصیت خاکستری ” هم تنفر برانگیر و هم دوست داشتنی ” است، که عملاً با وجود معتاد بودن او و وخامت اوضاعش، وقتی به لباس گشاده شده اش جلوی آینه نگاه می کند، و وقتی پای سفره می نشیند و خواهرش زخم گوشه چشمش را وارسی می کند، می‌توان برای او آه بلندی هم کشید و شاید اشکی هم ریخت.

***

شکل و وضعیت لوکیشن و جنس فیلمنامه ابد و یک روز، میزان اهمیت کارگردانی را بیش از پیش به رخ هر بیننده آشنا به تکنیک های فیلمسازی می کشد. ابد و یک روز جزو نمونه های نادری از فیلمنامه هاست، که عملاً قبل از انتخاب و طراحی لوکیشن خود، هیچ امکانی برای دکوپاژ و طراحی میزاسن را به کارگردان نداده، و حتی پس از انتخاب لوکیشن هم مسئله مهم و اساسی تکرار و یکنواختی میزانسن در لوکیشن محدود را به بحران جدی کارگردان تبدیل می کنند. خصوصاً اگر فیلمنامه از شخصیت های زیاد تشکیل شده باشد و جنس قصه به گونه ای باشد که در یک نگاه کلان، اساساً مجموعه ای از چرخش بازیگران به دور هم در یک محیط بسته را تداعی کند. و این فیلمنامه تمام موارد مذکور را به جدی ترین شکل در خود جای داده است، اما میزانسن ها و طراحی حرکت بازیگران و موضع دوربین نسبت به آنها علی رغم انتخاب نامناسب لوکیشن و معماری ” نچسب” خانه، به دام تکرار و یکنواختی یا پرش های بصری نمی افتد. در تشریح چگونگی استفاده درست فیلمساز از ظرفیت های بیانی میزانسن کافیست به فصلی نگاه کنیم که یکی از خواهران ( شبنم مقدمی) تلاش می کند تا به برادر کوچک ( نوید) چگونگی درست رقصیدن را آموزش دهد. موقعیت به گونه ایست که گویا خواهر خود در حال اجرای حرکات برای نوید است، اما در جریان حرکت این دو و سپس به علت موضع مرتضی نسبت به آنها ( که شاهد این صحنه است)، خواهر پشت دیواری قرار می گیرد و دیده نمی شود، و بی آنکه فیلمساز تلاش خود برای شکستن خطوط قرمز را به رخ بکشد یا منتی بابت آن بر سر مخاطب بگذارد(‌کاری که سالهاست عباس کیارستمی انجام می دهد) ، عملاً صحنه ای تام و تمام از یک رقص زنانه را بی آنکه “نشان” دهد، به نمایش می گذارد.

***

همانطور که در ابتدای مطلب گفته شد، ابد و یک روز فیلم ماندگار و عظیمی نیست، و در حد یک فیلم اول قابل توجه باقی می‌ماند، اما دستاوردی را با خود به همراه دارد که فارغ از وجوه ساختاری و محتوایی اثر، در این برهه زمانی از سینمای ایران قابل تحسین است. ابد و یک روز اگرچه تمام عناصر لازم برای تبدیل شدن به یک فیلم مقلدانه ی دیگر از اصغر فرهادی را دارد، اما خود را از مسیر این آثار جدا، و ماهیتی مجزا و مستقل برای خود دست و پا می کند. این موضوع اول نتیجه پرداخت و موضع خاص و منحصر بفرد نویسنده و کارگردان به مفهوم دستمالی شده ی ” آسیب های اجتماعی” است، که در مقام تعمیم و صدور حکم در مورد آن بر نمی آید، و دوم نتیجه تلقی و تصور فیلمساز نسبت به مفهوم تلخی و سیاهی در سینماست، و درک درست این مفهوم که فیلم اجتماعی واقع گرا ساختن، تابعی از تلاش حداکثری برای باوراندن میزان غیرقابل تغییر بودن و غیر قابل تحمل بودن شرایط پیرامونی نیست. فیلمساز به خوبی می داند که برای چه مخاطبی فیلم ساخته، و می داند که سینما هم همپای زندگی جاری در جامعه ی مورد بررسی هر نویسنده و کارگردانی، آمیزه ای از تلخی و شیرینی است و خلق این تصور که این محیط قابلیت زندگی و زیست را ندارد، و باید تیشه به ریشه آن زد چگونه می تواند در تناقض آشکار با رسالت فیلمساز در قبال مخاطب خود و جامعه خود قرار بگیرد.

نوشته گول کت شلوار براقشو نخور!/ نقد «سوره سینما» بر «ابد و یک روز»-۱ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم سینمایی «بادیگارد» که یکی از مهترین فیلم ها در کارنامه ابراهیم حاتمی کیا محسوب می‌شود در گروه سینمایی استقلال روی پرده می رود.

«بادیگارد» تازه ترین ساخته ابراهیم حاتمی کیا است که در خلاصه داستان آن آمده است: «چرا اینقدر دیر اومدی؟ مأموریت بودم. شغلت چیه؟ تو حفاظتم. نگهبانی؟ محافظم. آهان پس بادیگاردی»

در این فیلم پرویز پرستویی، مریلا زارعی، بابک حمیدیان، امیر آقایی، فرهاد قائمیان، محمود عزیزی، محمد حاتمی، علی یعقوبی، پدرام شریفی، دیبا زاهدی، شیلا خداداد و پریوش نظریه بازی می کنند.

پرویز پرستویی برای بازی در این فیلم سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد را در سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر بدست آورد.

«کفشهایم کو؟» به کارگردانی کیوکرث پوراحمد دیگر فیلم اکران نوروزیی است که از امروز در گروه سینمایی پردیس زندگی اکران می شود.

رضا کیانیان، رویا نونهالی، مجید مظفری، مینا وحید و بهاره کیان‌افشار بازیگران اصلی این پروژه سینمایی هستند. در خلاصه داستان «کفش هایم کو؟» آمده است: فیلمی در ارتباط با تبعات مهاجرت و بیماری آلزایمر.

«ابد و یک روز» به کارگردانی سعید روستایی نیز در گروه سینمایی پردیس آزادی نمایش داده می شود. این فیلم که اولین تجربه بلند سینمایی کارگردان آن است، به عنوان بهترین فیلم از نگاه تماشاگران انتخاب شد.

در خلاصه داستان این فیلم آمده است: «ابد و یک روز»، یک حکم قضایی است که مثل حبس ابد است و با این فرق که غیر قابل عفو می باشد.

از جمله بازیگران این فیلم می توان به پیمان معادی، نوید محمدزاده، پریناز ایزدیار، ریما رامین فر، شبنم مقدمی، شیرین یزدان بخش، معصومه رحمانی، مهدی قربانی، محمد علیمحمدی، اسماعیل گرجی و امیررضا فلاح اشاره کرد.

این فیلم در سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر ۹ سیمرغ از جمله سیمرغ بهترین بازیگر مرد را برای نوید محمدزاده به دست آورد.

«۵۰ کیلو آلبالو» به کارگردانی مانی حقیقی فیلمی است که در اکران نوروزی در پردیس سینمایی کوروش نمایش داده می شود.

داستان این فیلم از مجلس عروسی مرجان آغاز می شود. در میانه های عروسی ماموران برای دستگیری داماد خلافکار وارد می شوند و میهمانان هم فرار می کنند. در این میان ریختن آب آلبالو روی پیراهن داوود باعث آشنایی ناگهانی او و آیدا می شود و اتفاقات ناخواسته ای برای آنها می افتد.

ساعد سهیلی، هستی مهدوی، پژمان جمشیدی، آزاده صمدی، علی صادقی، مهران غفوریان، افسانه بایگان، فرهاد آییش، بهنوش بختیاری، امید روحانی، سیامک انصاری، ویشکا آسایش، مانی حقیقی، مونا احمدی، هادی کاظمی، داریوش اسدزاده، سروش صحت از جمله بازیگران این فیلم هستند.

«خشم و هیاهو» به کارگردان هومن سیدی نیز از لیست ۵ فیلم اکران نوروزی است که در گروه سینمایی اریکه ایرانیان نمایش داده می شود.

در این فیلم طناز طباطبایی، نوید محمدزاده، سعید چنگیزیان، بهناز جعفری، رضا بهبودی، رعنا آزادی ور، بهزاد عمرانی بازی می کنند.

در خلاصه داستان این فیلم آمده است: زندگی به من آموخت که هیچ چیز از هیچ کس بعید نیست!

این فیلم هم در سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر حضور داشت.

همچنین فیلم‌های «من سالوادور نیستم» به کارگردانی منوچهر هادی و «کوچه بی‌نام» به کارگردانی هاتف علیمردانی که اکران خود را از چندی پیش آغاز کرده بودند در نوروز هم روی پرده خواهند بود.

نمایش فیلم های اکران نوروزی از چهارشنبه ۲۶ اسفند ماه سال جاری در سینماهای کشور آغاز می شود.

منبع: مهر

نوشته اکران نوروزی از امروز آغاز شد/ ۵ فیلم جدید به سینماها آمدند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«زیر نور ماه» و روحانی که نباید قهرمان باشد!

حدود پانزده سال پیش بود که سید رضا میرکریمی فیلم «زیر نور ماه» را ساخت. این فیلم که به اعتقاد بسیاری از اهالی سینما، یکی از آثار ارزشمند سینمای کشورمان محسوب می‌شود، در همان زمان قصد حضور در جشنواره کن فرانسه را داشت؛ اما پاسخ مسئولان این جشنواره شناخته شده به درخواست سازندگان «زیر نور ماه» گذاشتن شرطحذف سکانس پایانی فیلم برای حضور در این جشنواره بود. سکانسی که در آن بازیگر نقش اول فیلمپس از کش و قوس‌های فراوان لباس روحانیت را به تن می‌کند و در پی کمک به نوجوانی بزهکار است.

این درحالی است که تا قبل از این سکانس، تصویر نمایش داده شده از جامعه ایرانی در «زیر نور ماه»، تصویری منفی است که در آن بیشتر به نمایش مشکلات طبقه ضعیف جامعه پرداخته شده است و پسرک نوجوان قصه دزد است و تنها شخصیت زن داستان نیز به عنوان یک زن بدکاره معرفی می‌شود! پس حذف سکانس پایانی فیلم به معنای عدم تمایل شخصیت اصلی برای پوشیدن لباس روحانیت و همچنین حذف عنصر اصلاح‌گر در جامعه ایرانی است که نمایش حضور آن می‌تواند به عنوان عاملی برای اصلاح زشتی‌های موجود در این جامعه باشد.

گویا مسئولین جشنواره کن تمایلی نداشتند که یک روحانی، نقش قهرمان داستان را ایفا کند و ترجیح می‌دادند تصویر ارائه شده از جامعه ایرانی محدود به همین تلخی‌ها و آلودگی‌ها باشد.

«چند متر مکعب عشق» و تصویر واقعی از وضعیت اتباع افغانی

یکی دیگر از نمونه‌های آثاری که بسیاری از جشنواره‌های خارجی می‌خواستند با تغییر بخش‌هایی از آن، تصویر متفاوتی را از ایران به نمایش بگذارند، «چند متر مکعب عشق» بود. فیلمی به کارگردانی جمشید محمودی و تهیه‌کنندگی برادرش نوید محمودی که هر دو اصالتی افغانی دارند و برای فیلم اول خود را به سراغ یک داستان عاشقانه میان پسری ایرانی و دختری افغانی رفتند.

برادران محمودی در ارتباط با حضور این فیلم در جشنواره‌های خارجی و پیشنهاداتی که از سوی افراد مختلف برای حضور این اثر در جشنواره‌ها داده می‌شد، در گفت‌و‌گویی با مجله «نقد سینما» به موضوع جالبی اشاره کرده‌اند. جمشید محمودی در پاسخ به پرسشی در ارتباط با اینکه حضور در جشنواره‌های خارجی تا چه اندازه برای آن‌ها اهمیت داشته است، گفت: «واقعا مهم نبود. اتفاقا فیلم ما الان به یک سری از جشنواره‌ها رفته و اگر کنار گذاشته شده، بخش اعظم آن به خاطر مهربانی ما در این فیلم است. اگر پلیس ما در تونل برخورد دیگری می‌کرد، اتفاقاً شاید فیلم ما از نظر آن‌ها خیلی هم فیلم برگزیده‌ای می‌شد…»

اشاره کارگردان «چند متر مکعب عشق» به سکانسی است که در آن نیروهای پلیس برای گرفتن اتباع خارجی افغانی که به صورت غیرقانونی در ایران زندگی می‌کنند. تصویر نمایش داده شده از برخورد نیروهای پلیس با اتباع خارجی افغانی یک تصویر منطقی و همراه با احترام به این افراد است که در آن پلیس ایران به این افراد هیچگونه بی‌احترامی یا تعرضی نمی‌کند. تصویری که می‌توانست با نشان دادن چهره‌ای خشن از پلیس ایران و برخورد همراه با توهین و تحقیر آن‌ها با اتباع افغانستان، تبدیل به یک سوژه خوب برای اثبات نبود حقوق بشر در ایران بشود که البته این‌گونه نشد و به همین خاطر بود که با وجود ارزشمند بودن این اثر، پس از حضور در اسکار آن سال، نتوانست به جایزه‌ای دست یابد.

جالب آن که در ادامه همین مصاحبه، جمشید محمودی کارگردان «چند متر مکعب عشق» با اشاره به قسمت پایانی فیلم خود که سعی کرده بود با استفاده از یک عروسی خیالی برای دو شخصیت اصلی فیلم، مقداری از تلخی اثر را کاهش دهد، می‌گوید: «برخی به من گفتند این سکانس را بردار تا فیلمت را به جشنواره‌های معتبر بفرستیم. گفتم فیلم ما اینجوری ساخته شده است و همین‌طور هم خواهد ماند. البته عده‌ای دیگر می‌پرسند چرا پایان فیلم امیدوارانه‌تر نیست؟ اما به نظر من اگر جدا می‌شدند، خیلی تلخ‌تر بود.»

ماجرای پیشنهاد تهیه کننده فرانسوی به کارگردان «روزهای زندگی»

آبان ماه دو سال پیش بود که برنامه مناظره، یکی از قسمت‌های خود را به بررسی موضوع «سینمای جشنواره‌ای» اختصاص داده بود. در این برنامه نظرات مختلفی در ارتباط با حضور آثار ایرانی در جشنواره‌های خارجی و تاثیر این حضور بر جریان فیلمسازی در کشورمان مطرح شد. نکته جالب توجه این نشست خاطره‌ای بود که پرویز شیخ‌طادی کارگردان فیلم سینمایی «روزهای زندگی» آن را نقل کرد: «در سال ۸۶ از فرانسه تهیه کننده‌ای ایرانی برای ساخت فیلمی با من تماس گرفت و گفت، یک شرط دارم که باید با موضوع کشور خودت و همسایه ایران، فیلمی بسازی و باید در آن انتقاد کنی و من به دلیل انتقاد آن را نپذیرفتم…»

این خاطره تنها به عنوان مشتی نمونه خروار، برای بیان عمق غرض‌ورزی برخی کشورها با جمهوری اسلامی و تلاش آن‌ها برای نمایش چهره‌ای نادرست از ایران در افکار عمومی مردم جهان است.

البته در این زمینه موارد عکسی نیز وجود دارد که ذکر برخی از آن‌ها‌ برای رعایت اصل انصاف ضروری است. کیانوش عیاری فیلمنامه‌نویس و کارگردان سینما در دیدار دست‌اندرکاران سینما با مقام معظم رهبری در سال ۸۵ به نقل خاطره‌ای از حضور فیلم «آبادانی‌ها» در جشنواره کن می‌پردازد: «حدود دوازده سال پیش سال ۱۳۷۲ فیلم آبادانی‌های بنده برای فستیوال کن انتخاب شد. مسئول فستیوال مستقیما به منزل ما زنگ زد و گفت که شما بایستی بخشی از صحنه های فیلم بسیار سیاه و تیره خودتان را کم کنید تا این فیلم قابل نمایش در فستیوال کن باشد.»

بدون شک همه جشنواره‌های خارجی به دنبال اجرای اهدافی سیاسی در جهت مخالف منافع جمهوری اسلامی نیستند ولی ذکر همین چند مورد نشان‌دهنده این است که بسیاری از جشنواره‌ها- علی‌الخصوص جشنواره‌های اصلی- برخلاف آنچه که در محافل روشنفکری بیان می‌شود آثار مورد نظر خود را بدون گرفتن پز دموکراسی و آزادی بیان، مطابق با منویات خود تغییر می‌دهند تا پیامی مشخص را به مخاطبان و فعالان سینمایی جهان منتقل کنند و این فقط در سینمایی شبه‌روشنفکری مانند ایران است که گمان می‌شود جشنواره‌ها صرفا باید ویترین فیلم‌های تولیدی سالانه باشند و هیچ جهت‌گیری خاصی را منتقل نکنند.

نوشته یک بررسی موردی: چرا جشنواره‌های خارجی خواهان تغییر در فیلم‌های ایرانی برای شرکت در فستیوال‌‌ها هستند؟/ گزارش «سوره سینما» از آثاری که جشنواره‌های خارجی خواهان اعمال تغییرات در آن بودند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.