البته کمدی‌های دیگری در این مقطع به تولید رسید اما با استقبال روبه‌رو نشد. چرا که برخی از کمدی‌ها با محاسبه نادرست، وجهه‌ای مبتذل پیدا کرده و به جای خنده، خشم مخاطبان را برانگیختند. وقتی گرد و غبار زمان بر دوران کرونا نشست، شرایط برای تنوع ژانری در گیشه سینمای ایران بیش از پیش فراهم شد. مدیران و مسئولان سینمایی با تصمیمات مختلف سعی داشتند سینماگران را به این تنوع سوق دهند.

گیشه چهار ماهه ابتدایی ۱۴۰۳ زیر ذره‌بین

سه سال از کرونا گذشت و در سال ۱۴۰۳، بستری برای اکران‌های متفاوت فراهم شد. مخاطبان سینما در اکران‌های نوروز ۱۴۰۳ چه انتخاب‌هایی برای رفتن به سالن سینما داشتند؟ چه آثاری در ماه‌های ابتدایی این سال به نمایش درآمدند؟ اولین فیلم «تمساح خونی» بود. در ادامۀ این آثار مهم می‌توان به «مست عشق»، «بی‌بدن»، «پرویزخان»، «سال گربه»، «آسمان غرب»، «تگزاس۳» و «خجالت نکش ۲» اشاره کرد. همان‌طور که گفته شد، سیاست سینمای ایران به سمتی پیش رفته بود که فیلم‌های غیرکمدی نیز بتوانند در گیشه نفسی تازه کنند.

با وجود فروش خوب و قابل‌توجه کمدی‌ها در چهار ماهه ابتدایی ۱۴۰۳، سکوی پرتابی برای فیلم‌های غیرکمدی ایجاد شد. فیلم‌های کمدی‌ای که در چهار ماه ابتدایی سال ۱۴۰۳ به نمایش در آمدند تا پایان اکران خود، به طور تقریبی ۸ میلیون بلیت فروختند. فروش این تعداد بلیت، به رقمی بیش از ۵۸۰ میلیارد تومان می‌رسید. در سمت دیگر ماجرا تعداد بلیت‌هایی که در بازه زمانیِ مذکور برای تماشای آثار غیرکمدی ثبت شد، نزدیک به عدد ۳ میلیون رسید. این تعداد بلیت فروخته شده، بیش از ۲۰۳ میلیارد تومان برای تهیه‌کننده، سینمادار و سرمایه‌گذاران آثار غیرکمدی دیگر رقابت با کمدی‌ها امری دست‌نیافتنی نبود، بلکه همه چیز شروع شده بود.

حضور برجسته فیلم‌های کمدی در اکران‌ها، به استفاده مکرر از همان فرمول موفق برمی‌گشت. به بیان دیگر، این فرمول همچنان برای مخاطبان و سینماداران جذاب بود. اما در ادامه، هم مخاطبان و هم سینماداران آرام آرام از مختصات فیلم‌های کمدی موفق اشباع شدند. فضا برای پیش‌روی آثار غیرکمدی و پیشی گرفتن از کمدی‌ها فراهم شد.

گیشه چهار ماهه ابتدایی ۱۴۰۴ زیر ذره‌بین

در ابتدای سال ۱۴۰۴، گیشه به استقبال فیلم «دایناسور» رفت. فروش این فیلم در هفته‌های ابتدایی قابل‌توجه بود. سازندگان اثر برای تکرار موفقیت‌های قبلی خیز برداشتند. به نظر می‌رسید گیشه روندی مشابه سال ۱۴۰۳ را طی خواهد کرد. تا اینکه فیلم «پیرپسر»، ساخته اکتای براهنی به میدان آمد. این فیلم در بخش ویژه چهل‌وسومین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و با اقبال بسیار خوبی مواجه شد. شور و اشتیاق اهالی رسانه در واکنش به این فیلم، عطش جامعه اهل سینما را دوچندان کرد. پیش‌فروش بلیت‌ها نشان‌دهنده این عطش بود. با اینکه «پیرپسر» با جنگ تحمیلی ۱۲روزه و حواشی مختلف روبه‌رو شد، از نفس نیفتاد و فروش خوبش را ادامه داد. به طور کل کمدی‌هایی که در چهار ماه ابتدایی سال ۱۴۰۴ در گیشه حضور داشتند، توانستند ۵ میلیون بلیت بفروشند. فروش آن‌ها بیش از ۴۳۰ میلیارد تومان بوده است. در سمت دیگر فیلم‌های غیرکمدی فروشی معادل ۲۶۰ میلیارد تومان داشتند. تعداد بلیت‌هایی که برای تماشای این آثار فروخته شده نزدیک به ۴ میلیون است.

در یک نگاه کلی و در مقایسه میان تعداد مخاطبان سینمای ایران در ۴ ماهه ابتدایی امسال نسبت به سال گذشته به‌وضوح مشخص می‌شود که آمار مخاطبان فیلم‌های کمدی از ۸ میلیون نفر در ۴ ماهه ابتدایی ۱۴۰۳ به ۵ میلیون نفر در ۴ ماهه ابتدایی امسال کاهش پیدا کرده و در مقابل تعداد مخاطبان فیلم‌های غیرکمدی و اجتماعی با افزاش یک میلیون نفری از ۳ میلیون مخاطب در ۴ ماهه ابتدایی سال گذشته به ۴ میلیون نفر در ۴ ماهه ابتدایی امسال رسیده است.

البته این ارقام تا این تاریخ ثبت‌شده و همچنان در حال افزایش هستند. در حال حاضر «زن و بچه» نیز به‌عنوان فیلمی غیرکمدی در کنار «پیرپسر» قرار گرفته است. در روزهای ابتدایی اکران این اثر، نام سعید روستایی به همراه بازیگران چهره‌، آمار خوبی برای این فیلم در گیشه به ارمغان آورد. از طرفی اما سینمای کمدی تسلیم نشده و با «مرد عینکی» توجه طرفداران این ژانر را جلب کرده است. به‌طور کلی، سینمای اجتماعی (غیرکمدی) پس از فرازونشیب‌هایی که در دوران پساکرونا پشت سر گذاشت، اکنون به ثبات رسیده و می‌تواند برای جایگاه پرفروش‌ترین فیلم سال رقابت کند. اگر این گفته در سال ۱۴۰۳ تنها یک حدس بود، در چهارماهه ابتدایی ۱۴۰۴ به واقعیتی آشکار تبدیل شده است.

اگر نگاهی کلی به اکران‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ بیندازیم، تفاوت عمده‌ای در آن‌ها می‌بینیم. اما این تفاوت تنها در ظاهر است. اگر دقیق‌تر روند گیشه در چهار ماه ابتدایی این دو سال را رصد کنیم، آن‌ها را پیوسته در یک مسیر می‌بینیم. در واقع آنچه اکنون به‌عنوان جدول فروش فیلم در سال ۱۴۰۴ قابل رویت است، برآمده از مسیری است که جدول فروش سال ۱۴۰۳ آغازگر آن بوده. مسیری که در ادامه با فیلم‌هایی همچون «ناتوردشت» می‌تواند جذاب‌تر شود. این فیلم به کارگردانی محمدرضا خردمندان و با حضور بازیگران شناخته شده‌ای همچون هادی حجازی‌فر، میرسعید مولویان، علی مصفا و سعید آقاخانی حضور موفقی در جشنواره فیلم فجر داشت و حالا در ادامه توفیقات «پیرپسر» و «زن‌وبچه» می‌تواند به فروش فیلم‌های غیرکمدی در گیشه یاری رساند و موقعیت فیلم‌های اجتماعی و جدی را یک گام دیگر رو به بهبود پیش ببرد.

نوشته یک تغییر مهم نسبت به اکران ۱۴۰۳/ مخاطب کمدی ۳ میلیون کم شد! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در میان فیلم‌های غیرکمدی رکورد فروش تا پیش از این به ترتیب برای فیلم‌های «ملاقات خصوصی» با فروش ۱۰ میلیارد و «علفزار» با فروش ۷ میلیارد تومان اختصاص داشت.

پیش از این «بی‌بدن» در اکران سینماها با ۴۷ میلیارد تومان فروش، پرمخاطب‌ترین  فیلم اجتماعی تاریخ سینمای ایران لقب گرفت.

«بی‌بدن» به کارگردانی مرتضی علیزاده و تهیه‌کنندگی سیدمصطفی احمدی که فیلمنامه آن توسط کاظم دانشی نوشته شده، فیلمی جنایی است که از یک پرونده قضایی مهم الهام گرفته است.

داستان فیلم با تغییراتی به یک پرونده معروف جنایی دهه ۹۰ اشاره دارد؛ پرونده قتل غزاله شکور به دست آرمان عبدالعالی که چندین بار تا مرحله اجرای حکم رفت و برگشت و یکی از پیچیده‌ترین پرونده‌های چند سال اخیر ایران بود.

«بی‌بدن» نیز با دستمایه قرار دادن این پرونده، سراغ شخصیت‌ها می‌رود و ما را با ابعاد مختلف یک حکم آشنا می‌کند.

الناز شاکردوست، نوید پورفرج، گلاره عباسی، سروش صحت و پژمان جمشیدی بازیگران این فیلم سینمایی هستند.

نوشته «بی‌بدن» رکورد فروش آنلاین را شکست اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«بی‌بدن» به تهیه‌کنندگی سیدمصطفی احمدی که فیلمنامه آن توسط کاظم دانشی نوشته شده،فیلمی جنایی است که از یک پرونده قضایی مهم الهام گرفته است. داستان فیلم با تغییراتی به یک پرونده معروف جنایی دهه ۹۰ اشاره دارد؛ پرونده قتل غزاله شکور به دست آرمان عبدالعالی که چندین بار تا مرحله اجرای حکم رفت و برگشت و یکی از پیچیده‌ترین پرونده‌های چند سال اخیر ایران بود. «بی‌بدن» نیز با دستمایه قرار دادن این پرونده، سراغ شخصیت‌ها می‌رود و ما را با ابعاد مختلف یک حکم آشنا می‌کند.

این فیلم با فروش حدود ۴۷ میلیارد تومانی، عنوان پرفروش‌ترین اثر اجتماعی امسال را به خود اختصاص داده و چهارشنبه ۲۷ تیرماه ساعت ۲۰ در فیلیمو اکران آنلاین می‌شود.

در خلاصه داستان «بی‎‌بدن» که در چهل و دومین جشنواره فیلم فجر نامزد دو بخش بهترین فیلم و بهترین کارگردان اول شد، آمده است: مینو به دنبال قاتل دخترش ارغوان است. او در این مسیر با پسر جوانی به نام سروش آشنا می‌شود که رازهایی در مورد ارغوان دارد. مینو و سروش با هم تلاش می‌کنند تا به حقیقت ماجرا پی ببرند… .

الناز شاکردوست، سروش صحت، گلاره عباسی، نوید پورفرج، پژمان جمشیدی و مینا وحید بازیگران این فیلم هستند که از چهارشنبه شب به صورت آنلاین در فیلیمو اکران می‌شود.

نوشته اکران آنلاین «بی‌بدن» در فیلیمو اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای نشست کورش جاهد منتقد سینما عنوان کرد: در سینمای جهان فیلم‌هایی با موضوع اعدام سابقه زیادی دارد و می‌توان به نمونه‌هایی مانند «راه رفتن مرد مرده» و «زندگی دیوید گیل» اشاره کرد. فیلمسازان مختلف با نگاه‌های متفاوتی سراغ این سوژه می‌روند و اعدام اصولا موضوع بحث‌برانگیزی است. چنین فیلم‌هایی ما را به لحاظ حسی درگیر می‌کند، ولی نکته مهم‌تر سمت و سوی اندیشه‌ای فیلم است. فیلم «بی‌بدن» برایم یادآور یک فیلم فرانسوی به نام «شب دوازدهم» است که در آن فیلم هم یک دختر در ابتدای ماجرا به قتل می‌رسد.

وی افزود: «بی‌بدن» فیلم تاثیرگذاری است و در ابعاد گوناگون فرمی مانند بازی‌ها، داستان‌پردازی و… کیفیت خوبی دارد. اما اگر بخواهیم وارد محتوا شویم، نکاتی مانند اشاره به قبح فحاشی ناموسی، موضوعات خانوادگی مانند نقش کمرنگ پدرها، بحث فضای مجازی و… در فیلم به چشم می‌خورد.

در ادامه مرتضی علیزاده کارگردان فیلم «بی‌بدن» درباره شکل‌گیری ایده اولیه فیلم بیان کرد: ایده یک‌خطی فیلم از روز اول برایم جذاب بود و اعتقاد داشتم می‌توان یک فیلم ارزشمند بر اساس آن ساخت. البته زمان کمی برای تولید فیلم داشتیم و فیلمنامه نهایی را یک روز پیش از آغاز فیلمبرداری به عوامل دادیم و باز هم در طول فیلمبرداری به فراخور تغییراتی در آن ایجاد کردیم. من فکر می‌کنم سینما باید قصه تعریف کند و جای پیام دادن نیست، در نتیجه تلاش کردیم از دیالوگ‌های شعاری دوری کنیم و حتی حرف‌های اصلی فیلم را به شکل غیرمستقیم بزنیم.

علیزاده درباره تفاوت نسخه اکران شده با نسخه جشنواره فجر گفت: چیزی نسبت به نسخه جشنواره کم نکردیم و هیچ دیالوگی هم حذف نشده، ولی مقداری از ابتدا و انتهای برخی سکانس‌ها کوتاه کردیم تا تعهد به بیننده دچار خدشه نشود و ریتم بهتری داشته باشیم. فیلم در کامل‌ترین شکل به نمایش در آمده و خوشبختانه سانسور نداشته‌ایم.

وی در پاسخ به پرسشی درباره نمایش ندادن اتفاقات فضای مجازی در فیلم عنوان کرد: اینکه یک مسئله در فضای مجازی را به صورت مستقیم نمایش دهیم یک نوع ذائقه سینمایی است، ولی بازخوردهایی که ایجاد می‌کند مسئله مهم‌تری است. تاثیر فضای مجازی را در تجمع مردم جلوی زندان، نوع رفتار کارمندهای مهدکودک با شخصیت مادر ارغوان (الناز شاکردوست) و سکانس ترمینال می‌بینیم. اینکه اثر فضای مجازی بر جامعه را ببینیم، انتخاب من بود و نمی‌گویم الزاما درست است، بلکه از سلیقه نشات می‌گیرد.

در ادامه یکی از مخاطبان پرسشی درباره ارتباط مشکلات اقتصادی و جرایمی مانند قتل مطرح کرد که علیزاده در پاسخ گفت: پژوهشی در دانشگاه تهران انجام شده که بر اساس آن، لزوما اختلاف طبقاتی و مشکلات اقتصادی رابطه مستقیم با جرم و جنایت ندارد. یعنی حتی وقتی پایداری اقتصادی وجود داشته، برخی شاخص‌ها درباره جرایم افزایش داشته است. ولی چیزی که در عرف جامعه‌شناسی و کیفرشناسی در جهان مطرح می‌کنند این است که تضاد طبقاتی یکی از زمینه‌های بروز جرم و جنایت و افزایش آن است.

وی با اشاره به تجربه مجازات اعدام در سایر کشورها اظهار کرد: در نسل‌کشی رواندا حجم وسیعی از تجاوز جنسی صورت گرفته بود. وقتی خواستند برای مجرمان مجازات تعیین کنند، دیدند بر اساس قانون خیلی‌ها را باید به مدت طولانی در زندان‌ها نگه دارند و خیلی‌ها را اعدام کنند. روانشناسان کشورهای مختلف همفکری کردند و پیشنهاد دادند مجازات را تبدیل کنند. مثلا قربانی تجاوز را در مقابل متجاوز قرار دادند تا مشکلات روحی ناشی از تجاوز را بازگو کند. این باعث نوعی تخلیه روانی شد و بخشی از درمان جامعه با این شیوه صورت گرفت. خانواده داغدیده با شنیدن اعتراف تسلی پیدا می‌کنند و در فیلم «بی‌بدن» و ماجرای آرمان و غزاله، چیزی که خانواده مقتول را آزار می‌داد و شاید به همین دلیل تقاضای قصاص کردند، کتمان جنایت توسط قاتل بود.

در ادامه یکی از مخاطبان پرسشی درباره تصنعی بودن فضاسازی فیلم مطرح کرد که کاظم دانشی نویسنده و مجری طرح در پاسخ گفت: من سال‌ها مستند جنایی ساختم و حدود ۲۰۰ صحنه اعدام را فیلمبرداری کرده‌ام. لوکیشن اعدام که در فیلم می‌بینیم، محل اعدام در زندان رجایی‌شهر است. لوکیشن هواخوری فیلم نیز همان جایی است که یکی از اراذل معروف به نام وحید مرادی در آنجا چاقو خورد.

دانشی درباره علت تفاوت فضاهای دادگاهی فیلم «بی‌بدن» با فیلم «علفزار» نیز عنوان کرد: تفاوت این فیلم با «علفزار» این است که در آن فیلم دادسرای کیفری را می‌بینیم که جرایم مختلف مانند کلاهبرداری و سرقت و… در آن رسیدگی می‌شود، در نتیجه دادسرای شلوغ‌تری است. اما «بی‌بدن» در دادسرای جنایی می‌گذرد که پرونده‌ها تخصصی‌تر است و در نتیجه فضای خلوت‌تری هم دارد.

وی درباره نوع پژوهش فیلم و اقتباس از پرونده‌های واقعی تصریح کرد: بیشتر فیلم‌های جنایی تاریخ سینما معمولا با برداشتی آزاد از پرونده‌های واقعی ساخته می‌شوند. در نوشتن فیلمنامه تلاش کردم ابعاد جامعه‌شناسی و روانشناسی پرونده‌های جنایی را در نظر بگیرم و هم در «علفزار» و هم در «بی‌بدن» چند پرونده را با هم ترکیب کردم. مثلا موضوع مهدکودک ارتباطی به آن پرونده معروف ندارد و از جای دیگری می‌آید.

دانشی در پاسخ به پرسشی درباره ارتباط سازندگان فیلم «بی‌بدن» با خانواده آرمان و غزاله بیان کرد: خانواده دختر پیش از نمایش فیلم با من تماس گرفتند، من خواهش کردم فیلم را ببینند و بعد با هم صحبت کنیم. بعد وکلا و دوستانشان فیلم را دیدند و خوشبختانه شکایتی از طرف آنها صورت نگرفته. اما از طرف خانواده پسر از تهیه‌کننده فیلم شکایت شده و درخواست‌هایی برای حذف چند سکانس داشتند. هنوز روند بررسی این شکایت آغاز نشده است.

وی در پایان گفت: در زمانی که برای فیلمبرداری به زندان‌های مختلف می‌رفتم، یکی دو بار آرمان را دیدم و از لحاظ حسی دلم برایش می‌سوخت و دوست داشتم کاری برایش بکنم. خیلی از چهره‌ها و بازیگران هم برای نجات او از اعدام تلاش کردند، ولی متاسفانه به نتیجه‌ای نرسید.

نوشته ماجرای شکایت خانواده آرمان از تهیه‌کننده «بی‌بدن» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این فیلم بر اساس داستانی واقعی به یکی از جنجالی‌ترین پرونده‌های جنایی چند ساله اخیر پرداخته است.

الناز شاکردوست، پژمان جمشیدی، نوید پورفرج، گلاره عباسی، سروش صحت، مینا وحید، رابعه مدنی و پیام احمدی‌نیا بازیگران فیلم سینمایی «بی‌بدن» هستند.

علاقه‌مندان برای حضور در ششصد و هفدهمین نشست باشگاه فیلم تهران می‌توانند به فرهنگسرای ارسباران واقع در خیابان شریعتی بالاتر از پل سیدخندان‌، خیابان جلفا مراجعه کنند و یا با شماره‌های ۲۰- ۲۲۸۷۲۸۱۸ تماس بگیرند. همچنین برای رزرو صندلی نیز می‌توانند به بخش فیلم ایرانی در سایت سینماتیکت مراجعه کنند.

نوشته نمایش و نقد «بی‌بدن» در فرهنگسرای ارسباران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

طی سال‌های گذشته جدای از اکران ویژه نوروز که شانس خوبی برای صاحبان آثار بود، اکران ویژه عید سعید فطر نیز گزینه دومی برای آن‌ها به شمار می‌رفت. امسال به علت تقارن عید نوروز و ماه مبارک رمضان این شانس تا حدودی برای صاحبان آثار از بین رفته و صف متقاضیان اکران نوروز را طولانی‌تر کرده است.

در حاشیه آخرین جلسه شورای صنفی نمایش، روح‌الله سهرابی؛ مدیرکل دفتر نظارت بر عرضه و نمایش فیلم اعلام کرد که اولویت اکران نوروزی با فیلم‌هایی است که در جشنواره فیلم فجر شرکت کرده و واجد کیفیت خوب و قابل دفاع باشند.

این در حالی است که ظهر امروز؛ دوم اسفندماه، خبری از سوی روابط عمومی سازمان سینمایی منتشر و در آن اسامی هفت فیلم اکران نوروزی اعلام شد. بر اساس همین خبر، از هفت فیلمی که به اکران ویژه نوروز رسیدند، ۶ فیلم در جشنواره چهل و دوم فیلم فجر و یک فیلم در جشنواره سی و پنجم کودکان و نوجوانان حضور داشته است.

براساس این خبر، روح‌الله سهرابی؛ مدیرکل اداره نظارت بر نمایش فیلم، ۲۳ اسفندماه را تاریخ آغاز اکران نوروزی اعلام کرد و گفت: فیلم‌های «تمساح خونی»، «بی‌بدن»، «آسمان غرب»، «پرویز خان»، «آپاراتچی»، «نوروز» و «ایلیا، جستجوی قهرمان» برای اکران نوروزی انتخاب شده‌اند.

وی افزود: با توجه به شرایط خاص این دوره از اکران نوروز ۱۴۰۳ و هم‌زمانی با ماه مبارک رمضان و البته با نگاه تأمین نیاز و سلیقه مخاطبان سینما از قشرها و گروه‌های سنی و فکری مختلف، چینش اکران نوروزی به گونه‌ای انجام شده که همه سلایق را پوشش دهد و از سینمای دفاع مقدس تا سینمای کودک و نوجوان، اجتماعی، ورزشی و کمدی در سبد اکران نوروزی جانمایی شده‌ است.

سهرابی با اشاره به فیلم‌های دیگری که متقاضی اکران نوروز بوده اما در این جدول لحاظ نشده‌اند، عنوان کرد: اکران دوم عید نوروز با توجه به شرایط فروش و کف فروش فیلم‌ها تعیین خواهد شد و چنانچه فیلمی طی مدت زمان مشخص شده حدنصاب لازم در جذب مخاطب را نداشته باشد مطابق با آیین‌نامه تصمیم‌گیری خواهد شد و تا سقف ۴ فیلم جدید هم‌زمان با عید سعید فطر به روی پرده خواهند رفت. بنابراین فیلم‌ها باید از تمام ظرفیت خود در بازه زمانی تعیین شده برای اکران استفاده کنند تا بیشترین جذب مخاطب را داشته باشند.

مدیرکل اداره نظارت بر نمایش فیلم سازمان سینمایی یادآور شد طبق تصمیم سازمان سینمایی با آغاز اکران فیلم‌های نوروزی، نمایش فیلم‌های روی پرده به پایان خواهد رسید.

در میان فیلم‌های انتخاب شده، «تمساح خونی» و «آپاراتچی» درون مایه طنز دارند، «بی بدن» یک فیلم اجتماعی و اقتباسی از یک پرونده جنایی است. فیلم سینمایی «نوروز» و «ایلیا، جستجوی قهرمان» متعلق به قشر کودک و نوجوان است، «آسمان غرب» در ژانر دفاع مقدس و برشی از عملیات شهید علی‌اکبر شیرودی با بازی میلاد کی‌مرام است و در کنار این اسامی، فیلم سینمایی «پرویز خان» نیز یک فیلم بیوگرافی و درام ورزشی است که در رابطه با پرویز دهداری ساخته شده است.

*«تمساح خونی»؛ جواد عزتی

فیلم سینمایی «تمساح خونی» اولین تجربه کارگردانی جواد عزتی است که در جشنواره امسال به خوبی دیده و با استقبال مخاطبان رو به رو شد. جواد عزتی در اختتامیه چهل و دومین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر توانست سیمرغ بهترین کارگردان فیلم اول را برای کارگردانی این فیلم از آن خود کند.

«تمساح خونی» به تهیه‌کنندگی کامران حجازی است و در خلاصه داستان آن آمده است: «من یه تمساحم، یه تمساح خونی‌! یه آدم زخمی که کل زندگیش فقط باخته و چیزی برای از دست‌ دادن نداره… ولی باز دلش ریسک‌های بزرگ می‌خواد!»

جواد عزتی، عباس جمشیدی فر، سعید آقاخانی، الناز حبیبی، بهزاد خلج، شبنم قربانی گروه بازیگران این فیلم را تشکیل می‌دهند.

«تمساح خونی» به اکران ویژه عید نوروز رسید و با توجه به استقبالی که در ایام جشنواره فیلم از آن شد و عنوان رکورددار سانس‌های فوق‌العاده را گرفت، می‌تواند یکی از ۵ فیلم پرفروش سال ۱۴۰۳ باشد.

*«بی‌بدن»؛ مرتضی علیزاده

یکی دیگر از فیلم‌هایی که در جشنواره چهل و دوم فیلم فجر حضور داشت و حواشی زیادی را به دنبال خود کشاند، فیلم سینمایی «بی‌بدن» ساخته مرتضی علیزاده بود که در بخش فیلم‌های اول در جشنواره رونمایی شد. این فیلم به نویسندگی کاظم دانشی و تهیه‌کنندگی سید مصطفی احمدی است.

طی روزهای جشنواره حواشی زیادی برای این فیلم به وجود آمد. اکثر منتقدین در کنار نویسنده و دیگر عوامل فیلم، بر این باور بودند که فیلم «بی بدن» قابلیت این را داشت که در بخش اصلی (سودای سیمرغ) حضور داشته باشد و با باقی فیلم‌های حاضر در این بخش رقابت کند.

در همین بین، الناز شاکردوست؛ بازیگر نقش اصلی این فیلم در یکی از اکران‌های مردمی در پردیس کوروش، به شدت به جشنواره فیلم فجر و برگزار کنندگان آن اعتراض کرد. شاکردوست که به برخورد مسئولان سازمان سینمایی و دبیر جشنواره با این فیلم معترض بود، اعلام کرد که تمام تریبون‌هایی که او می‌توانست از طریق آن‌ها با مردم ارتباط برقرار کند از او سلب شده است.

پس از این ماجرا، در نشست رسانه‌ای فیلم «بی‌بدن» در خانه جشنواره که بدون حضور بازیگران برگزار شد، کاظم دانشی؛ نویسنده فیلم در واکنش به صحبت‌های مسئولین جشنواره که اعلام کرده بودند به دلیل کامل نبودن فیلم، «بی بدن» در بخش اصلی قرار نگرفته است، گفت: «فیلم‌هایی که سال گذشته در لیست رزرو بوده، امسال با پرده سبز به نمایش درآمده، چطور فیلم ما ناقص بود؟ ما ادعا نداریم که بن‌هور ساخته‌ایم ولی فیلم تروتمیز تحویل جشنواره داده‌ایم.»

در پی صحبت‌های کاظم دانشی در نشست فیلم، محمدمهدی اسماعیلی؛ وزیر فرهنگ و ارشاد در روز هفتم جشنواره (۱۸ بهمن‌ماه) در پاسخ به سؤال یکی از خبرنگاران مبنی بر اینکه آیا فیلم «بی‌بدن» امکان انتقال به بخش اصلی را دارد یا خیر؟ با امیدواری بیان کرد: « انشالله دبیر جشنواره بعدازظهر در این مورد اطلاع‌رسانی می‌کند.» اما در نهایت به صلاحدید برگزارکنندگان جشنواره این فیلم به بخش اصلی راه پیدا نکرد!

حال با این تفاسیر و با ایجاد حواشی‌ای که برای «بی‌بدن» به وجود آمد و این فیلم را سر زبان‌ها انداخت و البته با توجه به سوژه آن که در رابطه با یک پرونده جنایی است (پرونده قتل غزاله توسط آرمان و پدرش)، این فیلم می‌تواند به یکی از فیلم‌های پرفروش اجتماعی در سال ۱۴۰۳ تبدیل شود.

گفتنی است؛ الناز شاکردوست، نوید پورفرج، پژمان جمشیدی، سروش صحت گروه بازیگران این فیلم را تشکیل می‌دهند.

*«آسمان غرب»؛ محمد عسگری

فیلم سینمایی «آسمان غرب» به کارگردانی محمد عسگری و تهیه‌کنندگی حبیب‌الله والی نژاد، یکی از تولیدات سازمان سینمایی سوره است که در جشنواره امسال رونمایی شد. این فیلم با بازی میلاد کی‌مرام در نقش شهید علی‌اکبر شیرودی، با نگاهی متفاوت، رشادت، غیرت و میهن‌دوستی این خلبان (شهید علی‌اکبر شیرودی) و دیگر هم‌رزمانش را در روزهای آغازین جنگ به تصویر می‌کشد.

محمد عسگری؛ کارگردان این فیلم سیمرغ بهترین کارگردانی را در بخش جلوه‌گاه شرق بین‌الملل جشنواره فیلم فجر از آن خود کرد. همچنین بهترین فیلم از نگاه ملی شد و جایزه ویژه سرباز وطن را دریافت کرد. در بخش سودای سیمرغ نیز سیمرغ بهترین صداگذاری را گرفت.

میلاد کی‌مرام، امیرحسین آرمان، نادر فلاح، آرمین رحیمیان، کریم امینی، روح‌الله زمانی، محمدرضا صولتی، پیام اینالوئی، احسان عباسی، صفر محمدی، احسان صاحب‌الزمانی، یوسف فروتن، راهله لطفی، پرهام غلاملو، سمیه مهری، نیوشا علیپور و باحضور افتخاری تورج الوند و نسیم ادبی گروه بازیگران فیلم سینمایی «آسمان غرب» را تشکیل می‌دهند.

*«نوروز»؛ سهیل موفق

فیلم سینمایی «نوروز» به کارگردانی سهیل موفق و تهیه‌کنندگی محمدرضا نادری در بخش سودای سیمرغ در چهل و دومین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر حضور داشت. این فیلم اولین فیلمی در تاریخ سینمای ایران است که با فرم و ساختاری رئالیسم جادویی درباره نوروز، آیین و رسوم، افسانه‌ها و اساطیر نوروزی ساخته شده‌است.

«نوروز» گرچه استقبال چشمگیری در ایام جشنواره نداشت اما بنا بر سوژه‌ای که دنبال می‌کند و حال و هوای نوروزی که دارد، یکی از هفت فیلم منتخب برای اکران نوروزی است.

این فیلم مخاطب کودک و نوجوان را دربرمی گیرد و حالا که به اکران نوروزی رسیده، در کنار فیلم «ایلیا، در جستجوی قهرمان» مخاطبان کودک و نوجوان را در ایام نوروز به سینما می‌کشاند.

علی نصیریان، شبنم مقدمی، مهدی هاشمی، افشین هاشمی، سیاوش چراغی‌پور و مهتاب ثروتی بازیگران این فیلم هستند.

*«پرویز خان»؛ علی ثقفی

فیلم سینمایی «پرویز خان» اولین ساخته علی ثقفی و با تهیه‌کنندگی عطا پناهی و تولید سازمان هنری اوج است. این فیلم یک ژانر درام-ورزشی است که مقطعی از مربی‌گری پرویز دهداری را برای تیم ملی ایران به تصویر می‌کشد.

پرویز دهداری؛ مربی تیم ملی فوتبال ایران که پس از پیروزی انقلاب و در دهه ۶۰، نام او بار دیگر بر سر زبان ها افتاد. فیلم سینمایی «پرویز خان» برشی از سال‌هایی است که پرویز دهداری تیم ملی را برای حضور در بازی‌های آسیایی۱۹۸۶ سئول آماده کرد. داستان اختلاف با ستاره‌های نامدار تیم ملی هم از اینجا شروع شد. وقتی تیم ملی از سئول بازمی‌گشت نامه‌ای توسط ۱۴ بازیکن امضا شده بود که پس از رسیدن به فرودگاه مهرآباد، به بمب خبری تبدیل شد. استعفای ۱۴ بازیکن از حضور در تیم ملی جنجالی‌ترین رخداد فوتبالی دهه ۶۰ بود.

دهداری تیم ملی تازه‌ای با جوانان گمنام تشکیل داد که از میان‌شان تعدادی جزو ستاره‌های بزرگ فوتبال شدند؛ از احمدرضا عابدزاده و مجتبی محرمی تا جواد زرینچه و صمد مرفاوی.

«پرویز خان» در دو بخش سودای سیمرغ و نگاه نو جشنواره چهل و دوم فیلم فجر حضور داشت و توانست سیمرغ بهترین فیلم اول را از بخش نگاه نو دریافت کند. همچنین در بخش سودای سیمرغ نیز، سیمرغ بهترین تدوین و بهترین فیلمنامه را از آن خود کرد.

این دستاورد نخستین فیلم علی ثقفی است که با حال و هوای ورزشی و غرورمندانه ای که دارد می تواند به یکی از فیلم های پرمخاطب در ایام نوروز ۱۴۰۳ بدل شود.

سعید پورصمیمی، مریم سعادت، حمیدرضا پگاه، بهنام تشکر، المیرا دهقانی و … از جمله بازیگران این فیلم سینمایی هستند.

*«آپاراتچی»؛ علی طاهرفر

اکران فیلم سینمایی «آپاراتچی» به کارگردانی علی طاهرفر و نویسندگی حسین تراب‌نژاد و احسان لطفیان و تهیه‌کنندگی سجاد نصراللهی در جشنواره فیلم فجر، حال و هوای خوبی به همراه داشت. «آپاراتچی» محصول دیگری از سازمان سینمایی سوره است که در بخش فیلم‌های اول (نگاه نو) جشنواره چهل و دوم حضور داشت.

یکدستی این فیلم در بیان طنز با بازی‌های نسبتاً خوبی که دارد می‌تواند نویدبخش فروش گیشه در ایام نوروز باشد.

داستان این فیلم برداشتی آزاد از رمانی با همین نام نوشته روح‌الله رشیدی است و دل‌بستگی‌های یک نقاش ساختمان عاشق سینما را روایت می‌کند که در تولید چند فیلم کوتاه موفق شده و در آرزوی ساختن نخستین فیلم سینمایی خودش است.

«آپاراتچی» در اختتامیه جشنواره، توانست جایزه ویژه هیات داوران در بخش نگاه نو را دریافت کند.

هومن برق‌نورد، بهنام تشکر، تورج الوند، فاطمه مسعودی، امید روحانی، رضا ناجی بازیگران این فیلم هستند.

*«ایلیا، جستجوی قهرمان»؛ سیدعلی موسوی‌نژاد

«ایلیا، جستجوی قهرمان» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی سیدعلی موسوی نژاد، در سی و پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم کودک و نوجوان رونمایی شد. این اثر فیلمی در ژانر کودک و نوجوان است که نوروز ۱۴۰۳ روی پرده سینماها می‌رود.

«ایلیا، جست‌وجوی قهرمان» درباره پسری به نام آرش است. او که جزو چهار گیمر جهان است، به یک بازی‌ روی می‌آورد که توسط خانواده‌اش از آن نهی شده است و در همین راستا داستان‌های او شکل می‌گیرد.

کارگردان این اثر معتقد است که  این فیلم یک فیلم ضد اسرائیلی است و می‌توان گفت که شاید ضد اسرائیلی‌ترین فیلم تاریخ سینمای کودک و نوجوان است که آن را ساخته‌ است.

«ایلیا، جستجوی قهرمان» قرار است با فیلم سینمایی «نوروز» که هر دو در ژانر کودک هستند، رقابت کند و بهترین زمانی برای رقابت است که می‌توان برای یک فیلم متصور شد.

نوشته از «تمساح خونی» جواد عزتی تا روایتی از مربی‌گری پرویز دهداری اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود: با توجه به شرایط خاص این دوره از اکران نوروز ۱۴۰۳ و همزمانی با ماه مبارک رمضان و البته با نگاه تامین نیاز و سلیقه مخاطبان سینما از قشرها و گروه‌های سنی و فکری مختلف، چینش اکران نوروزی به گونه‌ای انجام شده که همه سلایق را پوشش دهد و از سینمای دفاع مقدس تا سینمای کودک و نوجوان، اجتماعی، ورزشی و کمدی در سبد اکران نوروزی جانمایی شده‌ است.

سهرابی با اشاره به فیلم‌های دیگری که متقاضی اکران نوروز بوده اما در این جدول لحاظ نشده‌اند، عنوان کرد: اکران دوم عید نوروز با توجه به شرایط فروش و کف فروش فیلم‌ها تعیین خواهد شد و چنانچه فیلمی طی مدت زمان مشخص شده حدنصاب لازم در جذب مخاطب را نداشته باشد مطابق با آیین‌نامه تصمیم‌گیری خواهد شد و تا سقف ۴ فیلم جدید همزمان با عید سعید فطر به روی پرده خواهند رفت. بنابراین فیلم‌ها باید از تمام ظرفیت خود در بازه زمانی تعیین شده برای اکران استفاده کنند تا بیشترین جذب مخاطب را داشته باشند.

مدیرکل اداره نظارت بر نمایش فیلم سازمان سینمایی یادآور شد: طبق تصمیم سازمان سینمایی با آغاز اکران فیلم‌های نوروزی، نمایش فیلم‌های روی پرده به پایان خواهد رسید.

نوشته فیلم‌های اکران نوروزی معرفی شدند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم «بی‌بدن» به صورت غیرقابل کتمانی در سایه سنگین فیلم «علف‌زار» متولد شده است. کاظم دانشی که دو سال پیش فیلمنامه «علف‌زار» را برمبنای یک پرونده واقعی نوشته و به‌عنوان تجربه اول کارگردانی خود، آن را مقابل دوربین برده بود، حالا نگارش فیلمنامه «بی‌بدن» را برعهده گرفته است. این‌بار هم باز پای اقتباس از یک پرونده واقعی در میان است و به سختی می‌توان پذیرفت که سهم دانشی در خلق این اثر به اندازه یک فیلمنامه‌نویس بوده است. او با تمام وجود پای تولید این کار آمده و احتمالاً حضورش در کنار مرتضی علیزاده به‌عنوان یک کارگردان فیلم‌اولی هم فراتر از یک مشاور بوده است.

علیزاده کارگردانی به‌شدت مستعد است. چند ماه پیش بود که فیلم کوتاه «خوانا بنویسید» در جشنواره فیلم کوتاه تهران رونمایی شد که به وضوح حکایت از تولد یک کارگردان خوش‌آتیه در سینمای ایران داشت. علیزاده اما نتوانسته است اولین فیلم سینمایی کارنامه خود را، از سایه سنگین کاظم دانشی بیرون بیاورد و باید پذیرفت که سلیقه روایی و بصری دانشی در کارگردانی «بی‌بدن» هم نمود یافته است.

اما چرا «بی‌بدن» فیلم مهمی است. دقت کنید، مهم و نه خوب. «بی‌بدن» از منظر توجه به یک پرونده جنایی که در مقطعی از زمان، ذهن بخش قابل توجهی از جامعه را به خود مشغول کرده بود، تجربه‌ای شاخص و قابل احترام برای سینمای ایران محسوب می‌شود. سینمایی که سال‌ها با اتهام خنثی بودن مواجه بود و قطعاً تجربه‌هایی از این دست می‌تواند برای عبور از این اتهام، راهگشا باشد. هر چند کاظم دانشی و مرتضی علیزاده اصرار دارند که فیلم ارتباطی با پرونده آرمان و غزاله ندارد اما نشانه‌های مشابهت میان خط اصلی داستان فیلم با آن پرونده، عیان‌تر از آن است که بتوان آن را کتمان کرد. شاید برای همین هم اولین حاشیه‌ها درباره فیلم ناظر به واکنش خانواده‌های درگیر در این پرونده بوده است.

اما آنچه از نظر محتوایی فیلم «بی‌بدن» را قابل تأمل می‌کند زاویه نگاه فیلم به این موقعیت و اجرای حکم اعدام در آن است. حکمی که از نظر نویسنده و کارگردان اثر، بیش از خانواده مقتول، جامعه یا به تعبیری همه مخاطبان احتمالی فیلم در اجرایی شدن آن سهیم بوده‌اند. درباره این وجه فیلم حتماً می‌توان به گفت‌وگو با خالقانش نشست اما آیا می‌توان از سکانس مربوط به تغییر نظر خانواده مقتول در دقایق پایانی فیلم برداشتی جز این داشت؟ «بی‌بدن» فیلم سینمایی خوبی نیست، اما باید آن را دید!

نوشته تو می‌گی ما اونو کشتیم؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این نشست با حضور مرتضی علیزاده؛ کارگردان، سید مصطفی احمدی؛ تهیه‌کننده، کاظم دانشی؛ نویسنده، حبیب خزایی‌فر؛ آهنگساز، مهدی صیاد؛ چهره‌پرداز، مهدی سعدی؛ تدوینگر، مهران ممدوح؛ مدیر فیلمبرداری، امیر زاغری؛ طراح صحنه برگزار شد.

مرتضی علیزاده کارگردان «بی‌بدن» در این نشست گفت: خوشحالم که اولین فیلمم در چنین فضایی با استقبال شما مواجه شد.

کاظم دانشی هم اظهار کرد: واقعیت امر این است که «بی‌بدن» از چند پرونده تشکیل شده، از پرونده‌های این چنینی در قوه قضاییه زیاد است، البته شائبه‌هایی مطرح شده بود که عیناً از یک پرونده واقعی است، اما این‌چنین نیست، مثل فیلم قبلی من با نام «علف‌زار» از چند پرونده تشکیل شده است.

وی درباره نادیده گرفتن شدن فیلم در این جشنواره بیان کرد: سینمای اجتماعی به یک مرحله‌ای رسیده است که هرچه می‌خواهی بگویی یک جا به گیری می‌خوری. و وقتی اعتراض می‌کنی به یک آدم پرحاشیه تبدیل می‌شوی، همه دوستان اجتماعی این مسائل را دارند و این خیلی غم‌انگیز است، جیغ آدم را درمی‌آورند و بعد می‌گویند چرا اعتراض می‌کنی.

دانشی گفت: من بچه این مملکتم زحمت کشیده‌ام و برای زحمتم می‌جنگم، من برای فیلمم جنگیدم، برای مسائل سیاسی حرف نزدم چون شعورش را ندارم. من نه جایزه‌ای خواستم نه چیزی، ما با دبیر جشنواره صحبت کردیم و گفتیم اگر قبول می‌کنید کلید بزنیم، آن‌ها گفتند کار را برسانید. وجدان‌های خود را وسط بگذارید.

وی افزود: فیلم‌هایی که سال گذشته در رزور بوده، امسال با پرده سبز به نمایش درآمده، چطور فیلم ما ناقص بود؟ ما ادعا نداریم که بن هور ساخته‌ایم ولی فیلم تر و تمیز است.

دانشی گفت: اگر فیلم در بخش مسابقه بود الان همه رفقای بازیگر ما اینجا بودند، شاهد این مثال واکنش خانم شاکردوست بود، برای ما ایران و این مملکت مهم است ما گفتیم می‌خواهیم به جشنواره بیاییم و همه آمدند. از شما می‌خواهم قضاوت کنید آیا ما حق حضور در بخش سودا را داشتیم یا نه این را بینی و بین‌الله بگویید. که این بخش با تشویق مخاطبان مواجه شد.

وی بیان کرد: این فیلم انتخاب هیئت انتخاب بوده است، من با آقای عباسیان و آقای نیرومند هم حرف زده‌ام و آن‌ها تائید کرده‌اند، بخشی از این مسائل به بگیر و ببندها ربط دارد، در این دعواها فیلم‌ «بی‌بدن» مثل اسمش قربانی شد.

وی گفت: من دغدغه خودم را نداشتم حتی گفتم بخش فیلمنامه را حذف کنید اما بگذارید در بخش مسابقه باشیم، ما فیلم آبروداری ساختیم، ما سانس جابه‌جا نکردیم. با پرده سبز فیلم نمایش ندادیم، فیلم آبروداری ساختیم. این‌ها را گفتم تا دوستان برای فردای قیامت خود حرفی داشته باشند.

دانشی تأکید کرد: کارگروه قوه قضاییه پیش از فیلمبرداری فیلمنامه را خوانده‌اند و بعدش هم نسخه‌ای از فیلم را دیدند.

مصطفی احمدی هم اظهار کرد: تا همین الان برای این فیلم دچار چالش هستیم، فیلم دیر پروانه ساخت گرفت. برای اخذ مجوز ساخت خیلی تلاش کردیم.

وی افزود: ما در زندان رجایی با حکم قوه قضاییه فیلمبرداری کردیم.

مرتضی علیزاده هم گفت: من بازخوردهایی که از مردم گرفتم همه همذات پندازی کردند و بازیگران هم خیلی برای این فیلم زحمت کشیدند.

وی اظهار کرد: فیلم از سبک تصویربرداری تا میزانسن‌ها نشان می‌دهد ما می‌خواستیم یک فیلم واقع‌گرا داشته باشیم.

علیزاده مطرح کرد: ما دنبال وارد شدن به یک سری مسائل حاشیه‌ای نیستیم و فیلم قضاوت‌گر نیست بلکه واقعیت را به تصویر می‌کشد.

وی درباره طرفداری از قصاص گفت: مسئله ما این موضوع نبود، بیشتر یک روایت اجتماعی و یک مسئله اجتماعی داشتیم و سعی کردیم به روابط آدم‌ها بپردازیم.

علیزاده گفت: ما ۲۳ آذر کار را کلید زدیم و تایم تولید هم کم بود و در ۴۳ جلسه فیلمبرداری کردیم، همدلی گروه ما زیاد بود. اصالت را از اول بر روایت گذاشته بودیم تا قصه‌ای تعریف کنیم که مخاطب جذب شود و به خاطر همین یک سری از بچه‌ها از مسائل فنی می‌زدند، تمام تلاش خود را کردیم تا حالا فیلم به اکران اینجا برسد.

وی افزود: آقای دانشی مثال خوبی زد، فیلم جواب خود را از این سالن و اکران‌های مردمی می‌گیرد و مردم می‌فهمند هیئت انتخاب درست عمل کرده یا نه.

خزایی فر هم اظهار کرد: فیلم یک فیلم جنایی بود و سعی می‌کردیم جنایت در فیلم بگنجد.

مهران ممدوح مدیر فیلمبرداری هم بیان کرد: ما در نظر داشتیم فقط قصه دربیاید به خاطر همین دوربین حرکت خاصی ندارد. ما فقط سعی کردیم قصه روایت شود. از سکانس یک اعدام تا پایان همین موضوع را در نظر داشتیم. سکانس اعدام را با چهار چراغ گرفتیم. مجبور شدیم همه کارها را در کسری از زمان انجام دهیم تا فقط روایت کنیم.

نوشته کاظم دانشی: دوستان باید برای قیامت خود جواب داشته باشند! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.