*جناب نعمت الله صحبت را از اینجا شروع کنیم که در قحطی فیلم های خوب و رواج هجویه هایی به اسم کمدی های مبتذل؛ شما ریسک می کنید، سختی را می پذیرید سراغ کار فرهنگی اجتماعی تاثیرگذار با محوریت زن و چالش های درونی او می روید و به آلام و مشکلات او در مواجهه با اجتماع می پردازید که در کمتر فیلمی اینگونه حسی و تاثیرگذار به درونیات یک زن اشاره شده است…

حمید نعمت الله: خوشحالم که چنین نظراتی را می شنوم و باید بگویم که این فیلم تاثیر خوبی روی تماشاگران خصوصا، زنان داشته؛ و البته وقتی پدیده هایی شروع به فراگیری می کند وقت فیلم ساختن درباره آن است. به خصوص درباره موضوعاتی که به ذهن و درون آدمی و چالش های درونی آدمی مربوط می شود. مسایل درونی مسایلی است که با طرح بحث های فرهنگی و نمایش واقعی و همه جانبه آن مسایل و طرح موضع نسبت به آن قدم به راه حل شدن می گذارد. سینما یکی ازین ابزارهای طرح بحث است.

*اما پرسش مهم و اصلی اینجاست که چنین تاکید و پایبندی برعشق که تا مرز نیستی زن سوق داده می شود را ما امروز هم درمیان خانم های جامعه می بینم؟(بدون در نظر گرفتن رواج بی بندباری) چنین شورانگیزی ما را یاد دهه ۵۰، ۶۰ و حتی، قبل تر از آن انداخت … زمانی که دوست داشتن ها کمی حرمت داشت …

موافقم. معتقدم هرچه از گذشته دورتر می شویم به اصالت آن دوران بیشتر پی می بریم حتی احساسات هم در آن زمان رنگ و شمایلی دیگر داشت؛ آنچه که مسلم است در یک رویکرد اجتماعی به این نکته ای که شما می گویید باید پرداخته شود  اما در این فیلم مسئله ما نمایش این مقایسه و تطبیق این دوران با دیگر دوران ها نیست .ما نمونه زنی را ترسیم کردیم که اتفاقی عاشقانه برایش می افتد و سعی کردیم علل و اسباب و زمینه ها و پیامدهای یک رابطه عاطفی بی محاسبه و بدون کنترل را نمایش دهیم. واقعیتش را بخواهید موضوعی که در فیلم «رگ خواب» مطرح شد و آنچه که من از عواطف زنان برداشت کردم عشق و دوست داشتن برایشان خیلی مهم و حیاتی است و این خود می تواند یک مزیت و از یک سو نقطه آسیب پذیری باشد.

*اینکه سطح دوست داشتن خانم ها با آقایان بسیار متفاوت است…

دقیقا! موضوع مهر و عشق برای زنان و مردان کاملا تفاوت دارد و اصلا اغلب مردها بر اساس طبیعت با این شدت اهل رابطه عاطفی نباشند. اما یادگرفتن و درک مقوله دیگری است. آنها می توانند رابطه را یاد بگیرند و احترام عاطفه ای که در برابر آنها وجود دارد را حفظ کنند. احترام نه فقط به معنای تکریم ظاهری. بلکه به معنای فهمیدن عمیق و مستمر. خب وقتی که یک نفر این را نفهمد امکان دارد به طرف مقابل صدمه بزند. بعد در ۵۰ سالگی می فهند که اگر زنم چیزی برایش مهم بود چرا من آن را جدی نمی گرفتم؟ عواطف و احساسات در خانم ها بسیار جدی و حتی در مواقعی حیاتی است و چون جدی و حیاتی است باید درباره آن حرف زد و نکته ها را گفت. زمانی که فیلم را در جمع دوستانه ای دیدیم مردهایی را دیدم که تحت تاثیر قرار گرفته بودندو ابراز ندامت می کردند از رفتاری که در قبال خانم ها داشتند.

*می توانیم بگوییم عصاره زن از محبت و عشق شکل گرفته…

ذات آدمیزاد اصولا با عشق و محبت سرشته شده. و البته شدت و غلظت در میان مرد و زن متفاوت است. در مورد زنان  میزان توجه و تمرکز بر عشق و عواطف قطعا بیشتر است. این چیزی نیست که باعث عدم برابری شود … برابری انسان ها یک مفهوم و تفاوت های آنها یک مفهوم دیگر است و به خاطر حمایت از مفهوم برابری نباید تفاوت ها را منکر شد. در میان مردها هم همین طور برخی از آنها فهمیده تر و یا عاطفی تر و برخی هم مردانی هستند با درک و آموختگی کمتر و عواطف کمتر.

*البته اگر از زاویه دیگر هم به موضوع فیلم «رگ خواب»نگاه کنیم در جامعه فعلی ما حضور چنین مردهایی کم نیست؛نمونه هایی که بعضا خانم از گفت گو هرچند کوتاه با آنها پرهیز دارند ؛صریح بگویم از وجودشان می ترسند…

فیلم می توانند خاصیت آگاهی بخشی و هشدار دهنده را همزمان داششته باشند. ترس شاید لفظی باشد که افراد در برابر آن موضع بگیرند. خب عبارت احتیاط را استفاده می کنیم. اما باز فرقی نمی کند. این ترس و احتیاط ها همیشه باعث خشونت که نیستند باعث حفظ فاصله می شوند. حفظ فاصله ای که می تواند فرصت بررسی باشد. رابطه عاطفی چنان ارزشمند است که باید برای آن دقت کرد. همیشه رخ دادن رابطه نیست که محترم است. احترام آن هم سرجای خودش. اما نفس بذل و خرج کردن عاطفه هم احترام دارد. برای این خرج کردن باید مواظبت کرد. به احترام این خرج کردن باید مواظب باشد. فیلم ها می توانند داستان هایی با ماندگاری بالا بسازند که مثل حکایت ها در یادها بمانند. مثل ضرب المثل هایی که یاد آدم ها می ماند و باعث درنگ آنها می شود.

*روحیه زنانه ای که بر فیلم حاکم است مشخص می‌کند نویسنده فیلم‌نامه خانم است؛کما اینکه فیلم«آرایش غلیظ» داستان مردانه ای داشت… از نحوه شکل گیری همکاری با خانم بیات(همسرتان) برایمان صحبت می کنید؟

از مدتها قبل من و خانم بیات دوست داشتیم با هم کار کنیم که در سینما این اتفاق برایمان نیفتاد. یا موضوعات پیشنهادی من برای ایشان جذاب نبود و یا من با سوژه های که ایشان مدنظرشان بود موافق نبودم. اما همیشه فکر می کردم و یقین داشتم که ایشان باید داستانی راجع به زنان  بنویسد چون در این مورد کار کرده، تحقیق داشته و اصلا، حس زنان را بیشتر می شناسد و این حیطه را دوست دارد. تا اینکه من ایده فیلم «رگ خواب» را به ایشان پیشنهاد دادم؛ در همین حد پیشنهاد و از این جای ماجرای به بعد به عهده خودشان بود.

*فیلم «رگ خواب» را بدون حضور معصومه بیات هم می شد تصور کرد؟

راستش خودم بلد نبودم این داستان را بنویسم اما زن داستان همین آدمی بود که من می خواستم که خانم بیات با نگاه درستش آن را شکل داد.

*زمان فیلمبرداری خانم بیات سر صحنه حضور داشتند؟ بیشتر نظرم در مورد جنس بازیگری زن داستان و انتقال حس زنانه است.

خیر. ایشان سرفیلمبرداری نبودند. ما در طول فیلمبرداری فیلم اصلا یکدیگر را ندیدیم و بیشتر با تلفن با هم حرف می زدیم و یا از طریق تلگرام ارتباط داشتیم. حضور فیلمنامه نویس در موارد معدودی ضروری است. مثلا در دوران پیش تولید شاید فیلمنامه نویس حضور ضروری تری داشته باشد. تا مثلا بیایید بازیگران را ببیند و با آنها صحبت کند و نظراتشان را بشنود و یا مثلا در جلسات صحبت درباره نقش حضور داشته باشد و یا لوکیشن ها را ببیند. اما زمان فیلمبرداری فقط در حال فیلمبرداری هستیم و اگر فیلمنامه نویس بیاید صرفا یک تماشاچی است. خیلی مفید تر است که او هم همزمان در محل کار خودش به ارتقا متن و احیانا دیالوگ ها و صحنه ها فکر کند.

 *جناب نعمت الله به بازیگر دیگری غیر از لیلا حاتمی در سن پایین تر برای بازی در نقش مینا فکر نکردید؟ مثلا ترانه علیدوستی …

خیر. چون معتقدم آن فیلم دیگری می شد که اتفاقا خوب بود ولی نظر من نبود. چون اگر سن پایین تر انتخاب می کردم انگار راجع به مورد بخصوصی حرف می زنم اما در این فیلم داستان زن مطلقه ای که کمی هم از سنش گذشته باشد.

*در برخی فیلم های شما تعدادی بازیگران (به لحاظ همکاری مجدد) تکرار می شوند … این همکاری به علاقه شما برمی گردد یا توانایی بازیگران؟

به خاطر اینکه عرصه بازیگری سینمای ایران عرصه کوچکی است و این خود دردسر بزرگی است.

*چطور؟ یعنی تعداد بازیگران قدرتمند سینمای ما کم است …

هم قدرتمند هم محبوب و هم مناسب برای کارکردن تعدادشان واقعا کم است و این را خیلی جدی می گویم که تعداد بازیگرانی که فیلم شما را از سوت و کوری در بیاورند (منظورم بازیگران بفروش نیستند!) تعدادشان خیلی کم است.

*علاقه ای به سینمای سوت و کور ندارید؟

ما برای اینکه فیلم دیده شود فیلم را می سازیم نه برای اینکه دیده نشود. نمی توانیم با خلقیات و تمایلات عموم  تماشاچیان دعوا داشته باشیم و بگوییم : شما اشتباه می کنید به هنرپیشه معروف اهمیت می دهید . الاو بلا باید به آدم غیرمعروف بها بدهید. این یک واقعیت است و البته سینما باید افراد تازه را به مرور معرفی کند تا جمعیت بازیگران مطرح و محبوب و قوی زیاد شود. این هم برای اقتصاد تولید مهم است و هم باعث تنوع فیلم ها می شود. الان سن کاراکترهای فیلم ها دارد با سن هنرپیشه ها تنظیم می شود. تا زمانی آنها جوان بودند سینما به جوان ها می پرداخت حالا که میانسال شده اند به میانسالی می پردازد. خب این تنوع تولیدات را تحت تاثیر خودش قرار می دهد و یا کیفیت را پایین می آورد و مجبوریم بازیگر ۴۵ ساله را با گریم تبدیل به جوان بیست و پنج ساله کنیم.

*ولی خیلی از کارگردان ها هستند که با فیلم های سوت و کور بدون بازیگران استار توانایی خود را در کارگردانی نشان دادند… فیلم های به اصطلاح جشنواره ای ..

بله. اساسا ساخته شدن چنین فیلم هایی هم برای سینمای ایران لازم و ضروری  است. منکر ساخت چنین فیلم هایی نمی شوم. در این فیلم ها دست کم عوامل ورزیده تر می شوند و این باعث همان توسعه نیروی انسانی کارآمد می شود که عرض کردم.

*شما به چنین فیلم هایی که ساختار تجربی دارند علاقه ای ندارید؟

اتفاقا خیلی ها فیلم «آرایش غلیظ» را نمونه یک فیلم تجربی می دانند.اما به عقیده من تجربی بودن و تجربی کار کردن به قیمت اینکه فیلمم توسط مردم دیده نشود نمی پسندم ودوست ندارم. اگر هم بخواهم فیلم تجربی بسازم اول مخاطب در نظرم می آید؛ به عبارتی از ابتدای ساخت فیلمم به مخاطب فکر می کنم و تمام تلاشم را می کنم تا پایان فیلمم مخاطب را به همراه داشته باشم. به هر حال مخاطب برای شخص خود من خیلی مهم است.

*و نکته مهم دیگر اینکه شما در کنار بازیگران استاری که در فیلمتان استفاده می کنید از تعدادی هنرپیشه هایی که اتفاقا توانایی خوبی در بازیگری دارنداستفاده می کنید اما بنا به دلایلی در حاشیه قرار می گیرند. 

اینجا با اعتراض این مطلب را می گویم کسانی که کستینگ فیلم ها و سریالها را می چینند انتخابهایشان ابتدایی و سطحی است . وقتی وارد اتاق برخی تهیه کنندگان می شویم تهیه کنندگانی را می بینیم که مجله های هنری را ورق زده و تنها اسم چهار بازیگر را می آورند و جالب تر اینکه وقتی با آنها هم صحبت می شویم متاسفانه از تاریخ سینمای ایران هیچ چیز نمی دانند. اوضاع بسیار وخیم و عجیب و غریبی که بعضا وحشت می کنیم. به جرات می توانم بگویم خیلی از این تهیه کننده ها حتی یک فیلم بهرام بیضایی را ندیدند و وقتی از فیلم های  ایشان صحبت می شود اظهار بی اطلاعی می کنند.

*و چنین افرادی مسئولیت انتخاب بازیگران را برای فیلم ها به عهده دارند…

نقش ها را بین پنج تا شش بازیگر تقسیم کرده هی مدام از این سریال به آن سریال …

*اما انتخاب کوروش تهامی، لیلا موسوی، غزاله جزایری و حتی در فیلم«آرایش غلیظ» جمال اجلالی؛ که اتفاقا، خوب از پس نقششان بر آمدند و در جای خوبی هم قرار گرفته اند نشان از این اندوخته قوی سینمای ایران است.

من با قاطعیت می گویم اگر یکسری از تهیه کنندگان ما از این بازیگران توانمند استفاده نمی کنند از بی سلیقه گی محض آنهاست و با این کارشان هم به سینما و هم به تلویزیون ما آسیب می رسانند.  از این جهت که نقش بین چند نفر بازیگرخاص تقسیم می شود و و تعدادی بازیگر محبوب که کارشان را خوب بلد هستند در خانه بیکار می مانند و افسرده می شوند . این تهیه کنندگان هم معادله ساده بین  بازیگر روی بورس و و بازیگر  محبوب را از هم تشخیص نمی دهند. بازیگرانی هستند که روی بورس نیستند اما محبوبیت دارند. آنها خودشان یک سرمایه محسوب می شوند. به هرجهت من معتقدم باید از کل ظرفیت سینمای ایران استفاده کرد و از همه همکارانم دعوت می کنم به مهارت و تجربه بازیگران بها بدهند از هنرپیشه های که بیکار در خانه نشسته اند استفاده کنند کسانی که  هم توانایی وهم استعداد دارند و هم محبوب هستند .

*جناب نعمت الله نکته دیگر اینکه در کلان شهری همچون تهران که اصولا آدم ها از تجربیات هم استفاده می کنند زنی بعد از تجربه طلاق آن هم در دهه چهارم زندگی چقدر می تواند درگیر احساسات شود و اساسا موضوع فیلم شما چقدر با واقعیت می تواند تطبیق داده شود؟

خیلی زیاد می تواند اتفاق بیفتد. در دهه پنجاه و شصت هم آدم ها می توانند عاشق شوند و حتی گول بخورند. در شهر تهران هم زن قالتاق داریم و هم زنان مومن و صادق. هم زنان احساساتی داریم و هم منطقی. واقعا نمی فهمم مگر دهه چهارم زندگی چه خبر است؟ وقتی مردی وارد زندگی زنی می شود که اینچنین از او حمایت می کند کار و زندگی برای او فراهم می کند من هم زن بودم عاشقش می شدم. نمونه چنین آدم هایی زیاد است.

*اما نکته دیگر اینکه وقتی به اواسط فیلم می رسیم کمی داستان از ریتم می افتد و آن شور و هیجان ابتدایی کار را ما شاهد نیستیم.گاها، در نقدهایی هم که می خواندم به این موضوع اشاره شده بود.

چون مطمئنم که قصد دروغ گفتن ندارید می گویم حتما همینطور است که شما می گویید.

*به اواسط  فیلم که می رسیم کمی خستگی و خواب آلودگی احساس می کنیم…

کاش زودتر می گفتید(می خندد) این اظهار نظر قطعا حق تماشاگر است و این اشکال ممکن است به فیلم وارد باشد. نمی خواهم توجیه کنم اما اغلب فیلم ها اصولا خواه ناخواه وقتی تغییر جهت می دهند از دقیقه هفتاد برای دقایقی با افت ریتم مواجه می شوند اما بهترین فیلم ها نباید برای تماشاگر خسته کننده باشد و قطعا باید برای آن فکری کرد.

* موسیقی یکی از ارکان اصلی فیلم«رگ خواب» بود که با هیجانات مینا در طول داستان پیش می رفت. بدون شک همکاری با سهراب پورناظری و همایون شجریان یکی از محاسن این فیلم بود که در فیلم «آرایش غلیظ»هم نمونه آن را شاهد بودیم…

با آقای سهراب پورناظری سالهای سال و با آقای همایون شجریان از چند سال پیش رفیق هستیم. این دوستی به نظر من بسیار تاثیرگذار است. وقتی از روز اول در جریان کار هم هستیم خود به خود توانایی هم را می شناسیم و به هم در جهت مطلوب کمک می کنیم. یک چنین همکاری دوستانه ای به نظرمن بسیار خوب است.

* شاید سالار عقیلی هم تمایل داشته باشد با شما همکاری کند؟

چه اشکالی دارد. اگر دوست بودیم و قسمت بود  حتما با هم کار می کردیم و این خیلی هم خوب است.

*پس بپذیریم که در سینما رفیق بازی در طول کار حرف اول را می زند..

… حتی اگر من هم روالم را بر رفیق بازی تام و تمام گذاشته باشم این یک مثال را که نباید مصداقی برای تعمیم دادن کرد و باید بگویم کاملا با شما مخالفم. این اصلا اسمش رفیق بازی نیست. ارتباط دوستانه و اینکه ما توانایی های هم را می شناسیم و با هم کار می کنیم اسمش ارتباط دوستانه است. رفیق بازی بار منفی دارد که ارتباط دوستانه ندارد. ما بر اساس رابطه کارمان را شروع نکردیم. در این فیلم با کوروش تهامی و توانایی هایش بیشتر آشنا شدم. قطعا از توانایی دیگر او در طول این فیلم استفاده می کنم. دوستی سالم و ارتباط دوستی تعریف کاملا جداگانه ای با رفیق بازی دارد.

*برای ساخت موسیقی چقدر تجربیاتتان را با هم به اشتراک می گذاشتید؟

طبعا وقتی من فیلمی می سازم پیشنهاد جدید و فکر جدید برای دوستانم دارم. آنها قبلا دونفری با هم موسیقی می ساختند اما من به عنوان نفر سوم با فیلمم  به جمع آنها اضافه می شوم ،هم من آنها را در جریان توانم و اندیشه هایم می گذارم و من هم از پیشنهادات آنها استفاده می کنم.

*جناب نعمت اله این بخش مصاحبه کمی از تکنیک فاصله بگیریم .اما از آنجایی که  بنای اصلی فیلم نامه این فیلم از احساس یک زن نشات گرفته . دوست دارم اینجا کمی از پشت صحنه و از لحظاتی که حس فروپاشی بر مینا حاکم می شود و در نهایت در خیابان می افتد برای ما صحبت کنید و از چگونگی حالات لیلا حاتمی در شمایل این کارکتر.

(کمی فکر می کند) بعضی روزهای فیلمبرداری حالمان به لحاظ شرایط کاری خوب است و بعضی روزها خیر. یادم می آید آن روز اصلا حالم خوب نبود چون شرایط مالی خوبی نداشتیم و هوا هم به شدت سرد بود. همه سردمان بود . لیلا حاتمی هم از سرما خیلی خسته شده بود. آن روز هوا بارانی نبود وما روی صورت لیلا حاتمی  گل و لای و آب می ریخیتم تا با صحنه های قبل هماهنگ شود. علی رغم اینکه صحنه  بازی خانم حاتمی چندین و چند بار تکرار می شد؛ روی صورت لیلا گل و لای زیادی می ریختند که برای من راضی کننده نبود .

*از این همه تکرارصحنه  و سردی هوا و گل و لای ؛لیلا حاتمی شکایتی نمی کرد؟

(می خندد) خیلی خسته شده بود و به عوامل می گفت  با بیل روی من گل و لای بریزید شاید نعمت اله به این پلان رضایت دهد.

*سوای از سوءتفاهم بوجود آمده میان ایشان و همکارانمان ؛ اصالتی که لیلا حاتمی در وادی بازیگری دارد و از خانواده اصیلیست بسیار قابل توجه است.

بله. به معنای واقع کلمه ایشان باارزش هستند و در این فیلم هم نهایت همکاری را با ما داشت .بعد از چند بار گفت گویی که با هم داشتیم شکل گیری کاراکتر مینا کاملا بر عهده خودش بود.

*بخش های تک گویی و یا به عبارتی مونولوگ مینا بیشتر در نشان دادن آلام او در طول فیلم کمک می کرد…

من معتقدم وقتی فیلمی راجع به یک آدم و احوال او سخن می گوید واگویه کردن کمک خوبی برای نشان دادن احوال اوست . راستش را بخواهید احساس کردم در زندگی عادی همه ما واگویه زیاد داریم.

*زیاد پیش می آید که در دل با خودمان حرف می زنیم.

بله رفتار آشنا و خصوصیات بارز همه ما آدم هاست.

*در خصوص پایان بندی فیلم از زاویه دیگری هم به ماجرا  نگاه کنیم ؛قسمتی که مینا بالای تپه می رود می شد پایانی بر این قصه باشد،اما وقتی او به خانواده رجوع می کند و… کمی از بار اندوه در پایان کاسته می شود..

تعمدا می خواستم در پایان بار غم و اندوه داستان  کم شود. اجازه دهیم فیلم جایی که پیام خود را انتقال می دهد تمام شود نه در اوج هیجان. اگر داستان «رگ خواب»در اوج هیجان تمام می شد پیام بدی منتقل می کرد و برای من پیام این فیلم بسیار مهم بود. یک جایی هست در مورد دختر فراری صحبت می کنیم آنجا باید به مخاطب نهیب بزنیم که فرار ترسناک و ویرانگر است و عاقبت شومی دارد. خب طبعا آنجا برابر واقعیت عاقبت یا فرجام داستان می تواند نزدیک به این شومی یا اشاره به این شومی باشد. اما در این فیلم راجع به زن مطلقه ای  حرف می زنیم که دچار چالش احساسی شده و ما در آخر کار به او می گوییم برگرد به خانواده. علاقه ام این بود که پایان کار را شورانگیز تمام کنیم تا ناامید کننده و پلشت و مجنون کننده . اینکه می شود غرق شد اما دوباره سر برآورد. واقعیت این رابطه ها در اغلب موارد اینگونه است. اما خاطراه تلخ رابطه و عمر تباه شده به هر حال با آدم می ماند.

*با توجه به اینکه  فیلمسازان از وقایع اجتماعی روز متاثر هستند؛فیلم های شما چقدر وابسته به جریانات روز است؟

قطعا از جریانات روز تاثیر می گیرد . فیلم «رگ خواب»  در عین حالی که درونیات یک زن درد کشیده را نشان  می دهد از منظر اجتماعی هم بسیار قابل بررسی است. من معتقدم فیلم ها سطح های مختلفی دارند و از سطوح مختلف قابل بررسی است. هم به لحاظ بحران عاطفی، هم از جهت مسیر شناختی که مینا طی می کند و هم واکنش مردها  به این فیلم ،«رگ خواب» قابل گفت و گو است و سطوح مختلف آن را نشان می دهد.

*آقای نعمت اله با شفیعی تهیه کننده فیلم «شعله ور» در رودربایست قرار گرفتید که این فیلم را ساختید؟

چه رودربایستی ؟ من فیلمنامه شعله ور واقعا دوست دارم .

*از این جهت که به پیوست فیلم ساختن آن هم از حمید نعمت اله که بین فیلم های سینمایی اش  حداقل چند سالی فاصله می افتد کمی دور از ذهن بود..

قرار بود فیلم «شعله ور» را ابتدا بسازیم که بنا بر دلایلی تولیدش به تاخیر افتاد و بلافاصله شرایط  ساخت فیلم «رگ خواب» فراهم شد. اگر فیلم نامه خوب باشد قطعا بین کارهایم فاصله نمی افتد . عدم فیلم نامه مطلوب است که شرایط فیلمسازی را سخت می کند. والا چه چیزی سرگرم کننده تر از فیلمسازی.

* داستان «شعله ور» متفاوت از دیگر ساخته هایتان است؟

قصه این فیلم در مورد آدمی است که مشکل منزلت و جایگاه اجتماعی دارد و با عصبانیت به اطرافیان خود نگاه می کند.

*فیلم های  شما همواره با تحسین و تمجید منتقدین همراه بوده و بعضا جوایزی را هم برای شما از جشنواره های مختلف به همراه دارد . چنین تعریف هایی باعث وسواس در کار کردن برای شما نمی شود؟

راستش را بخواهید آنقدر وسواس و حساسیت روی ساخته هایم دارم و آنقدر مراقبم که کار بدی نسازم که فرصت فکر کردن به این جوانب را ندارم. همه کارهایم چه تله فیلم یا حتی تیزر تلویزیونی که بخواهم بسازم با وسواس کار می کنم .

*اشاره به ساخت تله فیلم کردید؛این سوال  برای من پیش آمد در شرایطی که بسیاری از همکاران شما از تلویزیون دوری می کنند و خود را «تافته جدا بافته» می دانند اما شما اینگونه عمل نمی کنید…

مگر می شود از تلویزیون دل کند. افتخار می کنم که تماشاگران سریال با تله فیلم هایم از جمله مجموعه تله فیلم های بیا از گذشته حرف بزنیم حاج خانم هایی امثال مادر بنده هستند. من عاشق اینم که برای امثال مادرم سریال و تله فیلم بسازم. وقتی از راه پله منزلم بالا می روم  صدای قاشق و چنگال مردم را می شنوم که شام می خورند و صدای سریالم پخش می شود حالم خوب می شود.به نظر من آنهایی که خود را تافته جدا بافته می دانند بی سلیقه گی می کنند.

*اجازه بدهید؛برای گزارش میزان مخاطب سریالهای تلویزیونی در ماه رمضان با بسیاری از همکارهای شما که اتفاقا می شناسید تماس گرفتم و حتی منتقدینی که ادعای نوشتن در مجلات تخصصی را دارند اما با قاطعیت همه آنها به من گفتند که ما اصلا تلویزیون نگاه نمی کنیم…اما شما مرزها را می شکنیدو در حالیکه فیلم تحسین برانگیز «رگ خواب»را بر پرده سینماها  دارید اما به یکباره برای تلویزیون تله فیلم می سازید…

شاید دلیل این باشد که خیلی از همکاران من با سیاست ها و سیاست گذاری تلویزیون مشکل دارندو یا ممکن است مشغولیت در سینما را ترجیح دهند. اما صحبت من این است که مثلا من نجار یا نانوا اگر هم اعتراضی داریم نباید از سرویس دادن به مردم خودداری کنیم.به عنوان نمونه به مردم نان نرسانیم یا کارهای نجاری آنها را انجام ندهیم چون اعتراض داریم؟ باید به مردم در مشاغلی که هستیم سرویس دهیم اما اعتراضمان هم پابرجا.

*اشاره کردید به خانواده و علاقه ای که به کیان خانواده دارید…این حرمت از کجا نشات می گیرد؟

خانواده برای من مهمترین چیز است. این نهاد محل بزرگترین و عمیق ترین بده بستان های عاطفی است. با فواید اجتماعی و استحکامی هم که به جامعه و امنیت می دهد هم حتما آشنایید. خانواده بهترین و عقلانی ترین انتخاب است. ممکن است پرزحمت و حتی پرمخاطره باشد. اما چون بهترین است پس طبیعی است که باید میل به آن داشته باشیم. البته می توانیم آن را انتخاب نکنیم اما خب این یعنی چیزی که از همه درجه یک تر است را از توی ویترین انتخاب ها برنداشته ایم. انتخاب های دیگر غیر خانواده در انواع انتخاب رابطه، انتخاب های پایین تری هستند.

*از اقتصاد سینما و گردش مالی آن هم صحبت کنیم و آسیبی که فیلم ها از وضعیت گیشه سینمای ایران می بینند.بعضا فیلم هایی در صدر فروش قرار می گیرند که خود فیلمسازان هم می دانند که جز ابتذال چیزی را در سینمای ایران رواج نمی دهند..

به نظر من وقتی فیلمی پرفروش می شود این اتفاق و خبر خوب برای سینمای ایران است؛سالن داران شهرستانی چراغ سینمایشان روشن می شود و.. اما وقتی این گیشه خوب جای خوشحالی دارد که فیلم ها شرافتمندانه بفروشند؛ وقتی ما جنس بنجل تحویل مردم می دهیم و سر مردم کلاه می گذاریم این جای چه خوشحالی دارد؟ درواقع این فیلم ها به خاطر جذابیت بصری یا فیلم نامه یا عناصر دیگر پرفروش نمی شوند یا این فیلم ها حاصل ذوق و قریحه فیلمساز نیست حاصل کلاهبرداری است حاصل سو استفاده از مردم است.

نوشته گیشه خوب وقتی جای خوشحالی دارد که فیلم‌ها شرافتمندانه بفروشند/ خانواده برای من مهمترین چیز است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اما این بار داستان قاچاق فیلم از طریق دیگری صورت گرفت. ساعد سهیلی فرزند این کارگردان مدعی شد نسخه ای که در بازار قاچاق موجود است همان نسخه ای است که برای بازبینی به صدا و سیما عرضه شده و روی آن نوشته شده «جهت بازبینی». نکته ای که ساعد سهیلی به آن اشاره کرد بعد از گذشت چند روز با کوچکترین واکنش مسئولان صدا و سیما همراه نبود و این خود دلیلی شد بر صحت این ادعا.  فیلمی که هنوز اکران آن در تهران به پایان نرسیده و قرار بود از این پس نمایش های جهانی خود را آغاز کند؛ اما به یکباره در پی تکثیر غیرقانونی نسخه فیلم اعلام می شود که نسخه اوریجینال فیلم شنبه آینده در سطح شهر توزیع می شود.

سعید خندق آبادی: نسخه قاچاق فیلم «گشت ۲» جلوی اکران جهانی فیلم را گرفت

سعید خندق آبادی مدیرعامل موسسه هنرهای تصویری سوره در این مورد گفت: به نظر من عزم جدی بوجود آمد تا مقابل فروش بالای این فیلم گرفته شود وگرنه هنوز اکران این فیلم در ایران تمام نشده و قرار بود اکران جهانی این فیلم آغاز شود.از رسانه ملی چنین اشتباه آشکاری بعید بود.

وی ادامه داد: برای من این جالب بود که ما رایت ویدئویی این فیلم را خریدیم و پیش پرداخت هم به تهیه کنندگان این فیلم دادیم از این فیلم  یک نسخه در اختیار نداشتیم اما سازمان صدا و سیما که داعیه امنیت دارد اینگونه با سرمایه اشخاص بازی کرده و قدرت نگهداری از یک نسخه فیلم را ندارد و نکته بسیار جالب تر اینکه الان تلویزیون برای فیلمی که اکرانش تمام شده تیزر تبلیغاتی پخش می‌کند. من نمی دانم این تیزر در حال حاضر چه سودی به حال فیلم خواهد داشت؟

خندق آبادی گفت: علاوه بر اینکه نسخه قاچاق فیلم، لطمه بزرگی به اکران جهانی این فیلم وارد کرد هم به موسسه هنرهای تصویری سوره آسیب وارد کرد و هم، باعث شد نسخه ویدئویی اصلی فیلم زودتر از موعد و شنبه هفته آینده (۶ خرداد) در تهران و شهرستان ها منتشر شود.

وی ابراز امیدواری کرد : از آنجایی که فیلم با هزینه شخصی سازندگان فیلم ساخته شده حداقل مردم نسخه اصلی و با کیفیت آن را تهیه کنند.

سعید سهیلی: دوست دارم بدانم از قاچاق این فیلم چه هدفی را دنبال می کردند

سعید سهیلی در همین زمینه به سوره سینما گفت : ده روز است که از هشت صبح تا هشت شب با همکاری صمیمانه پلیس فتا پیگیر قاچاق فیلمم هستم و بسیار مصرم که به سرمنشاء و کسی که باعث انتشار این نسخه ها در سطح شهر و اینترنت شده برسم .

وی گفت: با تلاش و همکاری بالای پلیس فتا هم با افراد منتشر کننده فیلمم در شبکه های مجازی و اینترنتی برخورد شدیدی شد و هم تقریبا در سطح شهر نسخه های قاچاق فیلم جمع شد.

کارگردان فیلم «گشت ۲» با بیان اینکه می خواهم بدانم کسی که فیلمم را قاچاق کرده چه هدفی را دنبال می کرده گفت: فیلمی که از صدا و سیما قاچاق شده هم به آبرو و اعتبار  این سازمان لطمه وارد کرده ، هم به امنیت سینما ضربه زده هم به سلامت جسم و روح من آسیب زده ؛ بالاخره برای ریشه کن شدن مشکلات و معضلات همیشه یک نفر باید قربانی شود اشکالی ندارد فیلم من و من قربانی شویم اما امیدوارم از این به بعد کمی سینمای ایران نفس بکشد.

وی گفت: اگر هزار نفر هم در این جریان بازداشت شوند من راضی نمی شوم چراکه برای من مهم فقط نفر اصلی است تا از بقیه افراد رفع اتهام شود.

بنا براین گزارش در این میان جامعه صنفی تهیه کنندگان  به ریاست سید ضیا هاشمی  در پی انتشار این اخبار بیانیه ای  با این موضوع منتشر کرد که : در پی مذاکرات و هماهنگی به عمل آمده با مدیرکل محترم بازرگانی صدا وسیما جناب آقای عباس مهدوی مهر مقرّر گردید کلیه تهیه کنندگانی که تقاضای پخش تیزر فیلم سینمایی خود را در رسانه ملی دارند و تمایل ندارند نسخه‌ای از فیلم‌شان به صورت امانت در واحد بازرگانی بماند می‌توانند در روز جلسه شورای بازبینی نسخه‌ فیلم را جهت نمایش همراه خود بیاورند. این تصمیم اقدامی برای حفظ و حراست از آثار سینمایی خواهد بود.

نوشته مدیرعامل موسسه هنرهای تصویری سوره: از رسانه ملی چنین اشتباهی بعید بود/ سعید سهیلی: باید به نفر اصلی قاچاق فیلم برسم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

گفت و گوی سوره سینما را با وی از نظر می گذرانید:

*خانم قلاتیان؛ اصالتا اهل بوشهر هستید؟

خیر.

*تمام طول مدتی که فیلم را می دیدم فکر می کردم بوشهری هستید.

بوشهری نیستم (می خندد) فقط یک بار زمانی که بچه بودم؛شاید پنج سالم بود به بوشهر سفر کردم.

*بعید می دانم پیش ازاین با احسان عبدی پور همکاری کرده باشید؟

خیر.همکاری نداشتیم؛اما سابق بر این در دانشکده سینما و تئاتر هم دانشگاهی بودیم ؛قبل از همکاری تنها فیلم «تنهای تنها تنها» به کارگردانی ایشان را دیده بودم ضمن اینکه خانم خسروی طراح گریم این فیلم را هم از قبل می شناختم،

*چقدر فیلم نامه با سلیقه شما جور بود؟

راستش وقتی فیلم نامه به من پیشنهاد شد خیلی فرصت بحث و تبادل نظر نداشتم ولی قصه کار را دوست داشتم.

*فرصت نداشتید از چه نظر؟

من آخرین نفری بودم که به گروه اضافه شدم.دو روز فرصت تصمیم گرفتن برای نقش داشتم و پس فردای قرارداد به بوشهر عازم شدیم و جالب اینکه بدانید اولین نفری بودم که مقابل دوربین رفتم.

*در چنین فاصله زمانی کوتاهی نگران چگونگی ایفای نقشتان نبودید؟

خیلی نگران بودم؛باور کنید من در عمرم بوشهری صحبت نکرده بودم. در طول مدت فیلمبرداری همواره استرس با من بود که نکند نتوانم خوب لهجه بگیرم!اما از جهت دیگر چون نویسنده و کارگردان کار اصالتا اهل بوشهر بود این دلگرمی برای همه ما بود و مدام از او کمک می گرفتیم.

*برای اینکه با لهجه بوشهری صحبت کنید چقدر تمرین داشتید؟

دیالوگها را با کارگردان هماهنگ می  کردم ؛صدایم را ضبط می کردم و مدام در طول شب و حتی در ماشین که می نشستم دیالوگها را تمرین می کردم. راننده سرویس پیرمرد مهربانی داشتیم که من مدام با او  بوشهری صحبت می کردم  و از او هم حتی کمک می گرفتم.

*فکر می کنم از آنجاییکه ریشه بازیگری شما در تئاتر است در این فاصله کم به راحتی توانستید نقش را بپذیرید.

به نظر من یک بازیگر در هر شرایطی باید منعطف باشد ؛چه تئاتر یا که سینما، چون شرایط خبر نمی کند. تا روز قبل از اینکه من به پروژه «تیک آف» بپیوندم نزدیک به چهل روز در نقش دختر روسی با موهای طلایی و چشمان آبی با گریم سنگین ظاهر شدم و بعد به فاصله دو روز نقش یک دختر بوشهری را باید بازی می کردم.

*با نقش «مسیح» در این فیلم ارتباط خوبی برقرار کردید.کمی از شکل گیری این نقش برایمان توضیح می دهید؟

من اینجا از خانم خسروی طراح گریم فیلم تشکر و قدردانی می کنم که تاثیر بسزایی در به ثمر نشستن نقش مسیح داشتند .کمی گریمم سنگین بود اما متفاوت و مرا برای نقش آماده می کرد. از جهت دیگر خودم را کاملا در اختیار مسیح داستان قرار داده  بودم و باورش داشتم و نکته جالب برایم این بود که بعضی از مردم بوشهر که ما را در لوکیشن مشغول کار می دیدند گمان می کردند من بوشهری هستم و هر چه توضیح می دادم قبول نمی کردند.

*چطور؟

به عنوان مثال وقتی لباس پرستار در بیمارستان تنم بود و قرار بود مقابل دوربین بروم مریض هایی که به  بیمارستان می آمدند یا مردم عادی از من در مورد بیماریشان سوال می پرسیدند و هرچه که من به آنها می گفتم بازیگرم باورشان نمی شد؛همانجا احساس خوشحالی کردم و نفس راحتی کشیدم از اینکه به عنوان یک دختر بوشهری باورم کردند .

*چقدر تمرین داشتید؟

اصلا تمرین نداشتیم. من امروز قرارداد بستم و پس فردا جلوی دوربین بازی داشتم. فرصتی برای تمرین و دور خوانی نداشتم  اما بیشترین تعاملم با کارگردان بود.

*برای ایفای نقش دستتان باز بود که بداهه داشته باشید یا اینکه کاملا مطابق با خواسته کارگردان پیش می رفتید؟

بداهه که اصلا نداشتیم و کاملا مطابق با خواسته کارگردان پیش می رفتیم.

*از این جهت می گویم که پگاه آهنگرانی در مصاحبه ای گفته بود که چون کار تولید بومی بود خودشان را با خواسته کارگردان مطابقت می دادند.

کاملا همینطور است. البته آنها از یک ماه قبل بوشهر رفته بودند و از نزدیک در فضای کار قرار داشتند اما من اولین بار بود که در فضای کار قرار می گرفتم و بلافاصله  هم جلوی دوربین رفتم .فرصت یادگیری آنچنانی لهجه را نداشتم.

*با اینکه فرصت مانور بازی روی همه بازیگران کار بود اما روان بودن بازی شما کاملا به چشم می آمد.

البته که نظر لطف شماست. اما من طبق خواسته کارگردان پیش می رفتم چون خودش بوشهری بود بهترین منبع و الگو برای همه ما به حساب می آمد. چند بار با او لهجه را چک می کردم ولی باز با اینحال برای اطمینان خاطر بیشتر و اینکه نکند آقای عبدی پور به خاطر مشغله کاری حواسش نباشد با  راننده سرویس و دیگر عوامل فیلم که بوشهری بودند هم چک می کردم(می خندد) خاطره ای هم که در طول کار دارم اینکه یکبار لهجه فیلمم را در پلان با عوامل صحنه چک کردم که آنها مرا به لهجه غلیظ بوشهری راهنمایی کردند اما وقتی با آقای عبدی پور هماهنگ کردم خندید و گفت به این غلظت نمی خواهم که لهجه داشته باشید. این جوانها روشنفکر و امروزی هستند با نسل گذشته فرق دارند.

*البته شاید شما در مقام بازیگر نباید پاسخگوی این سوال ما باشید اما برای من این سوال وجود داشت که «تیک آف» قرار است از چه مشکلات جوانان برای مردم صحبت کند؟

این فیلم قرار نبود مشکلات جوانان را بازگو کند؛ بلکه در این فیلم شاهد  برهه ای از زندگی چهار دختر و پسر جوان هستیم  که به سمت و سوی غریبی سر کج می کنند .ازابتدای فیلم کاملا مشخص است  که این چند جوان زنده و بشاش نیستند همچون مرده متحرکی که نفس می کشند تا اینکه شیرزاد به جمع آنها اضافه می شود و آنها به واسطه شیرزاد کوک می شوند تا از عقده های چند ساله شان کام بگیرند.

*اما متاسفانه علی رغم بازی های خوب؛نمی توانم حرف این جوانها را به عنوان مخاطب  بفهمم.

ببینید قرار نیست پشت کارهای این جوانان هیچ منطقی باشد. یکسری آدم منطقی هستند که هیجان را وارد زندگی خود می کنند.

*با توجه به اینکه فیلم نامه چندین بار بازنویسی شد قطعا از بخش های هیجانی کار کاسته شد.

به طور کل هر آنچه که که باعث تحریک و هیجان زیاد مخاطب شود در سینما و تلویزیون ممنوع است.ولی دراین کارهم ما با مشکلاتی همراه بودیم  که باید هیجان را کنترل می کردیم.

*البته ازمنظردیگرهم می توان به این ماجرا نگاه کرد که اگر چند بازیگر بومی این نقش ها را برعهده می گرفتند این نقش ها شاید باور پذیرتر می شد.

این صحبت را اگر در مورد کارگردان دیگر می کردید قطعا می پذیرفتم اما از آنجایی که عبدی پور  هم مسلط به کار بود وهم می دانست که از کار چه می خواهد ما خودمان را به او سپردیم و به او اعتماد داشتیم.

*چه فید بک هایی تا به الان از کار گرفتید؟

خیلی خوشحالم و خدا را شکر می کنم هر چقدر که در زمان برگزاری جشنواره نسبت به این فیلم بی مهری شد و دچار محرومیت در اکران شد اما در حال حاضر اتقاقات خوبی برای این فیلم شاهدیم.سانس های فوق العاده ای که مدام در سینماهای مختلف برای فیلم گذاشته می شود حاکی از استقبال خوب تماشاگران و بسیار امیدوار کننده است.

نوشته قرار نیست در «تیک آف» با اتفاق پیچیده‌ای مواجه شوید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

به نظر می رسد یکی از مهمترین راه حل ها برای اینکه فیلم نامه ها از جذابیت و کشش مطلوب برخوردار شوند پیوندی باشد که باید میان ادبیات و سینما برقرار شود تا با بهره گیری از لحظات ناب و شاعرانه ادبیات غنی ایرانی، هنر هفتم از  مخاطب بیشتری برخوردار شود؛ از منظر دیگرشاید از آنجاییکه ادبیات داستانی یک بار توسط مخاطبین خوانده شده میزان محبوبیت آن هم در نزد مردم مشخص است و از این جهت تا حدودی میزان استقبال آن را می توان پیش بینی کرد. اما پرسش اینجاست که چرا فیلمسازان و نویسندگان سینمای ایران با اقتباس از ادبیات داستانی رابطه چندانی ندارند و تعداد انگشت شمار و به ندرت فیلم های با داستان های اقتباسی در سینما ساخته می شود؟ آیا داستان های ایرانی جاذبه تصویری لازم را برای مخاطب ندارد؟ آیا وجود قانون های دست و پا گیر وزارت ارشاد برای دریافت پروانه ساخت مانع چنین ارتباطی میان ادبیات و سینما می شود؟

همزمان با برگزاری نمایشگاه کتاب و به این بهانه با سامان سالور فیلمسازی که اغلب نوشتن فیلم نامه های فیلمش را خود بر عهده گرفته ؛ جابر قاسمعلی از نویسندگان سینمای ایران و حمیرضا قطبی که تجربه اقتباس را در کارنامه دارد به گفت و گو نشستیم و نظرشان را در این خصوص جویا شدیم.

جابر قاسمعلی: هیچ گاه در کشور ما رابطه ادبیات و سینما به جریان تبدیل نشده است

جابر قاسمعلی معتقد است: دلایل متعددی وجود دارد که سینمای ایران از فقر اقتباس ادبیاتی بنالد؛ یکی از آنها عدم مطالعه و به روز نبودن بخشی از فیلم نامه نویسان و نویسندگان ماست؛  متاسفانه بعضی فیلم نامه نویسان ما رمان های روز و معاصر را پیگیری و تعقیب نمی کنند و از تازه های ادبیات معاصر داخلی و خارجی اطلاعی ندارند .

این نویسنده در بخش دیگری از صحبت خود گفت: بخشی از این کوتاهی هم به ممیزی در ارشاد بر می گردد که فیلم نامه نویس نمی تواند از هر رمانی بهره ببرد. به هر حال شما می دانید که جامعه روشنفکری ما به صورت اخص داستان نویسان ما به پدیده های اطراف خود بی تفاوت نیستند و این واکنش نشان دادن ها به شرایط اجتماعی موجود نتیجه اش این می شود که آنها دست روی هر داستانی با مشکلات اجتماعی بگذارند دچار ممیزی می شوند. حتی، بعضا، رمان های منتشر شده هم اجازه برداشت داده نمی شود. خود من چند بار خواستم داستان های چاپ شده را به فیلم نامه تبدیل کنم یا برای سریال استفاده کنم مجوز به من داده نشد. منطق مسئولین در این زمینه این است که کتاب در تیراژحداکثر پنج هزار نسخه منتشر می شود اما مخاطبین فیلم ها و سریالها بیشتر هستند. از نظر مدیران چاپ کتاب مشکلی بوجود نمی آورد اما وقتی داستان تبدیل به سریال یا فیلم شود مشکل بوجود می آید.

قاسمعلی به صحبت هایش افزود: برخی از مشکلات به نوع داستان هایی از نویسندگان ماست که به طور کل اجازه چاپ نمی گیرند یا اینکه قبلا چاپ شده اند اما الان مجوز دوباره می خواهند و این مجوز دوباره داده نمی شود.

وی در بخش دیگری از صحبت خود گفت: این مراحل را طی کنیم و به عبارتی مجوز برای ساخت فیلم نامه اقتباسی بگیریم در وهله بعد کسی باید پیدا شود که این فیلم نامه را بخرد. یعنی تهیه کنندگان چه خصوصی و چه دولتی باید پول رمان را بپردازد و رایت رمان را از نویسنده بخرد که در ایران چنین تهیه کننده هایی حاضر نیستند از این پول ها خرج کنند. در این بخش نویسندگان ما مقصر نیستند چون تهیه کنندگان باید در این راه فرهنگی قدم بردارند.

این فیلم نا مه نویس گفت: نکته مهم دیگر اینکه متاسفانه تهیه کنندگان ما در سینمای ایران برای فیلم نامه نویس و داستان نویس به صورت مجزا هزینه نمی کنند. در واقع تهیه کننده دوست دارد فیلم نامه نویس همزمان دو کار انجام دهد و او یک بار پول بپردازد. در واقع، فیلم نامه نویس هم داستان و هم سوژه و هم فیلم نامه نویسی فیلم را بر عهده بگیرد. اما ما نویسندگان که در بطن کار قرار داریم می دانیم که این دو مسئولیت با هم چه کارسخت و طاقت فرسایی است و در واقع کار دونفر را باید انجام داد.

وی افزود: بخشی از مشکلات کار به عدم تفاهم بین نویسنده داستان و فیلم نامه نویس و کارگردان بر می گردد. به علت عدم شناخت داستان نویس ها از مدیوم سینما؛ آنها دوست دارند داستان شان نعل به نعل مطابق با نوشته شان ساخته شود و نباید به ساحت ادبی آنها ورود پیدا کرد که خب این امکان پذیر نیست. سینما نوع روایت خود را می خواهد و با داستان کاملا متفاوت است.

قاسمعلی گفت: به اقتضای شغلم و به واسطه اینکه می نویسم در جریان ادبیات روز ایران و جهان هستم ؛ متاسفانه بسیاری از داستان های ایرانی از موقعیت های داستانی و نمایشی لازم برخوردار نیستند، داستان های امروزی که عموما توصیف حال و هوا و در مورد شخصیت های داستان است و تلرانس های روانشناسانه دارد که نمی توان به فیلم نامه تبدیل کرد. باید به این نکته اهمیت دهیم که توصیف برای تبدیل شدن به فیلم نامه کافی نیست؛ موقعیت های دراماتیک،کنش و واکنش ها هستند که اساس یک فیلم نامه را می سازند.

وی گفت: متاسفانه، هیچ گاه در کشور ما رابطه ادبیات و سینما به جریان تبدیل نشده و ما جریان اقتباسی ادبی در سینما نداشتیم. آنچه که شاهدش بودیم تلاش پراکنده فیلمسازان ما بوده که به فیلم تبدیل شده است.

قاسمعلی گفت: برای جریان سازی در مقوله اقتباس ادبی ما نیازمند پاتوق های فرهنگی هستیم که هنرندان ما در آنجا ساعت ها به گفت و گو و بحث و تبادل نظر بپردازند؛ گپ بزنند تا از میان گپ زدنهای آنها  و گفت و گوهای طولانی آنها فیلم در بیاید. در کافه نادری مهرجویی و ساعدی ساعت ها با هم حرف می زند  و گفت و گو می کردند تا از میان این صحبت ها فیلم گاو یا دایره مینا متولد شد…

سامان سالور: بخش‌های دولتی و خصوصی رغبتی به تولید این گونه فیلم‌ها ندارند

سامان سالور کارگردان فیلم «آمین خواهیم گفت» نیز در خصوص اهمیت اقتباس آثار ادبی و جایگاه آن در سینمای ایران  توضیح داد: به شدت به ادبیات داستانی و شاعرانه ایرانی علاقمندم و اساسا، کتاب خواندن در برنامه روزانه ام قرار دارد. اگر روزی نتوانم چند ورق کتاب بخوانم آن روز حالم خوش نیست.

وی درادامه  به فقر اقتباس از ادبیات داستانی در سینمای ایران اشاره کرد و گفت: ایران از ادبیات داستانی قوی برخوردار است ؛ اما متاسفانه ما نویسنده هایی که ادبیات داستانی را تصویری بنویسند یا فیلم نامه نویسی کنند و یا از داستان ها اقتباس کنند همچون هوشنگ مرادی کرمانی بسیار کم داریم.

وی با بیان اینکه ادبیات داستانی ما عمیق و قوی با نویسندگان خوبی نوشته می شود گفت: نسل نویسندگان جدید ما هم بسیار حرفه ای می نویسند و قلم خوبی دارند.

سالور به اهمیت این موضوع اشاره کرد و گفت: در سینمای آمریکا با آن تفکر و پروداکشن قوی؛ فیلم نامه اقتباسی از ادبیات رشته مجزا و جداگانه ای برای کسب جایزه اسکار دارد.

این کارگردان ادامه داد: در ایران هم ما فیلمسازانی داریم که وقتی می نویسند کتاب «جسدهای شیشه ای» خلق می شود که یکی از بهترین داستانهای سال های اخیر ایران است که قابلیت تبدیل به سریال را دارد، اما متاسفانه این سعه صدر در مدیران تلویزیون وجود ندارد و از آنجاییکه آنها با یک عده خاص در حیطه خود  کار می کنند ما دیگر نمونه سریالهایی نظیر : هزاردستان، سربداران و یا سلطان و شبان را نمی بینیم. در واقع، از نگاه دیگر سرمایه گذاری روی ادبیات پرطمطراق تاریخی یا اجتماعی ایران وجود ندارد و به همین خاطر است که اقتباس کمتر شکل می گیرد یا اصلا شکل نمی گیرد.

سالور گفت: از نگاه دیگر ما در ایران کمتر نویسندگانی داریم که محصولات ادبی آنها تصویری باشد و داستان هایشان به درد سینما بخورد. داستان ها اغلب یا شخصی هستند یا روی تکنیک های ادبیات داستانی خاص قرار می گیرد. از طرف دیگر، از ادبیات داستان های دنیا هم نمی توانیم استفاده کنیم چون با آنها تعارضات فرهنگی زیادی داریم؛ در این سال ها تلاش هایی هم همکاران من انجام دادند که با شکست مواجه شده چون داستان هایشان با ممیزی بالایی همراه می شود و در نهایت،  فیلم قابل باور و جذابی از کار در نمی آید، به این دلیل که  نمی توانیم المان ها و نقاط داستانی آنها را در سینمای ایران پیاده کنیم ؛ نمی توانیم از ممیزی و قوانین دست و پاگیر ایران عبور کنیم اگر هم همکاران من در این زمینه موفق بودند و توانستند فیلمی با کیفیت مطلوب بسازند در گیشه با شکست مواجه شده است.

وی با اشاره به اینکه ترجیح می دهم فیلم نامه های خودم را به شخصه بنویسم افزود: در سینمایی که همه چیز آن را گیشه تعیین می کند و اول و آخر هر فیلمی پشت عدد و ارقام مخفی است به جای آنکه سینما یک عنصر فرهنگی لذت بخش و جذاب باشد آنقدر به فروش و ریال اهمیت می دهند که بخش های دیگر آن خود به خود از دست می رود. به طوریکه امروز اگر کسی دو میلیارد سرمایه برای ساخت فیلمی داشته باشد اول به استفاده  از بازیگران چهره و پولساز اهمیت می دهند تا سرمایه شان برگشت داشته باشد.

کارگردان فیلم «تمشک» با اشاره دوباره به اینکه  بخش دولتی در زمینه ساخت رمان های ایرانی همکاری نمی کند بخش خصوصی هم توانایی ساخت سریال های با پروداکشن عظیم را ندارد ضمن اینکه زودتر می خواهد به سرمایه سریالش برسد اضافه کرد: سینمایی که این روزها اولویتش زنده ماندن و نفس کشیدن است و به باقی ماندن فکر می کند کاملا طبیعی است که جای بسیاری از مسائل جدی در آن خالی می ماند. متاسفانه، معتقدم این روزها سینمای ایران به شدت به سمت فیلم فارسی حرکت می کند؛ فیلم ها با یک سری عوامل ضعیف و بازیگران پولساز و قصه سطحی ترین شکل که فقط تماشاگران را به سینما بکشاند تا بحث مالی آن حل شود ساخته می شود. آیا در چنین سینمایی توقع نگارش فیلم نامه به صورت اقتباس داریم. گرچند معتقدم نویسندگان بسیار خوبی در زمینه اقتباس آثار ادبی  داریم که در این زمینه مغفول مانده شدند.

حمیدرضا قطبی: رابطه فیلمسازان با اهل قلم باید گسترش پیدا کند

حمیدرضا قطبی کارگردان سینمایی «جامه دران»که این فیلم را بر اساس کتابی با همین عنوان نوشته ناهید طباطبایی اقتباس کرده به سوره سینما گفت: سینما و فیلمنامه های آن موضوعی است که همیشه دغدغه هنرمندان این حرفه بوده است. آنها و نه فقط آنها بلکه دوستداران و منتقدان سینما به دنبال یافتن اکسیری برای جان بخشی به این موجود بی جان صفحات بسیاری را ورق زده و در نوردیده اند. قدر مسلم آنکه هر روز نمی توان شاهد هنری واقعی یا هنرمندی متفاوت بود. جوهر هنر آن کیمیای کم یابی ا ست که دست زمانه خست خود را در بخشش آن هرگز پنهان نکرده است. ادبیات داستانی و بعد از آن سینما هر دو غریبانه تر و دیرتر از سایرین به ما رسیده است. می توان اینطور گفت که اگر شعر و داستان های اساطیری دیر زمانی ست که در حافظه تاریخی مردم ما جا خوش کرده اند، لیکن در حوزه ادبیات داستانی متاسفانه، پیشینه تاریخی قابل توجهی برای ما ثبت نشده است.

وی ادامه داد: ناگفته پیداست که با تصویر روایتی تاریخی و  به طریقی بالاتر اساطیری می توان اقتباس هایی مهم و به یاد ماندنی برای آینده گان به یادگار گذاشت. اما آیا سرمایه و امکانات قابل توجهی برای این کار وجود دارد؟ که باید پاسخ داد خیر ، وجود ندارد. در باره آن بخش از فیلمسازانی که داستان های خود را می سازند  البته امر نیکو و پسندیده ای است، اما برایم قابل درک نیست که چرا به همین ادبیات یکصد ساله که مضامین عمیق  و طرح های جذاب دارند رجوع نمی شود. شاید بتوان رد پایی از ساده انگاری همراه با  نوعی غرور نوگرایانه را در این پدیده مشاهده کرد.

قطبی گفت: فارغ از تنگ نظری های گروهی  و  جاه طلبی های سطحی باید رابطه فیلمسازان را با اهل قلم  محکم تر کرد. بدون شک سرمایه بزرگی دارند نویسندگان ما که آنها که اهل تصویرند می توانند بهره خود را  ببرند. شاید از آن جهت که فراموش کرده ایم باید برای مخاطبان قصه بگوئیم و یا آنها را سرگرم کنیم با داستان ها فاصله می گیریم. شاید فکر می کنیم رسالت بزرگ اجتماعی بر گردن داریم تا حرف های بزرگ بزنیم. نمی دانم ولی به هر حال در آنسوی دنیا بیشتر آثار سینمایی برگرفته از رمان هایی است که داستان های بزرگ و شخصیت های بزرگ دارند.

نوشته غفلت‌ سینمای ایران از ظرفیت‌های اقتباس ادبی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

حرف بسیاری است که این جشنواره در ابتدای مسیر آن هم در قد و قواره کوچک بتواند جا پای بسیاری از فستیوال های معتبر و مهم جهانی بگذارد. چهره ای که ما امسال از جشنواره جهانی شاهد بودیم نماد یک وحدت و انسجام میان همه نوع طیف از اهالی سینما بود. انگار سینماگران خود را برگزار کننده، میزبان و متولی  این مراسم می دانستند؛ از بازدید اقشار مختلف تا برگزاری سه بزرگداشت برای عباس کیارستمی و حضور خانواده‌های شهدای مدافع حرم، نمایش نسخه مرمت شده فیلم‌ها همچون «آشوب» کوروساوا، نمایش فیلم های مربوط به بحران در خاورمیانه، برگزاری کلاس‌های دارالفنون و…بخش‌های مختلف این رویداد بین المللی بود.

به گفته جمال ساداتیان اگر بتوانیم فیلمسازان شاخص‌تری را به این رویداد دعوت کنیم رابطه دیپلماسی ما با کشورهای دیگر تقویت می شود؛ یا ابوالحسن داودی معتقد است: با مدیریت و استراتژی درست جشنواره با حمایت نظام پیش می‌رود و فریدون جیرانی می‌گوید: توجه به فیلمسازان جوان اما نخبه جهانی در این جشنواره کاملا مشهود بود.

سیدجمال ساداتیان: جشنواره جهانی باعث گسترش سینمای ایران می‌شود

سیدجمال ساداتیان تهیه کننده سینما گفت: جشنواره ملی فیلم فجر به دلیل اینکه برگزاری آن با دهه فجر مصادف است انتظاراتی که از آن می رود باعث می شود با رویکرد برگزاری خاصی همراه باشد اما در مورد جشنواره جهانی با ابعاد کلانی چون بین المللی این انتظارات کمتر است.

وی با بیان اینکه  وقتی جشنواره ای عنوان بین المللی را یدک می کشد باید ساز و کار جهانی در آن لحاظ شود گفت: قطعا برگزاری جشنواره بین المللی به صورت مجزا برای رشد و تعامل سینمای ایران بسیار مفید است و به رابطه دپلماسی فرهنگی ما خیلی کمک می کند به شرط آنکه فیلم های قدرتمند با کارگردانان اسم و رسم دارتر بیشتری را بتوانیم به این رویداد دعوت کنیم؛ نمایش فیلم های با کیفیت شاخصه مهم برگزاری یک جشنواره است.

ساداتیان ادامه داد: قطعا در دوره های آتی حضور فیلمسازان برجسته و صاحب نام  بیشتری را در این رویداد خواهیم دید؛ همانطور که امسال نسبت به سال گذشته به مراتب بهتر برگزار شد؛ سال های آینده هم این حرکت رو به رشد شتاب بیشتری به خود می گیرد.

این تهیه کننده با بیان اینکه با نفس تفکیک جشنواره ملی از بین المللی کاملا موافقم  گفت: این نکته مهم را در نظر بگیریم برگزاری هرچه بهتر این جشنواره هم روی مراودات سیاسی ما تاثیر می گذارد و آن را استحکام می بخشد و هم به مرور جایزه های که به فیلم ها تعلق می گیرد اعتبار جهانی و گستردگی بیشتری  به خود می گیرد.

ابوالحسن داودی: ژآن میشل فرودون مسیر را اشتباه آمده بود

ابوالحسن داودی کارگردان سینما در خصوص نحوه چگونگی برگزاری این رویداد به سوره سینماگفت: به نظر من فضای گفتمان جشنواره بین المللی نسبت به دو -سه  سال گذشته بازترشده  و امکان ارتباط بین دست اندرکاران  و فیلمسازان داخلی و خارجی بیشتر شکل گرفته؛ در مجموع این فستیوال به لحاظ کیفی نسبت به سال گذشته رشد کاملا آشکاری داشته است.

این فیلمساز ادامه داد: اما آنچه که قطعا خود مسئولین و برگزار کنندکان آن هم به آن واقف هستند اینکه تا رسیدن به جشنواره ای شایسته و طراز اول در حد نام ایران راه زیادی دارند؛ اما نفس برگزاری آن و روح ارتباط جمعی که میان اهالی سینما آفریده می شود قابل تقدیر است.

داودی افزود: یکی از امتیازات بزرگ جشنواره جهانی امسال حضور همه گروهها در این رویداد بین المللی بود؛اینکه جشنواره جهانی متعلق به محفل خاصی نیست و این کاملا آشکارا دیده می شد.

کارگردان فیلم «رخ دیوانه» گفت: به این نکته مهم باید توجه کنیم که در شرایط اجتماعی خاص جامعه مان و  محدودیت ها و قضاوت های مختلفی که سینمای ایران با ابعاد بین المللی خود در داخل با آن مواجه است، برگزارى یک جشنواره استاندارد بین المللى کار دشوارى است. در چنین شرایطی سینمای ایران باید از همه توان و نیروى آحادش بهره بگیرد تا به این استانداردها نزدیک شود. برای اینکه بتوانیم هم مبلغ فرهنگ و آیین کشورمان باشیم و هم سینمای ایران را به دنیا عرضه کنیم باید به استانداردهای جهانی و غیرسیاسى نزدیک شویم.

داودی گفت: جشنواره جهانی اگر بخواهد معیارهای دولتی و یا محفلى  را دنبال کند جلوتر از اینی هست نمی رود؛ اما اگر بخواهد با حفظ اصول فرهنگ  عامه که مورد قبول عموم جامعه است و با استفاده از توان اکثریت اهالی سینما می تواند چهره بین المللی شایسته ای از ایران و سینمای ایران به دنیا عرضه کند.

وی افزود: با مدیریت و استراتژی  درست و به جا که نه شیپور اپوزیسون  باشد و نه با بوق و  بلندگوی عده ای خاص  شود، جشنواره خواهد توانست مورد حمایت نظام هم باشد و به آن رده ای که شایسته اش هم هست خواهد رسید.

این فیلمساز در خصوص صحبت های ژآن میشل فرودون و علاقه  میهمانان خارجی به دیدن فیلم های ایرانی گفت: به نظر من آقای ژآن میشل فرودون آدرس این جشنواره را اشتباهی آمدند؛چرا که در تمام دنیا جشنواره های بین المللی بر اساس رویکردی که دارند تعداد معین و اندکى از فیلم های کشور خودشان را به عنوان نماینده، و مابقی را از فیلم های دیگر کشورهای دنیا نمایش می دهند. تعریف درست یک جشنواره بین المللی این است که از فیلم های تمام دنیا باید نمایش بیشتری داشته باشد تا کشور خود. البته جشنواره در سال هاى آینده و در برنامه هاى جنبى مى تواند مرورى هم بر آثار شاخص سینماى ایران داشته باشد.

داوودی با خنده گفت: ظاهراً امسال  آقای ژآن میشل فرودون مسیر را اشتباهی آمدند.

فریدون جیرانی: توجه به فیلمسازان نخبه و جوان در جشنواره جهانی مشهود بود

فریدون جیرانی امسال در کنار فرهاد توحیدی، احمدرضا معتمدی و مهران کاشانی مدرس کلاس های دارالفنون جشنواره جهانی فجر بود؛ او در خصوص چگونگی برگزاری این رویداد مهم بین المللی گفت: از سال گذشته شاهدیم که جشنواره بین المللی در شکل فعلی و جدید توسط گروهی از منتقدین و متخصصین سینما برگزار می شود با مدیریت یک کارگردان که به هرحال علاقمند به سینمای هنری و مطلوب است.

این کارگردان به صحبت هایش ادامه داد: این جمع از سال گذشته کوشش کرد به این جشنواره جهانی یک جهت و خط  و ربط درست بدهد؛ این رویداد  بخش های مختلفی هم در دل خود طراحی کرده از جمله کلاس های دارالفنون و برگزاری ورک شاپ ها و…تا هویتی برای جشنواره قائل شوند.

وی با اشاره به این مطلب که بخش بین الملل  در سالهای اخیر دردل جشنواره فجر برگزار می شد و هویت خاصی هم نداشت گفت: دست اندرکاران این جشنواره سعی کردند برای این رویداد هویت مستقل دست و پا کنند و این کوشش آنها امسال به بار نشست.

جیرانی توجه به فیلم ها و فیلمسازان نخبه و کشف چهره های سینما درعرصه جهان را مهمترین تلاش و هدف دست اندرکاران این فستیوال دانست و گفت: وقتی وارد این جشنواره می شویم ما با نسل تازه سینماگران جهانی مواجه هستیم تا چهره های قدیمی که نسل ما با آنها بیشتر آشناست. میهمانان این رویداد هم نسل تازه فیلمسازان دنیا هستند، در واقع جشنواره به کشف و شناخت این نسل پرداخته است.

وی افزود: یکی از اتفاقات دیگر و خوب امسال این بود که در کلاس های دارالفنون تعداد شاگردان خارجی ما افزایش پیدا کرد؛ پارسال شاید سه یا چهار نفر از شاگردانم از کشورهای خارجی بودند اما امسال این تعداد به یازده نفر افزایش پیدا کرد که اتفاقا از کشورهای مختلفی چون سوریه، روسیه، کردستان عراق مونیخ، مغولستان گرجستان و تاجیکستان بودند و این نشان می دهند نسل جوان کشورهای دیگر هم مثل جوان های ما فیلم بین هستند.

این فیلمساز افزود: در خلال جلساتی که با فیلمسازان، علاقمندان و دانشجویان سینمای داخل و خارج داشتم به نقطه اشتراکی بین انها رسیدم و آن اینکه همه به یک نوع سینما علاقمند بودند؛ به عنوان نمونه در لابه لای صحبت ها در مورد ایناریتو به اشتراک می رسیدند و یا در مورد بسیاری از فیلمسازان بزرگ کشورهای اروپایی و آمریکایی نقطه نظرات مشترک زیادی داشتند.

جیرانی ادامه داد: صرف نظر از همه امتیازات جشنواره جهانی به نظر من پاشنه آشیل این رویداد فیلم های ایرانی آن است. فیلم هایی که بعد از جشنواره ملی و داخلی به این رویداد می آید فیلم های کهنه ای هستند که علاقمندان به سینما قبلا آنها را دیده اند. به نظر من اگر برای فیلم های ایرانی بخش بین الملل هم فکری شود که فیلم ها نه صرفا برای جشنواره جهانی بلکه فیلم های که محل عبور آن جشنواره جهانی باشد ساخته شود این رویداد را در ابعاد بین المللی تکمیل تر می کند و شکل و تازگی خاصی به آن می دهد.

وی  در بخش دیگری از صحبت با تاکید دوباره براینکه  این جشنواره توسط منتقدینی اداره می شود که عاشق سینمای جدید، تازه و نو هستند و با علاقه خاصی برای کشف سینمای دنیا کوشش می کنند گفت: در بحث اجرا و کیفیت فیلم ها و حضور میهمانان هم توجه به تحریم ها، روابط کشور و سیاست های خارجی ما هم بسیار باید دقت کرد.

نوشته جشنواره جهانی فجر و ضرورت تقویت دیپلماسی فرهنگی و سینمایی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سریالهای «دیوار»، «مدینه»، «جراحت»، «میکائیل» و… نمونه کارهای موفق او در سیماست. گفت گوی ما را با او از نظر می گذرانید:

* آقای نعمت الله برای سال جدید چه خبری برایمان دارید؟

خبر خاصی نیست. هوای بهاری با حال خوب. امیدواریم سال خوبی پیش رو داشته باشیم.

* چه تصمیمی برای سال جدید دارید؟

مشغول نگارش هستم.

* تلویزیونی یا سینمایی؟

تلویزیونی.

* سرانجام سریال «لبخند رخساره» چه شد؟ قرار بود پارسال زمستان پخش شود.

بله این قرار بود.

* ولی چرا پخش نشد؟

این به تصمیم گیری مدیران بر می گردد.

* با توجه به اینکه سریال سی قسمتی است؛ ممکن است ماه رمضان پخش شود.

شاید…

* کمی از داستانی که در حال نگارش هستید برایمان صحبت می کنید؟

داستان پیرامون عشق  دو برادر است نسبت به یکدیگر است .

* به اسم؟

«برادر جان».

* سال گذشته ماه رمضان سریالی ساخته شد با همین مضمون به کارگردانی جواد افشار.

بله. ولی آن سریال داستانش حول محور برنج و… بود. هیچ ارتباطی بین قصه این دو سریال نیست. ما خیلی قبل تر طرح این سریال را مطرح کرده بودیم و مدیرگروه فیلم و سریال سابق شبکه دو با گردن کلفتی اسم سریال ما را روی آن سریال گذاشتند. به هرترتیب داستان این مجموعه انسانی،خانوادگی اجتماعی است.

* تهیه کننده و کارگردان کار مشخص شده؟

محمدرضا شفیعی تهیه کننده و بهرنگ توفیقی در مقام کارگردان.

* چه زمانی ساخت سریال آغاز می شود؟

انشالله بعد از ماه رمضان پیش تولید کار را آغاز می کنیم.

* انگار با بهرنگ توفیقی تجربه همکاری خوبی پشت سر گذاشتید که همچنان تداوم پیدا کرده است.

کاملا همینطور است. بهرنگ پسر بسیار خوب و با صفایی است . راستش سالها بود با چنین کارگردانی که با هم نقطه نظرات مشترکی داشته باشیم کار نکرده بودم. فضای باصفایی را تجربه می کنم.

* بازیگر خاصی مد نظرتان است؟

من زمانی که داستان را می نویسم به شخصیت ها فکر می کنم .آدم تنوع طلبی در انتخاب بازیگران نیستم. با یک عده بازیگر که پیشتر هم کار کرده بودیم به تفاهم خوبی رسیدیم با مشورت بهرنگ توفیقی معمولا از بین همان دوستان انتخاب می کنیم. اما دراین سریال از بازیگران تئاتری بیشتر استفاده می کنیم . «برادر جان» چهار شخصیت اصلی دارد که علیرضا آرا که در سریال «لبخند رخساره» هم با او کار کردیم با ما در این سریال همکاری می کند.بقیه بازیگران دوستان تئاتری هستندکه اغلب شناخته شده نیستند.

* بعد از فیلم نامه «حوالی اتوبان» در سینما فعالیتی نداشتید. امسال برای سینما تصمیمی ندارید؟

چرا؛ با بهرنگ توفیقی قرار است امسال فیلمی بسازیم.

* فیلم نامه نوشته شده؟

مدتها قبل نگارشش به پایان رسیده. به نام «غریبستان».

* پروانه ساخت دریافت کردید؟

هنوز اقدام نکردیم. اما خوشبختانه کار هم تهیه کننده و هم سرمایه گذار دارد. به زودی  با قطعی شدن تهیه کننده برای پروانه ساخت اقدام می کنیم.

* اگر اشتباه نکنم اولین فیلم بهرنگ توفیقی خواهد بود؟

بله .

* داستان «غریبستان» حول چه موضوعی است؟

اجتماعی مطلق!

* ساخت این فیلم را چه زمانی شروع می کنید و آیا لوکیشن‌ها در تهران واقع شده ؟

فصل مناسب برای فیلمبرداری این کار زمستان است و فیلمبرداری «غریبستان» هم در ایران و ارمنستان انجام می شود. مدتها قبل بازبینی لوکیشن را در ارمنستان انجام دادیم و به احتمال قوی فیلمبرداری زمستان انجام می شود.

* نگارش دیالوگهای خاص همواره شاخصه مهم فیلم نامه‌های شماست. در این فیلم سینمایی هم همین مسیر تداوم دارد؟

غلوعنصر اصلی کار ماست؛ درواقع ساختمان یک نمایش بر اساس غلو شکل می گیرد اگر غلو نباشد داستانی در کار نیست. این حرف من نیست شکسپیر می گوید. به اعتقاد من دیالوگهای یک فیلم یا سریال نباید همان گفت و گوهای محاوره ای روزمره بین مردم باشد چون در این صورت جذابیتی برای مخاطب  نخواهد داشت و نمونه مشابه و استمرار آن در کارهایم به این دلیل است که از خاستگاه ذهن خود من بر می آید که نویسنده کار هستم.

* جناب نعمت الله به سینما بیشتر تمایل دارید یا تلویزیون؟

همیشه برای من پای یک سریال در میان است (می خندد) اصراری برای کار در سینما ندارم. مدیوم تلویزیون همیشه برای من جذاب بوده .

نوشته به تهیه‌کنندگی محمدرضا شفیعی «برادر جان» را بعد از ماه رمضان کلید می‌زنیم/ با بهرنگ توفیقی «غریبستان» را می‌سازیم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

گفت و گوی سوره سینما را با مهدی قربانی از نظر می گذرانید که بیشتر پیرامون خود اوست تا چگونگی نقش آفرینی در فیلم هایش:

* چطوری؟

خوبم.

* این روزها چه می کنی؟

درس می خونم.

* به درس علاقه داری یا از آن دست دانش آموزانی هستی که به اجبار باید دوران مدرسه و تحصیل را پشت سر بگذاری؟

درس رو دوست دارم.

* ماههای اخیر درگیر فیلمبرداری فیلم «بیست و یک روز بعد» بودی؛ پس تکلیف مدرسه و درست چه بود؟

سه ماه نتونستم به مدرسه برم؛ این روزها فشرده درس می خونم.

* مشکلی برای تو پیش نیومد؟ چه کسی هماهنگی لازم برای اینکه موقتا به مدرسه نری رو انجام داد؟

از طرف وزارت ارشاد به مدیر مدرسه نامه دادند و من اجازه داشتم مدرسه نرم؛ ولی درس ها رو پیگیری می کردم.

* از تو به صورت جداگانه امتحان گرفتند؟

بله و به معلمهایم قول دادم طول سال جبران کم کاری درسهایم رو حتما داشته باشم.

* به صورت خصوصی برات کلاس می گذاشتند؟

خیر. خودم کلاس های ریاضی و عربی و زبان رو خصوصی گرفتم.

* می دونی که یک بازیگر باید به زبان انگلیسی اشراف داشته باشه؟

بله و این روزها به شدت تمرین می کنم.

* قبل از فیلم «ابد و یک روز» بازی داشتی؟

تئاتر کار کرده بودم و کلاس های بازیگری آموزشگاه «پانیذ» با مدیریت خانم رکسانا خلوتی رو گذرانده بودم.

* چه کسی تو رو به فیلم «ابد و یک روز» معرفی کرد؟

دستیار سعید روستایی با خانم خلوتی تماس گرفت و گفت که تو این سن بازیگر می خواهیم و من معرفی شدم.

* غیر از این دو فیلم؛ کار دیگه ای هم تو کارنامه داری؟

تئاتری به اسم «بزرگداشت محمود استاد محمد» به کارگردانی محمدرضا غریب زاده .

* قبل از «ابد و یک روز» یا بعد از بازی در «ابد و یک روز» کار کردی؟

بعد از بازی در فیلم «ابد و یک روز».

* پس «ابد و یک روز» باعث شناخته شدن تو شد؟

قطعا همینطور است.

* دوست داری در آینده چه شغلی را انتخاب کنی؟

بازیگری.

* تئاتر یا سینما؟ به کدوم بیشتر علاقه داری؟

هر دو.

* کدومش رو بیشتر دوست داری؟

تئاتر.

* تلویزیون رو دوست نداری؟

نه.

* چرا؟

دوست ندارم. اگه سریالهای خوبی  مثل «شهرزاد» یا «ماه تی تی» به من پیشنهاد بشود، دوست دارم بازی کنم.

* سلیقه خوبی هم داری!

می خندد.

* می دونی که تاثیر تلویزیون در شناخته ترشدن تو به مراتب خیلی بیشتره؟

بله.

* الان وقتی می ری تو خیابون؛ مردم چقدر تو رو می شناسند؟

متوسط.

* فرق الان با دو سه سال پیش که مردم اصلا تو رو نمی شناختند چیه ؟

اون موقع من آدم عادی بودم ولی الان به چشم بازیگر منو نگاه می کنند.

* اگه تلویزیون بازی داشته باشی خیلی خیلی بیشتر تو رو می شناسند! چون مدیوم ها با هم فرق داره. سینما برای عموم مخاطب هست  ولی گستردگی تلویزیون خیلی بیشتره.

بله می دونم. الان تو مکانهای عمومی زیاد منو نمی شناسند ؛ ولی وقتی به سالن ایرانشهر یا تئاتر شهر یا مرکزهای هنری می روم بیشتر منو می شناسند.

* می دونی که باید از خودت مراقبت کنی؟

می دونم.

* توضیح بده این مراقبت چگونه باید باشه؟

نباید دچار غرور کاذب بشم. به نوعی جوزده نباید بشم .

* تو مدرسه بین تو و بچه های دیگه فرق گذاشته می شه؟

بله. برای من احترام خاصی قائلند.

* بچه های دیگه حسودی نمی کنند؟

بعضی ها چرا؛ ولی بعضی ها هم نه به موقعیت من احترام می گذارند.

* این روزها پیشنهاد بازی داری؟

پیشنهاد دارم ولی به خاطر مدرسه نمی توانم قبول کنم.

* به مرحله ای رسیدی که خودت انتخاب کنی یا فکر می کنی باید انتخاب بشی؟

معلم آموزشگاه به من نصیحتی کرد که الان به جایگاهی از بازیگری رسیده ای که بعضی فیلمسازان با دعوت از تو برای بازی در فیلمشان؛ موقعیت بازیگری تو رو هرچند ناخواسته تضعیف کنند. به همین دلیل سعی می کنم با فیلم نامه ،عوامل خوب و با کارگردان حرفه ای قرار داد ببندم.

* سعید روستایی یا محمدرضا خردمندان؟

هر دو.

* با کدوم احساس راحتی بیشتری  می کردی؟

می خندد.

* با کدوم کار کردن راحت بود؟

در فیلم «بیست و یک روز بعد» چون نقش  اصلی بودم با محمدرضا خردمندان بیشتر ارتباط داشتم؛ ولی کار کردن با سعید روستایی راهم خیلی دوست دارم.

* اسم چند نفر رو می گم نظرتو راجع به این اسامی بگو…

* پیمان معادی

حرفه ای.

* پریناز ایزدیار

مهربون.

* نوید محمد زاده

(می خندد) داداش.

* سعید ملکان

خیلی دوست داشتنی.

* ساره بیات

بی نظیر.

* حمیدرضا آذرنگ

الگو برای من.

* شبنم مقدمی

خواهر.

* شیرین یزدانبخش

(می خندد) مامانم.

* ریما رامین فر

عالی

* حسین شریفی

واقعا داداشم

* کدوم نقش‌ها تو بیشتر دوست داری؟ فیلم «بیست و یک روز بعد» یا «ابد و یک روز»؟

هر دو نقشم در فیلم ها متفاوت بود؛ اگر شبیه به هم بازی می کردم قطعا نقشم در «ابد و یک روز» رو انتخاب می کردم.

* چقدر به کلاس رفتن و تمرین بازیگری اهمیت می دی؟

خیلی زیاد. در حال حاضر کلاس هایم رو می رم و همچنان در آموزشگاه روی بدنم کار می کنم. تمرین حس و بیان و بدن و تمرکز …

* انتقادی که به نوع بازیت دارم اینکه نحوه بیان و ادای دیالوگ تو آن انعطاف بازیت را ندارد!

بله . کاملا قبول دارم و در همین زمینه کار می کنم.

* مجله فیلم که از مجلات با سابقه و تخصصی سینمای ما به حساب می آید نویسندگانش به نوع بازی خوب تو رای مثبت دادند.

خیلی خوشحال شدم. از آنها ممنونم  و خدا رو شکر می کنم که اگر فیلم «بیست و یک روز بعد» در جشنواره آنطور که استحقاقش بود دیده نشد اما با این نمره قبولی ؛ دل محمدرضا خردمندان رو تونستم شاد کنم.

* چند تا سوال خصوصی بپرسم؟

خواهش می کنم.

* در هر صورت بعد از بازی در فیلم مهم «ابد و یک روز» اعتبار خوبی بدست آوردی.. فیلم «بیست و یک روز بعد» قرارداد مالی خوبی باهات امضاء کردند؟

خوب بود.

* از اون دست بچه هایی هستی که دستمزد خودتو با خانواده به اشتراک بگذاری؟

(می خندد) اگر لازم باشد چرا که نه.

* پدر و مادرت فیلم هاتو تماشا کردند؟

بله.

* نظر اونها نسبت به کدوم فیلم مثبت تر بود؟

گفتند «بیست و یک روز بعد» بیشتر دیده شدی.

* کم کم داریم به عید نزدیک می شویم. عیدی گرفتن رو دوست داری؟

(می خندد) بله.

* عیدی زیاد می گیری یا کم؟

زیاد.

*موقع سال تحویل به شیطنت و بازیگوشی فکر می کنی؟

بچه که بودم خیلی شیطون بودم؛ اما الان نه…

* دعای لحظه سال تحویل…از خدا چه درخواستی داری؟

امیدوارم مردم کشورم در صحت و سلامت باشند و پدر و مادرم سایه شان همیشه بالای سرم باشد.

* راستی چه حسی از اسکار فیلم «فروشنده» داشتی؟

خیلی خوشحال شدم. دم آقای اصغر فرهادی گرم که همیشه باعث افتخار کشورمان هستند.

* قطعا دلت می خواهد با او کار کنی؟

(می خندد) یک بار خواب دیدم که با اصغر فرهادی کار می کنم.

* با کدام هنرمندان بیشتر در ارتباطی؟

نوید محمدزاده را خیلی دوست دارم.

نوشته برای بازی در «بیست و یک روز بعد» سه ماه مدرسه نرفتم/ نوید محمد‌زاده را خیلی دوست دارم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

* هفت داور نابینا و ناشنوا بهتر از این داوری می کردند (سعید سهیلی)

* این سیمرغ اهمیتی برای من ندارد (ثریا قاسمی)

* برای داوران جشن تکلیف می گذاشتید (محمدرضا منصوری مدیرتولید)

* خوشحالم که لااقل برف های پشت پنجره «خفه گی» را دیدید! (فریدون جیرانی)

* اعضای هیات محترم داوران چه کردین با زحمات ما!خدا این داوری را فراموش نخواهد کرد! (منوچهر هادی)

* مرتبه هایی که در دست آدم های ریاکار حقیر شده است (منیر قیدی)

* گویا داوران جشنواره دوبین بودند (علی معلم)

و….. این جملات تنها بخشی از واکنش ها و اعتراضات اهالی سینما بعد از اعلام  نام کاندیدای دریافت سیمرغ  سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر بود. اعتراضاتی که تا دقایق پایانی جشنواره ادامه داشت و رنگ و شکل های مختلف به خود می گرفت و کماکان، بعد از پایان جشنواره و اهدای جوایز هم ادامه داشت و ادامه دارد.

در اینکه سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر یکی از پرحاشیه ترین دوره های خود را پشت سر گذاشته شکی نیست؛ در اینکه ملاک و انتخاب فیلم ها برای حضور در جشنواره های حتی معتبر دنیا به سلیقه هیات انتخاب بر می گردد نباید شک کرد و باید به آن احترام گذاشت ؛ در اینکه قاعده و قانون جشنواره ای را که در آن شرکت کردیم را باید بپذیریم شکی نیست ، اما بحث چگونگی داوری و ارزیابی سطح کیفی عملکرد هیات داوران و انتخاب از مباحث مهم و جدی برگزاری جشنواره به حساب می آید که کار کارشناسی آن قطعا بر عهده ما نیست و باید تیمی متخصص بدور از هرگونه حب و بغض آن را ارزیابی کنند.

اما نکته مهم اینجاست؛ چگونه می شود جشنواره ای با قدمتی سی و پنج ساله و با ارزش و اهمیتی که به عنوان مهمترین رویداد سینمایی کشور از آن یاد می شود و به نوعی جشن ملی سینماگران است اینگونه با حرف های تند اهالی سینما آغشته می شود؟

به هرجهت پای صحبت های محمدرضا هنرمند یکی از اعضا هیات داوران سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر نشستیم و به صورت موردی پیرامون اعتراضات با او صحبت کردیم:

* آقای هنرمند پیشتر شما سابقه داوری جشنواره فیلم فجر آن هم در ابعاد بین المللی را در کارنامه داشتید و این مختص امسال نیست ضمن اینکه  به همان میزان  فیلم های شما هم مورد قضاوت داوران جشنواره قرار گرفته است؛ دوست دارم در ابتدای امر کمی از بعد اخلاقی به این مهم نگاه کنیم و در این مورد برایمان توضیح دهید که فرق بین اعتراض و بی حرمتی در این فاصله چیست؟

فرق اعتراض داشتن با بی حرمتی برای هر آدمی کاملاً روشن است، بعید می­دانم  کسی در فهم تفاوت این دو با هم مشکل داشته باشد. مسئله اینجاست که دستگاههایی که علی الاصول باید پاسدار مبانی اخلاقی در جامعه باشند و در ترویج و ارتقاء آن کوشش پیوسته و هوشمندانه داشته باشند، خودشان پیشقدم در رواج بی اخلاقی­ها در جامعه هستند. رفتار رسانه­ ملی در دوران برگزاری جشنواره­ ملی فیلم فجر، یک نمونه­ کامل از این رفتارهای غیر قابل باوراست.

* چنین هجمه هایی علیه داوری جشنواره در تاریخ سینما بی سابقه بود؛تحمل چنین فشاری در روزهای پایانی برای هیات داوران چگونه بود؟

به نظرمن افزایش این هجمه ها چند دلیل داشت. اول اینکه در دوره های قبلی جشنواره­ فیلم فجر، داوران می­بایست حداکثر بیست و دو فیلم را داوری می­کردند، حواشی و اعتراضات هم به اندازه­ همان بیست و دو فیلم بود، در حالیکه امسال برای اولین بار، داوران باید سی و سه فیلم را داوری می­کردند، بنابراین خیلی طبیعی بود که به نسبت افزایش فیلم ها، حجم حرف و حدیث ها هم افزایش یابد. دلیل دوم به نظرمن، گسترش فضاهای مجازی و دسترسی عمومی­تر به آن است. این فضاها تبدیل شده به یک امکان بالقوه و کاملاً امن برای جوسازی­ از طریق به اشتراک گذاشتن اظهارنظرهای درست و غلط و یا نشراکاذیب. در ضمن هیچگونه مسئولیتی هم برای نشردهندگانش وجود ندارد، به عبارت دیگرهمه می­توانند بدون هیچ محدودیتی نویسنده، نظریه پرداز و منتقد باشند. دلیل بعدی  پدیده­ا­ی به نام برنامه­ «هفت» است در آنتن رسانه­ ملی، که برای جلب تماشاگران بیشتراز ترفند ایجاد هیاهو استفاده می­کند. این شیوه بسیارکهنه و قدیمی است که اگر لازم شد در ادامه­ گفتگو به آن می­پردازم. دلایل دیگری هم وجود دارد  که طرح آنها در حوصله­ این گفتگو نیست و در فرصت­های بعدی و  مناسب  به آنها خواهم پرداخت.

خوشبختانه اکثریت اعضاء هیئت داوران تجربیات متعددی از دوره­ های قبلی جشنواره داشتند و این حجم از هیاهو را  پیش بینی می­کردیم، بنابراین کاملاً، آماده بودیم و تلاش کردیم تا خودمان را به دست جریان­ها نسپاریم. بعضی از این فشارهای روانی برای اعمال نظر در نتیجه­ داوری، بسیار کثیف و ناجوانمردانه بود و حتی، در مقاطعی تبدیل به تهدیدهائی در برنامه­ «هفت» شد. من شخصاً، این تهدیدات را به حساب خودشیرینی­های معمول مجریان برنامه ­«هفت» گذاشتم و تقریباً، مطمئن بودم که هیچ دستگاه مسئولی در کشور از طرح این مسائل برروی آنتن رسانه­ ملی رضایت ندارد.

* برای من این سوال بودکه چه می شود عده ای از همکاران سینمایی شما با این لحن، پرخاش و توهین از عملکرد هیات داوران صحبت می کنند.«برگزاری جشن تکلیف برای داوران؛محمدرضا منصوری، مدیرتولید»«انگار داوران جشنواره  دوبین بودند؛علی معلم»؛«مرتبه هایی که در دست آدم های ریاکار حقیر شده است؛منیر قیدی»

من شخصاً به آقای محمدرضا منصوری، علی آقای معلم و سرکار خانم منیرقیدی احترام می­گذارم، آنها هم مختارند هر جور که مایل هستند رفتار کنند، با هر شکلی از ادبیات و رفتار فرهنگی که می­پسندند و شایستگی آنرا دارند. من مسئول رفتار و گفتار خودم هستم نه دیگران.

* گروه داوران در فاصله زمانی کوتاهی که برعهده داشتند سی و سه فیلم بخش مسابقه را دیدند و مورد ارزیابی قرار دادند. اعلام این تعداد فیلم به بخش مسابقه کاملا مشخص بود که کار داوری با دشواری همراه می شود و پیچیدگی هایی به همراه دارد موافقید؟

بله، کاملاً با نظر شما موافقم. ولی حتماً توجه دارید که این تصمیم ما به عنوان هیات داوران نبود. کار ما را هم بسیار مشکل و فشرده کرد. در بیانیه هیات داوران به آن اشاره کرده ­ایم و دیگر ضرورتی برای تکرار آن نمیبینم.

* دوست دارم از کیفیت فیلم هایی که قرار است اکران سال آینده سینمای ایران را  تشکیل  دهند  برایمان توضیح دهید.

تعداد فیلم های تولید شده­ امسال که در سال آینده باید اکران ­شود بسیار بیشتر از فیلم­های پذیرفته شده در جشنواره است. تعدادی از فیلم­ها یا آماده نبودند و یا به هر دلیلی به جشنواره نیامدند، بی تردید، فیلم­های خوب و با کیفیت از کارگردانان صاحب نام کشور در بین فیلم­های خارج از مسابقه ­ی سودای سیمرغ  هست که امیدوارم اکران خوب و پر فروشی هم داشته باشند. در بین سی و سه فیلم بخش سودای سیمرغ  فیلمهای خوب و دیدنی زیاد است و باید برای تماشای آنها لحظه شماری کنید.

* وقتی با چنین حجم انتقاداتی همراه بودید؛ با وزیر و رئیس سازمان سینمایی دیدار و جلسه ای داشتید؟ «منظور تذکر»

خیر، من تا امروز از نزدیک خدمت آقای وزیر نرسیده ­ام، وقتی در مراسم اختتامیه برای اهداء جوایز به روی صحنه رفتم، ایشان را برای اولین بار در فاصله­ ی چند ده متری دیدم که در ردیف اول صندلی­ها نشسته بود. با آقای دکتر ایوبی هم  بعد از اعلام نامزدها و در شبی که عازم برنامه ­ی «هفت» بودند دیداری اتفاقی داشتم و به پاسخ ایشان در ارتباط با شیطنت­هائی که در ارتباط با رشته­ موسیقی شده بود، پاسخ کوتاهی دادم و تمام.

با علم به اینکه می دانم اهل انتقاد هستید اجازه دهید به صورت کاملا موردی به اعتراض ها بپردازیم. جناب هنرمند فیلم هایی که محبوب مردم هستند و در صدر آراء مردمی قرار دارند چگونه می شود که بخش کمی از کاندید جوایز را به خود اختصاص می دهد؟«به غیر از ماجرای نیمروز». دوست دارم نظرتان را درمورد فیلم های محبوب مردم بدانم.« خوب بد جلف»«آباجان»«بیست ویک روز بعد »…

دیدن و لذت بردن از کلیت یک فیلم در سالن سینما با داوری و کارشناسی کردن در اجزاء آن کاملاً متفاوت است، بخصوص وقتی که باید در امر مقایسه وارد شوید و سلیقه­ی خودتان را هم داشته باشید و در عین حال نباید آنرا به دیگران حقنه کنید. چه بسا که من فارغ از امر داوری از دیدن فیلمی که در لیست نامزدها یا برندگان نیست لذت ببرم. گاهی انتخاب داوران با انتخاب مردمی یکی نمی­شود و به نظرم الزامی برای این یکی شدن هم نیست.

* بخشی از اعتراض ها متوجه جلوه های بصری بود. فیلم سینمایی «یک روز بخصوص» همایون اسعدیان جلوه های ویژه میدانی نداشته و فیلم «گشت ۲» سعید سعیلی جلوه های ویژه بصری ندارد. صحبت شما در این مورد را می شنویم؟لطفا توضیح کامل بفرمایید.

من فرم اطلاعات عوامل این دو فیلم که توسط سازندگانش به دفتر جشنواره ارائه شده را در اختیار شما می­گذارم، خودتان قضاوت کنید. اگر فیلم «گشت۲ » بر اساس گفته ها و جوسازیهای بی ادبانه­ ی  کارگردان محترم فیلم، یعنی جناب سعید سهیلی اصلاً جلوه­ های بصری نداشته، چرا هم در تیتراژ فیلم و هم در فرم اطلاعات جشنواره اسم  آقای وحیدقطبی زاده را به عنوان مسئول جلوه­ های بصری آورده­ اند؟!  آیا خودشان را سر کار گذاشته­ اند؟ یا خدای نکرده، خدای نکرده، در پشت اضافه کردن نام کسی که اصلاً در فیلم نبوده ولی در تیتراژ و فرم اطلاعات عوامل فیلم هست نیت دیگری در کار بوده است ؟! البته زبانم لال من منظور بدی ندارم، فقط سئوال می­کنم که چرا باید اسم کسی که اصلاً نبوده در لیست عوامل و تیتراژ فیلم باشد.

* و گفته شده فیلم «بدون تاریخ بدون امضا» اصلا موسیقی نداشته؟

در مراسم اختتامیه و در نوبت اهداء سیمرغ بهترین موسیقی متن به آقای کریستف رضاعی، مجری مراسم توضیح کوتاهی را خواند. همان گونه که انتظار می­رفت، افخمی و باندش که چندین ساعت آنتن رسانه ­ی ملی را علیه منافع ملی، به منظورنفرت پراکنی و تفرقه اندازی در اختیار دارند و مدعی آزاد اندیشی و فهم بالای هنری هستند  آنرا سانسور کردند. حالا من همان متن کوتاه را برای شما عیناً می­خوانم.{هیات داوران با تشکر از پیمان یزدانیان و همفکرانش در فیلم «بدون تاریخ بدون امضاء» به دلیل حفظ رویکرد متناسب و جسورانه در استفاده­ ی مینیمال از عناصر موسیقائی مورد نیاز و دوری از هیاهو و خودنمائی بی مورد در این فیلم، سیمرغ بهترین موسیقی متن را تقدیم می­کند به آقای کریستف رضاعی برای فیلم «نگار»}

من تصور می­کنم این توضیح کوتاه برای اهل فن کاملاً روشن و قابل فهم است. فیلم «بدون تاریخ بدون امضاء»  با اینکه اسم آقای پیمان یزدانیان را به عنوان آهنگساز فیلم در تیتراژ خود دارد، دهها صحنه­ ی عاطفی و احساسی هم دارد که در سکوت یا فقط با صدای محیط برگزار می­شود، این صحنه ها می­توانست با استفاده­ ی بی جا و بی مورد از موسیقی هدر برود و کاملاً  زایل شود، آیا ساختن چند قطعه ­ی احساسی برای موسیقیدان بزرگی مثل آقای پیمان یزدانیان کار دشواری بود؟ یقینا خیر، هیات داوران به شعور آهنگساز و کارگردانی که ارزش سکوت به جا را بیشتر از موسیقی بی جا می­داند توجه داشته است. ما این درک و شعور والا را دیده­ایم و به رغم پیش بینی سیل هجمه ها، آنرا نامزد دریافت سیمرغ بهترین موسیقی متن کرده­ ایم. در تیتراژ پایانی همین فیلم، قطعه­ ای که حامل حس و حال تمام و کمال فیلم است، فقط با یک ساز پیانو اجرا می­ شود و شما را متاثر و متفکر برای بیرون رفتن از سالن همراهی می­کند. به نظر ما موسیقی فیلم را متری ارزیابی نمی­کنند، کیفیت ارزش های هنری و تاثیر کیفی اثر مهم تر از کمیت آن است.

* آقای هنرمند واقعا کارت تهیه کنندگی «جواد نوروزبیگی» ملاک نامزد بهترین فیلم شده است؟ فیلم «تابستان داغ» با عنوان مجری طرح و سرمایه گذاری هومن بهمنش ساخته شده است.

همانطور که قبلاً هم گفتم اطلاعات ما برای معرفی اسامی نامزدها صرفاً از طریق فرم های ارائه شده و اطلاعات  تیتراژ فیلم می­ آید. ما خودمان اسمی را استخراج نمی­ کنیم. ما که علم غیب نداریم تا بدانیم که در فرایند تولید فیلم  چه کسی چه کاری کرده و مسئولیت حقوقی آن با چه کسی است. حتی اگر مثل بهروز افخمی، بزرگ آنتن دار رسانه­ ی ملی، علم غیب هم  داشتیم بازهم مجاز نبودیم تا به اطلاعات خارج از فرم و تیتراژ فیلم مراجعه کنیم. در تیتراژ و فرم فیلم «تابستان داغ» اسم جواد نوروزبیگی به عنوان تهیه کننده آمده است.

* چطور می شود نام تعدادی از برگزیدگان دراختیار رسانه ای قرار بگیرد ؟ «کافه سینما» شب قبل از برگزاری نام تعدادی از برگزیدگان را منتشر کرد.

من از این ماجرا به کلی بی اطلاع هستم. اگر این سایت فقط گمانه زنی برای برگزیدگان کرده و آنرا در اختیار رسانه­ ها گذاشته  که مانعی ندارد ولی اگر مدعی لو رفتن آرا هست که باید از طریق مراجع قضائی به جرم سرقت اسناد محرمانه و داشتن عوامل جاسوسی در مراکز تصمیم گیری مورد تعقیب قضائی قرار بگیرد که لابد می­گیرد. ولی من جهت اطلاع دقیق هموطنانم اعلام می­کنم که جلسه­  تصمیم گیری برای برگزیدگان نهائی از میان نامزدهای اعلام شده، در ساعت ۹ صبح روز پنجشنبه بیست و یکم بهمن ماه با حضور کلیه داوران و رعایت کامل محرمانه بودن مذاکرات در دفتر جشنواره تشکیل شد. مذاکرات تا ساعت ۴ بعد ازظهر یعنی ۳ ساعت قبل از آغاز مراسم اختتامیه ادامه پیدا کرد و برگزیدگان نهائی تعیین شدند. حالا اگر سایتی مدعی شده که قبل از ساعت ۴ بعداز ظهر روز پنجشنبه به اسامی برگزیدگان دسترسی داشته، بی تردید کلاش و دروغ پرداز است، چون هنوز هیچکدام از اعضاء هیات داوران تا ساعت ۴ بعداز ظهر روز پنجشنبه از برگزیدگان نهائی اطلاع نداشتند.

* در مورد جایزه لیلا حاتمی هم نظرتان را بفرمایید ؛آیا اساسا می توان یک جایزه به دو بازیگر اول زن تعلق گیرد یا اینکه خلاف بند مقررات جشنواره است؟

اگر بگویم که امسال سال خانمها بود اغراق نکرده ­ام، به نظر من جشنواره­ امسال عرصه ­ی هنرمندی تام و تمام خانم ها شد. امسال زن­های سینما غوغا کردند و در بسیاری از آثار شگفت انگیز بودند. یکتا ناصر، سحر قریشی، باران کوثری، گیتی قاسمی، زهرا داود نژاد، ریما رامین فر، گوهر خیراندیش، سارا بهرامی، پریناز ایزدیار، نازنین بیاتی، ویشکا آسایش، آزاده صمدی، میناساداتی، هدیه تهرانی، هدی زین العابدین، مریلا زارعی، لیلا حاتمی، ترلان پروانه، زکیه بهبهانی، نگارجواهریان، افسانه بایگان، طنازطباطبائی، ثریا قاسمی، فاطمه معتمدآریا، شبنم مقدمی، غزل شاکری، پگاه آهنگرانی، سیما تیرانداز، النازشاکردوست، ماهایا پطروسیان و ساره بیات. همه خوب بودند ولی هیات داوران بر طبق مقررات آئین نامه باید فقط پنج نامزد معرفی می­کرد. انتخاب فقط، پنج نامزد از میان تعداد زیادی از بازیگرانی که در نقش های خود خوش درخشیده ­­اند و تماماً سزاوار تشویق و توجه بوده­اند، کار بسیار دشواری بود. هیات انتخاب با بحث و مذاکرات فراوان به این نتیجه رسید که در رشته­ بازیگران زن و کارگردانی به جای پنج نامزد شش انتخاب داشته باشد. هرچند که این پیشنهاد با مخالفت جدی دبیر جشنواره روبرو شد ولی اصرار و پیگیری اعضاء هیات داوران بالاخره، به نتیجه نشست و توانستیم در این دو رشته به دلیل کثرت امتیازات بالا استثنا قائل بشویم و شش نامزد انتخاب کنیم. در انتخاب برگزیدگان نهائی، امتیازات خانم ها: مریلا زارعی و لیلا حاتمی به گونه­ ای بود که یکی از اعضاء درخواست کرد که سیمرغ را نصف کنیم و چون این کار محال بود با چانه زنی های فراوان موفق شدیم تا در این سال درخشش چشمگیر خانم های بازیگر، دو سیمرغ  با ارزش مساوی اعطا کنیم. هرچند که بی تردید باز هم حق بسیاری از بازیگران زن آن گونه که باید ادا نشده است.

* نظرتان در مورد انصراف عده ای از جوایز و حمایت از یکدیگر چیست؟

احتمالاً خودشان در این مورد بهتر توضیح خواهند داد.

* موضوع دوتابعیتی ها را چگونه توضیح می دهید؟

بهروز افخمی وارد بازی خطرناکی شد. بعید است توان ادامه این بازی کثیف را  داشته باشد. او نه تنها بر روی آنتن رسانه­ ی به اصطلاح ملی وارد حریم خصوصی دیگران شد بلکه با وارد کردن اتهامات بی پایه و اساس و سراسر دروغ  خود آسیب جدی به استقلال داوران  وارد کرد. من قاطعانه می­گویم که اتهامات افخمی را از طریق مراجع قانونی پیگیری خواهیم کرد.

* و نکته مهم دیگر گفته می شود که عده ای از فیلمسازان سال هاست در سینما فعالیت نمی کنند ولی در ترکیب هیات داوران حضور دارند. معتقدند این افراد از سینمای امروز بی اطلاع هستند.

کار کردن اشکال مختلف دارد. یکی مثل آقای افخمی کار می­کند، یکی هم مثل من ترجیح می­دهد تا حساب شده و محتاط تر کار کند. فرقش به نفع بیت المال و پول مردم است. آقای افخمی برای اینکه کار کند از جیب بیت المال میلیاردها تومان برمی­دارد، به بهانه­ ی ساختن زندگی حضرت امام خمینی(ره) فیلمی می­سازد و روی جعبه­ های آن می­نویسد «فرزند صبح» بعد آنرا در انبار می­گذارد و به سرعت به کانادا می­رود. اگر اسم این کاراست و فیلمسازی، من ترجیح می­دهم نه کار کنم و نه فیلمساز باشم. در این صورت لااقل آسیبی به چهره و شخصیت بزرگترین مرد دوران معاصرم نمی­زنم و پول بیت المال را هم می­گذارم تا در جیب مردم فقیرم بماند.

* نظرتان در مورد حضور کارگردانان جوان فیلمساز و ساخته هایشان چیست؟ فیلمی بوده که به شخصه نظرتان را جلب کند و در داوری رای نیاورده باشد.

می­ فرماید : فیلمساز شدن چه آسان ، آدم شدن چه مشکل !

نوشته اتهامات افخمی را از طریق مراجع قانونی پیگیری خواهیم کرد/ فیلمساز شدن چه آسان؛ آدم شدن چه مشکل! / تلاش کردیم تا خودمان را به دست جریان‌ها نسپاریم/ به نظر من جشنواره امسال عرصه هنرمندی تام و تمام خانم‌ها شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

* خانم آذربایجانی بعد از ساخت فیلم «آئینه های روبرو» تا فیلم «فصل نرگس» وقفه پنج یا شش ساله افتاد .. دراین مدت روی پروژه دیگری کار می کردید ؟

بله. روی پروژه ای کار می کردم که ساختش موقتا متوقف شد. جریان از این قرار بود که از سال ۹۰ که درگیر جشنواره های مختلف برای فیلم آئینه های روبرو بودم در یکی از سفرها که به کشورترکیه برای شرکت در یک فستیوال داشتم، خانمی به من پیشنهاد ساخت فیلم با موضوعی اجتماعی داد که به نظرم جذاب و مهم آمد . وی بر اساس تحقیقات خود موضوع را به من پیشنهاد داد.

* شما فیلم نامه را نوشتید؟

بله ، قرار شد من بر اساس تحقیقات آنها و با تکیه بر دانسته های خودم فیلم نامه را بنویسم . بعد از چند بار سفر به ترکیه و تحقیقات محلی به قصه ای مشخص رسیدم که واقعا موضوعش را دوست داشتم . فیلم نامه نوشته شد و به زبان انگلیسی وترکی هم ترجمه شد و با تهیه کننده ترک هم توافقات لازم انجام شد . اما ناگهان در این میان ترکیه و خاورمیانه دچارالتهاب شدند و تهیه کننده مزبور هم به خاطر شرایط نا آرام تصمیم به رفتن به آمریکا گرفت و پروژه متوقف شد.

* کار را رها کردید؟

پیشنهاد شد که با گروه دومی این فیلم را بسازیم ، اما شرایط گروه دوم را مطلوب برای تولیداین فیلم ندیدم، بنابراین ساخت را متوقف کردم تا شرایط مطلوبی فراهم شود.

* و چگونه راوی «فصل نرگس» شدید؟

بعد از سال ۹۲ تصمیم گرفتم روی فیلم نامه دیگری کار کنم تا اینکه به ایده فیلم «فصل نرگس» رسیدم .

* چقدر «فصل نرگس» با مخاطب خود ارتباط برقرار می کند؟

زمانی که فیلم به طور کامل آماده نمایش شد با خانم صباغ سرشت تصمیم گرفتیم فیلم را به صورت محدود برای عده ای به نمایش بگذاریم؛  در واقع افرادی که نماینده مخاطبین هستند تا بتوانیم در مورد ارتباط این فیلم با مخاطب به تحقیقاتی دست پیدا کنیم. در این جلسات بود که روی بخش های فیلم کاملا اشراف پیدا کردیم که چه جاهایی باید حذف یا کم تر شود .  تجربه خوبی بود و حتی متوجه شدیم مخاطب با کدام قسمت ها ارتباط بیشتری برقرار می کند.

* در خلاصه داستان فیلم آمده:«فصل نرگس» در ژانر اجتماعی با نگاهی انسان دوستانه، قصه‌ای امید بخش را به شیوه‌ای متفاوت روایت می‌کند..نگاه به این خلاصه داستان  آنچه را که به ذهن می رساند شاید  جنبه سفارشی بودن فیلم باشد؟

خیر .اصلا سفارشی نیست. این فیلم تم بسیار امید بخشی دارد و خودم به تنهایی تصمیم به نگارش آن گرفتم.

* شاید نام فرزند آقای عارف هم که تهیه کننده کار هستند  دلیلی بر  این موضوع باشد؟

اتفاقا آقای عارف بعد از نگارش فیلم نامه به این پروژه پیوستند و به عنوان سرمایه گذار با این فیلم همکاری کردند.

* به نظر می رسد در فضای زنانه بیشتر تمایل به کار دارید.موافقید؟ آئینه های روبرو که یک تیم متشکل از خانم ها بودند و این فیلم هم به تهیه کنندگی سحر صباغ سرشت…

خیر . در هر دو پروژه ناخواسته چنین فضایی شکل گرفت. قبل از اینکه خانم صباغ سرشت تهیه کننده این فیلم باشند من با چند تهیه کننده دیگر هم گفت و گو کرده بودم که به همکاری منجر نشد. اما نمی توانم کتمان کنم که کار با همجنس حداقل در کشور ما راحت تر است.

 *چه شد که سحر صباغ سرشت تهیه کننده این پروژه شد؟

خانم صباغ سرشت به لحاظ خصوصیت شخصیتی به من بسیار نزدیک بود و احساس کردم که موضوع فیلم، دغدغه شخصی خودش هم هست و در عین حال مشکلات فیلم را مشکلات خود می داند.همانطور که می دانید تعدادی از تهیه کنندگان سرنوشت فیلم چندان برایشان مهم نیست؛ درحالیکه تهیه کننده عضو و یکی از ارکان اصلی کار است. وقتی  دیدم تهیه کننده ای تا این اندازه وسواس و حساسیت روی فیلمی دارد و بسیار مسئولیت پذیر است چرا انتخابش نکنیم؟

* زمانی که فیلم نامه را می نوشتید به بازیگر خاصی هم فکر می کردید؟

زمانی که فیلم نامه نوشته می شد خیربه بازیگر بخصوصی فکر نمی کردم ؛ چون ممکن بود به دلایل مختلفی بازیگر مربوطه در فیلم نتواند حضور داشته باشد به همین جهت بعد از نگارش کامل با جلساتی که با خانم صباغ سرشت داشتیم به این جمع رسیدیم و این نکته را هم بگویم که بازیگران فیلم با وسواس و حساسیت خاصی انتخاب شدند.

* چرا فیلم در مرحله دوم اعلام شد که به بخش مسابقه راه پیدا کرده است؟

راستش را بخواهید خودمان هم نمی دانیم.فیلم اساسا مشکل ممیزی نداشت، مشکل کیفیت و محتوا هم نداشت! پروانه نمایش هم گرفته و پخش کننده هم دارد.

نوشته «فصل نرگس» تم امیدبخش دارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

* جناب اسعدیان شما و مازیار میری  امسال با دو فیلم در جشنواره فیلم فجر حضور دارید؟

بله. یکی از فیلم ها «سارا و آیدا» من در کنار ایشان بودم و به او کمک کردم و فیلم دیگر «یک روز بخصوص» ایشان در کنار من بودند و مرا کمک کردند.

* وقتی به تیزر این دو فیلم نگاه می کردم به نظر شباهت ظاهری بین این دو فیلم دیده می شود. حضور مصطفی زمانی در هر دو فیلم …

حضور مصطفی در این دو فیلم کاملا اتفاقی است. فیلم «یک روز بخصوص» پارسال فیلمبرداری شد و فیلم آقای میری امسال آبان مراحل ساختش را پشت سر گذاشت.

* با توجه به اینکه شما از سازندگان هر دو فیلم هستید در یکی کارگردان و در  فیلم دیگر تهیه کننده، تمایل قلبی شما به کدام فیلم است؟

(می خندد) واقعیتش این است خیلی خوشحالیم که به واسطه این دو فیلم من و آقای میری توانستیم با هم کار کنیم؛ چون اساسا در فضای فعلی آدم ها نمی توانند با هم همکاری مشترک داشته باشند. در هر صورت به اعتقاد من هر دو فیلم  آبرومند شده . ارزش گذاری روی هیچ فیلمی نمی کنم اما اینکه توانستیم دو فیلم مشترک را با هم در فضای صمیمی کار کنیم و به هم سرویس بدهیم یک اتفاق خوب است.

* بحثی که چندی پیش مطرح بود و همچنان با گذشت زمان و حتی نزدیک شدن به روزهای برپایی جشنواره به آن پرداخته می شد چگونگی و نحوه انتخاب فیلم های بخش مسابقه است…

بله. متاسفانه ما هر سال جشنواره را با افزایش فیلم های بخش مسابقه و برای راضی نگه داشتن همه نهادها و ارگان ها به لحاظ کیفی کوچک و کوچک تر می کنیم. امسال ۳۳ فیلم به بخش مسابقه جشنواره راه پیدا کردند با این حال باز تعدادی ناراضی هستند که چرا فیلم ما در بخش مسابقه جای نداشته است. باور کنید اگر تعداد فیلم های بخش مسابقه به چهل و چهار هم می رسید باز تعدادی دیگر از دوستان و همکاران ناراضی بودند که چرا فیلمشان در بخش مسابقه نیست.

* تکلیف چیست به نظر شما؟

به نظر من وقتی ما صحبت از بخش مسابقه می کنیم؛ نهایتا بیست و دو فیلم را برای این بخش انتخاب کنیم و اگر فیلم همایون اسعدیان در این رقابت  فیلم بیست و سوم از بین فیلم ها شد فیلمش را از بخش مسابقه کنار بگذاریم. بیایم جشنواره را از حالت راضی نگه داشتن همه خارج کنیم تا کارگردانان برای سال آینده و رقابت در جشنواره فجر  تلاششان را بیشتر کنند . افزایش فیلم های بخش مسابقه کار هیات داوران را در شانزده رشته به شدت سخت می کند و سطح کیفی داوری را پایین می آورد.

* نقد و انتقاداتی هم بود مبنی بر اینکه  فیلم هایی که به بخش مسابقه جشنوراه راه پیدا نکردند از کیفیت بیشتری برخوردار بودند. چنین دیدگاهی با توجه به اینکه کارگردانان بخش مسابقه امسال هر یک برای خود وزنه ای هستند و دارای پیشینه ای؛ کمی بی انصافی نیست؟

ای کاش این دوستان منتقد کمی صبر می کردند  و فیلم های بخش مسابقه را می دیدند و بعد قضاوت می کردند .طرح چنین مباحثی جز جو سازی مطبوعاتی چیز دیگری نیست. ترجیح می دهم راجع به این اظهار نظرها سکوت کنم و حرفی نزنم.

* کمی از فیلم «یک روز بخصوص» صحبت کنیم . این فیلم چقدر  در ادامه دیگر ساخته هایتان  قرار می گیرد؟

شما به فیلم های من نگاه کنید خواهید دید که هر کدام آنها در ژآنرهای مختلف ساخته شده است. به عنوان نمونه فیلم های «مرد آفتابی»، «شوخی»، «آخر بازی» هر کدام در یک گونه روایت می شود، اما در همه این فیلم ها نگاهم به روابط موجود بین آدم ها، ارتباط انسانی و اجتماعی یکسان است. بعد از ساخت فیلم «بوسیدن روی ماه» و «طلا و مس» مدتی صبر کردم تا بتوانم از این دو فیلم و نوع ساختاری شان جدا شوم. نمی خواستم دوباره در همین مسیر فیلم بسازم. به همین منظور کمی از سینما فاصله گرفتم تا بتوانم در ژآنر و ساختار دیگری فیلم بسازم. در فیلم «یک روز بخصوص» هم همان نگاه ها و باورها را دارم اما در ساختار دیگر این فیلم تعریف می شود.

* فیلم داستان جوانانه دارد؟

خیر. جوانانه نیست اما از  فضای متفاوتی برخوردار است.

* فیلم «یک روز بخصوص» با مخاطب خود ارتباط برقرار می کند؟

همه ما فیلمسازان تلاش می کنیم فیلمی بسازیم که با مخاطب ارتباط برقرار کند.

* نظر خودتان چیست؟

(می خندد) هیچ پیش بینی ندارم. یکسال پر اضطراب را پشت سر گذاشتم؛ از زمان فیلمبرداری، مونتاژ تا اولین نمایش فیلمم در جشنواره انجام شود. البته یک عده که فیلم را دیدند نظرات مثبتی داشتند. در هر صورت تا فیلم را در سالن تاریک با تماشاگر نبینم این اضطراب با من همراه است یا نفس راحتی می کشم و یا بر اضطرابم افزوده می شود.

* آقای اسعدیان به نظر می رسد این اضطراب واسترس خاص فیلمسازان جوان فیلم اولی باشد..

اتفاقا، جوانان امروز از اعتماد به نفس بیشتری برخوردار هستند. این اعتماد به نفس یا از معلومات و مطالعه  بالای آنهای نشات می گیرد یا از بی سوادی آنها؛ اما آنچه که مسلم است اینکه هیچ تصوری از میزان استقبال مخاطب از فیلمم ندارم. کیفیت ساخته های فیلمسازان دنیا در کارنامه شان متفاوت است. یک فیلم شاهکار می شود و فیلم دیگر خیر. اصولا، زیبایی حرفه فیلمسازی به همین است که بعضی وقتها می شود و بعضی وقتها نمی شود. به شخصه این اضطراب را تا پایان جشنواره خواهم داشت.

* چقدر کسب سیمرغ کارگردانی برایتان اهمیت دارد؟

ببینید! از بعضی همکارانم می شنوم که می گویند جشنواره و سیمرغ  برایمان مهم نیست. دوست عزیز اگر جشنواره برایت اهمیت ندارد پس چرا فیلم را به جشنواره برای رقابت فرستادی؟ به هر جهت فارغ از اینکه به نظر من جشنواره در سال های اخیر کیفیتش را از دست داده اما جشنواره  برای من اهمیت زیادی دارد، جوایزش هم برای من مهم است؛ واقعا نمی دانم کدام فیلم این شایستگی را دارد اما امیدوارم در نهایت سیمرغ ها خارج از سهم خواهی و از روی قضاوت عادلانه اهدا شود.

نوشته یک سال است که اضطراب فیلمم را دارم/ امیدوارم سیمرغ‌ها خارج از سهم خواهی و عادلانه اهدا شوند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

گفت و گوی سوره سینما را با این کارگردان از نظر می گذرانید:

* خانم درخشنده به عنوان اولین سوال بفرمایید «زیر سقف دودی» قرار است با مخاطب خود درباره چه چیزی صحبت کند؟

«زیر سقف دودی» روایت خانواده هایی است که فرزندانشان در امنیت خاطر رشد نمی کنند؛ در حالیکه خانواده باید محل عشق ورزی فرزندان باشد اما در این فیلم خانواده این محبت و عشق را از فرزندان خود دریغ می کند و شرایط  خوبی برای تربیت بچه های خانواده فراهم نیست و آدم ها در آین فضا احساس خوشبختی نمی کنند.

* شما در اغلب فیلم هایتان کودکان را محور بحث قرار می دهید؛در این فیلم هم چنین روایتی را در پیش گرفتید؟

ببینید! فیلم« زیر سقف دودی» داستان خانواده هاست؛ در واقع این فیلم آسیب های پنهان خانواده ها را نشان می دهد و به آسیب شناسی  آدم های فراموش شده می پردازد. انسان هایی که بی هیچ توقعی در زندگیشان تلاش کردند؛ نه دیده و نه شنیده شدند .در این فیلم ما به جایگاه و نقش پدر و مادر در خانواده می پردازیم و همینطور وظیفه ای که پدر و مادر نسبت به فرزندان دارند.«زیر سقف دودی» داستان  خانواده هایی  است که در طلاق عاطفی زندگی می کنند.

* و چقدر این طلاق عاطفی میان خانواده ها در حال حاضر در کلان شهرهایی همچون تهران بیداد می کند..

وقتی نگاه به آمار می کردم بسیار ناراحت شدم. واقعا در این کلان شهر تهران افرادی زیر یک سقف با هم زندگی می کنند که هنوز نمی دانند باید همدیگر را دوست داشته باشند. متاسفانه افرادی هستند که نمی دانند خانه تنها مکان حوله و مسواک نیست؛خانه جای آدم های درون آن است . خانه باید مامنی امن برای افراد آن باشد.

* شما به عنوان فیلمساز که به چنین موضوعی می پردازید مشکل را از کجا می بینید؟

به اعتقاد من روابط غلط بین آدم ها نتایجش به اینجا ختم می شود؛اینکه ما فرزندان خود را برای زندگی مشترک عاشقانه در آینده بزرگ نمی کنیم .صرفا پسر بزرگ می کنیم که مرد بیرون خانه باشد وبعد ازدواج کند. دخترمان را برای اینکه آشپزی کند  و به دانشگاه برود بزرگ می کنیم. به معنای واقعی چگونگی درک یک زندگی سالم را به آنها نمی آموزیم.

* درحالیکه اساس زندگی بر دوست داشتن استوار است نه تحمل کردن طرفین…

دقیقا. باید به فرزندانمان از کودکی عشق و محبت را بیاموزیم .بچه ها  مهروزی و عشق  را در دل خانواده  باید بیاموزند نه در کوچه و خیابان.

* همچون دیگر فیلم هایتان در زمینه پژوهش هم مطالعات گسترده داشتید؟

با کارشناسان ،تحلیل گران و جامعه شناسان زیادی در این رابطه دیدار و گفت و گو داشتم. نظرات آنها برای من بسیار حائز اهمیت بود  وآنها در کنار فیلم با من همراهی می کردند.بر اساس تمام پژوهش های به عمل آمده توسط کارشناسان همگی به این نکته اذعان داشتند که حلقه مفقوده این آسیب ها نحوه و چگونگی  مدیریت عشق ورزی و مهرورزی در  خانواده هاست.

* از رقابت در جشنواره فیلم فجر امسال کمی صحبت کنید..

جشنواره فیلم فجر مکانی برای دیده شدن فیلم هایی است که ساخته شده .امیدوارم مردم از فیلم ها استقبال کنند چون همه  فیلمسازها فیلمهایشان را برای مردم می سازند . استقبال و تماشای فیلم توسط مخاطب برای هر فیلمسازی جذاب است.

* نظری راجع به نحوه و گزینش فیلم ها در بخش رقابتی دارید؟

واقعیت این است که من فیلم ها را ندیدم اما می دانم در هر دوره ای  یک سری فیلم ها  مورد پسند هیات انتخاب قرار می گیرد و تعدادی فیلم هم به بخش مسابقه راه پیدا نمی کند.نمی توانم درباره چگونگی تصمیم گیری هیات انتخاب نظری بدهم و قضاوتی بکنم؛ اما نکته ای که لازم است بگویم اینکه واقعا دوست داشتم فیلم های خانم میلانی و آقای عیاری در جشنواره فیلم فجر به نمایش در آید.

 * به عنوان کارگردانی که سالهاست فیلم شما در جشنواره فجر نمایش داده می شود چقدر اظهار نظر منتقدین برایتان مهم است؟

من برای نظرات منتقدین احترام زیادی  قائلم اما طبیعتا آن دسته از منتقدین که بدون هیچ گرایشی به فیلم ها نگاه می کنند و نظر می دهند . در هر صورت با عید سینمای ایران مواجه هستیم امیدوارم فیلم هایی که در جشنواره امسال به نمایش در می آید جذابیت بالا داشته باشند تا مخاطبین فیلم ها راضی از سالن سینماها بیرون بیایند.

* خانم درخشنده فیلم «زیر سقف دودی» در کدام بخش های جشنواره صلاحیت دریافت سیمرغ را دارد؟

هیچ وقت در این مورد پیش بینی نمی کنم ؛ چون فیلم هایم را با عشق می سازم . به عبارتی با عشق به مردم و جامعه فیلم هایم را می سازم و مهمترین نکته اینکه  مباحث انسانی در فیلم هایم روایت می شود.

* به عنوان کارگردان جایزه سیمرغ را به کدام عوامل فیلمتان می دهید؟

(می خندد) ترجیح می دهم در این مورد نظری ندهم.

نوشته «زیر سقف دودی» از طلاق عاطفی خانواده‌ها می‌گوید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

گفتگوی سوره سینما را با او از نظر می گذرانید:

* جناب حمزه ای شما سالهای سال در سینما به عنوان مدیر برنامه ریزی و دستیار کارگردان فعالیت داشتید و تجربه کسب کردید. این فعالیت مداوم تاثیری در روندی کاریتان داشت؟

قطعا تاثیر داشته و دارد، ولی ماجرا از این قرار است که ما در سینمای ایران هر بار در هر فیلم یک فضای متفاوت و تازه ای را تجربه  می کنیم و این کاملا منحصر به چیدمان تیم و عواملی است که در آن پروژه خاص  به عنوان فیلمساز با آنها کار می کنیم. بی شک این شناخت و تجربه  قبلی می تواند در مدیریت و هدایت و همراه شدن تیم در آن پروزه برای ما مثمر ثمر باشد. اما به مجردی که  تیم و فضا و آدمها عوض می شود  نمی توانیم بر اساس تجربه مشخص گذشته رفتار کنیم و تیم جدید روحیات جدیدی را با خود همراه دارد و ما به عنوان سکاندار گروه می توانیم بخشی از  تجربه  مدیریتی آثار قبلی یا پروژه هایی که در آن بودیم استفاده کنیم…

* با نیکی کریمی پیشتر تجربه همکاری داشتید؟

تجربه  کاری من با خانم کریمی مربوط به ده سال پیش است که گمان نمی کنم با توجه به اینکه ایشان ازبازیگران  فعال سینما هستند و مدام با عوامل مختلف  ومتعددی در پروژها  کار می کنند خاطرشان باشد.وتجربه این همکاری به یک دهه پیش باز می گردد.

* چه شد که ساخت فیلم «آذر» در اولویت برنامه کاریتان قرار گرفت؟

ظاهرا ایشان تصمیم داشتند به عنوان تهیه کننده ، مستقل از فعالیت فیلمسازی خودشان فیلمی را تهیه کننده باشند  که در این مسیر با چند تن از دوستان جوان و فیلمساز صحبت هم کرده بودند و من به واسطه دوستانم  محمد یمینی و علی اصغری به ایشان معرفی شدم و کارهای بلند و کوتاه من را دیدند  نوع نگاه و سلیقه فیلمسازی من را پسندیدند و بعد از چند جلسه به این جمع بندی رسیدیم که می توانیم با هم همکاری مشترکی داشته باشیم.

* پوریا آذربایجانی این فیلم نامه را با نام «بندر تهران» می خواست بسازد که با نیکی کریمی به توافق نرسیدو شما با تغییراتی در فیلمنامه این فیلم را ساختید؟

به نظرم بهترین منبع توضیح در این خصوص خانم نیکی کریمی هستند ؛چون من هم با ایشان به عنوان تهیه کننده  و هم با پوریا آذربایجانی که از دوستان من هم  است جلساتی را داشتم . ولی  در جریان دقیق و جزئیات  ماجراهای پروژه قبلی نیستم و علت جدائی پوریا آزربایجانی و عدم همکاریشان با تهیه کننده را به نظرم از خودشان سوال کنید. من بر اساس این فرایند که عرض کردم به پروژه ملحق شدم و پیش از آن از پوریا آزبایجانی و دوستان سوال کردم و از انصراف پوریا که مطمئن شدم و مشورتی که با هم داشتیم همکاری من تهیه کننده شروع فاز جدی تری شد.

* داستان آذر از چه قشر و طبقه ای از مردم جامعه ما صحبت می کند؟

داستان « آذر» مشخصا در فضای شهری تهران و نزدیک به طبقه متوسط اتفاق می افتد. «آذر» سخت اما یک خود آزمایی بزرگ بود.

* می توان گفت که  شما در این فیلم به ترسیمی از  فضای شهرتهران هم پرداختید؟

اینکه مشخصا فضای شهر تهران نقش کلیدی و کارکرد اساسی در روند قصه داشته باشد وما حالا بخواهیم به واسطه بیان قصه از فضای شهری تهران تعریف ارائه بدهیم خیر؛ اینگونه نیست قصه ی فیلم در همه جا شاید اتفاق بیفتد، ولی به واسطه واکنشهای کاراکترها نسبت به وقایع درون فیلم نامه شاید بشود از این منظرهم به فیلم نگاه کرد که مسائل اینچنینی بیشتر در کلانشهرها اتفاق می افتد و در شهرهای کوچک مواجه ادمها با توجه به فرهنگ و اقلیم منطقه شان متفاوت باشد.

* انگار به طور همزمان نگارش فیلم نامه و فیلمبرداری آذر انجام می شد. با چنین روندی مشکلی نداشتید؟

به شخصه جز آن دسته از فیلمسازانی هستم که حتی در فیلمهای کوتاه و فیلم های تلویزیونی  خودمم هم همه چیز از قبل مشخص و معین شده است و می دانم باید سر صحنه چه کنم و چه  میزانسنی قرار است ارائه دهم که به پرداخت مناسب صحنه برای تصویر کردن قصه مناسب برسیم ؛حتی میزان تغییری که در صحنه شاید بعد از مشورت با بازیگران و فیلمبردار انجام شود هم از قبل برای خودم مشخص می کنم . اصلا این مدل کار یعنی نگارش همزمان با فیلمبرداری  را نمی پسندم چرا که شرایط سختی را برای  کارگردان در صحنه فراهم می کند که برای من فیلمساز ریسک ماجرا را بالا می برد و همه چیز در هاله ای از ابهام اتفاق می افتد هر چند که همه چیز در راستای بهبود کیفیت کار بود که اینجا خداروشکر با صحبتهای مداوم با علی اصغری به عنوان بازنویس فکر میکنم در هر صورت ان اتفاق مطلوب برای همه ی ما تا اندازه ی قابل توجهی افتاد.

* در فیلم آذر ترکیبی از جوانان به عنوان عوامل حضور داشتند؛ از نحوه و چگونگی این همکاری برایمان بگویید.

بله گروه ما گروه جوانی بود که برای من در کنار این جمع بودن فرصت مغتنم و حائز اهمیتی بود .همکاری با پیمان شادمانفر به عنوان فیلمبردار که در جای جای این فیلم با من همراه بود وروزبه سجادی حسینی یک دستیار درجه یک و دلسوز کارگردان بود؛ محمد یمینی که به عنوان یک مدیر تولید  کاردان و  صبور بود یا مهدی موسوی طراح صحنه ای که همیشه  در راستای نگاه کارگردان پر از ایده بود و همینطور مصطفی خرقه پوش نازنین که به عقیده من  ایشان در فیلم« آذر» فراتر از یک تدوینگر عمل کردند یکی از شانسهای من در فیلم اولم سینمایی در مرحله پس پروداکشن حضور ایشان به عنوان یک تدوینگر بود که مهمتر از همه به ساختمان کلی فیلم و روایت و قصه گویی تسلط دارد و هیچ چیزی را فدای کار خود نمی کند به پیکره ی کلی فیلم فکر می کند.

* به سبک  فیلمساز خاصی هم علاقه دارید؟

من در حوزه سینمای اجتماعی که اگر این اصطلاح را پذیرفته باشیم برای رساندن مقصودمان، آثار کیانوش عیاری و اصغر فرهادی را و فیلمهایی از این دست را بیشتر می پسندم و دنبال می کنم.

* کیانوش عیاری  نتوانست با فیلم کاناپه در جشنواره حضور داشته باشد و این مسئله با مکدر شدن خیل عظیمی از فیلمسازان و اهالی سینما همراه بود. شما صحبتی در این زمینه دارید؟

به اعتقاد من عیاری فیلمساز کاربلد و مسلط به حوزه ی سینمااست و اساسا به یک  نوشیوه  رئالیستی خاص در کارهایش فکر می کند و همین وجه تمایز اثارش از فیلمسازان هم نسلش است  . من فکر می کنم در این فیلمش هم  یعنی کاناپه  او از عرف و اصول رایج  خارج نشده و همه اینها را برای رسیدن به باور پذیری مخاطب خود انتخاب کرده . ای کاش کاناپه در جشنواره فجر یک نمایش داشت و می توانستیم بازخوردهای مخاطبینش را ببینیم.

* فکر می کنید جشنواره فیلم فجر چه اهمیتی در روند ادامه فیلمسازی شما دارد.؟

بی شک حضور در یک جشنواره مثل جشنواره فیلم فجر که ترکیبی از محصولات یک سال سینمای ایران در آن حضور دارد و نمایش داده می شود خیلی هیجان انگیز است و نمایش فیلم ما در کنار سایر فیلمسازان هم نسل و پیشکسوت اتفاق خوب و مبارکی است ؛اما به نظرم هیچ نکته ای در نگرش فیلمساز نباید تحت تاثیر این جریان باشد که متاسفانه طی این سالها عکس این اتفاق می افتد و همه حاضرند از روی هم عبور کنند و اخلاق حرفه ای صنفی را زیر سوال ببرند تا در این رویداد حضور داشته باشند و در ادامه می بینیم بعد از اینکه بعضا فیلمی مورد تشویق و عنایت قرار گرفت موج شبیه سازی به آن فیلم راه می افتد که این افت بدی است برای سینمای یک کشور شرایط اکران و رقابت آنچنان باید برابر باشد که فیلمسازان نباید حیات و ممات خود را مشروط به حضور در جشنواره ودریافت جایزه بگیرند که فعلا این نگاه و نگرش وجود دارد و کاری نمی توان کرد؛ولی من به عنوان یک فیلم اولی امیدوارم در این موقعیت و شرایط قرار نگیرم و حداقل راحتر بتوانم فیلم بعدی خود را بسازم که می دانم با این سازو کار معیوب و جنگی که در سینما است خواب باطلی است.

* و سوال آخر اینکه  فکر می کنید سیمرغ بهترین کارگردانی به چه کسی تعلق می گیرد؟

(می خندد) نمی توانم حدس بزنم. اما آرزو می کنم سیمرغ به کسی که شایستگی اش را دارد برسد.همین.

نوشته «آذر» سخت اما یک خود آزمایی بزرگ بود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

* بحث را از چگونگی ساخت فیلم «دریاچه ماهی» آغاز کنیم.

چندین سال است که می خواهم فیلم اولم را بسازم و چند فیلم نامه  خوب هم داشتم که تقریبا همه آنها با المان هایی از جنگ همراه بود.

* به  فیلم های جنگی علاقه دارید؟

بسیار زیاد … به لحاظ شخصیتی با  این ژآنر خو گرفته ام.

*چرا؟

چون در خانواده نظامی بزرگ شدم.

* اولین فیلم سینمایی با پروداکشن وسیع آن هم برای یک خانم کمی طاقت فرسا به نظر می رسد.

قطعا همینطور بود. اما از کارهای آپارتمانی و کم حجم فاصله می گیرم . اصولا با  فیلم هایی که نتوانم مانور خوبی به لحاظ کارگردانی بدهم ارتباط برقرار نمی کنم. اهل کار آسان انجام دادن نیستم. حتی فیلم های کوتاهی هم که ساختم راحت نبود.

* پیشتر به عنوان طراح گریم در سینما و تلویزیون کار می کردید چطور شد که تصمیم گرفتی فیلم بسازی؟

من از سال ۷۷ با کارگردانی تئاتر وساخت فیلم کوتاه کارم را شروع کردم

* یعنی بعد از ساخت فیلم کوتاه بود که  گریم را هم تجربه کردید؟

بله و بعد کار طراحی گریم را به صورت حرفه ای و با علاقه ادامه دادم و به  صورت همزمان هم فیلم می ساختم و هم کار گریم انجام می دادم .البته تدریس گریم هم انجام می دادم و هنوزم تدریس می کنم.

* چرا بعضی از فیلمسازان حرفه ای جنگی از ساخت فیلم در این ژآنر دوری می کنند…

چون بازگشت مالی ندارد و فیلمی که بازگشت مالی نداشته باشد دلیلی برای ساخت آن نیست. ضمن عدم بازگشت مالی نه حمایتی از فیلمسازان جنگی می شود و نه فرهنگ سازی در این ژآنر صورت می گیرد.

* به عنوان یک زن که اولین فیلمش را در حیطه جنگ و دفاع مقدس تجربه کرد کمی از سختی های این کار برایمان بگویید.اصلا تولید این فیلم سخت بود؟

تا قبل از ورود به دفتر آقای سعدی برای ساخته شدن این فیلم  برای جذب سرمایه گذار خیلی سختی متحمل شدیم. سرمایه گذاران ابتدا ساخت فیلم را می پذیرفتند اما بعد از مدت کوتاهی پا پس می کشیدند ؛حتی تهیه کننده ای می گفت فیلم نامه را اگر عوض کنی با تو کار می کنم. اما من زیر بار نرفتم و مشکلات ساخت را تحمل کردم تا اینکه وارد دفتر آقای سعدی شدم .در دفتر آقای سعدی صد و هشتاد درجه ماجرا فرق کرد.

* چطور؟

برای اینکه نظم و مدیریتی که در دفتر آقای سعدی بود با روحیه من بسیار همخوانی داشت. آقای سعدی نظامی هستند و تربیت فرهنگی ،اجتماعی و خانوادگی من به ایشان بسیار نزدیک بود. در واقع حرف یکدیگر را خوب می فهمیدیم.

*  آن چیزی که می خواستید از ادوات جنگی گرفته و غیره برایتان  فراهم بود؟

ببینید من از آن دست کارگردانهای کم توقع نبودم؛هر چه که می خواستم آقای سعدی برایم مهیا می کرد ولی در هر صورت کار سنگین بود . اما کل گروه عاشقانه بدون هیچ توقعی و هیچ حاشیه ای کار را جلو بردیم وبا ۳۵ بازیگر و ۳۵ لوکیشن فیلمبرداری را به پایان رساندیم.

* چرا از بازیگران استار در این فیلم بهره نبردید؟

به اعتقاد من این فیلم نوع و جنس بازیگران خود را می خواست و این بازیگران از نظر من برای این فیلم استار و بازیگران بسیار مهم و خوبی هستند.

* ازهمکاری با  مرتضی خانمحمد برایمان صحبت کنید. مدیر فیلمبرداری این پروژه که همسرتان هم است.

خدا را شکر می کنم به خاطر حضورش که در طول کار به من آرامش می داد.مرتضی بسیار همراه و همفکر با من است.هم از خودش ، تیمش و تعاملی که در میزانس ها با هم داشتیم تشکر می کنم.

* این فیلم در بخش چشم انداز سینمای ایران به نمایش در می آید.صحبتی در مورد این بخش ندارید؟

(می خندد) خب طبیعتا دلم می خواست فیلم در بخش مسابقه نمایش داده شود چون این شایستگی رادر فیلمم می دیدم. هرچند معتقدم گذشت زمان لیاقت یک فیلم را بیشتر ثابت می کند . به هر جهت سلیقه هیات انتخاب بوده و من هم فیلمم را از بخش چشم انداز جشنواره خارج نکردم ؛ چون می خواستم «دریاچه ماهی» دیده شود. معتقدم فیلم خوب در هر بخشی دیده می شود.

* چه پیش بینی از استقبال مخاطب این فیلم دارید؟

در سینمای ایران یاد گرفتم که چیزی قابل پیش بینی نیست . یک «آن» نتیجه تغییر می کند و پیش بینی ها خراب می شود. اما امیدوارم فیلم با استقبال مخاطب همراه باشد. من و گروه سازنده  فیلم «دریاچه ماهی» عاشقانه و با جان و دلمان کار کردیم . تغییر فصل  و سرمای هوا به شدت آزار دهنده بود  ما در شرایط پیچیده جوی کار را جلو بردیم.

* چقدر کسب سیمرغ برایت مهم است؟ حال آنکه فیلم در بخش چشم انداز نمایش دارد.

من فیلمم را برای جشنواره نساختم که به سیمرغ فکر کنم . فیلم «دریاچه ماهی» برای شهدای جاوید الاثر ساخته شده است . آنچه که مسلم است تیم حرفه ای با جان و دل برای این فیلم زحمت کشیدند . با بازیگرانی که دلم می خواست این فیلم را ساختم که در نوع خودشان بسیار بازیگران حرفه ای و مطرح هستند و معتقدم فیلم خوب راه خودش را پیدا می کندوقتی بچه ها تا زانو در لجن دریاچه  بودند همان موقع احساس کردم ما جوابمان را از خدا گرفتیم. ایمان دارم فیلم خوب راه خودش را پیدا می کند.

* چقدربه گیشه فیلم اهمیت می دهید؟

به نظر من گیشه یعنی مخاطب و من مطئنم مردم با این فیلم ارتباط خوبی برقرار می کنند و امیدوارم این فیلم گیشه خوبی خواهد داشت.

نوشته «دریاچه ماهی» برای شهدای جاوید الاثر ساخته شده است/ اهل کار آسان نیستم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

* جناب عسگرپور به عنوان سوال اول بفرمایید درسالهای اخیر در کارنامه شما همکاری با فیلمسازان فیلم اولی زیاد به چشم می آید.. چنین همکاری دلیلش چیست؟

همواره همکاری با فیلمسازان فیلم اولی را دوست داشته و دارم و قطعا این تمایل دو طرفه بوده که منجر به این همکاری شده است. آن چیزی که همیشه به آن فکر می کنم و به همنسلان خودم هم می گویم اینکه ما به عنوان فیلمساز چقدر می توانیم به روز باشیم و در عرصه فیلمسازی این به روز بودن را حفظ کنیم. معتقدم ارتباط با نسل جوان به این به روز بودن کمک زیادی می کند و طبیعتا اگر ارتباط  بین دو نسل گذشته و جدید قوی باشد و بده وبستان قوی بین آنها شکل بگیرد نتایج خوبی هم در پی خواهد داشت.

* به نظر می آید ساخت فیلم «ماجان» در فشردگی زمانی قرار گرفت تا تحویل دفتر جشنواره شود..

خیر . برای تولید این فیلم ما از زمان متعارفی برخوردار بودیم.

* پیش تولید فیلم چه زمانی شروع شد؟

از اواسط تابستان قرار شد که این فیلم ساخته شود و ما به تدریج وارد مرحله پیش تولید شدیم و آن چیزی که کمی مراحل پیش تولید ما را  طولانی کرد مرحله انتخاب بازیگر بود.

* پروسه انتخاب بازیگر همواره از بخش های مهم اما چالش برانگیز یک پروژه به حساب می آید..

دقیقا! گزینه هایی که برای بازی انتخاب می شدند بعضی سر کار بودند و تعدادی تمایل به همکاری داشتند اما در سفر بودند به همین جهت این پروسه از فیلم زمان زیادی از ما گرفت و پیش تولید ما را به دو ماه تبدیل کرد.

* در «ماجان» مخاطب با چه قصه ای مواجه می شود؟

در اجتماع ما خانواده هایی هستند که به خاطر مشکلات فرزندشان دچار اختلاف می شوند؛مشکلات فرزندشان یا به لحاظ روحی و یا به لحاظ جسمی می تواند باشد. اما آنچه که مهم است اینکه این اختلاف آنقدر گسترش پیدا می کند که به زن و مرد را به جدایی از یکدیگر نزدیک می کند.پیدا کردن راهی که حلقه گمشده این خانواده است گاهی سخت و گاهی راحت است. در این فیلم تلاش می شود که اگر والدین به این نقطه جدایی رسیدند دوباره به محل تفاهم خود هم نگاه داشته باشند.

* به عبارتی در این فیلم به تحکیم بنیان خانواده توجه بیشتری می شود.

کاملا همینطور است ؛بیسی که در اغلب فیلم های سینمای ایران به آن توجه می شود.

* جناب عسگرپور هم شما و هم رحمان سیفی آزاد هر دو سابقه مدیریتی دارید . اما به لحاظ حرفه ای و کارکرد شما  ید طولایی در دنیای هنر دارید. به عنوان تهیه کننده و کارگردان باسابقه ؛شما و رحمان سیفی آزاد چقدر در کنار هم در این فیلم بودید؟ چقدر به وی مشاوره می دادید؟چقدر با هم تعامل داشتید؟

(می خندد) اتفاقا کسانی که سابقه مدیریتی دارند بهتر با هم کار می کنند و تعامل خوبی هم با هم دارند؛ اما واقعیت این است که تلاشم این بود که رحمان سیفی آزاد در سکانس ها به آنچه که فکر می کند درست است برسد نه آنچه که من فکر می کنم درست است.تلاش می کردم فیلم اول ایشان با سلیقه خودشان ساخته شود اما هر جا احتیاج به مشورت بود به وی کمک می کردم. می توانم بگویم «ماجان» روایت  رحمان سیفی آزاد است.

* شما در دو فیلم امسال به اسم های «ویلایی ها»و «شماره ۱۷ سهیلا» در مقام مشاور کارگردان حضور داشتید دوست دارم نظرتان را  راجع به این فیلم ها بدانم.

فیلم ویلایی ها را خیلی دوست دارم. از آن دست کارهایی است که فضای متفاوتی دارد و وقتی که قصه اش را خواندم تاکید داشتم که حتما باید ساخته شود. خانم منیر قیدی مدتها روی این فیلم نامه کار کرده بود و کاملا بر فیلم نامه مسلط بود.

* منیر قیدی پیشتر در سمت منشی صحنه در سینما فعالیت می کرد..

بله و ورودش به سینما و حیطه کارگردانی کاملا درست و به جا  بود. معتقدم «ویلایی ها» فضای منحصر به فردی دارد.

*و «شماره ۱۷ سهیلا» ؟

این فیلم را هم دوست دارم. داستان فیلم روایت امروزی دارد و روی مدار کلیشه حرکت نکرده است و به موضوع مهمی اشاره می کند.

نوشته «ماجان» روایت سیفی آزاد است/ «ویلایی‌ها» فضای منحصر به فردی دارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

* جناب صباغ زاده ؛سالهاست درصدد ساخت اولین فیلمتان بودید (دیو باید بمیرد) چرا علی رغم انتخاب بازیگران  در مقطعی فرصت ساخت از شما دریغ شد؟

ساخته نشدن آن فیلم فقط به دلیل عدم حمایت بنیاد سینمایی فارابی بود؛گروه بسیار خوب و حرفه ای دور هم جمع شده بودند و همگی با لطف و محبت فراوان دو ماه در کنار من حضور داشتند و حمایتم کردند.البته ساخته نشدن آن فیلم باعث ساخته شدن «ایتالیا ایتالیا» شد.

* عدو سبب خیر شود اگر خدا خواهد…

دقیقا!همه آن فشارها و مشکلات باعث شکل گرفتن طرح اولیه «ایتالیا ایتالیا» شد.شاید «دیو باید بمیرد» را به عنوان فیلم دوم یا سومم بسازم.طولانی شدن مراحل تولید آن فیلم باعث دلزدگیم نسبت به آن فیلمنامه شده.برای اینکه تصمیم بگیرم دوباره ساخت آن را شروع کنم کمی زمان لازم است. «ایتالیا ایتالیا» بیشتر به یک فیلم اول شباهت دارد تا «دیو باید بمیرد».آن فیلم یک فیلم کاملا حرفه ای و بسیار سخت به لحاظ فضاسازی است.

* وچطور به فیلم نامه ایتالیا ایتالیا رسیدید؟

سال ۹۲ سال بسیار سختی برای من بود.مشکلات زندگی شخصی و حرفه ای و ساخته نشدن فیلمنامه ای که زحمت زیادی برایش کشیده بودم همه روی هم جمع شد و طرح اولیه «ایتالیا ایتالیا» در ذهنم شکل گرفت.هشت سال پیش داستان کوتاهی از «جومپا لاهیری» خوانده بودم و همیشه دلم می خواست آنرا به فیلمنامه تبدیل کنم. ترکیب ماجراهای پیش آمده برای فیلم اولم و داستان جومپا لاهیری شد «ایتالیاایتالیا».

* کاوه صباغ زاده برای ساخت اولین فیلمش چقدر از حمایت پدر بهره مند شد؟

بسیار زیاد! ایشان تهیه کننده و مشاور کارگردان «ایتالیا ایتالیا» هستند.ضمن اینکه در طول این سالها من دستیار ایشان بودم و کارگردانی را از ایشان آموختم.بدون شک این فیلم بدون حضور مهدی صباغ زاده ساخته نمیشد. به این همکاری افتخار می کنم و به آن می بالم.

* اصولا راه برای فرزندان هنرمندان در هنر چقدر  سخت و چقدر راحت است؟

از این نظر ساده است که ما در نهایت نام آنها را با خود یدک می کشیم و از این نظر دشوار است که هر قدمی که برمی داریم باید مراقب این باشیم که به آن نام و سابقه خدشه ای وارد نکنیم. هر واکنش و رفتار اشتباه ما مستقیما به آنها لطمه وارد می کند و این خطرناک است. همچنین مستقل شدن از آن نام کار مشکلی است.باید خیلی مراقب باشیم که عملکردمان به سوی آنها کمانه نکند و به پای خودمان نوشته شود. البته خارج شدن از زیر سایه آنها تقریبا ناممکن است چرا که نسل آنها بخش مهمی از تاریخ سینما را شکل داده است.پس بهتر است زیاد تلاش نکنیم و از این سایه بهترین استفاده را ببریم و به آن افتخار کنیم.

* فیلم «ایتالیا ایتالیا» از چه مشکلاتی با مردم سخن می گوید؟

از مشکلات نسل جوان خصوصا سینماگران جوان.از امیدهایی که موقتا از بین می روند و مدتی بعد به گونه ای دیگر ظاهر می شوند.از تلاش برای رسیدن به هدفهای بزرگتر و تقلا برای رسیدن و حفظ کردن پدیده ای که به آن میگویند: عشق.

* در ترکیب بازیگران این فیلم چهره هایی مثل علی ملاقلی پور و دانش اقباشاوی هم دیده می شود…چرا؟

درست زمانی که تقریبا از ساختن فیلم اولم ناامید شده بودم علی ملاقلی پور برای اکران نامناسب فیلمش دست به اعتراض زد.این حرکت انگیزه و امید زیادی در من ایجاد کرد و مدتی بعد جرقه «ایتالیا ایتالیا» در ذهنم زده شد. وقتی فیلمنامه را می نوشتم حرکت اعتراضی او از ذهنم بیرون نمی رفت و ناخودآگاه جزئی از داستان شد.دانش اقباشاوی هم با فیلم اولش «تاج محل» یکی از بهترین فیلمهای اول این سالها را ساخت و در طول این سالها همیشه در کنارم بود و مشورت هایش کمک حالم بود. هم علی ملاقلی پور و هم دانش اقباشاوی در «ایتالیا ایتالیا» با نام حقیقی خودشان حضور دارند. همایون ارشادی و علی جناب و رضا سخایی هم همینطور.در زمان نگارش فیلمنامه از آنها اجازه گرفتم که با شخصیت حقیقیشان آنها را در فیلمنامه بیاورم. بخش مهمی از فیلمم درباره دستیاران کارگردانی است که می خواهند فیلم اولشان را بسازند.

* انگار فیلم درژآنر کمدی فانتزی و موزیکال ساخته شده ..

بله. سعی کردم سبکی نسبتا تازه در داستانگویی و روایت و ساختار فیلم در پیش بگیرم.ژانر فیلم کمدی فانتزی و موزیکال است.این ژانر همیشه در بین تماشاگران محبوب بوده است. همیشه اعتقاد داشتم که رسالت اصلی سینما سرگرم سازی است و این فیلم هدف اصلیش سرگرم کردن مخاطب است.

* چقدر به دیده شدن فیلمتان در جشنواره امیدوارید؟

امیدوارم مردم با تماشای این فیلم چیزهایی را تجربه کنند که شاید در زندگی واقعی فرصت تجربه کردنش را نداشته باشند و پس از تماشای فیلم با حال خوب از سالن خارج شوند.

* در هرصورت فرزند کارگردانی چون مهدی صباغ زاده هستید…فکر می کنید می توانید به مسیر کاری پدر برسید؟

به لحاظ حرفه ای سعی می کنم مانند او و هم نسل هایش در مسیر فیلمسازی قدم بردارم. چون نسل آنها همیشه برای من الگو بودند.ولی طبیعتا من از نسل دیگری هستم با دغدغه ها و سلیقه  متفاوت.سعی می کنم حرفه ای بودن را از آن نسل یاد بگیرم ولی در نوع دیدگاه و سلیقه فیلمسازی استقلال خودم را داشته باشم.فکر می کنم تفاوت نسل ما این است که تلاش می کنیم با جسارت بیشتری فیلم بسازیم و مخاطب خود را فقط بیننده ایرانی فرض نکنیم بلکه برای مخاطب جهانی فیلم بسازیم.بدون این اصل نمیتوانیم سینمای بین المللی داشته باشیم.

* سیمرغ را برای چه بخش هایی از فیلمت شایسته می بینید؟

از آنجایی که بقیه فیلمها را ندیدم درست نیست که چنین حدسی بزنم .قطعا رقبای سرسختی در کنارم دارم.ولی افرادی که فیلم را دیده اند معتقدند بازیگر اول زن، فیلمنامه، تدوین و صداگذاری فیلم به چشم می آیند.اما اینکه نتیجه جشنواره چه خواهد شد کاملا به رای و نظر هیات داوران بستگی دارد.

* رقابت جشنواره امسال را چطور می بینید؟

به دلیل اینکه هنوز رقابت آغاز نشده نمی توانم چیزی در این باره بگویم.ولی ما فیلم اولی های امسال باید تحت هر شرایطی پشت یکدیگر بایستیم و از هم حمایت کنیم.حتی اگر فیلمهای هم را دوست نداشته باشیم نباید درگیر حاشیه سازی برای هم بشویم.بالاخره قرار است سالها در کنار هم کار کنیم.خوشبختانه امسال ترکیب هیات داوران بسیار خوب است و همگی از دل سینمای حرفه ای آمده اند و در کار خود تخصص دارند.خیلی خوشحالم که در ترکیب هیات داوران افراد غیر متخصص و نا آشنا به مشکلات سینماگران به چشم نمی خورد. این ترکیب باعث می شود مقدار زیادی از حواشی جشنواره کم شود و داوران با دیدگاه حرفه ای و تخصصی به تماشای فیلمها بنشینند.

* فکر می کنید بهترین کارگردان جشنواره امسال چه کسی می شود؟

امیدوارم کاملا به دور از هرگونه مصلحت اندیشی آن کسی که بهترین کارگردانی را انجام داده به عنوان برنده انتخاب شود.

نوشته نسل پدرم همیشه برای من الگو هستند/ مشکلات ساخت اولین فیلم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.