اگرچه گریز از درام‌های سینمایی مرسوم در کارنامه‌ی کاری مانی حقیقی با فراز و نشیب زیادی همراه بوده است، اما گاهی مانند «اژدها وارد می‌شود» فیلمی درخشان از کار درمی‌آید و گاهی مانند «خوک» در سطح غوطه می‌خورد. این گرایش‌های فراواقع‌گرایانه از او یک کارگردان متفاوت -از سبک و سیاق معمول سینمای ایران- ساخته است. «تفریق» نیز از این قاعده خارج نیست. این فیلم اگرچه با بهره‌گرفتن از واقعیت ملموس سعی در فرارفتن از آن را دارد، اما سعی می‌کند بین سینما و ادبیات پل بزند و در ضمن به آثار برجسته‌ی سینمای جهان اشاراتی داشته باشد.

روایت کسر شدن کاراکترها

«تفریق» از لحاظ گونه‌ی سینمایی یک درام است که در آن رگه‌های ژانر معمایی یا رازآلود (Mystery film) هویداست. در واقع شیوه‌ی پرداخت دراماتیک آن با تکیه بر عناصر سینمایی معمایی تعریف می‌شود، بی آنکه در فیلم خبری از جنایت باشد. در این فیلم سرنخ‌ها و اشارات حول و حوش یک مسئله‌ی اسرارآمیز می‌گردد. این مسئله‌ی کلیدی نه قتل و جنایت که البته جستجوی هویت است. همین مضمون را در فیلم «کلاغ» بهرام بیضایی نیز می‌بینیم. در این دو فیلم ژانر درام وجه غالب دارد، اما در کنار آن از ژانر معمایی بهره گرفته می‌شود، به‌طوری که اتفاقات داستانی آن حول جستجوی رازآلود معطوف به شناخت خود و هویت خویشتن پیش می‌رود.

در «تفریق» با دو زوج به ظاهر مشابه با هم سروکار داریم، بدون ‌آنکه به لحاظ سببی یا ژنتیکی پیوندی میان‌شان برقرار باشد. این دو زوج مشابه علیرغم بهت و پنهان‌کاری‌شان رفته‌رفته با همدیگر مواجه شده و دوستی‌ها و مخالفت‌هایی بین‌شان برقرار می‌شود. در طول روایت از دو زوج داستان، کاراکترهایی کسر می‌شوند و زوج باقی مانده به دلیل شباهت ظاهری، زندگی مشترک با هم را انتخاب می‌کنند. در این فیلم وضعیت نامتعادل یکسان بودن دو زوج تا انتهای کار حفظ می‌شود و روایت قصد ندارد آن دو زوج را به یک زوج تقلیل دهد. در واقع، این اتفاقات و ماجراهای ملموس است که از این جمع پراکنده، شخصیت‌هایی را حذف (یا به زبان این فیلم، تفریق) می‌کند. یعنی از جمع پراکنده‌ی آدم‌های تنها و منزوی کسانی کسر می‌شوند تا لایه‌های تنهایی عمیق‌تری تمام فضا را به تسخیر خود درآورد.

نماهای این فیلم عمدتا در فضاهای تنگ و دالان‌وار، شب و در فضایی سراسر بارانی می‌گذرد. این عناصر بصری در واقع به تشدید احساس تردید و مه‌آلودگی فضای فیلم کمک می‌کند تا از خلال آن یک وضعیت دچار مشکل و بغرنج به مخاطب نشان داده شود. ضمن این که در اکثر پلان‌ها تاکیدی بر فضاهای بسته و پرتردید وجود دارد که می‌تواند عناصر ذهنی و جهان درونی فیلم را تشدید کند. چرا که این فیلم به شیوه‌های گوناگون قابل تعریف و بازتعریف است.

در یک نظرگاه می‌توانیم تمام فیلم را برآمده از فضای ذهنی فرزانه (با بازی ترانه علیدوستی) بدانیم. او که تحت تاثیر بیماری روانی و داروهای مرتبط با آن است در یک روز بارانی و در حین تعلیم رانندگی دادن متوجه می‌شود مردی شبیه به همسرش را دیده و دست به تعقیب او می‌زند. اما در نهایت متوجه می‌شود مردی که دیده است شخصی کاملا مشابه با جلال (با بازی نوید محمدزاده) است. در این برخورد، علیرغم انگاره‌ی همسر در چنین فیلم‌هایی پای تم خیانت و بی‌وفایی مرد در میان نیست.

مواجه شدن فرزانه با زنی درست عین خودش و مردی درست شبیه همسرش می‌تواند ناشی از ذهن بیمارگون و درون آشفته‌ی فرزانه باشد و آنچه که ما روی پرده می‌بینیم شرح این توهمات ذهنی از زاویه‌ی دید اوست تا در نهایت به نابودی و از دست رفتن این کاراکتر ختم می‌شود. در انتها و پس از حادثه‌ی نهایی این روح ناآرام فرزانه است که بر بالای سر پیکر خود حاضر می‌شود.

وهم و ایهام

روایت فیلم «تفریق» دارای چند سویه‌ی روایی است که ایهام داستانی آن را می‌توان به شیوه‌های مختلف تشریح و تاویل کرد. از یکسو داستان شرح وهم و درونیات ذهن فرزانه است، اما از طرف دیگر ما با مورد کاملا عجیبی مواجه هستیم که به طور تصادفی دو خانواده کاملا به همدیگر شبیه و در عین حال کاملا از هم جدا هستند. یعنی اساس فیلم بر یک ناسازه و امری خارق عادت بنا شده است که به هیچ شیوه قابل حل شدن نیست. در این فضای غریب و تصادف ناخجسته روند اتقافات به گونه‌‎ای پیش می‌رود که راهی جز انتحار و نابودی برخی از شخصیت‌های داستان وجود ندارد.

درست است که این دو زوج کاملا به زوج مقابل خود شبیه هستند، اما هیچ پیوند درونی یا مخرج مشترکی با یکدیگر ندارند. حتی به لحاظ خلقیات از هم دور هستند. جلال مردی کاملا صبور است که با مرد عصبی و تندمزاج شبیه خود کاملا متفاوت است. بدین ترتیب بین آن‌ها مثل هر آدم دیگری، مجموعه‌ای از شباهت‌ها و تفاوت‌های بسیار وجود دارد.

شکل دوم بازتعریف روایت «تفریق» مبتنی بر جدایی و تفاوت شخصیت‌هایی کاملا همسان است که به هیچ طریق نمی‌توان آن‌ها را یکی گرفت، یعنی فاقد اینهمانی هستند. این شکل از روایت بدون هیچ تقلیل و فروکاستی می‌تواند از جنس «سرگیجه‌» هیچکاک یا «درحال‌وهوای عشق» ونگ کاروای تلقی شود.

در حال‌وهوای عشق با سرگیجه

به لحاظ روایی «تفریق» از یکسو به «سرگیجه‌» و از سوی دیگر به «درحال‌وهوای عشق» شباهت دارد. در «سرگیجه» با زنی مواجه هستیم که برای شخصیت اصلی (جیمز استوارت) به شدت تداعی‌کننده‌ی محبوب از دست رفته‌‍‌ی اوست. کاراکتر اصلی در تعیقیب و دستیابی به زنی -که زن از دست‌ رفته‌ی مورد نظر او را تداعی می‌کند- سعی دارد که مشابهات زن دومی به زن اول را به حداکثر برساند. اگرچه زن دوم سعی می‌کند از آرایش و ظاهری که مختص به کس دیگری است پرهیز کند اما این دو زن در نهایت دورویه‌ی یک شخصیت هستند.

در فیلم «درحال‌وهوای عشق» رابطه، بیش از حد پیچیده و در عین حال ملموس است. در این فیلم با تم خیانت مواجه هستیم. زن و مردی غریبه وقتی متوجه می‌شوند که همسران‌شان با هم ارتباط دارند سعی می‌کنند برای این مشکل چاره‌ای بیاندیشند، اما در نهایت این دو شخص خیانت‌ دیده به یکدیگر گرایش پیدا می‌کنند. اینجاست که می‌بینم وضع بسیار پیچیده‌تر می‌شود. چرا که ما زوج خیانت پیشه را هیچ‌گاه در طول فیلم ندیده‌ایم و چه بسا این دو شخص که از خیانت همسران‌شان صحبت می‌کنند همان دو نفری باشند که خیانت کرده‌اند. این خائن یا بی‌گناه بودن همزمان است که به فیلم ونگ کاروای حالتی ناسازوار و رازآلوده می‎‌دهد. چرا که تا همیشه این سوال باقی می‌‍ماند که آیا آن دو یکی هستند یا یکی نیستند.

در فیلم «تفریق» نیز از سویی مانند «سرگیجه‌» با زنی دوپاره (زن دلخواه/ زن بیگانه) سروکار داریم و از طرف دیگر مانند «درحال‌وهوای عشق» با رابطه‌ای مواجه هستیم که چهار شخصیت (یا دو شخصیت) در آن دخیل هستند. برخلاف فیلم «درحال‌وهوای عشق» که زوج خائن را نمی‌بینیم در فیلم مانی حقیقی هر چهار کاراکتر را می‌بینیم و ابهام درام در جای دیگری قرار دارد. ضمن این که مضمون این فیلم چندان دل‌مشغول تم خیانت نیست.

کاراکترهای دوپاره

از تاریکخانه‌ی «بوف کور» صادق هدایت داستانی بیرون آمد که سنخ‌نمای خلق داستان‌های مشابه و سوررئالیستی در ادبیات مدرن فارسی شد. در این اثر ادبی با مردی زخم خورده سروکار داریم که برای سایه‌اش می‌نویسد و در زندگی روزمره‌ی خود درگیر موضوعات فراواقعی و تراژیکی می‌شود که از فهم و درک معنای آن‌ها ناتوان است. او در طول روایت با کاراکتر زن دوپاره‌ای برخورد می‌کند که گاه در منتهای الیه خیر و گاه در سویه‌ی کاملا مخالف آن قرار دارد. این شخصیت دوپاره و زنانه نه تنها نقطه‌ی قوت و کاراکتر مسئله‌ساز این رمان است که در روایت‌های بعدی نیز طنین آن قابل ردیابی است و به اشکال گوناگون در ادبیات و سینمای ایران مورد کنجکاوی و بازروایت قرار گرفته. رمان‌هایی چون «ملکوت» بهرام صادقی، «شازده احتجاب» هوشنگ گلشیری، «پیکر فرهاد» عباس معروفی، «چاه بابل» رضا قاسمی نمونه‌هایی از این کاراکترهای دوپاره شده در دوسویه‌‍‌ی خیر و شر است.

این شکل روایی، به ادبیات داستانی محدود نماند و البته به سینما سرایت کرد. اولین نمونه‌ها به اقتباس و برداشت از بوف کور یا شازده احتجاب محدود شد، اما در روزگار ما شکل روایی دوگانه و سوژه‌ای که هویت دوپاره دارد دستمایه‌ی آثار سینمایی مختلفی قرار گرفت. بدین ترتیب، آثاری با جهان‌های دور و نزدیک، از منطق روایت «بوف کور»، از تاریکخانه‌ی هدایت (با دوپارگی سوژه) بیرون آمد. نمونه‌های اخیر و قابل توجه آن «بی‌رویا» ساخته‌ی آرین وزیر دفتری و «تفریق» به کارگردانی مانی حقیقی است.

جزء از کل

«تفریق» فیلمی است که از نظر روایت قابلیت تفسیرهای مختلف دارد. این فیلم تداعی‌کننده‌ی مجموعه‌ای از آثار ادبی و سینمایی- از بوف کور گرفته تا «درحال‌وهوای عشق» ونگ کاروای- است، اما در عین حال جهان مستقل خود را ساخته است. با این وجود جهان و اتمسفر فیلم «تفریق» در عین چندگانگی و ارجاعات مختلف هنری منسجم نیست. فیلم از نظر شخصیت‌پردازی، بازی‌ها و روایت داستانی یکدست نیست. به دلیل مشابهت ظاهری شخصیت‌ها روایت چندان به شخصیت‌پردازی کاراکترها نمی‌پردازد. این موضوع بیش از همه درباره‌ی کاراکتر نوید محمدزاده و پدرش مشهود است که از پرداخت شخصیت معاف دانسته شده‌اند. از طرف دیگر بازی‌ها یکدست نیست. گاه بسیار فانتزی و گاه باسمه‌ای از کار درمی‌آید که حتی از جهان پرتعلیق و کابوس‌وار فیلم بیرون می‌زند. در این مورد نیز بازی نوید محمدزاده با اختلاف فازهای بسیار شدید مواجه است که شاید یکی از دلایل آن به شخصیت ‌پرداخت نشده‌ی او در طول روایت کار برمی‌گردد. علاوه بر این روایت داستانی کار پر از پرش‌های داستانی است که خلا آن احساس می‌شود. یعنی داستان سعی نمی‌کند جهان ملموس خود و قواعد آن را جا بیاندازد و سپس از آن فراتر برود. بلکه تلاش روایت صرف این شده که مواجه‌های سرنوشت‌ساز کاراکترها باهم را مبنای پیش‌روی داستان خود قرار دهد و با شتاب زیاد و بدون پرداخت قواعد جهان ملموس خود به سمت فراواقع (سوررئالیسم) سوق پیدا می‌کند.

نوشته تنهایی ممتد یک جمع پراکنده اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

حقیقی در دومین فیلم خود با عنوان «کارگران مشغول کارند»، داستان چهار دوست قدیمی را نمایش می‌دهد که از تعطیلات ناموفق اسکی خود، در حال بازگشت به خانه هستند. این افراد دکتر، مهندس و تاجر هستند و دوران بحرانی سنین میانی خود را پشت سر می‌گذارند. در توقفی کوتاه در کنار جاده‌ای کوهستانی به تخته‌سنگی عجیب بر می‌خورند و همچون بچه‌های بازیگوش، تلاش می‌کنند که تخته‌سنگ را به قعر دره پرتاب کنند، کاری بیهوده که نتیجه‌ای جز ناکامی به دنبال ندارد. در انتها وقتی همه ناامید و خسته از تلاش دست می‌کشند تخته‌سنگ خودبه‌خود به دره پرتاب می‌شود.

این کارگردان در فیلم اخیر خود با نام «خوک»، تصویر یک فیلم‌ساز را نشان می‌دهد که در شرایطی زیست می‌کند که یک قاتل سریالی چهره‌های سرشناس سینمای ایران را هدف قرار داده اما قهرمان داستان از اینکه او در لیست قتل‌ها قرار نگرفته ناامید است.

درحالی‌که هر دوی این فیلم‌ها در یک کمدی تاریک و در حدی انسان‌دوستانه روایت می‌شدند اما فیلم آخر مانی حقیقی با عنوان «تفریق» پیش‌فرض مفهومیِ گفته شده در ابتدای مطلب را در قالب یک موضوع جدی و مرگبار تقویت می‌کند.

در «تفریق» یک زوج متأهل در تهران به نام‌های جلال (نوید محمدزاده) و فرزانه (ترانه علیدوستی) با مشکلاتی دست‌وپنجه نرم می‌کنند که بیشتر به دلیل اختلال‌های خلقی ناشی از افسردگی فرزانه است. فرزانه به دلیل بارداری مجبور به ترک داروهای خود شده و این امر افسردگی او را تشدید کرده است. او مربی آموزش رانندگی است و یک روز در حال آموزش؛ همسرش جلال را در یک اتوبوس شهری می‌بیند و این دقیقاً در شرایطی است که جلال برای کار به خارج از شهر رفته است!

فرزانه، جلال را تعقیب می‌کند و می‌بیند که او به ساختمانی ناآشنا می‌رسد. وقتی وارد ساختمان می‌شود، در آنجا با ساکنانی روبه‌رو می‌شود که گویی جلال را به خوبی می‌شناسند.

اما در «تفریق» خیلی زود متوجه می‌شویم که مشکل چیست. جلال و فرزانه دقیقاً دو نفر مشابه خودشان را در جای دیگری از شهر می‌بینند. محسن (نوید محمدزاده) و بیتا (ترانه علیدوستی) زندگی بسیار متفاوتی با جلال و فرزانه دارند. زمانی که جلال مهربان با پدرش در یک قاب‌فروشی کار می‌کند، محسن یک مدیر میانی است که متهم به اختلاس شده است. در این میان، خلق‌وخوی جذاب بیتا در تضاد آشکار با فرزانه و مبارزه او با بیماری روانی است. طولی نمی‌کشد که جلال و بیتا با هم دوست می‌شوند و هر دو به این باور می‌رسند که به یکدیگر علاقه‌مند هستند.

اگرچه «تفریق» ویژگی‌های کلی یک فیلم ایرانی اما شبیه به فیلم‌های لوئیس بونوئل (فیلم‌ساز اسپانیایی) را دارد، اما حقیقی به‌شدت با سوژه‌ها بازی می‌کند و شخصیت‌های فیلم را خیلی بیشتر از آن چیزی که منطقی به نظر می‌رسد در تاریکی نگاه می‌دارد. چنین خودخواهی‌ای به‌سختی می‌تواند معادله‌ها بشکند (اصغر فرهادی اغلب همین کار را در فیلم‌هایش انجام می‌دهد) اما حقیقی با تقویت عناصر ماوراء طبیعی طرح، از تماشاگر می‌خواهد که درام انسانی عجیب‌وغریبی را که تماشا می‌کند، کنار بگذارد و مستقیماً به سمت داستان‌های تمثیلی برود.

«تفریق» کاملاً آشکارا در مورد تغییراتی است که افراد در طول روابط طولانی‌مدت متحمل می‌شوند. جلال و بیتا شخصیت‌های بهتر محسن و فرزانه هستند و یا حتی شاید خودشان در دوران کودکی‌اند، قبل از آنکه زندگی بر آن‌ها اثرات منفی بگذارد!

به طرز عجیبی، فیلم «تفریق» بیننده را به یاد فیلم سینمایی «زمان» ساخته کیم کی دوک می‌اندازد.  در هر دو این فیلم‌ها، زوج‌ها با این احتمال دست‌وپنجه نرم می‌کنند که فردی که عاشق او هستند، برای همیشه رفته است. در فیلم کیم، جراحی پلاستیک عامل پیچیده‌کننده‌ای است که نشان می‌دهد روح ممکن است به اندازه بدن نیز انعطاف‌پذیر باشد. «تفریق» در عین حال مبنایی‌تر و حتی بدبینانه‌تر است. این فرضیه که بیش از آنکه کسی ما را به یاد بیاورد، چه کسی بوده‌ایم، در آخرین ساخته مانی حقیقی وجود دارد.

«تفریق» به‌شدت با نظر آلفرد هیچکاک موافق است که زمانی گفت: «اگر همزادهای خود را ملاقات کردید، باید آن‌ها را بکشید.»

منبع: Michael Sicinski – In Review Online

مترجم: هدیه حدادی‌اصل

نوشته «تفریق»؛ فیلمی شبیه به آثار لوئیس بونوئل اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این فیلم توسط کمپانی «دیافانا» در فرانسه (با همکاری کینوویستا) و «سپتامبر فیلم» در بنلوکس خریداری شده است. بوتیک فیلمِ ژان کریستف سایمون که در برلین مستقر است، «تفریق» را تولید کرده و نماینده این فیلم در بازارهای بین‌المللی است.

ماجرای فیلم سینمایی «تفریق» با بازی ترانه علیدوستی؛ بازیگر فیلم «فروشنده» و «برادران لیلا» و نوید محمدزاده بازیگر فیلم «برادران لیلا» در مرکز شهر تهران اتفاق می‌افتد. داستان این فیلم در مورد زوجی به نام‌های فرزانه و جلال است که فکر می‌کنند همزادهای خود را در شهر تهران دیده‌اند.

وقتی فرزانه (ترانه علیدوستی) مردی را در اتوبوس شهری می‌بیند که شباهت زیادی به شوهرش، جلال (نوید محمدزاده) دارد، او را دنبال می‌کند و به ساختمانی ناآشنا می‌رسد. فرزانه در آنجا، می بیند که ساکنان به شکلی به جلال سلام می‌کنند که گویی او را می‌شناسند. فرزانه که مربی آموزش رانندگی است از خیابان تماشا می‌کند که جلال وارد آپارتمانی می‌شود تا با زن دیگری ملاقات کند…

فرزانه سه ماهه باردار است و به سختی کار خود را در آموزش رانندگی ادامه می دهد. او پس از دیدن جلال در اتوبوس به این باور رسیده است که شوهرش در یک رابطه عاشقانه گیر افتاده است. از این رو با جلال وارد بحث می‌شود اما جلال بر روی این امر پافشاری می‌کند در آن زمانی که فرزانه ادعا دارد او را در اتوبوس دیده، او کیلومترها از شهر فاصله داشته است! پس از آن فرزانه شروع به از هم پاشیدگی می‌کند…

سایمون؛ مدیر اجرایی «بوتیک فیلم» در مورد آخرین ساخته مانی حقیقی گفته است: «تفریق» فیلمی است که در لبه سنت سینمای ایران قرار دارد، با بعد سیاسی قوی، اما عناصر هیجان‌انگیزی نیز دارد که احتمالاً انتظار ندارید در فیلمی از آن منطقه ببینید.

مدیر اجرایی افزود: این واقعاً فوق‌العاده است که شانس همکاری با توزیع کنندگان برجسته و دوستداران جسور فیلم مانند دیافانا، کینوویستا و سپتامبر فیلمز را برای توزیع فیلم داشته باشید!

«تفریق» محصول مشترک ایران و فرانسه است و توسط «شایسته فیلم» در ایران اکران می‌شود.

نوشته فیلم سیاسی مانی حقیقی در جشنواره تورنتو اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در واپسین لحظات یکشنبه پنجم دی‌ماه، دبیرخانه جشنواره فیلم فجر لیست اسامی فیلم‌های این دوره از جشنواره را منتشر کرد، از میان ۷۴ فیلمی که برای بازبینی به هیئت انتخاب ارائه شده بود، ۲۲ فیلم با نظر اعضای این هیئت به بخش سودای سیمرغ جشنواره راه یافتند که برخلاف انتظار اسامی چند فیلم مهم در این لیست دیده نشد.

در این گزارش قصد داریم به برخی از فیلم‌هایی که متقاضی حضور در این دوره از جشنواره بودند اما بنا به دلایلی انتخاب نشدند، بپردازیم و علت نرسیدن آن‌ها را تشریح کنیم.

«پیر پسر» ساخته اکتای براهنی، «کابل پلاک ۱۰» به کارگردانی نوید محمودی، «جنگ جهانی سوم» ساخته هومن سیدی، «شب، داخلی، دیوار» ساخته وحید جلیلوند، «تفریق» به کارگردانی مانی حقیقی، «برادران لیلا» ساخته سعید روستایی، «مسیح، پسر مریم» ساخته علی جعفرآبادی، «شبگرد» به‌عنوان آخرین ساخته فرزاد مؤتمن از جمله فیلم‌هایی هستند که برخلاف انتظار در این دوره از جشنواره حضور ندارند.

عدم حضور سازمان اوج با رد فیلم «مسیح، پسر مریم»

فیلم سینمایی «مسیح، پسر مریم» به‌عنوان تازه‌ترین اثر سینمایی سازمان فرهنگی هنری اوج و تنها نماینده این سازمان در دوره چهلم جشنواره، به کارگردانی علی جعفرآبادی و تهیه‌کنندگی مهدی فرجی و جلیل شعبانی به فجر راه نیافت.

در خصوص عدم حضور این فیلم، مدیر روابط‌عمومی سازمان اوج در توییتی چنین نوشت: «توصیه کرده بودند فیلم «مسیح، پسر مریم» با موضوع فساد در دوره پهلوی را از جشنواره فیلم فجر خارج کنید چون امکان صدور پروانه نمایش برای این فیلم وجود ندارد؟!

در فرصتی بعد از اتمام مراحل فنی، اکرانی برای اهالی رسانه خواهیم داشت تا خودشان درباره فیلم قضاوت کنند …»

«مسیح، پسر مریم» درامی اجتماعی از دهه ۵۰ شمسی است که قصه‌ای متفاوت را روایت خواهد کرد.

پانته آ پناهی‌ها، امیر نوروزی، بهرام ابراهیمی، پاوان افسر، مهرداد ضیایی، حمید ابراهیمی، گلنوش قهرمانی، منصور نصیری، المیرا دهقانی، الهام شعبانی، نینل یعقوبی، محرم زینال‌زاده، مجتبی لاله‌زاری، یاسر ساغری، مریم ماهور، دریک تکدیان بازیگران «مسیح، پسر مریم» هستند

«برادران لیلا»ی سعید روستایی غایب جشنواره چهلم/ ادعای تازه نوروزبیگی!

فیلم سینمایی «برادران لیلا» سومین ساخته سعید روستایی است که پیش‌ازاین قرار بود برای جشنواره چهلم آماده شود و در این ماراتن سینمایی با رقیب‌های خود رقابت کند. آنچه انتظار می‌رفت حضور «برادران لیلا» به‌عنوان یکی از مهم‌ترین فیلم‌های جشنواره امسال بود که متأسفانه اسم آن را در لیست نهایی ۲۲ فیلم ندیدیم.

سعید روستایی در صفحه اینستاگرام خود در خصوص علت عدم حضورش در این دوره از جشنواره این‌طور نوشت: «فیلم‌برداری «برادران لیلا» همچنان ادامه دارد و امکان اینکه فیلم به این زودی‌ها آماده بشه اصلاً وجود ندارد»

با توجه به سابقه حضور روستایی در جشنواره فیلم ونیز، بعید نیست که او امسال فیلم جدید خودش را برای این رویداد سینمایی آماده کند.

همچنین جواد نوروزبیگی به‌عنوان تهیه‌کننده این فیلم نیز در مصاحبه‌ای عنوان کرده است: «سعید روستایی پیش‌ازاین اعلام کرده بود که فیلم برادران لیلا به دلیل تمام نشدن پروسه فیلم‌برداری کار به جشنواره چهلم نخواهد رسید و همچنان نیز این فیلم درگیر فیلم‌برداری است.»

وی افزود: «در ادوار مختلف جشنواره فیلم فجر، فیلم‌هایم را به دبیرخانه جشنواره رساندم و گاه این فیلم‌ها مورد تأیید هیئت انتخاب این رویداد سینمایی نبوده است، اما در هیچ سالی جشنواره فیلم فجر را تحریم نکرده‌ام.»

این تهیه‌کننده با اشاره به تکذیب شایعه‌های رسانه‌ای رد شدن فیلم توسط هیٲت انتخاب گفت: «در جشنواره امسال نیز علاقه‌مند بودم تا فرم جشنواره را پر کنم، ولی زمانی که فیلم‌برداری کار به پایان نرسیده، بدیهی است که فرم را پر نکنم. نه در این دوره و نه هیچ دوره دیگری، مقابل جشنواره فیلم فجر به‌عنوان مهم‌ترین رکن سینمای ایران نخواهم ایستاد.»

سعید روستایی، برای سومین فیلم بلند سینمایی خود، ترکیبی از بازیگرانی چون ترانه علیدوستی، پیمان معادی، نوید محمدزاده، فرهاد اصلانی و سعید پورصمیمی را گرد هم آورده است.

«تفریق» مانی حقیقی هم نیامد!

با اینکه شنیده‌ها از تحریم شدن فیلم سینمایی «تفریق» ساخته جدید مانی حقیقی حاکی بود اما تهیه‌کننده آن در مصاحبه‌ای اعلام کرده است که رد و تحریمی در کار نیست. مجید مطلبی دراین‌خصوص عنوان کرده است: «در حال حاضر فیلم «تفریق» در مرحله صداگذاری و موسیقی است و زمانی که دبیرخانه جشنواره فیلم فجر فراخوان داد این فیلم آماده نبود و برای همین موضوع این اثر از جشنواره چهلم بازماند.

وی درباره عدم حضور این فیلم در چهلمین جشنواره فیلم فجر اظهار کرد: «همچنان این فیلم در مراحل پست پروداکشن است و خودم به‌عنوان تهیه‌کننده کار هنوز فیلم را کامل ندیده‌ام.»

گفتنی است مانی حقیقی از هنرمندان محبوب جشنواره برلین است و شاید خودش را برای اولین رونمایی از «تفریق» در این فستیوال آماده می‌کند.

نوید محمدزاده و ترانه علیدوستی بازیگران اصلی «تفریق» هستند و برای اولین‌بار در این فیلم در کنار هم بازی می‌کنند.

«پیر پسر» به فجر نرسید

فیلم دیگری که از ایستگاه نهایی جشنواره جا ماند، فیلم سینمایی «پیر پسر» ساخته اکتای براهنی است. این کارگردان پس از اعلام نهایی لیست فیلم‌های حاضر در جشنواره، در خصوص علت عدم حضور فیلمش بیان کرد: «فیلمم با اینکه تدوین هم‌زمان با فیلم‌برداری دارد اما به جشنوارهٔ چهلم فجر نرسید. علی‌رغم تلاش همه‌جانبهٔ گروه تهیه و تولید فیلم سینمایی «پیر پسر» و باوجوداینکه تدوین فیلم به‌صورت هم‌زمان در جریان بود اما همچنان فیلم‌برداری با دقت و حساسیت خاصی که این فیلم طلب می‌کند؛ ادامه دارد.»

این فیلمساز ادامه داد: «با طولانی شدن مرحلهٔ فیلم‌برداری عملاً این فیلم امکان حضور در جشنواره فجر چهلم را ندارد.»

وی در واکنش به حواشی و شایعه‌های ایجاد شده دربارهٔ شرکت نکردن فیلم سینمایی «پیر پسر» در جشنوارهٔ فیلم فجر نیز توضیح داد: «باید اعلام کنم که از سوی پروژهٔ «پیر پسر» هیچ نمونه‌ای از صحنه‌های فیلم و یا هیچ راف-کاتی به دبیرخانهٔ جشنوارهٔ فیلم فجر ارائه نشده است.»

فیلم سینمایی «پیر پسر» به تهیه‌کنندگی بابک حمیدیان به طور هم‌زمان با فیلم‌برداری، توسط هایده صفی‌یاری در حال تدوین است. پیش‌بینی می‌شود فیلم‌برداری این فیلم طی هفته‌های آتی به پایان خواهد رسید و وارد مراحل پساتولید خواهد شد.

حامد بهداد، لیلا حاتمی، حسن پورشیرازی، محمد ولی‌زادگان، بابک حمیدیان، محمدرضا داوودنژاد، رضا رویگری و فهیمه رحیم نیا بازیگران این فیلم سینمایی هستند.

«کابل پلاک ۱۰» آماده نمایش نبود

دیگر فیلم جامانده از کارناوال جشنواره چهلم فیلم سینمایی «کابل پلاک ۱۰» ساخته نوید محمودی است که کارگردان آن از آماده نمایش نبودن و عدم ارائه آن به دبیرخانه چهلمین جشنواره فیلم فجر خبر داده است.

نوید محمودی نویسنده، کارگردان و تهیه‌کننده فیلم گفت: ازآنجایی‌که فیلم‌برداری این فیلم سینمایی همچنان در کشور تاجیکستان ادامه دارد و روزهای پایانی فیلم‌برداری را می‌گذراند امکان ارائه نسخه‌ای از فیلم به دبیرخانه چهلمین جشنواره فیلم فجر برای بازبینی وجود نداشت.

سوگل خلیق، نیلوفر کوخانی و رضا بهبودی به همراه ۱۰ بازیگران افغان و سه بازیگر تاجیک گروه نهایی بازیگران فیلم «کابل پلاک ۱۰» را تشکیل می‌دهند.

پیش‌ازاین حضور الناز شاکردوست، پدرام شریفی، شیدا خلیق و آرمین رحیمیان در فیلم اعلام و نهایی شده بود.

«جنگ جهانی سوم» هم به پا نشد!

در میان لیست غایبین جشنواره یکی از فیلم‌هایی که ممکن بود سروصدای زیادی بپا کند، فیلم تازه هومن سیدی با عنوان «جنگ جهانی سوم» است.

طبق خبرهای منتشر شده، مراحل تدوین یا فیلم‌برداری این فیلم با بازی محسن تنابنده، ندا جبرئیلی، مهسا حجازی، نوید نصرتی، لطف‌الله سیفی و حاتم مشمولی به پایان نرسیده است و در نتیجه اصلا به هیئت انتخاب نشان داده نشده.

«شب، داخلی، دیوار» جالب توجه‌ترین غایب جشنواره فجر

جالب توجه‌ترین غایب جشنواره فجر امسال فیلم «شب، داخلی، دیوار» به کارگردانی وحید جلیلوند است. زیرا بر اساس برخی اخبار فیلم‌برداری این فیلم چند ماه قبل به پایان رسیده و حتی انتظار داشتیم در جشنواره فجر سی‌ونهم آن را تماشا کنیم!

با این حال سازندگان این فیلم هم تصمیم گرفتند اثرشان را به جشنواره فجر عرضه نکنند. با توجه به سابقه جلیلوند شاید رونمایی «شب، داخلی، دیوار» هم اولین بار در‌ ونیز باشد.

از میان بازیگران شب، داخلی، دیوار می‌توان به امیر آقایی، نوید محمدزاده و سعید داخ اشاره کرد.

در خلاصهٔ داستان رسمی فیلم آمده است: «زندگی مردی نابینا به نام علی (با بازی نوید محمدزاده) با ورود نابه‌هنگام زنی متواری، آشفته می‌شود.»

«شبگرد» مؤتمن خط خورد

فیلم سینمایی «شبگرد» به کارگردانی فرزاد مؤتمن نیز با اینکه فیلم‌برداری خود را ماه‌ها است به پایان رسانده است اما در لیست ۲۲ فیلم سودای سیمرغ جشنواره چهلم دیده نشده است.

در این فیلم که توسط بخش خصوصی تولید شده است، امیر آقایی، روشنک گرامی، احسان امانی، مهشید افشارزاده، یاسر جعفری، نازنین صلح‌جو، بهناز پورفلاح، حسین امیدی، شبیر پرستار، شیوا کریمی با حضور پیام احمدی‌نیا و هنرمندی امیرحسین فتحی، به ایفای نقش پرداخته‌اند.

نوشته غایبان بزرگ آماده فجر نبودند؛ دورخیز برای برلین و ونیز؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.