به همین دلیل بخش بزرگی از آثار عاشورایی ایران، نه خود واقعه عاشورا بلکه شخصیت‌های پیرامونی، پیامدهای تاریخی آن، آیین‌های سوگواری و تأثیر این واقعه بر زندگی انسان‌ها را روایت کرده‌اند. در واقع، مهم‌ترین آثار این حوزه اغلب از دل «حاشیه‌های کربلا» متولد شده‌اند؛ حاشیه‌هایی که گاه به اندازه خود متن، تأثیرگذار و ماندگار بوده‌اند.

هم‌زمان با آغاز ماه محرم مروری داشته‌ایم به برخی از آثاری که در این حوزه ساخته شده‌اند.

آغاز راه؛ «سفیر» و نخستین تصویر سینمایی از کربلا

در سال‌های ابتدایی پس از انقلاب، سینمای ایران هنوز تجربه‌ای در پرداخت مستقیم به عاشورا نداشت. در چنین شرایطی فریبرز صالح با فیلم «سفیر» نخستین گام جدی را برداشت؛ فیلمی که بعدها به عنوان سنگ بنای سینمای عاشورایی ایران شناخته شد.

داستان تولید «سفیر» خود بخشی از اهمیت آن است. فیلمنامه اولیه کیهان رهگذر قرار بود اثری کوتاه باشد اما با بازنویسی و توسعه آن، پروژه‌ای بزرگ شکل گرفت که با بودجه‌ای قابل توجه برای آن دوران ساخته شد. فیلمبرداری بیش از هفت ماه طول کشید و «سفیر» را به یکی از نخستین تولیدات عظیم سینمای پس از انقلاب تبدیل کرد.

فیلم روایت قیس بن مسهر، پیک امام حسین(ع)، است که حامل نامه‌ای برای مردم کوفه است اما پیش از انجام مأموریتش به دست نیروهای ابن‌زیاد گرفتار می‌شود. او در برابر فشار حاکمان کوفه حاضر به انکار امام نمی‌شود و جان خود را فدا می‌کند.

اگرچه «سفیر» از نظر امکانات اجرایی امروز اثری ساده به نظر می‌رسد، اما الگوی روایی آن یعنی روایت واقعه کربلا از زاویه یک شخصیت فرعی، بعدها به یکی از مهم‌ترین شیوه‌های روایت در آثار عاشورایی تبدیل شد.

شاهکار ماندگار؛ «روز واقعه»

اگر «سفیر» آغاز راه بود، «روز واقعه» نقطه اوج سینمای عاشورایی ایران محسوب می‌شود. فیلمنامه این اثر را بهرام بیضایی بیش از یک دهه پیش از تولید نوشته بود. متنی که بسیاری هنوز آن را یکی از بهترین فیلمنامه‌های تاریخ سینمای ایران می‌دانند. مسیر تولید فیلم اما بسیار دشوار بود و پروژه سال‌ها میان توقف، بازنویسی و تغییر عوامل سرگردان ماند تا سرانجام شهرام اسدی آن را به سرانجام رساند.

«روز واقعه» داستان عبدالله، جوانی مسیحی است که به تازگی مسلمان شده و در روز ازدواج خود ندایی غیبی می‌شنود. او برای یافتن صاحب این صدا راهی سفری طولانی می‌شود تا به یاری امام حسین(ع) بشتابد، اما هنگامی به کربلا می‌رسد که واقعه به پایان رسیده است. قدرت فیلم در آن است که بدون نمایش مستقیم حادثه عاشورا، حس فقدان، اندوه و عظمت آن را منتقل می‌کند. موسیقی ماندگار، تصویرسازی‌های شاعرانه و روایت عرفانی اثر سبب شد «روز واقعه» برای سال‌ها مهم‌ترین مرجع تصویری عاشورا در حافظه جمعی ایرانیان باشد.

این فیلم پنج سیمرغ بلورین جشنواره فجر را به دست آورد و هنوز از آن به عنوان بهترین فیلم عاشورایی تاریخ سینمای ایران یاد می‌شود.

«معصومیت از دست رفته» و داوود میرباقری

پس از موفقیت سریال «امام علی(ع)»، تلویزیون وارد دوره‌ای تازه از تولید آثار تاریخی ـ مذهبی شد. در این میان «معصومیت از دست رفته» یکی از متفاوت‌ترین تجربه‌ها بود. میرباقری به جای روایت مستقیم کربلا، سراغ زمینه‌های شکل‌گیری آن رفت. داستان شوذب، یکی از یاران سابق امام علی(ع)، که در اثر جاه‌طلبی و وسوسه قدرت در مسیر سقوط قرار می‌گیرد و به جبهه مخالفان امام حسین(ع) نزدیک می‌شود.

سریال با دیالوگ‌های درخشان، شخصیت‌پردازی پیچیده و بازی‌های ماندگار، تصویری تراژیک از جامعه‌ای ارائه می‌دهد که آرام‌آرام به سمت فاجعه عاشورا حرکت می‌کند.

«مختارنامه» و داوود میرباقری

«مختارنامه» را می‌توان بزرگ‌ترین پروژه تاریخی تاریخ تلویزیون ایران دانست. سریالی که سال‌ها زمان صرف تولید آن شد و همچنان از نظر مقیاس تولید، طراحی صحنه، لباس، تعداد بازیگران و گستردگی روایت، نمونه مشابهی در تلویزیون ایران ندارد.

داستان قیام مختار ثقفی برای خونخواهی شهدای کربلا، فرصتی در اختیار میرباقری قرار داد تا هم بخشی از واقعه عاشورا را بازسازی کند و هم سرنوشت عاملان آن را به تصویر بکشد. اگرچه درباره قرائت تاریخی سریال دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد، اما تردیدی نیست که «مختارنامه» مهم‌ترین و فراگیرترین تصویر عاشورا در حافظه تصویری نسل‌های جدید محسوب می‌شود.

«روز رستاخیز» و احمدرضا درویش

«روز رستاخیز» جاه‌طلبانه‌ترین تلاش سینمای ایران برای نزدیک شدن مستقیم به روز عاشورا بود.

احمدرضا درویش پس از سال‌ها تحقیق و تولید، فیلمی ساخت که از نظر طراحی صحنه، جلوه‌های بصری و استانداردهای فنی در سطحی خوب قرار داشت.

فیلم از زاویه دید بکیر، فرزند حر بن یزید ریاحی، روایت می‌شود؛ شخصیتی که در میانه جبهه حق و باطل گرفتار است و در نهایت به حقیقت واقعه عاشورا می‌رسد. با وجود تحسین‌های فراوان، نمایش چهره حضرت ابوالفضل(ع) و برخی دیگر از شخصیت‌های مقدس، حاشیه‌های گسترده‌ای ایجاد کرد و فیلم هرگز فرصت اکران عمومی گسترده پیدا نکرد. با این حال «روز رستاخیز» همچنان یکی از مهم‌ترین پروژه سینمایی درباره عاشورا به شمار می‌رود.

«شب دهم» و حسن فتحی

اگر بخواهیم تنها یک سریال درباره فرهنگ عاشورایی نام ببریم، بی‌تردید «شب دهم» در صدر فهرست قرار می‌گیرد. داستان در دوران رضاشاه و هم‌زمان با ممنوعیت تعزیه رخ می‌دهد. حیدر خوش‌مرام برای رسیدن به عشق خود، متعهد می‌شود ده شب تعزیه برگزار کند؛ تعهدی که به‌تدریج زندگی او را دگرگون می‌کند.

قدرت «شب دهم» در آن است که تعزیه را نه فقط به عنوان یک آیین، بلکه به عنوان عاملی برای تحول شخصیت‌ها روایت می‌کند. سریال هنوز پس از بیش از دو دهه یکی از محبوب‌ترین آثار محرمی تلویزیون است.

«یلدا» و حسن میرباقری

«یلدا» نیز تعزیه را محور روایت خود قرار داد. داستان پیرمردی تعزیه‌خوان که در واپسین سال‌های عمرش تلاش می‌کند سنتی در حال فراموشی را حفظ کند. اگرچه سریال به اندازه «شب دهم» دیده نشد، اما از معدود آثاری است که تعزیه را در مرکز روایت قرار داده است.

«سفر سبز» و محمدحسین لطیفی

«سفر سبز» از نخستین سریال‌هایی بود که فضای محرم را به بخشی جدایی‌ناپذیر از روایت خود تبدیل کرد. داستان جوانی ایرانی‌تبار که در آلمان بزرگ شده و برای یافتن خانواده واقعی خود به ایران بازمی‌گردد. شب‌های محرم و مراسم عزاداری در این سریال صرفاً پس‌زمینه نیستند، بلکه بخشی از مسیر هویتی قهرمان داستان را شکل می‌دهند. بسیاری هنوز این سریال را نوستالژیک‌ترین تصویر از محرم تهران در دهه هشتاد می‌دانند.

«پرده‌نشین» و بهروز شعیبی

گرچه موضوع اصلی «پرده‌نشین» زندگی روحانیت است، اما در بخش‌های پایانی سریال، آیین‌های عزاداری محرم نقش مهمی در پیشبرد روایت پیدا می‌کنند و همین مسئله باعث شده این اثر نیز در میان آثار مرتبط با فرهنگ عاشورا قرار گیرد.

«به خاطر هانیه» و کیومرث پوراحمد

فیلم با بهره‌گیری از آیین دمام‌زنی جنوب ایران، پیوندی شاعرانه میان فرهنگ بومی و واقعه عاشورا ایجاد می‌کند.

«دل‌شکسته» و علی روئین‌تن

روایتی عاشقانه که در شب‌های محرم جریان دارد و از مفاهیم توبه، بخشش و بازگشت الهام می‌گیرد.

«من و زیبا» و فریدون حسن‌پور

داستان مردی در مسیر توبه و جبران گذشته که اوج تحول درونی او در فضای عاشورایی رقم می‌خورد.

«کربلا؛ جغرافیای یک تاریخ» و داریوش یاری

مستند داریوش یاری با روایت شهاب حسینی، مسیر حرکت امام حسین(ع) و تأثیر تاریخی قیام عاشورا را بررسی می‌کند و از مهم‌ترین مستندهای این حوزه به شمار می‌آید.

مرور چهار دهه تولیدات عاشورایی نشان می‌دهد سینما و تلویزیون ایران کمتر به سراغ بازنمایی مستقیم واقعه کربلا رفته‌اند و بیشتر ترجیح داده‌اند از طریق شخصیت‌های حاشیه‌ای، پیامدهای تاریخی، آیین‌های سوگواری و بازتاب‌های فرهنگی عاشورا به این واقعه نزدیک شوند. از «سفیر» و «روز واقعه» که بنیان‌های سینمای عاشورایی را شکل دادند تا «مختارنامه» که بزرگ‌ترین تصویر تلویزیونی از این حماسه را خلق کرد و آثاری چون «شب دهم» و «سفر سبز» که عاشورا را در متن زندگی مردم جست‌وجو کردند، همه نشان می‌دهند که کربلا برای هنر ایران صرفاً یک واقعه تاریخی نیست؛ سرچشمه‌ای پایان‌ناپذیر برای روایت مفاهیمی چون آزادی، وفاداری، ایثار، عدالت‌خواهی و حقیقت‌جویی است؛ مفاهیمی که همچنان در هر نسل، به شکلی تازه بازآفرینی می‌شوند.

نوشته روایت محرم در سینما و تلویزیون/ چگونه کربلا به یکی از ماندگارترین سوژه‌ها تبدیل شد؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

داستان شکل‌گیری این فیلم به سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۲ بازمی‌گردد، زمانی که عبدالله اسفندیاری و محمد بهشتی در تلویزیون طرح اولیه داستان جوان مسیحی که به کربلا می‌آید و مسلمان می‌شود را مطرح کردند. این طرح ابتدا به داریوش فرهنگ سپرده شد و سپس بهرام بیضایی در سال ۱۳۶۱ فیلمنامه را نوشت که در سال ۱۳۶۳ توسط انتشارات ابتکار چاپ شد.

این فیلمنامه چند سال بدون کارگردان باقی ماند و بسیاری از کارگردانان به دلیل عظمت موضوع به سراغ آن نرفتند. حتی خود بیضایی که بسیار مشتاق کارگردانی این اثر بود، به دلایل سیاسی و حساسیت‌های موجود نتوانست پشت دوربین آن قرار بگیرد تا سرانجام شهرام اسدی پس از خواندن فیلمنامه بلافاصله تصمیم به ساخت آن گرفت.

«روز واقعه» روایتگر داستان عبدالله (با بازی علیرضا شجاع‌نوری)، جوانی نصرانی است که تازه به اسلام گرویده و عاشق راحله (لادن مستوفی)، دختر زید شده است. در مراسم عروسی آن‌ها، عبدالله ندایی غیبی می‌شنود که او را به یاری می‌طلبد: «کیست که مرا یاری کند؟» او بیابان‌ها را طی می‌کند و در عصر عاشورا خود را به کربلا می‌رساند، جایی که «حقیقت» را بر سر نیزه می‌بیند.

بهرام بیضایی از سفر عبدالله به کربلا به عنوان نمادی از جستجوی حقیقت استفاده می‌کند. «روز واقعه» با حضور چهره‌های درخشان سینمای ایران ساخته شده است. علیرضا شجاع‌نوری، لادن مستوفی، عزت‌الله انتظامی، جمشید مشایخی، محمدعلی کشاورز، مهدی فتحی و حسین پناهی ازجمله بازیگران این فیلم هستند.

موسیقی متن اثر ساخته مجید انتظامی که برنده سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن شد، به خوبی توانسته فضای عرفانی و تراژیک فیلم را تقویت کند. فیلمبرداری مازیار پرتو و اصغر رفیعی‌جم نیز با ترکیب نورپردازی و کادربندی‌های حساب‌شده، فضای بیابان‌های کربلا را به شکلی تأثیرگذار به تصویر کشیده است.

یکی از نقاط قوت اصلی فیلم، پرداختن به واقعه کربلا به عنوان یک تراژدی انسانی فراتر از مرزهای جغرافیایی و زمانی است.

«روز واقعه» توانسته است به خوبی میان عناصر هنری سینما و مضامین عمیق مذهبی تعادل برقرار کند. برخلاف بسیاری از فیلم‌های مذهبی که ممکن است به سمت شعارزدگی یا ساده‌انگاری سقوط کنند، این اثر با ظرافت تمام از نمادگرایی و استعاره بهره می‌برد.

بهرام بیضایی با نگارش این فیلمنامه اثری خلق کرده که حتی پس از گذشت سه دهه از ساخت فیلم، همچنان به عنوان معیاری برای فیلمنامه‌نویسی مذهبی در سینمای ایران محسوب می‌شود. ساختار روایی قوی، شخصیت‌پردازی عمیق و دیالوگ‌های پرمحتوا از ویژگی‌های بارز این فیلمنامه است.

پس از گذشت نزدیک به سه دهه از ساخت «روز واقعه»، این فیلم همچنان به عنوان شاخص‌ترین اثر سینمای ایران در پرداختن به واقعه کربلا شناخته می‌شود.

همان‌طور که اشاره شد؛ فیلم «روز واقعه» در جشنواره فیلم فجر سیزدهم حضور درخشانی داشت و جوایز متعددی را از آن خود کرد:

سیمرغ بلورین بهترین فیلم برای شهرام اسدی، سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن برای مجید انتظامی، سیمرغ بلورین بهترین چهره‌پردازی برای عبدالله اسکندری، سیمرغ بلورین بهترین فیلم دوم برای شهرام اسدی و سیمرغ بلورین بهترین صحنه‌آرایی به مجید میرفخرایی اهدا شد.

نوشته «روز واقعه» چگونه پرچم‌دار روایت عاشورا در سینما شد؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

شبکه یک سیما

فیلم تلویزیونی «روز عزیز» به کارگردانی «محسن توکلی»، یک شنبه ۴ شهریور ماه ساعت ۱۶:۰۰ از شبکه یک سیما پخش خواهد شد.

«روز عزیز» داستان پیرزنی به نام ملوک است که آرزو دارد در آخرین روزهای عمرش مراسم پختن غذای نذری را در خانه‌اش برگزار کند اما از طرفی فرزندانش که با هم قهر هستند برآورده شدن این آرزو را با مشکل روبرو کرده‌اند و…

مینا جعفرزاده، الیزابت امینی، عصمت رضاپور، نازنین دلرابد، آزاده ریاضی، افشین نخعی، فرهاد بشارتی، محمد اعلایی، مانی حیدری و فرهاد متقی بازیگران این فیلم تلویزیونی هستند.

**************************************************

شبکه تهران سیما

فیلم تلویزیونی «پیش خواهد آمد» به کارگردانی «بهروز شعیبی»، یک شنبه ۴ شهریور ماه ساعت ۱۳:۳۰ از شبکه تهران پخش می‌شود.

این فیلم زندگی غلام، آوا و بهنام را روایت می‌کند که دو روز مانده به تاسوعا در زندگی هر کدامشان گرهی می‌افتد و هرکدام از این سه فرصت کوتاهی دارند تا مشکل خود را…

سیامک صفری، مهدی صباغی، یکتا ناصر، جواد عزتی، شیوا ابراهیمی، لیلا شوقی، علیرضا زمانی‌نسب و مصطفی ساسانی در فیلم تلویزیونی «پیش خواهد آمد» نقش‌آفرینی کرده‌اند.

**************************************************

فیلم سینمایی «تنها در اعماق» به کارگردانی «یوآخیم هدن»، یک شنبه ۴ شهریور ماه ساعت ۲۰:۳۰ از شبکه تهران پخش می‌شود.

در این فیلم با بازی موا گامل، مادلین مارتین و ترین ویگن خواهیم دید: تووا و آیدا دو خواهرند که برای غواصی در فصل زمستان به یک ساحل اقیانوسی می روند آنها وسایلشان را در پناه کوه می گذارند و می روند و تووا در اثر افتادن یک تخته سنگ در کف اقیانوس گیر می افتد و نمی تواند خارج شود. آیدا هم هر چه تلاش می کند نمی تواند او را نجات دهد. او برای آوردن کمک می رود و وارد یک خانه ساحلی می شود که یک سگ در آن خانه است که وی را می گیرد و آیدا او را با چاقو می کشد و بعداز بستن پایش و برداشتن کپسول اکسیژن دوباره سراغ تووا می رود و بعد از سختی بسیار بالاخره او را نجات می دهد و هر دو به ساحل می آید و …

**************************************************

شبکه نمایش

فیلم سینمایی «راز سوم» به کارگردانی «چارلز کریچتون»، یک شنبه ۴ شهریور ماه ساعت ۰۱:۰۰ بامداد از شبکه نمایش پخش می‌شود.

داستان فیلم با بازی استیون بوید، جک هاوکینز، ریچارد اتنبرا، دیان کیلنتو و پاملا فرانکلین؛ در مورد یک خبرنگار است که می کوشد به راز قتل یا خودکشی یک روانپزشک سرشناس پی ببرد…

**************************************************

فیلم سینمایی «مسافر ری» به کارگردانی «داوود میرباقری»، یک شنبه ۴ شهریور ماه ساعت ۱۳:۰۰ از شبکه نمایش پخش می‌شود.

داستان فیلم مربوط به قرن سوم هجری است که مقارن با خلافت عباسی (دهمین خلیفه) و امامت دهمین پیشوای شیعه امام هادی (ع) است. عبدالعظیم حسنی یکی از شاگردانشان و مریدان امام هادی (ع) مغضوب دستگاه خلیفه است. پس از تخریب بارگاه امام حسین (ع) در کربلا به دستور عمال خلیفه، عبدالعظیم به توصیه امام هادی (ع)، به مهاجرتی طولانی به سمت ایران و شهرری می‌زند. این هجرت از نظر سیاسی بسیار پر اهمیت است و عبدالعظیم طی این مسافرت حامل پیام امام هادی (ع) به علویان ایرانی است. او در این مسافرت طولانی با خطرات و حوادث گوناگونی روبرو می‌شود و …

داریوش ارجمند، ویشکا آسایش و جمشید هاشم پور در این فیلم نقش‌آفرینی کرده‌اند.

**************************************************

فیلم سینمایی «پادشاه یاغی» به کارگردانی «دیوید مکنزی»، یک شنبه ۴ شهریور ماه ساعت ۱۵:۰۰ از شبکه نمایش پخش می‌شود.

این فیلم با بازی کریس پاین، آرون تایلر جانسون و فلورنس پیو؛ درباره شاه اسکاتلند است که تصمیم می گیرد با وجود مشکلات و سختی های فراوان مقابل ارتش مجهز انگلستان ایستادگی کرده و استقلال اسکاتلند را به مردم خود بازگرداند. او با وجود کشته شدن برادران و اسارت خانواده اش در برابر ارتش انگلستان مقاومت کرده و …

**************************************************

فیلم سینمایی «راه عاشقی» به کارگردانی «داوود میرباقری»، یک شنبه ۴ شهریور ماه ساعت ۱۷:۰۰ از شبکه نمایش پخش می‌شود.

در خلاصه داستان فیلم آمده است: مختار ثقفی با وساطت شوهر خواهرش عمربن سعد از زندان ابن زیاد خلاص می شود. او راهی مکه می شود تا با عبدالله بن زبیر که بر علیه یزید است و در مکه خود را خلیفه مسلمین اعلام کرده وارد مذاکره شود و سپاهی برای مقابله با یزید تدارک ببیند. در راه به چادر بادیه نشینی به نام دورهم وارد می شود. دورهم همسر شیرمردی به نام زهیر است که در ظهر عاشورا به شهادت رسیده است. دورهم به مختار می گوید که او منتقم شیعیان است و باید به خونخواهی حسین برخیزد تا قلب داغداران واقعه نینوا کمی آرام گیرد و …

فریبرز عرب نیا، امین زندگانی، نسرین مقانلو و رضا رویگری در این فیلم بازی کرده اند.

**************************************************

فیلم سینمایی «مردان دریایی» به کارگردانی «کیوشی ساسابه»، یک شنبه ۴ شهریور ماه ساعت ۱۹:۰۰ از شبکه نمایش پخش می‌شود.

در خلاصه داستان این فیلم با بازی شینوسوکه ایچیکاوا، یوسوکه ایسیا، جوری اونو، شان شیئوا و ترویوکی کاواگا آمده است: چند دوست قدیمی در زمان جنگ دانشگاه را ترک می‌کنند و عضو نیروی دریایی ژاپن می‌شوند. کیتون که زیردریایی کوچک تک‌سرنشین است، تنها وسیله دل بستن سربازان به ادامه زندگی است، زیرا آنها قصد دارند با …

**************************************************

فیلم سینمایی «یونس» به کارگردانی «داریوش یاری»، یک شنبه ۴ شهریور ماه ساعت ۲۱:۰۰ از شبکه نمایش پخش می‌شود.

این فیلم درباره یونس نوجوانی پانزده ساله است که متوجه می‌شود برادرش با دروغ گفتن، شخصی به نام هاشم را راضی کرده تا پول زیادی به او قرض بدهد و قول داده که پول را زود برگرداند. هاشم چند بار سراغ پولش می‌آید، اما برادر خودش را پنهان می‌کند. یونس که می‌بیند دروغ برادرش دارد زندگی هاشم را ویران می‌کند، تمام حقیقت را می‌گوید. هاشم که همه چیز را فهمیده، سراغ نصیر می‌رود و با هم درگیر می‌شوند و …

مریم بوبانی، فرزین صابونی و زنده یاد علی سلیمانی در فیلم تلویزیونی «یونس» بازی کرده اند.

**************************************************

فیلم سینمایی «شمشیر باز» به کارگردانی «کلوس هارو»، یک شنبه ۴ شهریور ماه ساعت ۲۳:۰۰ از شبکه نمایش پخش می‌شود.

در خلاصه داستان فیلم با بازی کیریل کارو و لیمبیت اولفساک خواهیم دید: در جریان جنگ جهانی دوم استونی به طور متوالی به اشغال نیروهای آلمان و اتحاد جماهیر شوروی در آمد. در پایان جنگ، شوروی به استونی حمله کرد و در دوران ژورف استالین آنجا را به اشغال خود در آورد. مردان استونیایی که توسط نازی ها برای خدمت اجباری اعزام شده بودند، با برچسب دشمن مردم توسط پلیس مخفی استالین شکار می شدند. در میان این افراد، مرد جوانی به نام اندل نلیس که اصالت استونیایی دارد. از شناسنامه شوروی بودن مادرش استفاده می کند و …

**************************************************

شبکه کودک

انیمیشن سینمایی «الله یار و مهرو» به کارگردانی «عزیر ظهیر خان»، یک شنبه ۴ شهریور ماه ساعت ۱۴:۰۰ از شبکـه کودک پخش خواهد شد.

در این انیمیشن خواهیم دید: الله یار پسر بچه ای است که با پدر جنگلبانش زندگی می کند. شبی الله یار با صدایی بیدار شده و به حیاط خانه می رود و متوجه می شود که یک بز کمیاب به نام بز مار خور در یک جعبه در حیاط آن ها افتاده است. شکارچی برای پس گرفتن مارخور به پدر الله یار حمله کرده و بز و الله یار را با خود می برد. الله یار وقتی ماشین می ایستد، با مارخور فرار می کند. الله یار و مارخور که نامش مهرو است با هم به سمت سیاکوه به راه می افتند تا خانواده مهرو را از خطر بازگشت شکارچی ها آگاه کنند ولی…

**************************************************

شبکه فراتر (۴k)

فیلم سینمایی «روز واقعه» به کارگردانی «شهرام اسدی»، یک شنبه ۴ شهریور ماه ساعت ۱۴:۰۰ از شبکه فراتر پخش خواهد شد.

در خلاصه داستان فیلم آمده است: عبدالله جوانی مسیحی است که تازه به اسلام روی آورده و دل در گرو عشق راحله دختر زید دارد. وی در جریان عروسی با راحله ندایی می‌شنود که او را به یاری فرا می‌خواند، عبدالله بیابان به بیابان، واحه به واحه به سمت کربلا می‌تازد و هنگام عصر عاشورا به آنجا می‌رسد و در آن زمان حقیقت را بر سر نیزه می‌بیند…

زنده یاد عزت اله انتظامی، علیرضا شجاع نوری، زنده یاد جمشید مشایخی، لادن مستوفی، زنده یاد محمد علی کشاورز، ژاله علو، زنده یاد حمیده خیرآیادی، عنایت بخشی، سیامک اطلسی، زنده یاد حسین محب اهری، زنده یاد حسین پناهی و حسن میرباقری در این فیلم هنرنمایی کرده اند.

نوشته فیلم‌های سینمایی تلویزیون در اربعین حسینی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما عاشورای حسینی را به همه عاشقان ثارالله تسلیت می‌گوید.

نوشته برگرد ای جوانمرد و خبر ما را ببر… اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اما در همسانی این سوژه با سینمای ایران و موازی بودن ماجرای مسیحیت با واقعه ناگوار کربلا و عاشورا که هم‌رده آن به‌عنوان مهم‌ترین واقعه تاریخی-مذهبی مسلمانان شیعه است، به جرات می‌توان ادعا کرد که سینمای ایران نتوانسته سهم بزرگی را ایفا کند. البته گاها با مطرح شدن این موضوع بهانه‌هایی از سوی متولیان و سازندگان مطرح می‌شود که از جمله آن‌ها می‌توان به هزینه‌های سنگین تولید پروژه و یا حساسیت‌ها و محدودیت‌هایی اشاره کرد که سبب آن شده تا به سمت این سوژه مهم و بزرگ نروند. به عنوان مثال فیلم «روز رستاخیز» که تنها ساعاتی روی پرده سینماها رفت و سپس به دلیل تصویر شدن چهره حضرت ابوالفضل (ع) توقیف شد تا اینکه پس از ۹ سال، در اسفند ۱۴۰۰ توانست مجوز اکران آنلاین را دریافت کند و پخش شود و یا سریال «امام حسین (ع)» که بیست سال قبل در همان مرحله پیش‌تولید باقی ماند.

با وجود اهمیت بی قید و شرط واقعه کربلا اما دیدگاه کلی به این واقعه در فرهنگ ما یک دیدگاه ماتمزده است، نگاهی که تا زمان موجود بودنش نمی‌توان توقع داشت هر سال اثر جدیدی را در قالب کربلا و عاشورا برای آن تصویر کرد. پرداختن به این مهم را می‌توان از چند منظر نظاره‌گر شد: تصویر کردن اصل واقعه که به طور جد همانند فیلم احمدرضا درویش با ممیزی‌های اساسی رو به رو خواهد شد، به تصویر کشیدن نگاهی نو و عمیق شدن بر مساله اصلی واقعه عاشورا که بتواند مخاطب را با مسائل مربوط به آن پیوند دهد و یا پرداختن به عزاداری و سوگواری محرم که در یک قالب اجتماعی با معیارهای روز جامعه تصویر می‌شوند. عموماً این گروه آخر با موضوع محرم و کربلا اما در حاشیه عزاداری نمایش داده می‌شوند و در راستای داستان؛ تحولات کاراکترهای اصلی را در مواجه با آداب و آیین عزاداری نشان می‌دهند که اتفاقاً تعدد آثار در دسته آخر به مراتب بیشتر از دو گروه قبلی است.

همین می‌شود که با نگاهی به آثار تولیدشده متوجه می‌شویم؛ پرداختن به لایه‌های بیرونی واقعه کربلا برای تولیدکنندگان ما از اهمیت بیشتری برخوردار است تا رفتن به بطن ماجرا در سال ۶۱ هجری!

این در حالی است که نشان دادن مفهوم سوگواری و چرایی آن در کلیشه یک داستان روایی، نگاه عمیق‌تر و مطالبه گری را می‌طلبد. این دقیقاً همان مساله ای است که در همه وجوه فرهنگ و هنر ما چه تصویری و چه مکتوب به عنوان یک مهره گم‌شده هنوز پیدا نشده است!

حال با تمام این تفاسیر اگر کلیشه را کنار بگذاریم و از این موضوع گذر کنیم که چرا دست سینما از فیلم‌های محرمی خالی است، به فیلم‌هایی می‌رسیم که حول محور سه گروه ذکر شده، تولید شده اند و با اینکه تعدادشان محدود است اما می توان به عنوان مرجع اصلی در این زمینه از آن ها یاد کرد. در این گزارش قصد داریم به تعدادی از این آثار که اتفاقا مخاطب نیز با آن ها ارتباط معقولی برقرار کرده است، بپردازیم.

*فیلم سینمایی «رستاخیز»

فیلم سینمایی «رستاخیز» به کارگردانی احمدرضا درویش در سال ۱۳۹۱ تولید خود را تمام کرد و سال بعدش در جشنواره سی و دوم فیلم فجر رونمایی شد. این فیلم تنها فیلمی است که به شکل مستقیم به واقعه عاشورا می‌پردازد. فارغ از حساسیت ها، «رستاخیز» می تواند الگویی مناسب برای کسانی باشد که دغدغه تصویر کردن عاشورا و اتفاقات پس از آن را دارند.

کارگردان برای ورود به واقعه عاشورا، داستانش را از زاویه نگاه بکیر (فرزند حربن یزید ریاحی) روایت می کند. او ابتدا همراه یزید است اما به واسطه ماموریتی که دارد با رفتار و منش امام حسین (ع) آشنا می شود و در صف یاران او قرار می گیرد. فیلم از این منظر به قیام امام حسین (ع) و متن حوادث واقعه عاشورا می پردازد.

آرش آصفی، پوریا پورسرخ، حسن پورشیرازی، فرهاد قائمیان، بابک حمیدیان، بهادر زمانی، بهنام تشکر، انوشیروان ارجمند، علی جاویدفر، انوش معظمی، طلعت حمدی، فؤاد سرور، داوود حسین، یوسف شکرجی، حمید جدیدی، میرطاهر مظلومی، سروش گودرزی، مهتاب کرامتی، کامران حسین‌زاده، لیلا بلوکات، زهره حمیدی، فؤاد ابراهیم، جمال سلیمان، محمدحسین رستمی، حسین رامه گروه بازیگران این فیلم را تشکیل داده اند.

*فیلم سینمایی «روز واقعه»

«روز واقعه» فیلمی به کارگردانی شهرام اسدی و تهیه‌کنندگی مرتضی شایسته و نویسندگی بهرام بیضایی است که در سال ۱۳۷۳ ساخته شده‌است. این فیلم توانست از سیزدهمین دوره جشنواره فیلم فجر سیمرغ بلورین بهترین فیلم را دریافت کند.

در این فیلم قهرمان داستان «عبدالله» جوانی نصرانی است که تازه مسلمان شده و در روز عروسی اش در میان شادی دیگران، ندایی می شنود که او را به یاری فرا می خواند. عبدالله به دنبال این ندا مسیری طولانی طی می کند و سرانجام زمانی به کربلا می رسد که عصر روز عاشورا است و … صحنه های پایانی فیلم به خوبی غربت عصر روز واقعه را نشان می دهند.

علیرضا شجاع‌نوری، عزت‌الله انتظامی، جمشید مشایخی، مهدی فتحی، محمدعلی کشاورز، سعید نیکپور، عنایت‌الله بخشی، حسین پناهی، ژاله علو، حمیده خیرآبادی و لادن مستوفی بازیگران این فیلم بوده اند.

*فیلم سینمایی «سفیر»

فیلم سینمایی «سفیر»، فیلمی به کارگردانی فریبرز صالح و نویسندگی فریبرز صالح و کیهان رهگذار است. این اثر سینمایی در سال ۱۳۶۱ ساخته شد و در اولین دوره جشنواره فیلم فجر به نمایش در آمد.

«سفیر» نخستین فیلم ایرانی است که با هزینه پانزده میلیون تومانی در سال ۱۳۶۱ می توان به آن لقب سوپر پروداکشن داد.

داستان این فیلم ماجرای قیس بن مسهر است که با نامه‌ای از سوی حسین بن علی برای سلیمان بن صرد خزاعی راهی کوفه می شود که در راه توسط ماموران ابن زیاد والی کوفه دستگیر و به زندان می افتد. در زندان به او گفته میشود که در صورت سخنرانی علیه حسین بن علی از زندان آزاد خواهد شد، او با پذیرفتن این شرط به روی منبر رفته اما علیه یزید سخنرانی می کند. پس از این سخنرانی قیس به دستور ابن زیاد کشته می شود.

«سفیر»، یک فیلم قصه گو است، قصه ای را تخت و هموار می گوید. هیچگاه ملال آور نمی شود و به رغم طولانی بودن فیلم، تماشاگر را به دنبال خود می کشد.

این فیلم بدون هیچ بازیگر زنی ساخته شده و فرامرز قریبیان، عزت‌الله مقبلی، جلال پیشواییان، کاظم افرندنیا و محمدتقی کهنمویی بازیگران اصلی آن هستند.

*فیلم سینمایی «به‌خاطر هانیه»

این فیلم به کارگردانی کیومرث پوراحمد در سال ۱۳۷۳ تولید شد. «به‌خاطر هانیه» روایتی جذاب و داستانی بدون لکنت دارد و این نخستین امتیاز فیلم محسوب می شود. دیگر اهمیت فیلم، برجسته کردن یک آیین مذهبی در بوشهر یعنی «دمام زنی» است. این آیین در فیلم، میان مرز مستند و داستانی به تصویر کشیده شده است.

در این فیلم ناخدا علو با چهارده مرد دیگر برای صید به دریا می‌روند ولی همه به جز ناخدا صید دریا می‌شوند و مردم ناخدا را مسبب مرگ عزیزانشان می‌دانند و به او و خانواده‌اش حمله می‌کنند و در این بین دختر خردسال ناخدا هانیه فلج می‌شود. ناخدا و خانواده‌اش تنگک را ترک می‌کنند و به بوشهر می‌روند… قهرمان کودک در این فیلم سمبل صبر و پایمردی است؛ جایی که تصمیم می گیرد زیر نگاه سنگین دیگران (که پدرش را متهم به قتل دیگران می کند) نذر پدر (برای شفای دخترش که فلج شده) را ادا کند و شب تا صبح محرم دمام بزند، کاری سخت و طاقت فرسا که فقط از روی مقاوم بر می آید.

مهوش افشارپناه، عباس عالیزاده، علی قربانی، مهدی فقیه، آمنه بارانی و رحیم هودی بازیگران این فیلم هستند.

*فیلم سینمایی «عصر روز دهم»

زنده یاد رسول ملاقلی‌پور در سال ۱۳۸۵ قصد داشت «عصر روز دهم» را کارگردانی کند و پیش تولید فیلم و بازدید از لوکیشن‌ها را نیز آغاز کرده بود که پایان یافتن عمر، فرصت ساخت این فیلم را به او نداد. ملاقلی پور که سال ها فیلم هایی درباره دفاع مقدس ساخته بود در «عصر روز دهم» قصد داشت ماجرایی از جنگ ایران و عراق را در عراق روایت کند و به این ترتیب نیم نگاهی نیز به ماجرای عاشورا داشته باشد، اما کار او نیمه رها شد تا اینکه پس از مدتی منوچهر محمدی؛ تهیه‌کننده فیلم، مجتبی راعی را به عنوان کارگردان این فیلم سینمایی معرفی کرد و در نهایت این فیلم در سال ۱۳۸۷ با کارگردانی مجتبی راعی تولید شد.

در خلاصه داستان این فیلم آمده: دکتر مریم شیرازی با گروهی از پزشکان هلال احمر برای کمک به مردم عراق عازم این کشور می شود و تصمیم به جست وجو برای یافتن خواهر گمشده اش می گیرد. این حضور با عزاداری شیعیان در محرم همزمان می شود.

هانیه توسلی، آفرین عبیسی، احمد مهران فر و سلیمه رنگزن از بازیگران «عصر روز دهم» هستند.

نوشته عاشورا؛ حلقه مفقوده تاریخِ مذهبی سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته لحظاتی از فیلم سینمایی «روز واقعه» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اما ما در این گزارش باهم به همه این آثاری که خط اصلی آن محوریت عاشورا و پیام آن است نگاهی اجمالی می‌اندازیم .

فیلم سینمایی سفیر / ۱۳۶۰ / فریبرز صالح

نخستین فیلم عاشورایی در سینمای ایران مربوط به سال های اول انقلاب است، سال هایی که سینما می خواست پر و بال بگیرد، سال ۱۳۶۱ . «سفیر» ساخته فریبرز صالح است که در اوایل انقلاب اسلامی و در دوران جنگ تحمیلی ساخته شد و حقیقتاً اثری آبرو دار است که بودجه آن را شهید کلاهدوز تهیه کرده بود. حضور بازیگرانی چون عزّت الله مقبلی، فرامرز قریبیان، کاظم افرندنیا، موسیقی متن قوی، خوش ساختی و لوکیشین های فیلم همگی در باورپذیری داستان به مخاطب کمک می کرد تا فضای پر از خیانت و ناپاکی زمانِ حضرت حسین بن علی علیه السلام را به درستی درک کند. این فیلم تا مدت ها به عنوان یکی از فیلم های مناسبتی در سینماها و تلویزیون به نمایش درمی آمد. «سفیر» در همان سال به عنوان پرفروش ترین فیلم سال لقب گرفت و هنوز هم، هرچند وقت یک بار، در روزهای عزاداری پخش می شود و برخی سکانس های آن هنوز برای بیننده جذاب است. داستان فیلم درباره «قیس بن مسهر» است که وظیفه دارد نامه ای محرمانه از سوی امام حسین علیه السلام به سلیمان خزاعی در کوفه برساند. او در میانه راه به دست راهداران «ابن زیاد»، والی کوفه، دستگیر و به زندان افکنده می شود و پس از حوادثی، سرانجام شهید می شود. خط شکنی «سفیر» مبنای بسیاری از فیلم ها و سریال های تلویزیونی شد. این فیلم با بهره گیری از فیلمنامه ای منسجم ، شخصیت پردازی های قابل قبول و طراحی صحنه و لباس و موسیقی در نوع خود یکی از آثار تاثیرگذر دینی به شمار می رود.

فیلم سینمایی روز واقعه / ۱۳۶۰/ شهرام اسدی

«روز واقعه»،مشهورترین و پر خاطره ترین فیلم سینمایی درباره قیام عاشورا که مستقیماً به روز عاشورا می پردازد. فیلمی که سال هاست به عنوان یک فیلم تأثیرگزار در ایام محرم، روانه آنتن می شود. «روز واقعه» به نویسندگی بهرام بیضایی و کارگردانی شهرام اسدی با بازی «علیرضا شجاع نوری»، «لادن مستوفی» و… درباره جوان نصرانی تازه مسلمان شده ای به نام عبدالله است که در شب عروسی اش صدایی می شنود که دیگران از شنیدنش عاجزند و در گوشش می پیچد که «آیا یاری کننده ای هست که مرا یاری کند؟». عبدالله همان دم بر می خیزد، عروسی را رها می کند و رهسپار کربلا می شود و با جمله «همه حجتِ مسلمانی من حسین بن علی است»، خود را از شهر و مردمانش که از حسینی می گویند که به راه دنیا رفته است، بیرون می کشد و جان خود را به بیابان و شن های داغ می سپارد تا منزل به منزل به دنبال رد پای او باشد و… .

دیالوگ های فاخر اثر ، فیلم برداری ، ساخت موسیقی ، طراحی صحنه و لباس و جلوه های ویژه ای که در زمان خود منحصر به فرد بود ، «روز واقعه» را به تک مهری ای درخشان در آثار دینی مبدل کرد.

سریال روایت عشق / سال ۱۳۶۴ / علاء الدین رحیمی

روایت عشق تقریبا اولین سریال بزرگ درباره کربلا است که درست به خود فاجعه می‌پردازد. این سریال با هزینه ۳ میلیون تومان در سال ۱۳۶۴ ساخته شد. این سریال در بیدخت گناباد جلوی دوربین رفت و برای همین هم اکثر بازیگرانش از اهالی مشهد بودند مثل خود «انوشیروان ارجمند» که نقش ابن سعد را بازی کرد و همین طور مرحوم «رضا سعیدی» که ابن زیاد بود و نقش کوتاه اما موثرش، او را به خیلی‌ها شناساند.

روایت تصویری در این سریال به شدت تحت تاثیر فیلم «محمد رسول‌الله» مصطفی عقاد بود. نقش امام حسین(ع) را دوربین برعهده گرفته بود و خبری از خویشان و یاران امام نبود. سریال، صحنه‌های جنگی چندانی نداشت و اشقیا روی تپه‌ای که مثلا به میدان جنگ مشرف بود برای هم تعریف می‌کردند که چه کسی به میدان آمده و چه می‌کند. اما در میان صحنه‌های ماندگار این سریال، صحنه‌هایی مانند برهنه شدن غلام سیاه(علی اوسیوند)، شهادت حر و شهادت خود امام هم در نوع خودش تازگی داشت.

در صحنه پایانی سریال، دوربین که زاویه دید نگاه امام است در گودال نشسته است و اشقیا با ترس و نیزه و شمشیر به او نزدیک می‌شوند. شمر، عربده کشان و خنجر به دست نزدیک می‌آید و قاب دوربین شکسته و خونین می‌شود. روایت عشق از سریال‌های مهجور و کمتر دیده شده‌ای است که به نسبت زمان ساخته شدنش که در سال‌های میانی جنگ ایران و عراق بود، سریالی قابل تامل است.

سریال شب دهم / ۱۳۸۰ / حسن فتحی

بعد از «روایت عشق» سریال «شب دهم» تقریبا اولین سریال بلند و موفقی است که در گروه فیلم و سریال شبکه یک سیما درباره واقعه عاشورا ساخته شد و در قالب اجرای تعزیه مستقیما به روایت وقایع آن سال ها پرداخت . در «شب دهم» حیدر خوش مرام (با بازی درخشان حسین یاری) از لوطی های یکی از محلات تهران قدیم، دل باخته یکی از شاهزاده های قجری (با هنرمندی کتایون ریاحی) می شود. دختر، شرط ازدواج را اجرای ده شب تعزیه در زمانی که از سوی رضاخان اجرای مراسم مذهبی ممنوع بود، قرار داده بود و حیدر به اتفاق دوستانش، جهت اجرای این خواسته همت می گمارد و…

این سریال که در ایام نوروز پخش می شد مخاطبان زیادی از اقشار مختلف را پای خود نشاند و اثری درخشان در کارنامه حسن فتحی به شمار می رود.

سریال سفر سبز / ۱۳۸۱ / محمدحسین لطیفی

این سریال با داستانی از حسین پاکدل، کارگردانی حسین لطیفی و تهیه‌کنندگی مجید اوجی و بازی پارسا پیروزفر، علی نصیریان، محمدرضا شریفی‌نیا، مجید مظفری، حمیده خیرآبادی، لادن مستوفی، امین تارخ، سارا خوئینی‌ها و… روی آنتن رفت.

داستان این سریال روایت زندگی یک زوج مسیحی بود که در سفری به ایران پسربچه‌ای را به‌عنوان فرزندخوانده با خود می‌برند. این پسربچه زمانی که ۲۵ سال سن دارد با اعتراف پدرخوانده‌اش پیش از مرگ، پی به حقیقت می‌برد و تصمیم می‌گیرد تا به ایران برگردد. بخشی از این وقایع نیز در بستر عزاداری های ایام محرم می گذرد و رفت و برگشت مضمونی فیلم ذهن مخاطب را به خوبی با خود همراه می سازد.

سریال معصومیت از دست رفته / ۱۳۸۲ / داوود میرباقری

یک داستان و شخصیت خیالی در بستر اتفاقی تاریخی. شوذب(امین تارخ)، خزانه‌دار کوفه بود که اوایل از محبان علی(ع) به شمار می‌رفت اما کم کم به دستگاه اموی پیوست و از عوامل حکومت شد. چنین شخصیتی در تاریخ وجود خارجی ندارد اما میرباقری به بهانه آن توانست اتفاقاتی را که قبل از فاجعه کربلا و بعدش در کوفه و دارالاماره این شهر می‌افتاد به تصویر بکشد.

شوذب عملا نقشی در تغییر حوادث کربلا نداشت ولی با بازی درخشان تارخ که خیلی‌ها را یاد «شیخ حسن جوری» سریال سربداران و «ابن سینا»ی سریال بوعلی سینا می‌انداخت و گریم خیره‌کننده «عبدالله اسکندری»، نقش باور پذیری شده بود. فضای تله تئاتری و روایت در فضای بسته که ماجرای مال دوستی و ترس کوفیان را از ابن زیاد(داریوش فرهنگ) نشان می‌داد و تردید و دودلی شوذب را که یار سابق علی(ع) بود و حالا می‌دید که ابن زیاد قصد جان پسر علی(ع) را کرده است.  شوذب اگر چه تلاش می‌کرد تا مانع فاجعه کربلا شود اما تمایل به مقامش و ترس از دست رفتن پستش باعث شده بود تا دستانش بسته شود. میرباقری کوشیده بود تا با ایجاد عشقی مثلثی بین سه دین، شوذب مسلمان، ماریای نصرانی(فریبا کوثری)، حمیرای یهودی(سارا خوئینی‌ها) سرگردانی نقش اول سریال را تشدید کند.

سریال ناتمام ثارا… / ۱۳۸۲ / شهریار بحرانی

پروژه بلندپروازانه‌ای که بعد از ۱۰۰ دقیقه فیلمبرداری و هزینه یک میلیارد و دویست میلیون تومانی متوقف شد. این سریال که قرار بود در ۳۲ قسمت تولید شود به‌دلیل اعتراض بعضی مراجع و علما به نحوه نمایش امام حسین(ع) و واقعه عاشورا، متوقف ماند. «علی لاریجانی»، رئیس وقت سازمان صداوسیما بعد از ۸ ماه، پیش تولید این سریال را در اسفند ۸۱ در بیابان‌های یزد کلید زد.

سریالی که در آن ۵۰ بازیگر مانند «محمدعلی کشاورز»(معاویه)، «جمشید مشایخی»(‌هانی بن‌عروه)، «اکبر عبدی»(ولید)، «عنایت بخشی»(عمر بن سعد)، «رویا تیموریان»(ام البنین)، «شهرام حقیقت دوست»(یزید) و «جعفر دهقان»(حر) بازی می‌کردند. با وجود اینها، این سریال راه به‌جایی نبرد تا با تغییر رئیس سازمان و رفتن بودجه به سمت سریال «مختارنامه» و همین‌طور ساخت فیلم «ملک سلیمان» توسط «شهریار بحرانی» این سریال، پرونده‌ای نیمه مختومه پیدا کند.

سریال فرستاده / ۱۳۸۲ / جواد شمقدری

جواد شمقدری سریال فرستاده را به تهیه‌کنندگی محسن علی‌اکبری برای محرم ۸۲ آماده کرده بود که البته به پخش برای آن ماه نرسید و پس از محرم و در ایام تعطیلات نوروز در شبکه دو پخش شد، اما داستان آن به واقعه عاشورا اشاره مستقیم داشت. سلیمان بن ابی زرین فرستاده امام حسین (ع) به بصره، حامل پیامی از طرف امام به پنج تن از سران بصره بود که پس از ورود به بصره در منزل ماریه بنت عبدالقسین، یکی از دوستداران امام (ع)، اقامت می‌کند و در این میان با به شهادت رسیدن مسلم بن عقیل قصه حال و هوای دیگری پیدا می‌کند. این سریال با بازی حسین یاری، زیبا بروفه و محمود پاک‌نیت روی آنتن رفت و در زمان خودش مخاطبان پر و پا قرصی داشت .

سریال غریبانه / ۱۳۸۳ / قاسم جعفری

سریال «غریبانه» از جمله سریال‌های دیگر تلویزیون در ایام محرم به شمار می‌رود که سال ۸۳ روی آنتن رفت. این سریال را قاسم جعفری کارگردانی کرده بود. حسن جوهرچی، غلامحسین لطفی، حسن اسدی، مهدی سلوکی، پرستو گلستانی، علی منصوری، عزت‌الله مهرآوران و… در این سریال بازی کرده‌اند.

غریبانه درباره رویارویی دو گروه وفاداران کربلا و فراموش‌کنندگان واقعه عظیم عاشوراست؛ افرادی که برای احیای حق و عدالت می‌جنگند و کسانی که قصد قربانی‌کردن عدالت ، به خاطر مصالح شخصی خود دارند.

سریال طفلان مسلم / ۱۳۸۶ /  سید مجتبی یاسینی

این سریال که محصول شبکه الکوثر- شبکه عرب‌زبانان صداوسیماست – واضح و یادآور تعزیه‌ای به همین نام بود. با اینکه کل ماجرای حضور دو پسر مسلم در کوفه و شهادتشان شاید چندان معتبر نباشد (چون گفته شده مسلم بن عقیل به تنهایی و با دو راه‌بلد از کوره‌راهی، راهی کوفه شد و در میان راه، آن دو راه‌بلد از تشنگی مردند و او به سختی خود را به شهر رساند) اما یاسینی سعی کرد از این فضا سریالی تاریخی بسازد که به تبعیت از سریال‌های میرباقری چاشنی عشق سلافه و غلام ابن حارث هم داشت. “طفلان مسلم” با وجود ۹ بار بازنویسی و بازی مؤثر جهانگیر الماسی در نقش قاضی شریح، قاضی کوفه که نقش منفی‌اش خیلی‌ها را یاد نقش منفی‌اش در پس از باران می‌انداخت، در مابقی نقش‌ها دچار افت شد. شاید اوج این افت در شخصیت‌پردازی و قصه‌سازی برای ابراهیم و محمد، دو پسر مسلم بود که نه، چندان همراهی مخاطب را در پی داشت و نه فضای به‌شدت مثبتشان، مخاطب را تحت تأثیر قرار می‌داد.

سریال آخرین دعوت / ۱۳۸۷ / حسین سهیلی زاده

سریالی که در ماشین زمان، زمان حال را به محرم ۶۱ پیوند داده بود و  حسین سهیلی‌زاده سعی کرد از این تلفیق، فضایی متفاوت بسازد. یوسف (فرامرز قریبیان) نماینده سابق مجلس در جاده‌ای به‌طور اتفاقی سر از کوفه سال ۶۱ هجری درمی‌آورد. کوفه‌ای که در آستانه مهمان‌کشی است. این فضا تقریباً شبیه همان فضایی بود که قریبیان در فیلم سفیر (۱۳۶۱/ فریبرز صالح) تجربه کرده بود. او آنجا نقش قیس بن مسهر سفیر امام حسین (ع) را بازی کرد که در کوفه غریبه بود و اینجا در آخرین دعوت هم نقش مردی غریبه در کوفه را بازی می‌کرد. سریال ۱۳ قسمتی سهیلی‌زاده برش‌هایی مداوم بین زمان گذشته، قصه یوسف در کوفه و زمان حال و تلاش نزدیکان یوسف برای پیدا کردن او بود.

فیلم سینمایی عصر روز دهم / ۱۳۸۷ /  مجتبی راعی

در خلاصه داستان فیلم با نقش آفرینی هانیه توسلی و احمد مهران فر آمده است: دکتر مریم شیرازی با گروهی از پزشکان هلال احمر برای کمک به مردم عراق عازم این کشور می شود و تصمیم به جستجو برای یافتن خواهر گمشده اش می گیرد که…

فیلم اگرچه در کربلای امروزی تصویربرداری شده و فیلمنامه لحظات دلنشین خاصی دارد ، اما در روایت کلی توفیق چندانی در جذب مخاطب پیدا نکرد و فقط بهانه ای برای بازگو کردن و یادآوری حماسه عاشورا بود.

سریال مختارنامه / ۱۳۸۸ / داوود میرباقری

پرهزینه‌ترین سریال تاریخ تلویزیون ایران که با هزینه ۳۰ میلیارد تومانی به ماجرای قیام مختار ثقفی و خونخواهی قاتلان دشت کربلا پرداخت. میرباقری در آخرین تجربه سریال‌سازی‌اش برشی تاریخی از سال ۴۱ هجری تا سال ۶۷ هجری داشت؛ یعنی از صلح امام حسن (ع) با معاویه تا کشته شدن مختار. در “مختارنامه” حدود نیم ساعت از صحنه‌های کربلا به تصویر کشیده شده بود که اکثرشان در بهار ۸۸ در روستای طرود در ۱۲۰ کیلومتری جنوب شاهرود ثبت و ضبط شدند. صحنه‌هایی مانند نماز ظهر عاشورا، پیوستن زهیر‌بن‌قین به امام، شهادت وهب، که بعد از شهادت سرش را برای مادرش پرت می‌کنند و مادرش ‌ام وهب آن را برمی‌گرداند، صحنه آب آوردن حضرت عباس و شهادتش که این آخری، سکانسی ۱۱ دقیقه‌ای بود که به دلیل اعتراضات به نحوه نمایش علمدار کربلا هیچ‌وقت پخش نشد تا نقش‌آفرینی کاوه فتوحی در نقش حضرت عباس دیده نشود. با این حال عاشورا و تأثیر فاجعه کربلا در همه قسمت‌های این سریال هویدا بود و میرباقری که بارها نشان داده است در زمینه تولید آثار مذهبی و فاخر بسیار موفق است با جزئیاتی دقیق در دکور و اکسسوار و گریم که بیشتر از ۱۰ میلیارد تومان هزینه در پی داشت توانست پیچیدگی قومی و عقیدتی جهان اسلام و کوفه آن دوران را به نمایش بگذارد. ضمن اینکه میرباقری با خلق شخصیت‌های ماندگار مانند مختار (فریبرز عرب‌نیا)، ابن زیاد (فرهاد اصلانی)، ابن سعد (مهدی فخیم‌زاده)، ابن زبیر (رضا کیانیان) و… نشان داد ید طولایی در خلق این‌گونه شخصیت‌های تاریخی دارد. “مختارنامه” با بیشتر از ۶۰ بازیگر اصلی، ۱۲۰ بازیگر نقش فرعی و دو هزار سیاهی‌لشکر اگرچه انتقاداتی در نحوه نمایش تصاویر کربلا به همراه داشت اما بازپخش آن و استقبال مجدد از سریال نشان می‌دهد این سریال توانسته مهم‌ترین بار تلویزیون ایران را در بخش پرداخت به عاشورا بردارد.

فیلم سینمایی من و زیبا / ۱۳۹۰ / فریدون حسن پور

شبی سرد و بارانی، پیش از آنکه موسی (پرویز پرستویی) که مردی عرق خور و خوش گذران است به خانه برسد، همسرش راحله بر اثر درد زایمان جان می سپارد. موسی در تمام عمر فکر می کند که باعث مرگ راحله شده است. او تمام وجود و عشق خود را پای جعفر (شهاب حسینی) ، تنها یادگار راحله می ریزد. اما ماجرا به همین جا ختم نمی شود و فیلم با اجرای تعزیه به عنوان یکی از مناسک عزاداری امام حسین (ع) گره می خورد و توسل به این حضرت ، شخصیتی از موسی به ما نشان می دهد که توبه ای واقعی کرده و خدا از او پذیرفته ، اما مردم روستا نمی پذیرند و …

پرویز پرستویی، شهاب حسینی و دریا آشوری در فیلم سینمایی «من و زیبا» ایفای نقش کرده اند و با توجه به سادگی و روانی فیلم ، تا حدود زیادی مضمون اثرپذیری برای مخاطب همراه داشت .

فیلم سینمایی رستاخیز / ۱۳۹۲ / احمدرضا درویش

در ادامه مسیری که بی شک داوود میرباقری پرچم دار آن است ، احمدرضا درویش نیز فیلم سینمایی «رستاخیر» را ساخت فیلمی تاریخی و پر هزینه است که به واقعه کربلا و شهادت امام حسین و یارانش پرداخته و از زمان مرگ معاویه تا روز عاشورا و کشته شدن امام حسین (ع) را روایت می‌کند.

داستان «رستاخیز» در باره حماسه عاشورا است که با روایت داستان فرزند «حربن یزید ریاحی» آغاز می‌شود و به قیام امام حسین‌ (ع) و حوادث روز عاشورا می‌پردازد. این فیلم همزمان با برگزاری سی‌ودومین دوره جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و با تأیید برخی مراجع قم توانست چهره قمر بنی هاشم ابوالفضل عباس را با بازی بهادر زمانی نشان دهد، اما بعد از اکران به دلیل نشان دادن صورت حضرت عباس و چند تن از اعضای خانواده امام حسین (ع) مانع اکران عمومی آن شدند.

در پایان اگر به همه این موارد سریال های چند قسمتی مناسبتی و بعضی قسمت های «شاید برای شما اتفاق بیفتد» و سریال های ظهر شبکه یک سیما و همه سکانس ها و دیالوگ های مربوط به مضمون عاشورا در فیلم های غیر مذهبی را اضافه کنیم ، در مجموع حتی به ۳۰۰ ساعت هم نمی رسد و همانطور که در بالا اشاره کردیم ، این سهم کم ساخت و گیشه و مخاطب برای سینما و تلویزیونی که بعد از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، وامدار فرهنگ عاشوراست ، آماری تکان دهنده و تاسف بار به شمار می رود.

نوشته عاشورا ؛ سنگ محک سینما و تلویزیون اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این فیلم روز پنجشنبه ساعت ۱۹ از رادیو سوینا پخش خواهد شد و پس از آن، روی سایت سوینا در دسترس مخاطبان قرار خواهد گرفت.

علاقمندان می‌توانند با مراجعه به پایگاه اینترنتی سوینا به نشانی www.sevinagroup.com به فایل فیلم‌های سینمایی صوتی دسترسی داشته باشند.

نوشته انتشار نسخه ویژه نابینایان «روز واقعه» با صدای افشین زی‌نوری اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

عرفان قاسمی مجری میز خبر علاوه بر مروری بر رخدادهای سینمایی هفته به صورت تلفنی با مرتضی شایسته تهیه کننده فیلم «روز واقعه» به بهانه اکران دوباره آن گفتگو می کند.

فیلم سینمایی «روز واقعه» در سال ۱۳۷۳ بر اساس فیلمنامه «روز واقعه» که بهرام بیضایی آن را در سال ۱۳۶۱ نوشته بود، ساخته شد.با گذشت ۲۵ سال از ساخت این فیلم به نظر می آید هنوز فیلمی تا این اندازه مهم و اثرگذار درباره عاشورا ساخته نشده است. بازی ماندگار بزرگان سینمای ایران، سناریوی به دور از شعار و خالصانه و موسیقی درخشان ساخته مجید انتظامی از ویژگی های «روز واقعه» است.

«شب سینما» به تهیه کنندگی حمیدرضا توسلی محصول گروه ادب و هنر شبکه چهار سیما است که پنجشنبه ساعت ۲۲ به صورت زنده از شبکه چهار سیما پخش می شود.

نوشته گفت‌و‌گو با تهیه‌کننده «روز واقعه» در برنامه «شب سینما»/ نگاهی به سینمای مذهبی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

با برنامه ریزی های انجام شده قرار است این دو فیلم به مدت دو هفته از ۱۰ شهریور در سینما آزادی روی پرده بروند و یک سانس در هر روز به اکران این آثار اختصاص دارد.

علاقمندان برای تماشای این دو فیلم می توانند با خرید بلیت از سایت سینماتیکت و پردیس آزادی این دو فیلم خاطره انگیز سینمای ایران را تماشا کنند.

فیلم سینمایی «روز واقعه» در سال ۱۳۷۳ بر اساس فیلمنامه «روز واقعه» که بهرام بیضایی آن را در سال ۱۳۶۱ نوشته بود، ساخته شد.

با گذشت ۲۵ سال از ساخت این فیلم به نظر می آید هنوز فیلمی تا این اندازه مهم و اثرگذار درباره عاشورا ساخته نشده است. بازی ماندگار بزرگان سینمای ایران، سناریوی به دور از شعار و خالصانه و موسیقی درخشان ساخته مجید انتظامی از ویژگی های «روز واقعه» است.

در خلاصه داستان این فیلم آمده است: عبدالله جوانی مسیحی است که تازه به اسلام روی آورده و دل در گرو عشق راحله دختر زید دارد. وی در جریان عروسی با راحله ندایی می‌شنود که او را به یاری فرا می‌خواند، عبدالله بیابان به بیابان، واحه به واحه به سمت کربلا می‌تازد و هنگام عصر عاشورا به آنجا می‌رسد و در آن زمان «حقیقت» را بر سر نیزه می‌بیند.

بازیگرانی چون علیرضا شجاع نوری، زنده یاد عزت الله انتظامی، زنده یاد جمشید مشایخی، زنده یاد مهدی فتحی، محمدعلی کشاورز، سعید نیکپور، عنایت الله بخشی، حسین پناهی، ژاله علو، زنده یاد حمیده خیرآبادی، لادن مستوفی، کارمان فیوضات، سیامک اطلسی و زنده یاد حسین محب‌اهری در «روز واقعه» نقش آفرینی کرده اند.

فیلم سینمایی «پرواز در شب» به نویسندگی، کارگردانی و تهیه کنندگی رسول ملاقلی پور در سال ۱۳۶۵ ساخته شده است.

در خلاصه داستان این فیلم آمده است: یک گردان نیروهای ایران در محاصره قرار می‌گیرد و ارتباط آن با قرارگاه مرکزی قطع می‌شود. چهار نفر از رزمندگان گردان انتخاب می‌شوند تا برای درخواست کمک خود را به قرارگاه برسانند. از آن میان سه تن کشته می‌شوند و یکی خود را به قرارگاه می‌رساند. فرمانده گردان نیز برای تهیه آب آشامیدنی سربازان زخمی، محاصره دشمن را می‌شکند، اما کشته می‌شود. قوای کمکی سر می‌رسد و پس از مقابله با دشمن بقیه افراد گردان را نجات می‌دهد….

زنده‌یاد فرج الله سلحشور، علی یعقوب زاده، تاجبخش فناییان، جعفر دهقان، مصطفی لاجوردی، کامران نوروز، اکبر نیکرو و سید جواد هاشمی از جمله بازیگران «پرواز در شب» هستند.

نوشته «روز واقعه» و «پرواز در شب» در ایام محرم در پردیس آزادی اکران می‌شوند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

شهرام اسدی درباره تعاملش با بهرام بیضایی در زمان تولید «روز واقعه» و اینکه چه مراحلی طی شد تا فیلمنامه به مرحله ساخت برسد توضیح داد: «شاید برایتان باورپذیر نباشد اما من در زمان ساخته شدن این فیلم خیلی ایشان را ندیدم.»

او ادامه داد: «فقط یکبار وقتی فیلمنامه را به من دادند و گفتند شما این فیلم را بساز، دو سه روز بعدش با یکی از دوستانی که ایشان را می شناخت، به درخواست من رفتیم و آقای بیضایی را دیدیم و در حد ۱۵-۲۰ دقیقه‌ای که با ایشان دیدار داشتم به ایشان توضیح دادم که قرار است من این فیلمنامه را بسازم.»

اسدی همچنین بیان کرد: «در همان دیدار به ایشان گفتم واقعا خیلی خوب نوشتید و من فیلمنامه به این خوبی ندیدم، ایشان هم برخورد خیلی خوبی داشتند و البته این را هم عنوان کردند که قرار بود خودشان این فیلم را بسازند ولی بهشان اجازه ندادند. من علتش را سوال کردم اما پاسخ درستی ندادند و علت این موضوع را نگفتند.»

این کارگردان اضافه کرد: «یکبار دیگر هم در منزلشان ایشان را دیدم و خودم دوست داشتم گزارشی درباره روند کار توضیحاتی به ایشان بدهم، اینکه کدام بازیگران را انتخاب کردم و کار در این مرحله است. ایشان هم گفتند خوب است.»

اسدی در پاسخ به سوال دیگری درباره اینکه چقدر فیلمی که به نمایش درآمد با فیلمنامه اولیه انطباق دارد نیز گفت: « ۹۵ درصد مطابقت وجود دارد.»

باهمستان سینما، سه شنبه هر هفته  به تهیه کنندگی محمد جواد عبدالرحمانی و به طور زنده ساعت ۲۲:۰۰ ب وقت تهران از جام جم پخش شده و روز بعد ساعت ۰۶:۰۰ و ۱۴:۰۰ باز پخش می شود .

نوشته روایت شهرام‌ اسدی از ساخت «روز واقعه» در برنامه «باهمستان سینما» + ویدئو اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نجفی درباره این آثار توضیح داد: از بین فیلمهای عاشورایی که یا مستقیما به این واقعه پرداخته یا تاثیراتی را که روی زندگی امروزی داشته هدف قرار داده اند، به عنوان اولین اثر می توان به «سفیر» اشاره کرد. این اثر اولین فیلمی است که درباره واقعه عاشورا ساخته شده و به قیس بن مسهر نماینده امام حسین (ع) می پردازد.

وی افزود: «سفیر» ساخته زنده یاد فریبرز صالح در اولین دوره جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و به ویژه برای مخاطبان خارجی بسیار جذاب بود. بازی فرامرز قریبیان هم در این فیلم بسیار به چشم آمد.

کدام بازیگران قرار بود پیش از شجاع نوری در «روز واقعه» باشند؟

این خبرنگار و کارشناس عرصه سینما ادامه داد: «روز واقعه» اولین ساخته شهرام اسدی دومین فیلم این فهرست است که تاکنون بسیار دیده شده و رکورد دار پخش از تلویزیون است. این فیلم بر اساس متنی از بهرام بیضایی تولید شده و آن زمان چون اسدی فیلمی نساخته بود، قرار بود ۱۰ دقیقه آزمایشی بسازد که در این بخش آزمایشی آتیلا پسیانی بازی می کرد. آن موقع به جای شجاع نوری قرار بود پارسا فیروزفر به ایفای نقش بپردازد که به دلیل جثه اش مورد قبول قرار نگرفت و جمشید هاشم پور نیز چون در فیلمهای اکشن شناخته شده بود از این کار کنار گذاشته شد.

هدیه تهرانی بنا بود با «روز واقعه» به سینما معرفی شود

وی در پاسخ به ضیاء درباره دیگر حواشی تولید این اثر، یادآور شد: فریبا کوثری و هدیه تهرانی هم برای نقش اصلی زن این پروژه تست گریم داده بودند. قرار بود تهرانی با این فیلم به سینما معرفی شود اما در نهایت قرار شد لادن مستوفی در این فیلم بازی کند که اولین تجربه او به حساب می آمد. عوامل پشت صحنه این فیلم هم بسیار کارآزموده و حرفه ای بودند که از جمله دلایل موفقیت این اثر به حساب می آید.

نجفی ادامه داد: «عصر روز دهم» به کارگردانی مجتبی راعی فیلم دیگری است که در زمان واقعه عاشورا نمی گذرد اما راعی در این فیلم برای اولین بار دوربین سینما را به بین الحرمین برد و عزاداری تواریج که بسیار معروف است در آن به تصویر کشیده می شود.

مدیر روابط عمومی سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر تأکید کرد: «رستاخیز» ساخته احمدرضا درویش که واقعه عاشورا را به تصویر درآورده، در حد نصف روز اکران عمومی داشته و هنوز امیدواریم این فیلم اکران عمومی داشته باشد و رنگ پرده سینما را ببینید.

ناامیدی رییس سازمان سینمایی از اکران «رستاخیز»

وی تصریح کرد: متاسفانه مشکلاتی بر سر اکران «رستاخیز» به وجود آمد و به خاطر نمایش چهره حضرت ابوالفضل مورد انتقاد قرار گرفت. در پی شکایت عوامل از وزارت ارشاد، دادگاه به نفع آنها رای داد و بنا بود فیلم اکران شود. اخیرا که از آقای ایوبی رییس سازمان سینمایی سوال کردم به کل از اکران این اثر ناامید شده بود چون عوامل فیلم بر خواسته هایشان پافشاری می کنند و هنوز اکران این فیلم قطعی نیست.

نجفی افزود: هرچند من هم انتقاداتی به فیلم دارم و دقتی که همیشه از احمدرضا درویش سراغ داریم درباره فیلمنامه و متریال تصویری در این کار گاهی مورد انتقاد است اما امیدوارم این فیلم به زودی رنگ اکران را ببیند.

وی در پاسخ به سوال ضیاء درباره عدم مطابقت برخی بخشهای فیلم با مقاتل، توضیح داد: با اینکه سالها از واقعه عاشورا گذشته اما در ذهن تک تک افراد جامعه جزئیات آن بر اساس عزاداری ها وجود دارد و اگر چیزی خارج از آن نمایش داده شود همه متوجه می شوند. مثل همان نکته ای که شما درباره حر اشاره کردید و در مقاتل هست و متفاوت است با آنچه که در «رستاخیز» به نمایش درمی آید.

این کارشناس سینمایی همچنین از فیلم چهاراپیزودی «هیهات» که دو اپیزود آن مستقیما به این واقعه ارتباط دارد و همچنین فیلم «دلشکسته» که کاراکتر اصلی آن به خاطر این واقعه دچار تحول می شود، به عنوان دیگر فیلمهای این فهرست نام برد.

جشنواره فجر امسال کارگردان اسمی به اندازه سال گذشته ندارد

نجفی در پایان درباره جشنواره فیلم فجر نیز گفت: فرصت ارسال آثار تا اول آذر ماه تمام می شود. امسال جزو سالهایی است که گرچه کارگردان اسمی مانند سال گذشته در جشنواره نداریم اما جوانان تجربه گرای زیادی داریم که مطمئنا برخی از آثارشان با استقبال مواجه می شود.

فیلم مهران مدیری دوشنبه کلید می خورد

به گفته او فیلم جدید مهران مدیری با عنوان «ساعت ۵ عصر» نیز قرار است به تهیه کنندگی اسپانسری که از «فرمول یک» نیز حمایت می کند، دوشنبه اول آذر کلید بخورد.

«فرمول یک» شنبه تا چهارشنبه ها هر روز ساعت ۶:۳۰ تا ۸:۱۰ با تهیه کنندگی افشین حسین خانی و با خوانندگی تیتراژ حامد همایون روی آنتن شبکه یک سیما می رود.

نوشته هدیه تهرانی قرار بود با «روز واقعه» به سینما معرفی شود/ خبرهای جدید از جشنواره فجر و فیلم مهران مدیری اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مراسم اختتامیه جشنواره «چهل چراغ» را محمد سلوکی به عهده داشت و در ابتدا از استاد کریمخانی ذاکر اهل بیت دعوت کرد به روی صحنه  آید.

آغازی در مدح امام حسین (ع) با آواز استاد کریمخانی

در ادامه مراسم حسین یاری سخنگوی نخستین جشنواره مردمی فیلم و عکس «چهل‌چراغ» گزارشی را از اهداف و فعالیت‌های دبیرخانه جشنواره و آثار رسیده در بخش‌های مختلف، ارائه کرد.

حسین یاری: عاشورا نقشه راه برای تفکر شیعی است

این بازیگر سینما و سخنگوی جشنواره «چهل چراغ» در بخش هایی از صحبت های خود گفت: موضوع نخستین جشنواره فرهنگی «چهل چراغ» امام حسین (ع) حماسه اربعین بود که منظور از این هدف گذاری فرهنگ حسینی و عاشورایی بود.

وی ادامه داد: منظور از فرهنگ حسینی و فرهنگ عاشورایی مجموعه ای از مفاهیم، سخنان، اهداف، انگیزه ها، شیوه عمل، روحیات و اخلاقیات والایی است که در نهضت کربلا بیان و یا به آن عمل شده است. به اعتقادمن عاشورا به عنوان یک فرهنگ و نقشه راه برای تفکر شیعی است و تا زمانی که شعار «کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا» جدا از قید، زمان و مکان مفهوم ثارالله بودن امام حسین (ع) را تداعی می کند و به عنوان راهبرد کلان تشیع، جاری و ساری است.

حسین یاری سخنگوی جشنواره فیلم و عکس «چهل چراغ» در بخش پایانی صحبت های خود متذکر شد: با توجه به سیاست های جشنواره در جهت تشویق و ترغیب جامعه و به ویژه اهالی فرهنگ و هنر برای تولید اثر متناسب با چهارچوب محتوایی جشنواره و معرفی فرهنگ و تفکر ناب شیعه و شخصیت  امام حسین (ع)، قرار است آثار برگزیده این جشنواره را در ۵ استان به شکل ملی و ۵ کشور به صورت بین المللی نمایش داده شود.

حاتمی کیا: درویش با قدرت فیلم می سازد

تجلیل از احمدرضا درویش به پاس یک عمر فعالیت هنری در عرصه سینما از دیگر برنامه های جشنواره فیلم و عکس «چهل چراغ» بود.

در این بخش از برنامه ابراهیم حاتمی‌کیا،احمد مسجد جامعی، محسن مومنی شریف و رضا پورحسین برای تجلیل از کارگردان فیلم «رستاخیز» به روی صحنه آمدند.

ابراهیم حاتمی‌کیا گفت: درویش فیلمسازی است که وقتی پلان به پلان فیلم‌های او را می‌بینم، متوجه می‌شوم که من قدرت ساخت آن را ندارم. مانند زنده یاد رسول ملاقلی‌پور او هم این چنین بود و با قدرت فیلم می‌ساخت.

کارگردان فیلم «بادیگارد» ادامه داد: می‌خواهم از درویش گله کنم و بگویم چرا ما را منتظر می‌گذارد و متوقف می‌شود. خیلی‌ها مثل من هستند و دوست دارند درویش دوباره فیلم بسازد و خاطره سازی کند. به او در خلوت هم گفته‌ام که امیدوارم مشکل «رستاخیز» نیز حل شود تا شاهد ساخت دوباره فیلم‌های او باشیم.

درویش: جشنواره «چهل چراغ» استوار بایستد

در ادامه احمدرضا درویش نیز اظهار کرد: خدا را شکر می‌کنم که چند صباحی از عمر خود را در محضر سیدالشهدا گذراندم. جشنواره «چهل‌چراغ» حرکت مثبتی بود که رخ داد. جشنواره «مقاومت» هم پیش رو است و هر دو رویداد در استراتژی فرهنگی ما نقش خواهند داشت.

وی افزود: به مسئولان برگزاری جشنواره توصیه می‌کنم استوار بایستند و به مسیر خود ادامه دهند و پیشنهاد می‌کنم شبکه اینترنتی دو جشنواره «چهل‌چراغ» و «مقاومت» را راه‌اندازی کنند.

این کارگردان در ادامه درباره افرادی که به روی صحنه امدند تا هدیه یادبود جشنواره «چهل چراغ» را به او تقدیم کنند، گفت: با احمد مسجد جامعی در کنار حرم حضرت زینب (س) عهد بستیم که فیلمی درباره امام حسین (ع) ساخته شود. او همواره در تبیین هنر عاشورا پیش قدم بوده و هست.

حاتمی کیا دیده بان سینمای ایران است

درویش در مورد ابراهیم حاتمی‌کیا گفت: چهل و سه سال است که یکدیگر را می‌شناسیم. در دوره دبیرستان من شاگرد شلوغی بودم که انتهای کلاس می‌نشستم و او شاگرد با هوش، با ذکاوت و آرامی بود که در جلوی کلاس می‌نشست. من هنوزم شلوغ و او همچنان باهوش و با ذکاوت است.

او در ادامه افزود: حاتمی‌کیا همواره برای من در زمان انقلاب، جنگ و اکنون الگو بوده است. با او اشک‌ها ریختم و تبسم‌ها کرده‌ام. همیشه نسبت به سکوت،عصبانیت و عمل او در سینمااحساس خاصی داشتم و این احساس به مخاطبان او هم انتقال یافته است. حاتمی‌کیا دیده‌بان سینمای ایران است.

کارگردان فیلم سینمایی «کیمیا» همچنین با اشاره به ادامه مسیر فیلم‌سازی‌اش تصریح کرد: «رستاخیر» هدیه ای کوچک و یک قطره از اقیانوس عشق و معرفت سیدالشهدا(ع) است. افتخار می‌کنم که بخش مهمی از زندگی هنری‌ام را با زندگی امام حسین(ع) سپری کرده‌ام.

درویش در پایان و خطاب به حاتمی‌کیا بیان کرد: در اتفاقاتی که بر «رستاخیز» گذشت چیزی جز زیبایی، تجربه و عبرت ندیدم. ابراهیم عزیزم! «رستاخیز» شناسنامه من است. وقتی شناسنامه من را گرفته‌اند نمی‌توانم فیلم بسازم. «رستاخیز» هویت من است، جان و روح من است. امیدوارم که شناسنامه من را به رسمیت بشناسند.

احمدرضا درویش در پایان این مراسم هدایای خود را به آستان مبارک حضرت قمر بنی هاشم(ع) تقدیم کرد.

اجرای موسیقی دستگاهی ایران با آواز حسام‌الدین سراج، برگزیدگان بخش‌های مختلف معرفی شدند.

از نکات دیدنی در مراسم اختتامیه نخستین جشنواره فیلم و عکس «چهل چراغ» صحبت برخی از برگزیدگان پس از دریافت جوایز خود بود.

فرهاد اصلانی: جای جشنواره «چهل چراغ» خالی بود

سیروس همتی که برای بازی در فیلم تلویزیونی «رقص روی یخ» جایزه بهترین بازیگر مرد را دریافت کرده بود گفت: خوشحالم این جایزه را از صاحب اصلی این فیلم حضرت اباعبدالله(ع) می‌گیرم. آرزوی من اکران فیلم سینمایی «رستاخیز» است.

فرهاد اصلانی که برای بازی در فیلم «ماه جبین» جایزه ویژه ستاد جشنواره را دریافت کرد، گفت: جای این جشنواره خالی بود. چون اسم امام حسین(ع) بسیار بزرگ است.

وی سپس خطاب به داود میرباقری بیان کرد: فیلم «ماه جبین» را در دل سریال مختارنامه انجام دادم و باید بگویم ما هر چه داریم از شما داریم.

شریفی نیا: انتخاب من انقلابی در داوری بود

محمدرضا شریفی‌نیا که جایزه بهترین نقش مکمل مرد برای بازی در فیلم «مسافر ری» را دریافت کرده بود گفت: قدردان جسارت هیات داوری هستم که در جشنواره‌ای به نام امام حسین(ع)، بازیگری را برگزیده کردند که نقش اشقیا را بازی کرده بود.این نکته نوع نگاه انقلابی در داوری و بازیگری بود.

مریلا زارعی جایزه ام متبرک به نام امام حسین (ع) است

مریلا زارعی که برای بازی در فیلم «دست های خالی» جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن را دریافت کرده بود گفت: به عشق امام حسین (ع) امشب اینجا هستیم. جایزه زیاد گرفتم و اولین بار بود که جایزه‌ای را که دست گرفتم، بوسیدم، چون متبرک بود و دلیل بعدی این بود که این جایزه را از دست مردم گرفتم. این تندیس برای من قصه زیاد دارد شاید در آینده جایی بنویسم.

وی ادامه داد: می‌خواهم به این جایزه تکیه بزنم و بگویم دوازده سال پیش فیلم «دست‌های خالی» ساخته شده است. دیالوگ‌های زیادی در این فیلم هست. در صحنه‌ای از فیلم ابوالقاسم طالبی به من گفت باید سینه بزنی و من این کار را نکردم؛ همیشه فکر می‌کردم در جامعه هنری اگر این کار را کنیم، شکل ریاکاری می‌گیرد. ابوالقاسم طالبی بهترین رفیق من است و من از او یاد گرفتم.

بازیگر فیلم «دست‌های خالی» با انتقاد به انتشار مطالبی در یک نشریه گفت: امروز در این مملکت نشریه‌ای منتشر می‌شود که به همه ما توهین کرده و پرده‌دری می‌کند و آبروی مسلمان را می‌برد و بدترین الفاظ آن تیتر می‌شود. من دیوانه حسین هستم از بزرگان می‌خواهم ورود پیدا کنند.

زارعی تصریح کرد: سیدالشهدا به ما یاد داد خون‌مان را می‌ریزیم برای اینکه آزادگی بماند. اگر نام اسلام و حسین زنده است به خاطر نام زینب (س) است. اگر هنرمندی در این عرصه حضور دارد، حتما توفیقی است که امام حسین(ع) به آن عنایت کرده است. حالا این نشریه فردا در مورد من بنویسد باکی نیست.

میرباقری: شرایط بخشی از مطبوعات شرم آور است

داود میرباقری کارگردان فیلم «مسافر ری» پس از دریافت جایزه خود گفت: این جایزه من را غافلگیر کرد. جایزه «مسافر ری» برای فیلمنامه، برتری تکنیکی نسبت به سایر آثار نداشته و بیشتر به روح خود فیلم ارتباط دارد.

وی در ادامه صحبت‌های مریلا زارعی تاکید کرد: شرایطی که این روزها در بخشی از مطبوعات از جمله توسط این نشریه به وجود آمده، شرم‌آور است. اگر حضرت حسین (ع) بود امروز قیام و برخورد می‌کرد که چرا عده‌ای در مملکت شیعه چنین جراتی می‌کنند و هتاکی می‌کنند. ما توقع داریم که بزرگان و مسئولان ورود کنند. دل همه ما را شکسته است. این جریان اگر ادامه پیدا کند همه ضرر می‌کنند.

*برگزیدگان بخش انیمیشن

بهترین دست آورد فنی و هنری

از سوی هیات داوران اثری شایسته انتخاب نشد.

بهترین فیلمنامه انیمیشن

دیپلم افتخار بهترین فیلمنامه به انیمیشن «خورشید نینوا» نوشته علیرضا فرمانی اهدا شد و تندیس بهترین فیلمنامه نیز به «مردی که خودش را کشت» به قلم هادی محمدیان تعلق گرفت.

بهترین کارگردانی

دیپلم افتخار بهترین کارگردانی به حسین صافی برای انیمیشن «مقتل» تعلق گرفت. تندیس این بخش به ناهید صمدی امین برای اثر «عاشوراییان ۱ و ۲» اهدا شد.

بهترین انیمیشن

دیپلم افتخار بهترین فیلم انیمیشن به فیلم «ذوالجناح» ساخته رامین رهبر اهدا شد. تندیس این بخش نیز به حامد جعفری برای فیلم «مردی که خودش را کشت» تعلق گرفت.

*برگزیدگان بخش مستند کوتاه

بهترین دستاورد فنی و هنری

دیپلم افتخار بهترین دستاورد فنی هنری به سید حسین سیدی و محسن کوزه‌گر کالجی برای تصویربرداری مستند «آب، مار، طناب» اهدا شد. تندیس این بخش نیز به مهدی آزادی برای تصویر برداری مستند «لبیک» تعلق گرفت.

بهترین تحقیق و پژوهش

دیپلم افتخار بهترین تحقیق و پژوهش برای اثر «غریب محله» به یاسین پورعزیزی تعلق گرفت. تندیس این بخش به جواد صافی و مسعود کارگر برای فیلم «نغمه سرا» اهدا شد.

بهترین کارگردانی

دیپلم افتخار این بخش به حسن امامی برای کارگردانی فیلم «آب، مار طناب» و مهدی تنگستانی برای کارگردانی «مرثیه برای طاق» اهدا شد. علی قدیریان برای مستند «آرزوی همه» تندیس این بخش را نیز دریافت کرد.

بهترین فیلم مستند کوتاه

دیپلم افتخار بهترین فیلم مستند به عباس نادران برای تهیه فیلم «لبیک» اهدا شد. تندیس این بخش نیز به حسن امامی برای فیلم مستند کوتاه «آب، مار، طناب» تعلق گرفت.

همچنین جایزه ویژه ستاد برگزاری جشنواره در این بخش، به حسین توحیدی فر رسید.

*برگزیدگان بخش فیلم مستند بلند

بهترین دستاورد فنی و هنری

دیپلم افتخار بهترین دستاورد فنی و هنری در بخش فیلم بلند مستند به مهدی عوض‌زاده برای تدوین فیلم مستند «روز هشتاد و چهارم» و امیر حسین نوروزی برای تصویربرداری مستند «پل» اهدا شد. تندیس این بخش نیز به معین کریم الدینی برای مستند «وقتی ابرها پایین می‌آیند» تعلق گرفت.

بهترین تحقیق و پژوهش

دیپلم افتخار بهترین تحقیق و پژوهش به وحید چاوش برای مستند «صبحی که نزدیک است» تعلق گرفت. تندیس این بخش نیز به داریوش یاری و مسعود اعرابی برای مستند «کربلا جغرافیای یک تاریخ» اهدا شد.

بهترین کارگردانی

دیپلم افتخار بهترین کارگردانی به معین کریم الدینی برای فیلم مستند «وقتی ابرها پایین می‌آیند» اهدا شد. تندیس  این بخش به وحید چاوش برای مستند «شما چه کسی هستید» تعلق گرفت.

بهترین فیلم

در این بخش اثری شایسته دریافت دیپلم افتخار شناخته نشد و تندیس بهترین فیلم مستند به وحید چاوش و مجید مروت‌پور برای تهیه فیلم «شما چه کسی هستید» رسید.

*برگزیدگان فیلم کوتاه داستانی

بهترین فیلمنامه

دیپلم افتخار بهترین فیلمنامه کوتاه به کریم لک‌زاده برای نگارش فیلمنامه «من آبادان رفتم جنگ» تعلق گرفت و تندیس این بخش نیز به سعید نجاتی و علی توکلی برای نگارش فیلمنامه «صراحی» اهدا شد.

بهترین کارگردانی

دیپلم افتخار بهترین کارگردانی به داریوش غذبانی برای کارگردانی فیلم کوتاه «حنانه» اهدا شد. تندیس این بخش نیز به سهیلا گلستانی برای فیلم کوتاه «بازگشت» تعلق گرفت.

جایزه ویژه هیات داوران در این بخش به کریم لک‌زاده برای کارگردانی فیلم «من آبادان رفتم جنگ» اهدا شد.

بهترین فیلم

دیپلم افتخار بهترین فیلم داستانی کوتاه به انجمن سینمای جوانان اردبیل برای تولید فیلم «پل» اهدا شد. تندیس این بخش نیز به روح الله سهرابی برای تهیه فیلم کوتاه «من آبادان رفتم جنگ» تعلق گرفت.

*برگزیدگان فیلم‌های ویدویی

بهترین دستاورد فنی و هنری

دیپلم افتخار بهترین دستاورد فنی و هنری به محمد موسوی نژاد برای صداگذاری فیلم «رقص روی یخ» و تندیس این بخش به بهزاد کزازی برای طراحی صحنه و مسعود سلامی برای تصویربرداری فیلم «ماه جبین» رسید.

بهترین فیلمنامه

دیپلم افتخار بهترین فیلمنامه به سید مجید موسویان برای نگارش فیلمنامه فیلم «روز یلدا شب چله» اهدا شد. تندیس این بخش به محسن جسور برای نگارش فیلمنامه فیلم «رقص روی یخ» تعلق گرفت.

جایزه ویژه هیات داوران نیز به فیلمنامه «یک ماه دوست داشتنی» برای انتخاب موضوع رسید.

بهترین بازیگر زن

دیپلم افتخار بهترین بازیگر زن به فاطمه درویش نژاد برای بازی در فیلم «یک ماه دوست داشتنی» و آفرین عبیسی برای بازی در فیلم «روز یلدا شب چله» اهدا شد.

تندیس این بخش به رابعه مدنی برای فیلم «سبز به رنگ زمرد» تعلق گرفت.

بهترین بازیگر مرد

دیپلم افتخار بهترین بازیگر مرد به یونس غزالی برای بازی در فیلم «ماه جبین» اهدا شد و تندیس این بخش به سیروس همتی برای بازی در فیلم «رقص روی یخ» تعلق گرفت.

بهترین کارگردانی

هیات داوران در این بخش اثری را شایسته دریافت دیپلم افتخار ندانست و تندیس بهترین کارگردانی به فیلم «ماه جبین» ساخته سید روح الله حجازی اهدا شد.

بهترین فیلم ویدئویی

تندیس بهترین فیلم به مجید اسماعیلی پارسا برای فیلم «ماه جبین» تعلق گرفت و فرهاد اصلانی برای بازی در فیلم «ماه جبین» جایزه ویژه ستاد برگزاری جشنواره را دریافت کرد.

*برگزیدگان بخش فیلم سینمایی

بهترین موسیقی

دیپلم افتخار بهترین موسیقی به محمد رضا علیقلی برای موسیقی فیلم «پرواز در شب» اهدا شد و تندیس این بخش به مجید انتظامی برای موسیقی فیلم «روز واقعه» تعلق گرفت.

بهترین فیلمنامه

دیپلم افتخار بهترین فیلمنامه به بهرام بیضایی برای فیلمنامه «روز واقعه» تعلق گرفت. تندیس این بخش به داود میرباقری برای فیلمنامه «مسافر ری» اهدا شد.

بهترین بازیگر نقش مکمل زن

دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل زن به فاطمه گودرزی برای بازی در فیلم سینمایی «دست‌های خالی» اهدا شد. تندیس این بخش به فریبا کوثری برای بازی در فیلم «دلشکسته» تعلق گرفت.

بهترین بازیگر نقش مکمل مرد

دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به محمدرضا شریفی نیا برای فیلم «مسافر ری» تعلق گرفت. تندیس این بخش به جمشید هاشم‌پور برای بازی در فیلم «هیوا» اهدا شد.

بهترین بازیگر نقش اول زن

دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول زن به لادن مستوفی برای بازی در فیلم سینمایی «روز واقعه» تعلق گرفت. تندیس این بخش نیز به مریلا زارعی برای بازی در «دست‌های» خالی اهدا شد.

بهترین بازیگر نقش اول مرد

دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد به زنده یاد خسرو شکیبایی برای فیلم «دست‌های خالی» تعلق گرفت. تندیس این بخش به شهاب حسینی برای فیلم «دلشکسته» اهدا شد.

بهترین کارگردانی

دیپلم افتخار بهترین کارگردانی به زنده یاد رسول ملاقلی پور برای فیلم «پرواز در شب» اهدا شد. تندیس این بخش به داوود میرباقری برای فیلم «مسافر ری» تعلق گرفت.

بهترین فیلم

دیپلم افتخار بهترین فیلم به منوچهر محمدی برای تهیه فیلم «عصر روز دهم» اهدا شد. تندیس این بخش نیز به طور مشترک به مرتضی شایسته و بنیاد سینمایی فارابی برای تولید فیلم «روز واقعه» تعلق گرفت.

احمد مسجد جامعی، علیرضا رضاداد، علیرضا تابش، کامبیز روشن روان، حبیب اسماعیلی، ابوالفضل جلیلی، یدالله صمدی، روح الله حجازی، داوود میرباقری، میلاد کی‌مرام، مهدی نادری، جمشید هاشم‌پور، ابراهیم حاتمی‌کیا، فرید فرخنده‌کیش، مریلا زارعی، بهرام عظیمی، محمدرضا عباسیان، سعید حدادیان، رابعه مدنی، احسان علیخانی، سیمون سیمونیان، مرتضی شایسته، حسین یاری، ابوالفضل جلیلی، عبدالله اسکندری، ، رضا پورحسین، سعید صادقی، محمدرضا شفیعی، حسین دهباشی، حبیب اسماعیلی، فرهاد اصلانی، احمدرضا درویش، فاطمه گودرزی، علی ملاقلی‌پور و … از جمله مهمانان حاضر در نخستین جشنواره فیلم و عکس «چهل چراغ» بودند.

نوشته جشنواره فیلم و عکس «چهل‌چراغ» به کار خود پایان داد/ «روز واقعه» بهترین فیلم شد/ تجلیل از احمدرضا درویش اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

روبروی آیینه که می‌ایستد شاعر می‌شود؛ به سینما که نگاه کنیم جا پای غزل‌ها و قصیده هایش را خوب می بینیم. مگر می‌شود که «هزار دستان» را ببینی و تصویر و چهره‌های شخصیت‌ها در ذهنت مجسم نشود؟! مگر می‌شود «کمال‌الملک» را ببینی و پیش از کارگردانی و بازی‌های ناب‌ از جادوی اسکندری حظ نبری؟! این که «روز واقعه»، «امام علی (ع)» و «مختار نامه» بدون حضور هنرنمایی عَبِد سینمای ایران چیزی کم داشت پر بی‌راه نیست؛ خودش می‌گوید در این آثار با عشق قلم را به دست گرفته است.

حضور پر رنگ و تاثیرگذار وی در آثار تاریخی و مذهبی ما را را بر آن داشت تا در این ایام به سراغش برویم که حاصل آن را در پی می‌خوانید.

_ بهتر است از زمانی که وارد کار شده‌اید بگویید همان طور که بارها گفته اید کارتان را با بیژن محتشم آغاز کرده‌اید.

بله همانطور که همه جا گفته ام در سال ۵۰ کارم را با آقای محتشم شروع کردم او بنده و دوازده نفر دیگر را در تلویزیون استخدام کرد آنجا در همان زمان مشغول به کار شدیم شش ماه دوره دیدیم.

محتشم در آن زمان به این عرصه علاقه‌مند بود که استخدام تلویزیون می‌شود قرار بود ابتدا بازیگر شود که در نهایت گریمور شد بعد به آمریکا رفت و دوره‌ای نزد یکی از اساتید بزرگ گریم دید جان چمبرز پیش وی دوره دید حدود شش ماه بعد به ایران آمد و اطلاعاتی را که در این مدت آموخته بود به ما منتقل کردند.

من جزو بچه‌های جنوب شهر خانی‌آباد بودم در حال حاضر دیگر جنوب و شمال در تهران معنی ندارد. چون به تئاتر علاقه داشتم با یکی از معلمان‌مان ادبیاتم این موضوع را در میان گذاشتم و از آن به بعد گاهی در مدرسه نیز نمایش هایی را اجرا می‌کردم. در نمایش‌ها نیاز داشتیم که افراد گریم شوند از آنجایی که من نقاشی‌ام خوب بود وظیفه گریم را من بر عهده گرفتم. مثلاً اگر نیاز بود صورت یکی از بازیگران را سیاه کنیم پنبه‌ای را آتش می‌زدم و این کار را انجام می‌دادم. زمینه کار گریم از آنجا برایم شروع شد و هیچ وقت فکر نمی‌کردم گریمور شوم.

شرایط خانوادگی‌مان به نوعی بود که باید حتماً سر کار می‌رفتم تا درآمدی داشته باشم. پدرم یازده فرزند داشت من هم به تازگی دیپلم گرفته بودم و آزرده بودم و دائم فکر می‌کردم که چگونه می‌توانم به پدرم کمک کنم در به در دنبال کار می‌گشتم و کار پیدا نمی‌کردم تا جایی که حتی برای پیشخدمتی به ارگان دولتی رفته بودم تا استخدام شوم که در نهایت مرا سین جیم کردند که تو برای چه آمده‌آی تا اینجا استخدام شوی. من تنها به این فکر می کردم که در حال حاضر منبع درآمدی داشته باشم و بعداً فکر دیگری خواهم کرد.

برای این که می‌گفتند با دیپلم ریاضی برای چه به نخست وزیری آمده‌ای و می خواهی پیش خدمت بشوی؟! تعجب کرده بودند. من هم گفتم بیایید خانه ما را تماشا کنید پدرم کارمند راه آهن است و یازده تا نان خور دارد من هم در شرایطی هستم که باید به آن ها کمک کنم و از آنجایی که فرزند اول پدرم بودم بیش از همه احساس وظیفه می‌کردم.

_البته در آن زمان دیپلم ریاضی داشتن یک اتفاق مهم محسوب می‌شد و باید کارهای بهتری برای شما بوده باشد!

درست است اما واقعاً هر جا که رفتم نیاز به پارتی بود و افراد دیگری در اولویت بودند. در این زمان تلویزیون اطلاعیه در روزنامه منتشر کردند که به تعدادی گریمور نیازمندیم من هم به آنجا مراجعه کردم امتحان‌های مختلفی از ما گرفتند تعداد شرکت کنندگان نزدیک به دو هزار نفر بود. مرحله اول ضریب هوشی افراد را تست می‌کردند. بیژن محتشم و چند نفر دیگر نشسته بودند امتحان های مختلفی از ما می‌گرفتند.  در نهایت دوازده نفر را پذیرفتند که من هم یکی از آن ها بودم. البته یکی از مواردی که در آن امتحان ها کمکم کرد نقاشی بود که در دوران نوجوانی می کشیدم و چند بار هم مرحوم پدرم مرا برای این کار کتک زد اما ثمره‌اش را در آن امتحان ها دیدم. عکس های کوچکی را به دیوار می‌چسباندم و در ورقی آن‌ها را می‌کشیدم. پدرم هم پس گردنی می‌زد و می‌گفت: «پسر این چه کاریه؟ برو درست را بخوان.»

_ در نتیجه با توجه به صحبت‌های خودتان می‌توانیم نقش قابل توجهی برای استاد بیژن محتشم در مسیر کاری‌تان قائل شویم؟!

صد در صد. او به طور کلی تاثیر مهمی در تحول گریم ایران دارد. تا قبل از وی گریم الکن و ابتدایی بود و محتشم به دلیل سفر به آمریکا و آموزش هایی که دیده بود با پدیده مهمی به نام گریم و چهره‌پردازی آشنا شده بود. البته برای پیشرفت در کارهای هنری دوره‌های مختلف تاثیر ندارد بلکه جوهره آن باید در درون روح و ذات آدمی باشد. مثلاً شما باید صدای خوبی داشته باشید تا بتوانید خوب هم بخوانید. در کار ما هم باید زمینه طراحی، نقاشی و یا مجسمه سازی وجود داشته باشد.

_از بین دوازده نفر فرد دیگری نام آشنا شده است؟

بله جلال الدین معیریان، زنده یاد معیری، مهری شیرازی برخی دیگر هم در شاخه‌های دیگر سینما مشغول به کار شدند.در واقع بنده کارمند تلویزیون هستم و خودم را فرزند تلویزیون می‌دانم و تلویزیون خانه دوم من است.

_اولین کارتان را با گوزن‌ها در سینما آغاز کردید کمی از کار با مسعود کیمیایی بگویید به هر حال در آن زمان شما جایگاه امروز را نداشتید و شناخته شده نبودید کار با بازیگران و کارگردان به نام سینمای ایران برای‌تان استرس به همراه نداشت؟

اگر منظورتان استرس از کار کردن در مقابل افراد به نام است که آن چیزی که مرسوم است نداشتم. به نظرم کاری که انجام می‌‌شود اگر با اعتماد به نفس و اطمینان انجام شود استرس نخواهد داشت. من هم این گونه بودم اما بسیار خوشحال بودم که کارم را با افراد بزرگ و به نام در سینما شروع کرده بودم. در آن زمان مخاطبین سینما کارگردان‌ها را نمی‌شناختند و اکثراً فیلم‌ها را با نام بازیگران آن می‌شناختند. اما در آن شرایط مسعود کیمیایی را می‌شناختند. در واقع خیلی خوشحال بودم با کارگردانی در سینما کار کردم که گریم را می‌شناسد. یکی از حسرت هایی که همیشه در زندگی‌ می‌خورم این است که ای ‌کاش گریم «داش آکل» را من انجام می‌دادم. بازیگران فیلم سینمایی «گوزن‌ها» هم با من بسیار همکاری کردند زمانی که متوجه شدند گریم را می‌شناسم به من اعتماد کردند. سعی کردم با افرادی در سینما کار کنم که فیلم برای‌شان مهم بود.

_عبدالله اسکندری در حال حاضر در جایگاهی در سینما قرار دارد که قطعاً بسیاری علاقه‌مند هستند که با وی همکاری داشته باشند اما شاید از نگاه کارگردانان جوان پیش از آشنایی با شما تصور داشته باشند نمی‌توان با فردی در جایگاه عبدالله اسکندری به راحتی کار کرد چرا که به وی دارای تجربه و نگاه ویژه‌ای است و آن ها نمی‌توانند نظرات خود را به راحتی بیان کنند و یا اخلاقاً به اشتباه خود را در معذوریت‌هایی قرار دهند که نظرشان را ارائه ندهند نحوه برخورد و برقرار ارتباط‌تان با جوان‌ترها به چه صورت است؟

اصولاً به کار با جوان‌ترها عادت دارم جوان ها هم که پیشنهاد همکاری می‌دادند با روی باز می‌پذیرفتم. ابتدا کاری که انجام می‌دهم خودم را به اندازه وی پایین می‌آورم و هم سطح جوان نشان می‌دهم. تمام پیشینه خود را به لحاظ سابقه و سن طوری به کار می‌گیرم که با وی ارتباط صمیمی برقرار کنم تا جایی که او ایراد من را از نگاه خودش عنوان کند. بعضی اوقات برخی علاقه دارند که با رفتارشان بگویند من کارگردان و تصمیم گیرنده اصلی هستم مثلاً می‌گویند عَبِد جان می‌شود سبیلی را که درست کردی کمی نازک تر کنی؟ حال شما فکر کنید که بنده برای طراحی و درست کردن آن فکر کرده‌ام اما می‌گویم: «خوب تست را برای همین گذاشته‌اند. حتماً فقط بعد از اتمام کار یک عکس هم بگیریم و هر دو را با هم مقایسه کنیم» با دیدن تصاویر خودش متوجه می‌شود که چقدر طرح جدید با نقش فاصله دارد.

در نهایت خودش می‌گوید: «عَبِد جان سبیلی که خودت درست کردی خوب بود». خوب می‌دانم اگر با او بحث داشته باشم در نهایت یک دغدغه برایش درست کردم و هیچ وقت کاری را که برایش انجام داده‌ام در نظرش خوب جلوه نمی‌کند و تنهای فکر می‌کند که می‌خواستم کارم را به وی تحمیل کنم. به هیچ عنوان اهل این نوع رفتار نیستم. اگر از کارگردان های جوانی که در حال حاضر برای خودشان به نام شده اند بپرسید حتما به شما این موارد را می‌گویند.

_کمی جلوتر بیاییم و به «روز واقعه» برسیم و فعالیت‌تان در یک اثر مذهبی تاریخی که درمورد امام حسین (ع) است.

فکر می کنم خیلی جلو رفتیم. از همان ابتدای فعالیتم کارهای مذهبی را به صورت داوطلبانه انجام می‌دادم. اولین کارم در این زمینه در سال ۵۳ با عنوان «وقتی دژخیم می‌گرید» بود. که در مورد سرگذشت دو طفلان مسلم بود. از آن به بعد که کارم را دوست داشتند در تمام کارهای مناسبتی از من برای همکاری دعوت می‌کردند. یکی از دلایل ورزیده شدنم در گریم آثار تاریخی، کارهایی است که در این زمینه انجام داده‌ام. به هر حال من بچه پامنبری هستم و پای منبر بزرگ شده‌ام.

_گفتید که به عقب تر از تجربه کاری در فیلم سینمایی «روز واقعه» برویم پس تمرین‌ها و تجربه های‌تان به پیش از این فیلم مربوط می‌شود.

در سال‌های دور وقتی در مقابل آیینه می‌نشستم و گریم می‌کردم قطعاً تجربه حال را نداشتم به نوعی تمرین می‌کردم و نتیجه تمرینات و تلاش‌هایم باعث شد که کاری را ارائه دهم که مخاطب بپسندد. طراحی به نوعی حاصل تجربه است یا زمانی که تجربه وسیعی دارید می‌توانید نتیجه آن را ببینید. شخصیت ساز نیاز به تجربه دارد و همچنین به گذشته عمیقی که بر گرفته از اطلاعات و دریافت درست است. درحقیقت به عنوان یک طراح باید با خودمان توشه‌ای را به همراه داشته باشیم.

_ در حقیقت باید به کمال خاص و ویژه‌ای رسید تا بتوانیم به خَلق درست و اصولی برسیم؟

واقعاً این بخش را خدا می‌داند و در نهایت هم مردم باید نظر دهند.

_به این که پا منبری بودید اشاره کردید این علاقه در کارهای شما همچنان هم وجود دارد؟

الان هم وجود دارد صد در صد با آن‌ها عشق می‌کنم حالا شاید شما یا هر فرد دیگری این حرف‌ها را به حساب دیگری بگذارد اما من با آن‌ها عشق می‌کنم. هرطور می‌خواهید فکر کنید.

_به هر حال گریم افراد در آثار تاریخی می‌تواند ویژگیهای خاصی داشته باشد. در چهره پردازی و طراحی بازیگران مرد دست شما بازتر است می‌توانید از مو و سایر بخش‌های صورت به راحتی استفاده کنید اما در بازیگران زن محدودیت وجود دارد چگونه این بخش را مدیریت می‌کنید تا جایی که بازیگر زن احساس کمبود در پرداخت کاراکترش نداشته باشد؟

اتفاقاً در آثار تاریخی کار راحت‌تر است به دلیل این که در آن زمان سربندهای زیادی بوده است و انواع و اقسام لباس می‌تواند ما را کمک کند. در تمام کارهای مذهبی از این بخش استفاده کرده‌ایم. بینید ما دو چهره داریم. یک چهره واقعی و دیگری نمایشی است یعنی چهره‌ای که باید بدوی شود. مثلاً فردی که در بیابان و سرد و و کم آب زندگی می‌کند دقیقاً چهره‌اش همین طور است که در آثار تاریخی می‌بینیم؟! این جا است که باید تا اندازه‌ای خود را تابع نمایش کنیم تا مخاطب خسته نشود.

بگذارید به یکباره خاطره‌ای در ذهنم آمد آن را بگویم. این که می‌گویم من عشق می‌کنم واقعیت است. هنگامی که مشغول ساخت سریال «امام علی (ع)» بودیم. مجبور بودم برای حفظ راکورد (حفظ موقعیتی که ضبط شده و قرار است در پلان بعدی یا در روزهای بعد ادامه همان موقعیت تصویر برداری شود) از بازیگران عکس گرفته بودم و آن‌ها را با نام نقش‌شان به روی دیوار چسبانده بودم. در یکی از روزها هیئتی از قم برای بازدید از قم آمده بودند تا از کار بازدید کنند. فردی که در رأس این هیئت بود که از من پرسید «این گریم‌ها کار شما است؟» گفتم: «بله» گفت: «چقدر اسلام را می‌شناسی؟» من هم در جواب گفتم: «من مسلمان هستم پای منبر هم بودم. در همین حد واقعاً» .گفت: «می دانی چرا این سؤال را می‌پرسم؟! چون من پنجاه سال است روی تاریخ اسلام کار می‌کنم. نام‌هایی که در تاریخ خوانده‌ام و در اینجا تصاویرشان را می‌بینم دقیقاً همان تصاویری است که در ذهن مجسم کرده بودم مثلاً اگر کسی پیش از این از من می‌پرسید مالک اشتر چه شکلی است در تاریخ اسلام همین چیزی که شما تصویر کردید در ذهنم مجسم می‌شد.»

واقعاً دلی کار کردم شاید اطلاعاتی که داشتم در رتبه بعدی قرار می‌گرفت اما اولیت دلم بود که کار می‌کرد. زمانی که در مقابل آیینه می‌ایستم همه چیز فرق می‌کند. نمی‌خواهم خودم را با شاعر و کارم را با شعر مقایسه کنم برای این که خیلی کوچکتر از این حرف‌ها هستم. اما واقعاً شاعر هم که شعر می‌گوید به حالتی خاص می‌رسد من هم در زمان کار و مقابل آیینه چنین حالی دارم. شاعر زمانی که می‌سراید نمی‌داند در آخر به چه می‌رسد. من هم زمانی که دست به قلم می‌شدم درمقابل آیینه همه چیز خودش کم‌کم شکل می‌گیرد.

_می گویند نقاش وقتی تابلوی زیبایی را خلق می‌کند گاهی آنقدر خودش به وجد می‌آید که دائم بخش‌هایی را به تابلو اضافه می‌کند تا آنکه دست آخر دیگر تابلو آن چیزی نیست که خودش دوست داشته برای شما چنین حالتی پیش آمده است؟

وقتی کامل می‌شود دیگر خودت هم کاملی. برخوردم با اثرم این طور بوده است. زمانی که حس می‌کنم همه چیز کامل و تمام شده است دیگر شعر هم تمام شده است. البته گاهی هم تمام نمی‌شود مثلاً در فیلم سینمایی «مسافر ری» ۴ بار داریوش ارجمند را گریم کردم آخرش هم گریمش را دوست نداشتم. یعنی نشد. آنطور که باید خودم راضی نشدم. زمانی هم که فیلم پخش شد متوجه شدم که آن اثر را که دنبالش بودم نگذاشته است. اما در سریال «امام علی (ع)» در نقش مالک اشتر این تاثیرگذاری وجود داشت در صورتی که هر دو نقش را یک بازیگر ایفا کرده بود. نمی‌دانم چرا گریم آن نقش در نمی‌آمد.

_با گذشت این همه سال هنوز هم دلیلش را نمی‌دانید؟

نه متاسفانه هنوز هم که «مسافر ری» را می‌بینم نمی‌دانم چرا آن گریم به گونه‌ای که می‌خواستم نشد. بارها پیش آمده گریمی را دوست نداشتم آنقدر تست زده‌ام تا بالاخره راضی شده‌ام مالک اشتر را بر روی چهره داریوش ارجمند سه بار تست کردیم و دست آخر هم خیلی خوب شد اما وی را در این نقش بارها تست کردم نشد که نشد. بارها برایم پیش آمده که مردم گفته‌اند ما با دیدن فیلم‌ها، چهره نقش‌ها به سرعت در ذهن‌مان مجسم می‌شود.

_در واقع برآیند صحبت‌های شما یک نکته مهم برای ما داشت و آن هم این است که گریم‌ها و طراحی‌هایی که دلی است ماندگار است چون در آن‌ها روح وجود دارد که به آن‌ها زندگی می‌بخشد اما اگر صرفاً تکنیک را وارد کار کنیم از ماندگاری آن نیز کم خواهد شد.

صد در صد. نکته‌ای را که می‌خواهم بگویم نه مطالعه کردم و نه در جایی شنیده‌ام. بلکه حاصل تجربه سال‌ها کارم است. دیدم و حس کردم کارهایی که از دلم بر آمده است و در آیینه دوستشان داشتم ماندگار شده‌اند. واقعاً گاهی سؤالات کلیشه‌ای پرسیده می‌شود که مثلاً کدام فیلم را که کارکرده‌اید بیشتر دوست دارید؟! اصلاً این جمله برای من مفهومی ندارد همه آن‌ها را دوست دارم اما برخی ماندگارترند.

_کمی از سریال «مختار نامه» بگویید و گریم سه بعدی که در ایران به راه انداختید؟ 

اصلاً بنده گریم این سریال را انجام ندادم و در آن زمان که این سریال انجام می‌شد بنده درگیر پروژه امام حسین (ع) بودم دو ماه ابتدایی سریال «مختار نامه» نبودم. زحمات این سریال را استاد مسعود ولدبیگی کشیده‌اند. کمی بعد پروژه فیلم امام حسین (ع) متوقف شد در همین زمان عوامل مختار به دنبالم آمدند که من گفتم نمی‌آیم. داوود میرباقری گفت: «بیا مشاوره من باش»، که در نهایت تنها پذیرفتم تا مشاوره بدهم. اما واقعاً نمی‌توانستم ۵ الی ۶ سال تنها مشاور باشم کار من چیز دیگری بود. خودم پیشنهاد دادم اگر اجازه بدهید گریم‌های سه بُعدی‌تان را که نیاز به قطعه دارد را من انجام دهم. که از این موضوع استقبال شد. خداروشکر باب جدیدی باز شد. مثلاً گریم کیانیان و  زخم ها نیز بخشی از این نوع گریم بودند اما زمانی که از من به عنوان گریمور یاد می شود به نوعی حالم بد می‌شود، حس می‌کنم حق استاد ولدبیگی ضایع می شود. من تنها در این بخش بودم اما زحمات بخش زیادی از کار بر عهده وی بوده است.

البته از گذشته هم این کار را انجام می‌دادم اما اسم نداشت. مثلاً در فیلم سینمایی «بایکوت» در صحنه ای که می‌خواهند مجید مجیدی را اعدام کنند نگاهش به جنازه‌اش  به روی زمین می‌افتد که کم‌کم صورتش باز می‌شود قرار بود که تماشاگر با دیدن این صحنه حالش بد شود من صورت وی را قالب گیری کردم و به بچه ها گفتم مورچه‌های بزرگ که ما به آن ها مورچه کالسکه ای می گوییم گیر بیاورند داخل شکاف قالب صورت مجیدی گذاشتند زمانی که فیلمبرداری شروع شد یکی از مورچه‌ها چشم طفلک مجیدی را گاز گرفت.

زمانی هم که گریم محمود بصیری در فیلم سینمایی «دست فروش» رابرای آمریکایی‌ها فرستادم اصلاً فکرش را هم نمی‌کردند که این کار یک ایرانی باشند در بین ۱۵۰ شرکت کننده بنده جزو ۱۰ نفر برتر انتخاب شدم.

_نظرتان در مورد پروژه «محمد رسول الله(ص)» چیست؟ گریم فیلم راچطور ارزیابی می‌کنید؟

به نظرم کاری که مجیدی کرد بسیار درست و خوب بود. اگر فرض بر این باشد که ما هم توانایی داشتیم که این کار را انجام دهیم به هر حال ضعف هایی هم داریم. به هر حال سینما برای آنها است و ما می‌توانیم در تبادل فرهنگی از آن ها چیزهایی را در زمینه گریم بیاموزیم یا به قدرتهای مان پی‌ببریم و یا ضعف های مان را از بین ببریم. این که مثلا بدانیم خودمان چقدر قوی عمل می‌کنیم خوب است.

یک روز که محمود احمدی نژاد برای بازدید به پروژه «مختار نامه» آمد زمانی که وارد اتاق من شد گفت: آقا شما چقدر خارجی هستید. گفتم قبول دارید که ما توانمند هستیم گفت: بله. گفتم خوب پس کمک کنید وسایل موردنیاز مان را وارد کنیم. افرادی که من آموزش دادم در حال حاضر بدون وسیله هستند. در حال حاضر به لحاظ توانایی در حوزه چهره پردازی منطقه را در دست داریم. خیلی از افراد ما در کشو های اطراف و عربی مشغول به کار شده‌اند. چرا نباید از این پتانسیل استفاده کنیم؟! چرا نباید به سینمای دیگر کشور ها نفوذ کنیم؟!

در مجموع فکر می کنم تبادل فرهنگی که مجیدی به واسطه فیلمش رقم زد خیلی خوب است. واقعاً بسیاری از بچه های صحنه ما یاد گرفتند کاری که در صحنه فیلم مجیدی انجام شد دکور نیست اما متاسفانه کار های ما مشخص است که دکور است کافی است که نگاهی به آثار تاریخی خودمان بیندازیم.

_ البته بسیاری از افراد ایرانی در آنجا بسیار یاد گفتند عظیم فراین که دستیار چهره پرداز ایتالیایی بود نیز جزو همین افراد است.

بله. عظیم خودش را کامل کرد. عظیم در سریال «مختار نامه» شاگرد ولدبیگی بود. این اتفاق باعث شدکه یک فرد کار کشته به سینما اضافه شود.

_اجازه بدهید کمی سماجت کنم و پافشاری کنم بر این که شما نظر واضح‌تری در مورد فیلم سینمایی «محمد رسول الله (ص)» بدهید و کمی بخش چهره پردازی این فیلم را به نقد بکشید. قطعاً وقتی عبدالله اسکندری بر پرده سینما این فیلم را دیده است در دلش در مورد این بخش حرف هایی گذشته است که شنیدنی است.

(عبدالله اسکندری با تواضع از پاسخ دادن طفره می‌رود)

واقعاً کارشان خوب بود و زحمت کشیده‌اند.

_اصلاً سلیقه‌تان را بگویید که اگر شما بودید چگونه گریم می کردید؟

نه واقعاً آنچه دیدم بد نبود.

_حداقل بگویید چه ایده‌ای هنگام دیدن فیلم به ذهنتان آمد؟

خداییش قشنگ نیست در مورد فیلمی که در جریان است این طور وارد صحبت بشویم. نکته هایی وجود دارد که می‌توان به آن‌ها پرداخت و می‌توانم دلایلش را هم عنوان کنم اما در حال حاضر زمان این کار نیست. شاید یک سال‌آینده این سوال را بپرسید پاسخ‌تان را بدهم.

_کدام صحنه از این فیلم را دوست داشتید؟

همه صحنه هایش را دوست داشتم.

_ماحصل کارهای مذهبی برای شما چه بوده است؟

در فیلم سینمایی «روز واقعه» آنقدر چهار چوب نوشته درست است که هر بخش اثر خودش پیام می‌دهد که باید چه کنیم. آنقدر فیلم‌نامه کامل بود که سعی کردم پایبند آن باشم چون برایش فکر شده بود.

_کدام شخصیت در کارهای مذهبی که انجام داده اید برای‌تان ویژه بوده است؟

تا به حال جایی این را نگفته ام اما شما با سوال های‌تان باعث می شوید به نکاتی اشاره کنم که در دلم است. وقتی می خواستم علیرضا شجاع نوری را گریم کنم علاقه داشتم وی مسیحی باشد که ما با وی حس جدایی نداشته باشیم  و همه دوستش داشته باشند. در زمان تست هایی که انجام می دادم دائم به این فکر می کردم. خداییش همچنان که تصویر آن را می بینم چیزی در آن است که خودم هم نمی‌دانم چیست و دوستش داشتم. واقعاً منظوم این نیست که چون من کارکرده ام این گونه است می خواهم رابطه دل را برای‌تان بگویم.

پیر زن دست فروش هم به گونه ای درست کردم که یهودی، و مسیحی و هر فردی از هر آئینی فکر کند وی مادرش است. روز اول که فیلم نمایش داده شد چند نفر به من گفتند که آیا این پیر زن مسیحی بود و من واقعاً کیف کردم گفتم: «آخیش اونی شد که می‌خواستم.» حسی که در آن جاری شده است منتقل می‌شود.

_ با کدام کارگردان راحت‌تر کار می کنید؟

داوود میرباقری. میرباقری در ساخت فیلم‌های تاریخ اسلام نظیر ندارد. واقعاٌ آن را داریم تلف می کنیم. این مرز و بوم در این مقطع از تاریخ چنین فردی را تلف می‌کند. او نباید فیلم های دیگری بسازد اما در شرایطی که تلویزیون با وی این رفتار را می کند مجبور می‌شود. اگر فیلمنامه «سلمان فارسی» را بخوانید عاشقش می‌شوید او باید آن را بسازد قول می دهم بین المللی می‌شود این فیلم البته اگر ساخته شود. میرباقری دیگر دارد پیر می‌شود باید از او استفاده کرد.

منبع: خبرگزاری فارس

نوشته هیچگاه فکر نمی‌کردم گریمور شوم / داوود میرباقری را تلف نکنیم / با کارهای مذهبی عشق می‌کنم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اصرار داشتم اسدی روز واقعه را بسازد چون به فیلمنامه بیضایی وفادار بود

شریفی نیا در گفت و گویی که با روزنامه سینما انجام داده گفته که اصلا با روز واقعه وارد سینما شده و در تمام نسخه های روز واقعه نقش داشته است. شهرام اسدی را که کارگردانی گمنام بود او برای کارگردانی روز واقعه انتخاب کرده و بر این انتخاب اصرار داشته چرا که به گفته او اسدی تنها کسی بود که می خواست به متن بیضایی وفادار باشد.

شهرام اسدی به پیشنهاد و اصرار من کارگردان روز واقعه شد

شریفی نیا می گوید: بعضی از گرینه هایی که برای کارگردانی مطرح بودند می خواستند فیلمنامه بیضایی را تغییر بدهند ولی من با تغییر متن موافق نبودم.شهرام اسدی به پیشنهاد و اصرار من کارگردان روز واقعه شد. این درحالی بود که او ساحت هیچ فیلم سینمایی را در کارنامه نداشت. . تنها یک مستند با موضوع شهید مدرس را تجربه کرده بود. با تعهد من پروانه ساخت گرفتیم و اسدی کار را شروع کرد.

شهرام اسدی قبول کرد فیلمنامه را صفحه به صفحه جلوی دوربین ببرد

او می افزاید: که عده ای که به عنوان کارگردان روز واقعه مطرح بودند می خواستند فیلمنامه را به اصطلاح به روز کنند و داستان دو دانشجو را مطرح کنند که درحال نحقیق درباره کربلا بودند. من اما احساس می کردم چنین پرداختهایی به کار لطمه می زند. من آن موقع معاون فرهنگی فارابی بودم و درباره این مسائل احساس مسئولیت زیادی داشتم و می خواستم به همان شیوه موجود ساخته شود. دست آخر شهرام اسدی و گروه تهیه کننده به این نتیجه رسیدند که این فیلمنامه را صفحه به صفحه پیاده کنند. من به توانایی های اسدی اشراف داشتم و می دانستم به خوبی از عهده این کار بر می آید و همین طور هم شد.

گرایش نانوشته ای وجود داشت که بیضایی روز واقعه را نسازد

او درباره چرایی ساخته نشدن این کار توسط بیضایی هم گفته: شاید گرایش نانوشته ای وجود داشت که بهتر است این فیلمنامه را کسی غیر از بیضایی بسازد. من احتمال می دهم خود بیضایی هم چندان راغب نبود این کار را بسازد.

محمد علی نجفی اولین کارگردانی بود که ساخت روز واقعه به او پیشنهاد شد اما او پس از چندی از پروژه کنار کشید و از آنجایی که من دستیار کارگردان و مسئول انتخاب بازیگر بودم تقریبا همه کارهای فیلم بر عهده من افتاد.

رضا کیانیان را در یک تئاتر دیدم و او را برای روز واقعه پیشنهاد دادم

آنزمان تئاتری از رضا کیانیان دیده بودم به نام «ازدواج آقای می سی سی پی» که به نظرم بازیگر پر قدرتی آمد و ایشان را برای بازی نقش اصلی روز واقعه معرفی کردم. عکس گرفتیم و تست گریم شدند. با خسرو شکیبایی هم صحبت کردیم که پیش ما آمد و خیلی راحت گفت «من از عهده این نقش بر نمی آیم.» از ابولفضل پور عرب و ایرج نوذری هم تست گرفتیم و حتی در مقطعی به ایرج نوذری رسیدیم. ایرج نوذری آنزمان برای فیلم عروس انتخاب شده بود که ما او را با ابوالفضل پورعرب عوض کردیم و او را به افخمی دادیم. اما کار دوباره متوقف شد.

نوشته اصرار داشتم اسدی «روز واقعه» را بسازد چون به فیلمنامه بیضایی وفادار بود/ پاداشم را از امام حسین(ع) گرفتم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.