وی درباره تاثیر نمایش فیلم های سینمای جهان در این جشنواره بیان کرد: فیلم‌های زیادی از نقاط مختلف جهان به ویژه کشورهایی که کمتر فرصت مواجهه با سینمای آنها فراهم است، در جشنواره جهانی فیلم فجر اکران می‌شود که این امر زمینه ای را برای فیلمسازان جوان فراهم می کند تا با سینمای دیگر کشورها آشنا شده، تجربه کسب کرده و همچنین دست به معاشرت با فیلمسازان جهان بزنند.

عضو کانون کارگردانان سینمای ایران با اشاره به سطح بالای فیلم‌های کوتاه در این جشنواره بیان کرد: از بین فیلم های کوتاهی که در این سال ها در جشنواره جهانی فیلم فجر دیده ام باید بگویم فیلمسازان فیلم کوتاه ما که در جشنواره جهانی فیلم فجر شرکت داشتند، فیلم‌هایی به مراتب بهتر از فیلمسازان خارجی ساخته بودند.

وی افزود: من تجربه داوری در جشنواره جهانی فیلم فجر را دارم و خوشحالم که فیلمسازان جوان ما تا این حد مستعد هستند. فیلمسازهای فیلم کوتاه ایران یک سر و گردن بالاتر از فیلمسازان خارجی بودند و جشنواره جهانی فیلم فجر فرصت خوبی است که فیلمسازانمان را در اندازه استانداردهای جهانی مورد ارزیابی قرار دهیم و از کیفیت بالای فیلم‌های آنها مطلع شویم.

کارگردان فیلم «مزارشریف» درباره فیلم‌های مرمت شده و حضور این بخش در جشنواره جهانی فیلم فجر اظهار کرد: اکران فیلم‌های مرمت شده دو وجه دارد؛ یکی اینکه می‌توان تاریخ سینما را دید و این تجربه‌ای گران‌بها برای علاقه‌مندان به سینماست و دیگر اینکه می‌توان سینمای گذشته را با دیدن فیلم‌های شاخص آن دوران  تحلیل و ارزیابی کرد.

وی ادامه داد: دیدن فیلم‌های تاثیرگذار و دارای کیفیت بالا، به فیلمسازان جوان برای رسیدن به درک بهتر از سینما کمک می‌کند. مرمت و اکران فیلم‌های مهم تاریخ سینمای جهان و ایران کار فوق‌العاده خوبی است که امیدوارم ادامه‌دار باشد و فیلم‌های قدیمی بیشتری مرمت شود و برای مخاطبان جشنواره جهانی و فیلمسازان به نمایش درآید.

این نویسنده و کارگردان به جمع‌آوری اطلاعات و تجارب سه دوره اخیر جشنواره جهانی فیلم فجر توسط دبیر اشاره کرد و گفت: با توجه به شناختی که از رضا میرکریمی دارم می‌دانم که تجارب گذشته و مجموعه  فعالیت‌های انجام شده را جمع‌آوری کرده و به یک پروتکل در برگزاری جشنواره جهانی تبدیل کرده است. در این سه دوره کارهایی انجام شده که بسیار خوب بوده است و با گردآوری اطلاعات اگر روزی شخص رضا میرکریمی در این پست نباشد، دبیر بعدی دوباره وقت خود را برای آزمون و خطا هدر نمی‌دهد. رضا میرکریمی در مدت فعالیت خود در جشنواره جهانی پرونده خوبی به جا گذاشته که حتی در نبود او این جشنواره به راهی که دارد ادامه خواهد داد.

عضو سابق شورای صدور پروانه ساخت ادامه داد: در سال‌های اخیر عادت کرده‌ایم که دائم به همه چیز اعتراض کنیم در حالی که می‌توان این اعتراض‌ها را به نقدهای سازنده تبدیل کرد تا در جهت پیشرفت سینمای ایران گام برداریم. اینکه بخواهیم دائما اعتراض کنیم و راه حلی هم ارائه ندهیم، هیچ کمکی نخواهد کرد. قطعا مدیران از نقد درست استقبال می‌کنند و نقد منصفانه می‌تواند کمک زیادی به مدیران و دست اندرکاران باشد و همه این نوع انتقاد را می‌پذیرند. نقد چه در رسانه‌ها و چه به صورت شخصی باید به مدیران انتقال داده شود تا آنها بتوانند از مشکلاتی که داشته‌اند مطلع شوند و درصدد رفع آنها برآیند.

برزیده در پایان ضمن تایید سیاست حفظ ثبات مدیریت در نهادهای فرهنگی و جشنواره‌ها اظهار کرد: تدوام حضور مدیران در پست‌هایشان باعث پیشرفت فرهنگ و هنر خواهد شد، اما متاسفانه در کشور ما در دولت یک رییس جمهوری چهار وزیر فرهنگی تغییر کرده است! اینکه دبیر جشنواره جهانی فیلم فجر چند سالی است که در این جشنواره حضور دارد می‌تواند به برطرف کردن چالش‌های جشنواره کمک کند. با برنامه‌ریزی بلندمدت است که می‌توان انتظار کارهای بزرگ از جشنواره‌ها و نهادهای فرهنگی داشت. باید قبول کنیم کار فرهنگی مدیریت بلندمدت می‌طلبد.

آدرس سایت رسمی جشنواره Fajriff.com و پست الکترونیکی جشنواره Info@Fajriff.com است.

سی‌و‌هفتمین دوره جشنواره جهانی فیلم فجر از ۱۸ تا ۲۶ آوریل ۲۰۱۹ (۲۹ فروردین تا ۶ اردیبهشت ۱۳۹۸) به دبیری رضا میرکریمی در تهران برگزار می‌شود.

نوشته حسن برزیده: کار فرهنگی مدیریت بلندمدت می‌طلبد/ جشنواره جهانی فیلم فجر فرصت مواجهه با سینمای جهان است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

جمال شورجه درباره علت کم پرداختن به موضوع آزادگان در حوزه فیلم و سریال‌سازی تلویزیون تصریح کرد: متاسفانه سیما و سینما طی این سال ها آن طور که شایسته آزادگان دلیرمان است به این موضوع توجه نکرده است و آن طور که باید و شاید از اطلاعات زمان اسارت آزادگان ما درست استفاده نشده است. بحث آزادگان علی‌رغم اینکه از سوژه‌های بسیار جذابی برای ماست و ما می‌توانیم گنجینه‌های گران قیمتی در این عرصه پیدا کنیم، متاسفانه هم از سوی سیما و هم سینمای کشورمان کم‌‌توجهی شده است و از طرفی نهادهای ذی‌ربط و همین طور سازمان صداوسیما و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز آن طور که شایسته این حوزه حوزه بوده به آن نپرداخته‌اند که البته این امر می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد که شاید آن ها هم خیلی مقصر نباشند.

این تهیه‌کننده و کارگردان سینما و تلویزیون سپس تاکید کرد: این نوع سوژه‌ها مضامین ملی و عزت نظام هستند و خود نظام جمهوری اسلامی و مجلس محترم باید بیشتر به آن توجه کند و بودجه‌های ویژه برای ساخت آثاری با موضوع دفاع مقدس و آزادگان اختصاص بدهند تا برای تهیه‌کنندگان خصوصی که با سرمایه‌های اندک به حوزه فیلم‌سازی ورود پیدا می‌کنند کمک‌کننده باشد. دولت باید برای پرداختن به مباحثی چون دفاع مقدس، مقاومت اسلامی، آزادگان و … بودجه بیشتری اختصاص بدهد و همین نداشتن بودجه مشکل جدی ماست. آزادگان کشورمان ۸ سال درگیر جنگ بودند و در آن مدت بود که دفاع مقدس شکل گرفت و طی این سال ها در مقابل هجمه‌های گسترده مقاومت کردند و در نهایت دشمن را از کشورمان بیرون کردند. ۸ سال مردم با گوشت و پوست و تمام هستی خودشان از کشور دفاع کردند، پس به همان نسبت هم باید به این بحث اهمیت داده شود.
او در همین راستا ادامه داد: به عنوان مثال نهادهایی مثل بسیج، سپاه و … که شاید خیلی وظیفه‌ سازمانی نداشته باشند اما ما می‌بینیم که وارد این حوزه شدند ولی جا دارد که بیش از این ها به موضوعی مثل آزادگان و دفاع مقدس توجه شود. حداقل ما باید در سال ۱۰ فیلم سینمایی در همین زمینه‌ها داشته باشیم، البته کار خوب و فاخر نه اینکه سطحی و نازل به موضوع بپردازیم تا مخاطب بتواند ارتباط خوبی با کار برقرار کند. به اعتقاد من ما نسبت به این افراد بزرگ غفلت داریم. ما بیشترین گنجینه‌ها را در حوزه دفاع مقدس در همین حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی داریم که اتفاقا بیشترین کتاب‌ها را چاپ کرده است. همین گنجینه‌ها می‌توانند منابع محکم و با ارزشی برای تولید فیلم و سریال باشند. در واقع برای تولید آثار این چنینی باید امر اقتباس صورت بگیرد و خاطره‌ها را به فیلم و سریال تبدیل کرد. این کار هم از دیگر غفلت‌های ما محسوب می‌شود.

وی در پاسخ به اینکه با توجه به فقر سینمای امروز ایران، آیا آزادگان شاخصه‌های قهرمان سینما شدن را دارند و اگر دارند چرا خیلی به آن ها پرداخته نمی‌شود؟، خاطرنشان کرد: اساسا این موضوعات و مضامین بسیار سینمایی هستند. ما می‌توانیم از موضوعاتی چون قهرمان بودن آزادگان، دوران اسارتشان و … استفاده کنیم. درواقع اسارت آزادگان بود که آن ها را به قهرمان تبدیل کرد اما متاسفانه عمدتا فیلم و سریال‌های ما در این زمینه قصه و شخصیت محوری و الگویی ندارند که این مسئله به نویسندگان ما برمی‌گردد که چه شخصیت‌هایی را سفارش می‌دهند. نمونه بارز آن مرحوم ابوترابی که شاید بتوان گفت شهید ابوترابی؛ چراکه ایشان یکبار شهید شدند و سپس مرحوم شدند. این گونه شخصیت‌های بزرگ باید سوژه و مضمون فیلم‌نامه‌نویسان ما باشند تا الگویی هم برای نوجوانان و جوانان کشور باشند.

کارگردان آثاری چون «عملیات کرکوک»، «عبور از خط سرخ»، «سی و سه روز» و …. در پایان صحبت‌هایش درباره اینکه آیا موضوع آزادگان در سینما می‌تواند مسئله امید در جامعه را تزریق کند، اظهار کرد: اتفاقا امید یکی از محورهای اصلی دوران اسارت است؛ یعنی امید به رهایی و آزادی. همان طور که ما کماکان منتظر ظهور حضرت مهدی(عج) هستیم، آزادگان ما نیز در زمان اسارت این حس را واقعا درک و لمس کرده‌اند. بنابراین خاطرات و اطلاعات این بزرگان از زمان اسارت می‌تواند دست‌مایه کارهای خوب سینمایی و تلویزیونی قرار بگیرد. به نوعی نویسندگان ما باید ماهی‌ها و گوهرهای گران‌بها را از دریا بیرون آورند و آن ها را به داستان‌های تصویری تبدیل کنند و در کلام آخر فرهنگ ایثار و شهادت و آزادگی باید تا همیشه زنده نگه داشته شود.

حسن برزیده با اعتقاد براینکه داستان اسارت آزادگان قطعا برای همه ما جذاب است، بیان کرد: آنچه که آزادگان کشورمان را به قهرمانان واقعی تبدیل کرد، اخلاق و رفتارشان بود؛ بنابراین ما نباید در فیلم و سریال‌هایمان فقط کتک خوردن و زخمی شدن آن‌ها را نشان بدهیم بلکه ایثار و از خودگذشتگی و اتفاقات عجیبی که برایشان رخ داد را بازگو کنیم.

کارگردان آثاری چون «مزار شریف»، «پرواز خاموش»، «دولت مخفی» و … به مناسبت سالروز آزادگان به میهن اسلامی  درباره اینکه چرا علی‌رغم اینکه تجربیات تلخ آزادگان کشورمان می‌تواند برای نسل امروزمان راهگشا باشد، در حوزه فیلم و سریال‌سازی به آزادگان کم پرداخته می شود، توضیح داد: انگیزه برای ساخت فیلم و سریال‌هایی با موضوع آزادگان، شهدا و جانبازان نباید صرفا فقط به این دلیل باشد که آنها سختی کشیده‌اند و حالا ما با ساخت آثاری از این دست از آن ها قدردانی کنیم، بلکه موضوع خیلی فراتر از این چیزهاست که بخواهیم این‌گونه فکر کنیم، البته اتفاق قشنگی است که از آن ها تجلیل کنیم. اتفاقا به نظرم اتفاقاتی که برای آزادگان ما در زندان‌های عراق افتاد خیلی جذاب است و هم در عین حال آموزنده است به جهت اینکه آن‌ها یک موقعیت ویژه‌ای داشتند تا خودشان را در آن شرایط و با آن امکانات ناچیز حفظ کنند و در عین حال رشد کنند. به اعتقاد من برای تمام دنیا این شرایط جذاب است، به همین دلیل می‌تواند سوژه جذابی برای فیلم و سریال‌های ما باشد.

وی افزود: وقتی چنین امکاناتی برای ما در حوزه فیلم و سریال‌سازی وجود دارد و الگوهایی که می‌شود از آن ها به بهترین شکل استفاده کرد، سهل انگاری کردن در این زمینه قاعدتا خسارت‌هایی دارد و من فکر می‌کنم سینما و تلویزیون هردو که از متولیان این امر هستند به این موضوع کم‌توجهی می‌کنند؛ البته شاید هم خیلی مقصر نباشند؛ چراکه آنقدر درگیر روزمرگی شده‌اند که خیلی به سمت این‌گونه سوژه‌ها نمی‌روند. از طرفی دیگر هزینه‌های ساخت این‌گونه آثار چه در سینما و چه در تلویزیون بسیار بالاست و هم اینکه مشتریانش کم است، یعنی درواقع یک‌سری مخاطبان خاص این‌گونه آثار را دوست دارند. بنابراین در مجموع من فکر می‌کنم این سوال مبنی بر اینکه چرا به مسئله آزادگان کم پرداخته می‌شود، باید از مدیران پرسیده شود. ساخت فیلم‌هایی با موضوع دفاع مقدس شاید جزو تخصص و علاقه شخصی برخی فیلم‌سازان نباشد ولی به نظر می‌رسد همکارانی هم که علاقه‌مند به ساخت این گونه آثار هستند شاید پیشنهادهای خوبی به آن ها نشده است. ناگفته نماند که ساخت این گونه فیلم و سریال‌ها نه فقط به دلیل مسائل مالی کار را برای عوامل دشوار می‌کند، بلکه بعضا به دلیل امکانات موجود مثل فضا، لوکیشن، ماشین و لباس‌های مربوط به آن زمان که خیلی با جامعه امروزمان هماهنگ نیست و ما آن امکانات را در اختیار نداریم کار را دشوار می‌کند و هزینه‌ها را بالا می‌برد.

این کارگردان سینما و تلویزیون در ادامه در پاسخ به اینکه با توجه به فقر قهرمان در سینمای کشورمان، آیا آزادگان شاخصه‌های قهرمان شدن در سینما را دارند، خاطرنشان کرد: مجددا تاکید می‌کنم قطعا آن‌ها جذاب هستند و موقعیت‌شان جذاب است. متاسفانه در برخی کارها که با موضوع اسرا همراه است ما فقط شاهد کتک خوردن و زخمی شدن اسرا هستیم تا اینکه بخواهیم در جریان اتفاقات شگفت‌زده آن ها در دوران اسارت قرار بگیریم. ما می‌توانیم در این گونه کارها خیلی ساده و ابتدایی رفتار کنیم و مثل برخی کارها این گونه رفتار کنیم و فقط صحنه‌های خشن کتک خوردن‌ها را نشان بدهیم؛ این در حالی است که اسرای ما اتفاقات عجیب و غریبی هم داشته‌اند که قطعا جذاب‌تر است؛ آن ها هم آن زمان برای خودشان دولت و رئیس جمهور داشتند و رشد می‌کردند و در عین حال دغدغه آزادی داشتند؛ چون باید رشد می‌کردند. برخی از آزادگان ما واقعا باسواد بودند و با زبان‌های مختلف در دوران اسارتشان آشنا شدند و همچنین در زمینه‌های ورزشی خیلی رشد کردند و با وجود کمبودهایی که داشتند افراد باسوادی بودند. به عنوان مثال خاطره‌ای شنیده‌ام از یکی از آزادگان که تعریف می‌کرد خانواده‌اش برایش مقداری پسته آورده بود که او تمام پسته‌ها را بین اسرای دیگر تقسیم می‌کرد و برخی حتی همان دو سه پسته را نمی‌خوردند و آن ها را برای هم‌بندی‌هایشان نگه می‌داشتند تا هنگامی که  همدیگر را می‌دیدند از آن ها پذیرایی کنند. درواقع همین اخلاق و رفتار آزادگان بود که آن ها را به قهرمان تبدیل کرد. بنابراین ما باید به این ابعاد از اتفاقات اسرا بپردازیم که با کم و کاستی‌‌هایی که داشتند اما چه کارهای عجیب و غریبی می‌کردند.

برزیده همچنین درباره اینکه آیا موضوع آزادگان در سینما می‌تواند مسئله امید را در جامعه تزریق کند، تصریح کرد: حتما همین طور است. البته آدم‌ها همه در یک سطح نیستند. به عنوان مثال ما آزاده‌ای داشتیم که دست به خودکشی زده بود ولی در مقابل افرادی بودند که نه تنها خودکشی نمی‌کردند بلکه در آن شرایط رشد هم می‌کردند و همین مسئله یعنی امید دارند و به آزادی و رهایی فکر می‌کنند. به نظرم این اعتقادات است که ما را برای ادامه زندگی امیدوار می‌کند.

وی در پایان درباره اینکه آیا قصد دارد در آینده کار جدیدی با موضوع دفاع مقدس و آزادگان داشته باشد، گفت: فعلا برنامه‌ای در این زمینه ندارم چون واقعا برای کاری که در تلویزیون با عنوان «دولت مخفی» داشتم اذیت شدم و دیگر به این موضوع فکر نکردم. علی رغم اینکه به لحاظ موضوعی برایم خیلی جذاب است و به نوعی وظیفه است اما شرایط خیلی باید ایدئال باشد تا بخواهم کاری در این زمینه انجام بدهم و خیالم راحت باشد. فعلا درگیر آماده‌سازی سریالی با عنوان «پرواز در ارتفاع» برای شبکه اول هستم که مراحل تدوین به تازگی به پایان رسیده است و احتمالا تا ۲۰ شهریورماه آماده پخش شود.

احمد کاوری، کارگردان، نویسنده و بازیگر سینما و تلویزیون، گفت: چند سالی ست که با تغییر رویکرد فرهنگی کشور، احساس می‌شود موضوعات زیادی برای پرداخت به فراموشی سپرده شده است که بحث آزادگان نیز از جمله همین موضوعاتی است که خیلی به آن پرداخته نشده است.

کارگردان فیلم سینمایی «نفوذی» درباره اینکه چرا علی‌رغم اینکه تجربیات تلخ آزادگان بازگشته به میهن می‌تواند برای نسل امروز کشورمان بسیار راهگشا بوده و سوژه‌های جذابی برای تهیه فیلم و سریال باشد، ولی در حوزه فیلم‌سازی خیلی به این موضوع پرداخته نمی‌شود، خاطرنشان کرد: اصولا فیلم‌سازی و انتخاب موضوع و مضمون از دو مسئله نشئت می‌گیرد که یکی نیاز درونی هنرمند است که باید موضوعی را انتخاب کند و دوم اینکه درواقع سیاست‌گذاری‌ مراکز فرهنگی است و براساس همین سیاست‌گذاری‌ها روندی دنبال می‌شود. طی این سال ها به صورت جسته و گریخته ما آثاری در حوزه آزادگان در سینما و تلویزیون داشتیم. سال های گذشته این گونه بود. به عنوان مثال، نهاد یا سازمانی موضوعاتی در همین زمینه انتخاب می‌کردند و روی آن ها کار می‌شد که نمونه‌‌هایش را هم دیده‌ایم. اما اکنون چند سالی است که احساس می‌شود با تغییر رویکرد فرهنگی کشورمان خیلی مباحث من‌جمله بحث آزادگان و دفاع مقدس به فراموشی سپرده شده است.

وی ادامه داد: بحث آزادگان بازگشته به میهن به اسلامی هم درواقع زیرمجموعه‌ای از بخش بزرگ‌تری از کشور است که در آن ۸ سال دفاع مقدس داشتیم. در مجموع به نظرم به این موضعات طی این سال‌ها در سینما و تلویزیون پرداخت کمی شده است و از طرفی حرکت خیلی جدی هم از لحاظ حمایت در این گونه موضوعات نمی‌بینیم. با این صحبت‌ها من نوعی شخصا نمی‌گویم این اتفاق خوب است یا بد؛ چون نمی‌خواهم قضاوت کنم اما می‌خواهم بگویم موضوع جنگ طی این سال ها خیلی مورد توجه کسی نبوده است.

کاوری سپس در پاسخ به اینکه با توجه به فقر قهرمان در سینمای ایران، آیا آزادگان شاخصه‌های قهرمان شدن در سینما را دارند، توضیح داد: صددرصد همین‌طور است و می‌توان آن‌ها را قهرمان معرفی کرد. می‌توان نمونه‌های این کار را در آثار ایرانی و حتی خارجی هم دید که زندان‌ها همیشه قهرمانانی برای خود داشته‌اند. البته نگاه‌ها متفاوت است و شاید در برخی آثار قهرمان به آن منظور که در ذهن مردم باشد، محسوب نشود بلکه منظور از قهرمان انجام یک کار خارق‌العاده که بیشتر نفع عموم بریشان اهمیت داشته باشد، است. گرایش سینمای کشورمان در حال حاضر بیشتر اجتماعی است و همین موضوع نیز قهرمانانی دارد ولی چهره‌شان فرق کرده و از یک منظر دیگر به قهرمان بودن می‌پردازد.

این فیلم‌ساز همچنین درباره این مسئله که آیا موضوع آزادگان در سینما می‌تواند مسئله امید را در جامعه تزریق کند، گفت: به نظرم هر موضوعی در هر مکانی می‌تواند هر هدفی را دنبال کند و امکان هر اتفاقی هم وجود دارد؛ بحث امید هم شامل آن می‌شود و حتی می‌تواند گاهی ناامیدی و یاس را نیز دنبال کند که این دیگر به رویکرد و نگاه افراد برمی‌گردد. به عنوان مثال، ما آثار خیلی خوب و فاخری داشتیم اما در عین حال در آن ها ناامیدی و یاس موج می‌زد. بنابراین امکان هر اتفاقی وجود دارد اما اینکه صرفا امید یا ناامیدی باشد این‌طور نیست و می‌توان در کارهایی مثل بحث آزادگان به موضوعاتی چون ایثار، از خودگذشتگی و مقاومت اشاره کرد و یا در دیگر ژانرها هر موضوعی را در فضای نمایش مطرح کرد. در مجموع دنیای نمایش بسیار وسیع و عجیب و غریب است.

نویسنده مجموعه «قفسی برای پرواز» با موضوع آزادگان، در پایان درباره کار جدیدش و اینکه آیا قصد دارد در آینده کاری در رابطه با آزادگان در سینما و تلویزیون داشته باشد، اعلام کرد: در حال حاضر احساس می‌کنم موضوع و مضمونی که بتوانم در این زمینه داشته باشم، در برنامه‌ام وجود ندارد اما این اتفاق به شرایط بیرونی و پیشنهادهایی که می‌شود، بستگی دارد. برنامه امسالم یک فیلم سینمایی است که در مرحله پیش تولید قرار دارد و برای سال آینده نیز فیلمی دیگر دارم که مشغول طراحی آن هستم.

نوشته اخلاق و رفتار آزادگان را در سینما بازگو کنیم/ خاطرات اسرا دست‌مایه فیلم‌سازی قرار گیرد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود: نمی توان گفت طرح دوباره این خاطرات می تواند تلخ باشد بلکه برای کسانی که در آن دوران زندگی کرده اند جذاب هم هست چون بار دیگر با خودشان و آن روزها و روزگار مواجه می شوند. این سریال قدری فضای شاعرانه و عاشقانه هم دارد.

حال سینما خوب است چون امید داریم

این فیلمساز در پاسخ به این سوال نبوی که حال و هوای سینما را چطور می بینید، اظهار کرد: اگر بخواهم به صورت نسبی بگویم حال سینما خوب است. همین که امید داریم که شرایط بهتر خواهد شد خوب است. ما همیشه گلایه داریم، مشکلات را بیشتر حس می کنیم و از مسئولان توقع حمایت داریم. سینما نیاز به حمایت دارد تا بتواند راه بیفتد و بدود و خودش را به مقصد برساند.

فیلمساز باید استقلال داشته باشد و دچار خودسانسوری نشود

برزیده ادامه داد: فیلمساز باید استقلال داشته باشد و آنچه به ذهنش برای مصلحت جامعه می رسد بیان کند. گاهی سینما پیش بینی و پیشگویی می کند و می تواند جلوی خسارت آینده را بگیرد. حرفهای سینما باید حرف خود فیلمساز باشد و او دچار خودسانسوری نشود.

فیلمنامه «مزار شریف» ۱۰ سال خاک خورد

وی در پاسخ به اینکه طی ساخت سه فیلم بلند سینمایی که در کارنامه اش دارد، چقدر استقلال او خدشه دار شده است، تصریح کرد: متاسفانه این اتفاق عامی است و برای اغلب فیلمسازان افتاده و فیلمنامه های بسیاری هستند که در کشوی فیلمسازان خاک می خورد و شرایط ساختشان فراهم نمی شود. «مزار شریف» جزو همان آثار بود که ۱۰ سال طول کشید تا ساخته شود. چون حساسیت زیادی روی آن وجود داشت و حتی به من می گفتند موضوع آن درباره یک شکست دیپلماتیک است و اصلا چرا شما می خواهید فیلم آن را بسازید و قرار نیست درباره این موضوع حرفی زده شود. اما من معتقدم درباره شکست ها هم باید حرف زد. حمایت یعنی همین که فیلمساز بتواند به موقع فیلمی را که می خواهد بسازد، نه اینکه فیلمنامه اش ۱۰ سال خاک بخورد.

ساخت برخی فیلمها توسط تهیه کننده خصوصی ممکن نیست

کارگردان «دولت مخفی» یادآور شد: من به عنوان فیلمساز وظیفه ام می دانم درباره برخی مسائلی که بر این مردم گذشته حرف بزنم. اما تهیه کننده شخصی نمی تواند درباره این موضوعات فیلمی را حمایت کند و مجبوریم عنوان فیلمساز دولتی را یدک بکشیم چون نیازمند کمک برای ساخت این فیلمها هستیم.

برزیده درباره فیلمهای کمدی هم گفت: گاهی می بینیم حتی کمدی هم رسالت خودش را انجام نمی دهد و با استفاده از جوکهای دست چندم سعی می کند مخاطب خود را بخنداند. اما جامعه به خندیدن و اوقات فراغت هم نیاز دارد و باید این آثار هم جدی گرفته شود.

برای ساخت «مزارشریف» حمایت خوبی از ما توسط حوزه هنری انجام شد

کارگردان «مزار شریف» تصریح کرد: برای ساخت این فیلم حمایت خوبی از ما توسط حوزه هنری انجام شد. حتی برخی مفاهیمی در فیلم بود که می دانستم مورد قبول مدیران حوزه نیست. مثلا جمله ای بود که خیلی بحث برانگیز بود؛ «هیچ جنگی به نفع هیچ ملتی نیست». در حالی که در حوزه هنری با این جمله مشکلات زیادی داشتند اما اجازه دادند از آن استفاده کنیم.

حضور در جنگ جزو افتخارات من است

وی تصریح کرد: معنای این جمله این نیست که هیچ ملتی نباید بجنگد و اگر در شرایطی قرار گرفت که الزامی داشت باید بجنگد و خود من یکی از محصولات دوران جنگ هستم و حضور در آن جزو افتخاراتم هست.

نبوی نیز به نوعی مخالفت خود با این جمله را اعلام و اظهار کرد: کشوری که هر لحظه برای او خطراتی قابل تصور است و اصلا محاصره شده است، طبق این جمله پیش نمی رود. البته این جمله از نظر جوهری درست است و ادیان آسمانی هم به طور کلی با جنگ مشکل دارند. اما دفاع مقدس ما نقطه مقابل جنگ است و آن دفاع هم علیه جنگ بوده است.

چون حاکمیت نشات گرفته از اعتقاد است، حرفهای اعتقادی هم سیاسی تعبیر می شوند

برزیده در این خصوص گفت: ائمه به عنوان الگوهای ما از جنگ اجتناب می کردند. امام حسین (ع) که همه جوره سلحشور و اسطوره است، تا می تواند از جنگ پرهیز می کند. این حرف اصلا سیاسی نیست بلکه اعتقادی است. البته اکنون چون یک ایدئولوژی حاکم است، حاکمیت نشات گرفته از اعتقاد است. من هم شخصا افتخار می کنم که آدم معتقدی هستم. وقتی اعتقاداتمان را مرور می کنیم ما را در جهت صلح، آرامش، دوستی و تبلیغ دین هدایت می کند نه دست به شمشیر بردن. جدا از مباحث اعتقادی، هر مرزی حرمتی دارد و کسانی هستند که باید از آن مرز دفاع کنند.

صحبت کردن درباره اعتقادات سخت شده است

در ادامه بحث، نبوی درباره پرداختن به موضوعات ملی و مذهبی همچون عید نوروز و ماه رمضان در سینما از برزیده پرسید و وی اینطور پاسخ داد: صحبت کردن درباره اعتقادات کار خیلی سختی شده است. به این دلیل که هنرمند به سرعت متهم می شود که کار تبلیغاتی برای حکومت انجام داده است. این موضوع برای منی که بر ایدئولوژی حاکم بر کشور اعتقاد دارم و البته نه اشخاص -چرا که ممکن است حتی با افرادی که در رأس هستند زاویه داشته باشم- ولی می دانم من مسلمان در هر حکومتی باید اعتقادات خودمم را تبلیغ کنم. اما خیلی ها ایدئولوژی را قبول ندارد و می گویند اگر حاکم شود، مشکلاتی ایجاد می شود.

طی حادثه مزار شریف تعدادی جوان به خاطر تصمیمات غلط سیاسیون کشته شدند

این فیلمساز تصریح کرد: جالب است همین «مزار شریف» که من ساخت آن را وظیفه خود می دانستم و تعدادی جوان به خاطر تصمیمات غلط سیاسیون کشته شده اند. اما وقتی در این باره حرف می زنیم گرچه مردم عادی حق دارند فکر کنند این فیلم شاید یک پروپاگاندا برای نظام است -که البته اینطور نیست و فیلم منتقد است- اما جالب اینکه خیلی از بچه های هم عقیده با ما، جلوی ما می ایستند.

به معاون سیما پیشنهاد ساخت سریال ماه رمضانی دادم

برزیده تأکید کرد: کارهای اعتقادی مدعی زیاد دارد. ماه رمضان هم مدعی زیاد دارد. تلویزیون سریالهایی در ماه رمضان پخش می کند که قرار است مناسبتی باشد اما ربطی به این ماه ندارد. تلویزیون  در بخش مناسبتی قدرتمندتر از سینما است. چون تکرار این مفاهیم طی مثلا ۳۰ شب موفق تر است تا طی یک نوبت در سینما. البته خود من اخیرا به آقای میرباقری پیشنهاد دادم که می خواهم درباره ماه رمضان سریال بسازم. شما وقتی درباره ماه رمضان حرف می زنید قطعا به مفاهیم بلند این ماه برمی گردد. ما در ماه مبارک رمضان مخاطبان آماده تری برای شنیدن برخی چیزها داریم. خود من تجربه ساخت چنین سریالی داشته ام و «مثل هیچکس» که درباره بحث مشکلات خانوادگی پیرامون مسئله ارث و میراث بود باعث شد خیلی ها به من زنگ بزنند و بگویند ما چنین مشکلی داشتیم و با دیدن سریال شما حل شد.

برزیده در پاسخ به این سوال نبوی که منظور از بسیار بودن مدعی در این عرصه چیست؟ توضیح داد: شما فکر کنید یک نفر فیلمنامه ای درباره عاشورا می نویسد، آن را پیش مراجع می برد و تایید می گیرد، بعد فیلم اکران می شود اما کسی می آید و می گوید این فیلم  نباید اکران شود وگرنه ما کفن می پوشیم. این یعنی مدعی! درباره مفاهیم دینی و آنچه به نظام و انقلاب ارتباط پیدا می کند، همواره مدعی وجود دارد که به روایت ها ایراد بگیرند.

در فیلم «انسان و اسلحه» صحنه سیلی زدن فرمانده را حذف کردند

وی اضافه کرد: حتی درباره فیلمهای جنگی هم همین است. من در فیلم «انسان و اسلحه» ساخته مجتبی راعی بازی می کردم. در بخشی از این فیلم یک فرمانده به فردی که در حال توطئه است سیلی می زند. اما این بخش را از فیلم درآوردند! اینگونه فیلمسازان به مرور دلزده می شوند در حالی که آنها این استراتژی را دارند که به مخاطبان بگویند اینها هم انسان هستند نه تافته جدا بافته که مخاطب را هم زده کند. اما چون اجازه پیدا نمی کنیم آنچه درست است انجام دهیم پس می گوییم نکنیم که بهتر است.

«چشم شب روشن» به تهیه کنندگی امیر قمیشی در ماه مبارک رمضان هر شب ساعت ۲۴ به مدت ۹۰ دقیقه با اجرای محمد صالح علا به صورت زنده روانه آنتن شبکه چهار و تکرار آن ساعت ۱۴ روز بعد پخش می شود.

نوشته برای ساخت «مزارشریف» حمایت خوبی از ما توسط حوزه هنری انجام شد/ حضور در جنگ جزو افتخارات من است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم های زیادی ساخته می شوند که شریف و ارزشمند هستند، از مضامین و پیام های نابی برخوردارند، تعدادی از این آثار با مخاطب – با طیف های مختلف مردم – پیوند می خورند ولی تعدادی زیادی از آن ها هم، متاسفانه برغم داشتن مولفه ها و مختصات خوب مضمونی، محتوایی و ساختاری با مردم ارتباط برقرار نمی کنند. مخاطب با آن ها همراه نمی شود، بعد از یکبار دیدن به کسی توصیه اش نمی کند. در چنین وضعیتی تکلیف چیست؟ این در حالی است با نگاهی گذرا می بینیم که درصدر جدول پرتماشاگرترین فیلم های پس از انقلاب اسلامی، اغلب آثاری دیده می شود که رویکرد به ارزش ها داشته اند. فیلم هایی چون «عقاب ها»، «کانی مانگا»، «اخراجی ها». آیا به صرف پیام خوب فیلم سینماها باید در سالن های خالی این نوع آثار را پخش کنند؟ آیا فقط روی پرده بودن فیلم ولو بدون مخاطب دردی از تهیه کننده، کارگردان یا مرکز تولیدکننده آن دوا می کند؟ آیا کارگردان چنین فیلمی با طیب خاطر راضی است که سالن های چند صد نفره سینما با مخاطبان معدود و انگشت شمار و یا حتی، خالی فیلمش را پخش کند؟ آیا برای این ظرفیت شریف فرهنگی و سینمایی کشور باید سبد مصرف دیگری طراحی شود؟ و …  چاره چیست؟  وقتی منصفانه و واقع بینانه نگاه کنیم برخی فیلم ها تولیدشان در چشم انداز فرهنگی و اجتماعی لازم و ضروری است حتی، اکر مخاطبان عمومی سینما از آن ها استقبال نکنند. چه می توان کرد؟

به منظور تحلیل و ارزیابی «مخاطب شناسی» این دسته از آثار سینمایی با چند تن از صاحب نظران و سینماگران به گفتگو نشستیم که می خوانید:

سعید سعدی: باید فیلم‌های دفاع مقدسی متناسب با نیاز روز بسازیم

سعید سعدی که در دوران هشت سال دفاع مقدس از  برنامه سازان این حیطه بوده  و سالهای سال در این رشته فعالیت گسترده داشته و با مشکلات این نوع سینما آشنایی کامل دارد به سوره سینما می گوید: به عقیده من باید به  تولید این نوع فیلم ها نگاه جدیدتری داشته باشیم و باید مخاطب شناسی بیشتری روی این نوع سینما انجام دهیم .

وی ادامه می دهد: فیلم نامه اساس و پایه ساخت فیلم های دفاع مقدس است لذا نگارش فیلم نامه های این ژآنر باید با حساسیت بیشتری صورت بگیرد و وقت بیشتری برایش گذاشته شود؛ ضمن اینکه مهمترین مسئله در ساختار فیلم های دفاع مقدس نگاه امروزیست که صد در صد باید لحاظ شود؛ مخاطب امروز که بخش عظیم آن را جوانان تشکیل می دهند به دنبال صحنه های اکشن و توپ و تانک نیستند بلکه مفهوم و محتوایی که یک فیلم دارد باعث جذب مخاطب آن می شود.

این تهیه کننده با بیان اینکه  اطلاع رسانی درست و بالا بحث مهمی در جذب مخاطب این نوع فیلم ها به شمار می رود به صحبت هایش می افزاید: متاسفانه در سالهای اخیر ذائقه مخاطبان رابه سمتی بردیم که دیگر رغبتی به تماشای فیلم های دفاع مقدس نشان نمی دهند . باید با پربار کردن قصه ها  مخاطبان  را به سمت این نوع فیلم ها جذب کنیم تا هم ارزش و منزلت این نوع فیلم ها حفظ شود و هم سینمادار از اکران این نوع فیلم ها متضرر نشود.

سعدی خاطرنشان می سازد: صحبت های چند شب پیش رهبر معظم انقلاب در مورد سینمای دفاع مقدس با این مضمون که( فیلم های دفاع مقدس همچون  تزریق سیمان به پایه های انقلاب و هویت ملی کشورمان است) نشان دهنده اشراف ایشان به کل جامعه است که این حرف را بیان می کنند. پس لزوم پرداخت به این زمینه بیشتر حس می شود به شرط آنکه این نوع فیلم ها در مرحله تحقیق و نگارش فیلم نامه وقت بیشتری برایشان صرف شود مخاطب شناسی بیشتری روی این نوع فیلم ها صورت بگیرد و فیلم های دفاع مقدس  بر اساس نیاز مخاطب امروز ساخته شود .

تهیه کننده فیلم «دکل» گفت: فیلم های «بادیگارد»،«چ» و ایستاده در غبار» هم نگاه نو و جدیدی به جنگ داشتند و هم با جسارت و شفافیت بالا با مخاطب خود حرف می زدند.

پرویز شیخ طادی: مخاطبان این فیلم‌ها را شناسایی کنیم

اما کارگردان«روزهای زندگی» نظر دیگری دارد. پرویز شیخ طادی به خبرنگار سوره سینما اینگونه توضیح می دهد: ما جامعه هنری باید توقع خودمان را از مردم پایین بیاوریم. واقعا چه کسانی تمایل دارند فیلم «شکارچی شنبه» را در سینما ببینند؟آیا خانواده ها، جوانان و زوج های جوان آخر هفته و تعطیلات خود را باید به فیلم های جنگی یا موضوعات استراتژیک اختصاص دهند؟

وی ادامه می دهد: آنقدر مردم ما در طول هفته دغدغه و مشکلات فکری دارند که آخر هفته نیازمند استراحت فکری هستند و علاقمند هستند وقت شان را با فیلم های کمدی و مفرح بگذرانند.

مردم ما قطعا دلشان و عقیده شان با فیلم های جنگی است؛ نه اینکه از این نوع فیلم ها بدشان بیاید اما نیاز روحی شان به سمت فیلم هایی با رویکرد کمدی است تا لحظاتی را به شادی و نشاط بپردازند چون این سالها فشار اقتصادی و اجتماعی آنها را کلافه کرده است. این نکته ای است که شیخ طادی به آن تاکید دارد.

اما روی دیگر این ماجرا این است  که اساسا، این نوع فیلم ها برای سینمای ایران باید ساخته شود یا نشود که این کارگردان در این مورد گفت: قطعا باید ساخته شود چرا که  این نوع فیلم ها ارزش افزوده فرهنگی با خود برای سینمای ایران به همراه دارند و تاثیرات ساختاری آنها در ماشین حساب نمی گنجد و حسابش اصلا با اعداد و ارقام قابل مقایسه نیست.

شیخ طادی حساب این  فیلم ها را از دیگر فیلم های سینما جدا می داند و می گوید: به اعتقاد من نهادی مثل حوزه هنری چند تا از سالن هایش را مطلقا به این فیلم ها اختصاص دهد و یا شرکت های پخش امتیازات ویژه ایی برای این فیلم ها قائل شوند تا مخاطب را جذب سالن ها کنند.

این کارگردان در ادامه صحبتش با بیان اینکه مخاطبین این نوع فیلم ها را شناسایی کنیم تاکید کرد: با زور و اصرار نباید از مخاطب بخواهیم که به دیدن این نوع فیلم ها بیاید اما راهکارهای دیگری هم هست که این فیلم ها برای تماشاگر خودش به نمایش دربیاید به عنوان مثال آموزش و پرورش و بسیج و دانشگاه ها بهترین مراکز برای نمایش این نوع فیلم ها هستند. چراکه دانشجویان و مخاطبین خاص این فیلم ها را می بینند تا فکر کنند و به نتیجه ای برسند. کسی که رشته تحصیلیش سینماست باید این نوع فیلم ها را ببیند به عقیده من باید این فیلم ها به مخاطب خودش عرضه شود .

حسن برزیده: می‌توانیم تغییر ژانر دهیم اما وجدانمان قبول نمی‌کند

حسن برزیده از کارگردانان نام آشنای سینمای جنگ و دفاع مقدس خاطرات زیادی از آن دوران با خود به همراه دارد؛ وی بارها در مصاحبه های خود از شرایط ساخته شدن این فیلم ها گلایه کرده و حتی مقطعی در برخی مصاحبه های خود تاکید کرد که دیگر سمت این نوع سینما نخواهد رفت اما آنطور که خودش معتقد است نمی تواند از این سینما جدا شود و وجدانش قبول نمی کند و چه بخواهد چه نخواهد خود را متعلق به این سینما می داند. نیز می گوید: مهمترین دلیلی که این نوع فیلم هارا در برگشت سرمایه با مشکل مواجهه می کند اینکه ذائقه مخاطب طی این سالها تغییر کرده و مباحثی هم که در فیلم ها مطرح می شود به دلیل گذشت زمان دچار کهنگی شده.

وی با بیان اینکه گذشت زمان را تنهاعامل کهنگی موضوعات و تغییر ذائقه مخاطب نمی توانیم بدانیم گفت: در طول سالیان گذشته با نوع فیلم هایی هم که برای مخاطب  به نمایش گذاشته شده فرهنگ سازی خاصی هم در این زمینه صورت گرفت؛ ضمن اینکه فضای سیاسی حاکم تاثیر زیادی بر چگونگی جذب مخاطب خواهد داشت چراکه دلخوری مردم از بخش دولتی باعث شده  تولید این نوع فیلم ها را سفارشی بدانند و نسبت به آن گارد بگیرند.

وی با بیان اینکه حداقل در مورد فیلم های من نگاه سفارشی ودولتی حاکم نبوده اضافه می کند: تلاشم این بوده که اتفاقی که باعث شده جوانان کشورم به شکل فجیعی ترور شده را به تصویر بکشم کما اینکه این فیلم در فستیوال های معتبرجهانی به خوبی درخشیده و جوایزی هم کسب کرده است. اما در ایران در مقابل این فیلم گارد گرفته می شود.

برزیده در بخش دیگری از صحبت خود می گوید: به عقیده من مهمترین نکته ای که در اکران ناموفق این فیلم ها تاثیرگذار است استراتژی چگونگی اکران این نوع فیلم هاست. به عنوان مثال فیلم مزار شریف همزمان شده بود با اکران فیلم محمد(ص) مجید مجیدی و همه نهادها و ارگان ها بسیج شده بودند برای اینکه فیلم مجیدی دیده شود البته فیلم ایشان از خود ماست و جدای از سینمای ارزشی نیست اما می خواهم تاثیر چگونگی اکران فیلم ها را توضیح بدهم.

کارگردان فیلم «دکل» در ادامه صحبت خود با اشاره به اینکه هیچ کارگردانی از ساخت فیلم های آپارتمانی که گیشه خوبی دارد بدش نمی آید خاطرنشان می سازد: از همان زمانی که می خواهیم ساخت چنین فیلم هایی را آغاز کنیم علم داریم که به سفارشی بودن فیلم متهم می شویم اما از آنجاییکه وجدان داریم و می دانیم که این نقطه تاریخی باید در تقویم سینمای کشورمان برای آیندگان ثبت شود کار می کنیم و فیلم مان را می سازیم  اما باید شرایط دیده شدن این نوع فیلم ها را برای مخاطب فراهم کرد. نظام در قبال این فیلم ها وظیفه دارند. می توان تمهیداتی اندیشید تا تعدادی از ارگان ها و مراکز بلیت های این فیلم ها را برای مخاطبان خود بخرند کار بسیار قابل توجهی است که نشان دهنده دغدغه فرهنگی است.

برزیده با اشاره به اینکه شاید فیلم بعدی من در گونه دفاع مقدس نباشد افزود: ما سازندگان فیلم های جنگی همچون رانندگان ماشین های سنگین می مانیم که راندن ماشین های سبک برایمان مثل آب خوردن است. خیلی راحت می توانیم در قالب فیلم های اجتماعی و یا کمدی حرف خود را بزنیم اما تابه الان مقاومت کردیم و از این به بعد هم مقاومت می کنیم،چون انگیزه های مادی برای امثال ما مهم نیست و به دیده شدن و بیشتر به بحث و تبادل نظر این نوع فیلم ها فکر می کنیم.

محمدرضا شرف الدین: روایت برخی «فیلم‌های دفاع مقدس و ارزشی» به روز نیستند

محمدرضا شرف الدین رئیس سابق انجمن سینمای دفاع مقدس نیز، در مورد لزوم اهمیت توجه به جایگاه سینمای دفاع مقدس در کنار جاذبه هایی که  این نوع سینما برای تماشاگر باید داشته باشد می گوید: متاسفانه در سال های گذشته فیلم های بی محتوا، سخیف و بی ارزش با دیالوگ های غیرفرهنگی مورد توجه انبوه مخاطبان بوده و من به این فکر می کنم که هم جامعه ما دچار بیماری شده و هم سینمای ما ؛ و باید روی این معضل تحقیق زیادی صورت بگیرد.

وی با بیان اینکه قصد اهانت به شخص یا کسی را ندارم ادامه می دهد: نمی دانم چرا امروز مخاطبان محصولات فرهنگی وزین را نمی توانند هضم کنند وذائقه آنها تغییر پیدا کرده انگار، عادت به دیدن فیلم های سخیف کرده اند.

شرف الدین می افزاید: اما همین مردم وقتی پای امنیت ملی به میان می آید پرشور و گسترده پای صندوق های رای می آیند و سرنوشتشان را انتخاب می کنند.

وی معتقد است شاکله اجتماعی ما از سلامت کامل برخوردار است اما نوعی بیماری در جامعه ما رخنه کرده مثل سرماخوردگی که باید این سرماخوردگی را مداوا کرد. این بیماری که آرام آرام خود را بر پیکره فرهنگی جامعه ما تحمیل کرده است و زمان می برد تا این بیماری از سینما و جامعه ما ریشه کن شود.

مدیرعامل سابق انجمن سینمای دفاع مقدس در بخش دیگری از صحبت خود اضافه می کند: وقتی مدیریت فرهنگی به دست کسانی باشد که تنها به برگشت سرمایه فکر می کنند و به قیمت حراج فرهنگ و تمدن ایرانی ذائقه بیننده را تغییر می دهند کاملا مشخص است که مخاطب یک محصول وزین فرهنگی را پس می زند و قبول نمی کند.

این تهیه کننده در بخش دیگری از صحبت خود تصریح می کند: سینمای پیش رو و مطرح جهان دیگر نمی تواند و نباید وقایع تاریخی را نعل به نعل روایت کند چراکه کهنه گرایی و ارتجاع امر پسندیده ای نیست و باید برای مخاطب حرف امروزی زد. متاسفانه از آنجایی که غالب فیلمسازان ما به سمت  هجویات یا کپی کاری می روند و خلاقیت که زیرساخت وسنگ بنای هنر است و با دانش عجین شده را ندارند توانایی بروز و بلوغ هم ندارند.

شرف الدین می گوید: در شرایطی که با حجم وسیعی از فیلم های جنگی اکشن حادثه ای تخیلی سینمای تجاری کشورهای صاحب صنعت سینما مواجه هستیم باید ساخت فیلم های جنگی ما متناسب با نیاز روز باشد؛ امروز جای خالی فیلم هایی چون «قارچ سمی»، «مزرعه پدری»، «دوئل» و «هور در آتش» به خوبی حس می شود. این فیلم ها در زمان خود به روز بودند و وقایع تاریخی را با زبان روز برای مخاطب تعریف می کردند. اما برخی فیلم‌های دفاع مقدس و ارزشی با تمام احترامی که برای سازندگانش قائلم نوع روایت دهه شصت را انتخاب کرده و به روز نیست و برای مخاطب جاذبه ای ندارد و فقط می تواند نوستالژی برای نسل گذشته باشد.

نوشته مخاطب‌شناسی سینمای دفاع مقدس و ضرورت پرداخت آگاهانه به مضامین ارزشی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

کارگردان فیلم «مزارشریف» در توضیح بیشترادامه داد: تجربیات سالیان گذشته ثابت کرده که بخش خصوصی رغبتی به تولید چنین فیلم ها را ندارد چون اساسا هم سختی تولید این نوع فیلم ها بالاست و هم، اینکه  این فیلم ها در رده تولیدات پرخرج قرار می گیرند و گیشه آن با ریسک همراه است.

وی در مورد گیشه نامطلوب این دست فیلم ها توضیح داد: گیشه نامطلوب نه به این معنی که این فیلم ها از ساختارخوب برخوردار نیستند خیر!چون موضوعاتی که برای ساخت این نوع فیلم ها استفاده می شود جذابیتی برای مخاطب ندارد.

برزیده در مورد حمایت های دولتی گفت: این نوع فیلم ها از عملیات خاص در ساختار برخوردارند ولی چون پروسه تولید این نوع فیلم ها طولانی ست و این درحوصله بروکراسی و سیستم کارمندی اداری بخش دولتی نمی گنجد از ساخت این نوع فیلم ها حمایتی هم  نمی کنند.

این کارگردان افزود: در این سالها شاهد بودیم بخش دولتی تنها شعار حمایت از فیلم‌های با موضوعات ملی را سر می دهد اما در عمل هیچ حمایتی نمی‌کند.

برزیده در بخش دیگری از صحبت خود با اشاره به سختی سریالی که در دست ساخت دارد و به موضوع جنگی می پردازد گفت: با هزاران مشکل در ساخت این سریال همراه هستیم این درحالیست که بودجه ساخت این نوع کارها نه تنها با دیگر موضوعات فرقی نمی کند شاید کمتر هم باشد. به عقیده من باید بخش دولتی از ساخت این نوع فیلم ها حمایت کند آن هم موضوع بسیار و مهمی چون خلیج فارس.

این کارگردان در ادامه گفت: موضوع خلیج فارس یک موضوع ملی است که تمام مسئولین کشور از نمایندگان قوه قضائیه گرفته تا مجریه باید روی این مسئله حساس باشند، خلیج فارس یک مسئله امنیتی برای کشور ما به حساب می آید که کشورهای عربی حوزه خلیج فارس با رفتارهای تهدید آمیز خود نه به صورت جنگ که صرفا با تبلیغات بخشی از کشورمان را از ما جدا و به نام خود مصادره می کنند که به نظر من این موضوع بسیار امنیتی است و مردم باید آگاه باشند.

وی با بیان اینکه دشمن با راه انداختن جنگ روانی به این موضوع مهم می پردازد گفت: ما باید مردم خود را به لحاظ روحی و روانی آماده کنیم و حفظ روحیه مردم نیاز ضروری کشور ماست که مسئولیت این بخش بر عهده فرهنگ و خصوصا، هنر و مشخصا، سینماست چون ارتباط عام تری دارد.

کارگردان فیلم «دکل» افزود: کشورهای متجاوز که همیشه آماده جنگ، تجاوز و حمله هستند یکی از امکانات حمله آنها سینماست؛ آنها به واسطه سریالها و فیلم هایی که می سازند به مردمشان روحیه می دهند و آنها را آماده می کنند تازه آنها متجاوز هستند. پس ما هم باید آمادگی دفاع را در مردم خود به وجود بیاوریم  تا از مرزهایمان دفاع کنیم و این دفاع لازمه اش کار فرهنگی است.

برزیده با اشاره به اینکه حمایت دولت در این زمینه کارساز است گفت: آمادگی دفاعی در مردم ما لزوما از طریق فیلم ساختن نیست، بوجود آوردن اتاق فکر، نگارش مطالب مهم در این زمینه، استفاده از مورخین و تاریخ شناسانی که در این زمینه مستند ارائه دهند و فیلم های مستند بسازند و انواع و اقسام  کارهای فرهنگی و هنری که در این زمینه باید انجام داد.

وی گفت: به جرات می توانم بگویم که بیشترما هنرمندان وقتی صحبت از حفظ امنیت کشور به  میان می آید اعلام آمادگی می کنیم و داوطلبانه وارد میدان می شویم. خود من به شخصه از هیچ تلاشی کوتاهی نکرده و نخواهم کرد اما وقتی صحبت از حمایت دولت به میان می آید متاسفانه منفعل عمل می کنند.

نوشته حسن برزیده: پرداختن به موضوع خلیج فارس در سینما وظیفه ملی است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

از محصولات سازمان سینمایی حوزه هنری ، فیلم‌ مستند «A157» ، انیمیشن «آنتراکت» و دو فیلم کوتاه «خانه» و «مثل بادکنک» نیز در این جشنواره حضور داشتند.

فیلم سینمایی «مزارشریف» که در سی و سومین دوره جشنواره بین المللی فیلم فجر دیپلم افتخار بهترین جلوه‌های ویژه و سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن را دریافت کرده بود، پیش‌تر در چندین جشنواره بین‌المللی حضور داشته است.

این فیلم به داستان حمله تروریستی طالبان به کنسولگری جمهموری اسلامی ایران در شهر مزارشریف می‌پردازد که طی آن تعدادی از دیپلمات ایرانی به شهادت رسیدند.

جشنواره بین المللی فیلم «فونیکس»  از ۷ تا ۱۲ اسفند ماه امسال در شهر ملبورن کشور استرالیا برگزار شد.

نوشته «مزارشریف» بهترین فیلم جشنواره «فونیکس» استرالیا شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

کارگردان «مزار شریف» گفت: خوشحالم که از نسلی هستم که در روزهای سخت جنگ در این شهر، کنار جوانان، مردان و زنان آبادانی و جوانان ایرانی حضور داشتم. اگر تلخی‌های روزهای جنگ را به یاد می‌آورم به این دلیل است که شیرینی این روزهای امنیت و آرامش را بیشتر درک کنیم.

برزیده گفت: در همین خیابان که سینما آزادی در آن قرار گرفته، مغازه‌ای بود که تلویزیونی بزرگ در آن قرار داشت، زمانی که اوضاع آرام می‌شد، رزمنده ها پای برنامه های این تلویزیون می‌نشستند و فیلم می‌دیدند.

این کارگردان ادامه داد: گروهی از نسل قبل تلاش کردند، خون دادند تا این شهر و این سرزمین از گزند دور باشد. بسیاری از آنها کنار ما نیستند و جایشان امروز خالی است. جوانانی از نسل جدید امروز تلاش می کنند تا مردم این کشور در آرامش باشند. تا در پرتو این جانفشانی و ایثار مردم فرهنگ دوست و مظلوم آبادان صاحب یک سالن سینمای جدید شوند و در آرامش فیلم ببینند. تقدیر می‌کنم از همه عزیزانی که امنیت و آرامش کشور ما مرهون و مدیون ایستادگی و رشادت آنهاست.

برزیده با اشاره به اهمیت سینما به عنوان یک محفل عمومی گفت: سینما یک مکان امن فرهنگی است، نه تنها برای فیلم دیدن و درک تجربه جمعی و مشترک از یک پدیده هنری یا حتی اثری سرگرم کننده، بلکه فضایی برای گفت و گو و مشارکت. به عنوان یک آبادانی که به این شهر مظلوم و مردمش تعصب دارم، خوشحالم از این که پس از سال‌ها یک سینمای جدید در این شهر بازسازی شده است.

این کارگردان افزود: خاطرات بسیاری از سینماهای شهر آبادان و فیلم دیدن در آنها دارم. این خاطرات من را به سال‌های کودکی و به ریشه‌هایم وصل می‌کند. یک ساختمان ساده می‌تواند بخشی از هویت یک انسان و یک نسل باشد و به آنها برای تعلق خاطر داشتن به گذشته و حفظ هویتشان کمک کند. یادآوری بسیاری از این خاطرات برای همه ما، تقویت کننده حس‌های مشترک و هویت جمعی است.

مراسم بازگشایی سینما آزادی آبادان یکشنبه چهارم مهرماه با حضور سینماگران آبادانی و مدیران حوزه هنری و مسئولان استانی و امام جمعه این شهر برگزار شد.

نوشته خاطره برزیده از روزهای جنگ در آبادان/ تلویزیونی که رزمنده‌ها تماشا می‌کردند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

کارگردان فیلم‌سینمایی «پرواز خاموش»؛ با اشاره به تاثیرگذاری کلام حضرت امام(ره) بر تمامی نسل‌ها افزود: من معتقدم فرمایشات ایشان برای نسل جوان امروزی بسیار جذاب است و این روند برای نسل‌های بعدی نیز ادامه خواهد داشت؛ به طوری که اگر امروز این بیانات در مرحله عمل قرار گرفته بود، امروز شاهد جمعیت گسترده‌تری از شیفتگان واقعی انقلاب اسلامی بودیم.

برزیده ضمن اشاره به سهل‌انگاری‌های موجود نسبت به پیاده‌سازی اندیشه‌های امام و سیاست‌های روشن انقلاب اسلامی در طول مدت گذشته تاکنون خاطر نشان کرد: هدف از خیزش عمومی مردم در انقلاب اسلامی تنها برکناری رژیم طاغوت نبود و مولفه‌های دیگری از جمله دوری از اختلافات سیاسی و جبهه گیری‌های جناحی و تاکید بر وحدت کلمه همواره جزو اهداف اولیه این تحول بزرگ بوده‌ است.

وی ادامه داد: نگاه جامع امام راحل به موضوعات، حتی سینما نشان‌دهنده چشم‌انداز عمیق ایشان نسبت به بسیاری از مسائل در جامعه اسلامی بود.

کارگردان فیلم‌سینمایی «دکل»؛ با اشاره به یکی از فرمایشات مقام معظم رهبری مبنی بر این‌که سینما کلید حل مشکلات و توسعه کشور است؛ تاکید کرد: بیان این سخن توسط رهبر انقلاب به عنوان سکان‌دار و هدایت‌کننده کشور، بسیار حائز اهمیت است و آگاهی و حساسیت ایشان را نسبت به موضوع سینما خاطر نشان می‌کند؛ سخنی که باید بیشتر از همه، مورد توجه سینماگران و دست‌اندرکاران سینمایی قرار گیرد تا با ارائه راهکارهایی عملی، به تحقق گشایش مشکلات توسط این پدیده کمک کنند.

این فیلمساز،  تعامل و همکاری بیشتر بانیان و حامیان سینمای دفاع مقدس با فیلمسازان انقلابی را خواستار شد و اضافه کرد: ساخت فیلم برای مخاطب جوان امروز  به امری دشوار تبدیل شده است، اما با کمک و تعامل هر چه بیشتر متولیان سینمای دفاع مقدس می‌توان به پرورش ایده‌هایی جذاب و نو در این زمینه پرداخت و این مسیر را به استقبال هر چه بیشتر نسل جوان کشور از تولیدات سینمایی دفاع مقدس و مقاومت سوق داد.

برزیده گفت: قطعا با این اقدامات حمایتی و ایجابی می‌توان مانع از تحریف برخی آرمان‌ها و اندیشه‌های انقلابی شد.

وی افزود: برای رساندن موقعیت سینمای دفاع مقدس و مقاومت به جایگاه والا و شایسته خود باید به دور از هر سوءتفاهمی و با یاری گرفتن از تجربه فیلمسارانی که فضای انقلاب را به خوبی در ک کرده‌اند، طرحی نو در اندازیم و شروع  به ساخت آثاری با ایده‌هایی نو و درخور توجه کنیم؛ بی‌شک این امر زمانی واقعی می‌شود که با اعتماد مسئولین این حوزه به فیلمسازان همراه باشد.

وی همچنین با اشاره به اهمیت برگزاری جشنواره‌ها؛ آن را موقعیتی ویژه برای ارزیابی کارشناسانه کمی و کیفی تولیدات سینمایی خواند و بیان کرد: جشنواره،  محلی است برای تعامل همگانی سینماگران کشور که با حضور خود و نقد و بررسی تازه ترین تولیدات فیلمسازان، به بهبود هر چه بیشتر وضعیت سینمای کشور کمک کنند.

کارگردان فیلم «دولت مخفی»  در ادامه گفت :جشنواره دفاع مقدس و مقاومت می‌تواند از ویژگی موضوعی بودن خود استفاده کرده و قضاوت دقیقی نسبت به جایگاه فعلی سینمای دفاع مقدس نسبت به ژانرهای دیگر سینمای کشور داشته باشد.

وی با تاکید بر این نکته که سینمای دفاع مقدس، سینمای ملی کشور محسوب می‌شود؛ عنوان کرد: با توجه به اهمیت موضوع سینمای دفاع مقدس، برگزارکنندگان جشنواره  تا آنجا که می‌توانند باید از افتادن در دام جریان‌های جناحی و جهت‌دهی‌های سلیقه ای برحذر باشند.

برزیده در خاتمه با ارائه راهکار های متفاوتی در ارتباط با برگزاری موفق تر جشنواره ها، افزود: برگزاری نشست ها و جلسات نقد و کارشناسی فیلم و همچنین برگزاری کارگاه های تخصصی برای فیلمسازان جوان، یکی از نتیجه بخش ترین قسمت های اجرایی جشنواره ها است.

نوشته برزیده: جشنواره مقاومت می‌تواند مانع از تحریف اهداف انقلاب اسلامی شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود: ظاهرا با توجه به کمبود بودجه، ساخت این سریال از دستور کار سازمان صدا و سیما خارج شده است.

برزیده درباره فعالیت‌هایش در عرصه سینما توضیح داد: هم‌اکنون مشغول نگارش دو فیلمنامه هستم که هیچکدام هنوز نامی قطعی ندارند. نخستین فیلمنامه در ژانر اجتماعی و خانوادگی است اما قصه آن در مناطق جنگی می‌گذرد. این فیلمنامه داستان خانواده‌ایی سه نفره را روایت می‌کند که به دلیل شرایط کاری مرد در مناطق جنوبی کشور به سر می‌برند تا اینکه جنگ شروع می‌شود. در راه فرار از منطقه اختلافی بین زن و مرد در می‌گیرد.

این کارگردان سینما در پایان گفت: فیلمنامه دوم نیز در ژانر سیاسی است اما موضوع اصلی‌اش یک خانواده است و اختلافی که بین پدر و پسر خانواده بر اساس شرایط حاکم بر جامعه درمی‌گیرد. امیدوارم بتوانم یکی از این دو فیلمنامه را تا پایان شهریور جلوی دوربین ببرم.

آخرین فیلم سینمایی اکران شده حسن برزیده در مقام کارگردان «مزار شریف» بود که در سال ۱۳۹۳ ساخته شد. این فیلم در سی و سومین جشنواره فیلم فجر یکی از نامزدهای دریافت سیمرغ بهترین فیلم بود.

منبع: مهر

نوشته حسن برزیده: کمبود بودجه ساخت سریال «حاج احمد متوسلیان» را هم منتفی کرد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: با این حال، من از ساخت این فیلم راضی هستم و فکر می کنم در آینده، ارزش آن دانسته می شود. اگرچه این فیلم درباره طالبان بود، اما این طرز فکر به آن ها منحصر نمی شود و همان طور که دیدیم داعش و گروه های دیگر هم همان خط مشی را در پیش گرفتند.

این کارگردان گفت: چه کسی فکر می کرد در کشورهای اروپایی از جمله بلژیک و فرانسه، شاهد حملات تروریستی داعش باشیم؟ این فیلم می توانست زنگ خطری باشد برای اینکه این تفکر در حال رشد است و همه باید برای مقابله با آن آماده باشند.

برزیده با بیان اینکه بازخوردهای خوبی از بینندگان گرفته است، گفت: نقدهایی که خواندم، بازخوردها در فضای مجازی و برخوردی که با بینندگان فیلم «مزارشریف» داشتم نشان می داد از این فیلم راضی هستند. به هر حال این موضوع مهمی بود که لازم بود در سینمای ایران به آن پرداخته شود و خوشحالم که چنین اقدامی در تاریخ سینما ثبت شد.

وی گفت: آنچه در این فیلم نشان دادیم، جنایتی ضد بشری بود که به سادگی نمی توان از کنار آن گذشت. بانی این اقدام، تفکر خشک و خشن و متحجری بود که نام اسلام را بر دوش می کشد و به همین دلیل وظیفه داریم در روشنگری اسلام واقعی تلاش کنیم. سال ها در تلاش برای ساخت این فیلم بودم و همواره دغدغه نشان دادن واقعیت آنچه در مزارشریف بر دیپلمات های ایرانی گذشت را داشتم.

برزیده در ادامه، با بیان اینکه در حال کار روی دو فیلم نامه است، درباره آن ها توضیح داد: یکی از آن ها مضمون سیاسی دارد و تحلیلی دراماتیک از شرایط فعلی جامعه است و فیلم نامه دیگر به موضوع خانواده در بستر جنگ می پردازد و وقایعی که برای این خانواده رخ می دهد.

گفتنی است، فیلم «مزارشریف»، به نویسندگی و کارگردانی حسن برزیده، محصول حوزه هنری انقلاب اسلامی است. این فیلم، داستان کشتار دیپلمات‌های ایرانی در کنسولگری ایران در شهر مزارشریف افغانستان است که به دنبال هجوم نیروهای طالبان منجر به شهادت ۱۰ تن از کارکنان کنسولگری ایران شد.

نوشته برزیده: در آینده، ارزش فیلم «مزارشریف» بیشتر شناخته می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این مدیر هنری درباره تشکیل جلسات شورای عالی نظارت بر نمایش فیلم‌ها در سال جدید توضیح داد: این شورا زمانی تشکیل می‌شود که فیلمی پروانه نمایش نگیرد یا اینکه از سوی شورای پروانه نمایش اصلاحاتی به فیلمی ارائه شود و تهیه‌کننده آن اثر خواستار دیده شدن فیلمش در شورای عالی نظارت شود اما در ماه‌های گذشته درخواستی مبنی بر ارائه فیلم به شورا نداشته‌ایم و موارد، به نوعی در گفت‌وگو با شورای پروانه نمایش حل شده است.

ایل‌بیگی درباره احتمال دخالت شورای عالی نظارت در مرحله صدور پروانه ساخت فیلم‌ها و اصلاحاتی که گاه بر فیلمنامه‌ها اعمال می‌شود، تصریح کرد: نام این شورا، شورای عالی نظارت بر نمایش است و شرح وظایف آن مربوط به زمانی است که فیلمی در زمان پروانه نمایش دچار مشکل شود. اینجاست که قانون، آن اثر را به این شورا ارجاع می‌دهد.

رئیس شورای ارزشیابی و نظارت درباره قانونی که به موجب آن فیلم‌ها دو ماه بعد از دریافت پروانه نمایش، امکان اکران پیدا می‌کنند، نیز گفت: این قانون برای برقراری عدالت در اکران در آیین نامه شورای پروانه نمایش تصویب شده است. نکته این است که با این قانون امکانی برای نمایش فیلم‌هایی فراهم کنیم که زمان بیشتری منتظر اکران بوده‌اند. زیرا گاه دیده‌ایم سازندگان فیلمی بلافاصله بعد از ساخت اثرشان، خبر از اکران آن می‌دهند به همین دلیل برای عدالت در اکران، این فاصله زمانی را در نظر گرفته‌ایم.

ایل‌بیگی در ادامه این گفتگو درباره سخنان معاون اجتماعی وزیر بهداشت درباره محدود کردن صحنه‌های کشیدن سیگار در فیلم‌ها توضیح داد: سازمان سینمایی از سال گذشته درباره سیگار حساسیت بیشتری در فیلم‌ها نشان داده است. بعد از جشنواره فجر سال گذشته هم در اکران فیلم‌ها تلاش کردیم تا حد امکان نسبت به تعدیل کشیدن سیگار اقدام کنیم و حساسیت بیشتری در مورد آثار نمایش خانگی هم نشان دادیم.

وی در عین حال خاطر نشان کرد: البته این تاکیدات پیش از ساختن فیلم باید انجام شود اما وقتی اثری ساخته شد، تنها کاری که می‌توانیم انجام بدهیم تعدیل کردن صحنه‌های سیگار کشیدن است. بر همین اساس پیش از شروع هر فیلم به نوعی از تهیه‌کنندگان تضمین می‌گیریم تا کمترین میزان کشیدن سیگار در فیلم‌ها نشان داده شود.

رییس شورای ارزشیابی و نظارت اضافه کرد: البته باید وجوه هنری و شخصیت‌پردازی را هم در نظر داشته باشیم زیرا از نظر منطق داستان و شخصیت‌پذیری فیلم، چاره‌ای نداریم که شخصیت‌های منفی و بدمن‌ها را به نوعی نشان دهیم و یکی از این راه‌ها این است که این شخصیت‌ها سیگار بکشند.

حبیب ایل‌بیگی در پایان یادآور شد: در قانونی هم که به امضای زنده‌یاد حسن حبیبی درباره منع تبلیغ دخانیات در فیلم‌های سینمایی و برنامه‌های تلویزیونی وجود داشت، تأکید شده بود شخصیت‌های مثبت سیگار نکشند اما درباره شخصیت‌های منفی چنین منعی نیست. البته همان‌طور که در دیگر موارد هم سینماگران خلاقیت داشته‌اند و توانسته‌اند بعضی امور را با صحنه‌های دیگری نشان دهند، در این مورد هم می‌توانند اکت جایگزین سیگار کشیدن داشته باشند.

منبع: ایسنا

نوشته عضویت عسگرپور و برزیده در شورای عالی نظارت بر نمایش اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

کارگردان «مزارشریف» افزود: فرید کشن فلاح بسیار شوخ طبع بود که این ویژگی در کار سختی مانند سینما میتواند به بقیه کمک کند و در تلطیف فضا موثر باشد. در کار سینمایی که ما معمولا مدت طولانی از خانواده دور هستیم، حضور یک فرد خوش اخلاق میتواند به تحمل تنهایی ها و سختیها کمک کند و فرید از افراد معدودی بود که این ویژگی را داشت.

برزیده همچنین اشاره کرد: لحظاتی را که با او میگذشت اصلا نمیفهیدیم چطور سپری میشود، تمام مواردی را که با او در سفر یا پروژه های مختلف همکاری داشتیم سرشار از خاطرات خوب است و او را با این خاطرات خوب به یاد می آورم.

این کارگردان سینما با تاکید بر این که او از اولین گریمورهای ایران بود، گفت: او بازیگری هم میکرد. ما در فیلم «انسان و اسلحه» با همدیگر همبازی بودیم، ولی از یک جایی به صورت تخصصی گریم را ادامه داد که در کارش بسیار دقیق، باحوصله و خوش ذوق بود. کشن فلاح از این نظر به گردن سینمای ایران حق دارد چون هنگامی وارد عرصه گریم شد که افراد زیادی در این حرفه در ایران مشغول به کار نبودند.

«شعله های خشم» از دیگر آثاری بود که برزیده از همکاری با کشن فلاح به یاد آورده و گفت: در کار دیگری نیز قرار بود من تهیه کننده و کارگردان باشم و در جنوب فیلمبرداری شود که قرار بود با همدیگر کار کنیم اما منتفی شد، با این حال، در همان مدت هم معاشرت و همزیستی بسیار خوبی را با فرید سپری کردم.

گفتنی است فرید کشن‌فلاح گریمور پیش‌کسوت تئاتر و سینما، صبح روز سه‌شنبه ۱۴ اردیبهشت ماه بعد از طی یک دوره بیماری دار فانی را وداع گفت. فیلم‌های «کولی»، «شیدا»، «معصوم»، «مرد عوضی»، «سجده بر آب»، «مردی شبیه باران»، «قله دنیا»، «دکل»، «حمله به اچ ۳» و «به خاطر هانیه» از جمله آثاری است که مرحوم کشن‌فلاح به‌عنوان چهره‌پرداز در آن‌ها حضور داشت.

نوشته برزیده: فرید کشن فلاح به گردن سینمای ایران حق دارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما – تعدادی از  عوامل فیلم سینمایی «مزار شریف» امروز دوشنبه ۴ آبان در سالن شیخ انصاری دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران مورد تجلیل قرار می گیرند.

این مراسم به همت بسیج دانشجویی و گروه علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار می شود.

فیلم سینمایی «مزار شریف» به کارگردانی حسن برزیده به ماجرای شهادت دیپلماتهای ایرانی در کنسولگری این شهر در افغانستان به دست نیروهای طالبان می پردازد.

نوشته برگزاری مراسم تجلیل از عوامل فیلم «مزار شریف» در دانشگاه تهران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

یه گزارش سوره سینما در این جلسه حسن برزیده (کارگردان) و محمد تقی فهیم منتقد میهمان و نیز اعضاء باشگاه فیلم تهران حضور داشتند و پس از تماشای فیلم به نقد و بررسی آن پرداختند.

حسن برزیده کارگردان فیلم مزار شریف درباره انگیزه اش ساخت این فیلم گفت : واقعیت این است که در مرداد سال ۱۳۷۷ که اتفاق کشته شدن دیپلمات های ایرانی در افغانستان به وجود آمد اخبار ضد و نقیض زیادی درباره آن شنیده می شد و من نیز به عنوان یک ایرانی پیگیر دانستن چگونگی اتفاقات بودم. تا اینکه روزی در تلویزیون مصاحبه کوتاه آقای شاهسون که تنها بازمانده حادثه بوده است را دیدم و ماجرا به نظرم خیلی جدی آمد و تصمیم گرفتم که حتما در این باره فیلم بسازم. بنابراین با حضور مرحوم سیف الله داد یک جلسه ای با آقای شاهسون برگزار کردیم که یک نیروی امنیتی هم در آن جلسه حاضر بود و گاهی به آقای شاهسون اجازه نمی داد که به پرسش های من جواب دهد. من متوجه شدم که به دلیل سیاسی و امنیتی بودن موضوع عده ای اصلا دوست ندارد که درباره این اتفاق خیلی صحبت شود.

وی ادامه داد : یکی دیگر از علت هایی که باعث می شد عده ای دوست نداشته باشند که این فیلم ساخته شود این بود که یک گاف دیپلماتیک بزرگ در این ماجرا اتفاق افتاده بود و عده ای در این حادثه مقصر بودند . آقای شاهسون از طریق شنود از روند اتفاقات باخبر بوده و مرتب به مسئولین هشدار می داده است که شرایط عادی نیست . اما نسبت به هشدارهای او بی اعتنایی شده است و من متوجه شدم که خود آقای شاهسون هم در این میان نسبت به نادیده گرفته شدن کشته شدن گروگان ها معترض است. در هر صورت به شکل های مختلف جلوی ساخته شدن این فیلم گرفته می شد. تا اینکه بعد از یکسال خود آقای شاهسون با من تماس گرفت و با تعریف کردن خاطراتش رفته رفته روند نگارش فیلم نامه آغاز شد.

در این میان صحبت های یکی دیگر از مسئولان مرا بیشتر تحریک کرد که این فیلم را بسازم ، او به من گفت که موقعیت طالبان با گذشت زمان فرق کرده و اصلا قرار است ما طالبان را به رسمیت بشناسیم که البته ایشان بعدا این حرف هایشان را تکذیب کردند اما من در سایت های اینترنتی هم این نقل قول را از ایشان خواندم. من آدم سیاسی نیستم و منافعی هم از هیچ جا ندارم اما این اتفاق در زمان دولت آقای خاتمی افتاد که من شخصا نسبت به ایشان ارادت دارم و از لحاظ تفکری هم به اصلاحات نزدیکترم. تصمیم گرفتم که این فیلم در زمان دولت آقای احمدی نژاد ساخته نشود تا از آن به عنوان دست آویزی برای حمله به دولت اصلاحات استفاده نکنند. در کشور ما آنقدر حرف زدن سخت است که ما خودمان را سانسور می کنیم.

وی یادآوری کرد: در همان زمان عده ای تصمیم گرفته بودند که به این بهانه به افغانستان حمله کرده و با طالبان درگیر شوند و حتی آقای روحانی که آن زمان در شورای عالی امنیت ملی بوده در خاطراتش به این نکته اشاره کرده است . وقتی که آقای روحانی به مکه رفته بوده اند از غیبت ایشان استفاده می شود چنین تصمیمی در دولت گرفته می شود و آقای خاتمی با آقای روحانی تماس می گیرند که سریع تر به ایران برگردند و جلوی این اتفاق را بگیرند. و ایشان پس از بازگشت و طی دیداری با رهبری ایشان را توجیه می کنند که نباید وارد این جنگ شد.

وی گفت : من در طی تحقیقاتم متوجه شدم که طالبان از یک سال قبل از این اتفاق مزارشریف را تصرف کرده بوده و از آنجایی که طالبان سنی هستند و مزارشریف شیعه نشین است پس از بی احترامی که طالبان نسبت به یک مکان مذهبی شیعه انجام می دهند مردم مزار شریف دست به اعتراض می زنند و از آنجایی که دولت پاکستان را حامی گروه طالبان می دانستند به کنسولگری پاکستان حمله می کنند و سرکنسول پاکستان در این اتفاق کشته می شود. البته من متوجه شدم که دولت ایران خیلی سعی کرده بود که جلوی کشته شدن ایشان را بگیرد اما این اتفاق افتاده بوده است. جریانات تندی در اطلاعات پاکستان وجود دارد که از هیچ کسی پیروی نمی کنند و نظر شخصی من این است که آنان دیپلمات های ایرانی را کشته اند نه طالبان افغانستان.

مورد دیگری که مسئولان به آن اشاره می کنند این است که به این دلیل که دولت پاکستان به اطمینان داده بود که اتفاقی برای دیپلمات های ما نمی افتد ما دستور خروج آنها را صادر نکردیم ، اما ما شاهد بودیم که دولت پاکستان تا ۱۹ روز پس از این اتفاق سکوت می کند و با دادن اطلاعات غلط به ایران سعی می کند افکار را از اصل ماجرا منحرف کند. من قبل از ساخته شدن این فیلم با خانم مرضیه افخم صحبت کردم و ایشان به من گفتند که هنوز پرونده این موضوع بین ایران و پاکستان باز است و هنوز مطالباتی در این بین وجود دارد.

وی افزود: نکته دیگر اینکه طالبان با شرایطی که داشت هیچ گاه نمی توانست با ایران درگیر شود. بلکه حتی سعی می کرد به دلیل قدرتمند بودن ایران در منطقه روابط را با ایران نزدیک کند ، بنابراین طالبان افغانستان انگیزه ای برای حمله به سفارت ایران نداشتند. حتی بعد از مشخص شدن حادثه طالبان با پس دادن اجساد کشته شدگان به لحاظ عرف جهانی از ایران عذرخواهی کردند.

نکته دیگر این است که دولت پاکستان به این دلیل که چندین استان از افغانستان را به اشغال خود در آورده و منافع بسیاری در افغانستان دارد، دوست ندارد که افغانستان امنیت و آرامش داشته باشد ، زیرا در اینصورت منافع خود را از دست خواهد داد و از سویی دیگر ایران نیز یک کشور قدرتمند در منطقه است و با درگیر شدن ایران با افغانستان می توانست یک جنگ فرسایشی در منطقه شکل بگیرد که باعث تضعیف ایران شود و این حادثه می توانست محرک ایران برای این حمله باشد. که خوشبختانه اتفاق نیفتاد.

وی افزود: مجموعه این عوامل مرا متقاعد می سازد که این کشتار کار نیروهای تندرو پاکستان بوده است. همیشه افرادی هستند که به نام دین و دیانت کارهایی می کنند که هیچ ربطی به دین ندارد. البته اینگونه افراد در کشور ما هم حضور دارند جنگ را زمینه ظهور امام زمان می دانند و در این ماجرا سعی داشتند تا ایران را نیز وارد جنگ کنند. این تفکر و خشونت طالبانی و خشک اصلا ریشه اعتقادی ندارد . من خودم بچه آبادانم و نوجوانی و جوانی خود را در جنگ سپری کرده ام و با آن مخالف هستم. اگر جنگ نعمت و رحمت بود باید به صدام مدال میدادند.

وی ادامه داد: چگونگی زنده ماندن آقای شاهسون یک اتفاق عجیب و غریب است و حتی خانواده شهدا نسبت به آن مشکوک هستند اما هم جزئیاتی که خودش تعریف می کند و هم صداهایی که از طریق تلفن ضبط شده تایید می کند که ایشان در زمان حادثه در آنجا حضور داشته است .

وی درباره چگونگی روایت فیلم گفت : ما سعی داشتیم بازجویی از شاهسون را خیلی امنیتی نشان ندهیم. بنابود ما سوالات ذهن مخاطب را از زبان بازجو بشنویم و مشکوک بودن ماجرا را از دید او ببینیم. در مورد تیر خلاصی ها هم اطلاعات زیادی در دسترس ما نبود و بعد از تحویل اجساد مشخص شد که ۵ تا از آنها تیر خلاص خورده اند . من خودم لحظاتی که فیلم را می ساختم از نشان دادن جزئیات عذاب وجدان داشتم و به ناراحتی خانواده های آنها و نیز خسته و شکننده و دردمند بودن روحیه مردم فکر می کردم. این اتفاق در طی ۱۹ روز افتاده اما ما باید آن را در یک ساعت و نیم نشان می دادیم و از این رو مجبور به گزینش لحظات شدیم.

وی همچنین درباره انتخاب شیوه روایت غیر خطی نیز گفت : صحنه کشته شدن دیپلمات ها آنقدر تکان دهنده و تاثیرگذار است که در صورت روایت خطی باید این اتفاق در ابتدای فیلم روایت میشد و در اینصورت فیلم در همان ابتدا تمام می شد ، بنابراین تصمیم گرفتیم که از در جهت ایجاد تعلیق آن را به صورت غیر خطی روایت کنیم. این فیلم می توانست شخصیت محور و یا ماجرا محور باشد و من تصمیم گرفتم که ماجرا محور باشد. بنابراین از بیان جزئیات و چه کسی بودن شخصیت ها اجتناب کردیم و تنها به روایت چگونگی رسیدن آقای شهسواری به ایران پرداختیم. البته نا گفته نماند که از زوایای مختلف می توان به این ماجرا پرداخت. همچنین از آنجایی که ایران کشور قدرتمندی در منطقه است دوست داشتم که در جاهایی از این فیلم به این قدرتمند بودن اشاره کنم. همین طور برای جلوگیری از مردانه و خشک بودن فضای فیلم تصمیم گرفتم که به حضور خانواده و زن و بچه هایی هم که در این داستان حضور داشته اند اشاره کنم.

وی افزود : در هر جهان اگر به مردم آن کشور در جای دیگری توهین شود چه برسد به اینکه شهروندان آن کشور کشته شوند ، مردم دست به اعتراض می زنند. اما متاسفانه کشته شدن ایرانی ها گویی آنقدر بی ارزش شده که هیچ کس در هیچ کجای جهان نسبت به آن واکنش نشان نمی دهد. البته همیشه هم مردم مقصر نیستند. اما من تعجب می کنم که مردم ما چرا واکنش نشان نمی دهند. حتی در مورد حادثه کشته شدن حاجی های خیلی واکنش خاصی از مردم مشاهده نشد. بی تفاوت بودن نسبت به اتفاقاتی که می افتد به رفتارهای غلط ما باز میگردد.

اینهمه ایرانی در عربستان کشته می شوند و دولت آنجا حتی یک عذرخواهی هم نمی کند. در فیلم هایی که پس از حادثه منا منتشر شد شاهد بودیم که آنها حتی از کمک به حجاج ایرانی امتناع می کردند. به نظرم صحبت کردن و نشان دادن این اتفاقات باعث می شود که دیگر اینگونه اتفاقات تکرار نشود. به نظرم در این میان حتی خانواده شهدای مزارشریف هنوز می توانند با مراجعه به دادگاه ها معترض باشند ، به هر حال کسانی در این ماجرا مقصر بوده اند و باید پاسخگو باشند ، در هر جایی دیگری از دنیا چنین مسئولانی محاکمه و مجازات می شوند ، البته که در آن دنیا جوابگوی تمامی اعمال خود خواهند بود. اما من می گویم رفتار غلط و اشتباه باید دیده شود و هرکسی باید پاسخگوی اعمال خود باشد.

نکته دیگر اینکه ما نباید نسبت به اتفاقاتی که در پیرامونمان می افتد اینقدر بی اعتنا باشیم. اینهمه اعضای خانواده های ایرانی در عربستان کشته شدند و صدایی از هیچ ایرانی و غیر ایرانی در هیچ کجای جهان شنیده نشد. حتی فلسطینی هایی که ما اینهمه از ایشان دفاع می کنیم هیچ اعتنایی به این ماجرا نکردند. این آفت بی هویتی بخشی تقصیر خود ماست و بخشی تقصیر مقامات مملکت است که به آن دامن می زنند. این از دست دادن هویت ایرانی بودن و بی اعتنا شدن مردم نسبت به ایرانی بودن خود آنقدر تلخ و تکان دهنده است که حتی از ماجرای مزارشریف هم دردناک تر است .

کارگردان دکل افزود: باید بازنگری کنیم که ما چقدر پرچم کشورمان را دوست داریم. در کشور آمریکا پرچم در همه خانه هایشان وجود دارد و داشتن عرق ملی در همه جای دنیا یک ارزش و اساس حساب می شود اما ما اینجا عرق ملی مان را از دست داده ایم و نسبت به همه چیز بی تفاوت شده ایم . خود من به شخصه در سفری که به سنگاپور داشتم مشاهده کردم که از بین تمامی مسافران فقط چمدان من که ایرانی بودم مورد بازجویی قرار گرفت و به اعتراض من هم اعتنایی نشد. آیا ما باید این بی احترامی به ایرانی ها را در سراسر جهان بپذیریم و نسبت به آن بی اعتنا باشیم.

من هم نسل کسانی هستم که شهید شدند. به یاددارم که روزی یکی از دوستان من که بعدها شهید هم شد به من گفت به نظر تو آیا روزی این مردم این همه زحمات ما را به یاد خواهند آورد. این بچه ها به خاطر همین مردم و این کشور شهید شدند. اما متاسفانه جریانی در مملکت همه چیز را به نام خود مصادره کرده و با رفتار غلط خود باعث بی اعتنایی مردم نسبت به همه ارزش ها شده است . وی افزود: فردیت ما ایرانی ها کجا رفته است ، فهمی که ما باید نسبت به هویت ایرانی خود داشته باشیم کجا رفته است ، دولت ها می آیند و میروند ولی این کشور همچنان پابرجا خواهد ماند و این ایرانی بودن است که هویت ما را تشکیل می دهد و باید نسبت به آن حساس باشیم. یک آدمی در این کشور تحریم ها را کاغذ پاره می خواند و هشت سال کشور را با قهقرا می برد و امروز همان ها می آیند و آقای ظریف می گویند که تو چرا توافق کردی.

خواهش من این است که اصول انسانی را فراموش نکنیم. خود من سه بار حج تمتع رفته ام و یکبار کشته شدن حاجی ها را از نزدیک دیده ام و به چشم خودم شاهد بودم که پلیس عربستان نسبت به کشته شدن ایرانی ها کاملا بی اعتنا بود ، آنها بویی از انسانیت نبرده اند . ما نباید از ایرانی بودن و انسان بودن دور شویم. این بلایی است که سر فرهنگ و هویت ما آورده اند. این بی اخلاقی و بی ادبی در جامعه ما از کجا آمده است ؟ انگیزه های مردم برای حساس شدن از بین رفته است . این کاری است که از بالا با ما کرده اند. متاسفانه تمام ارزش هایمان را از ما گرفته اند و یک نسل بی انگیزه بارآورده اند که امیدوارم روزی این روند اصلاح شود.

محمدتقی فهیم : فیلم ساز اگر فیلم خوب بسازد به تمام تعهداتش عمل کرده است

محمدتقی فهیم منتقد میهمان ارسباران در این برنامه گفت : واقعیت این است که ما نسبت به صدماتی که به کشورمان وارد می شود همگرایی داریم و احساس مسئولیت می کنیم و یکی از نشانه هایش ساخته شدن همین فیلم است. اتفاقی که رو به فراموشی بود با ساخته شدن این فیلم دوباره مطرح شد. همه جای دنیا پرونده های امنیتی پنهان کاری می شوند اما بعد از چندین سال از آنها پرده برداری می شود و در اختیار رسانه ها قرار می گیرند تا در مورد آنها صحبت شود.

این فیلم از یک واقعیت دردناک ساخته شده که لزومی هم ندارد تمام جزئیات در آن به تصویر کشیده شده باشد. این فیلم از لحاظ فنی و تکنیک و اجرایی و حضور عوامل حرفه ای در مجموع باورپذیر شده است و در حال حاضر برای ما دلچسب است اما باید دید چقدر از آن در ذهن ما ماندگار است . این بخش به قصه پردازی مربوط است . به نظرم اگر ایشان بیشتر و روی قصه و داستان و اینکه از کجا شروع شده و کجا تمام شود کار می کردند فیلم خیلی بهتر و ماندگارتر میشد. در شرایطی که سینمای ایران عنصر مضمون را از دست داده است این فیلم از مضمون قابل تامل و تفکری برخوردار است اما متاسفانه نسبت به آن کم توجهی شده است . همچنین فیلم از ریتم و ضرباهنگ قوی برخوردار است .

وی گفت : مهم ترین مساله این فیلم این است که همین الان هم این مسائل و این خشونت ها توسط طالبان و داعش و … در منطقه وجود دارد. البته یک مستند هم توسط آقای جعفریان به نام چه کسی ما را کشت درباره این اتفاق ساخته شده که در آن بیشتر به جزئیات پرداخته شده است .

وی افزود : در هر صورت ما باید از فیلم ساز انتظار فیلم خوب ساختن داشته باشیم ، اگر فیلم ساز فیلم خوب بسازد به تمام تعهداتش عمل کرده است . سینما فقط این نیست که به تفریحات مردم جواب دهد و اگر فیلمی بتواند به دغدغه هایی را نیز مطرح کند ارزشمندتر خواهد بود.

این جلسه با انجام پرسش و پاسخ میان مردم و عوامل فیلم به پایان رسید.

نوشته حسن برزیده : متاسفانه مردم ما نسبت به فرهنگ و ایرانی بودن خود بی‌تفاوت و بی‌انگیزه شده‌اند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته عکس‌های پشت صحنه فیلم «مزار شریف» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.