وی ادامه داد: در دهه ۳۰ کسانی که از اروپا بازمی‌گردند، شروع به توسعه سینما می‌کنند و هم‌زمان با شکل‌گیری رشته‌های آکادمیک سینما این هنر رشد کرده و در آستانه بلوغ قرار می‌گیرد. عدم‌ هم‌زمانی میان توسعه دانشگاه و بلوغ سینمای ما باعث شد از ابتدا میان این دو حوزه فاصله‌ای ایجاد شود.

ضعف نگاه مطالعاتی در آموزش سینما

دبیر پنجمین دوره جایزه پژوهش سال سینمای ایران خاطرنشان کرد: بعد از تأسیس رشته‌های سینما در دانشگاه‌ها، هدف تربیت نیروهای کاربردی برای صنعت سینما بود یعنی سرفصل‌ها بر اساس تربیت بازیگر و کارگردان طراحی شد و آنچه مغفول ماند، نگاه مطالعاتی به سینما بود. باید درنظر داشته باشیم که سینما فقط نیازمند سینماگر نیست بلکه باید به‌عنوان یک ابژه تحقیقاتی هم مورد مطالعه قرار گیرد.

وی با بیان اینکه متاسفانه در دانشگاه‌های ایران رشته‌ای تحت عنوان دکترای سینما وجود نداشت ، گفت: سینما به‌عنوان مهم‌ترین پدیده فرهنگی کشور نیازمند پژوهش مستقل است تا به‌صورت یک پدیده علمی و فرهنگی مورد مطالعه قرار گیرد.

فاصله دانشگاه با صنعت سینما

مافی تصریح کرد: هنوز فاصله جدی میان پژوهش‌های سینمایی در ایران و نیازهای واقعی سینماگران و سیاست‌گذاران وجود دارد. در حالی‌که باید پژوهش‌ها بتوانند به تصمیم‌سازی و توسعه سینما کمک کنند.

مدیر مرکز انیمیشن سوره در پاسخ به این پرسش که آیا مسیر گسترش پژوهش سینمایی تنها از مجرای دانشگاه می‌گذرد، گفت: لزوما اینگونه نیست اما مهم‌ترین راه همان دانشگاه و توسعه آکادمیک است. البته این یک پروژه است و در کنار آن باید پروسه‌ای تعریف کنیم که شامل گفت‌وگوی مداوم میان سیاست‌گذاران سینما، صنوف، خانه سینما، فیلم‌سازان و ذی‌نفعان این حوزه باشد تا اهمیت پژوهش‌های علمی در توسعه سینما برای آنان روشن شود.

لزوم هدایت علمی در سینما

مافی با اشاره به اینکه سینما باید هدایت علمی داشته باشد، گفت: بعضی معتقدند به دلیل اینکه سینما هنری است، علم‌پذیر نیست اما من مخالفم. باید دانشگاه را به‌عنوان پروژه‌ای توسعه دهیم و هم‌زمان فرهنگ پژوهش را در سینما نهادینه کنیم تا پشتوانه‌های نظری، علمی و معرفتی تقویت شود.

وی با بیان اینکه دبیر دوره پنجم جایزه پژوهش سال سینمای ایران بوده است، خاطرنشان کرد: اکنون که دوره هشتم در پیش است می‌بینم هنوز پژوهش‌ها به سمت کاربردی‌شدن برای ذی‌نفعان سینما حرکت نکرده‌اند و هنوز بسیاری از پژوهش‌ها صرفاً تئوریک هستند.

و توجه داشته باشیم که موضوعات پژوهشی باید برای فیلم‌سازان، تصمیم‌گیران و سیاست‌گذاران مفید باشند.

مطالعات پیشینی و آینده‌نگر در پژوهش سینما

امیررضا مافی تأکید کرد: ما عمدتاً پژوهش‌های کمی و پسینی انجام می‌دهیم یعنی به گذشته می‌رویم و آن را تحلیل می‌کنیم درحالیکه باید مطالعات پیشینی داشته باشیم تا آینده سینمای ایران را بررسی کنیم.

وی یادآور شد: یکی از نکات مثبت این سال‌ها، همین افزایش حساسیت نسبت به حوزه پژوهش سینمایی است و جایزه پژوهش به این موضوع کمک کرده است. امروز افراد بیشتری نسبت به گذشته به پژوهش سینمایی علاقه‌مند شده‌اند اما با این حال، هنوز پژوهشگرانی که هم متخصص سینما باشند و هم پژوهش علمی انجام دهند، کم هستند. ما به پژوهشگرانی نیاز داریم که هم تجربه عملی سینما داشته باشند و هم اصول پژوهش را بدانند.

نقش جایزه پژوهش در توسعه امر پژوهش

مافی با اشاره به اهمیت اثر گذار وجود جایزه پژوهش سال سینمای ایران، گفت: همین که پژوهشگران بدانند در یک جایزه ملی که دبیر آن را رئیس سازمان سینمایی کشور انتخاب می‌کند، از پژوهش‌های سینمایی تقدیر می‌شود، دلگرم‌کننده است. جایزه پژوهش سال سینمای ایران در کنار چند جشنواره مهم کشور قرار گرفته و اهمیت بالایی دارد. با این حال، باید ارتباط این جایزه با دانشگاه‌ها و مراکز علمی تقویت شود.

کاربردی بودن پژوهش در سینما

مافی در خصوص وجوه کاربردی پژوهش‌های سینمایی خاطرنشان کرد: گاهی برداشت نادرستی از پژوهش کاربردی وجود دارد. تصور می‌شود پژوهشی که در تولید یا صنعت به کار آید، کاربردی است اما پژوهش کاربردی الزاماً به تولید مربوط نیست. هر پژوهشی که در دانشگاه یا نهادهای تصمیم‌گیر اثرگذار باشد، کاربردی است. حتی یک متن فلسفی در حوزه سینما اگر گروه هدفش درست انتخاب شده باشد و به دست مخاطب واقعی برسد، کاربردی است و کاربردی بودن یعنی شناخت گروه هدف و تأثیرگذاری بر آن، نه صرفاً پیوند با تولید.

مافی با بیان اینکه در ایران نقد سینما آکادمی نداریم، ادامه داد: بیشتر منتقدان بر‌ اساس ذوق شخصی خود وارد این حوزه شده‌اند. پژوهش‌ها باید به سمت مطالعات نقد حرکت کنند تا نقد سینمای ایران از وضعیت فعلی خارج شود. من معتقدم منتقدان سلبریتی باید کنار روند و نقد علمی جای آن را بگیرد.

وی با اشاره به اینکه پژوهش‌ها باید به آینده‌نگری سینما نیز بپردازند، خاطرنشان کرد: باید بپرسیم سینمای ما در آینده درباره چه موضوعاتی سخن خواهد گفت؟

نیاز به نظریه‌پردازی بومی

این منتقد با بیان اینکه در ایران بیشتر به پژوهش تألیفی حد تکیه کرده‌ایم. در حالی‌که سینما عرصه نظریه‌پردازی است، گفت: پژوهش‌های ما همچنان کمی، مصاحبه‌محور و مبتنی بر داده‌های محدودند درحالیکه باید فضا را برای نظریه‌پردازی باز کنیم.

فیلمسازان و امر پژوهش

مافی در خصوص اهمیت امر پژوهش برای سینماگران نیز بیان داشت: ممکن است فیلم‌سازی علاقه‌مند به پژوهش باشد و شخصاً تحقیق کند یا برای پروژه‌اش پژوهش انجام دهد اما الزامی وجود ندارد که یک فیلم‌ساز حتما پژوهشگر هم باشد. آنچه ضروری است، بهره‌گیری از دستاوردهای علمی و نظری مرتبط با سینماست. فیلم‌ساز باید پشتوانه‌های نظری و معرفتی را بشناسد و در آثارش به‌کار گیرد.

هشتمین دوره جایزه پژوهش سال سینمای ایران به دبیری علیرضا اسماعیلی نیمه دوم آذرماه همزمان با هفته پژوهش برگزار می‌شود.

نوشته امیررضا مافی: پژوهش موتور پنهان توسعه سینمای ایران است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

کارشناسان انیمیشن بعد از تماشای «یوز»، درباره شرایط کنونی کسب‌وکار انیمیشن و چگونگی رشد تولیدات سینمایی و همچنین فعالیت‌ها و برنامه‌های مرکز انیمیشن سوره، به بحث و تبادل نظر پرداختند.

ابتدای این نشست امیررضا مافی تهیه‌کننده ارشد «یوز» و مدیر مرکز انیمیشن سوره بیان کرد: طرح انیمیشن سینمایی «یوز» در اواخر دهه ۹۰ به مرکز انیمیشن سوره رسید و مراحلی را سپری کرد تا اینکه سال ۹۹ وارد فاز پیش‌تولید و سال ۱۴۰۱ تولید آن آغاز شد. مدیریت پروژه و زحمت تمام وقت احسان کاوه تهیه‌کننده اثر باعث شد پروژه جدی‌تر و با سرعت بسیار زیاد پیش برود و خدا را شکر به اتمام برسد.

وی ادامه داد: این پروژه زحمت رضا ارژنگی به عنوان نویسنده و کارگردان «یوز» است. رضا ارژنگی از نیروهای توانمندی است که در بم بزرگ شده و بعدا به کرمان مهاجرت کرده است. امیدوارم در انیمیشن ایران رشد و پیشرفت کند.

مدیر مرکز انیمیشن سوره اظهار کرد: آهنگسازی «یوز» برعهده افشین عزیزی بوده که ایشان هم واقعا از جواهراتی است که به تازگی با او آشنا شدم. ایشان سابقه بسیاری درخشان دارد و باوجود اینکه در ایران زندگی نمی‌کند و به اروپا مهاجرت کرده است، پای کار این انیمیشن آمد. ایشان بخش اصلی موسیقی کار را در اروپا ضبط و بخش سازهای ایرانی را در ایران مدیریت کرد و به صورت شبانه روزی در تلاش بود و از جان مایه گذاشت. همچنین هماهنگی ارکستر فیلارمونیک پراگ برای نوازندگی این اثر اتفاق درخشانی بود؛ ارکستر معتبری که چند کار از هانس زیمر، دیوید لینچ و… در آنجا نواخته شده است.

مافی خاطرنشان کرد: فارغ از اینکه صدا در این انیمیشن خوب شنیده می‌شود یا نه همیشه جز دغدغه‌های من بوده است که در انیمیشن، موسیقی را خیلی جدی‌تر پیش ببریم و امیدوارم چنین اتفاقی هم افتاده باشد. من از افشین عزیزی بسیار ممنونم و باید بگویم که ایشان واقعا ویژگی‌های منحصر به فرد شخصیتی و آموزنده‌ای دارند. من دوست داشتم موسیقی این فیلم در اروپا و با بالاترین کیفیت ضبط شود. این حرکت یک قدم و اتفاق برای موسیقی انیمیشن است. به نظرم یکی از عناصر فراموش شده انیمیشن موسیقی است و سعی کردم در این فیلم این را مجدد یادآوری کنیم.

در ادامه این اکران، علیرضا گلپایگانی استاد و تهیه‌کننده انیمیشن بیان کرد: جلوه‌های بصری و موسیقی «یوز» به نظرم قابل قبول است و این فیلم در درجه‌بندی قابل قبول قرار می‌گیرد. کشور ما پر از گنجینه‌های انسانی پنهان و آشکار نشده است و حقیقتا فکر می‌کنم که ما شاهد یک رشد و نمو بسیار خوبی هستیم. من از نسلی هستم که اتفاقات بسیاری را دیدم و وقتی چیزی را که الان دارد اتفاق می‌افتد، می‌بینم، متوجه می‌شوم که اتفاق بزرگی در انیمیشن افتاده است. اگر شرایط به درستی فراهم شود مطمئن هستم فرصت اوج گرفتن به خیلی‌ها داده می‌شود.

وی ادامه داد: من گمان می‌کنم که نقشه راه مرکز انیمیشن سوره هم همین است که انیمیشن صرفا برای بچه‌ها نیست. این فیلم باید ساعت ۷ شب و در ساعت پیک سینما برای اکران تعریف شود. در همه جای دنیا هم چنین است که سانس‌ها در چنین ساعت‌هایی است و اکران از ساعت ۶ بعد از ظهر به بعد که عمدتا کودکان در خانه هستند و نمی‌توانند بیرون و در سینما باشند، زنگ خطری برای انیمیشن بود. در همین راستا تصمیم گرفتند که تولیدات به سمتی برود که بزرگترها خجالت نکشند تا برای دیدن چنین آثاری به سینما بیایند و تصمیم گرفتند که موضوعاتی را در انیمیشن به کار ببرند که بزرگترها هم ببینند.

این تهیه‌کننده انیمیشن خاطرنشان کرد: از دید من فیلم‌های پرفروش دو دهه اخیر مربوط به بچه‌ها نیست ولی بچه‌ها می‌بینند. در ایران هم چنین اتفاقی افتاده است و به جز پیام و مسائل مختلف برای مخاطب معتقدم که این صنعت اگر میخواهد پایدار بماند، باید بتواند مخاطب گسترده‌تری را برای خود داشته باشد. امیدوارم انیمیشن، اکران مستقل خود را داشته باشد و معتقدم موفقیت‌های این چنینی راه کل انیمیشن را باز خواهد کرد.

در ادامه امیرمحمد دهستانی کارگردان و معاون تولید بنیاد ملی پویانمایی در سخنانی مطرح کرد: تمام مواردی را که آقای دکتر گلپایگانی به درستی اشاره کردند، از جان و دل ما سخن گفتند. ما در برهه‌ای بودیم که انیمیشنی اصلاً وجود نداشت و شرایط بسیار ناامیدکننده بود. حتی استادان ما می‌گفتند که چرا چنین رشته‌ای می‌خوانید. در حال حاضر انیمیشن‌های مختلفی اکران می‌شوند که بسیار خوشحال‌کننده است. «یوز» انیمیشن خوبی‌ست و سروشکل حرفه‌ای دارد و به امید خدا با تبلیغات درست موفق خواهد شد. چون در حال حاضر هم فصل مدارس هست، فکر کنم موقعیت خوبی است و قطعا انیمیشن موفقی خواهد بود.

فرخ یکدانه انیمیشن‌ساز و استاد دانشگاه نیز مطرح کرد: «یوز» ریتمی دارد که آدم را با خود همراه می‌کند. از نظر من کار خوب از آب درآمده و نسبت به فیلم قبل یک حرکت رو به جلو است. من تا پایان به راحتی کار را دیدم و از آن بسیار لذت بردم.

در ادامه، هادی محمدیان کارگردان انیمیشن و فیلمنامه‌نویس عنوان کرد: به سازمان سینمایی سوره تبریک می‌گویم. آرزویی که ما زمانی داشتیم و سخت بود، محقق شده و خداراشکر حداقل فصلی یک انیمیشن اکران می‌شود. امیدوارم این انیمیشن فروش خوبی داشته باشد. به قول استاد گلپایگانی رشدی که اتفاق بیفتد به نفع جامعه انیمیشن ایران است و امیدوارم بهترین‌ها رخ بدهد.

مافی در ادامه گفت: هر انیمیشنی که خوب بفروشد، قطعا ما خوشحال می‌شویم. با صحبت‌هایی که با دوستان و عزیزان داشته‌ایم همیشه گفته‌ایم که مهم این است هر فصل حداقل یک انیمیشن برای اکران داشته باشیم و سینمادارها هم یاد بگیرند که باید انیمیشن اکران کنند و سانس خوب به آن بدهند. همچنین خانواده‌ها و بچه‌ها در ذهن داشته باشند که فیلم‌هایی برای آنها مهیا شده است و برای تماشای آن به سینما بروند.

مینا باباپور انیمیشن‌ساز بیان کرد: از اینکه از کل ظرفیت ایران برای ساخت انیمیشن استفاده می‌کنید و با بچه‌های کرمان کار را پیش بردید و تمام کار خود را به تهران معطوف نمی‌کنید و همچنین از اینکه چراغ انیمیشن را روشن نگه می‌دارید، از شما سپاسگزارم.

امیر مهران انیمیشن‌ساز گفت: باید بگویم که چه خوب که یک چنین اثری تمام شد چراکه ما صدها آدم به ویژه در جشنواره انیمیشن می‌بینیم که همه فیلم سینمایی می‌سازند و وقتی می‌بینیم تمام شده، حالا با همه فراز و فرودهایی که تولید دارد، بسیار ارزشمند و واقعاً مهم است. درباره جنبه‌های تکنیکی و کاری قطعا همه دوستان تمام تلاش خود را کردند. در زمینه انیمیت نیز من بسیار کار را دوست داشتم. صدا و موسیقی هم بسیار خوب بود.

فرزانه فخریان نویسنده و پژوهشگر حوزه کودک و نوجوان و رئیس سابق بنیاد ملی پویانمایی با بیان اینکه چهار سال پیش کارش را با مرکز انیمیشن سوره با دیدن ریل اولیه‌ «یوز» شروع کرده است، مطرح کرد: خوشبختانه تاکنون کارهای زیادی تمام شدند و به پخش و اکران رسیدند. امیدوارم بتوانیم بسیار بیشتر از این موارد کارهای این چنینی بسازیم و همه هم بتوانند در آن همکاری داشته باشند. این کار نتیجه همدلی و همکاری همه شماست که با مرکز انیمیشن سوره کار کرده‌اید. از آقای مافی و همه همکاران ایشان بسیار ممنونم که شبانه روز و بدون حاشیه فقط به انجام فکر و امیدوارانه کار می‌کنند. چیزی که در انیمیشن بسیار مهم است اینکه ما امید داشته و به دنبال نتیجه باشیم.

میثم حسینی کارگردان انیمیشن نیز گفت: از همه عواملی که در تولید این فیلم دخیل بودند و بچه‌های کرمان که همشهریان خودم هستند، سپاسگزارم و به همه آنها خسته نباشید می‌گویم. همین که پروژه «یوز» انجام شده و به پایان رسیده، بسیار مهم است. «یوز» به نسبت کار خوبی شده است، هرچند که در روایت و کارگردانی می‌توانست بهتر باشد. درنهایت خوشحالم که کار انجام شد و به نظرم پیشرفت‌هایی در آن به چشم می‌خورد، خوشحال‌کننده است.

همچنین احسان توسلی‌زاده تهیه‌کننده و کارگردان انیمیشن اظهار کرد: ساخت انیمیشن سختی‌های بسیاری دارد و متاسفانه باید بگویم که در جاهایی مثل شکنجه می‌ماند چراکه باید با پول کم و با نیرویی که در واقع نیست یا مشکلات مختلفی که در زندگی وجود دارد، سعی کنید بهترین خود را ارائه بدهید. قاعدتا فکر میکنم در ایران واقعا کار بغرنجی است و همین که یک پروژه تمام می شود، با همه ضعف‌ها و قوت‌هایی که دارد، نشان می‌دهد که یک تیم واقعا خواسته است که انیمیشن تولید کند و برایش زحمت کشیده است. قاعدتاً هرچقدر فیلم‌های بیشتری ساخته شود، شاهد انیمیشن‌های بهتری خواهیم بود.

امیررضا مافی ادامه داد: هدف ما این است که وقتی یک اثر را به سرانجام می‌رسانیم، از مخاطبان و متخصصان درباره آن بشنویم. هر بار در این چهار پنج سال اخیر انیمیشنی ساخته شد، من جلسه‌ای با انیمیشن‌سازان ترتیب دادم تا اولین نفر انیمیشنی‌ها فیلم را ببینند و درباره آن نظر بدهند و حتما نظرات این عزیزان برای ما راهگشا خواهد بود. واقعا اینکه در یک انیمیشن اسم سوره، اوج یا بخش خصوصی باشد برای من اهمیت ندارد و این مهم است که انیمیشن توسعه پیدا کرده و پیشرفت کند.

عباس جلالی یکتا انیمیشن‌ساز با اشاره به اینکه استمرار تولید فیلم در مرکز انیمیشن سوره در این سال‌ها جذاب است، تصریح کرد: درباره «یوز» باید بگویم که کاراکترها بسیار خوب بودند به ویژه کاراکتر اصلی و به نظرم حتی می‌شود از آن داستان‌های مختلف و سریال درست کرد. تک خطی داستان هم جذاب است. همچنین موسیقی کار بسیار خوب بود و درکل این همه پروداکت، نما و… بسیار خوب و دیدنی بودند. من به جد تلاش انیماتورها را در فیلم دیدم. به نظرم «یوز» نسبت به کار قبلی مرکز انیمیشن سوره کیفیت رو به رشدی داشته و این مرکز نقاط ضعف را پیدا کرده است و رو به جلو حرکت می‌کند.

در ادامه آقای حسینی کارگردان انیمیشن مطرح کرد: فضای تشنه‌ای برای انیمیشن وجود دارد و تولیدات انیمیشن با این شکل کنترل شده بسیار ارزشمند است. امیدوارم همواره این مسیر برای شما هموار باشد.

افشین عزیزی آهنگساز کار نیز در سخنانی اظهار کرد: من بعد از فیلم‌های سینمایی «تختی» و «روز صفر» دیگر در فضای سینمایی کار نکردم و بیشتر مشغول کار در بخش مستند و دیگر حوزه‌ها بودم. ولی دنیای انیمیشن را دوست داشتم و خوشحال شدم که توانستم در آن نقشی داشته باشم. باتوجه به فاندی که داشتم می‌توانستم با قیمت کمتری در اروپا کار را انجام بدهم و همه دوستان کمک کردند تا این کار انجام شود. آهنگسازی پروژه کار بسیار سختی بود و تا جایی که می‌شد هم خود من و هم همه عزیزان سعی کردیم که این اتفاق بیفتد.

وی ادامه داد: برای ساخت موسیقی این انیمیشن ما در کل دو جلسه چهارساعته ضبط داشتیم در حالی که یک فیلم سینمایی نرمال حدود ۱۳۹ جلسه چهار ساعته ضبط دارد. تجربه سخت اما بسیار خوبی بود. از همه شما عزیزان می‌خواهم که در پروژه‌های خود زودتر به سراغ موسیقی بروند و یادتان نرود که موسیقی اورجینال بسیار مهم و پرهزینه است.

در ادامه، احسان کاوه تهیه‌کننده «یوز» اظهار کرد: تک تک همکاران در این پروژه در سه مقطع با ما همکاری کردند. در مقطعی کار را پیش می‌بردیم که کرونا شد که به نظر من این اتفاق برای انیمیشن ایران به یک فرصت تبدیل کرد. شیوع ویروس کرونا شاید بقیه مشاغل را با ضعف‌هایی رو به رو کرد اما در انیمیشن اتفاق جدید و جالبی افتاد که به دلیل باهوش بودن بچه‌ها بود. جدیدا هم که جنگ را داشتیم و ما در تمام این مدت همیشه مشغول تولید بودیم. از همه عوامل متشکرم، ابتدا از رضا ارژنگی که مردانه پای کار بود و برخی از نقش‌ها را یک تنه انجام می‌داد. بعد از آن حتماً از افشین عزیزی تشکر می‌کنم که بسیار به کار کمک و خودش اشاره کرد که چه اتفاقی افتاد.

وی ادامه داد: به دلیل کمبود وقت، من و رضا ارژنگی کار را تقسیم کردیم. از دکتر امیررضا مافی متشکرم بخاطر اینکه کار کردن با یک استودیوی فیلمسازی تجربه خوبی است که آرزوی ما از همان زمان دانشگاه بود. چیزی که ما می‌دیدم انگار در فیلم‌های رئال یکسری ارتباطات می‌توانستند کار را پیش ببرند و خب در سازمان سینمایی سوره و مرکز انیمیشن سوره اتفاقی شکل گرفته که وقتی قرارست فیلمی تولید شود، تیم تولید می‌تواند تحت نظارت شخصی چون پویا افضلی قرار بگیرد و به آن کمک شود. سپس در زمان اکران تیم خوب تبلیغات پای کار می‌آید و باز هم اگر اقدامی قرار است صورت بگیرد، یک تیم حرفه‌ای می‌آید و کمک می‌کند. هر کجا هم کم بیاورید، امیررضا مافی هماهنگ می‌کند.

تهیه‌کننده «یوز» تصریح کرد: این استودیو بودن و نظام استودیویی برای کار نقطه قوت است که مشابه آن را نمی‌شناسم. نکته مهم دیگر این است که همه می‌دانند که عوامل تولید در سینما و سریال‌سازی و انیمیشن ایران وضع خوبی ندارند. به هر حال دوستان انیماتور وارد کارهای مختلفی می‌شوند و بچه‌های انیمیشن ایران خیلی معصومانه همکاری می‌کنند. امیدوارم دست به دست هم بدهیم و بتوانیم با ایجاد تعهدات، مسائل را بهتر پیش ببریم.

امیررضا مافی در پایان خاطرنشان کرد: امیدوارم که «یوز» یک قدم رو به جلو باشد، خوب هم بفروشد، بچه‌ها به سینما بروند و آن را ببینند و همچنین لذت ببرند. اینکه فیلم انیمیشن بفروشد و در سینما باشد، بسیار حیاتی است. مثل همیشه از همه بزرگواران تشکر می‌کنم و دست استمدادم را دراز می‌کنم و از همه کمک می‌خواهم تا در هر حوزه‌ای که به نظرشان می‌رسد می‌توانیم با آن انیمیشن را توسعه بدهیم، یاری کنند. امیدوارم که در مسیر تحقق باقی تجربه‌ها موفق باشیم و همه دوستان من نیز فیلم‌های خود را بسازند و به اتمام برسانند.

منبع: صبا

نوشته اکران ویژه «یوز» برای متخصصان و فعالان حوزه انیمیشن اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این مراسم با پخش زنده و با حضور عروسک «یوز»، فاطمه امینی «ننه نقلی»، احسان مهدی و کاراکتر نوید همراه بود و در پایان نیز کیک «یوز» همزمان با آغاز اکران اثر در سینماهای سراسر کشور بریده شد.

رائد فریدزاده رئیس سازمان سینمایی کشور همراه با خانواده مهمان ویژه نمایش انیمیشن سینمایی «یوز» بود.

پیش از نمایش این اثر، عوامل این پروژه برای خوشامدگویی به مهمانان روی سن آمدند که با استقبال بچه‌ها همراه بود.

ابتدا امیررضا مافی تهیه‌کننده ارشد پروژه و مدیر مرکز انیمیشن سوره ضمن خوشامدگویی به مهمانان گفت: «یوز» چهارمین انیمیشن سینمایی برای شما بچه‌هاست. ما پیش از این «لوپتو»، «مسافری از گانورا» و «رویاشهر» را برای شما بچه‌ها تدارک دیدیم و حال نوبت «یوز» است که به دست شما رسیده است.

وی یادآور شد: چهار سال پیش که انیمیشن «لوپتو» به اکران رسید، من از سوی همه دوستانم در سازمان سینمایی سوره قول دادم که سالی یک انیمیشن سینمایی برای بچه‌ها اکران کنم. حال خوشحالم که «یوز» در چهارمین سال به عنوان چهارمین اثر روی پرده می‌رود.

مافی در پایان سخنان خود خطاب به بچه‌ها خاطرنشان کرد: امیدوارم از تماشای «یوز» لذت ببرید و با حال خوب از سالن سینما خارج شوید. شما نسلی هستید که باید قدر خودتان را بدانید.

در ادامه، احسان کاوه تهیه‌کننده «یوز» بیان کرد: یوزِ قصه ما برای رسیدن به خانواده‌اش به ایران باز می‌گردد. بچه‌ها، شما از اینکه پیش خانواده‌های خود هستید، چه قدر خوشحالید؟ قدر شادی و در کنار خانواده بودن را بدانید. از همه دوستان و همکاران که در این پروژه حضور داشتند، تشکر می‌کنم. ما با هنرمندان در شهرهای مختلف ایران همکاری داشتیم و حتی بخشی از موسیقی کار در خارج از کشور توسط افشین عزیزی ضبط شده است.

رضا ارژنگی نویسنده و کارگردان این انیمیشن سینمایی در سخنانی کوتاه گفت: خوشحالم که در جمع شما این اثر را می‌بینیم. حتی اگر این اثر را نپسندیدید، به ایرانی بودن خودتان افتخار کنید.

محمود احمدی طراح کاراکتر و محیط این اثر و سیدمحمدحسین احدی مدیر تولید و سرپرست جلوه‌های ویژه نیز ضمن ابراز خوشحالی برای حضور در جمع بچه‌ها آن‌ها را به تماشای «یوز» دعوت کردند.

حسین مطمئن‌زاده صداگذار و طراح صدای پروژه در سخنانی کوتاه بیان کرد: از همه دوبلورهای عزیزی که در این پروژه با ما همکاری داشتند، تشکر می‌کنم.

در ادامه دوبلورهای این پروژه به معرفی خود و نام بردن از کاراکتری که در «یوز» به جای آن صحبت کردند، پرداختند؛ سامان مظلومی گوینده ساعت مچی، معصومه ریاحی گوینده مجری رادیو، همایون میرعبدالهی گوینده خلبان و راننده نیسان، آرزو روشناس گوینده خانم موش، مریم جلینی گوینده توریست و مهدی ثانیخانی گوینده شخصیت «بابی».

در پایان، حامد عزیزی گوینده نقش «یوز» ضمن یاد کردن از نصرالله مدقالچی و ناصر ممدوح به عنوان دوبلورهای پیشکسوت و دیگر هنرمندانی که در این اثر صدایشان شنیده می‌شود، خاطرنشان کرد: شور و اشتیاقی و استقبالی که ما در افتتاحیه «یوز» در باغ کتاب دیدیم، در افتتاحیه «پیرپسر» ندیدیم. جزییات بسیاری در این پروژه هست که دقت شما را می‌طلبد. همچنین ما تلاش کردیم فرهنگ ایرانی را در این اثر به نمایش بگذاریم. امیدواریم از تماشای انیمیشن «یوز» لذت ببرید و آن را به دوستان خود معرفی کنید.

انیمیشن سینمایی «یوز»، محصول مشترک مرکز انیمیشن سوره و ویستامدیا با همکاری بانک صادرات ایران، از چهارشنبه ۲ مهرماه توسط پخش بهمن سبز در سینماهای سراسر کشور اکران شده است.

نوشته افتتاحیه پرشکوه انیمیشن «یوز» برگزار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این مجموعه به قلم امیررضا مافی به جهان قصه‌های پدر دختری می‌پردازد و فصل سوم با اتفاقاتی جدیدی در خانواده آغاز می‌شود. تجربه کار گروهی در خانواده، تمرین و پشتکار برای انجام کارها، مهارت پذیرش پاسخ منفی و درک طرف مقابل، تجربه از دست دادن عزیزان، مراقبت از طبیعت و محیط زیست، دفاع از حقوق شهروندی و… از جمله موضوعاتی‌ست که بدان پرداخته می‌شود.

دو فصل ابتدایی سریال انیمیشن «بابابام»، محصول مرکز انیمیشن سوره، به ترتیب نوروز ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ روی آنتن شبکه پویا رفت. همچنین تاکنون ۸ جلد از مجموعه کتاب‌های «بابابام» توسط نشر مهرک در دسترس مخاطبان خردسال قرار گرفته است.

نوشته فصل سوم «بابابام» در مراحل پایانی تولید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

قصه‌های سه جلد جدید این مجموعه کتاب با عناوین «مهد کودک»، «گل‌کاری» و «دوچرخه سواری» برگرفته از فصل دوم انیمیشن «بابابام» است که با تصویرسازی زینب سادات بدری و ویراستاری فرزانه فخریان منتشر شده و قرار است جلدهای بیشتری از این مجموعه نیز در دسترس خردسالان قرار بگیرد.

پیش از این ۵ جلد از مجموعه کتاب‌های «بابابام» با عناوین «پرواز»، «شهربازی»، «زیارت»، «غذای رنگی» و «باغ بستنی» که برگرفته از فصل اول این مجموعه انیمیشن است، در نمایشگاه کتاب تهران ۱۴۰۳ در دسترس مخاطبان قرار گرفته بود.

نوشته سه جلد جدید از مجموعه کتاب‌های «بابابام» منتشر شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بدین ترتیب این اثر که با تکنیک دو بعدی رایانه‌ای و در ۱۳ قسمت آماده نمایش شده است‌، هر روز ساعت ۱۱ پخش می‌شود.

همچنین همزمان با آغاز پخش فصل دوم این سریال انیمیشن، قطعه موسیقی «بابابام» با شعری از امیررضا مافی، آهنگسازی و تنظیم وحید عباسی و با صدای آلا حسین‌خواه دوبلور شخصیت دختر این پویانمایی در فضای شاد و کودکانه پدر-دختری، رونمایی شد. ساخت موزیک ویدیوی این قطعه نیز برعهده علی نوروزیان بوده است.

«بابابام» که به جهان قصه‌های پدر – دختری می‌پردازد، در فصل دوم با قرار دادن دختر در موقعیت‌های متفاوت و رویارویی او با شخصیت‌های فرعی، تجربیات نویی را پیش چشم مخاطب قرار می‌دهد.

قطعه موسیقی «بابابام»

نوشته آغاز پخش فصل دوم «بابابام» از ۴ فروردین اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

همچنین در آستانه پخش این اثر، از پوستر و تیزر «بابابام» که طراحی و ساخت آن به ترتیب برعهده زینب بدری و مهدی اولادوطن بوده است، رونمایی شد.

«بابابام» که با تکنیک دو بعدی رایانه‌ای تولید شده و به جهان قصه‌های پدر – دختری می‌پردازد، در فصل دوم قرار است با قرار دادن دختر در موقعیت‌های متفاوت و رویارویی او با شخصیت‌های فرعی، تجربیات جدیدی را به نمایش بگذارد.

فصل اول این مجموعه که با استقبال مخاطبان خردسال همراه بود، نوروز ۱۴۰۳ در ۱۰ قسمت روی آنتن شبکه پویا رفت و پس از آن چندین بار بازپخش شد. همچنین ۵ جلد از مجموعه کتاب‌های «بابابام» به قلم امیررضا مافی و تصویرسازی زینب سادات بدری توسط انتشارات مهرک منتشر شده و در دسترس مخاطبان قرار گرفته است و به زودی جلدهای جدید این مجموعه کتاب‌ عرضه خواهد شد.

نوشته فصل دوم «بابابام» نوروز ۱۴۰۴ به شبکه پویا می‌آید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

همچنین پویش ویژه «بابابام» که از نیمه آذرماه با ساخت برنامه عروسکی آن در شبکه پویا و پلتفرم «شاد» آغاز شد تاکنون با مشارکت بیش از ۴٠ هزار کودک مورد استقبال قرار گرفته و همچنان ادامه دارد. همزمان با روز پدر، بخش ویژه این پویش در صفحه رویداد اپلیکیشن شاد فعال شد و کودکان می‌توانند خاطرات، نقاشی و عکس‌های خود با پدرانشان را ارسال کنند.

فصل اول این مجموعه که با استقبال مخاطبان خردسال همراه بود، نوروز ۱۴۰۳ در ۱۰ قسمت روی آنتن شبکه پویا رفت و پس از آن چندین بار بازپخش شد. همچنین ۵ جلد از مجموعه کتاب‌های «بابابام» به قلم امیررضا مافی توسط انتشارات مهرک منتشر شده و در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.

همچنین برنامه عروسکی «بابابام» به سردبیری و تهیه‌کنندگی محمدصادق رحمانی‌پور که بر اساس قصه‌های مختلف کتاب «بابابام» طراحی شده بود، در ۱۰ قسمت از شبکه پویا در حال پخش است. همزمان با پخش این برنامه از نیمه پاییز، پویش کتابخوانی این انیمیشن نیز آغاز شده بود که تاکنون بیش از ١٠ هزار شمارگان از آن به فروش رفته است.

«بابابام» محصول مرکز انیمیشن سوره است که به جهان قصه‌های پدر دختری می‌پردازد.

نوشته فصل دوم انیمیشن «بابابام» آماده نمایش شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

امیر قادری مجری و کارشناس برنامه در ابتدای این نشست ضمن خوشامدگویی به حضار گفت: سال گذشته طی نشست‌هایی درباره سینمای دهه شصت و هفتاد با حضور سینماگران، مدیران و صاحب نظران آن سال‌ها صحبت شد. اکنون قرار است شنبه‌های اول هر ماه درباره موضوعات روز سینما این برنامه تداوم یابد. تصمیم گرفتیم از کارشناسان مختلف سینمای ایران کمک بگیریم و چنین جلساتی را به عنوان رهنمودهایی به دولت ارائه کنیم و امیدواریم در ماه‌های آینده نماینده‌ای از دولت هم داشته باشیم. آقای موتمن هم قرار بود بین ما باشند و به دلیل ماندن در مسیر نتوانستند در این جلسه باشند.

مسعود اطیابی در ابتدای صحبت‌های خود درباره چالش‌های دولت جدید گفت: سینمای ایران همیشه دچار چالش است و بخش عمده سینما نباید تکلیف خود را با دولت ها مشخص کند و این مساله دور از بلوغ سیاسی است. سینما باید بدون توجه به هر تغییری راه خود را پیش ببرد و نیازمند مدیریت شدن نباشد. باید در زمینه مدیریت سینما تعادلی پیدا شود و نباید به طور کلی نقش دولت ها را حذف کرد.

وی افزود: توجه به مسائل شبه رسانه‌ها و هجمه‌های گفتگومحور، دولت را تحت فشار قرار می‌دهد و به محض تحت فشار قرار گرفتن بازی می‌خورند. مثلا الان سینمای کمدی موفقیتی دارد ولی هجمه بزرگی توسط روزنامه جوان ایجاد می‌شود و پروانه ساخت از آن هجمه تاثیر می‌گیرد. خود من در هفت ماه گذشته ۷ یا ۸ فیلمنامه ارائه دادم و رد شده است. سینما باید در همه گونه‌ها تقویت شود. پیش‌بینی من نسبت به آینده سینما این است که ما در آینده چیزی به نام بازیگرمحوری، کارگردان محوری نخواهیم داشت و کمپانی‌ها محور خواهند بود.

اطیابی: سینمای اجتماعی ناامنی به مردم داده است

امیر قادری در ادامه گفت: حتی در دوران کلاسیک سینمای آمریکا هر کمپانی ویژگی‌های اخلاقی خود را داشت و درباره آن‌ها فیلم می‌ساخت. من فکر می‌کنم خود نهادهایی مانند سازمان اوج، سازمان سینمایی سوره و… تبدیل به کمپانی می‌شوند.

اطیابی بیان کرد: این‌ ارگان‌ها می توانند تبدیل به کمپانی‌هایی شوند که مورد وثوق مردم شده و نیازی به مجوز از دولت نداشته باشند. هرچه سینما را وادار به رقابت کنیم، در ده سال آینده با محصولاتی مواجه می‌شویم که متفاوت خواهند بود. اگر به جایی برسیم که دولت با نهادهای خصوصی رقابت کند، این اتفاق باعث پیشرفت ما می‌شود. از طرفی به نظر من سینمای اجتماعی ناامنی به مردم داده است و مردم به آن اعتماد ندارند.

در ادامه علی ملاقلی‌پور گفت: ایده کمپانی شدن ما را به این سمت می‌برد که هر کدام از این کمپانی‌ها باید سینما داشته باشند. چگونه است که یک فیلمی در اکران ۱۸۰ سالن و دیگری ۸۰ سالن دارد؟ به این دلیل که از قبل مشخص شده است که کدام فیلم باید بیشتر بفروشد. سازمان اوج و حوزه هنری و بخش‌های خصوصی شاید رشد داشته باشند اما ما باید ببینیم که سینما چه است و ما چه انتظارهایی از آن داریم. ذات سینما صنعت، هنر و رسانه است و امروزه عنصر هنر از بین رفته است. آینده سینما جدای از هنر است. تمام این عناصر کنار هم سینما می شوند. من امروزه از سینما انتظار دارم که تمام المان ها را در خودش داشته باشد و مردم را یک پله رشد دهد، ولی سینمای ما امروز مردم را ده پله عقب می اندازد.

وی افزود: آگاهانه می‌خواهند که سینمای اجتماعی نباشد. امروزه دیگر چه کسی سرمایه گذار یک فیلم اجتماعی می‌شود؟ سینمای اجتماعی هیچ صاحبی ندارد و هیچ کجا پای سرمایه گذاری آن نمی ایستند. خیلی ها می خواهند ملودرام اجتماعی کار کنند ولی نمی گذارند، زیرا این سینما اندیشه دارد و باعث رشد مردم می شود.

این فیلمساز عنوان کرد: یکی از مسائل اصلی ما این است که در سینما یک ژانر حکومتی داریم و این نوع فیلم‌‌ها نگاه روزنامه‌ای دارند. کسی هم اکنون پاسخگو نیست که این فیلم‌ها چه تاثیری داشته‌اند. هالیوود هر پنج سال یک فیلم درجه یک رو می کند ولی در کشور ما  باید در جشنواره فجر شش فیلم این چنینی ببینیم چون بیلان‌ کاری مدیران است.

وی تاکید کرد: آقای ایل بیگی در تمام دولت‌ها هستند. این افراد مگر تغییری کردند؟ این ها چه اندیشه و شهامتی داشتند و چه کسانی را به سینما آوردند؟

ملاقلی‌پور در ادامه گفت: با پدرم در جلسه فیلم «مجنون» بودم که آقای بهشتی به پدرم گفت چه می‌کنی؟ پدر گفتند چند فیلمنامه اجتماعی دارم و نشد که آن‌ها را بسازم. بهشتی گفت ما به تو وام می‌دهیم برو فیلمت را بساز، اگر نفروخت ما سهیم می‌شویم. در آن زمان سینمای اجتماعی احیا شد و در این بین فیلم‌های ارزشمندی ساخته شد.

وی افزود: در دوره آقای روحانی به دیدار تابش رفتم. او گفت که سه فیلمساز زن داریم که فیلم جنگی می‌سازند؛ تو هم برو فیلم جنگی بساز. من معتقدم سینمای ما باید نسبتی با جامعه داشته باشد. آن موقع که رسول ملاقلی‌پور فیلم جنگی می‌ساخت، جنگ جزئی از اجتماع ما بود و آن فیلم‌ها درحقیقت اجتماعی بودند. تمام آن‌ها مساله ما بود. ما ژانر جنگی نداریم و این یک کلاهبرداری است.

قادری در ادامه گفت: تمام فیلم‌ها هم بد نیستند. فیلم‌های جنگی این دوره ازجمله «موقعیت مهدی»، «مجنون» و «غریب» را نسبت به دیگر آثار بیشتر دوست داشتم.

ملاقلی‌پور افزود: بله. مثلا هادی حجازی‌فر چون باوری دارد وقتی درباره شهید باکری فیلم می‌سازد، فیلمش تاثیر می‌گذارد.

قادری گفت: بله استثنا را هم باید بگوییم.

ملاقلی‌پور بیان کرد: مصیبت ما رسانه‌های اصولگرا هستند که می گویند دولبه فیلم جنگی ساختی و بعد رفتی. اصلا مگر راه دیگری هم وجود دارد؟ این سیستم افراد را دورو بار می‌آورد.

ملاقلی‌پور گفت: هر سال در جشنواره فیلم فجر حتما چند جایزه به فیلم‌هایی که تیر و تفنگ دارند، داده می‌شود. مساله من سینمایی است که اندیشه در آن باشد.

در آینده با سینما به شکل امروزی خداحافظی می‌کنیم و هوش مصنوعی سینما را تغییر می‌دهد

در بخش دیگری از این نشست امیررضا مافی گفت: مباحث مهم و متنوعی مطرح شد و توضیح هرکدام دقایق طولانی نیاز دارد. می‌خواستم درباره راهکار آینده بگویم ولی شاید اولویت این باشد که صحبت‌های دوستان را تکمیل کنم. در بحث کمپانی فهم من این است که در آینده با سینما به شکل امروزی خداحافظی می‌کنیم و هوش مصنوعی سینما را تغییر می‌دهد و این مساله قطعی است. وقتی هوش مصنوعی خلاق بشود، همه هنرها را تحت تاثیر قرار می‌دهد و هر مدیر فرهنگی باید از نظر صنفی و ماهوی به آینده سینما بپردازد. خارج از ایران خیلی مفصل درباره این مساله صحبت می‌شود ولی در ایران دعواهای همیشگی در جریان است.

وی افزود: من سال‌ها مدیری بوده‌ام که در حوزه هنری فعالت می‌کردم. می‌توانم شهادت بدهم که هیچ نهاد خارجی در این سال‌ها با من تماس نگرفته که درباره فلان موضوع فیلم بسازید. در حوزه نقد ولی تماس‌های متعددی داشتم که این حرف‌ها را بزن و نزن. من مواجهه‌های سلیقه‌ای زیادی با آثار دیدم مثلا در انیمیشن «مسافری از گانورا» من را نقد و ضد انقلاب خطاب کردند.

قادری گفت: به هرحال حوزه هنری و سازمان اوج نسبت به گذشته سعی می‌کنند فضا را به سمت پاسخگویی و کمپانی شدن پیش ببرند.

مافی عنوان کرد: بدون شک ما باید برای رسیدن به این مهم شفاف شویم. هر کسی با من کار کرده است قرارداد کارش را گفته‌ام. آن چیزی که ما از آن آسیب می بینیم این است که همه کارهایمان در هاله‌ای از ابهام باشد. ما حتی انتخاب رییس سازمان سینمایی را هم به صورت شفاف نگفتیم. چرا آقای زین‌العابدین از فارابی رفت و سرپرست تعیین شد؟ وقتی شفاف صحبت نمی‌کنیم و گمان می‌کنیم هر شفافیتی موجب سواستفاده می شود، فکر می‌کنیم که همیشه دست‌های بیرونی هستند که اثر می‌گذارند و دچار توهم توطئه می‌شویم.

وی افزود: درباره حجاب در سینما بارها گفته ام که باید به حجاب کامل قائل باشیم یا حجاب عرفی؟ در انیمیشن «مسافری از گانورا» من برای حجاب کاراکتر پزشک با چالش‌های عجیبی مواجه بودم. اینکه ما مسائل جامعه مسلمانان را به آن کاراکتر نسبت بدهیم، درست نیست.

مافی گفت: ما سعی کردیم کلا فکر نکنیم و هر کس فکر می‌کند با آن مساله پیدا می‌کنیم. خیلی از مشکلات امروز محصول فکر نکردن است. ما بعضی چیزهای بدیهی را در حوزه فرهنگ انکار می‌کنیم و دچار فقدان عقلانیت در عرصه فرهنگ و هنر هستیم.

مافی گفت: ما در سینمای ایران از فقدان عقلانیت رنج می‌بریم. از نداشتن یک افق و راهبرد مشخص هم رنج می‌بریم. آن‌قدر از راهبرد استفاده بد کردیم که این واژه هم مبتذل شده است. از نظر اقتصادی در سینما شفافیت نداریم. ما به عنوان نهاد حاکمیتی اجازه این را نداریم با حوزه خصوصی وارد رقابت شویم. اگر من نتوانم فیلم نافع بسازم و خانواده‌ها را با خودم همراه کنم، حتما باید پاسخگو باشم.

قادری گفت: فیلم نافع چیست؟

مافی: فیلم نافع چیزی است که مخاطب آن را ببیند و با فیلم همراه شود و نفع ببرد.

اطیابی در ادامه این برنامه گفت: ما ناچار هستیم در سینما به سمت کمپانی شدن برویم، چون مرجعیت مردم برای رفتن به سینما در آینده تغییر خواهد کرد. سینمای آینده منوط به اقتصاد است. مالیات ارزش افزوده از سینمای من به اندازه بودجه کل سینماست. در ۱۰ سال آینده باید سینمای خودت را طوری بسازی که بقیه را مجبور کنی تا در مسیر تو حرکت کنند. وجود من هم برای دولت منفعت دارد زیرا اگر چهار فیلم پرفروش اکران نشود، سازمان سینمایی تعطیل می‌شود. من تاثیر سینما بر مردم را بررسی کردم. برخی سرگرمی و خنده نیاز دارند و من این را انتخاب کردم. وقتی قرار است صبر کنید تا کشف شوید و کسی شما را بسازد، سخت اشتباه کرده‌اید.

وی تاکید کرد: سینمای اجتماعی خودش، خودش را از رقابت خارج کرده است. فیلم‌هایی که نتوانند مخاطب را جذب کنند از رده خارج می‌شوند.

ملاقلی‌پور گفت: در حوزه مدیریت می‌گویند که این آدم و فیلمش باید بسوزند. آقای محمد حمزه‌ای فیلم «کاپیتان» را با حمایت فارابی تولید کرد. فارابی دستور داد که فیلمش بسوزد و درواقع فیلم ایشان را صاحب خود فیلم سوزاند. فیلم «قندون جهیزیه» در فروش خوب بود و من چند سال است که قسمت دوم آن را نوشته‌ام اما نمی‌گذارند آن را بسازم. احسان بیگلری فیلم «برادرم خسرو» را ساخت و فیلم موفقی هم بود اما دیگر نگذاشتند او فیلم بسازد. سینمای اندیشه‌ورز به این معنا نیست که نباید گیشه داشته باشد.

اطیابی گفت: فارابی نهاد حمایتی است نه کمپانی. من برای تک تک سانس‌های فیلمم جنگیدم.

ملاقلی‌پور عنوان کرد: کمپانی دنبال سینمای دغدغه‌مند نمی‌رود. از کمپانی فیلم «اجاره نشین‌ها» بیرون نمی‌آید.

قادری بیان کرد: آقای اطیابی شرایط عقلانی را پیشنهاد می‌کند و من هم در حوزه خودم برای آن تلاش می‌کنم. علی می‌گوید آن شرایط ذهنی شماست. گمگشته ما این است که هنوز به موقعیتی که ترسیم می‌کنند، نرسیده‌ایم.

محمد حمزه‌ای، کارگردان فیلم «کاپیتان» که در جمع حضور داشت، بیان کرد: آقای مافی به نکته مهمی اشاره کردند و ما در آینده، سینمای این چنینی به شکل فیزیکی نخواهیم داشت. هرچند ما چندسال عقب تر از دنیا هستیم، ولی در آینده چیزی از سینما نخواهیم داشت. من از سینمای کوتاه آمدم و فیلم کوتاه محصول آدم‌هایی است که هیچ قاعده‌ای را نمی پذیرند.

هوش مصنوعی تغییراتی در ساختار ایجاد می‌کند ولی سینما از بین نمی‌رود

اطیابی گفت: من همین الان هم در برخی از کارهایم از هوش مصنوعی بهره گرفتم. صحبت من این است که کمپانی می تواند سوار بر هوش مصنوعی شود. بیست سال پیش در رستوران‌ها نیز غذای سنتی از بین رفت، ولی برگشت مردم به غذاهای سنتی شکل گرفته است. شما باید آماده هوش مصنوعی باشید. هوش مصنوعی تغییراتی در ساختار ایجاد می‌کند ولی سینما از بین نمی‌رود.

قادری گفت: من فکر می‌کنم هیچ پدیده اصیلی از بین نمی‌رود. به طور مثال هیچ کتاب الکترونیک و صوتی، جای کتاب کاغذی را نمی‌گیرد.

مافی بیان کرد: پس از شیوع کرونا، جریان فیلم کمدی و کودک و نوجوان شکل گرفت. فیلمی که دیدن آن روی پرده سینما ارزشمند است، می تواند گونه سوم باشد. فیلم‌هایی در سینما می‌مانند که دیدنی باشند. سینمای اجتماعی باید در قواره پرده سینما اثر تولید کند.

وی افزود: ما نگاه خوشبینانه‌ای به هوش مصنوعی داریم مثلا بعد از دوره توسعه شبکه‌های اجتماعی فاعلیت انسان دچار اشکال شد. در عصر هوش مصنوعی درواقع ما به یک ماشین نامتناهی آموزش می‌دهیم. بدین صورت که یک روز از خواب بیدار می‌شوید و به هوش مصنوعی می‌گویید و او تمام نیازهای شما را پاسخ می‌دهد. دو مساله در انسان باید رشد کند؛ شهود و تخیل. سینما بعد از تحقق هوش مصنوعی برای قشر فاخر جامعه فیلم‌ نمی‌سازد.

ملاقلی‌پور بیان کرد: مدیران ما نباید دنبال بیلان کاری باشند. در دوره سیف‌الله داد که می‌گویند دوره موفق بوده به این دلیل بوده است که او از جنس سینما بود. من به آقای خزاعی هم این مشکلات را گفتم بعد از اتفاقات سال ۱۴۰۱ تنها راهی که بتوان بدنه سینما را جمع کرد، ملودرام اجتماعی است و گفتند کسی این چیزها را نمی‌خواهد. این را هم بگویم آینده کاری بازیگرهای ما نباید ممنوع‌الکاری باشد. وقتی اندیشه نباشد، سینما نخواهیم داشت. سینما باید با اندیشه پیش برود. ما مسائل را حل نکردیم و فرار کردیم. پانته‌آ بهرام اکنون نیست. این آدم هنرمند است و ما باید با او دیالوگ برقرار کنیم. هنگامه قاضیانی و این همه ممنوع‌الکاری یعنی چه؟ به نظر من آینده سینما از طریق دولت مبهم است.

اطیابی درباره آینده سینما گفت: راه آینده سینما مقاومت است و من به شخصه آن‌قدر پافشاری می‌کنم تا پیشنهادمان را بپذیرند. با دولت نباید کاری داشت.

امیررضا مافی در پایان بیان کرد: به نظر من رائد فریدزاده باید به خودش بیاید. در شرایط پیچیده ای هستیم. ما سینمای اندیشه‌ورز نداریم. سینمای ما نمی‌داند چه می‌خواهد بکند. ما هنوز نمی‌توانیم تعریفی از زیبایی و لذت ارائه کنیم. ما اکنون باید راهکار فلسفی برای آینده سینما و برای اقتصاد سینما داشته باشیم.

سلسله نشست‌های «سینما رو به آینده» با هدف واکاوی راهکارها و مشکلات پیش روی سینمای ایران به همت سازمان سینمایی سوره با میزبانی امیر قادری و با حضور صاحب‌نظران سینمایی و فیلمسازان از طیف های مختلف به صورت ماهانه در پردیس سینمایی آزادی برگزار می‌شود.

نوشته جدیدترین نشست «سینما رو به آینده» برگزار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این نشست‌ چهره‌هایی از صاحب‌نظران و منتقدان سینمایی از جمله فرزاد مؤتمن، مسعود اطیابی، امیررضا مافی و علی ملاقلی‌پور به میزبانی امیر قادری، حضور خواهند داشت.

بدین ترتیب این نشست تخصصی، شنبه ۱۰ آذرماه رأس ساعت ۱۷:۳۰ تا ۱۹ در سالن «شهر خاطره» پردیس سینمایی آزادی برگزار می‌شود.

سلسله نشست‌های «سینما رو به آینده» قرار است بصورت ماهانه توسط سازمان سینمایی سوره و به میزبانی امیر قادری با حضور چهره‌های مختلف سینمایی تداوم یابد.

نوشته نشست تازه «سینما رو به آینده» برگزار می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بدین ترتیب این برنامه به نویسندگی عاطفه سادات ساجد که در ۱۰ قسمت ۲۰ دقیقه‌ای ساخته شده است، از ۱ آذر پنجشنبه‌‌ها و جمعه‌ها ساعت ۹ روی آنتن می‌رود و بازپخش آن همان روز ساعت ۱۳ خواهد بود.

این برنامه عروسکی با بازی امیر سهیلی، صداپیشگی اکرم عبدی و عروسک‌گردانی علی افشاری که بر اساس قصه‌های مختلف کتاب «بابابام» طراح شده است، در هر قسمت خاطرات یک پدر و دختر را روایت می‌کند؛ قصه‌هایی که به صورت فلش بک با بخش‌هایی از انیمیشن می‌بینیم و می‌شنویم.

همچنین همزمان با پخش این برنامه، پویش کشوری #بابابام راه‌اندازی شده است که کودکان می‌توانند با تهیه مجموعه کتاب‌ «بابابام» از طریق ارسال عدد ۵ به سامانه پیامکی ۹۰۰۰۶۰۶۴، خاطرات خود با پدرانشان را نقاشی کنند و به کانال «بابابام» در پیام‌رسان شاد به آدرس bababam@ ارسال کنند و برنده جوایزی شوند.

فصل دوم مجموعه انیمیشن «بابابام» روزهای پایانی تولید را پشت سر می‌گذارد و به زودی روی آنتن رسانه ملی می‌رود.

نوشته برنامه عروسکی «بابابام» روی آنتن شبکه پویا می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این جلسه امیر قادری میزبان برنامه بیان کرد: در دور اول و دوم سلسله نشست‌های «بر سینمای ایران چه گذشت» سینمای ایران را از دهه ۶۰ بررسی کردیم و تا امروز ادامه دادیم. اما برای دور جدید این جلسات به پیشنهاد دوستان در سازمان سینمایی سوره که برگزارکننده این مراسم هستند، تصمیم گرفتیم با توجه به انتخابات دوره چهاردهم ریاست جمهوری درباره آینده سینمای ایران صحبت کنیم. در این جلسه اشخاص مستقلی وجود دارند و همچنین افرادی هستند که مشخصا سمت‌هایی دارند و براساس آن می‌توانند صحبت کنند. سوال اول من درباره حذف پروانه ساخت است.

مهدی سجاده‌چی درباره این موضوع عنوان کرد: یک مشکل جهانی که در  کشور ما نیز وجود دارد، این است که تا زمانی که چیزی یا پروسه‌ای کار کند، دیگر کسی با آن کاری ندارد. همه دوستان می‌دانند که بسیاری از فیلمسازان و به ویژه تهیه‌کنندگان از دشمنان اصلی حذف پروانه ساخت هستند؛ استدلالشان هم واضح است، آن‌ها زحمت می‌کشند و با گرفتن پروانه ساخت در واقع یک امضا از دولت گرفته‌اند تا در آینده مزاحم اکران‌شان نشود. معاونت یا سازمان سینمایی اصولا نسبت به مسایل بیرون از خودش بسیار حساس است؛ من جایی را نمی‌شناسم که با این حساسیت تابع شرایط بیرون باشد.

وی ادامه داد: من موافق حذف پروانه ساخت هستم. پیشنهاد من این است به افرادی که مایل به دریافت این مدرک هستند، پروانه ساخت بدهید و بقیه هم اجازه کار بدون پروانه ساخت را داشته باشند؛ در واقع این ریسک را قبول کنند. من فکر می‌کنم نباید این کار به شکل انتحاری باشد و حتی با این روش می‌توان مساله حذف پروانه ساخت را آزمود. به نظر من تهیه‌کنندگان و کارگردانان با سابقه در ابتدا باید برادری خود را ثابت کنند و به شکل اصولی پروانه ساخت را بردارند.

در ادامه محمدرضا عباسیان درباره حذف پروانه ساخت مطرح کرد: صحبت‌های آقای سجاده‌چی کاملا درست بود. فرق تولید سریال و سینمایی در نمایش خانگی با روزنامه و رسانه چاپی در این است که برای یک فیلم سینمایی تهیه‌کننده ۶۰_۷۰ میلیارد تومان سرمایه‌گذاری می‌کند و برای سریال این مبلغ از کف ۵۰ میلیارد شروع می‌شود. همچنین همیشه در سینمای مستند و داستانی دوستان توقع  نگاه حمایتی داشتند. نکته صحیح آقای سجاده‌چی این بود که تهیه‌کننده زیربار نمی‌رود چراکه ریسک بالایی است پولی که سرمایه‌گذاری شده، برنگردد. در اصل کسانی که پروانه ساخت می‌گیرند و با تغییرات اساسی فیلم‌شان را می‌سازند، امیدشان همین تضمین پروانه ساخت و از بین نرفتن سرمایه‌شان است.

وی افزود: شعار آخرین دولت مستقر هم این بود که مشکل پروانه ساخت را حل کرده و هدف اصلی‌ هم کمک به اقتصاد سینما بود تا سرمایه‌گذاران برگه‌ای متعهدانه داشته باشند که فیلمشان روی پرده سینما می‌رود. من موافق حذف پروانه ساخت هستم به شرطی که ریسک‌پذیری وجود داشته باشد. در تلویزیون هم اینگونه بود و مدیران پیشنهاد می‌دادند که تهیه‌کنندگان از زمان تولید حضور داشته باشند و برنامه ساخته شده را تحویل ندهند. برای تولید فیلم در پلتفرم‌ها یا تلویزیون اگر کار از مرحله فیلمنامه جلو برود، اطمینان‌شان بیشتر است تا زمانی که با سرمایه شخصی فیلمی تولید کنند و از استاندارد پایین‌تر باشد. در واقع چه پروانه ساخت در وزارت ارشاد و چه انعقاد قرارداد تولید، ضریب امنیت را برای تهیه‌کننده بالا می‌برد.

در ادامه این بحث عباس نادران نیز بیان کرد: من با فرمایش دوستان که معتقدند تهیه‌کنندگان موافق حذف پروانه ساخت نیستند، مخالفم. ابتدا باید این سوال را مطرح کرد که کارکرد پروانه ساخت برای سازمان سینمایی و دولت‌ها چیست؟ پروانه ساخت مهمترین ابزار برای سوگیری و جهت‌دهی به سینماست. هیچ دولتی به این راحتی این ابزار را کنار را نمی‌گذارد. دولت ناگهان تصمیم می‌گیرد به اصطلاح شیرفلکه سینمای اجتماعی را ببندد و چندین کمدی پُرفروش را پشت در اکران تلنبار کند. پروانه ساخت یک دست‌آویز خوب و ورق مهمی برای سازمان سینمایی است.

نادران ادامه داد: برای تهیه‌کنندگان قطعا نظرات متفاوت است. همواره این خطر وجود دارد که با تغییر دولت و رویکرد وزارت ارشاد تکلیف فیلم معلوم نیست که آیا فیلم ساخته شده از خط قرمز رد شده است یا نه. ایده شکل گرفته که پروانه ساخت حذف شود در صورتی است که یک آیین‌نامه شفاف مصداقی داشته باشیم و قانون مشخصی وجود داشته باشد که در فیلم اعمال سلیقه نمی‌شود. نکته دوم توسعه سینمای زیرزمینی در جهان و به ویژه ایران است که با توجه به آن این سوال مطرح می‌شود که با این شرایط پروانه ساخت به حیات خود ادامه می‌دهد یا خیر؟ البته که نهادهای رسمی این موضوع را تکذیب می‌کنند اما واقعیت رویه‌ دیگری را نشان می‌دهد. من تهیه‌کننده معتقدم سری را که درد نمی‌کند، چرا دستمال ببندم؟ من زمانی در این زمین بازی وارد می‌شوم که اگر با مسئولیت خودم و بر اساس آیین‌نامه فیلمی را ساختم، دچار اعمال سلیقه شخصی در تغییر دولت و مدیران نشوم.

امیر قادری یادآور شد: باید گفت زمانی که پروانه ساخت نباشد، دولت ابزارهای دیگری مانند بودجه را برای در اختیار گذاشتن به دست اندرکاران سینما دارد. از آقای امیررضا مافی می‌خواهم که درباره این مساله صحبت کند.

امیررضا مافی درباره این مساله مطرح کرد: من حتما به لحاظ تئوریک معتقدم که پروانه ساخت حذف شود. ما در شیوه حکمرانی فرهنگی‌مان مسایل بسیار مهمی داریم. یکی از مهمترین مسایل ما این است که هنوز می‌خواهیم با شیوه‌های سنتی جریان امروز را اداره کنیم و این موضوع در تمام حوزه‌ها به همین شکل دیده می‌شود. در حال حاضر شرایط به نحوی نیست که ما یک نهاد مهارگر باشیم بلکه باید نهاد تنظیم‌گر باشیم. در تنظیم‌گری هم ابزارهایی که شما مثال زدید، امروز اثرگذار نیست چراکه تعداد زیادی آثار زیرزمینی امروز در ایران تولید شده است. اتفاقا من مخالف واژه قاچاق برای این فیلم‌ها هستم، چون ما قانونی درباره این موضوع نداریم تا بگوییم کسی خلاف قانون رفتار کرده است. در نتیجه پروانه ساخت در این شرایط اساسا بی‌معنی است و اگر برای آن تصمیم نگیریم تبدیل به قانون مشروطی می‌شود که نتوان از آن بهره کافی برد. ما قبل از این اتفاق باید برای پروانه ساخت راه علاج پیدا کنیم. بر اساس صحبت‌های عباس نادران درباره اینکه ما باید نظام‌نامه روشنی داشته باشیم، بسیار صحیح بود. دلیل نبود این آیین‌نامه روشن این است که ما در حکمرانی فرهنگی‌مان رفتار سیاسی داریم؛ یعنی نگاه ایدئولوژیک مدیران به مسایل در دوره‌های مختلف متفاوت است. سیاست‌ورزی در عرصه فرهنگ امر خوبی اما سیاست‌زدگی که موجب سلیقه‌محوری می‌شود، امر بدی است.

مافی ادامه داد: قانون پروانه ساخت اساسا متروک است و از بین می‌رود. من حتی به شما قول می‌‌دهم که با توسعه پلتفرم‌های جهانی در آینده هم به پروانه نمایش نیازی نیست چون فیلم‌ها به پرده نمایش نیازی ندارند و فیلمسازان می‌توانند در عرصه جهانی فیلمشان را اکران و حتی درآمد کسب کنند. نهاد مهارگر در شرایطی به نهاد تنظیم‌گر تبدیل می‌شود که ما نگاه ایدئولوژیک به مفهوم فرهنگ را تغییر دهیم؛ به این معنا که مسایل به نفع قدرت پیش نرود. این موضوع در فرهنگ خلل غیرقابل پوششی ایجاد می‌کند لذا در فرهنگ یکی از مهمترین موارد شفافیت این است که دستورالعمل به شکل صریح اعلام شود، اما به نحو ایجابی اصلا امکان چنین چیزی در جهان امروز وجود ندارد.

وی تصریح کرد: باید گفت که نهاد تنظیم‌گر نهاد مسئولی در کشور است؛ به عنوان مثال نهاد خصوصی نمی‌خواهد درباره قهرمانان ملی کشور فیلم بسازد اما نهاد مسئول با بودجه عمومی باید وظیفه‌اش را انجام دهد و برای مفاخرش آثار بسازد حتی اگر در سینما فروشی نداشته باشد. این کار برای تاریخ نیاز است. اما غیر از این می‌توانیم سلیقه سینماها را هم تقسیم کنیم. ما امروزه یک تنوع و تکثر فرهنگی داریم که به شکاف می‌زند. پس در شرایط امروز ما باید محیط‌هایی را که مردم در آن فیلم می‌بینند، متنوع کنیم و این کار دولت است چراکه وظیفه‌اش تنظیم‌گری است.

مافی افزود: شکاف‌های ما در عرصه اجتماع معلول شکاف‌های ما در عرصه سیاسی است. زمانی که در عرصه سیاسی همچنان تعریف واحدی از انقلاب‌گرا، اصول‌گرا و جبهه روشنی نداشته باشیم، حتما در عرصه فرهنگ به عنوان مولود سیاست‌ورزی نمی‌توانیم چنین چیزی داشته باشیم. فرهنگ مولود سیاست نیست و امر رشیدی است اما در شرایط فعلی و به واسطه سیاست‌زدگی ما، حتما هر پدیده فرهنگی ذیل امر سیاسی و سیاست‌زده تعریف می‌شود. لذا تا زمانی که نتوانیم این شکاف‌ها را حل کنیم، نهادهای تنظیم‌گر نمی‌توانند کار ایجابی کنند و تنها به کار سلبی روی می‌آوردند.

امیر قادری در ادامه این پرسش را مطرح کرد: برخی سینماگران موسوم به سینمای اجتماعی مسایلی مطرح شد که علت درخواست نکردن پروانه ساخت متغیر بودن جامعه و از نظر من رو به تحول است و فیلمسازان نمی‌دانند سراغ چه سوژه‌های که مبتلا به این اجتماع بروند. به نظر شما باید و نبایدهای فعلی سینما چیست و آیا این‌ موارد همچنان می‌تواند خواست تماشاگر امروز را نمایندگی می‌کند؟ آیا جامعه امروز ایران در این حوزه باید و نبایدها می‌تواند کار خودش را انجام بدهد و امیدوار باشد که از نسل z تا پدران ما ارتباط برقرار کند؟

عباس نادران در ادامه این نشست گفت: به نظر من پروانه ساخت ترمز سینمای ایران است و وزارت فرهنگ نه به عنوان یک سازمان بلکه به عنوان نماینده حاکمیت روی ماجرا کنترل‌گری دارد. پروانه ساخت یک دست‌انداز بزرگ برای آینده سینمای ایران است که تماما برای سیستم حاکمیت هزینه دارد. من معتقدم که ای کاش در سیستم فرهنگی کشور ما یک قوه عاقله وجود داشت و این هزینه‌تراشی را برای خودش ایجاد نمی‌کرد. نکته دیگر بحث کنترل‌گری است؛ شما در پروانه ساخت می‌توانید اظهارنظر کنید اما متر و معیار خاصی ندارد. متاسفانه من حتی شاهد این بودم که بنا به موقعیت اجتماعی از ما خواستند که در فیلم‌هایمان قهرمان زن را به قهرمان مرد تبدیل کنیم.

وی افزود: بزرگترین مشکل سینمای ایران در حال حاضر دارد و علت عدم حضورش در عرصه بین الملل این است که در فیلم‌هایمان اجازه بازتولید تصویر قهرمان را نمی‌دهیم؛ گویا ما نمی‌خواهیم «قیصر» و «آژانس شیشه‌ای» ساخته شود. دلیل این کار دستور از بالا نیست بلکه رویکرد مدیران ترسویی است که ترجیح می‌دهند در دوره‌ مدیریت خود محتاط عمل کنند تا اتفاقی نیفتد، برای همین است که با سینمای بی‌خاصیت و اخته‌ای مواجه می‌شویم که کاری نمی‌کند و ترجیح می‌دهند سینمای کمدی داشته باشند که صرفا فروش آن به وزیر ارشاد سوتفاهم رییس جمهور شدن بدهد. این جذاب تر از این است که فیلمی داشته باشیم که در جامعه کُنش ایجاد کند و به مردم روحیه ایستادگی بدهد.

نادران تاکید کرد: در سینمای خارجی به معنای واقعی جریان سینمای بدنه وجود دارد که رویکرد سیاسی خود را یعنی حمله به افغانستان، حمله به عراق و … را با قهرمانان ملی به همه دنیا نشان می‌دهد. حتی ممکن است این فیلم‌ها در خود آمریکا طرفدار چندانی نداشته باشند اما با هدف مخاطب خاورمیانه و آسیای دور ساخته می‌شود. مدیران ما در این سال‌ها اصلا چنین دغدغه‌ای نداشتند. ارتباط این با پروانه ساخت آنجایی است که شما با یک شورایی طرف هستید که ترجیح می‌دهد فیلمنامه‌اش انقدر قیچی شود که فیلمساز فیلم خودش را تشخیص ندهد. در واقع وجود پروانه ساخت تقویت و تایید ‌کننده و بهادهنده فیلم‌های زیرزمینی است.

امیر قادری بیان کرد: از نظر من یکی از مهمترین علل‌های عدم وجود قهرمان این است که خود هنرمندان ما تجربه قهرمانی ندارند تا بخواهند آن را در آثارشان نشان دهند. هنرمندان ما آن درک لازم از دنیا را ندارند برای همین نمی‌تواند قهرمان خلق کند؛ مگر اینکه توخالی باشد.

سجاده‌چی در ادامه بیان کرد: کسی که فیلم جنگی می‌سازد، مگر طرفدار جنگ است؟ منظور از قهرمان آدم قوی نیست، بلکه کسی است که ساختارشکن است. آقای مافی امر فرهنگ را ذیل امر سیاست تعریف کردند که از نظر من بی‌معناست، من همه چیز را فرهنگی می‌دانم و معتقدم گاهی پدیده‌های فرهنگی ‌مانند سیاست و دین حاکمیت پیدا می‌کنند اما در واقع اَشکالی از فرهنگ هستند. درباره قهرمان در داستان باید گفت که خود شخص آقای خامنه‌ای اجازه ساخت «آژانس شیشه‌ای» را به این شکل دادند. قهرمان برایش دولت مستقر یا شهروندان مهم نیست، او می‌خواهد حق خودش را بگیرد ولو اینکه تلاشش بیهوده باشد.

عباسیان درباره گرفتن پروانه ساخت «آژانس شیشه‌ای» مطرح کرد: شایان ذکر است که فیلمنامه «آژانس شیشه‌ای» پروانه ساخت نگرفته بود تا اینکه به دست حضرت آقا رسید و ایشان اجازه ساخت دادند. ما اگر از آینده سینمای ایران صحبت می‌کنیم باید این نکته را حتما ذکر کنیم که این سینمای بدون قهرمان کمدی حتما ادامه‌ای نخواهد داشت.

وی درباره معیارهای مجوز سینمای ایران و اینکه آیا چارچوب سینمای ایران می‌تواند پاسخگو به نیاز امروز مردم باشد، بیان کرد: من از دو منظر به این موضوع نگاه می‌کنم. یک جامعه سینمایی را تصور کنید که در آن پروانه ساخت و پروانه نمایش وجود ندارد و آنقدر آزادی هست که هرکس هر فیلمی را که می‌خواهد، می‌سازد و آن را روی  پرده سینما اکران کند. بعد از دو سال و بدون نهادهای دولتی ما چه چیزی خواهیم داشت؟ در حال حاضر ما مشابه این سرمایه‌گذار صرفا اقتصادی را در پلتفرم‌‌ها داریم که اتفاقا رقیب جدی برای سینما شده‌اند چراکه پروانه ساخت را جدی نمی‌گیرند و پروانه نمایش هم رسما صادر نمی‌شود. من فکر می‌کنم بدون دخالت دولت ما سینمای اجتماعی را نخواهیم داشت، چون در گیشه فروش نمی‌رود.

مهدی سجاده‌چی در ارتباط با صحبت‌ها عباسیان عنوان کرد: قبل از ۱۳۵۷ چیزی به اسم پروانه ساخت وجود نداشت بلکه پروانه نمایش داشتیم. در وزارت فرهنگ کمیسیونی با نماینگان مختلف برای اکران وجود داشت که حتی نماینده ساواک هم در آن جمع بود.

عباس نادران مطرح کرد: بازار تکلیف را معلوم می‌کند. در بازاری که «گنج قارون» می‌فروشد، باید معادله‌ای پیدا کنیم و فیلم اجتماعی جدی بسازیم که سینمادار پرده را در اختیارمان قرار دهد. این تهیه‌کننده است که باید مسئولیت تمام این موضوع را قبول کند. اگر نمی‌توان فیلمی را جوری ساخت که مخاطب عام را به سینما بکشاند، نباید فیلم ساخت. من معتقدم که سیاست «آسمان باز» حوزه هنری در دهه ۷۰ باید جمع شود.

امیر قادری اظهار کرد: آیا پیش فرض شما این نیست که مخاطب فقط محصول مبتذل می‌پسندد؟ عباسیان در پاسخ به این سوال گفت: مدتی پیش مطالعه‌ای داشتم درباره این مساله که چند سال اخیر چند فیلم حال خوب کن ساخته شده است؟ قبلا ممکن بود سالی سه فیلم داشته باشیم. البته که بخشی از دست اندرکاران سینما قهر کرده‌اند اما در بخش دیگر که سرمایه‌گذار شخصی وارد شده است، چقدر این دفاتر برای فیلم‌های اجتماعی که سینمادار هم برایش تمایلی ندارد، می‌تواند ریسک و سرمایه‌اش را وارد کند؟

در ادامه این نشست، مهدی سجاده‌چی اظهار کرد: سینما پدیده‌ای است که باید به لحاظ اقتصادی توجیه داشته باشد. تا کی حاکمیت باید پول سینما را بدهد؟ تا زمانی که تماشاگر مطمئن شود که حاکمیت در ازای این فیلم‌ها هیچ انتظار و توقعی ندارد. در دو تا سه سال اخیر فیلم‌هایی اکران شد که جزو سینمای ما نبود. چنین فیلم‌هایی به هیچ وجه امکان ساخت و پخش در یک دولت اصولگرا را نداشتند. اما شرایط کشور به نحوی پیش رفت که سالن‌های سینما و کنسرت و… خالی شدند، برای پُر کردن سالن‌ها به هر راهی دست زدند ولو اینکه فیلم‌هایی با شوخی‌های جنسی زیاد اکران شود.

وی افزود: یکی از نقدهایی که من به برخی از فیلم‌های سینمای ایران دارم این است که همه مردهای بازیگر ما باید رقاص باشند. بله؛ آلپاچینو هم می‌رقصد اما منظور من این است که چرا باید برای کشاندن تماشاگر به سالن سینما به رقاصی فکر کنیم؟ ما در دوره‌ای به سر می‌‌بریم که فیلمسازهای جدی ما به شدت از قضاوت شدن پرهیز می‌کنند و می‌ترسند. در واقع جرئت نمی‌کنند مثل زمان‌های قدیم فیلم بسازند و درباره یک موضوع و دغدغه اخلاقی مهم حرف بزنند. نمونه‌اش این است که آخرین اثر اصغر فرهادی، یعنی فیلم «قهرمان» بسیار کم فروخت. ما در دوره‌ای هستیم که احتمال دارد با توجه به شرایط سیاسی وجود آمده ممکن است به دوره تعادل برگردیم.

سجاده‌چی در پاسخ به این پرسش که آیا با معیارهای دولت قبلی به عنوان مثال سالهای ۹۶ تا ۱۴۰۰ می‌توان فیلم اجتماعی ساخت، بیان کرد: اصلا. دولت همیشه عقب‌تر از سینماگر است. الان سینماگران هستند که باید فیلم بسازند و بدانند فیلم اجتماعی نباید الزاما بدبختی را نشان دهد. معیارهای سازمان سینمایی بسیار قدیمی و منسوخ است. البته باید این نکته را گفت که معیارهای مشخص، خود آغاز دعواست. هنر با تشخص و مرز گذاشتن تعریف نمی‌شود و انتخاب معیار مشخص آغاز چالش جدیدی است. حرف آخر من این است که اصولا دولت تا حد ممکن باید نظام سینمایی تعریف کند و تا حد امکان تنظیم‌گر باشد.

عباس نادران نیز درباره این مساله عنوان کرد: اگر دوستان اجازه می‌دادند «قاتل و وحشی» حمید نعمت اله اکران می‌شد، پای جماعتی که می‌خواهند فیلم خوب ببینند به سینما باز می‌شد چراکه با یک فیلم اجتماعی جسور و رو به جلو مواجه می‌شدند. نمی‌توان با شیرفلکه پروانه ساخت اجازه تولید و تکرار «قاتل و وحشی»‌‌ها را داد.

در ادامه امیررضا مافی تصریح کرد: هر قدر نظام‌نامه‌ها شفاف‌تر باشند، قضاوت‌های صنفی و طیفی و همچنین گروهی را سخت‌تر می‌کند. من معتقدم که فرهنگ ذیل سیاست است و باید گفت که هیچ انسان غیرسیاسی وجود ندارد اما می‌تواند سیاست‌زده نباشد‌‌. زمانی که تعصب بورزیم، سیاست‌زده هستیم. لذا فرهنگ نیل به جهت سیاسی دارد و امکان ندارد فرهنگ بدون جهت سیاسی حرکت کند. چیزی که ما در فرهنگ با آن مواجه هستیم ابتذال امر سیاسی و رشد سیاست‌زدگی است.

وی یادآور شد: ما امروز در فضای کاملا استادیومی بین دو طیف قرار داریم و بیش از اینکه از پیروزی تیم خودمان خوشحال باشیم، از شکست تیم رقیب خوشحالیم. دلیلش این است که ما ایده مرکزی را شکل نداده‌ایم و زمانی که گفت‌وگو شکل نداده باشیم، گفتمان هم شکل نمی‌گیرد. ما امروز دچار بحران‌های سیاست‌زدگی هستیم که به وسیله آن فروش بالای فیلم‌هایمان را تفسیر به خوب می‌کنیم و یا با سیاست‌زدگی آن را رد می‌کنیم‌. آقای عباسیان معتقد است که اگر اینطور نباشد وضع سینما خوب می‌شود؛ در واقع در دلش این دیدگاه نهفته است که معتقد است رها کردن کامل پروانه ساخت به اقتصاد بازار نمی‌انجامد. شایان ذکر است که اساسا عرصه فرهنگ پاسخ غایی ندارد و در مسیرش تعریف می‌شود.

مافی ادامه داد: فهم من این است که در شرایط کنونی جهان و اقتصاد دیجیتال، حتی پرده سینما هم معنای سابق را ندارد چرا که به پرده احتیاجی نیست؛ وقتی می‌توان با ابرگزاری فیلم دریوتیوب به درآمد رسید. باید این سوال مطرح شود که در این شرایط تکنولوژی و چارچوب‌مندی که ما را از خودمان تهی می‌کند، آیا نظامات عصر مدرن می‌تواند به ما حاکم باشد؟ خیر. در عمل ما حتما باید به نظامات جدید بیندیشیم، نظامات جدید معلول این تکثر هستند که حتما باید پاسداشته شود.

وی در جواب به این سوال که آیا معیارهای سینمای ایران تاریخ گذشته شده است، بیان کرد: من در حال حاضر نمی‌توانم درباره معیارها نظر دهم، چون اساسا معیاری وجود ندارد. من اگر در شورای پروانه ساخت باشم جوری نگاه می‌کنم، شما جور دیگری. ما نگهبان یکسری قوانین و معیارها نیستیم. از سوی دیگر پروانه ساخت و پروانه نمایش بسیار شبیه شورای تصویب یا رد فیلمنامه در نهادهای مختلف است. سلقه و نگاه من نوعی موثر است حالا یک وزیر یا رییس سازمان سینمایی در پروانه ساخت یا پروانه نمایش بنا بر مشی سیاست زده یا پشتوانه ایدئولوژیک خود افرادی را انتخاب می‌کنند که اعمال نظر و سلیقه کنند.

مافی تاکید کرد: ما در کشوری زندگی می‌‌کنیم که شخص اول کشور به «آدم برفی» اجازه اکران می‌دهد اما این فیلم در چرخه مدیران میانی به مشکل می‌خورد و یا برای ساخته شدن فیلمنامه «آژانس شیشه‌ای» باز هم این شخص اول مملکت است که باید دخالت کند و این وضعیت برای بدنه مدیران سینمایی، خیلی فاجعه است. این که نگاه خوب اعمال شود، بسیار خوب است اما سازوکار اشکال دارد. ما درباره پروانه نمایش باید یک نگاه اکنون، میان‌مدت و بلند مدت داشته باشیم. نگاه اکنون یعنی اینکه بیش از یک سوم سالن سینماهای کشور دولتی هستند، آیا ما می‌توانیم همه این‌ها را واگذار کنیم؟ این کار فرآیند زمان‌بری است. حال اگر ما این کار را انجام دادیم، به سمت اقتصاد بازار رفتیم و فیلم‌های مرتبط با شهدای ما پشت ترافیک فیلم کمدی ماند، چه کار کنیم؟ نه تنها در ایران بلکه در همه جای جهان دولت‌ها در تولید آثار ملی دخالت می‌کنند.

وی ادامه داد: هیچ‌کس امروز نمی‌گوید پروانه نمایش حذف شود همانطور که هیچ کس از ممیزی کتاب هنوز فریاد برنیاورده است. در بلندمدت چه اتفاقی می‌افتد؟ ما باید یک نظر سلبی داشته باشیم. چیزی که خطرناک است، این است که ما انکار وضع موجود می‌کنیم. در شرایط موجود ما باید شجاعت داشته باشیم و بگوییم که با پروانه ساخت امکان این را به ملت نمی‌دهیم که فیلم ببینند؟ مگر دوران فارابی‌ست که بروند دوربین کرایه بدهند؟ طرف با دوربین گوشی آیفون خود می‌تواند یک فیلم بسازد. صداگذاری می‌کند و به جشنواره خارجی می‌فرستد. چه کسی می‌خواهد جلوی آن را بگیرد؟ با کدام قانون؟

امیر قادری مطرح کرد: ما در جامعه متکثری زندگی می‌کنیم که آدم‌ها معیارهای مختلفی دارند. آیا باتوجه به این می‌توانیم سازوکاری پیشنهاد کنیم که بیاید سانسور را هم کم کم به دوش همین خود جامعه بندازیم؟

مافی گفت: با شرایط کنونی نه. ما در این شرایط قرار نداریم.

قادری مطرح کرد: چرا فکر می‌کنید که نمی‌شود؟

مافی ادامه داد: یک پلتفرمی در کشور راه می‌افتاد به اسم «بلبل جان». عده‌ کثیری از مردم فیلم‌های روز جهان را روی آن می‌بینند. کارزاری در خبرگزاری فارس راه می‌افتد که این را فیلتر کنید و فیلتر که شد کل مدیران حزب‌اللهی، رفیقان ما می‌گفتند ای بابا چرا این را فیلتر کردند؟ داشتیم فیلم می‌دیدیم ما. حالا باید دانلود کنیم. بلافاصله مووی جوان را آوردند.

قادری گفت: فکر نمی‌کنید همین یک فرقی بین‌شان است؟ نیروی فارس مخالفت می‌کند. یک گروه دیگر اصلا شما بگو از داخل حاکمیت نه.

مافی توضیح داد: برای همین است که می‌گویم امروز نمی‌توانیم سانسور را برعهده مخاطب بگذاریم. ما هنوز در نظام رده بندی سنی مشکل داریم. آن موقع که من در تلویزیون مسئولیت داشتم، سال ۹۵، ما هفته فیلم وحشت را داشتیم در شبکه تهران و شاینینگ کوبریک را نشان دادیم. برای اینکه نظام طبقه بندی سنی را به مخاطب آموزش بدهیم.  اولین شبکه اچ دی تلویزیون بودیم. ما با شاینینگ کوبریک شروع کردیم و شب بیست و نهم تا به مخاطب یاد بدهیم که وقتی برای این فیلم زده منفی هفده سال، بچه‌تان نباید فیلم را ببیند. می‌خواهم بگویم که ما هنوز از نظر فرهنگی به نظام رده‌بندی سنی نرسیده‌ایم تا بعد از آن به مرحله بعدی برویم. ما همچنان در شرایطی هستیم که مردم ما مدام درباره هر پدیده‌ای از دولت متوقع هستند.

قادری توضیح داد: ما باید به جای سانسور به سمت درجه‌بندی برویم و اینکه من نظر شخصی خودم را می‌گویم که به جای سانسور، باید درجه‌بندی کنیم و به جای اینکه از بالا به پایین تحمیل شود، توسط خود گروه‌های مردمی اتفاق بیفتد، خیلی بهتر است. نظر شما درباره این موضوع چیست؟

در ادامه مهدی سجاده‌چی توضیح داد: به نظر می‌رسد این مساله انکارناپذیر است. همه این را می‌گویند که به سمتی می‌رویم که این اتفاق بیفتد. مثلا فرض کنید در درجه بندی هم تغییر اتفاق می‌افتد و یکسان نمی‌ماند. زمان می‌گذرد و مثلا فیلمی که زمانی برای زیر هجده سال ترسناک بوده است، عوض شده و برای برخی عادی به نظر بیاید. ظاهرا اینطور به نظر می‌آید که همه دنیا نیازمند یک قواعدی برای کارهای سینمایی هستند که اصلا وارد ماهیت اثر و سینمایی نمی‌شوند. قواعد شکلی دارد و همه دنیا آن را قبول دارند. اما همه می‌دانند که این صفر و صد نیست و لزومی ندارد شما از تمام اجزای این محافظت کنید.

وی ادامه داد: از سوی دیگر پدیده‌ای مثل اینترنت را نمی‌توان کاملا کنترل کرد. اما به نظر می‌آید که به تدریج باید مهربان‌تر باشیم. من یک بار به یکی از دوستان روحانی خود گفتم شما یک مشکلی دارید که پس ذهنتان می‌گویید مردم پررو شده‌اند. این مسایل را از ذهن خود بیرون بریزید و به مردم بیشتر اعتماد کنید. در واقع حاکمیت باید نگاهش مردمی‌تر شود و گردن مردم نیندازد. قطعا هر دو طرف مرتکب خطاهای بسیاری می‌شوند ولی نباید آنقدر ترسو باشیم. هرچه شرایط بیشتر به سمت ارتباط بهتر حاکمیت با مردم برود، سینما هم در این وسط بهره خودش را می‌برد.

امیررضا مافی مطرح کرد: من قویا معتقدم که دولت همچنان باید دخالت کند به ویژه در صدور پروانه نمایش. یک دلیل جدی اجتماعی برای این موضوع دارم؛ ما در وضعیت تکثر پیچیده فرهنگی هستیم که این تکثر پیچیده شکاف‌های جدی و گسل‌های فراوان معرفتی را ایجاد کرده است. یعنی ما امروز انواع اقسام آدم‌ها با تفکرات مختلف را داریم. یک جمله‌ای از من تیتر شد و این بود که اگر من مدیر سینمایی بودم، نمی‌گذاشتم فیلم «عامه‌پسند» اکران شود. هنوز هم معتقدم که فیلم «شیشلیک» محمدحسین مهدویان نباید اکران شود و در این باره بحث کرده‌ام‌‌. آن‌چیزی که در غرب رخ می‌دهد این است که ما در مناظره رییس جمهور آمریکا می‌بینیم که آقای بایدن و ترامپ درباره رابطه‌شان صحبت می‌کنند و خود آمریکایی‌‌ها به فردی رای می‌دهند که قمارباز است و با کسی رابطه داشته است. شرایط فرهنگی مردم آن جامعه یک‌دست‌تر از جامعه ما است. جامعه ما همچنان نیاز دارد که دولت دخالت کند.

در ادامه عباس نادران در پاسخ به این پرسش که آیا می‌توان بخشی از سانسور سینما را به دوش مخاطب منتقل کرد، مطرح کرد: اینکه ما درباره پروانه ساخت صحبت کردیم، این ذهنیت را ایجاد نکند که اساس ممیزی‌هایی که در پروانه ساخت وجود دارد لزوما درباره مسایل جنسی یا رعایت نکردن شئونات است بلکه در چندسال اخیر پروژه‌هایی داریم که مذهبی بوده‌اند و به مشکل خوردند. مثلا پروژه آقای درویش درباره عاشورا است. ساخته می‌شود و به دلیل اعمال نفوذ دسته‌ای، مهم‌ترین فیلمی که پس از روز واقعه و درباره عاشورا ساخته شده است، به محاق توقیف می‌رود و پرونده‌اش بسته می‌شود. این مساله یعنی اینکه پروانه ساخت این فیلم ارزشی نداشته است. دلیلش این است که مدیران فرهنگی ما همانگونه که جسارت خلق فیلم‌های قهرمان‌محور را ندارند، جسارت ایستادن پای امضای خودشان را هم ندارند.

وی ادامه داد: درباره بخش دوم باید بگویم که حداقل نفرات اول انقلاب اسلامی رویکرد و شعارشان این بوده است که ما در مواجهات سیاسی و اجتماعی باید به مردم اعتماد کنیم. وقتی نفر اول سیاسی کشور این درک و شعور را در عامه مردم می‌بیند اما مدیران رده میانی کشور این درک را ندارند. یکی از دلایل این موضوع منافع گروهی، حزبی و سیاسی است یعنی تو نمی‌توانی طبقه اجتماعی متوسط را مهار کنی و برایش حلقه‌ کنترل‌گری بگذاری زیرا در عصر جدید بشر چنین چیزی را به رسمیت نمی‌شناسد.

امیر قادری بیان کرد: این نگاه که مردم نمی‌فهمند و نمی‌توان به مردم اعتماد کرد، یک قدمتی دارد. هم نگاه چپ و هم نگاه ارزشی چنین دیدگاهی دارند.

نادران ادامه داد: حداقل پس از انقلاب اسلامی ادعای اعتماد به مردم در گفتمان رسمی کشور وجود دارد و از مدیران فرهنگی پس از انقلاب انتظار می‌رفت که به اتکای این اعتماد رهبران انقلاب اجازه دهند که مردم تجربه کنند. به عقیده من اگر پروانه ساخت حذف شود، ایده آل این است که بازار تعیین می‌کند چه اتفاقی رخ دهد. بازار یعنی اینکه فیلمساز روشنفکر ما باید فیلمی بسازد که با مخاطب عام کف خیابان ارتباط برقرار کند. اگر شخصی نمی‌تواند چنین فیلمی بسازد، ایراد از فیلمساز است که گفتمان نسل z را نمی‌شناسد.

امیر قادری گفت: منظور شما از مخاطب عام این است که هر فیلمسازی مخاطب خودش را دارد. مهم این است که برای مخاطبش فیلم بسازد.

مهدی سجاده‌چی خاطرنشان کرد: یعنی اگر کسی برای مردم کف خیابان فیلم می‌سازد، بودجه خودش را دارد و کسی که برای اقلیت فیلم می‌سازد، هم بودجه خودش را دارد.

عباس نادران گفت: در هالیوود مسئولیت یک فیلم از ابتدا تا انتها با تهیه‌کننده است یعنی وقتی یک فیلم برای تعداد محدودی می‌سازی، تهیه‌کننده باید شکست در گیشه را گردن بگیرد. اکنون معضل سینمای ایران نبود تهیه‌کنندگانی است که مسئولیت بپذیرند.

در ادامه نشست، محمدرضا عباسیان درباره رده بندی سنی بیان کرد: اکنون احسان علیخانی فصل دوم «جوکر» را در حال پخش از یکی از پلتفرم‌ها دارد. بالاترین رده‌بندی ما ۱۸ سال است اما من فصل دوم «جوکر» را با دختر ۲۵ ساله یا پسر ۲۲ ساله‌ام نمی‌توانم تماشا کنم. حتی با پدر ۸۰ ساله‌ام هم نمی‌توانم تماشا کنم. پس ما نمی‌توانیم همه چیز را به مخاطب بسپاریم و بگوییم برو هرکاری دلت می‌خواهد بکن زیرا معیار فرهنگی خودمان را داریم.

امیر قادری مطرح کرد: فکر نمی‌کنید که خود مخاطب وقتی گزینه‌های مختلف باکیفیت دارد، خودش دیگر «جوکر» را برای تماشا کردن انتخاب نمی‌کند؟

عباسیان ادامه داد: مانند این است که روی کارخانه لبنیات نظارت نکنیم و وقتی که یک محصول فاسد تولید کرد و چند نفر مردند حالا نظارت کنیم. رده‌بندی فیلم‌ها چیزی است که اخیرا زیاد مطرح می‌شود و می‌گویند که می‌توانیم فیلم‌ها را رده‌بندی کنیم و مقایسه می‌کنیم با غرب درحالی که رده‌بندی در کشور ما به دلیل فرهنگ عمومی ما کاملا متفاوت است. درنتیجه ما رده‌بندی فیلم را به شکلی که در غرب وجود دارد، نمی‌توانیم انجام دهیم.

وی تاکید کرد: درباره آیین‌نامه‌ها نیز بله ما هیچ آیین‌نامه‌ای در شوراها نداریم. نه در شورای پروانه ساخت و پروانه نمایش وزارت ارشاد و نه صداوسیمایی که نظام ۳۰_ ۴۰ ساله دارد. هیچ کتابچه‌ای ندارند که به شما بگویند این چیزها را می‌توانی استفاده کنی و این چیزها را نمی‌توانی. کاملا به بازبینی که آن شب کار تو را تماشا می‌کند، بستگی دارد. این مشکلی هست که کاملا سلیقه افرادی که در شوراها حضور دارند، دخیل است و هیچ آیین‌نامه ای وجود ندارد‌. پروانه ساخت که هیچ بلکه می‌تواند پروانه نمایش هم برداشته شود به شرطی که جریمه و پنالتی هم به صورت جدی اعمال شود. یعنی اگر تهیه‌کننده‌ای فیلمی را ساخت و پخش کرد که یک‌سری موارد را رعایت نکرد، جریمه حداکثری را پرداخت کند.

عباس نادران گفت: البته اصلا به جریمه نمی‌رسد و مساله‌ای ندارد‌ چون شما سینمادار هستید یعنی از طرف دولت موکل اکران هستید.

محمدرضا عباسیان ادامه داد: این دلیل نمی‌شود. یک سینمادار دولتی در تهران می‌گفت که خداراشکر که «فسیل» اکران شد زیرا من نتوانسته بودم حقوق کارکنان چند پردیس را پرداخت کنم.

امیررضا مافی گفت: آقای عباسیان با ایده دوستان یک فیلمی که امروز مروج همجنس‌گرایی باشد، در سینمای ایران تولید می‌شود. اگر با این ایده جلو برویم، بله؛ باید همین فیلم را اکران کنیم و مردم انتخاب کنند. من‌ می‌گویم که ما در شرایط فرهنگ عمومی‌مان این امکان را نداریم یعنی فرهنگ عمومی ما هنوز پذیرای این اتفاق نیست. ممکن است ۲۰ یا ۳۰ سال دیگر تغییر کند.

عباس نادران بیان کرد: ما درباره شرایطی که پیش نیامده است، راحت می‌توانیم صحبت کنیم. در این شرایط فرهنگی ما اجازه ندادیم در حوزه پروانه ساخت و پروانه نمایش گفتمان‌های مختلف اجازه داشته باشند صحبت کنند. من درباره اقلیت‌های جنسی صحبت نمی‌کنم بلکه درباره فیلمی مانند «رستاخیز» و «قاتل و وحشی» صحبت می‌کنم. من می‌گویم ما نباید پیش‌فرضمان این باشد که چون در آمریکا رده‌بندی فیلم آزاد است، پس مردم آمریکا و غرب مردم فهیم‌تری از ایران هستند و ما چون هنوز به این بلوغ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی نرسیده‌ایم، نباید اجازه دهیم و وارد این زمین بازی شویم زیرا زمین باخت ما است.

امیر قادری درباره حضور نداشتن فرزاد موتمن توضیح داد: آقای فرزاد موتمن هم سرماخورده‌اند و قرار است در ادامه به جمع ما اضافه شوند. ایشان برای یک نسلی هستند که شاید آموزش و خاستگاه دیگری دارند و اگر بودند این بحث همه‌جانبه‌تر می‌شد. من می‌خواهم در این فاصله از هرکدام از دوستان پرسشی داشته باشم. مهم‌ترین نتیجه ما تا اینجای بحث این است که ما باید تصمیم‌های خیلی متفاوت و بزرگی بگیریم. اکنون سوال من این است که بزرگ‌ترین تهدید و امیدی که از الان به بعد در سینمای ما وجود دارد، چیست؟ یعنی در سال‌های آینده چه تهدیدی بیشتر به سینما ضربه خواهد زد؟ از طرفی به آینده سینما امیدوار هستید؟

محمدرضا عباسیان در پاسخ به سوال میزبان برنامه مطرح کرد: باکمال تاسف باید بگویم که سینمای ایران را بسیار رو به احتضار می‌بینم. حدود ۱۰-۱۲ سال پیش بحث جدی داشتم و بسیارهم مورد هجمه قرار گرفتم. در آن زمان که سینمای نمایش خانگی به تازگی فراگیر شده بود و سریال‌ها به صورت دی‌وی‌دی منتشر می‌شدند گفتم که این موضوع می‌تواند آسیب جدی به هنر-صنعت سینمای ما بزند که جزو مفاخر کشور ماست و در برخی از کشورهای دنیا ما را با سینمایمان می‌شناسند. اکنون شرایط خیلی بدتر شده است و باکمال تاسف و عذرخواهی از کسانی که در سینما کار می‌کنند، اکنون کسانی که نمی‌توانند وارد جریان پلتفرم‌ها و پول زیاد آنجا شوند، وارد سینما می‌شوند. من دوسال گذشته عضو هیات انتخاب جشنواره فیلم فجر بودم و اوضاع بسیار خراب است. سال گذشته من ۷۵ فیلم دیدم و واقعا نمی‌توان ۱۰ فیلم چشمگیر معرفی کرد.

امیر قادری گفت: یعنی این فیلم‌ها قدرت این را ندارند که مردم را به سالن‌های سینما بیاورند؟

محمدرضا عباسیان بیان کرد: سالن سینما که هیچ حتی این آثار مردم را پای تلویزیون هم نمی‌توانند بکشند. اوضاع سینما و چشم‌انداز سینما را بسیار بد می‌دانم. این واقعیت وجود دارد که برآیند سینمای ما جشنواره فیلم فجر است و شما می‌بیند فیلمی که دوسال پیش سیمرغ دریافت کرده، اکنون اصلا نیست.

وی ادامه داد: درباره موضوع قهرمان فرصت نشد که صحبت کنیم. آقای نادران می‌گویند که هالیوود قهرمان معرفی می‌کند درحالی که این‌ها قهرمان نیستند بلکه ساخته شده‌اند. رمبو و راکی یک سربازی که در ویتنام حضور داشتند، قهرمان هستند. اکنون سربازان جنگ عراق را نیز قهرمان معرفی می‌کنند درحالی که جنگ عراق تجاوز بود.

مهدی سجاده‌چی مطرح کرد: شما فیلم «اولین خون» را نگاه کنید که یک فیلم کاملا ساختارشکنانه است. جنگ ویتنام را محکوم می‌کند، زشتی‌هایی که از آن جنگ وارد جامعه شده است و مردم آمریکا را که حاضر نیستند این زشتی‌ها را ببینند، محکوم می‌کند. این فیلم‌ها را با فیلم‌هایی که صرفا جنبه اقتصادی دارند، مقایسه نکنید.

محمدرضا عباسیان گفت: من می‌گویم که آن‌ها قهرمانی را که ندارند، هم‌ قهرمان می‌سازند و معرفی می‌کنند. ما قهرمانی را که داریم آن‌طور که باید و شاید به مردم معرفی نکرده‌ایم.‌ هرچند که در اکران موفق نباشند. آن بخشی که باید حمایت‌ فرهنگی کند، باید از این نوع فیلم‌ها حمایت کنند.

امیر قادری گفت: شما نقطه امیدی در سینما می‌بینید؟

عباسیان پاسخ داد: تقریبا در ۱۳ سال گذشته نزدیک به ۱۰۰۰ فیلم ساخته شده است. اگر در گذشته فیلم چشمگیری که حالت را خوب بکند وجود داشته است اما در ۱۳ سال گذشته به ۲۰ فیلم‌ نمی‌رسد! که این نگران کننده است. متاسفانه واقعیتی که ما می‌بینیم خیلی امیدوار کننده نیست.

در ادامه این نشست، عباس نادران مطرح کرد: من فرمایش آقای عباسیان را با یک تبصره قبول دارم. با این که شما عضو هیات انتخاب جشنواره فیلم فجر هستید و فیلم‌های دندان‌گیر، جریان‌سازی و ماندگار نمی‌بینید، موافق هستم. اما من با این گزاره موافق نیستم که بگوییم جشنواره فیلم فجر برآیند تولیدات سینمای ایران است. این ماحصل دست‌پخت سازمان سینمایی است که همچنان همان بند و تبصره‌ای که درباره پروانه ساخت و نمایش هست، وجود ندارد. ما درباره قهرمان صحبت می‌کنیم و ما در پرتره‌ای که از شهید زین‌الدین ساختیم متهم می‌شویم که قهرمان نیست چون نماز نمی‌خواند. یعنی اگر می‌خواهیم قهرمان هم خلق کنیم باید از مسیر سنگلاخی عبور کنیم. ما از ابتدا سعی داشتیم قهرمانی بسازیم که مخاطب با او ارتباط برقرار کند و بداند.

وی تاکید کرد: درباره تهدیدهای سینمای من همچنان معتقدم مدیرانی که در تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی ترسو هستند و چوب لای چرخ تولیدات سینمای ایران می‌گذارند، بزرگ‌ترین تهدید هستند. اما برخلاف آقای عباسیان من به شدت امیدوارم. نقطه امیدواری من نیز نسل جدید و به ویژه فیلم اولی‌هایی هستند که برخی از آن‌ها تحت نظر قوانین غلط مدیران بازی نمی‌کنند. آن ها کسانی هستند که فیلم‌هایشان را به جشنواره‌ها نمی‌فرستند و در استان‌ها و خارج از ایران اکران می‌کنند. در فیلم کوتاه هم اتفاقات خوبی رقم می‌خورد‌. من درباره جریان اپوزیسیون صحبت نمی‌کنم بلکه نسل جدید فیلم‌اولی‌ها یک جریان و عشق به سینمایی دارد که برایش فیلمسازی موضوعیت دارد و مهم است‌.

مهدی سجاده‌چی در ادامه عنوان کرد: ما در کشورمان نیروی انسانی عجیبی داریم که تمام نمی‌شوند؛ هرچقدر پیر شوند، فوت شوند و از ایران بروند. نیروی انسانی نه تنها در سینما بلکه در کشورمان حتی با سیستم فشل آموزشی موفق ظاهر می‌شوند. درباره تهدیدها باید بگویم که یک چالش اصلی وجود دارد که سینمای دنیا با آن درگیر است. سال گذشته فیلم «اوپنهایمر» را دیدیم و نفس راحتی کشیدیم که بالاخره یک فیلم خوب دیدیم. در ایران هم همین مساله وجود دارد. نباید بر سر سینما زد، بلکه بحرانی است که‌ در دنیا وجود دارد. مخاطب جدید آنقدر فیلم و سریال می‌بیند که سختگیر شده است و آدم‌های خاصی باید پیدا شوند که فیلم خاصی بسازند. ما نیز طبیعی است که مانند دنیا سالی ۲-۳ فیلم خوب، ۱۴-۱۵ فیلم متوسط و چندین فیلم بد بسازیم.

امیررضا مافی در پایان سخنان خود گفت: من امروزه بزرگترین بحران سینما را سیاست‌زدگی می‌بینم. این باعث شده است که ما عمق معنایی را در سینما از دست بدهیم و عمق راهبردی ما دچار مساله شود. سینمای ما امروز به لحاظ محتوایی در وضعیت ابتذال به سر می‌برد. این مساله به واسطه سیاست‌زده بودنش یک تهدید است زیرا مدیران ما خیلی در جهان امروز زیست نمی‌کنند. حرکت‌های اجتماعی و مردمی این را نشان می دهد که ما داریم از این بحران گذر می‌کنیم. فکر می‌کنم در وضعیت جدید سینما مردم ما سراغ دیدن فیلم‌هایی در سالن سینما می‌روند که در قواره سینمایی باشد و ما امروز فیلم در قواره سینما خیلی کم داریم. به جز فیلم‌های کمدی، فیلم‌های غیرکمدی که ارزشمند باشند و مخاطب آن را روی پرده سینما ببیند، بسیار کم است. امیدواریم که فیلمسازانی در این کشور رشد کنند که قدر معنا را بدانند و فیلمی برای سینما بسازند و مردم را به سالن‌های سینما ببرند. اما معتقدم که لازمه پرشور شدن سالن‌های سینما ساختار اثر معنایی از هر نظر است. این ابتلای شدید سینمای ما به سیاست‌زدگی موجب بحران‌های زیادی شده است.

در پایان این نشست امیر قادری گفت:  به نظر من ما اکنون در نقطه تصمیمات مهم ایستاده‌ایم و مدیرانی باید این تصمیات بزرگ را بگیرند.

دومین جلسه از سلسله نشست‌های «سینما رو به آینده» امشب ۱۸ تیرماه  با حضور سیدمحمد حسینی، منوچهر شاهسواری، کمال تبریزی، بابک خواجه پاشا، آزیتا موگویی و محمد ساسان در پردیس سینمایی آزادی برگزار می‌شود.

نوشته دولت در سینما باید تا حد امکان تنظیم‌گر باشد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این مجموعه انیمیشن به نویسندگی امیررضا مافی در ۱۰ قسمت ۷ دقیقه‌ای با تکنیک کات اوت ساخته می‌شود و روایت اول شخص دارد.

«با بابام» داستان‌های روزمره از رابطه یک دختر خردسال با پدرش را روایت و تلاش می‌کند تا از زاویه دید دختر، دنیای کودکانه را به تصویر بکشد.

این مجموعه انیمیشن اولین اثر زینب‌سادات بدری در مقام کارگردانی‌ست که پیش از این در حوزه کودکان کار‌های مختلفی را تصویرسازی کرده است.

«با بابام» به عنوان جدیدترین محصول مرکز انیمیشن سوره این روزها مراحل تولید خود را پشت سر می‌گذارد تا آماده نمایش شود.

نوشته مجموعه انیمیشن «با بابام» وارد مرحله تولید شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این نشست، حمیدرضا جعفریان؛ رئیس سازمان سینمایی سوره ضمن ارائه اطلاعاتی از رویداد «رویازی» گفت: مرکز انیمیشن حوزه هنری بزرگ‌ترین مرکز متولی انیمیشن در کشور است که سابقه‌ای نزدیک به بیست سال در تولید انیمیشن دارد و در سال‌های گذشته با رویکردی جدید تلاش کرده جدای از تولید، در حوزه‌های مختلف صنعت انیمیشن نیز موفق عمل کند. این ماجرا ناشی از یک تحلیل و شناخت نسبت به فضای صنعت انیمیشن بوده و طی این سال‌ها «رویازی» به عنوان یک رویداد اثربخش بر ساختار این صنعت عمل کرده است.

وی ادامه داد: در دوره جدید رویکرد ما در این رویداد، مبتنی بر آسیب‌شناسی است که با بررسی نقاط قوت و ضعف سه دوره گذشته و بهبود بخشیدن به آن‌ها، فراخوان را منتشر کردیم و متقاضیان ثبت‌نام شدند.

جعفریان افزود: محوریت اصلی طراحی «رویازی» و فعالیت‌های مشابه، علاوه بر تقویت جریان تولید، تقویت جریان عادلانه سرمایه و تقویت گروه‌ها و استودیوهای مستقل در سراسر کشور است. بخش خوبی از تولیدات این‌ سازمان، از خروجی‌های همین سه دوره «رویازی» بوده است. ما بنا داریم از امسال هر ساله اکران یک انیمیشن را در دستور کار خود قرار دهیم و امسال نیز در مهرماه انیمیشن «لوپتو» را اکران خواهیم کرد.

در ادامه محمد ساسان؛ مدیر تولیدات سینمایی حوزه هنری نیز عنوان کرد: حوزه هنری و سازمان سینمایی با تولید آثاری چون «شکرستان» سعی کرد برای کودکان یک نسل خاطره سازی کند. امروز هم می‌توانیم ادعا کنیم که انیمیشن ایران می‌تواند همپای جهان بدرخشد و در فضای بین‌المللی هم حضور پیدا کند.

وی افزود: بر همین مبنا امروزه در مرکز تولیدات سینمایی که تنها آثار سینمایی در آن تولید می‌کردیم توجه جدی تری به تولید انیمیشن داریم. در این مرکز به این موضوع تأکید می‌کنیم که باید سهم قابل‌توجهی از آثار سینمایی ما انیمیشن باشند. «رویازی» سعی دارد نگاه عادلانه‌تری به فراتهران داشته باشد. بیرون از تهران هم کسانی که می‌توانند آثار خلاق خلق کنند بدانند که آثارشان می‌تواند به سطح جهانی برسد.

در ادامه نشست امیررضا مافی؛ مدیر مرکز انیمیشن حوزه هنری گفت: چهارمین رویداد «رویازی» از دو ماه پیش فراخوان داد و مانند سال گذشته اهداف خود را تعیین کرد. باتوجه‌به آسیب شناسی‌هایی که از سه دوره قبل شد، سعی کردیم همه ایرادات را رفع کنیم و به اهداف و شعارهایمان در این رویداد پایبند باشیم. یکی از اهداف های ما اتصال سرمایه‌گذاران به بدنه تولید انیمیشن است که برای آن بسترسازی می‌کنیم. در دوره گذشته ما توانستیم در دو پروژه که یکی سینمایی و یکی سریال بود سرمایه‌گذاری کنیم. یک سریال ۳۰۰ دقیقه‌ای به نام «چهل پله زیر زمین» از استان قزوین شروع به تولید کره است و در کنار آن یک انیمیشن سینمایی نیز تولید خود را آغاز کرده است.

وی ادامه داد: مرکز انیمیشن حوزه در دوره جدید راهبردهایی دارد که همه ما سعی می‌کنیم در همان مسیر حرکت کنیم. سه راهبرد کلان شامل مشارکت در تولید محتوا، مشارکت در ساختار صنعت و مشارکت در اقتصاد صنعت انیمیشن جزء اهداف این مرکز تبیین شده است. این مشارکت‌ها به معنای همراهی آن چیزی است که امروز در صنعت انیمیشن ایران در حال جریان است. به نظر می‌رسد درخت انیمیشن ایران توسعه متوازنی نداشته و همه شاخه‌ها به یک شکل رشد نکرده باشند و با اینکه به لحاظ فنی و هنری ریشه کرده‌ایم اما یک ضعفی در بستر ان وجود دارد آن هم مدیریت صنعت انیمیشن است که متفاوت با مدیریت سینما است. مدیریت انیمیشن چرخه‌ای است که از تعامل میان هنر و سینما اتفاق می‌افتد.

وی ادامه داد: از نظر من تنها و تنها پلت فرم انیمیشن و فیلم شبیه به هم هستند اما این هنوز در میان مدیران فرهنگی ایران جا نیفتاده است و همین باعث شده که گاهی با آن مانند سینما و تلویزیون برخورد کنیم. آنچه که مباحث فنی و هنری را به هم پیوند می‌دهد اصلاح ساختار و مشارکت در آن است. ما به عنوان یک نهاد مدیریتی باید این مسائل را آموزش دهیم.

مافی اشاره کرد: قصد داریم از تیم‌هایی که در نقاط ایران وجود دارند و نیازمند این هستند که چرخه‌ای برای تولیدشان باشد، حمایت کنیم و استعدادهایشان را کشف کنیم. ما باید جای جای ایران را در سینمایمان نشان دهیم اما انیمیشن امکان این را دارد که به عنوان یک صنعت درآمدزا فعالیت کند. امروز کار کردن برای کشورهای خارجی سود آور شده و بسیاری از هنرمندان ما هنرشان را به خارج از کشور ارائه می‌دهند، به هر حال این خواست یک هنرمند است اما زمانی که به یک چرخه تبدیل می‌شود ضعف مدیریتی را می‌رساند که نتوانستیم این هنرمندان را جذب کنیم.

وی ادامه داد: دومین راهکار این است که بیشترین مصرف ترافیک در VODها و سایت‌ها مربوط به انیمیشن است در حالیکه ما بزرگترها و مدیرانمان به این موضوع واقف نیستند. دقیقاً به همین دلیل است که ما به تولید نیاز داریم. یکی از راهبردهای اصلی ما این است که به جای سرمایه‌گذاری صد در صدی روی آثار سینمایی آن را میان تمام آثار تقسیم کند. سومین راهبرد اقتصاد صنعت انیمیشن است که با اینکه امکان سودآوری بالایی را دارد اما نحیف است. ما امکان این را داریم که انیمیشن‌هایمان سطح بین‌المللی داشته باشد اما برای این کار نیاز به سرمایه‌گذاری متوازن داریم. البته می‌دانم که سینمای رئال به واسطه حضور چهره‌ها جذاب‌تر است اما سینمای انیمیشن تأثیرگذاری بیشتری دارد.

مدیر مرکز انیمیشن حوزه هنری با اشاره به اینکه پیش از این نیز عنوان کرده است که برای خلق ادبیات نیاز داریم برای واژه‌ها معادل پیدا کنیم، گفت: به عنوان مثال برای واژه «پیچ» باید معادل فارسی پیدا کنیم و چون کسی پیشنهادی به ما نداد خودمان با زبان‌شناسان جلساتی را برگزار کردیم و به نتیجه‌ای رسیدیم. این معادل را به‌عنوان پیشنهاد به مسئولان ذی‌ربط عنوان می‌کنم تا اگر مایل بودند به‌عنوان واژه جایگزین استفاده شود. می‌خواهیم به جای واژه «پیچ» از واژه «پرتاب» استفاده کنیم.

وی افزود: تأکید می‌کنم در دوره اول «رویازی»، «مسافری از دایتیا» به تولید رسید که در سال آینده اکران می‌شود و در سال ۱۴۰۳ فیلم «رویاشهر» اکران و پروژه سال بعدش برای اکران، پروژه «یوز» است. ما باید در حوزه انیمیشن تولیداتی داشته باشیم که برگرفته از فضای بومی ایران باشد. نباید فراموش کرد که سینما و تولیدات آن میراث فرهنگی ما است و انیمیشن سینمایی در ساحت سینما باید بی‌نظیر باشد.

مافی با اشاره بر اینکه در فضای امروز انیمیشن ایران میان انیمیشن هنری و انیمیشن مصرفی فاصله بسیار زیادی وجود دارد، گفت: ما در رویداد «رویازی» باید این فاصله را کم کنیم. در این دوره قرار است بین ۸ تا ۱۰ ایده انیمیشن برای جذب سرمایه معرفی شوند.

وی با تأکید براینکه به دنبال ایجاد صندوق اعتباری برای سرمایه‌گذاری در انیمیشن با حضور نهادهای مختلف است، گفت: هرچند تفاهم‌هایی در این زمینه صورت گرفته اما هیچ‌کدام هنوز عملی نشده است. اما امسال این نوید را می‌دهم که مرکز انیمیشن حوزه هنری روی یک سریال انیمیشن ۳۰۰ دقیقه‌ای سرمایه‌گذاری می‌کند. البته در صورت ارائه یک طرح باکیفیت سینمایی، در تولید یک انیمیشن سینمایی نیز مشارکت می‌کنیم.

این مدیر در پاسخ به این پرسش که با وجود انیمیشن‌های مطرح در سطح جهان چه نیازی به تولید انیمیشن است، بیان کرد: موافق نیستم که در برابر دیزنی و پیکسار حرفی برای گفتن نداریم، البته در حوزه فیلمنامه با مشکلاتی مواجه هستیم که در چهارمین دوره «رویازی» به این مسئله توجه کنیم. هرچه قدر تولیدات انیمیشن بیشتر شود کیفیت کار بیشتر می‌شود و نباید به این فکر کنیم که چون انیمیشن خوبی در جهان تولید می‌شود ما نباید انیمیشن تولید کنیم چون نمی‌توانیم نمونه موفق جهانی بسازیم.

مدیر مرکز انیمیشن حوزه هنری درباره حمایت از تفکرات مستقل از حوزه انیمیشن ادامه داد: معتقدم باید از فکر مستقل حمایت شود و حوزه در این سال‌ها چنین مسئله‌ای را دنبال می‌کند، البته یک سری آثار تکلیفی است که باید تولید شود. ما در «رویازی» براساس محتوا اثری را وارد این رویداد نکرده‌ایم. ما به دنبال دیکته فکری به هنرمندان نیستیم کما اینکه از تفکرات خود نیز غافل نخواهیم بود.

وی بیان کرد: بزرگ‌ترین بحران انیمیشن ایران خلق کاراکتر است. در این راستا دو دلیل وجود دارد اول اینکه دیزنی یک حاکمیت جدی بر تفکرات ما دارد و از طرف دیگر فکر می‌کنیم اگر شخصیتی خلق نکنیم که نزدیک به شخصیت‌های جهانی باشند مورد استقبال قرار نمی‌گیرد. در همین راستا به دنبال مطالعه و تحقیق برای چگونگی خلق کاراکتر هستیم.

مافی در بخش دیگری از صحبت‌های خود با اشاره به اینکه برخی از طرح‌ها در رویدادهای قبلی «رویازی» قرار گرفته که مورد حمایت سرمایه‌گذار قرار گرفته اما به دلایل مختلف این طرح‌ها اجرایی نشده است، توضیح داد: یک پروژه در مورد شهید سلیمانی وجود داشت که به دلیل برخی اتفاقات فرامتنی امکان تولید آن فراهم نشد.

وی در پایان تأکید کرد: در شکل جدید سازمان سینمایی سوره بخش معاونت توزیع وجود دارد که وظیفه آن فروش رایت فیلم‌های سینمایی است، از انیمیشن‌های تولید حوزه، رایت‌های بسیاری به کشورهای مختلف فروخته شده است اما در حوزه سینما «لوپتو» اولین اثر سینمایی تولید حوزه است که برنامه‌هایی را برای عرصه بین‌المللی آن خواهیم داشت.

نوشته دوران تازه انیمیشن ایرانی آغاز شده است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

جناب آقای امیررضا مافی

احتراما به استناد ماده ۶ آیین‌نامه جایزه پژوهش و پیشنهاد معاون محترم توسعه فناوری و مطالعات سینمایی، سمعی و بصری ، به موجب این حکم به عنوان «دبیر پنجمین دوره جایزه پژوهش سال سینمای ایران» منصوب می‌شوید. امید است در این دوره ضمن تقویت، شناسایی و معرفی پژوهش‌های برتر سینمایی، با اهتمام جدی جنابعالی و همکاران، موجبات ارتقای این رویداد در سطح ملی با عنایت ویژه به بیانیه گام دوم انقلاب و سند تحول دولت مردمی از طریق گفتمان‌سازی علمی در مسائل و چالش‌های اساسی سینمای ایران، فراهم شود.

لازم به ذکر است امیررضا مافی، دانش‌آموخته دکتری فلسفه در حوزه پژوهشی متفکران پست ‌مدرن و مطالعات تطبیقی فلسفه و رسانه است و هم‌اکنون مدیریت مرکز انیمیشن حوزه هنری انقلاب اسلامی را بر عهده دارد. وی که تألیف دوازده کتاب، پژوهش مقالات متنوع در حوزه فلسفه و رسانه، و نگارش فیلمنامه‌ها و نمایشنامه‌‌های رادیویی متعدد را در کارنامه خود دارد، ضمن عضویت در شورای طرح سازمان سینمایی سوره، فلسفه و سینما را در دانشگاه و مؤسسات مختلف تدریس می‌کند. مشاور مدیر شبکه تهران اچ‌دی، عضو شورای راهبری فیلم و سریال در معاونت سیما، مشاور بیش از پانزده برنامه تلویزیونی، و کارشناس و میزبان برنامه تلویزیونی «نقد سینما» و برنامه‌‌ی رادیویی «گفتگوی فرهنگی» از دیگر سوابق شایان ذکر  امیررضا مافی است.

نوشته امیررضا مافی دبیر پنجمین دوره جایزه پژوهش سال سینمای ایران شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.