این جشنواره که از سال ۲۰۰۸ در شهر لس‌آنجلس آمریکا برگزار می‌شود، تلاش دارد به فیلمسازان جدید فضایی برای بهتر دیده‌شدن ارائه دهد. فیلمسازانی که با ابزارهای جدید فیلم‌هایی باکیفیت تولید می‌کنند.

«دایان» به کارگردانی بهروز نورانی‌پور و محصول سازمان سینمایی سوره، به کارگردانی بهروز نورانی پور روایت اسارت قریب به چهار هزار پناهجوی زنی است که در جریان جنگ با گروهک داعش هرگز نتوانستند به خانواده‌هایشان در آن سوی مرزها ملحق شوند و در این راه بسیاری از این خانواده‌ها در دل بحران مجبور به انتخاب و تصمیم شدند.

مراسم اختتامیه این جشنواره ۱۱ فوریه برابر با ۲۲ بهمن‌ماه برگزار شد و دو جایزۀ دیپلم افتخار (انتخاب به عنوان یکی از ده فیلم برتر جشنواره از منظر هیئت داوران) و بهترین کارگردانی به بهروز نورانی‌پور برای فیلم سینمایی «دایان» تعلق گرفت.

پخش بین‌الملل این فیلم توسط مرکز بین الملل سازمان سینمایی سوره انجام می‌پذیرد.

نوشته «دایان» برنده دو جایزه از جشنواره فیلم ایندی‌فست آمریکا اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

جشنواره فیلم جیفونی Giffoni Film Festival بزرگ‌ترین و معتبرترین جشنواره فیلم و رویداد سینمایی کودکان و نوجوانان جهان است که از سال ۱۹۷۱ آغاز بکار کرده و امسال در شرایط کرونایی، پنجاهمین دوره‌ی خود را پشت‌سر خواهد گذاشت.

پیش از این و در مهرماه گذشته، «فرزندان شب» در اولین اکران جهانی خود در بخش رسمی مسابقه مستند بیست و پنجمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم بوسان BUSAN کره‌جنوبی به نمایش درآمده بود.

«فرزندان شب» زندگی کودکان سرباز در جنگ‌ها را روایت می‌کند. این فیلم در اولین نمایش ملی خود، آذرماه ۹۸ در بخش مسابقه سیزدهمین جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت روی پرده رفته بود.

عوامل تولید مستند ۸۳ دقیقه‌ای «فرزندان شب» به این شرح هستند: پژوهشگر، نویسنده، کارگردان و تهیه‌کننده: بهروز نورانی‌پور، فیلمبردار: فردین باتمانی، صدابردار: فرهاد عسگری، تدوینگر: لقمان سخنور، صداگذار: مسلم رضوی، گوینده: اقدس بهزادی‌پور، آهنگساز: مسعود سخاوت‌دوست، تهیه شده در: مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، پخش بین‌المللی: شرکت تصویر گستر الهه پارسی (الی ایمیج) به مدیریت الهه نوبخت.

نوشته مستند «فرزندان شب» به جشنواره «جیفونی» ایتالیا راه یافت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

جشنواره «بوسان» قدیمی‌ترین فستیوال فیلم در کره‌جنوبی است که از سال ۱۹۹۶ پایه‌گذاری شده و طی این ۲۵ سال، به یکی از معتبرترین جشنواره‌های آسیایی تبدیل شده است.

امسال و به دلیل همه‌گیری ویروس کرونا، این جشنواره از ۷ تا ۱۶ اکتبر ۲۰۲۰ (۱۶ تا ۲۵ مهر ۹۹) به شکل آنلاین برگزار خواهد شد و تنها نمایش‌های محدودی برای کره‌ای‌ها در برخی سالن‌ها دارد و میهمانان خارجی هم برای شرکت در این رویداد دعوت نشده‌اند.

گفتنی است: «فرزندان شب»، زندگی کودکان سرباز در جنگ‌ها را روایت می‌کند. این فیلم در اولین نمایش ملی خود، آذرماه ۹۸ در بخش مسابقه سیزدهمین جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت روی پرده رفته بود.

عوامل تولید مستند ۸۳ دقیقه‌ای «فرزندان شب» به این شرح هستند: پژوهشگر، نویسنده، کارگردان و تهیه‌کننده: بهروز نورانی‌پور، فیلمبردار: فردین باتمانی، صدابردار: فرهاد عسگری، تدوینگر: لقمان سخنور، صداگذار: مسلم رضوی، گوینده: اقدس بهزادی‌پور، آهنگساز: مسعود سخاوت‌دوست، تهیه شده در: مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، پخش بین‌المللی: شرکت تصویر گستر الهه پارسی (الی ایمیج) به مدیریت الهه نوبخت.

نوشته اولین حضور بین‌المللی مستند «فرزندان شب» در جشنواره «بوسان» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم سینمایی «دایان» پیش از این در بیست‌و‌هفتمین دوره جشنواره «لاو ایز فولی» بلغارستان، جشنواره بین‌المللی فیلم «ترتیو میلنیوم» ، شانزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم «چنای»، بیست‌ونهمین جشنواره بین‌المللی فیلم «سنگاپور» و پانزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم «مقاومت» به نمایش در آمده بود که ناصر بابائیان برای بازی در این فیلم توانست تندیس بهترین بازیگر جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت را از آن خود کند.

در خلاصه داستان این فیلم آمده است: «دایان» روایتی از اسارت قریب به چهار هزار پناهجوی زنی ست که در جریان جنگ هرگز نتوانستند دیگر به خانواده‌هایشان در آن سوی مرزها ملحق شوند و در این راه بسیاری از این خانواده‌ها در دل بحران مجبور به انتخاب و تصمیم شدند…

هفتمین جشنواره بین‌المللی «دهوک» از ۱۸ الی ۲۵ شهریورماه در شهر دهوک اقلیم کردستان کشور عراق در حال برگزاری است.

نوشته نمایش «دایان» در بخش رقابتی جشنواره بین‌المللی «دهوک» عراق اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در آغاز این نشست تحلیلی، یزدان عشیری مدیر روابط عمومی و محافل سازمان سینمایی حوزه هنری گفت: سینمای ایران به دلایل مختلفی بر حسب ضرورت های اجتماعی و فرهنگی به جوان گرایی نیاز دارد و مصادیق آن در چشم انداز سینمای ایران طی سال های اخیر نمایان است. این در حالی است که درخشش جوانان نسبت به پیشکسوتان سینما بیش از گذشته نمود دارد.

وی ادامه داد: همواره، بحث جوانگرایی در اشکال مختلف مطرح می شود ولی کمتر به ساز وکارهای اجتماعی و اداری آن فکر شده و حمایت های هدفمند و مشخصی را به جز برخی مراکز مثل حوزه هنری و … از سوی سازمان های متولی و دارای بودجه کمتر شاهد هستیم و پیگیری این روند در دستگاه های فرهنگی و اجتماعی ذی‌ربط نیز، کمتر دیده می شود.

وی افزود: امروزه، ضرورت چرخش نخبگان در سینما و نفوذ اجتناب ناپذیر آن در نیازهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی تا حدی است که نیاز به بررسی این مهم به امری ضروری تبدیل شده است. از این رو سلسله نشست های «سینما؛ گفتمان فرهنگی» را به منظور ارائه راهکارها و مکانیزم هایی مشخص برای حمایت روشن از فیلمسازان جوان در بسته های تبلیغاتی، اکران و جایگاه آنها در جشنواره های فیلم برگزار می شود که هر ساله سیاست های جدیدی را تحت تاثیر نگاه های سلیقه ای مدیران و تحولات سیستماتیک دنبال می کند به موضوع «جوان‌گرایی در سینما» اختصاص دادیم.

سیستم فرهنگی ما فیلمسازان جوان بهایی نمی‌دهد

در ادامه تورج اصلانی کارگردان فیلم«حمال طلا” که در سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر حضور داشت، در خصوص جوانگرایی در سینما و اهمیت آن گفت: ما در اینگونه محافل زیاد حرف می زنیم و نمی دانم قرار است در نهایت به چه چیزی برسیم. رسانه ها به دنبال تیتر خبر هستند و این منوال، همیشه بوده است و نتیجه ای جز تکرار جشنواره هایی نظیر فجر و پیگیری مشکلات به طور مقطعی نداشته است. معتقدم حرف های ما راه به جایی نمی برد و باید در عمل تحولی در این عرصه ایجاد کرد. چراکه سیستم فرهنگی ما به فیلمسازان جوان بهایی نمی دهد و بدون تعارف جوانگرایی در سینمای ما وجود ندارد. با این وجود نسل جدید انکارناپذیر شده اند.

وی اظهار داشت: جشنواره فجر و سینمای ایران راهی جز قبول جوانان نداشته و نمی تواند موفقیت آن ها را نادیده بگیرد. در حال حاضر پذیرش جوانان به یک جبر تبدیل شده که بدون فضایی اشتیاق آور و حمایتی، جای پای خود را محکم می کنند. جوانان تا حدی توانمند و انکارناپذیر شده اند. این در حالی است که مسئولان مربوطه در تلاش مداوم هستند که جلوی پیشرفت آنها را بگیرند. کسانی که باید حامی سینما باشند هیچ فکری به حال جوانان نکرده اند. بخشی از سینما، شامل حمایت مالی و یارانه های دولتی است که آن هم شامل حال جوانان نشده و صرف ساخت فیلم های سفارشی می شود. بنابراین، مسیری برای حمایت از سواد و تخصص فیلمسازان جوان و با استعداد وجود ندارد. عدم حمایت از ساخت فیلم عباس میرزایی در سال جاری نمونه ای از بی عدالتی در این زمینه است که فیلمنامه خوبش به علت تصمیمات سلیقه ای  و شانه خالی کردن از عقاید او از جانب دوستانی که به اصطلاح چپ پری دارند، در هوا معلق مانده است. این چه حمایتی از فیلمسازان جوان است که نهایتا مجبور می شویم فیلم های نظیر «خون خدا» را با هزینه شخصی بسازیم. حمایت زمانی محترم محسوب می شود که در پناهی برای باورهای خود فیلمساز باشد اما اگر حمایت به منظور استفاده ابزاری از فیلمسازان  برای ساخت باورهای دیگران است، این بی احترامی به ما فیلمسازان است  که سینما را از باورهای شخصی و معضلات اجتماعی دور کرده و سوبسیت های دولتی صرف باورهای سفارشی شده است.

 پروانه ساخت؛ نخود سیاهی برای سرگرمی فیلم‌سازان

اصلانی ضمن اشاره به هزینه میلیاردی ساخت برخی فیلم ها اذعان داشت: فیلم های کم هزینه، بیشترین مخاطب را هم به خود اختصاص می دهند که معمولا با بودجه های شخصی ساخته شده حمایتی از جانب مسئولان ندارند. ناگفته نماند نظیر این تولیدات در جشنواره فجر امسال هم کم نبوده و برای نمونه می توان به «حمال طلا» اشاره کرد که بدون حمایت و مستقل ساخته شد. پیش فروش فیلم ها به سازمان های مربوطه به نوعی کمترین حمایتی است که می توان از مسئولان فرهنگی توقع داشت که معمولا از آن سر باز زده می شود.

وی جشنواره فیلم فجر را جایگاهی برای معرفی فیلم های ارزشی معرفی کرد و یادآور شد: ما صرفا به منظور تکرار نام و معرفی فیلم به مخاطب در جشنواره فجر شرکت می کنیم و به دنبال جلب نظر مسئولان و رعایت نقطه نظرات آنها نیستیم.

این کارگردان سینما در خصوص پروانه ساخت و لازمه وجود آن گفت: پروانه ساخت شوخی مسئولان برای توهین به فیلمسازان است چرا که ما حق فکر کردن داریم و خوب یا بد  منجر به تولید فیلم می شود و قرار نیست همه مخاطبان را به خود جذب کند. پروانه ساخت را منتفی کنید ، لازم نیست به فکر جوانگرایی در سینما باشید. تعبیر من از پروانه ساخت صرفا سرکار گذاشتن فیلمسازان جوان است که به دنبال نخود سیاه می روند.

وی ادامه داد: مسئولان تلاش کردند که سقف را برای فیلمساز کوتاه کنند تا آدم های قد بلند از این عرصه خارج شوند. ما قرار نیست در زیر این سقف ها قرار بگیریم چرا که ستون فقرات مان را دوست داریم ولی این سقف ها برای خیلی از فیلمسازان جولانگاه بزرگی است چون خیلی کوتاه تر از این سقف هستند و رقیب واقعی سینما را حذف می کنند تا عرصه به دست  کوتوله ها بیافتد. ما نباید نوچه پرورش دهیم بلکه باید افکار را پرورش دهیم و باید فرق بین فیلمسازان حذف شود. تفتیش عقاید ترفند جدید است اما ما فیلمسازان کار خودمان را ادامه می دهیم چرا که یک ایرانی هستیم و به ایرانی بودنمان افتخار می کنیم  و چوب وطن پرستیمان را هم می خوریم.

تنها حوزه هنری پای فیلمم ایستاده است

بهروز نورانی پور کارگردان فیلم «دایان» یکی دیگر از میهمانان این نشست تحلیلی بوده است که در واکنش به عملکرد جشنواره فجر در حمایت از فیلمسازان جوان گفت: میزان بها دادن و ارزش گذاری به سینماگران جوان نیاز به مروری بر اخیرترین اتفاقات جشنواره فجر دارد. در این بی قانونی واضحی حکم فرما بوده است که امثال فیلم «دایان» که فیلم اول فیلمساز هم نبوده، به راحتی، به دلیل بی مقرراتی و پایبند نبودن آقایان مسئول به خودشان و یا همان اصول اولیه از جشنواره فجر سال گذشته حذف شد. به هرحال فیلم در مسیر بین الملل راه خود را پیدا کرد ولی برای من فیلمساز مهم است که در مسیر ملی نتیجه تلاش های خود را ببینم.

وی خاطر نشان کرد: ما توقع داریم مسئولان حداقل به صحبت ها و نتایج جلسات خود پایبند باشند و باور هم ندارم که خیلی مغلوب اسامی و تکرارها هم نشوند چرا که تکرار کردن کم خطر و کم ریسک، بهتر از ریسک کردن برای آقایان مسئول است. بنابراین، بهترین ترجیح این است که به تکرار تصمیمات گذشته پرداخته شود تا اینکه نظرات جدیدی را با ریسک پذیری اعمال کنند.

نورانی پور ادامه داد: بنده معتقدم که یکسری از آقایان و دوستان دیگر باید در ویترین بمانند تا  به عنوان افراد با ارزش فرهنگی تنها نگاه شان کنیم. بازنشستگی اصلا  واژه کریهی نیست و در هر صنفی لازم الاجراست.  کنار رفتن و در ویترین ماندن برخی افراد منجر به احترام به آنها می شود. نباید فراموش کنیم که هر چیزی یک عمر حرفه ای و بازده زمانی خاصی دارد.

وی سینما را حوزه ای برای تولیدات فیلم معرفی کرد که متاسفانه بدون اطلاع دقیقی از بازخورد آن، از میزان کیفیت آثار تولید شده غافل مانده و در تخمین سطح خوب بودن و تاثیرگذاری فیلم ها و در قبال آن قابلیت تعمیم آثار به تلویزیون کشور ضعیف عمل کرده است.

این کارگردان سینما اظهار داشت: در شرایطی که «دایان» تنها مانده بود حوزه هنری از این فیلم حمایت کرده و تا جایی که توانست آن را همراهی کرد و پای آن ایستاد. اما این همراهی برای تلاش من کافی نبود چرا که فیلم من قربانی تصمیم گیری مسئولان جشنواره فجر شده و در بخش بین الملل به علت مسئله ای بسیار جزئی با یک تماس تلفنی زمان اکران این فیلم عوض شد. بنابراین، تا زمانی که این تعاملات در جریان جشنواره های فیلم وجود دارد، اتفاقی لازم و ضروری برای حمایت از فیلمسازان جوان رخ نخواهد داد.

وی بی حمایتی از فیلمسازان جوان را تا حدی دانست که حتی تامین در کمترین احتیاجات تولید فیلم را سخت دانست و اشاره کرد: در روزها ساخت فیلم «دایان» حتی برای دریافت پتو و یک خودکار ساده بیک هم نامه نگاری کرده ایم و فکر می کنم این کمترین امکاناتی است که می شود بدون پروسه اداری در اختیار فیلمساز قرار داد.

نورانی پور اذعان داشت: جوانگرایی در سینما در واقع احترام به تفکر جوان است. انرژی و تفکر جوان قابلیت ایجاد تحولی بزرگ در سینما را دارد چرا که فکر پیر و خسته حرکت و پیشرفتی را به ثمر نمی رساند. بخش عمده ای از آثاری که تولید می شود توسط بخش خصوصی حمایت می شود که متاسفانه، این بخش هم هنوز، توجهی به تفکر جوانگرایی نداشته و کمکی هم به آن نکرده است در حالیکه این بخش قادر است نسبت به سینماگران جوان دست بازی داشته باشد و می تواند در این زمینه از بخش دولتی هم فراتر رود و حرکات مشترکی را ایجاد کند.

وی ضمن اظهار نگرانی نسبت به آینده جشنواره فجر اذعان داشت: نمی دانیم چرا جشنواره فجر به ملاکی برای حذف و یا پیشرفت فیلم ها تبدیل شده است و این نگرانی را بیشتر می کند که آیا لابی ها به جایی می رسد؟ این در حالی است که آثار نخبه و منتخب جشنواره نتوانسته در سینمای جهان جای پیشرفتی پیدا کند و این امر برای آینده سینمای ما در جشنواره های دوره بعد بسیار نگران کننده است چرا که به سادگی از کنار بسیاری از آثار خوب مستند و فیلم اولی گذشته اند و تلاش های یکساله فیلمسازان را نادیده گرفته اند. ما نگرانیم در حالی که دیگر وارد دوران میانسالی شده ایم، از فیلمسازی جوانی مان که خیری ندیده ایم و نمی دانیم چه آینده ای برای فیلمسازان جوان باقی مانده است.

این کارگردان حمایت بخش خصوصی از فیلمسازان را مسیری برای پیشرفت سینما دانست و گفت: رسانه هم تا کنون بر حمایت بخش خصوصی از آثار تاکیدی نداشته است و باید به جایگاه آن در تعدیل سینما توجه بیشتری شود.

نگاه نو، بازیچه ترس مسئولان فرهنگی از پیشرفت

در ادامه این مراسم مرجان اشرفی‌زاده، انتقاد خود نسبت به وضعیت کنونی سینما را این چنین بازگو کرد: در طی چند سال اخیر صدای انتقاد فیلمسازان بلند بوده است اما همه این اعتراضات در حد حرف باقی مانده است.

وی افزود: نیاز به نخبه گرایی در همه جای مملکت مان بالاخص سینما احساس می شود و شناسایی نخبه هم نیاز به مدیر نخبه دارد. مسلما، تغییر مدام مدیران و جایگاه های متزلزل مدیران فرهنگی راهی به جایی نمی برد و این روند، شایسته تصمیم گیری برای فرهنگ و هنر کشور نیست. از طرفی دیگر، حمایت از نخبه ها زمانی ممکن می شود که مدیران، خود به شخصه نخبه فرهنگی باشند تا در شناخت فیلمنامه خوب یا بد و شناسایی پتانسیل های آن در قالب فیلم توانمند باشند. برای من دردناک است که با سن ۳۷ سالگی شاهد این اوضاع نا به سامان سینما باشم و نهایتا، برای فعالیت و دیدن فیلم های خوب ۱/۵ دهه فرصت دارم این در حالی است که سن فیلمسازی در ایران کوتاه است در حالی که می تواند همانند دیگر کشورها طولانی تر باشد.

اشرفی زاده اظهار داشت: مشکل از سیستم مدیریت فرهنگی کشور ما است که آدم های با استعداد را از حیطه خلاقیت به راحتی خارج می کند. عمر کاری هر فیلمسازی در ایران بعد از ۳ الی ۴ فیلم تمام شده و ساخت آثار به تکرار می افتد در حالی که در آمریکا فیلمسازان ۸۰ ساله قادر به ساخت فیلم های شاخص و بدون تشابه با فیلم های قبلی شان هستند. بنابراین، یا ما فیلمسازان حرفه ای نیستیم و یا کمپانی های سازنده ای برای هدایت ما به سمت و سوی مشخصی وجود ندارد. ما خودجوش انرژی های درونی خود را بروز داده و بدون تلاش برای ارتقای آن در حد ثابتی باقی می مانیم.

انصاف نیست فیلمسازانی که برای همه ما خاطرات خوب ساخته اند موجب خنده شوند

وی لازمه پیشرفت در سینمای امروز را نیاز به یک حرکت پایه ای معرفی کرد و یادآور شد: در جریان تکاندن صحنه، تحولی جدی در این عرصه ایجاد می شود در این میان نباید پیشکسوتان سینما را  نادیده گرفت در حالی که تنها حضور آنها به جشنواره سالانه فجر محدود شده است. منصفانه نیست که فیلمسازانی که برای همه ما خاطرات خوبی را ساخته اند این روزها موجب خنده شده و حال بدی را برایشان به یادگار بگذارند. من معتقدم در این اتفاق تنها فرد مقصر نیست بلکه مقصر اصلی فضای سینمایی ما است که چنین اتفاقی می افتد. این روند در واقع مسیر است که برای هر فیلمساز جوانی اتفاق می افتد که باید فکری به حال آن شود.

این کارگردان سینما در ادامه گفت: بنده با نظر اصلانی موافق هستم. فیلمسازان جوان بدون خواست و نظر مدیران جای خود را در این عرصه باز کرده اند و در طی سال های اخیر قابل اعتمادترین فیلم ها را در سینما داشته اند. موفقیت فیلمسازان جوان تا حدی بوده که به نظر می رسد حذف بخش نگاه نو از  سی و ششمین جشنواره فجر ریشه در ترس آقایان مسئول از کیفیت این فیلم ها نسبت به سودای سیمرغ بوده تا شاید با این اقدام فیلم بزرگان سینما بیشتر به چشم آید که خوشبختانه فایده ای هم نداشته است.

وی حمایت از فیلمسازان جوان را نیاز اساسی دانست و اظهار داشت:  قبل از ارائه هر راهکاری، نیاز به استقرار مدیریت منسجم فرهنگی در کشور احساس می شود چرا که تغییر و تحول مدیران فرهنگی و جشنواره های فیلم آسیبی جدی به بدنه سینما بوده است که آن مستلزم مقررات مدون، شرایط خاص و تعریف شده ای در این عرصه است تا نهایتا، با تغییر افراد خدشه ای به بدنه سینما وارد نشده و دخل و تصرفی در تصمیمات فرهنگی کشور ایجاد نشود.

اشرفی زاده عنوان کرد: فضای جشنواره ای ایران کاملا مبتنی بر تعارف است و قانون خاصی در زمانبندی اکران ها، تغییرات هرساله، فشارها و تاثیرات خارج بر داوری ها و هیات انتخاب در آرای خود می تواند از اهمیت یک جشنواره کاسته و بر مسیر اکران و آینده فیلمساز تاثیرگذارد که متاسفانه منجر به تاکید فلیمسازان برای حضور در جشنواره شده است. ازدحام فیلم ها در جشنواره و ظرفیت های محدود در این عرصه نیز منجر به ایجاد مشکلات جدی شده است. من ۳ سال پیش فیلم اولم را ساخته ام ولی انگار که فیلمی نساخته ام و فراموش شده ام. ما توقع نداریم که جشنواره فجر همه فیلم ها را در خود جای دهد اما اگر  این شیوه سنتی جشنواره کنار گذاشته شود و طراحی و دستورالعمل مناسبی برای دریافت فیلم ها به این عرصه مدون شود، تلکیف فیلم های هنری و تجاری مشخص و سطح کیفی قابل قبول برای مسئولان جشنواره معلوم می شود.

وی در ادامه گفت: باید بدانیم فیلم را برای کجا می سازیم و قرار است در چه جشنواره ای اکران شود. ما باید دستورالعملی برای تبعیت داشته باشیم تا بر اساس آن جایگاه فیلم هایمان و علت حضور یا عدم پذیرش آن مشخص شود. جشنواره در حال حاضر بی در و پیکر است و باید برای سال های آینده فکری به حال آن شود اما عدالت کلید موفقیت هر چیزی است. در این شرایط اگر کسی توانایی لازم را دشته باشد می تواند به راحتی فیلم خود را بسازد و از فیلمسازان خوب به راحتی حمایت شود. جامعه ما سرشار از جوانان با استعداد است و ظرفیت آن هم، رو به افزایش است. بنابراین، فیلمساز دیگر نیازی به تلاش زیاد  برای گرفتن حق خود ندارد.

حوزه هنری تاکنون به حمایت سینما پرداخته است

کارگردان فیلم «آبجی» درباره فعالیت حوزه هنری در حمایت از فیلمسازان جوان خاطر نشان کرد:  من نمیدانم که حوزه هنری در حمایت از فیلمسازان چه دستورالعملی دارد اما تاکنون به شکل مضمونی به حمایت آثار پرداخته و فارغ از جوان یا پیشکسوت بودن به پشتیبانی می پردازد. بزرگترین مشکل فیلمسازان بعد از تامین بودجه، وضعیت اکران فیلم است. در حالی که این حمایت ها در دهه ۶۰ وجود داشته اما امروز ما مجبوریم به صورت غیر آزاد فیلم بسازیم و آزادتر اکران کنیم. به طور کلی، در کسب پروانه ساخت و فیلمنامه همه صاحب نظر هستند ولی در اکران ها به حال خود رها می شویم. در این شرایط یا باید بر اساس نظر فیلمساز عمل شود و با اکران اثر موافقت شود یا اگر به دنبال سینمای فرهنگی با نگاه های پذیرفته شده دولت هستید و ما را رصد می کنید پس باید تا اکران پشتیبان ما باشید تا حیات سینما ادامه دار شود. در اکران فیلم ها بارها شاهد محرومیت برخی فیلم ها از سالن های سینماهای حوزه هنری بوده ایم اما نمی توان حمایت موضوعی از آثار را از سوی حوزه هنری نادیده گرفت که این امر خود کمکی به فیلمسازان است.

وی اذعان داشت: بلاتکلیفی جشنواره فجر ما را اذیت می کند و تاثیر جدی ای بر آینده فیلمسازان ما می گذارد. در حال حاضرجشنواره، به آسیب بزرگی تبدیل شده که نه می توان از آن گذشت و نه می توان با آن همراه شد تا فیلم در فضایی امن و سلامت اکران شود. همچنین قیاس داوری ها در این جشنواره نامشخص بوده و امسال هم بسیاری از فیلم های خوب در بخش نگاه نو نادیده گرفته شد. بنابراین، تاثیری که جشنواره بر فیلم و جایگاه فیلمساز دارد انکارناپذیر است و من در رده فیلمسازان رو به قله موفقیت بوده ام که به یکباره بعد از جشنواره تمام شدم. ماجرای داوری بر آثار چیزی فراتر از این حرف ها است و نمی دانم چرا در اکران فیلمی که با بودجه دولتی، مشارکت فارابی و پروانه ساخت تولید کرده ام ٣ سال است که در بلاتکلیفی به سر می برم و ما را دچار توهم توطئه می کنند.

همه دبیران فجر عروسک خیمه‌شب‌بازی هستند!

مرتضی‌علی عباس‌میرزایی، کارگردان «خون خدا» یکی دیگر از میهمانان این نشست بود که در خصوص جایگاه فیلمسازان جوان گفت: در مراسم های امروزی بیشتر از حل مشکلات، تخلیه اطلاعاتی صورت می گیرد بیش از پیگیری مشکلات فیلمسازی صورت می گیرد و تا مسئولانی که آدم معمولی کوتوله ای بیش نیستند با شنیدن آرزوهایمان به دنبال راه حلی برای  تحت کنترل قرار دادن فیلمسازان جوان بگردند این در حالی است که ما روی طلا خوابیده ایم و شما وظیفه دارید از ما حمایت کنید. من ٨ دوره در جشنواره فیلم فجر حضور داشته و هر سال شاهد بدتر شدن اوضاع آن و اعتراضات بیشتر بوده ام. همه  دبیران عروسک خیمه‌شب‌بازی هستند تا هجمه ای از تخریب را به سراغشان بفرستند. امسال مسئولان جشنواره جمله بامزه ای به من گفتند که ما می دانیم به شما ظلم شده ولی ما را  ببخشید. من معتقدم مقصر سیستم معیوب کوتوله ای  است که دوست ندارد بلند قدتر از خود را ببینند.

وی افزود: اگر مدیران فرهنگی به علت دغدغه های همه فیلمسازان و مشکلات نرسیده اند بهتر است خیلی مرد و مردانه استعفا بدهند و  بروند چرا که سینمای ما را خراب کرده اند. با بزرگان سینمای ایران کاری کرده اند که امروز به آنها می خندند. ٣٠ فیلم به عنوان بهترین ها برای جشنواره فجر انتخاب شدند که حتی مسئولان به آنها هم رحمی نکردند و در سالن منتقدین و رسانه ها به نحوی فیلم ها لگد مال می شود که بعد از جشنواره با  هزینه و سرمایه ملی نابود شده روبرو هستیم. باید فرصت بدهند تا فیلم های خوب دیده شود. اگر سالی ٢٠٠ تا فیلم تولید شود در دو هفته به فیلمساز سالن برای اکران تعلق می گیرد اما برای فیلم «انزوا» سالن به ما نرسید چرا که دوست ندارند فیلم دیده شود.

عباس میرزایی در خصوص جایگاه فیلم خود در فجر امسال یادآور شد: خبرگزاری های مهم این مملکت از روی فیلم «خون خدا» پریدند و تنها دلیلشان برای من این جمله بود «ما با امام حسین شوخی نمی‌کنیم». کسانی که وظیفه نقد سینمایی را برعهده دارند ۵ دقیقه از فیلم ها را هم، نمی بینند و نمی خواهند از امام حسین یاد بگیرند. بنابراین جوانگرایی در ایران شوخی است و جوکی بیش نیست چرا که فیلمسازان جوان را با فشارهای عصبی پیر می کنند.

وی جشنواره فجر را جشنواره سینمای بدنه معرفی کرد و خاطر نشان کرد: مردم ما در سال ۵٧ انقلاب کردند که از این سینما فاصله بگیرند اما در سال ٩٧، همزمان با جشن چهلسالگی انقلاب، در عمق فیلم های بدنه قرار داریم. جشنواره فجر جشنواره یی سرمایه گذاری است که قرار است در آن فقط، فیلم های بدنه دیده شود و نه فیلم هایی که مستقل تولید شده و به دنبال  خلاقیت، ذهنیت و نوآوری است. من برای کسانی که فیلمشان برای جشنواره رد شد و مورد انتخاب قرار نگرفت بسیار خوشحال هستم. در کنار صندوق آرای مردمی فیلم «خون خدا» شاهد بودم که به اسم فیلم من به فیلم دیگری رای دادند، و عکس و مدرک دارم که بلیط فیلم یکی دیگر را در سالن اکران فیلم من فروختند و با کد فیلم «خون خدا» به فیلم دیگری رای دادند. مسئولان اصلا جوانان را دوست ندارند.

کارگردان فیلم «خون خدا» در ادامه اذعان داشت: در سینمای امروز علتی برای حذف فیلمسازان جوان وجود ندارد و تنها بستر فعالیت برای آدم هایی فراهم شده که با هزینه های میلیاردی فیلمی کثیف می سازند و سطح فرهنگی کشور را پایین می آورند. اگر در این ۴٠ سال انقلاب سینمای آمریکا و اروپا اجازه اکران فیلم در ایران را داشتند، دیگر ما سینمایی نداشتیم و فیلم های ایرانی هم بحران فروش روبرو می شدند. تک تک ما فیلمسازان مستقل سینما آدم های خطرناکی هستیم و چیزی برای از دست دادن نداریم. حالا که این آدم ها به پیشرفت رسیده اند مجبورید از آن ها حمایت کنید.کسب پروانه ساخت برای فیلم نوعی سرگرمی برای فیلمسازان است تا در جشنواره ای نظیر فجر با آینده توانایی ها و استعدادهای جوانان بازی شود.

وی علت شرکت فیلم «خون خدا» را اصرار تهیه کننده برای معرفی عوامل فیلم دانست و اذعان کرد: فیلم “خون خدا”در سکوت رسانه ای ساخته شد و من با تهیه کننده بحث داشتم که این فیلم را به جشنواره فجر ندهیم ولی او بر دیده شدن عوامل فیلم در جشنواره تاکید داشت که نهایتا هم تلاش ها نشان داده نشد چرا که تعداد فیلم های بدنه و سیستم سرمایه گذاری برای بقیه جذاب تر است و فیلم هایی نظیر: «حمال طلا»، «جمشیدیه» و «خون خدا» که کم هزینه ترین فیلم های جشنواره بودند، مورد بی مهری قرار گرفتند.

 فجر؛ مقتل فیلم ها و تفکر جوانان

عباس‌میرزایی با انتقاد از هیأت انتخاب جشنواره فجر یادآور شد: قرار است محصولات یکسال سینمای ایران در این جشنواره بررسی شود. بنابراین، فیلم ها نیازی به هیات انتخاب ندارد چرا که هیات انتخاب در همان ابتدا یکسری از فیلم ها را حذف کرده و بر سیستم پخش تاثیر می گذارد. چیزی که ما از جشنواره فیلم فجر شنیده ایم حمایت از فیلم های مستقل و پرزنت مثبت تولیدات سال آینده سینمای کشور است که توسط فیلمسازان صاحب اندیشه و تفکر خلق شده و باب آشنایی با مخاطبان محسوب می شود اما یکسری فیلم به عنوان گلادیاتور انتخاب شدند که با کشته شدن در جشنواره بساط خوشحالی بقیه را فراهم کنند. بر این اساس جشنواره فجر جایگاه مثبت خود را از دست داده و به مقتلی برای فیلم ها و تفکرات جوانان تبدیل شده است. ما حتی آدم های تاثیرگذار بر این عرصه را خراب کرده و مورد توهین قرار داده ایم.

وی در واکنش به روند برنامه های سینمایی در تلویزیون گفت: در هیچ جشنواره فیلمی در دنیا مثالی نداریم که در زمان اکران فیلم ها، منتقد و یا برنامه ای در جایگاه نظردهی به مخاطب  قرار گرفته و به مردم پیشنهاد دهد که چه فیلمی ببینید و چه نبینید. این کار اقدامی تخریبی است که ثمرات فیلمسازان را مورد هجه و تهاجم قرار داده است. از طرفی دیگر، با تاکید بر اقدام مناسب مدیران جشنواره مبنی بر تقسیم بندی فیلم ها در قالب سینمای ایران١،٢ و ٣ به نوعی حمایت از همه فیلم های حاضر در این بخش صورت گرفت که متاسفانه به لطف اصحاب رسانه و منتقدین چیزی از این حمایت ها باقی نمانده و فیلمسازان را عصبانی کرده است. بنابراین، باید فکری به حال این دخالت ها شود.

این فیلمساز جوان با اشاره به مهجوریت فیلم های جوان پسند در سینما افزود: اگر قرار باشد فیلمی برای جوانان کشورمان بسازیم سوپراستاری در این طیف سنی نداریم و تولیدات ما هم دیگر مصرف کننده عمده نخواهد داشت چرا که جوانان مصرف کننده عمده سینمای جهان هستند اما هیچ محصولی در این رده سنی تولید نشده است. عدم وجود ادبیات مشترک با این نسل در سیستم دولتی یکی از عوامل مهم این کمبودها محسوب می شود که خط و مشی مشخصی از این طیف را فرهنگ ما باقی نگذاشته است. از طرفی دیگر، اگر محصولی برای جوانان تولید شود هیچ محلی از اعراب در سیستم پخش سینمای ایران وجود ندارد که از آن حمایت کند بنابراین، اگر جشنواره بر جوانگرایی سینما تاکید دارد باید استعداد های جوان را شناسایی و به آنها بها دهد.

وی اذعان داشت: هیچ گردش سرمایه ای در تولید فیلم صورت نمی گیرد. بنابراین، به منظور بهبود وضعیت سینما باید محتوای مورد نیاز جامعه شناسایی، و با ایجاد انگیزه در افزایش میزان تولیدات از فیلمسازان جوان کمک گرفته شود. در این شرایط با صرف هزینه های کم، بهترین محتوا تولید و گردش سرمایه ای خوبی به سینما تزریق  شده  و روابط مناسبی را در سینما تعریف می کند.

عباس میرزایی لازمه اخذ پروانه ساخت را معرفی تهیه کننده و ارائه فیلمنامه  دانست و عنوان کرد: حداقل ترین خواسته ما از سینما پخش درست محصولات ما است. این در حالی است که در گذشته  حق پخش فیلم ها نیز یکی از اصول اخذ پروانه ساخت بوده اما امروز این امر بر گردن خود فیلمسازان افتاده است. باید بدانید قبل از تولید فیلم، ما بازار پخش مان را در خارج از ایران پیدا کرده ایم و این امر تنها  به ضرر مدیران کوتوله سینمایی کشور ما تمام می شود. چرا که پول فیلم هایمان را از میان نامسلمان ها در می آوریم و نهایتا، افتخار حضور فیلم های ما در بخش بین الملل برای همین مدیران است. در سینمای ایران مخاطب پروری وجود ندارد و نمی دانم چگونه از این سینما توقع نخبه پروری و جوانگرایی داریم؟ فروش بلیط فیلم ها سرمایه ای پایدار برای سینما نیست چرا که بسیاری از مخاطبان به دنبال شرایطی برای تماشای رایگان فیلم ها هستند. در واقع، مدیران برای حفظ سینما در سبد خانوار هیچ فکری نکرده و جایگاهی قائل نشده اند.

رسانه ها با بازاریابی در سینما، پول در می‌آورند

کارگردان فیلم «انزوا» اظهار داشت: ما در سینمای ایران منتقدی نداریم و تنها تعدادی بازاریاب (دلالان میکروفن به دست) در سینما داریم که اسمشان منتقد و یا رسانه است که در قبال گرفتن پول کسب درآمد می کنند. درواقع، این افراد زمانی به واسطه نوچه های خود با ما وارد بحث شده و مبلغ پیشنهادی خود را بازگو می کردند اما امروز، پروتر شده و رو در رو با ما وارد مذاکره می شوند تا سرمایه گذاری کنند. درد ما این است که منتقد نداریم، رسانه بی طرف نداریم، در اصل ما منتقد و رسانه تربیت نکرده ایم چرا که منتقد کسی است که نکات مثبت فیلم را  نیز درک کرده و امید را  در جامعه جاری کند که  در این این کار هم نقشی ندارند.

وی در واکنش به اهالی رسانه و منتقدین اذعان داشت: همه شما به ما مدیون هستید چون فیلم های ما را رایگان دیده اید و پولی هم به ما نداده اید. من اصلا خوشحال نیستم که فیلم من را رایگان دیده اید چون برایش خیلی زحمت کشیده ام و هیچ خروجی مثبتی نسبت به فیلمم نه از رسانه و نه منتقدین ندیده ام و از فیلم «خون خدا» به بعد نسبت به تمام رسانه ها و منتقدین یک گارد بدی خواهم داشت . به نظر من همه شما بی سواد هستید. به خاطر اینکه در ابتدایی ترین امر ممکن متوجه نشده اید که با یک مخاطب عادی تفاوت دارید. شما نباید همانند مسابقه ماراتن روزی ۴ تا فیلم در جشنواره ببنید و با خستگی و از روی ناچاری درباره فیلم ها حرف بزنید. اصلا «بیخود می کنید» این کار را می کنید.

عباس میرزایی با عصبانیت نسبت به عملکرد رسانه ها درباره فیلم «خون خدا» خاطرنشان کرد: اگر فیلمی برایتان سوال برانگیز است لطفا حرف نزنید و بروید ۳ بار دیگر آن فیلم را ببینید. شما منتقد هستید و نظر رسانه با آرمان های معمولی یک مخاطب سینمایی باید تفاوت داشته باشد. فیلمساز زنده است و می توانید با یک تماس تلفنی،  کاملا رایگان درباره  فکر و اندیشه اش صحبت کنید و به گسترش اندیشه های خوب کمک کنید. بنابراین، من دیگر برای شمایی که بی سواد هستید و برای خودتان وقت نمی گذارید نه وقت می گذارم و نه ارزشی قایل هستم. من پای حرف هایم ایستاده ام. بالای۹۰ درصد تهیه کنندگان ما باج بگیر هستند و باید این فرهنگ باج بگیری از بین برود. ما برای تولید فیلم هایمان می جنگیم و در برابر ما هژمونی آدم هایی قرار دارند که برای ورود به سیستم بها بدهند می ایستیم.

بی سوادی رسانه‌ها در اظهار نظر درباره فیلم‌ها

در ادامه کاوه سجادی حسینی با اشاره به مشکلات فیلمسازی گفت: سال٩٠ بود که فیلمنامه «بوفالو» را به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ارائه دادم که نهایتا بعد از چند بار رد شدن و ٨  بار بازنویسی، یکسال و سه ماه در بلاتکلیفی ساخت این فیلم مانده بودم که یک شبه از فشار عصبی ناشی از ممانعت فیلم پیر شدم  تا بالاخره در سال ٩٢ همان فیلمنامه بدون هیچ تغییری پذیرفته و پروانه ساخت «بوفالو» صادر شد. فیلمی که حوزه هنری نه در سینماها که در  پخش خانگی از آن حمایت کرد.

کارگردان «بوفالو» خاطرنشان کرد: سلیقه در هنر ماندگار و همیشگی است اما معمولا ما سلیقه و سواد را از هم مجزا می دانیم در حالی که این دو در کنار هم معنا پیدا می کنند و بی سلیقه ها، بی سواد هم محسوب می شوند. سینمای نوآور و متفکر نیاز به سواد  دارد. جشنواره فجر پر از فیلم های خوب و قصه گو است که ما مشکلی با وجود آن آثار نداریم. فقط، تاکید می کنیم که جایگاهشان در این جشنواره نیست. در فستیوال سینما باید درباره فیلم هایی حرف زد که صاحب فکر و دیدگاه بوده و می توانند تاثیرگذار باشند. ما در سینمای ایران  به دنبال پول هستیم و از فیلمی که بیشتر پولدارمان می کند، حمایت می کنیم. در حال حاضر باید با  قوانین هر جشنواره  مدارا کنیم و به بهبود آن امیدوار باشیم. اظهار نظر ٧ داور با سلیقه های مختلف از جمله این قوانین است که با اعمال سلیقه یا سواد منجر به رد یا قبول فیلم ها می شود.

وی حمایت از فیلمسازان جوان را امری غیر قابل انکاردر شرایط کنونی برای  مسئولان دانست و یادآور شد: من از بچگی در سینما بزرگ شده ام و کار دیگری جز فیلمسازی بلد نیستم. بنابراین توقع دارم از فکر ما نه صرفا افراد پشتیبانی شود. حمایت در کنار گستردگی، در همراهی با شجاعت معنا پیدا می کند که احقاق آن مستلزم همکاری  مدیران با قشر جوان فیلمساز است.

سجادی حسینی، همچنین، خاطرنشان کرد: صدور پروانه ساخت خود مجوزی برای تولید و اکران فیلم است بنابراین توقیف فیلم های پروانه دار سخره ای بیش نیست. ما فیلمسازان درک خاصی از واژه توقیف فیلم نداریم چراکه فیلم هایی که موفق به کسب پروانه ساخت می شوند، توقیف آنها کاملا عملی بی معنا بوده و تصمیمات مسئولان سینمایی را نسبت به صدور اجازه ساخت فیلم به زیر سوال می برد.

وی بنیان جشنواره فجر را تاکید بر فیلم های هالیوودی معرفی کرد و یادآور شد: در جشنواره فجر فیلم ها ذبح می شوند و در واقع، فیلم های هالیوودی بیش از دیگر فیلم ها دیده می شوند. این امر ما را به این تصور رسانده است که هر فیلمی که در جشنواره فجر جایزه بگیرد شاید فیلم خوبی  بوده باشد اما قطعا صاحب فکر و اندیشه مناسبی نیست. بنابراین اگر قرار بر سرگرم کنندگی فیلم ها باشد جشنواره فجردر جذب این آثار بسیار موفق بوده است. به طور کلی  در جشنواره فجر آثار فستیوالی انگشت شماری وجود داشت که برآیند جشنواره امسال محسوب می شوند و می توان گفت مابقی فیلم ها خوب بوده است اما در جایگاه جشنواره فجر نبوده اند.

کارگردان فیلم «بوفالو» جوان گرایی در سینما را معضلی برای رکود ساخت فیلم معرفی کرد و ادامه داد: جوانگرایی و پرداختن به آن  از جانب برخی اهالی هنر به یک معضل تبدیل شده است چراکه ما سابقه ارائه فیلمنامه های خوب به بازیگران ستاره را داشته ایم اما به علت جوان بودنمان از همکاری ممانعت کرده اند. ما نمی دانیم جوانگرایی ما خوب است یا بد؟! و من نه تنها با سیستم بلکه دوستان خودمان هم دچار تناقض شده ام. چرا که تلاش می کنند که کار نکنیم و به حسادت در فضای سینما و فرهنگ و هنر دامن می زنند که در نهایت راه حلی جز فرار از این عرصه ندارد.

وی ادامه داد: همه تقصیرها بر گردن یک سازمان یا یک مسئول نیست و فکر می کنم حوزه هنری به عنوان نهادی که در عرصه تولید فیلم و کشف استعدادها فعال است، اگر از فیلمسازان جوان حمایت کند جریان جدیدی را در سینما به راه خواهد انداخت و سینما را با تولیدات عجیبی روبرو می کند. در حال حاضر ذائقه جشنواره های جهانی با نگاه به سینمای ایران تغییر کرده است و این خط و مشی حاکم بر سینمای ما، سبک مطالبه گری جشنواره های خارجی را نسبت به مخاطب بین المللی عوض کرده و ترس از فیلمسازان ایرانی را به سینمای جهان کشانده است. در حالی که ما خودمان حامی فیلم های دارای فکر و اندیشه نیستیم تنها به دنبال مخاطب مردمی می گردیم. من قبول دارم که سینمای ایران متعلق به مردم است اما قرار نیست که فقط به سینمای ملودرام اجتماعی بپردازیم. تاکید می کنم که در سینمای ما اصولا ژانری وجود ندارد و این کمبود برای سینمای ما بسیارخطرناک است.

شایان ذکر است این نشست، ادامه سلسله نشست‌های روابط عمومی و محافل سازمان سینمایی حوزه هنری با عنوان «سینما؛ گفتمان فرهنگی» برگزار می‌شود و به موضوعات مهم حوزه سینما می پردازد.

نوشته مدیران از بالندگی جوانان نترسند/ تنها حوزه هنری پای فیلمم ایستاده است/ پروانه ساخت؛ نخود‌سیاه فیلم‌سازان جوان اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مشخصات این فیلم به این شرح است: تدوین: سجاد پهلوان‌زاده، موسیقی: مسعود سخاوتمند، صدا: بهنام شیخ احمدی، بازیگران: ناصر بابائیان، عبدالله زواره و بهار معروفی از جمله بازیگران این فیلم هستند که به زبان کردی و در مدت زمان ۸۵ دقیقه ساخته شده است. «دایان» داستانی درباره فردای «جنگ» و افرادی است که در یک روستا زندگی و برای فردای بهتر تلاش می‌کنند.

بهروز نورانی‌پور پیش از این مستند «A157» را کارگردانی کرده بود که به عنوان بهترین مستند سی و چهارمین جشنواره فیلم فجرانتخاب شد. آثار او تاکنون در بسیاری از جشنواره‌های فیلم ملی و جهانی به نمایش درآمده و همچنین جوایز ملی و بین‌المللی نیز کسب کرده‌اند. فیلم «دایان» تاکنون، در جشنواره مختلف داخلی از جمله جشنواره جهانی فجر و مقاومت حضور موفق داشته است. این فیلم همچنین در جشنواره‌های خارجی زیادی تقدیر شده است. ناصر بابائیان تندیس بهترین برنده بازیگری را از پانزدهمین جشنواره بین‌المللی مقاومت از آن خود کرده است.

شایان ذکر است بنابه اعلام شورای صنفی اکران فیلم «دایان» از چهارشنبه هشتم اسفند در گروه آزادی اکران می‌شود.

نوشته پوستر فیلم سینمایی «دایان» ساخته بهروز نورانی‌پور رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

از جمله دیگر فیلم‌های مهم حاضر در بخش اصلی جشنواره فیلم سنگاپور که برای کسب جایزه «پرده نقره‌ای»  این رویداد سینمایی رقابت می‌کردند، می‌توان «سرزمین تصویر شده» به کارگردانی «یئو سی هوا» برنده جایزه یوزپلنگ طلایی جشنواره لوکارنو، «رودخانه» ساخته «امیر بایگازین» برنده بهترین کارگردانی بخش افق‌های ونیز و «سفر طولانی روز به شب» ساخته «بی گان» از چین اشاره کرد که در بخش «نوعی نگاه کن» امسال حضور داشت.

فیلم سینمایی «دایان» اولین ساخته بهروز نورانی‌پور پس از مستند «A157» درباره جنگ سوریه است، که به موضوع ترس و وحشت اقدامات گروه تروریستی داعش در کردستان می‌پردازد.

در خلاصه داستان این فیلم آمده است: «دایان» روایتی از اسارت قریب به چهار هزار پناهجوی زنی ست که در جریان جنگ هرگز نتوانستند دیگر به خانواده هایشان در آن سوی مرزها ملحق شوند و در این راه بسیاری از این خانواده ها در دل بحران مجبور به انتخاب و تصمیم شدند…

بیست و نهمین جشنواره بین‌المللی فیلم «سنگاپور» ۷ آذر ماه آغاز و در شامگاه ۱۸ آذر به کار خود پایان داد.

لازم به ذکر است، فیلم «دایان» در شانزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم چنای هند ( ۲۲ الی ۲۹ آذر ماه) و  بیست و دومین جشنواره ترتیو میلنیوم ایتالیا (۲۱ الی ۲۵ آذر) به نمایش درخواهد آمد.

نوشته جایزه «نگاه ویژه» جشنواره فیلم سنگاپور به «دایان» رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ادامه ایزد مهرآفرین نویسنده و فعال رسانه ای گفت: ساختار و تولید و اجرای این فیلم خیلی سخت است، اما من داستانی در فیلم ندیدم و فضای فیلم متأثر از کارهای قبلی نورانی پور است. سینمای داستانی مؤلفه ها و شاخصه هایی دارد که متفاوت است و گره افکنی، ماجرا و موسیقی بسیار اهمیت دارد. مشخص است که فیلم یک فیلم جشنواره ای برای حضور در محافل خارج از کشور است و به نظرم تفاوتی با سینمای بهمن قبادی ندارد.

در ادامه بهروز نورانی پور با بیان اینکه چنین نظری را نمی پذیرم، عنوان کرد: این نظرات سلیقه ای و شخصی هستند. روایت این داستان درباره فروپاشی یک زندگی است و یک زندگی به همین سادگی در متن جنگ فرو می پاشد. آدمی را می بینم که ۲۵ تا ۳۰ سال جنگ را تجربه می کند.

مهرآفرین در تقابل با این نظر گفت: تعاریف شما با قهرمانی که در نظرم است، متفاوت است. هیچ ایرادی ندارد که فیلمی اختصاصی برای جشنواره بسازید. بحث این است فیلم باید خوب ساخته شود و مخاطب این نوع فیلم ها مخاطب جشنواره است. ساختار فیلم قبلی شما یعنی «A157» در سینمای داستانی نمی گنجد و «دایان» نیز همین طور است. فکر می کنم اگر این فیلم آمریکایی بود، پدر تمام تلاش خود را برای نجات پسرش انجام می داد. معتقدم شخصیت پدر درونی نشده است.

نورانی پور با تأکید بر اینکه این فیلم قهرمان دارد، افزود: لزومی ندارد داعش را در فیلم ببینید، بلکه سایه داعش بر کل فیلم فائق شده است. قرار نیست همه گفت و گوی ما رو در رو با داعش باشد بلکه سایه تفکر داعش بر این فیلم حکفرماست. پدر بر سر یک تصمیم قرار می گیرد و بچه ها تحت اختیار سیبان از بین نرفت. این آدم خیلی با خودش کلنجار می رود تا بچه ها را به مسلخگاه ببرد. دوره هایی از جنگ به من نشان داده است که آدم ها در مقاطعی از زندگی تصمیم می گیرند و سیبان ۲۵ سال قبل هم تصمیم گرفته است. او در حال نجات دادن یک زندگی قربانی شده است.

در ادامه ناصر باباییان بازیگر فیلم گفت: سیبان بچه های خود را نمی فروشد بلکه برای نجات بچه های خود فکر می کند باید کاری انجام دهد. فکر می کند می تواند کلیه های بچه ها را بفروشد و بچه ها همان باشند. سیبان تلخی و آوارگی جنگ را سال ها چشیده و قصد نجات خانواده خود را دارد.

مهرآفرین در ادامه عنوان کرد: وقتی وارد سینمای داستانگو می شوید، باید قواعد آن را رعایت کنید و لحظه شما در فیلم درنیامده است. شخصیت پردازی یعنی بازیگری دارید که فضای اجرایش در نقش به مخاطب منتقل شود. اگر این فیلم مستند بود، تمام این آدم ها می توانستند بنشینند و قصه زندگی خود را بیان کنند و جذابیت ایجاد می کرد.

در ادامه انسیه شاه حسینی کارگردان حوزه دفاع مقدس که در میان حضار سالن بود، گفت: گرفتن چنین پلان هایی کار بسیار سختی در زمانه ای است که فیلم ها در آپارتمان ها ساخته می شود و عموما هم بی فایده هستند. معمولا در محور مقاومت اتفاقاتی می افتد و تصور آن را هم نمی توانید در زندگی روزمره داشته باشید. باید با فرهنگ و عوارض جنگ سراغ چنین قصه ای برویم. گاهی باید قوانین دراماتیک را فراموش کنیم و قصه را بیان کنیم. اگرچه بعضی صحنه ها من را اذیت می کرد، اما آخر فیلم خیلی درخشان بود و پدر که با چنگ و دندان بچه های خود را نجات می دهد، به عاطفه انسانی امیدوار می شویم.

پانزدهمین جشنواره فیلم مقاومت به دبیری محمد خزاعی امروز نهم آبان در برج میلاد به کار خود پایان می‌دهد.

نوشته بهروز نورانی‌پور: فیلم «دایان» بیشتر به غیرنظامیان می‌پردازد/ انسیه شاه‌حسینی: با این فیلم به عاطفه انسانی امیدوار می‌شویم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در خلاصه داستان این فیلم آمده است: «دایان» روایتی از اسارت قریب به چهار هزار پناهجوی زنی ست که در جریان جنگ هرگز نتوانستند دیگر به خانواده هایشان در آن سوی مرزها ملحق شوند و در این راه بسیاری از این خانواده ها در دل بحران مجبور به انتخاب و تصمیم شدند…

استنلی کوان فیلمساز هنگ‌کنگی ریاست هیات داوران بخش رقابتی جشنواره فیلم سنگاپور را بر عهده دارد.

بیست‌ونهمین جشنواره فیلم سنگاپور از ۷ تا ۱۸ آذر برگزار می‌شود و میزبان ۱۰۳ فیلم از ۴۴ کشور جهان در بخش‌های مختلف است.

منبع: اسکرین دیلی

نوشته نمایش فیلم سینمایی «دایان» در بخش رقابتی جشنواره بین‌المللی فیلم سنگاپور اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بهروز نورانی پور کارگردان؛ پیش از این با نمایش مستند «A157» مخاطب را با زندگی ۳ دختر کرد سوری همراه کرد تا با شرایط اردوگاه آوارگان سوری در مرز ترکیه بیشتر آشنا شود اما این بار به مدد اعجاز سینمای داستانی سیری در جغرافیای «دایان» داشته تا حکایتی فراتر از تبعات این حمله وحشیانه را به تصویر بکشد. در نتیجه ۴۵ جلسه فیلمبرداری در سرمای سخت و طاقت فرسای مناطق مرزی، امروز اثری خلق شد که جشنواره ملی فیلم فجر هیچگاه از نادیده گرفتنش خود را نخواهد بخشید.

در آخرین برنامه «سینما پاتوق» سال ۹۶ تعدادی از اهالی رسانه به تماشای این فیلم نشستند و اتفاقا از کارگردان گلایه داشتند که چرا نمایش این اثر قبل از جشنواره ملی میسر نشد. به اعتقاد یکی از قلمزنان حوزه رسانه؛ «دایان» فیلم خوش ساخت، نفس گیر و سختی بود که دست کم یک سر و گردن از برخی آثار حاضر در جشنواره وجاهت بیشتری داشت. در واکنش به این نظریه کارگردان نیز بیان کرد: برای من هم جای سوال است چرا «دایان» مبتلا شد به اینکه در جشنواره ملی فجر نباشد و دقایق آخر ترجیح دهند حذفش کنند. در صورتی که اگر به نمایش درمی آمد فرصت خوبی بود تا با بهره مندی از سبک گفتمانی اهالی رسانه؛ این اثر در اکران عمومی راه خود را پیدا می کرد. متاسفانه برای بار دوم فیلم من در خارج از ایران سیگنال های مثبت بسیاری دریافت کرد و هضم این مساله برای من سخت است.

دیگر مبحثی که تماشاگران فیلم اشاره کردند ریتم فیلم بود. به عقیده برخی از آنها جای گرفتن دغدغه های سیبان( شخصیت اول قصه) در یک ریتم کشدار عرصه را بر مخاطب تنگ می کند اما نورانی پور در این باره توضیح داد: شخصیت های قصه «دایان» در دنیای بزرگتری به نام زندگی هستند و با نگاهی به کاراکترها متوجه خواهید شد ذات این آدم ها کند است و شاید به همین خاطر رفتارشان برای ما آزاردهنده به نظر برسد. آنها پاسخ سفت و سختی به زندگی و روزگار هستند. در واقع بهترین توصیف از روزگارشان این است که هیچ ریتمی برای زندگی خود ندارند و فقط می توانند به فردایی فکر کنند که اصلا معلوم نیست ببینند یا نه. ریتم فیلم عامدانه کندتر از آنچیزی است که غالبا در دیگر آثار مشاهده خواهید کرد.

پس از توضیحات کارگردان این سوال پیش آمد که چه عامل انگیزه ساخت این فیلم را رقم زد و او از حاضران پرسید: به نظر شما طی ۷۰ سال اخیر در خاور میانه چند ساعت بدون جنگ و گلوله سپری کردیم؟ اینکه چرا سراغ این داستان رفتم چون به نظر من قصه ای است که فردای خاورمیانه را به تصویر می کشد و اساسا بد نیست در خلال روزمرگی های مان ببینیم بغل گوش ما چه اتفاق هایی در حال رخ دادن است. «دایان» در باره آدم هایی است که ذاتا نادیده گرفته شده اند. فکر می کنید واژه ای به نام حلال گیری اجباری که زن های آن منطقه با این مشکل دائم روبه رو هستند را چند نفر شنیده اند؟ من پیش از این هم آثاری چون «جنایت در سکوت» و «A157» را ساختم که بی ارتباط با خط موضوعی کار جدیدم نیست چون فکر می کنم باید لایه های دیگری از جنگ و تبعات بعد از آن را هم به تصویر کشید.

نورانی پور اشاره کرد: این فیلم مستند نیست اما استنادهای واقعی فراوانی در دل خود دارد. سیبان قهرمان قصه هر قدم که بر می دارد جهت بهتر شدن اوضاع خود و خانواده است در حالیکه جبر او را به سمت دیگری سوق می دهد. مثلا برخی کاراکترها در اواسط داستان رها می شوند چون شما اگر در زندگی این افراد ورود کنید متوجه خواهید شد که شرایط، آنها را به سمتی می برد که از جایی به بعد دیگر نمی توانند از هم خبری داشته باشند. نقش اصلی قصه که با عنوان سیبان او را می شناسیم اگرچه عقبه شناسنامه دار و موفقی دارد اما در برخی موقعیت ها خام دستی می کند و آن زمان هایی است که جبر برای او چاره ای نمی گذارد. به اعتقاد من در دل بحران تصمیم گرفتن هنر است و او چاره ای نداشت جز اینکه فقط تصمیم بگیرد بخشی از زندگی را بدهد تا بخش بزرگ تری را به دست آورد.

در ادامه این گفتگو ناصر باباییان که در نقش سیبان همه را شگفت زده کرده بود، بیان کرد: زمانی که کارگردان از ما دعوت به کار کرد چند نمونه فیلم از شرایط جغرافیایی و رویدادهای غیر انسانی که در آن منطقه رخ می دهد به ما نشان داد و تاکید کرد که کار خیلی سختی پیش رو خواهیم داشت. اگر چه پیش از این تجربه کار نمایشی داشتم اما هیچکدام به اندازه این پروژه دشوار نبودند و اگر شخصیتی چون بهروز نورانی پور نبود ما هم نمی توانستیم مصائب کار را بپذیریم و توانایی خودمان را بروز دهیم. به نظرم این پروژه برای همه یک چالش بود و بعد از این اگر کارگردان کار پیچیده تر از این هم پیشنهاد دهد با کمال میل قبول خواهم کرد.

با اشاره یکی از حاضران جلسه به تاثیرگذاری نماهای بصری زمستان بر ذهن مخاطب و در پاسخ به اینکه آیا سرمای منطقه واقعا همینقدر ظالمانه بوده یا جلوه های ویژه به کمک فیلم آمده است؟ نورانی پور بیان کرد: ما راحت از کار کردن در سرما صحبت می کنیم و شاید همه ما تجربه ای دو سه روزه را از سردترین حالتی که در آن قرار داشتیم به یاد بیاوریم. نمی دانم در اکران چقدر موفق خواهیم بود تلاش مان را نشان دهیم اما این گروه ۵۳ روز در سرمای منفی بیست درجه مقاومت کردند و با تمام انرژی و انگیزه سعی داشتند همه آنچه داشتند را در القای مفهوم به خدمت بگیرند.

در تکمیل این بخش حسین فتاحی دستیار کارگردان در پاسخ به این سوال که چند بار به خاطر شرایط سخت سرما کار را تعطیل کردید، اشاره کرد: ما تحت هر شرایطی کار می کردیم و هیچگاه از برنامه ریزی عقب نمی ماندیم. حتی یک شب چنان برف سنگینی بارید که من مطمئن بودم فردا کار نخواهیم کرد اما تنها اتفاقی که افتاد تاخیر نیم ساعته در شروع کار بود.

بهروز نورانی‌پور نیز در ادامه اشاره کرد: من تک تک پلان ها را شب قبل با بچه های گروه کارگردانی، بازیگران و زنده یاد علیرضا آرایش طراح صحنه چک می کردم. تمام عکس هایی که از «A157» در شرایط اردوگاه های جنگی و بستن انسان ها به قاطر داشتم را نشان شان می دادم و بعد درباره اجرایی شدن شان تصمیم می گرفتیم. علاوه بر بحث سرما لوکیشن های ما ویژگی های منحصر به فردی داشتند و چگونگی درآوردن سکانس ها در مناطق صعب العبور از جمله مواردی بود که باید بیشتر به آن توجه نشان می دادیم. من هم با گروه درگیر بودم هم با طبیعت چون لحظاتی بود که شرایط به هیچکدام ما رحم نمی کرد و همه در استیصال فرو می رفتیم. در سکانسی که سیبان باید با پاهای برهنه در فضای کوهستانی برفی قدم برمیداشت هر چه دیدید وجود داشت و ما نیازی به استفاده از جلوه های ویژه نداشتیم. از این تکنیک فقط زمانی استفاده کردیم که به دلیل تغییر دامنه بارش؛ لازم بود نماها از نظر بصری فیلم یکدست شود. ضمن اینکه ناصر باباییان سابقه بیماری قلبی داشت و در این صحنه متاسفانه شرایط نگران کننده ای برایش پیش آمد.

نورانی پور در پایان این گفتگوی صمیمانه و جمع بندی نکات مطرح شده گفت: «دایان» روایت تصویر در شرایط بحران است و موضوعی دارد که ویترین سینما باید به خزانه خود اضافه کند. این قبیل آثار تجاری نیستند و برای رونق گیشه ساخته نمی شوند اما ذات سینما به آن نیازمند است. باید کمک کنیم علاوه بر سینمای تجاری، سایر بخش های سینمایی که اتفاقا وظیفه آگاهی دهی دارند، جان بگیرند تا مخاطب را با واقعیت های عمیق تری در لایه های زیرین زندگی آشنا کنیم.

نوشته «دایان» روایت تصویر در شرایط بحران است/ چالشی نفسگیر برای عوامل و مخاطب اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی درباره رضایت از مراحل تولید فیلم گفت: من تمام تلاشم  و آنچه در سینما آموخته بودم را در ساخت فیلم به کار بردم و از عملکردم رضایت دارم . اما همه تلاش من باید در معرض دید مخاطب قرار گیرد. تلاش کردم در مسیر سینمای  خودم قدم بردارم و مانند آثار دیگر از  پراکنده گویی پرهیز کردم.  در این فیلم به بشریت و فردای آن توجه می شود

کارگردان درباره ارتباط مخاطب با این اثر با توجه به علاقمندی مخاطبان در جشنواره‌های مختلف و ایران به فیلم مستند «A157» گفت : اگر فیلم  A157 در دنیا دیده می شود، یک فعالیت بین المللی خوبی برای آن انجام شد و بازاری که به سادگی می تواند یک اثر را محدود و به بن بست برساند تلاش دوستان باعث شد که این محصول فضای بین الملل را از دست ندهد که تلاش دوستان قابل تقدیر است. «دایان» پتانسیل ظرفیت رفتار روانی در خود جای داده و از بکارت خاصی برخوردار است. کل روایت فیلم بیشتر براساس تصمیم انسان ها در شرایط بحرانی است . در بحران تصمیم گرفتن و انتخاب کردن سخت ترین نوع انتخاب است که در این اثر شاهد آن هستیم و رویکرد و نگاهی متفاوت در فیلم دیده می شود.

وی درباره ارتباط کم مخاطب با آثاری که زیرنویس شده اکران می شود گفت:  فضای خشن کوهستان سخت و سرد مناطق کردنشین پتانسیل خوبی برای فضای بصری فیلم فراهم کرده است. نکته مهم این که فیلم کم دیالوگ است . ترجیح دادم فیلم خودش به وسیله انتقال بصری حرف بزند. نقطه اتکاء دایان بیشتر از دیالوگ به شرایط بصری فیلم است.

نورانی‌پور درباره مراحل فنی فیلم گفت: تدوین فیلم توسط سجاد پهلوان زاده ، صداگذاری را مهرشاد ملکوتی و ساخت موسیقی توسط اردوگان صورت گرفت و  کارهای موسیقی بخشی از اجراها در خارج از کشور انجام شد. تلاش می کنیم اولین رونمایی فیلم در جشنواره فیلم فجر باشد امیدواریم این جشنواره پتانسیل خوبی در اختیار این فیلم قراردهد.

بنابراین گزارش، فیلم «دایان» روایتگر فردای جنگ است؛ روایتگر افرادی که در یک روستا زندگی می کنند و برای فردای بهتر تلاش می کنند. «دایان» بخشی از دغدغه مستندسازی من بود که قصد دارم آن را در سینمای حرفه ای پیگیری کنم. من این دغدغه را ادای دینی به انسان هایی می بینم که شرافتمندانه برای زندگی بهتر تلاش می کنند و قربانی می دهند.

منبع: فارس

نوشته بهروز نورانی‌پور: فیلم سینمایی «دایان» روایت تصمیم‌گیری در شرایط جنگی است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بهروز نورانی‌پور کارگردان مستند «A157» که به دلیل فیلمبرداری پروژه جدید خود در مراسم اختتامیه شرکت نکرده بود برای حاضرین در مراسم پیام ویدئویی ارسال کرد.

مستند «A157» تاکنون جوایز بسیاری را در داخل کشور از جمله جشنواره فیلم فجر، مقاومت، سینما حقیقت و … کسب نموده و پیش از این جایزه اصلی جشنواره‌ بین‌المللی فیلم «Zeichen der Nach» آلمان ، جایزه فیلم منتخب از نگاه تماشاگران جشنواره «Chambéry» فرانسه، جایزه بهترین مستند جشنواره «واچ داکز» لهستان و جایزه ویژه هیات داوران جشنواره فیلم «سینیه دو نویی» فرانسه را نیز از آن خود کرده است.

بیستمین جشنواره بین‌المللی «مذاهب امروز» از ۲۲ الی ۳۰ مهرماه در شهر تِرِنتو کشور ایتالیا برگزار شد.

نوشته فیلم «A157» بهترین مستند جشنواره بین‌المللی «مذاهب امروز» ایتالیا شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

عنوان این فیلم «ماده گرگ» و از  محصولات سازمان سینمایی حوزه هنری است که با موضوع بررسی خشونت و افراطی‌گری در منطقه ساخته می‌شود. این فیلم در حال حاضر مراحل پیش تولید را سپری می‌کند.

نورانی پور بهمن ماه سال گذشته نیز، فیلم «دایان» را به تهیه‌کنندگی حوزه هنری مقابل دوربین برد.

مستند «A157» تاکنون جوایز بسیاری را در داخل کشور از جمله جشنواره فیلم فجر، مقاومت، سینما حقیقت و … کسب نموده و پیش از این جایزه اصلی جشنواره‌ بین‌المللی فیلم Zeichen der Nacht آلمان، جایزه فیلم منتخب از نگاه تماشاگران جشنواره Chambéry  فرانسه، جایزه بهترین مستند جشنواره «واچ داکز» لهستان و جایزه ویژه هیات داوران جشنواره فیلم «سینیه دو نویی» فرانسه را نیز از آن خود کرده است.

نوشته سازنده «A157» مستند جدیدش را مقابل دوربین می‌برد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نورانی پور با اشاره به همراهی با سوژه های فیلمش در مقاطع مختلف فیلم درباره فشار جنگ بر روی زنان و کودکان گفت: ۷۰، ۸۰درصد بار جنگ روی زنان و کودکان است. A157 سراسر جنگ است. همه فیلم خط مقدم است. آب نیست، نفت نیست، زمستان سرد، تابستان گرم و همه اینها مبارزه است. مبارزه ای برای زندگی و زنده ماندن.  من در مورد سوژه هایم اینطور فکر می کنم که کسی که در جنگ از بین می رود و کسی که تبعاتش را تحمل می کند وجوه تلخی از جنگ اند که دومی شرایط بدتری را تجربه می کند. جنگ سخت و تلخ است و بچه های فردای جنگ توقع دارند.

کارگردان A157 درباره استقبال جشنواره های خارجی از این مستند و نگاهی که به آن داشتند می گوید: این مستند در ۱۷، ۱۸ کشور دنیا پخش شد و جایزه گرفت. در جشنواره فیلم حقیقت و جشنواره فیلم فجر هم دیده شد و سیمرغ بلورین بهترین فیلم را دریافت کرد. در این میان نکته ای که به عنوان بازخورد داخلی آن بود این مسئله بود که ممکن بود این جنگ نزدیک مرز ما باشد و کشور در خطر تهاجم باشد و به هر صورت این جنگ با این شرایط و تعریفی که A157 دارد ممکن بود برای نوامیس ما پیش بیاید. در جنگ ها می گویند فتح خاک و فتح جنسیت که این دوباهم ارتباط دارند. شگفت آور است که وقتی خاک یک سرزمینی مورد تجاوز قرار می گیرد اولین قربانیانش زنان و بانوان آنجا هستند.

نورانی پور در مورد تاثیر مستند بر نگاه سیاستمداران نیز افزود: رسالت مستند ساز انعکاس یک رویداد است اینکه با اثر بر دولتها تاثیر بگذارید قابل تحلیل تر و قابل بررسی تر است. انگیزه مستندساز انتقال پیغام هست. کسانی که از کشورهای مختلف این فیلم را دیدند، دیدشان چندگانه بود، از زوایای خودشان می دیدند، اما یک ویژگی مشترک بین همه وجود داشت که می گفتند باید سیاستمداران درباره جنگ فعلی درخاورمیانه تغییر نگرش دهند.

وی در مورد سوژه های A157هم گفت: آنها در حال حاضر در یکی از کمپ های سازمان ملل هستند در انتظار رفتن به یک کشور ثالث اند و به زودی ممکن است کارهای مهاجرت شان اتفاق بیفتد.

در ادامه بررسی مستنند A157محمدتقی فهیم  و حسن شمشادی مباحث مربوط به این فیلم را مورد بررسی قرار دادند. محمدتقی فهیم با اشاره به A157 گفت: از این مستند در بین مستندهای سال های اخیر می شود به عنوان یک پدیده نام برد. مستندسازی ما در کلیت رشد کرده و مستندسازهای تازه نفس، جسور و کاربلد وارد حوزه مستندسازی شدند و شاید به همین دلیل هم، مستند در سفره مصرفی مردم قرار گرفته و دیده می شود. اما این مستند ویژگی های منحصربفردی دارد که در مستندهای بحران کمتر شاهدش بودیم.

شاید بتوان در انقلاب اسلامی از سه نسل  مستندسازی بحران نام برد؛ گروهی که در ایام انقلاب وارد حوزه مستندسازی بحران شدند، گروهی که در جنگ متولد شدند که بارزترین و شاخص ترین آنها شهید آوینی بود و گروه دیگری که بعد از اتفاقات منطقه تلاش خود را در این حوزه شروع کردند.

فهیم با اشاره به شاخصه های A157گفت: مستند A157 از ویژگی های شاخص تری نسبت به چیزای که ما دیدم برخوردار هست که منحصر بفردش کرده. مستندساز دقت زیادی کرده که فراتر از مستند تبدیل به یک درام پیچیده تاثیرگذاری بکند، نه اینکه از حساسات مخاطب صرفا بخواهد استفاده کند بلکه داستانگویی کرده و کارهای نمادپردازانه داشته است. اینکه در مستند بتوانیم هم داستان بگوییم هم قصه ادمها را روایت کنیم خودش یک موفقیت است.

این منتقد سینما اضافه کرد: این مستند هم  در دل بحران است، و هم دارای فرم جذابی است، و هم گروههای روشنفکری را می تواند ارضا بکند و مفاهیمی دارد که به این دسته از مخاطبین را اقناع می کند و در عین حال کاری دردناک و تلخ است. اینکه سه دختر محور روایت داستان هستند و قربانیان یک گروه عقب مانده فاشیستی شده اند سوژه قابل توجهی است.

در ادامه حسن شمشادی، کارشناس و تحلیلگر مسائل سوریه، با اشاره به این مستند گفت: ما در عرصه خبر تلاش کردیم که واقعیات را نشان بدهیم اما جای خیلی از مسائل در خبر خالی است. خشونت، آوارگی، سربریدن های داعش و این مسائل گفته شده است اما موفقیت این مستند این است که در حاشیه جنگ تجاوزی را که به آوارگان می شود و تلخی هایی که سه دختر جوان در این مسیر تحمل کردند را روایت می کند. این مستند از بعد از بعد پرداختن به حاشیه جنگ که خارج از انفجار و توپ و تانک و هواپیما ست موفق بوده آنطور که صدای یک گلوله در فیلم نیست اما انقدر تاثیرگذار است که می تواند سختی های جنگ را نشان دهد.

شمشادی در رابطه با مرتبط بودن یا نبودن اتفاقات سوریه با بهار عربی اضافه کرد: پیش از سوریه انقلاب های مردمی مصر و تونس و لیبی و بحرین و …صورت گرفت که برخی موفق شده و برخی نشدند و برخی ادامه دارد. اما آنچه در سوریه اتفاق افتاد این بود که بخشی از مردم سوریه مطالباتی از نظام حاکم داشتند و این فرصت را مناسب دیدند تا اصلاحات خواهی کنند. این ظاهر قضیه است. باطن قضیه برنامه ریزی ها و طراحی های است که از پیش در سوریه صورت گرفته بود. طرای هایی که درباره ناکارامدی و اشتباهات نظام سوریه شده بود، روی اینکه دستگاههای امنیتی ناکارآمد هستند کار شده بود و حتی اینکه سوریه پلیس ضد شورش ندارد و اگر مردم به خیابانها بیایند ارتش با انها مواجهه می کند و همین موجب خونریزی می شود جریان ادامه پیدا می کند، طراحی شده بود.

شمشادی ادامه داد: برخلاف همه انقلاب های مردمی در سوریه در ظاهر شعار اصلاح طلبانه ازادی و دموکراسی بود اما در کنارش خیلی شعارهای طائفه ای سر می دادند و می گفتند مسیحی ها باید به بیروت بروند. فرقه گرایی و طائفه گرایی در سوریه خودنمایی می کرد. سران کشورهای غربی هم که در کشورهای منطقه از نظام حاکم حمایت می کردند، در سوریه امدند از گروههای تروریسیتی دفاع کردند. ده ها هزار تروریست از همه جای دنیا امدند و مورد حمایت قرار گرفتند. و اینها بحران را شدت بخشید.

شمشادی در مورد تفاوت گروههای تروریستی در سوریه نیز گفت: در ظاهر و اعمال پدیده های خشونت آمیز مانند سربریدن و رفتارهای دیگر همه شبیه هم هستند اما در باطن تفاوتهایی دارند. برخی شان صرفا ریشه سوری داشتند . بعضی ها تلفیقی هستند. شکل گیری اینها صرفا به واسطه حمایتهای خارجی است . یک عده شان مورد حمایت ترکیه اند و یک عده شان مورد حمایت عربستان هستند عده دیگری نیز زیر نظر سرویس های جاسوسی امریکا و اروپا هستند. این گروههای تروریستی براساس جایی که از سوی آن حمایت می شوند شکل های مختلفی دارند اما در عین حال در درون خودشان با هم اختلاف دارند ویکی از رمزهای ایستادگی نظام سوریه اختلافی است که بین گروهها وجود دارد.

محمدتقی فهیم در ادامه، «چگونه گفتن» را رمز موفقیت A157 عنوان می کند و می گوید: موضوع نقطه قوت این اثر است و البته نحوه پرداخت و چگونه گفتن. این موضوع می توانست دست یک عده دیگر باشد اما با این ظرافت و دقت وارد آن نمی شدند و پرداخت مناسبی صورت نمی دادند. همانطور که در این اثر می بینید بدون رفتن دوربین سمت ادوات جنگی و ابزار آلات جنگی توانسته تلخی های جنگ را روایت کند.

فهیم با اشاره به مستند دیگری با موضوع مشابه A157گفت: موضوع تجاوز به دختران در جنگ و متولد شدن فرزندان نامشروع در فیلمهای دیگر هم گفته شده است اما نگاه A157به نگاه مخاطب نزدیکتر است. یکی از فیلمسازانی که مهاجرت کرد، در عراق موضوع باردار شدن یک دختر توسط نیروهای امریکایی را به تصویر کشیده بود اما دوربینش را در میزانسن دشمن قرار داده بود، اما A157تحلیل دارد و نگاه مخاطب درسراسر جهان را مورد توجه قرار داده است. اینکه فیلمسازی بیاید و از جنگ تحلیل داشته باشد و جایگاه، مرز و موقعیت خودش را در دسته بندی های جهانی درست انتخاب کند و اینکه بداند یک ایرانی است و از نگاه تحلیلگران ایرانی به پدیده نزدیک شود اثر را با ارزش می کند. فیلمساز قبلی در موقعیت دشمن ایستاده و ماجرا را از انجا روایت می کرد. اما فیلمساز ما در میزانسی که قرار می گیرد موقعیت ما و مردم سوریه و مردم صلح طلب و علیه خشونت است.

وی درباره ویژگی های خاص نماهای A157 می گوید: وقتی می بینیم در نمای تیتراژ دوربین به سمت عروسکی که در آبهای گل الود افتاده می رود. این پیام دارد که قربانیان این جنگ چه کسانی اند و همزمان چه کسانی دارند از آب گل آلود ماهی می گیرند و در ادامه فیلم می فهمیم دوست و دشمن چه کسانی هستند. در این اثر نماد پردازی به کمک داستانگویی می اید و صحنه هایی را ایجاد می کند که خود آن قاب به تنهایی کلی حرف دارد که ذهن ما را به درون مایه و تحلیل می رساند و مخاطب را درگیر لایه های مختلف فیلم می کند.

فهیم با تحسین این مستندساز گفت: مستند بحران یکی از سخت ترین ژانرهای مستند است که فیلمسازان بزرگ دنیا که اهل ایثار و فداکاری بوده اند به سمت این نوع مستند رفته و زیبایی شناسی تصویری از دل زیبایی شناسی خودشان بیرون کشیده اند.

حسن شمشادی در ادامه درباره شرایط مردم سوریه گفت: سوریه امروز ۱۱میلیون آواره دارد که ۳ میلیون در خارج از کشور و ۸ میلیون در خود سوریه و در کمپ و اردوگاه و مدرسه زندگی می کنند. ما با آنها که صحبت می کردیم شرایطی را بازگو می کردند که دقیقا این مستند آمده و به آنها پرداخته است.

شمشادی ادامه داد: آن جایی که نقش اول مستند می آید و دلتنگی اش را برای مادرش را می گوید؛ در واقع وطن حکم مادر را دارد. هم بهش تجاوز شده هم باردار شده هم مسئولیت خواهرانش را  دارد همه این سختی ها را می کشند. کل مردم سوریه متاثر از این تلخی ها هستند. اینها از اوج خشونت ها فرار کردند و جای جای سوریه مملو از این آوارگان است.

وی در مورد تاثیر جنگ بر کودکان نیز اضافه می کند: شرایط جنگی همه چیز را جنگی و خشن می کند. شما می بینید بچه ها در جایی از فیلم علیه مرغ و خروس ها خشونت اعمال می کنند. در واقع بازی بچه های جنگ هم بازی جنگ است.

فهیم در ادامه با اشاره به نقدهایی در باره A157 گفت: فیلم در حوزه فلاکت هایی که مردم سوریه با آن دست و پنجه نرم می کنند و موضوع خشونت کم کار کرده است. فیلمساز می توانست خیلی به موضوع نزدیک شود و نکبتی که جنگ پدید می اورد را نشان دهد، می توانست روی ریتم و ضرب آهنگ بیشتر کار کند. این مستندها مثل خود جنگ باید سرعت داشته باشند، چون جنگ خیلی سریع اتفاق می افتد. مستندسازهای جهانی روی ریتم خیلی دقت می کنند. ریتم فیلم کوتاه است.

فهیم به نقاط قوت مستند هم اشاره کرده و گفت: اما خود انتخاب A157 برای فیلم به عنوان چادری که تنها مامن امنیت این بچه ها است در میان این همه اواره و  در گل و لای و و شرایط سخت جنگ؛ انتخاب این اسم برای این فیلم به اندازه بسیاری از تریبون های سخنرانی اقایان درباره پدیده جنگ تاثیر دارد. انهایی که بر مسند اداره جهان هستند باید این فیلم را ببینند.

حسن شمشادی در ادامه درباره حضور نیروهای نظامی ایران در سوریه گفت: صرف نظر از اینکه آرمان انقلاب اسلامی، دشمنی مشترک ما و سوریه با رژیم صهیونیستی و اصول موضوعه انقلاب همه اینها حضور در سوریه را تایید می کند. اما اگر همه اینها را کنار بگذاریم می شود گفت که ما به خاطر خودمان و منافع ملی و امنیت ملی مان در سوریه هستیم.

شمشادی با اشاره به مطلبی که یکی از افراد از جناح اصلاح طلب درباره هزینه کرد برای ریزگردها و هزینه کرد در سوریه نوشته است، گفت: این شخص با نگاه و غرض سیاسی خودش نگاه کرده و مردم می توانند عاقلانه شرایط را ارزیابی کنند. مشکلات ریزگردها یک سری عوامل طبیعی دارد و یکسری عواملی دارد که سوء مدیریت برمی گردد، آن کسانی که پرونده نظامی سوریه را داشتند ۶ سال است درست به وظایفشان عمل کردند که در نتیجه این فعالیت‌ها رژیم سوریه که قرار بوده چندماهه کارش تمام شود، سقوط نکرده است، اما آیا آن کسانی که مسئول ریزگردها بودند درست عمل کردند؟ هر یک دلاری که در سوریه خرج کردیم را اگر نمی کردیم، امروز باید ده ها برابر ان را در مرزهای خودمان هزینه می کردیم و شاید صدها برابر را در داخل خرج می کردیم. پشت حرفهایی از این جنس در مخالفت با خط مقاومت سوریه اغراض سیاسی نهفته است. از طرف دیگر پیوندهای استراتژیک و معاهدات امنیتی است که بین دوکشور منعقد شده است ایجاب می کند که ما در سوریه حضور داشته باشیم.

فهیم در ادامه درباره سوء مدیریت در فضای فرهنگی با انتقاد از مسئولان این حوزه گفت:  فقط در سوریه نیست که در آن غفلت کردیم و به موضوعاتی نپرداختیم. هنوز گنج بی پایان دفاع مقدس پر از موضوعات برزمین مانده است. بحث سوریه بحث انقلاب است. اینکه امروز این انقلاب به کشورهای دیگر جهان هم صادر شده و خیزشهای موجود متاثر از فرهنگ انقلاب است و حتی در سوریه مطالبات مردم انجا بوده که ما حضور پیدا کنیم، همه موضوعاتی است که باید به آنها توجه شود.

فهیم به اختصاص دادن بودجه های نهادهای مسئول به موضوعات بی اولیت اشاره کرد و گفت: مراکز مستندسازی به جای اینکه حداقل سالانه ۱۰، ۱۵ مستند در مورد مسائل استراتژیک و سیاستهای کلی نظام درست کنند به موضوعاتی می پردازند که چه بسا اصلا مسائل مردم نباشد؛ از درخت چنار تا تخم مرغ. نه اینکه نباید به این موضوعات پرداخت اما در اولویت نیستند. به جای اینکه سالی ۵۰، ۱۰۰ تا مستند درباره سوریه بسازیم و به دنیا بفروشیم مستندهای دنیا را می اوریم وپخش می کنیم و عمله ترویج فرهنگ بیرونی شدیم. مستند سازی مقاومت را تقویت کنیم.

فهیم با تحسین مستندهایی مانند «کویرس؛ وطن کوچک من» و «تنها میان طالبان» افزود:مستندهای تفریحی و سرگرم کننده را باید بخش خصوصی بسازد و بودجه های استراتژیک نظام باید خرج فیلم هایی در حوزه مقاومت و سوریه شود.

حسن شمشادی درباره ریشه های بحران سوریه گفت:سعودی ها با تفکر وهابی و تکفیری قبل از آغاز بحران در سوریه حدود بیست بیست و پنج سال در این کشور سرمایه گذاری کردند. زمانی که گفتند عربستان در سوریه ۱۰۰۰مسجد می سازند خیلی ها استقبال کردندگفتند خب ترویج نمازو اسلام است. اما وقتی ۲۵ سال بعد که ندای حی علی الجهاد از این مساجد بیرون امد متوجه شدند که وهابی ها بیست و پنج سال در این مساجد دارند کار می کنند و به همین جهت می توانند طرفدارانی را جلب خودشان کنند.

شمشادی در توضیح برخی فیلم های شبکه های اجتماعی که از شادی مردم برخی مناطق هنگام ورود داعش حکایت می کند نیز گفت: در ابتدای بحران سوریه بخشی که نارضایتی داشتند تصور کردند کعبه آمالشان جبهه النصره و داعش اند. از طرفی تصاویری شما می بینید تصاویری است که توسط تیم رسانه ای داعش تهیه می شود نه تصاویری که خبرنگار جبهه مخالف یا بی طرف گرفته باشد.  نکته دیگراینکه داعش وقتی به منطقه ای ورود می کند در ابتدا اوج خشونت خودشان را نشان می دهند، عده ای را سرمی برند و خشونت به خرج می دهند و چنان رعب و وحشتی ایجاد می شود که در منطقه بعدی مردم مقاومتی نمی توانند داشته باشند به ظاهر هم شده خوشحالی می کنند. یک مقدار از این خوشحالی ها هم برای اوایل بحران است که هنوز هم نشان می دهند اما الان همه فرار می کنند و حتی از خیلی از مخالفین سابق، از داعش بریده شدند و پشت نظام سوریه ایستاده اند.

شمشادی در پایان افزود: سوریه همچنان برای مستندسازی بکر است اما ملاحظاتی که برخی اوقات بیش از حد وجود دارد شرایط را سخت کرده است. پیوست رسانه ای تولید برای ارشیو، باید بشود تولید برای اقناع مخاطب و جوان ها باید اجازه پیدا کنند. ما اگر خوب کار کرده بودیم نباید هنوز به این سوال جواب می دادیم که چرا در سوریه هستیم.

نوشته نورانی‌پور: همه فیلم «A157» خط مقدم است/ فهیم: «A157» پدیده این سالهای مستندسازی است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

هر ساله حدود ۷۰ فیلم مستند و سینمایی جشنواره بین‌المللی «Movies That Matter» نمایش داده می شوند؛ فیلم‌هایی که غالباً به موضوعات حقوق بشر و عدالت اجتماعی می‌پردازند.

مستند «A157» تاکنون جوایز بسیاری را در داخل کشور از جمله جشنواره فیلم فجر، مقاومت، سینما حقیقت و … کسب نموده و پیش از این جایزه اصلی جشنواره‌ بین‌المللی فیلم «Zeichen der Nach» آلمان ، جایزه فیلم منتخب از نگاه تماشاگران جشنواره «Chambéry» فرانسه، جایزه بهترین مستند جشنواره «واچ داکز» لهستان و جایزه ویژه هیات داوران جشنواره فیلم «سینیه دو نویی» فرانسه را نیز از آن خود کرده است.

این فیلم مستند روایتی است از سرگذشت تلخ سه دختر کرد سوری که مورد تجاوز داعش قرار گرفته‌اند و در شرایطی تکان دهنده زندگی می‌کنند.

جشنواره بین‌المللی «Movies That Matter» از ۴ الی ۱۲ فروردین ماه ۱۳۹۶ در شهر لاهه کشور هلند برگزار می‌گردد.

نوشته حضور فیلم مستند «A157» در جشنواره بین‌المللی «Movies That Matter» هلند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.