در ابتدای این برنامه مهینه نازقلیچی خواهر شهید نازقلیچی با قرائت متنی در ارتباط با شهدای حادثه منا گفت: مشیت الهی بر این قرار گرفت که به دست ظالمان و منحرفان آل‌سعود، در منا و سرزمین ابراهیم(ع) و اسماعیل(ع) در کنار عده‌ زیادی از مسلمانان، خواهر عزیز ما به شهادت برسد و تا همیشه تاریخ الگویی باشد برای مسلمانان جهان و ایران و قوم ترکمن و شهادتش چراغ روشنی در مقابل دیدگاه همه مردم باشد.

گلایه خانواده شهید از کم‌کاری دستگاه‌های اجرایی درباره حادثه منا

وی در ادامه با اشاره به علاقمندی ویژه این شهید اهل تسنن به خاندان اهل بیت به ویژه حضرت زهرا(س) گفت: محبت این شهید به خاندان اهل بیت به ویژه حضرت زهرا(س) به قدری خالصانه و ماندگار بود که در تشرف خود به حج عمره در سال ۹۲، حج خود را به نیابت از سیدی از سلاله رسول خدا(ص) یعنی رهبر انقلاب اسلامی امام خامنه‌ای انجام داد.

خواهر این شهید در ادامه از فعالیت‌های پرشمار ایشان در عرصه‌های اجتماعی و فرهنگی به ویژه در حوزه بانوان گفت و با گلایه از اینکه هنوز پیکر این شهید بزرگوار پیدا نشده است، اظهار کرد: براساس فرمایشات مقام معظم رهبری برای تشکیل کمیته حقیقت‌یاب و پیگیری جدی از سوی دستگاه‌های مختلف برای ادای وظایف خود در ارتباط با حادثه عظیم منا، وضعیت این مسئله همچنان در هاله‌ای از ابهام است ولی ما همچنان خواهان پیگیری جدی این موضوع هستیم.

همراهی با انقلاب اسلامی، شیعه و سنی نمی‌شناسد

در ادامه این برنامه دکتر طوبی کرمانی استاد دانشگاه تهران و دبیرکل اتحادیه جهانی زنان مسلمان به عنوان یکی از دوستان این شهید بزرگوار در سخنانی از خاطرات مشترک خود با ایشان در آخرین ساعات حیات او این‌گونه تعریف کرد: مصداق زیبای عاقبت بخیری دقیقا در شهادت همین شهید بزرگوار است. خیلی‌ها از اول انقلاب، سوار اتوبوس انقلاب شدند اما در میانه راه از این اتوبوس پیاده شدند. شهید مرجانه نازقلیچی گفت پروردگار من الله است و بر این سخن استقامت کرد.

او در ادامه با اشاره به فعالیت‌های شهید نازقلیچی گفت: در برهه‌ای که دشمنان انقلاب اسلامی بر موضوع قومیت‌ها و مذهب کار می‌کردند این شهید والامقام می‌داند که همراهی با انقلاب اسلامی، شیعه و سنی نمی‌شناسد. من از خدا می‌خواهم که ما را هم از اتوبوس این انقلاب پیاده نکند.

اشتیاق خاص شهید نازقلیچی به سفر به سرزمین وحی

اعظم‌سادات حسینی نویسنده کتاب «کعبه بوی بهشت می‌دهد» که با محوریت زندگی و خاطرات شهید مرجان نازقلیچی منتشر شده است نیز در سخنانی در ارتباط با نحوه نگارش این اثر اظهار کرد: برای نگارش این کتاب حدود ۳۵ ساعت مصاحبه انجام گرفت و حدود ۹ ماه کار پیاده‌سازی و تدوین و نگارش اثر طول کشید.

وی افزود: کتاب دارای شخصیتی است که از ابعاد مختلف دارای ویژگی‌های خاص و برجسته هستند. در یک کلام این شهید به معنی واقعی کلمه یک زن توانمند و معتقد بودند. ایشان در شرایطی که شاید مدیریت خانم‌ها خیلی پذیرفته شده نبود توانست به خوبی توانمندی‌های مدیریتی خود را اثبات کنند.

ماجرای نام‌گذاری کتاب «کعبه بوی بهشت می‌دهد»

حسینی در ادامه با اشاره به فلسفه نامگذاری این کتاب گفت: نکته‌ای که در ارتباط با ایشان برای خودم من خیلی جالب بود، شور و اشتیاق ایشان برای رفتن به سرزمین وحی و سفر حج بود. در نهایت هم فکر می‌کنم خدواند پاداش همین شور و اشتیاق را شهادت در سرزمین وحی قرار دادند. اسم کتاب هم برگرفته یکی از جملات خود ایشان است که بارها گفته بودند من بوی بهشت را از کعبه استشمام می‌کنم.

بعد از این سخنان با حضور خانواده شهید، محسن دریالعل مدیر انتشارات روایت فتح، اعظم سادت حسینی نویسنده کتاب و محسن اسلام‌زاده سازنده مستند زندگینامه شهید از کتاب «کعبه بوی بهشت می‌دهد» رونمایی شد.

«رویای مرجان» چگونه تولید شد؟

بخش دیگر این برنامه به نمایش و نقد و بررسی مستند «رویای مرجان» با حضور محسن اسلام زاده کارگردان اثر، محمدتقی فهیم منتقد سینما و فرشید کَلته مسئول انجمن فیلم سازمان بسیج هنرمندان استان گلستان اختصاص داشت. در این بخش از برنامه محسن اسلام‌زاده در سخنانی در ارتباط با ساخت این مستند گفت: خدا را شکر می‌کنم که روزی ما شد تا این فیلم را بسازیم.

وی افزود: زمانی که پیشنهاد ساخت این فیلم به واسطه ارتباطی که با اهل سنت در پروژه‌های دیگرم داشتم، به ما داده شد؛ من در ابتدا قصد داشتم که یک کار کوتاه در ارتباط با این شهید بسازم ولی وقتی با این خانواده بزرگ آشنا شدم، کار کم‌کم در ذهنم جدی‌تر شد.و خروجی آن تبدیل به این مستند شد.

تلاش ویژه خواهر شهید برای ساخت «رویای مرجان»

اسلام‌زاده با اشاره به روند تولید این اثر اظهار کرد: تیر ماه سال گذشته تحقیقات این مستند با سفر ما به بندر ترکمن آغاز شد و تا اواخر مهرماه تصویربرداری ما طول کشید. بین کار متوجه شدیم که خانم ملیحه نازقلیچی خواهر شهید، قرار است که به حج بروند و برای همین از ایشان خواستیم که از طریق موبایل از آنجا فیلمبرداری کنند. با وجود اینکه چند بار حافظه گوشی ایشان در آنجا ضبط شده بود، اما در نهایت با استفاده از تصاویری که ایشان در اختیار ما قرار داد، از مهرماه تدوین اثر را با آقای حمید مشایخی آغاز کردیم.

وی افزود: صحبت‌های بسیاری وجود داشت که باید برخی از آن‌ها حذف می‌شد و در بعضی از موارد خانواده ایشان از حذف این صحبت‌ها گلایه کردند و می‌خواستند زوایای دیگری از زندگی این شهید والامقام هم مورد بررسی قرار می‌گرفت ولی پرداختن به همه ابعاد زندگی کسی که در میان ما نیست، کار بسیار سختی است؛ اما ما سعی کردیم که مستند را از حالت مصاحبه‌محور خارج کنیم و برخی از برهه زندگی ایشان که تصویری در ارتباط با آن وجود نداشت را استفاده نکردیم.

«رویای مرجان» یک مستند لطیف و زنانه است

محمدتقی فهیم منتقد سینما در ادامه این مراسم در سخنانی اظهار کرد: موفقیت یک مستند به چند عامل بستگی دارد که یکی از آن‌ها «مهم» و «خاص» بودن سوژه است و در این فیلم ما با یک موضوع تازه و بکر روبرو هستیم. یعنی خانمی که برای اولین بار در یک شهرستان فرماندار شده است و خود همین موضوع فی النفسه جذاب است تا فیلمساز به دنبال روایت زندگی او برود.

وی افزود: در کنار این سوژه جذاب یک تراژدی هم داریم که حادثه منا است. این‌ها دستمایه‌های غنی هستند که آقای اسلام‌زاده برای ساخت این اثر داشته و اثرش نیز کار خوب و شیکی شده است. منظورم از شیک آن است که روایت اثر یک روایت زنانه و لطیف است که در آن آقای اسلام‌زاده ما را نرم نرم وارد قصه اصلی می‌کند تا با این فاجعه بزرگ روبرو بشویم.

اولویت مستندساز باید جذب مخاطب باشد

فهیم در ادامه با اشاره به ساخت آثاری این‌چنینی و اهمیت توجه به جذب مخاطب گفت: همیشه وقتی خانواده‌ای، عزیزی را از دست می‌دهد دوست دارد که ساعت‌ها در ارتباط با ویژگی‌ها و روحیات او صحبت کند ولی این وظیفه فیلمساز است که در مواجهه با این موضوع بی‌رحم باشد و به جذاب‌تر شدن فیلمش فکر کند. چرا که فیلمساز اثرش را برای مردم می‌سازد و باید به ارتباط گرفتن مخاطب با اثر توجه کند.

وی افزود: در سینمای امروز جهان غالب خاصی برای مستند نداریم ولی دسته‌بندی یا گونه برای مستند وجود دارد. یعنی فیلمساز باید از همان ابتدا اثرش را در یک‌گونه خاص مثلا پرتره جای بدهد و بر مبنای همان‌گونه به ساخت اثرش بپردازد تا اثرش را از چند پارگی نجات دهد. مستند «رویای مرجان» از همین ناحیه دارای ضعف است. یعنی مستند از وسط‌های آن با پرداختن به حضور خواهر شهید در مدینه، عملا دوپاره می‌شود و از حالت مستند پرتره، تبدیل به مستند جستجوگرانه می‌شود.

فهیم خاطرنشان کرد: نکته دیگر اینکه فیلم به شکلی وارد فاجعه می‌شود که ما نمی‌فهمیم مستندساز می‌خواهد زندگی یک فرماندار زن را مورد بررسی قرار دهد و یا می‌خواهد پرونده فاجعه بزرگ منا را رمزگشایی کند. البته همه آن چیزی که من گفتم به این معنا نیست که این مستند اثر ضعیف شده بلکه به معنای این است که توجه به این نکات می‌توانست کیفیت اثر را بالاتر ببرد.

هنوز هم می‌شود آثار دیگری درباره شهید نازقلیچی تولید کنیم

در ادامه این برنامه فرشید کَلته مسئول انجمن فیلم سازمان بسیج هنرمندان استان گلستان نیز در ارتباط با تصاویر آرشیوی مورد استفاده در این مستند گفت: از زمانی که خانم نازقلیچی به عنوان فرماندار انتخاب شدند وظیفه پوشش خبری فعالیت‌های ایشان بر عهده تیم ما بود که در این مستند آقای اسلام‌زاده از تصاویر خوبی از این آرشیوها استفاده کردند.

وی افزود: به نظرم آقای اسلام‌زاده سعی کردند تا زوایای مختلفی از زندگی شهید نازقلیچی را از زوایای مختلفی روایت کنند و هنوز هم جا دارد که به ابعاد دیگری از زندگی ایشان پرداخته شود. چون شخصیت ایشان به معنی واقعی کلمه منحصر به فرد بود و روحیه به شدت خستگی‌ناپذیری داشت.

فقر شدید آرشیو درباره حادثه منا

محسن اسلام زاده با اشاره به نقدهای فهیم بر این اثر گفت: یکی از مشکلات اساسی در ارتباط با فاجعه منا فقر آرشیو است. یعنی سعودی‌ها تمام اینترنت را از تصاویر این حادثه خالی کرده‌اند و این درواقع سانسور تاریخ است. در حالی که تمام خیابان‌های آنجا دوربین داشته و افراد حاضر در صحنه نیز موبایل داشتند ولی فقط چند نمای موبایلی از این حادثه در اینترنت پیدا می‌شود.

وی در پایان خاطرنشان کرد: در این شرایط ما راهی نداشتیم جز اینکه یا صحنه‌ها را بازسازی کنیم یا به شکل گزارشی وقایع را روایت کنیم. من نقدی که شما در ارتباط با یک دست شدن اثر و جلوگیری از دوپارگی آن مطرح کردید را قبول دارم البته ما همه تلاشمان را برای رفع این موضوع انجام دادیم.

نوشته «رویای مرجان» یک مستند لطیف و زنانه است/ ماجرای نام‌گذاری کتاب «کعبه بوی بهشت می‌دهد» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این مستند در ادامه قسمت اول «فروشنده» ساخته شده است. قسمت اول این مستند، به اتفاقات پشت پرده برجام می‌پرداخت و در تلاش بود تا تجربه برجام را یک بار برای مردم به تصویر بکشد. «فروشنده ۲» به برجام‌های بعدی می‌پردازد، به این امید که این هشدار باعث شود این بار برخلاف برجام هسته‌ای، زودتر از آن که دیرشود چاره‌ای اندیشیده شود.

جلسه نمایش و نقد و بررسی این مستند در برنامه «سینما روایت» روز یکشنبه ۱۴ مرداد ماه، ساعت ۱۷:۳۰ با حضور مصطفی خوش‌چشم کارشناس مسائل بین‌الملل، آرش فهیم منتقد سینما و «محسن حاج کرمی» تهیه کننده اثر، در مجموعه فرهنگی-هنری اسوه واقع در خیابان انقلاب، نبش خیابان بهار جنوبی برگزار می‌شود. گفتنی است شرکت در این مراسم برای عموم مخاطبان آزاد و رایگان است.

نوشته فیلم مستند «فروشنده ۲» به «سینما روایت» می‌آید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اهمیت کمپانی‌ها در تولید انیمیشن

در این برنامه حامد جعفری، تهیه‌کننده «فیلشاه» با برشمردن تفاوت‌‌های تولید آثار انیمیشن و آثار رئال گفت: یکی از اصلی‌ترین تفاوت‌های میان آثار انیمیشن و رئال، کمپانی محور بودن آثار انیمیشن است. یعنی برای مثال اگر در همین جمع اسمی از انیمیشن برده شود، همه بلافاصله نام کمپانی‌های بزرگی که پشت سر تولید این آثار هستند، به ذهنشان می‌آید و کمتر اسم افراد در حوزه انیمیشن شناخته شده است. این یکی از نشانه‌های اهمیت کمپانی در تولید انیمیشن است. ما از سال ۸۶ کار انیمیشن‌سازی را آغاز کردیم و با راه اندازی گروه «هنرپویا» این راه را ادامه دادیم و در این مسیر به این جمع‌بندی رسیده‌ بودیم که کار سینمایی بلند تولید کنیم که اولین قدم جدی آن «شاهزاده روم» بود که در سال ۹۴ اکران شد و تبدیل به پرفروش‌ترین انیمیشن تاریخ سینمای ایران تا آن زمان شد. اما در تلاش هستیم که بتوانیم به عنوان یک کمپانی انیمیشن‌سازی در کشور شناخته شویم.

اکران نوروزی یک موفقیت برای «فیلشاه» بود

جعفری در ادامه با اشاره به تاثیر بازخوردهای «شاهزاده روم» بر روند تولید دومین اثر سینمایی هنرپویا یعنی «فیلشاه» اظهار کرد: پس از «شاهزاده روم» سعی کردیم با توجه به بازخوردهایی که از طیف متنوع مخاطبان اثر از جمله بچه‌ها، والدین و کارشناسان گرفتیم، نواقص را در «فیلشاه» کمتر کنیم و البته تاثیر خود را هم داشت. «شاهزاده‌روم» نقطه عطفی در تاریخ سینمای ایران است که به انیمیشن کشور کمک به سزایی کرده است، به نظر من یکی از موفقیت‌های مهم هنرپویا، اکران نوروزی «فیلشاه» بود؛ چرا که کسانی که با فرآیند اکران در سینمای ایران آشنا باشند، از میزان اهمیت بالای اکران نوروزی در آن آگاه هستند. در این مسیر هم سازمان سینمایی که برای اکران یک فیلم کودک در اکران نوروزی به ما کمک کرد و هم استقبال خوب مردم موثر بود و فروش بیش از ۸.۵ میلیارد تومانی «فیلشاه» حاصل اعتماد مردم به برند «هنرپویا» بوده است و البته هنوز هم اکران ما در برخی شهرها ادامه دارد، و این موفقیت قطعا زمینه تکرار موفقیت را برای دیگر آثار کودک و انیمیشن فراهم کرده است.

محصولات جانبی «فیلشاه»، از سریال تا کتاب نقاشی

رئیس هیئت مدیره گروه «هنرپویا» در ارتباط با سایر برنامه‌های اکران این اثر گفت: ما از اینجا به بعد دو موضوع مهم را در ارتباط با «فیلشاه» دنبال می‌کنیم. یکی اکران‌های دانش‌آموزی برای مدارس و دیگری هم تولید محصولات جانبی از این انیمیشن است که تا به امروز فقط نزدیک به یک میلیون جلد دفتر از کاراکترهای مختلف «فیلشاه» تولید شده و در حال توزیع برای فصل شهریورماه و آغاز سال تحصیلی جدید مدارس است. در کنار این برای «فیلشاه» کتاب نقاشی و استیکر، تِم تولد و تِم جشن تکلیف و بسیاری محصولات متنوع دیگر طراحی شد تا بتوانیم بحث استمرار ارتباط با مخاطب را از طریق تولید محصولات جانبی داشته باشیم. در کنار همه این موارد در حال پیگیری تولید سریال «فیلشاه» هستیم تا بتوانیم این موضوع را به عنوان یک پیکج به مخاطب خود ارائه کنیم.

جعفری در پایان با اشاره تحقیقات بازار و تحلیل مخاطبی که به صورت یک طرح علمی به سفارش «هنرپویا» انجام شده است گفت: برای ما بازخوردها و نظرات مخاطبان بسیار مهم است، ما از یک گروه علمی در دانشگاه علامه طباطبایی خواستیم که در حوزه تحلیل مخاطب و اثربخشی تبلیغات و پیام فیلم و سایر پارامترها به ما کمک کند که این طرح انجام شده و با حضور در سینماهای مختلف و مصاحبه با والدین و فرزندان آنها در سینماهای مختلف به بازخوردهای جالبی دست یافته ایم که انشاءالله در آثار بعدی خود از نتایج این تحقیقات استفاده خواهیم کرد.

سختی‌های ساخت فیلم برای مخاطب کودک

در ادامه هادی محمدیان، کارگردان «فیلشاه» در ادامه این نشست با بیان این نکته که پس از ساخت «شاهزاده روم» و دریافت بازخوردهای مخاطبان، در گروه محتوایی «هنرپویا» تصمیم گرفته شد که سن مخاطبان آثار مجموعه باید از گروه نوجوان و جوان، به گروه کودک و نوجوان تقلیل یابد، گفت: اجرای این تصمیم خیلی سخت بود. چرا که قبل از ما تجربه تولید انیمیشن سینمایی برای گروه کودک و نوجوان در داخل کشور وجود نداشت. اولویت اول ما این بود که بچه‌ها کار را دوست داشته باشند، به ویژه آن که مخاطب کودک و نوجوان نسبت به اثر بی‌رحم است و اگر آن را دوست نداشته باشد، در سالن سینما نمی‌نشیند. این در حالی است که در سینمای بزرگسال نگه داشتن مخاطب در سالن و توانایی فیلمساز برای اقناع مخاطب در جهت تماشای فیلم تا انتها بسیار راحتر است. ما مخاطب این اثر را کودکان بالای ۶ سال در نظر گرفتیم، چرا که اساسا سینما رسانه کودکان کمتر از این سن نیست  اساسا ممکن است به واسطه شرایط سینما و تاریک شدن سالن پیش از آن که بخواهند با اثر ارتباط برقرار کنند، از فضای سالن بترسند.

«شاهزاده‌روم» نقطه عطف تولیدات انیمیشن ایران بود

دکتر سیدبشیر حسینی منتقد حاضر در این برنامه نیز در سخنانی با اشاره به تغییرات مهمی که در حوزه تولید انیمیشن طی چند سال گذشته اتفاق افتاده است، گفت: تا چند سال پیش جریان انقلابی در حوزه تولید انیمیشن حضور چشمگیری نداشت و آثار و تولیداتشان را نمی‌شد جدی گرفت، ولی از چند سال پیش و خصوصا پس از تولید انیمیشن «شاهزاده روم» فضای انیمیشن در سینمای ایران به طور کلی تغییر پیدا کرده است. به شکلی که فضای جریان اقلیت و اکثریتی که در حوزه سینمای رئال ایران داریم، به شکل کاملا معکوس در حوزه انیمیشن شکل گرفت. یکی دیگر از اتفاقات مبارک در ارتباط با حوزه انیمیشن طی این سال‌ها همبستگی بیشتر فعالان این حوزه با هم بود، که یکی از نمونه‌های آن همراهی شبکه پویا با «فیلشاه» بود. اتفاقی که نتیجه خودباوری ایجاد شده پس از تولید «شاهزاده روم» بود که خود را در اینجا نشان داد.

تحلیل مخاطب از مرحله «پایلوت» آغاز می شود

وی افزود: به نظرم «فیلشاه» یک ضعف بزرگ در حوزه کمپانی یعنی همان فرآیند پیش تولید، تولید و پس‌تولید خود داشت. یعنی «فیلشاه» با پتانسیلی که به واسطه «شاهزاده روم» در مجموعه «هنرپویا» ایجاد شده بود، به مراتب می‌توانست اثر بهتری باشد. در کنار این در حوزه درآمدزایی از تولید انیمیشن و تکمیل زنجیره ساخت و توزیع یک اثر انیمیشن که منطبق بر فرمول «یک به سه» یا کسب سه برابر سود فروش از طریق محصولات جانبی است، «فیلشاه» می‌توانست عملکرد بهتری داشته باشد. اینکه ما بعد از تولید اثر به سراغ تحلیل مخاطب و گرفتن بازخورد رفته‌ایم، اتفاق خوبی است ولی در بسیاری از کمپانی‌های انیمیشن سازی در جهان این اتفاق در مرحله «پایلوت» و در جریان ساخت اثر اتفاق می‌افتد. البته با وجود همه احترامی که برای مجاهدت سازندگان این اثر برای ساخت آن قائل هستم، اما توقع من از «فیلشاه» بالاتر از این‌ها بود.

عدم توجه بازار به حقوق معنوی انیمیشن‌سازان

حامد جعفری، تهیه‌کننده «فیلشاه» در پاسخ به انتقادات حسینی گفت: بازار یا درواقع همین زنجیره به شکل کامل در اختیار ما نیست. یعنی ما به عنوان سازنده یک انیمیشن نمی‌توانیم همه اجزای این زنجیره را ایجاد کنیم. البته مدعی این هم نیستم که در حال حاضر یک کمپانی کامل انیمیشن‌سازی شده‌ایم، بلکه در حال حرکت به سمت تبدیل شدن به یک کمپانی هستیم. این زنجیره زمانی می‌تواند کامل شود که ما بتوانیم بگوییم مثلا در بازار ما کسی از کاراکتر «فیلشاه» بدون لایسنس استفاده نمی‌کند. بازاری که عادت کرده از کاراکترهای انیمیشن‌های با کیفیت روز جهان بدون پرداخت حق لایسنس برای تولید محصولات جانبی از قبیل کیف و دفتر و… استفاده کند، نمی‌توان از آن توقع پرداخت پول برای لایسنس «فیلشاه» را داشت و این عدم توجه به حقوق معنوی صدمه بسیاری به ما می‌زند. موضوعی که از عهده ما خارج است و نیازمند توجه دولتی و ایجاد ساختارهای قانونی است. پس نمی‌توان توقع داشت که نسبت درآمدی از فیلم و محصولات جانبی آن منطبق بر فرمول «یک به سه» باشد. البته این را هم بدانیم که خود فرمول هم در سالهای اخیر برای کمپانی‌هایی مثل پیکسار و دیزنی دست خوش تغییر شده است.

برخی از نقدها کارشناسی است نه نظر مخاطب عام

جعفری اضافه کرد: برای نمونه می‌خواهم به یکی از تحقیقات آماری صورت گرفته درباره «فیلشاه» اشاره کنم. ما یک جامعه آماری با بیش از ۷۰۰ نمونه آماری داشتیم که حدود ۳۵۰ نفر از این نمونه آماری کسانی بودند که در سینماها با آن‌ها گفتگو شده است و ۳۵۰ نفر دیگر از عامه مردم بودند. ما می‌خواستیم ببینیم که «مخاطب وفادار» ما چه کسانی هستند. نکته جالب این بود که حدود ۶۰ درصد عامه مردم برند «هنر پویا» را می‌شناختند و حدود ۷۵ درصد، شعار مجموعه ما که شعار فیلمهایمان نیز هستند را به درستی و به طور کامل نوشته بودند که همه اینها نشان می‌دهد ما تا چه حدی در این زمینه موفق بوده‌ایم. به عنوان مثال یکی از انتقاداتی که من خیلی دیده‌ام در مورد «فیلشاه» مطرح می‌کنند این است که فیلم دوپاره بوده است، در حالی که بازخوردهای آماری که ما از مخاطبان گرفتیم نشان می‌دهد که کمتر از ۱۰ درصد از مخاطبان ما به این موضوع اشاره کردند و این نشان می‌دهد بخشی از این نقدها، بیشتر نظرات کارشناسی افراد است که به جای نظر مخاطب جا زده می‌شود. البته ممکن است این سئوال مطرح شود که چرا مخاطب با وجود همه این ضعف‌ها که خود ما بیشتر از هر کسی به آن آگاه هستیم پای این آثار می‌نشنینند؟ به نظر من به این دلیل است که مخاطب برای این روند رو به رشد انیمیشن احترام قائل است و برایش مهم است که مجموعه «هنرپویا» به عنوان یک کمپانی بتواند برای بچه‌های این سرزمین آثار فاخر و با کیفیت تولید کند.

خاطره جالب دانشجوی مسلمان غیرایرانی از دیدن «فیلشاه»

در ادامه این نشست هادی محمدیان با اشاره به نگاه سازندگان «فیلشاه» به مخاطب غیرایرانی به ذکر خاطره‌ای در ارتباط با یک دانشجوی غیرمسلمان ایرانی پرداخت: یکی از موضوعات جالبی که ما در فضای مجازی دیدیم و خیلی برایمان لذت‌بخش بود، خاطره یکی از دانشجویان ایرانی ساکن کانادا بود که یک همکار آفریقایی مسلمان داشته است و وقتی آنونس فیلم را به او نشان داده است. وقتی او این آنونس را دیده بود و متوجه شده بود که ایران‌ها چنین انیمیشنی را ساخته تعجب کرده بود، و هم اتاقی ایرانی‌اش به او گفته بود که ما بیش از یک میلیارد مسلمان هستیم و باید برای خودمان انیمیشن بسازیم و آن دوست خطاب به او گفته بود که چه خوب که شما بالاخره کاری ساخته‌اید که خدا هم در یک انیمیشن باشد.

خنداندن بچه ها کار سختی است

محمدیان با بیان اینکه مخاطب ما، مخاطبی است که به واسطه تماشای انبوهی از آثار پررنگ‌ولعاب خارجی دارای نوع خاصی از سلیقه شده است، گفت: ما اول از همه سعی کردیم که اثری شاد و سرگرم‌کننده برای بچه‌ها بسازیم و این را هم بگویم که خنداندن بچه‌ها و سرگرم کردن آن‌ها کار بسیار سختی است؛ چرا که شما نمی‌توانید به سراغ بسیاری از شوخی‌ها و موضوعات بروید. این کار بسیار سختی است که چاپلین هم آن را انجام می‌داد که سعی می‌کرد مخاطبش را به شکلی سالم بخنداند. ما در این فیلم سه حلقه اصلی توحید، انتظار و توجه به باورها و ارزش‌های خودمان را مورد توجه داشتیم.

توجه به رویکرد تخصصی فیلمنامه‌نویسی برای کودکان

همچنین دکتر حسینی منتقد برنامه در ادامه ایراد به فیلمنامه را در حوزه انیمیشن‌سازی نیز وارد دانست و گفت: ما از خیلی ظرفیت‌هایی که در این حوزه وجود دارد یا عمدا و یا سهوا استفاده نمی‌کنیم و در پایان خواهشم این است که در ادامه این مسیر رویکرد تخصصی و جمعی فیلمنامه‌نویسی برای کودکان را برای سایر آثار خود جدی‌تر بگیرید.

نوشته اکران نوروزی یک موفقیت برای «فیلشاه» بود/ سختی‌های ساخت فیلم برای مخاطب کودک اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«فیلشاه» پرفروش‌ترین انیمیشن تاریخ سینمای ایران است که تازه‌ترین محصول گروه هنر پویا بعد از انیمیشن پرفروش «شاهزاده روم» به شمار می‌رود و هادی محمدیان کارگردانی و حامد جعفری تهیه‌کنندگی آن را برعهده دارند. اکران این فیلم از نوروز امسال آغاز شده و به دلیل استقبال گسترده مخاطبان اکران آن همچنان در سینماها ادامه دارد.

جلسه نمایش و نقد و بررسی این انیمیشن سینمایی روز یکشنبه ۳۱ تیرماه ساعت ۱۷:۳۰ با حضور دکتر سید بشیر حسینی استاد دانشگاه صداوسیما به عنوان منتقد و کارشناس و هادی محمدیان کارگردان و حامد جعفری تهیه‌کننده فیلشاه، در مجموعه فرهنگی-هنری اسوه واقع در خیابان انقلاب، نبش خیابان بهار جنوبی برگزار می شود که ورود و حضور برای عموم علاقمندان آزاد و رایگان است.

نوشته آغاز فصل ششم «سینما روایت» با انیمیشن سینمایی «فیلشاه» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

برپایه این گزارش، این فیلم مستند که از جدیدترین تولیدات مرکز مستند سوره حوزه هنری محسوب می شود و به بحران تولید چای در شمال کشور می پردازد در حالی در این برنامه مورد نقد و بررسی قرار گرفت  که بعد از حضور در جشنواره فیلم عمار، نخستین نمایش عمومی خود را تجربه می کرد.

تک تک ما درشرایط پیش آمده مقصریم

«آرش انیسی » که علاوه بر کارگردانی، تهیه کنندگی این فیلم مستند را نیز برعهده داشته است با بیان اینکه من تمام حرف هایی را که می خواستم بیان کنم در این فیلم با مخاطب در میان گذاشته ام گفت: معتقدم تک تک ما در شکل گیری شرایطی که برای ما رقم می خورد مسئول هستیم لذا به جای اینکه از شرایط ناله کنیم و بیش از اینکه به دنبال مقصر باشیم و انگشت اتهام را به سمت این دولت یا آن دولت بگیریم بهتر است خودمان را از مشکلات پیش آمده مبرا ندانیم.

«بحران در تولید» مشکل اساسی جامعه

«محمدتقی فهیم» منتقد کشورمان نیز در این برنامه اظهار داشت: فیلم مستند «حراج بزرگ» به دنبال بیان مشکلی به نام «بحران در تولید» است و این در حالی است که معمولا اساس حیات هر جامعه ای «صنعت» است و اگر تولید در هر کشوری مورد بی توجهی قرار بگیرد شک نکنید که مردم آن کشور، فقط مصرف کننده خواهند بود.

فیلم در سطح باقی مانده و عمق ندارد

وی با بیان اینکه فیلم به درستی بر روی بحران تولید انگشت گذاشته است افزود: دغدغه رکود و بی مهری نسبت به تولید در فیلم به خوبی احساس می شود و بیشتر از هر چیزی خودش را به رخ مخاطب می کشد. فیلمساز با بهره گیری از انواع  تصویرسازی و بویژه پلک هایی که در فیلم دیده می شود به نوعی به ما بگوید که «مشکل تولید» همچنان تداوم دارد. اما با همه حُسن هایی که در فیلم دیده می شود فیلمساز نتوانسته به این دغدغه و مشکل، عمق ببخشد و نتوانسته ما را به سرمنشاء شکل گیری بحران که همان بحث استثمار و سوء مدیریت است سوق دهد و فیلم در سطح باقی می ماند به گونه ای که قدرت نقب زدن به این مساله را ندارد.

مستندسازی در کشور از دامنه روشنفکری رخ برکشیده و شکلی اجتماعی به خود گرفته است

این کارشناس سینما ادامه داد:  فیلمساز می توانست برای عمق بخشی به فیلم خود از تحقیق و پژوهش بیشتر و عمیق تری استفاده کند و این معضل را در یک روند تاریخی تحلیل کند. اما گویا بیشتر خواسته مثل همه فیلمسازان، تنها یک فیلم بسازد تا مشکل را بیان کند. خوشبختانه امروزه مستندسازی در کشور ما از دامنه روشنفکری رخ برکشیده و شکلی اجتماعی و کلان تری به خودش گرفته است. این در حالی بود که یک زمانی، مستند سازان فقط در پی بروز تمنیات فردی خودشان بودند اما چند دهه ای است که با رونق فیلمسازی، شکل ارائه مستندها نیز تفاوت شده است.

همیشه به دنبال یک منجی هستیم درحالی که منجی واقعی «من » و «شما» هستیم

آرش انیسی در پاسخ به صحبت های منتقد جلسه گفت: مواردی که آقای فهیم بیان کردند اختلاف سلیقه و نگاه من با ایشان است و من معتقدم مشکلاتی که در فیلم وجود دارد یک نگاه بیرونی ندارد و من در شکل گیری این مشکلات، هیچ نگاه استثماری در جامعه نمی بینم. ضمن اینکه ما همیشه به دنبال راه نجات و یک منجی هستیم درحالی که منجی واقعی «من » و «شما» هستیم.

نمی خواستم فیلم تبدیل به یک «درس گفتار» شود

وی در مورد تحقیق و پژوهش این اثر اظهار داشت: تحقیق و پژوهش فیلم «حراج بزرگ»، بیش از ۶ ماه به طول انجامیده است و من به عمد نخواستم در راستای تحقیقات تئوریک به سراغ نظریه پردازان مختلف بروم چرا که در این وضعیت  فیلم تبدیل به  یک درس گفتار می شده است.

دوست نداشتم مخاطب را با یکسری آمار درگیر کنم

کارگردان فیلم مستند «حراج بزرگ » تصریح کرد: من بیشتر سعی کردم تحقیقات را درک کنم و از زاویه دوربین خودم این تحقیقات را در اختیار مخاطب قرار دهم و دوست نداشتم مخاطب را با یکسری آمار و حرف هایی که همچون خیلی از نشست های خبری که نتیجه ای در بر ندارند درگیر کنم. لذا بر این باور بودم که مخاطب من فقط حس کند چه اتفاقی درحال شکل گیری است.

«حراج بزرگ» بالاتر از یک کار تلویزیونی است

فهیم در بخش دیگری از صحبت های خود با بیان اینکه منظور من از اینکه فیلم نتوانسته عمیق باشد به معنا ضعف فیلم نیست اظهار داشت: اتفاقا معتقدم این فیلم در حد یک کار تلویزیونی و حتی بالاتر از آن قرار دارد. اما زمانی منتقدین در کنار فیلمساز قرار می گیرند که اثرش از یک کار معمولی، یک گام جلوتر باشد و فیلمساز هم با موضوعی که انتخاب می کند در کنار مردم قرار بگیرد.

کسانی مقصرند که برگرده مردم سوار شدند و از جیب ملت، صندلی مدیریت را تصاحب کردند

فهیم اضافه کرد: این فیلم هنگامی که به سراغ بحران تولید می رود می توانست به جاهایی انگشت بگذارد تا مخاطب متوجه شود چه کسی مقصر این وضعیت است. برخلاف نگاه فیلمساز که معتقد است تک تک مردم مقصر هستند من معتقدم مقصر واقعی مردم نیستند. بلکه کسانی مقصرند که برگرده مردم سوار شده اند و از جیب ملت، صندلی مدیریت را تصاحب کرده اند.

۸۰ درصد تولیدات کشورخوابیده و تولیدکنندگان به فکر سودهای دیگری هستند!

این منتقد و کارشناس رسانه تاکید کرد: فیلم «حراج بزرگ» فقط در اسم به موضوع حراج اشاره می کند اما در کلیات، فیلم ساده ای است که نمی تواند به صورت عمیق، موضوع موردنظر را کالبد شکافی کند. هم اکنون ۸۰ درصد تولیدات کشور خوابیده است و تولیدکنندگان بیشتر به فکر سودهای دیگری مثل بورس، سکه، دلار و خواباندن پول در بانک ها هستند. واقعا چه کسی مقصر این وضعیت است؟! وظیفه فیلمساز در این میان این است که این وضعیت را به درستی به چالش بکشاند و اینجاست که منتقدین درکنار فیلمسازان قرار می گیرند.

خیلی از فیلمسازان بیشتر به فکر کپی پیست هستند!

در بخش دیگری از این برنامه برخی از حاضرین در جلسه به ارائه نقطه نظرات خود نسبت به فیلم پرداختند. محمد آقازاده از جامعه منتقدین گفت: من این فیلم را دوست داشتم و سینمای ما به این نوع فیلم ها نیاز دارد. این فیلم به راحتی از هم گسیختگی بحران را نشان می دهد و خوشحالم که آقای انیسی دوربینش را برداشته و به دنبال ضبط یکی از دردهای جامعه رفته است در حالی که خیلی ها بیشتر به فکر کپی پیس هستند!

فیلم اثر شریفی است اما به شدت از نقض تکنیک رنج می برد

گووان مهر اسماعیل پور، فیلمساز و فیلمنامه نویس هم گفت: این اثر دارای حرف بسیار شریفی است اما بیشتر به یک گزارش تلویزیونی شبیه است تا یک فیلم مستند، فیلم از نقض تکنیک رنج می برد، البته تدوین فیلم خوب بود.

اشکال اساسی این نوع فیلم ها، تکرار مکررات است

شفیع آقامحمدیان فیلمساز کشورمان نیز با بیان اینکه این فیلم بسیار شفاف و قابل تقدیر است یادآور شد: اشکال اساسی این نوع فیلم ها، تکرار مکررات است. زمانی فیلم می تواند متفاوت باشد که راه حل جدی هم بر مشکل ارائه دهد در حالی که این فیلم فقط درد را بیان می کند.

معتقدم به نوعی همه ما بخشی از مشکل هستیم

انیسی درمورد راهکار پاسخ داد: من فکر می کنم فیلم به راهکار هم اشاره دارد و معتقدم همه ما در بحران تولید چای مقصر هستیم و به نوعی همه ما بخشی از مشکل هستیم! همه ساله تعداد قابل توجهی مسافر به شمال کشور سفر می کنند و آنجا تفریح می کنند، اگر این افراد سالی چند کیلو چای ایرانی برای مصرف خریداری کنند بسیاری از مشکلات چایکاران حل خواهد شد.

ربط دادن مشکلات به دولت ها حربه ای است که مردم ما اسیر آن هستند

کارگردان «حراج بزرگ» در مورد جای خالی مسئولین دولتی برای پاسخگویی به بحران تولید چای در فیلم گفت: ربط دادن مشکلات به دولت ها حربه ای است که مردم ما اسیر آن هستند و من فکر نمی کنم مشکل ما تنها متوجه دولتها باشد چرا که دولتها درچارچوبی که در اختیار دارند کار می کنند. این درحالی است که مشکل های ما اساسی تر و ریشه ای تر است.

رسول شادمانی نیز در پایان اعلام کرد یکشنبه هفته آینده به دلیل تقارن با رحلت حضرت امام(ره)، سینماروایت برنامه ای نخواهد داشت و جلسه بعدی آن ۲۱ خرداد ماه خواهد بود.

یکصد و چهاردهمین برنامه «سینماروایت» عصر یکشنبه، ۷ خرداد در مجتمع فرهنگی هنری اسوه برگزار شد.

نوشته «بحران در تولید» مشکل اساسی جامعه/ ربط دادن مشکلات به دولت‌ها حربه‌ای است که مردم ما اسیر آن هستند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلمی که از یک جنایتکار بزرگ جنگی امریکا در عراق که به عنوان تک تیر انداز آماری قریب به ۲۰۰ نفر را هدف قرار داد یک قهرمان تمام عیار ملی می سازد، در حالی که به شهادت تاریخ  و اسناد معتبر بسیاری از جان باختگان در مقابل گلوله های کریس کایل انسانهای بی گناه و غیر نظامیان بودند. و این واقعیت تا آنجا آشکار است که حتی فیلم هم از بیان این مصادیق ابایی ندارد اما در بیان آنها یک نکته بسیار مهم که از ارکان قهرمان سازی در سینما به حساب می آید را به خوبی رعایت می کند و آنهم اقامه دلیل کشتار پیش از مبادرت به کشتار توسط کریس.

جیسون هال نویسنده فیلمنامه به خوبی این نکته را درک کرده که مهمتر از کشتن در یک فیلم قهرمانانه درست دراوردن دلیل کشتن است چرا که اگر یک قهرمان بی دلیل دست به کشتار بزند نه تنها به فیلم لطمه خواهد زد بلکه اساسا قهرمانی او زیر سوال خواهد بود. بدین قرار او چنان در توجیه هدف قرار گرفتن کودک و زن عراقی توسط کریس درست عمل می کند که هربیننده ای به او حق می دهد که این شلیک را انجام بدهد .

شلیکی که در ابتدای فیلم با یک میزانسن تکراری و نسبتا شعاری توسط پدر خانواده بیان شده و کریس در کل فیلم می خواهد بر مبنای تئوری پدر نقش سک گله را بازی کند و گرگها را که قصدی به جز  کشتن ندارند از بین ببرد .

این کار صرفا از سینمای امریکا برمی آید که یک جانی بالفطره و روانی آدم کش را در پرده سینما تبدیل به یک قهرمان کند همان کاری که سابقه مشابه بسیار در هالیوود می توان برای آن پیدا کرد بعنوان نمونه فیلم بانو ساخته لوک بسون هم در همین قالب قابل تقسیم بندی است.

فیلمی که قاتل و جانی بزرگ برمه یعنی خانم آن سان سوچی را که در هلوکاست وحشتناک سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵  چند صد هزار نفر از مسلمانان را سوزاند یک قهرمان بزرگ معرفی می کند و مخاطب با دیدن آن فیلم احساس می کند که باید احترام بسیاری برای این خانم قائل باشد.

درست شبیه به حسی که در مراسم ترحیم کریس کایل تک تیرانداز فیلم ایستوود به مخاطب دست می‌دهد.

شاید بشود تصور کرد که مخاطبان فیلم تک تیرانداز امریکایی با دیدن این صحنه در سالن سینما به تبعیت از بازیگران حاظر در صحنه خاکسپاری قهرمان چه بسا به احترام ایستاده و با اشک ادامه فیلم را تماشا کرده اند.

و اگر اینگونه باشد که بعید نیست باشد این اتفاق بسیار طبیعی و درست است و باید هم همینگونه باشد اصلا درام یعنی همین یعنی اینکه هنرمند بتوان با تمهیدات تصویری و صوتی خود احساسات مخاطبش را در اختیار بگیرد و او را تحت تاثیر قرار دهد .

اما در ایران آنچه روی پرده سینما در حال وقوع است درست خلاف این رویه است. ما در سینمای ایران هنر بزرگتری داریم هنر به زیرکشیدن قهرمانان حقیقی و پایمال کردن آنها به نحوی که می شود در ظرف چند دقیقه و با تماشای یک فیلم سینمایی یک قهرمان حقیقی چنان در ذهن مخاطب ضایع و پایمال شود که دیگر رنگی از اسطوره وارگی او در اذهان باقی نماند و این همه را مرهون و مدیون عوامل متعددی هستیم که شاید بتوان بخشی از آن را جو حاکم بر سینما  امروز دانست .

از این باب که  نکند خدای ناکرده در فیلم دچار شعارگونه سخن گفتن شده باشیم عقب عقب از سمت  دیگر پشت بام فرو افتاده ایم. در حالی که سینمای امریکا به عنوان تنها نمونه موفق پذیرفته شده قهرمان سازی در جهان چیزی نیست جز مدلی مبتنی بر اغراق در قهرمان سازی و شعارزدگی محض از ارکان اساسی آن به حساب می آید. اما چه می توان گفت در جایی که چشمان دیگر پسند خود کوچک بین شبه روشنفکری غرب گرا  که بالطبع  و بالمره هر امر ناگواری را از ساحت غرب مطلوب و کامل می داند و در مقابل هر امر مطلوب و درست داخلی ولو ضروری و واجب، را شعاری و بد قواره قلمداد می کند این یک قلم را با عینک اروپایی و خجالت زده می بیند و هرگز به خود اجازه نمی دهد از سرباز سرزمین خود حتی با یک فیگور ملی گرایانه حمایتی درخور و شایسته به عمل بیاورد شاید از این باب که واهمه دارد به فیگور شبه اپوزیسیون غربگرایش لطمه وارد شود.

و شاید به همین دلیل باشد که اغراق در سینمای ایران در سانسور واقعیت ناظر به حقیقت تا جایی پیش رفته که به قول یکی از دوستان رسانه ای نمای اکستریم لانگ شات از شهر اصفهان ممکن است در فیلمهای ایرانی مشاهده کنیم اما به این شرط که در این نما حتی در دوردست ترین نقاط قابل مشاهده  هم گنبد و گلدسته ای نباشد وگرنه  فیلم شعاری خواهد شد.

فیلم ایستاده در غبار درست در همین مهلکه گرفتار شده …..

فیلم قصد دارد روایتگر حیات پربار مرد بزرگی باشد که تاثیری بسزا بر تاریخ معاصر داشته، مردی واقعی که اصول و هنجارهای دیگرگونه در فضای زندگی برای خود تعریف می کند و به دنبال شدن در جهانی اکنون زده راههایی را از تاریکی و ظلمت دوران سیاه استبداد در ایران فراروی خود باز می نماید که به شدت دراماتیک و قابل نمایشی شدن هستند .

احمد متوسلیان مصداق نه به وضعیت موجود و تلاش در راستای تراشیدن وضعیت مطلوب است او هرگز از سیرورت این طریق نه باز می ایستد و نه خسته می شود مردی که به شهادت تاریخ در بزرگترین تحولی که یک انسان میتواند مبتلا به آن شده باشد ناگهان خود را در سایه سار بزرگترین عارف زمان خود می بیند و خمینی را چنان بر زندگی و ارکان اعتقادیش حاکم می کند که به معنای واقعی کلمه در سپهر او تمام کنشها و رفتارهای اجتماعی یا حتی بالاتر تمام هستیش را تعریف می کند.

رافت  و مهربانی را به همه ابراز می کند به تبعیت از اخلاق امامش.

استوار و نستوح است به خاطر صلابتی که در وجود امامش در مشاهده کرده.

و حتی می جنگد به خاطر تفسیری که امامش به او آموخته که بخشی از اسلام و حیات طیبه زندگی توام با جهاد است.

از گردابهای ایدولوژیک اوایل انقلاب که بر اثر طوفانهایی نظیر احزاب چپ و راست و ملی گرا و شبه مذهبی  و قال قیل های فراوان مناره های تزویر به پا شده  نجات می یابد در حالی که خود را بر کشتی امامش سوار شده می بیند.

و عزم نجات وطن می کند تا لبیک گوی ندایی باشد که امامش منادی آن است و…..

اما از این همه حضور پر رنگ امام خمینی در فیلم ایستاده در غبار مخاطب چه می بیند . تقریبا هیچ

فیلم اساسا فاقد خمینی است برای همین مهمترین رکن فیلم یعنی انگیزه و اصل اساسی تغییر زندگی احمد پا درهوا و معلق می شود مخاطبی که متوسلیان را نمی شناسد در مواجهه با فیلم نخستین ابهامش این می شود که احمد تحت تاثیر چه امر و یا چه کسی تغییر رویه داد و زندگیش متحول شد.

برای همین اگر بخواهد پاسخ این پرسش را در سطور فیلم بیابد متاسفانه به نتیجه بسیار بدی دست خواهد یافت. نتیجه ای از سنخ تئوریهای روانشناسانه فروید.

آنجا که گفت هرکسی در کودکی غریزه جنایت را در خود پررنگ ببیند در بزرگسالی به دنبال پلیس شدن است چرا که می خواهد قانونی جنایت کند .

فیلم به ما می گوید احمد متوسلیان در کودکی موجودی بزن بهادر بوده  و خشم و غضب یکی از اجزای اصلی کارکتر وجودی اوست و متاسفانه ضعف فیلم در اقامه دلیل ما را مبتلا به این نتیجه گیری خطرناک می کند که دنبال کردن همین غریزه او را به یک پاسدار تبدیل کرده که بتواند قانونی غضب و خشم خود را  ابراز کند .

کارکترغضب واره ای که در سراسر فیلم سایه می افکند و بعنوان پررنگ ترین وجه کارکردی احمد متوسلیان بروز و ظهور می‌یابد.

این غضب واره خشک و تک بعدی گویی هیچ وجهی غیر از جنگیدن در وجودش نیست و حتی زمانی که بناست او را در خانه و کنار خانواده مشاهده کنیم هم میزانسن جوری طراحی می شود که به این انگاره کلی حاکم بر فیلم لطمه نزند و ما شاهد لبخند و چهره لطیف او نباشیم صحنه ای که متوسلیان مدام به دوستانش تعارف می کند و نریشن روی فیلم حاکی از روح متفاوت او در تعارف های منزل است اما تصویر اوور او را گرفته ما صورت متوسلیان را در این حالت مشاهده نمی کنیم .

شاید همین اشکال هم کافی باشد که مخاطب نتواند با این چهره تخت سراسر فیلم رابطه عاطفی برقرار کند و بر همین مبنا از ناپدید شدن او در آخر ماجرا هم احساس ناراحت کننده ای نداشته باشد.

به تعبیری می توان گفت فیلم برای بیان هدف اصلی خود به قول فلاسفه دچار نقض غرض شده و لکنت در بیان و انتخاب ناگوار و نادرست مقاطع زندگی فیلم را از این لحاظ به ورطه نابودی کشانده.

همین نقص در انتخابهاست که اطرافیان قهرمان داستان را نیز بدل به موجوداتی کم ارزش و بی مقدار می کند به خاطر بیاورید سکانسهایی را که از شهید وزوایی در فیلم شاهد آن هستیم.

خیز سه ثانیه ای نمی رود.

نیروهایش را درست آموزش نداده.

با تصمیم احساسی که در میدان نبرد می گیرد تصمیم دارد نیروهایش را به تهران بازگرداند.

روز اول عملیات بدون اینکه سلاحی در دست او ببینیم از منطقه ای شبیه به جاده رد می شود.

گلوله به رانش اصابت می کند و شهید می شود.

این دیتیل را اگر بخواهیم در مورد اطرافیان دیگر نظیر شهید همدانی و … بگوییم شاید لکنت فیلم به مراتب بیشتر از مورد شهید وزوایی باشد.

فیلم مبتلا به فرم است و فرم زدگی تا آنجا در ارکان آن رسوخ کرده که از معنای خود غافل شده و علیرغم ادعای مستندوارگی هیچ اطلاعات جدیدی را به مخاطبش اضافه نمی کند و یا حتی در برقراری رابطه احساسی با مخاطب هم دچار لکنت می شود .

به نظر می رسد کارگردان جوان فیلم، سیانورِ فرم زدگی را که تجویز برنامه های ریز و درشت تلویزیونی است بلعیده و چنان در فرم و فرم انگاری غرق شده که فراموش کرده باید موضوعی را هم با مخاطبش در میان می گذاشت.

فرم زدگی سینما امروز ایران تا آنجا پیش رفته که برخی بدون اینکه حتی قدمی در پیاده رو داستان گویی سینمایی زده باشند در وسط بزرگراه فرم گرایی متظاهرانه چنان خرامان خرامان گذر می کنند و سخن از ضد قصه و زبان تصویر به میان می آورند  که گویی تارکوفسکی یا برگمان یا حداقل پازولینی و پاراجانف هستند و هیچ نسبتی با تاریخ و فرهنگ سرزمین خودشان ندارند و در حالی حکایت از مکاتبی نظیر نئورئالیسم ایتالیایی و امپرسیونیسم آلمانی و موج نوی فرانسوی می کنند که سالها از تاریخ مصرف این افاضات معوج در مهد تولدشان گذشته و کسی حتی در خود آن کشورها هم رغبت و مبادرت به پرداختن به آنها را ندارد اما اینجا در ایران همه چیز فرق می کند حتی سبک فیلمسازی و حتی نقد و آقای منتقدش که همه را مجبور کرده آش زهرماری فرم را لاجرعه سربکشند تا از دم تیغ زبان تندش در امان بمانند و گرنه خودشان و فیلمشان را در برنامه زنده تلویزیون مضهل و نابود خواهد کرد.

در حالی که در یک اثر مبتنی بر واقعیت بیرونی وبه اصطلاح مستند بازسازی که باید قواره مستندش حفظ شود تأثیری که تکنیک صرف(نه تکنیک آمیخته با مضمون) بر مخاطب میگذارد تأثیری گذراست که کمکم رنگ میبازد و جای خود را به واقعیات مضمونی میدهد. از اینرو اگر فیلم مستند بخواهد با تکیه بر تکنیک حرف خود را بزند شاید در وهله نخست موفق عمل کند٬ اما با گذر زمان از تأثیر آن کم میشود و واقعیاتی که خارج از فضای فیلم مخاطب را درگیر خود میکنند جای این تأثیر اولیه را گرفته و همه تلاش فیلم را برای باوراندن محتوای مورد نظر به مخاطب خنثی میکنند.

بر همین اساس جوزدگی فرم گرایانه فیلم در گرداب فرم محض گرفتار شده و میانه تعریفش باز مانده .

ما بناست در سینما شاهد یک داکیو دراما باشیم  اما فیلم در هر دو وجه این کلمه نو ترکیب باز می ماند.

مستند وارگی فیلم صرفا تنها وجه تشابه آن با یک مستند شخصیت نگار یا همان پرتره است چرا که انتخاب فرازهای زندگی متوسلیان به قدری نادرست صورت گرفته که نه تنها بازگو گننده بخشی از شخصیت او نیست بلکه  تماشای فیلم از ابهت و بزرگی او نزد مخاطب می کاهد. ازاین رو فیلم را نمی توان در یک نگاه مستند واره صرف به تماشا نشست. مگر اینکه توجیه کنیم در این انتخابها وجه دراماتیک موضوعات اهمیت بالایی داشته از این رو فیلمساز را مجاب به نوعی تدوین غیرمتعارف از فرازهای زندگی متوسلیان نموده که در این صورت باید قبول کنیم فیلم در وجه دراماتیک خود هم یک شکست کامل است و به هیج عنوان نمی تواند عواطف و احساسات مخاطب را با خود همراه کند و او را نگران سرنوشت متوسلیان نماید.

اگر بپذیریم که فیلمساز قصد توصیف دراماتیک از موضوع خود را داشته باید فرازهای دستکاری نشده فیلم را که سعی بر قواره مندی مستند گونه نشان دادن آن دارد را جزء اشکالات اساسی آن به حساب آورد. بعنوان مثال در فراز پایانی فیلم احمد متوسلیان به همراه کاردار سفارت بناست سوار بنزی شوند که آنها را به این سفر پر رمز و راز بی بازگشت برد.

صحنه به نحوی طراحی شده که احمد در قواره ای دامادوار وارد کادر می شود و تنها با اسلو کردن تصویر فیلمساز می خواهد فاصله گذاری شکلی و سنخی با یک سفر معمولی بکند اما در حالی که بناست این صحنه به یاد ماندنی ترین سکانس حضور قهرمان در قاب تصویر باشد به شدت خنثی و بی اثر از آب درامده و مخاطب را به هیچ عنوان با خود همراه نمی کند. دوباره مجبورم ارجاع دهم به فیلم نه چندان مشابه تک‌تیرانداز و صحنه باشکوه تشییع جنازه کریس کایل که به شدت دراماتیک و تاثیرگذار است. اما سکانس گل و بلبل رفتن متوسلیان و شارپ بودن سکانس بر خلاف روند کلی فیلم و باز بودن مقابل لنز دوربین بازهم بر خلاف رویه کلی حاکم برفیلم که غالبا یک شیء بسیار نزدیک به لنز بخشی از تصویر را فلو کرده و از چشم مخاطب می پوشاند. به هیج وجه نمی تواند مخاطب را میخکوب کند و تغییری در ضربان او ایجاد کند. چه مخاطب آشنا با متوسلیان و چه ناآشنا با او. بدین قرار فیلم درام هم نیست.

پس چیست و چرا تا این اندازه در جشنواره فجر با اقبال مواجه شد؟ به اعتقاد نگارنده اقبال داوران جشنواره فجر را می توان بر دو مبنا تحلیل کرد نخست وجه سیاسی آن در توجیه جایزه نگرفتن بادیگارد حاتمی کیا که نگارنده قصد ورود به آن را ندارد و به نظر چیزی جز گمانه زنی های رسانه ای نمی تواند باشد. و دوم فرم زدگی حاکم بر سینمای ایران که داوران هم بخشی از آن هستند و آنها هم مبتلا به این قاعده گرایی فرمی شده اند به نحوی که طراحی صحنه بی نقص فیلم که توسط دکتر شجاعی انجام گرفته و تا حدودی جلوه های ویژه و تصویر برداری  نسبتا قابل قبول چنان تجلی از فرم گرایی را در مقابل مخاطب قرار می دهد که در وهله نخست هرگز از خود سوال نمی کند من بنا بود چه چیزی را مشاهده کنم و بنا بود فیلم در مورد چه کسی با من سخن بگوید و آیا بنا بود فیلم باعث سمپات بیشتر من با قهرمانش شود وآیا این همه در فیلم اتفاق افتاده یا صرفا قابهای زیبایی از نوستالژی گذشته را در مقابل دیدگان ما به نمایش گذاشته. و این سوال در جای خود آنقدر شیرین و قابل تامل است که مخاطب غرض اصلی را گم می کند و در لا به لای فرحی تماشای صرف باقی می ماند بدون آنکه چرایی تماشا برایش تجلی کرده باشد .

در مجموع فیلم ایستاده در غبار را میتوان غبار آلود ترین قهرمان سازی سینمایی دانست که عمدا عزم کرده صورت حقیقت را با گرد گذر از واقعایت مسلم بپوشاند و چهره ای مبهم و گنگ از قهرمانش در خاطره ها بر جای گذارد.

به قول شیخ اجل

نبینی که جایی که بر خاست گرد

نبیند نظر گر چه بیناست مرد ….

*سردبیر ماهنامه «سینما روایت»

نوشته از کریس کایل تا احمد متوسلیان؛ چطور فرم‌زدگی مانع خلق قهرمان در «ایستاده در غبار» شد؟/ نقد «سیدمحمد حسینی» بر «ایستاده در غبار» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این برنامه، رونمایی از پوستر جدید فیلم فصل هرس برگزار شد و زارعی طراح این پوستر گفت: آدم با دیدن این فیلم دلش برای شخصیت فیلم و مجموعه ای از نخبه گان به دلیل خودخواهی برخی از عواملی که نمی گذارند بعضی از تلاش ها به ثمر برسد و بی اعتمادی را در جامعه تزریق می کنند می سوزد و امیدوارم این پوستر بتواند سهم کوچکی در تشویق کردن مخاطب برای دیدن این فیلم داشته باشد.

لقمان خالدی کارگردان فیلم فصل هرس که با ساختن این فیلم توانسته است جوایز زیادی را از جشنواره های مختلف بویژه جشنواره فجر و سینما حقیقت دریافت کند با بیان اینکه این فیلم هم اکنون در گروه هنر و تجربه در حال اکران است و خوشبختانه اولین اکران این فیلم، ارتباط خوبی با مخاطب برقرار کرد گفت: ما به عمد در مهندسی درام فیلم ، سعی کردیم مخاطب تا ۱۵ دقیقه اول فیلم، قاسم تک دهقان ( شخصیت اصلی فیلم) را باور نکند تا بتواند آرام آرام به کشف و شهود برسد.

با وجود کشف داروی ضد سرطان، کسی قاسم تک دهقان را جدی نگرفته بود!

وی افزود: وقتی ما به سراغ قاسم تک دهقان که داروی ضد سرطان را کشف کرده بود رفتیم متوجه شدیم کسی او را بابت این موضوع جدی نگرفته است! و این کار برای ما تعجب برانگیز بود و همین عمل موجب شد تا ما نیز با شک و تردید روبرو شویم و به این احساس رسیدیم که نکند قضیه جدی نباشد؟ و از همین جا، نطفه گذاری برای فیلم را شروع کردیم.

همیشه منتظر تماس وزیر بهداشت بودیم که هیچ وقت اتقاق نیفتاد

کارگردان فیلم مستند فصل هرس با بیان اینکه بیش از دو ماه طول کشید تا من توانستم نظر قاسم تک دهقان را برای ساخت فیلم متقاعد کنم و به نوعی ازهفت خوان رستم گذشتم تا اعتماد او را جذب کنم در مورد بازخوردهای این فیلم اظهار داشت: من از اکران اسفند ۹۴ تا الان، هزاران تماس تلفنی داشتم و همه می خواستند از داروی ضد سرطان قاسم تک دهقان استفاده کنند اما آقای دهقان می خواست تا دارویش اول به ثبت برسد و مشکل قانونی نداشته باشد. این درحالی بود که من همیشه منتظر این بودم که از دفتر وزیر بهداشت تماسی گرفته شود و آنان پیگیر این دارو باشند که نشد و این مردم بودند که بیشتر به دنبال این دارو بودند.

در هر ۷۵ دقیقه یک نفر در جهان به علت سرطان می میرد

به گفته وی، زمان فیلم به عمد ۷۵ دقیقه شده است چرا که درهر ۷۵ دقیقه یک نفر بر اثر بیماری سرطان در دنیا می میرد.

ای کاش مسئولین این فیلم را ببیند و پیگیری کنند

تهیه کننده فیلم هم با اشاره به شفا بخشی یک کودک سرطانی با دارویی که تک دهقان کشف کرده بود با حسرت گفت: ای کاش این حرفها را یک مسئولی که می تواند این دارو را به شکل جدی تری پیگیری کند بشنود.

مستند باید با منافع ملی پیوند داشته باشد

محسن یزدی مدیر مرکز فیلم مستند سوره که فیلم با حمایت حوزه هنری تولید شده است دراین جلسه یادآور شد: ما همواره تلاش کردیم تا مستند کشور را با منافع ملی پیوند بزنیم البته این حرف به این معنا نیست که تاکنون چنین نبوده است اما در برخی موارد این موضوع ضعیف بوده و فیلم های مستند با مسائل کشور و مشکلات مردم در یک جاهایی فاصله داشته است.

وی با بیان اینکه فیلم «فصل هرس» برای من یک اتفاق خوبی بود اظهار داشت: با وجودی که دوستان کار را تولید کردند اما حوزه هنری، فقط گل آخر را زد درحالی که ما فقط حمایت نهایی را انجام دادیم و همه زحمت ها را عوامل فیلم متحمل شدند. این در حالی است که برای من کار کردن در مورد منافع ملی همیشه لذت بخش است.

یکسال درگیر تولید این فیلم بودیم

مهدی شاه محمدی تهیه کننده فیلم هم در پاسخ به این پرسش مبنی بر این که در مورد چگونگی تولید این فیلم پرسید گفت: ما در شبکه افق مشغول تولید مجموعه ای به نام «سرزمین نخبه گان» بودیم و لقمان خالدی هم قرار بود یکی از قسمت های آن را برای ما کارگردانی کند و قصه زندگی قاسم تک دهقان هم یکی از این بخش ها بود.اما ما دیدیم این قصه بزرگتر از آن است که فقط تبدیل به یک کار تلویزیونی بشود لذا به این نتیجه رسیدیم که این سوژه را به صورت جداگانه کار کنیم و یک سال درگیر ساخت آن شدیم و بلاخره با حمایت آقای غفوری و یزدی توانستیم این فیلم را به پایان برسانیم و با وجودی که هر کسی می توانست به قول آقای یزدی گل آخر این فیلم  را بزند اما کسی به جز حوزه هنری این کار را نکرد.

امیدواریم این دارو به تولید انبوه برسد                                                                          

وی اضافه کرد: من به دلیل تاثیرات زیادی که این فیلم در اکران های مختلف داشته است بسیار خوشحالم. لذا معتقدم امیدی که خانواده های سرطانی با دیدن این فیلم می گیرند از هر جایزه و جشنواره ای برای ما مهمتر است و امیدوارم این دارو یک روزی به تولید انبوه برسد.

فیلم فصل هرس فیلم ارزشمندی است/ رسانه ها حمایت کنند

سلیم غفوری که در روزهای اخیر به مدیریت شبکه مستند منصوب شده است وهنگامی که مدیر گروه مستند شبکه افق بوده از نزدیک در جریان تولید این فیلم بوده است دراین برنامه یادآور شد: این کار به لحاظ مفهومی کار ارزشمندی است و ما در سالهای اخیر با موجی از نخبه گانی مواجهه هستیم که بهای لازم به آنان داده نمی شود و هدف ما از ساخت «سرزمین نخبگان» توجه به همین مساله بوده است که باید نخبه گان کشور مورد حمایت های کافی قرار بگیرند تا کارشان بیشتر دیده شود. لذا معتقدم فیلم «فصل هرس» به خوبی ماموریت خودش را در این زمینه انجام داده است و حالا نوبت رسانه هاست تا با حمایت از شخصیت فیلم که به عنوان یک نخبه ، کشفی کرده است کمک کنند تا او بتواند محصولش را ثبت و به تولید انبوه برساند تا حداقل بخشی از بیماران سرطانی بهبود یابد.

جای منتقد در این برنامه خالی است!

جبارآذین، منتقد سینمایی کشورمان که در این برنامه در جایگاه تماشاگران قرار داشت گفت: اولین انتقاد من از برنامه این است که با وجودی که این برنامه نقد و بررسی فیلم است اما ما شاهد هیچ منتقدی در کنار عوامل  تولید فیلم نیستیم.

فیلم به لحاظ ساختاری و محتوایی مشکلی ندارد

وی در عین حال ، فیلم را به لحاظ ساختاری و محتوایی خوب دانست و ادامه داد: سوژه در چارچوب درام به خوبی مورد توجه و پرداخت قرار گرفته است. ضمن اینکه این فیلم  هم دارای شخصیت و هم دارای درام است. اما مخاطب هیچ پیشینه ای از قاسم تک دهقان ندارد اگر چه ما شاهد بخشی از شخصیت پردازی در این فیلم هستیم اما شخصیت واقعی سوژه اصلی برای ما آشکار  نیست. لذا هنگامی که ما پیشینه ای از شخصیت اصلی فیلم نداریم مخاطب در ابهام قرار می گیرد و نمی داند در انتها با او چه بکند؟ و این یک کاستی است.

پایان باز فیلم یک نقیصه است

آذین همچنین به پایان باز فیلم انتقاد کرد و گفت: بلاخره برای مخاطب مشخص نشد چی بر سر شخصیت قاسم تک دهقان و دارو کشف شده او آمده است.

نمی خواستیم پایان باسمه ای داشته باشیم

در این لحظه لقمان خالدی کارگردان فیلم درمورد پایان باز فیلم با بیان اینکه سینمای مستند می تواند پایان باز داشته باشد تصریح کرد: هیچ اتفاق جدیدی برای داروی کشف شده قاسم تک دهقان نیفتاده بود وگرنه ما هم دوست داشتیم پایان مشخصی داشته باشیم. ضمن اینکه نمی خواستیم پایان باسمه ای هم داشته باشیم.

این کارگردان مستند اضافه کرد: من بارها این فیلم را دیدم و ۲۵ بار آن را تدوین کردم و در همه این موارد سعی کردم با احساسات ، مخاطب را درگیر فیلم نکنم.

وی در مورد گذشته قاسم تک دهقان هم گفت: هر چه فیلم به جلو می رود ما شاهد بخش های کوچکی از گذشته شخصیت هستیم مثل اینکه در جایی از فیلم تک دهقان می گوید من یازده سال است که درگیر ساخت این دارو هستم یا اینکه در جایی دیگر از فیلم می گوید من این دارو را از یک آیه  قرآن کشف کردم. اما من هم معتقدم این فیلم همچون سینمای کلاسیک به پیشینه شخصیت اصلی نپرداخته است. ضمن اینکه این فیلم ، فیلم  قاسم تک دهقان نیست بلکه فیلم لقمان خالدی از زندگی قاسم تک دهقان است و ممکن است کارگردان دیگری این فیلم را به گونه ای دیگری بسازد.

توجه به تماشاگران عام

خالدی تاکید کرد: ما هنگام تولید این فیلم ؛ اصلا به جایزه و جشنواره فکرنکردیم و مساله ما فقط تماشاگران عام بودند و این فیلم تا کنون بالاترین تماشاگران جشنواره فیلم حقیقت و فجر را داشته است.

امیدوارم این فیلم از تلویزیون پخش شود

مهدی شاه محمدی تهیه کننده فیلم نیز گفت: من علاوه بر اینکه منتظر اکران پاییزی و دانشجویی این فیلم هستم اما امیدوارم این فیلم از تلویزیون پخش شود.

نوشته همچنان منتظر تماس وزیر بهداشت هستیم/ رسانه‌ها کمک کنند/ ای کاش مسئولین این فیلم را ببینند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«فصل هرس» تا به حال جوایز متعددی از جمله جایزه بهترین فیلم و تندیس (نشان فیروزه) جشنواره سینما حقیقت را به دست آورده است.

این مستند در جلسه این هفته سینما روایت اکران و با حضور لقمان خالدی مستند ساز، محسن یزدی مدیر مرکز مستند سوره حوزه هنری و سلیم غفوری مدیر شبکه مستند سیما نقد و بررسی خواهد شد.

هشتاد و چهارمین جلسه سینما روایت روز یکشنبه ۳۰ خرداد ماه راس ساعت ۱۷ در مجتمع فرهنگی اسوه واقع در خیابان انقلاب اسلامی نبش بهار جنوبی برگزار خواهد شد. حضور در سینما روایت برای عموم آزاد و رایگان است.

نوشته مستند «فصل هرس» در سینما روایت اکران می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«کوچه بی‌نام» برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن از سی و سومین جشنواره فیلم فجر که اکنون در سینماهای کشور در حال اکران است، فیلمی اجتماعی است. فرهاد اصلانی، باران کوثری، پانته آ بهرام، فرشته صدر عرفایی و امیر آقایی از بازیگران این فیلم سینمایی هستند.

در خلاصه داستان این فیلم آمده است: این فیلم داستان دو خانواده است که در یکی از محله‌های جنوب شهر تهران زندگی می‌کنند و درگیر اتفاقاتی می‌شوند.

جلسه هفتاد و ششم سینما روایت با حضور هاتف علیمردانی کارگردان، منصور لشکری قوچانی تهیه کننده و محمد تقی فهیم منتقد سینما برگزار خواهد شد.

سینما روایت روز یکشنبه ۲۹ فروردین ماه راس ساعت ۱۷ در مجتمع فرهنگی اسوه واقع در خیابان انقلاب اسلامی نبش بهار جنوبی برگزار خواهد شد. حضور در این سینما روایت برای عموم آزاد است.

منبع: تسنیم

نوشته روایت «کوچه بی‌نام» در سینما روایت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اسلامزاده که پیش از این نیز در سینما روایت حضور داشته این هفته نیز با مستند «تنها میان طالبان» به سینما روایت خواهد آمد.این مستند حدود یک ساعته نگاهی متفاوت با اکثر مستندهای ساخته شده درباره افغانستان دارد. مستندی که مستندسازش تلاش کرده است تا بدون قضاوت دوربینش را میان طالبان ببرد.

هفتادمین جلسه سینما روایت روز یکشنبه ۶ دیماه راس ساعت ۱۷ در مجتمع فرهنگی اسوه واقع در خیابان انقلاب اسلامی نبش بهار جنوبی برگزار می‌شود.

نوشته «تنها میان طالبان» به سینما روایت می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«A157» در شرایط سخت ساخته شد

در ابتدای نشست محسن یزدی «مسئول مرکز مستند سازی حوزه هنری» گفت: یک سال پیش که نورانی پور تماس گرفت و در یک خط، موضوع را توضیح داد شنیدن آن برایمان بسیار تکان دهنده بود. کار در این حوزه به شرط موثر بودن و مخاطب پسند بودن برای ما بسیار اهمیت دارد. با توانمندی هایی که از نورانی پور سراغ داشتیم  قرار شد که با او همکاری کنیم. مستندی در شرایط سخت اردوگاهی ساخته شد. این سختی در چهره وی مشخص بود. سوژه نیز بر کارگردان تاثیر گذاشته بود. بار روانی این کار در چهره وی به خوبی دیده می شد.

برایمان پیوند مستند با منافع ملی مهم است

یزدی افزود: سعی ما این بود که اتفاق خوبی در این مورد بیفتد و بتوانیم ذره ای از اتفاقاتی را که در سوریه رخ داده برای مخاطب بازگو کنیم. به هر حال هر آدم عاقلی به محض مواجه شدن با این سوژه می پذیرفت که آن را انجام دهد. همیشه برای ما پیوند مستند با منافع ملی مهم است و منافع ملی برای ما شرط است. سوریه هم جزو منافع ملی ما است البته نه به معنای سخیف آنچه که آمریکایی ها و اروپایی ها در سوریه به دنبالش هستند. رویکردهای ما متفاوت است. به هر حال درد است که در میان انبوه مستند های کشور که در جشنواره شرکت می کنند می بینید که از ده مستند یکی از آن ها نیز به مسائل کشور ارتباط پیدا نمی کند. مستند باید یک گام جلوتر از مسائل کشور باشد در مورد مسائل مهم کشور واقعاً یک مستند خوب پیدا نمی کنیم. موضوعات مهم برای مستند ساز و برخی دستگاه های ما اصلاً اهمیتی ندارد. من خود نیز باید پاسخ گوی عملکردم باشم اما خداوکیلی یک جاهایی دیگر دردمان می گیرد و به حرف می آییم.

تجلی مسائل مهم کشور را در مستندهای مان نمی بینیم

رییس مرکز مستند سازی حوزه هنری در ادامه خاطرنشان کرد: ما باید تجلی مسائل مهم کشور را در مستند ببینیم. متاسفانه در برخی از مستندهای تولید شده در کشور شاهد حاشیه سازی برای نظام، حاکمیت، سپاه و … هستیم و گاهی نیز شاهد تقدیس پهلوی هستیم. البته شاید دستگاه های سفارش دهنده نیز مقصر نیستند. ما سفارش داریم تا سفارش اینکه چگونه به چه فردی سفارش می دهیم مهم است. وقتی پول بیت المال دست من است باید سفارش خوب و درست بدهم. همه ما باید به مسائل کشور فکر کنیم. در پاریس که یکی از امنیتی ترین کشور های دنیا است داعش کشته می گیرد اما این امنیت ما در ایران در کجا به چشم می آید و به آن دقت می کنیم؟ عمده منتقد ها اطلاع ندارند از وضعیت منطقه. ما با مستندهایی مثل «A157» باید به لایه های اتفاق های عظیم غیر انسانی که در منطقه رخ می دهد پی ببریم.

«A157» روایت فروپاشی انسانیت در سال ۲۰۱۵ است

بهروزنورانی پور «کارگردان» گفت: این مستند روایت فروپاشی انسانیت در سال ۲۰۱۵ میلادی است و روایت جنگ در سوریه و اردوگاه هایی که هر کدام روایت های تلخ زیادی دارند. جنگ را بسیاری از افراد بازی مردانه می دانند که بار عمده و سنگینش را زنان و کودکان بر دوش می کشند. در این جلسه می توانیم در اتباط با فتح خاک و جنسیت و ارتباط آن ها حرف بزنیم. چرا وقتی خاک کشورمان را در طمع می بینیم بلافاصله اولین زنگ خطر ها متوجه بانوان و کودکان ما که ناموس و شرف ما هستند می شود. اولین کسانی که قربانی می شوند زنان و کودکان هستند. امیدورام این مستند بتواند این موارد را نشان داده باشد.

مستند به مخاطب می گوید: چقدر خوب است که ما امنیت داریم!!

نورانی پور در ادامه گفت: زمانی که به سوژه ورود پیدا کردم اولین نکته مهم برای من این بود که آن فرد چگونه گرفتار این اتفاق وحشتناک شده است. ما چندین بار برای فیلمبرداری آماده شدیم که آن ها در آخرین لحظه ها منصرف می شدند ودر نهایت فکر می کردیم با تصاویری غیر از آنچه که مد نظرمان است بر می گردیم. در کش و قوس با سوژه اولین نکته که برایم جای سوال داشت این بود که چگونه بعد از کشته شدن پدر نتوانستید حتی فرار کنید. این روند در فیلم که مشاهده می شود در نهایت مخاطب را به این نکته متوجه می کند که چقدر خوب است که ما امنیت داریم. در طول روند کار هیچ پیش بینی از پایان بندی کار نداشتیم. ما یک پرتره اردوگاهی ساختیم و این موضوع گاهی ما را نگران تکرار می کرد. تدوین این مستند چهار الی پنج بار دست خوش تغییر شد. ما به این فکر می کردیم یک سری پلان ها در درون مخاطب باید ته نشین شود. باید در جایی فضای نفس کشیدن می دادیم تا رویداد بعدی را به وجود بیاوریم.

وقتی فیلم را دیدم مدتی در بحران بودم!!

محمد تقی فهیم «منتقد» در ادامه گفت: وقتی فیلم را دیدم مدتی در بحران بودم، بحرانی که ناشی از بحران به وجود آمده در منطقه است. بیشتر از این که به خود فیلم فکر کنم به این فکر می کردم که کشور ما چه استعداد هایی دارد و این که چرا این استعداد ها به کار گرفته نمی شوند و آنقدر در حوزه مستند بحران کم کار داریم.

فهیم در ادامه افزود: فیلمساز قبل از هرچیز باید مرد میدان باشد و جسارت داشته باشد. اگر مستند ساز بحران این خصوصیت ها را نداشته باشد ممکن است به محافظه کاری روی آورد. چه بسا ما فیلمسازان بزرگی داریم که از بودجه های کلان دولتی استفاده می کنند و از طرفی ادعای روشنفکری دارند و خوب می فهمند اما جرأت این که پا به میدان بگذارند را ندارند. خیلی ها اسکورسیزی را دوست دارند اما یک صدم اسکورسیزی دوست ندارند پا به مستند بحران بگذارند. باید قدر این جوان ها را دانست. مستند سازی کار سختی است. کشورهایی که انقلاب می کنند پیش از هر چیزی در حوزه مستند تلاش می کنند تا کار خود را به ثبت برسانند.

ریتم در مستند بحران بسیار مهم است/ جای نورانی پور  بودم برخی تصاویر نچسب را حذف می کردم

این منتقد در ادامه گفت: در این مستند یکی از مهمترین کار ها پیدا کردن این سوژه بوده است که بسیار سخت و مهم است. پیش از اینکه بخواهیم به فرم و ساختار این مستند بپردازیم باید بگویم که نباید این بخش ها را ندید بگیریم. این مستند تحلیل نیز دارد کاری بالاتر از آنچه که در بسیاری از آثار دیگر شاهد هستیم. البته من اگرجای نورانی پور بودم در بخشی از صحنه ها تجدید نظر می کردم و آن را با تصاویر نچسب پر نمی کردم. یکی از تفاوت های مستند بحران با مستند اجتماعی ریتم است.

نمی توانیم از «A157» تعریف نکنیم

فهیم خاطرنشان کرد: ریتم و ضرب آهنگ مستند بحران را سر پا نگه می دارد. البته با مستندی روبرو هستیم که واقعاً نمی توانیم از آن تعریف نکنیم .متاسفانه با این که در کشورما چهره های برجسته زیادی وجود دارد اما همچنان نتوانستیم در ساخت مستند پرتره موفق عمل کنیم. ما در این بخش ضعیف هستیم. این مستند با اینکه در حوزه مستند بحران است اما یک پرتره از سه دختر است. وقتی صحبت از پرتره آدم ها میکنیم باید بتوانیم با دوربین تا جایی که امکان دارد به سوژه نزدیک شویم. هر چقدر یک فیلمساز بتواند به خلوت سوژه نزدیک شود موفق تر خواهد بود. فیلمی که دیدیم به لحاظ گونه جزو پرتره محسوب می شود چون شخصیت محور است. در این بخش فیلم نیز بسیار خوب است.

نوشته مستند «A157» روایت فروپاشی انسانیت در سال ۲۰۱۵ است / تجلی مسائل مهم کشور را در مستندهایمان نمی‌بینیم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

شصت و دومین جلسه سینما روایت با حضور عوامل این مستند به اکران و بررسی آن خواهد پرداخت.

برنامه اولیه سینما روایت برای این هفته اکران فیلم سینمایی «رستاخیز» بود که به دلیل احتمال اعمال تغییرات جهت اکران عمومی، اکران آن فیلم به زمان دیگری موکول شد.

شصت و دومین جلسه سینما روایت، روز یکشنبه ۱۰ آبان راس ساعت ۱۷ در مجتمع فرهنگی اسوه واقع در خیابان انقلاب اسلامی، نبش بهار جنوبی برگزار می‌شود.

نوشته «رمز و راز ملکه» در شصت و دومین جلسه سینما روایت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

به گزارش سوره سینما ، شامگاه یکشنبه ۲۶ مهرماه در شصت و یکمین برنامه «سینماروایت» فیلم مستند – سینمایی «کربلا جغرافیای یک تاریخ» به کارگردانی داریوش یاری با حضور عباس کریمی منتقد و کارشناس سینما، سید مهدی موسویان طراح صحنه و لباس فیلم و رسول شادمانی مجری و کارشناس در مجموعه فرهنگی اسوه مورد نقد و بررسی قرار گرفت .

داریوش یاری کارگردان این فیلم مستند – سینمایی که بزودی اکران عمومی آن در سینماهای سراسر کشور آغاز خواهد شد گفت: ترجیح می دهم در این جلسه طبق معمول همیشه از سختی های کار حرفی نزنم و جلسه به سمت خاطره گویی نرود چون کسانی که در حوزه سینما و تلویزیون کار می کنند به خوبی با مشکلات فیلمسازی آشنا هستند.

فیلم با یک درصد از بودجه فیلم‌های فاخر تولید شده است

وی در عین حال تاکید کرد: ما این فیلم را فقط با یک درصد از بودجه ساخت فیلم های آثار فاخر ساختیم و هیچ راهی نداشتیم مگر اینکه یک فیلمنامه ۸۰ صفحه ای کاملا مشخص داشته باشیم مگر اینکه برای همه ی ۳۷۰ پلان فیلم؛ استوری برد داشته باشیم مگر اینکه ۲۱ جلسه دورخوانی برای تفهیم استوری برد داشته باشیم لذا این فیلم به گونه ای نبود که سر صحنه ، هوس کنیم مثلا یک پلان اتفاقی بگیریم بلکه باید از قبل همه چیز روی کاغذ نوشته می شد.

یاری ادامه داد: خدا را شاکرم و از امام حسین(ع) هم ممنونم که کمک کرد تا ما بتوانیم این فیلم را در کمتر از یکماه جمع و جور کنیم و یکبار دیگر به خودمان ثابت کنیم اگر ایمان و حال خوب وجود داشته باشد می شود کار کرد.

فیلمسازان احترام همدیگر را حفظ کنند

این کارگردان کشورمان با بیان اینکه امیدوارم هر کسی در هر فضایی که فیلم می سازد احترام دیگر فیلمسازان را حفظ کند تصریح کرد: متاسفانه امروز وضعیت به گونه ای شده که گویا هیچ گروهی از فیلمسازان ، گروه دیگر را قبول ندارند و در این بلبشو ، معمولا کسانی بیشتر قربانی می شوند که فیلم های تاریخ اسلام را تولید می کنند – البته نه همه آنان –

نگاه من به عاشورا یک نگاه حماسی است

کارگردان فیلم مستند – سینمایی« کربلا جغرافیای یک تاریخ» که تاکنون توانسته جوایز زیادی را در داخل و خارج از کشور کسب کند یادآور شد: نگاه من به واقعه عاشورا یک نگاه حماسی است و همواره دوست دارم این موضوع را مطرح کنم که واقعا چگونه شده است که این «حادثه» به «حماسه» تبدیل شده است؟ لذا در این فیلم تلاش کردم این موضوع را در فیلم با سر و شکل منسجم تری انجام بدهم و نمی دانم معنای این کار «دغدغه» است یا دیوانگی!

با ساخت «کربلا جغرافیای تاریخ» حالم خوب است

داریوش یاری گفت: خیلی دوست داشتم فیلم « کربلا جغرافیای یک تاریخ »را بسازم و اگر این فیلم را نمی ساختم عطش من نسبت به سینما پایان نداشت اما با ساختن این فیلم حالم خوب است و احساس می کنم آن کاری را که می بایست می کردم را انجام دادم بنابراین خیلی نگران قضاوت مردم نبودم. چون دوست داشتم با هر سختی که وجود داشت این فیلم را بسازم.

ملاک ما در این فیلم حادثه نبود بلکه حماسه بود

وی با بیان اینکه سعی کردم در این فیلم از حادثه بگذرم تا به حماسه برسم اضافه کرد: ما نمی خواستیم در این فیلم از «حادثه» صحبت کنیم چون هنگامی که از حادثه صحبت می کنید به این معنا خواهد بود که مردم باید حتما گریه کنند. شاید به همین دلیل بود که تلویزیون ساخت این فیلم را نپذیرفت – در حالی که این فیلم قرار بود اول در تلویزیون ساخته شود اما بعد از اینکه تلویزیون از تولید سرباز زد این فیلم را با حوزه هنری کار کردم – شما در حادثه مجبوری گریه کنید اما در حماسه شما وقتی از سالن سینما خارج می شوید به خودت تلنگر می زنید و احساس می کنید که شما هم امام حسین(ع) و یارانش را دوست دارید.

آنقدر فشارها زیاد بوده که رسما به غلط کردن افتادم!

داریوش یاری با اشاره به دردسرهای فیلم که تاکنون برایش مشکل ساز شده است ادامه داد: درد سرهای زیادی برای گرفتن پروانه نمایش و اکران این فیلم و … را پشت سر گذاشتم و این درد سرها من را خیلی اذیت کردند به طوری که مدتی است آنقدر به من سخت می گذرد و گاهی اوقات به حدی این فشارها و اذیت ها زیاد بوده که یک جاهایی به حدی رسیدم که دوست داشتم با صدای بلند اعلام کنم که رسما غلط کردم فیلمی در مورد حسین بن علی ساختم! و متاسفانه بیشتر درد سرهای من هم، با بچه حزب اللهی ها بوده است و احساس کردم یکبار دیگر، مدعیان دین خدا در حال شمشیر کشیدن هستند.

«کربلا جغرافیای یک تاریخ» برای من تبدیل به گودال قتلگاه شده!

وی با بیان اینکه فیلم «کربلا جغرافیای یک تاریخ» برای داریوش یاری تبدیل به گودال قتلگاه شده است اظهار داشت: اگر قرار است فقط یک عده از امام حسین(ع) فیلم بسازند بروند بسازند. اگر قرار است فقط یک عده در مورد حسین بن علی (ع) حرف بزنند و روایت خودشان را از ایشان که همانا استحکام قدرت است روایت کنند بروند بسازند چرا مرا اذیت می کنند.

سید مهدی موسویان طرح صحنه و لباس فیلم مستند – سینمایی « کربلا جغرافیای یک تاریخ» در این جلسه گفت: خوشحالم که بار دیگر و بعد از همکاری در سریال مختارنامه و فیلم محمد رسول الله (ص) توانستم با همکاری در فیلم «کربلا جغرافیای یک تاریخ» نسبت به خاندان اهل بیت، عرض ارادت داشته باشم.

این فیلم یکی از پروژه های سخت زندگی من بود

وی با اشاره به سختی تولید و با بیان اینکه این پروژه یکی از کارهای خیلی سخت من محسوب می شود افزود: این پروژه، یکی از پروژه های خیلی سخت من بود و متاسفانه ما از نظر مالی و زمانی خیلی در مضیقه بودیم.

خور بیابانک، لوکیشن اصلی فیلم بود

این طراح صحنه و لباس که سابقه همکاری در این سمت را در پروژه های مختارنامه و محمد رسول الله (ص) ساخته مجید مجیدی را نیز داشته است افزود: ما برای تولید ۸۰ دقیقه ای این فیلم فقط ۳۵ جلسه وقت داشتیم این درحالی است که ما در پروژه های مختارنامه و محمد رسول الله(ص) برای انتخاب لوکیشن؛ زمان کافی داشتیم اما در این فیلم زمان نداشتیم و مجبور بودیم مکانی را بیابیم که هم لوکیشن مکه و هم لوکیشن دشت نینوا را بسازیم و بعد از تحقیق به منطقه خور بیابانک رسیدیم.

استفاده از بخشی از اکسسوار فیلم محمد(ص)

وی گفت: ما در این پروژه به لحاظ زمانی، خیلی در ساخت آکسسوارها مشکل داشتیم و در مقطعی مجبور شدیم بخشی از آکسسوار فیلم «محمد رسول الله» (ص) را که من خودم طراحی کردم قرض بگیریم و در بخش لوکیشن نیز از لوکیشن های مختارنامه کمک گرفتیم این درحالی است که هم اکنون بخش اعظم لوکیشن های سریال مختار نامه در حال نابودی است!

بهره گیری کارگردان از «تعزیه مدرن» برای روایت فیلم

«عباس کریمی» منتقد و کارشناس سینما نیز در این جلسه اظهار داشت: نکته ای که در فیلم بارز است استفاده از یک نوع تعزیه مدرن است که شاید بهره گیری از این نوع تعزیه بیشتر به دلیل کم هزینه بودن فیلم بوده است. گاهی اوقات برخی از محدودیت ها ؛ باعث ابتکارات و اختراعات می شود که کمک می کند ما با این فیلم همذات پنداری بیشتری داشته باشیم و هنگامی که فیلم را نگاه می کنیم احساس خستگی نکنیم و چه بسا اگر فیلم طولانی تر هم می بود باز هم ، قابل تحمل بود چرا که یکسری ابتکارات در فیلم وجود دارد که می تواند برای مخاطب جذاب باشد.

رویارویی مخاطب با یک فیلم مستند روایی

عباس کریمی با بیان اینکه ما با یک فیلم مستند روایی که به بازآفرینی واقعیت می پردازد روبرو هستیم تصریح کرد: ما در این فیلم، با تعزیه به صورت مستقیم سروکار داریم، یک جاهایی به دلیل محدودیت هایی؛ از ماکت استفاده شده و به نوعی شاهد یک تعزیه مدرن با ساختارهای امروزی هستیم. یک جاهایی از فیلم شاهد نقاشی های قهوه خانه ای و پرده خوانی مواجهه هستیم و در بخش هایی از فیلم نیز ما با عزاداری مستقیم مردم روبرو هستیم که در لابه لای فیلم مورد استفاده قرار گرفته تا قدری از یکدستی فیلم کاسته شود و به تنوع و تغییر فیلم کمک کند.

فیلم به جزئیات توجه کافی داشته است

این منتقد منتقد اضافه کرد: این فیلم اگر موضوع دیگری به غیر از عاشورا می داشت شاید برای ما آنقدر جذاب و دیدنی نبود که البته یک بخش از این جذابیت به علاقه و عشق ما به امام حسین(ع) برمی گردد و بخش دیگر آن این است که این فیلم با دیگر فیلم ها متفاوت است و تفاوت آن هم به ساختار و زاویه نگاه کارگردان برمی گردد. ضمن اینکه در این فیلم به خوبی به جزئیات که شاید در نگاه اول ؛ پنهان باشد توجه جدی شده است.

رعایت نمادها و نشانه‌های تعزیه در فیلم

موضوع رنگها، مساله دیگری بود که کریمی به آن اشاره کرد و یادآور شد: رنگها در این فیلم متناسب با تعزیه انتخاب شده است و این جزئیات در طراحی لباس ها و دکورها هم به خوبی مشهود است و چه خوب است که ما با فیلمی روبرو هستیم که به درستی با نمادها و نشانه ها توجه کرده است.

به گفته وی، موسیقی ساخته شده این فیلم که توسط مجید انتظامی خلق شده است به خوبی با فیلم و فضای این اثر هماهنگی دارد و یکی از عناصری است که به مخاطب کمک می کند بدون خستگی؛ فیلم را تا پایان تماشا کند.

فیلم مخاطب را به تفکر می اندازد

عباس کریمی با بیان اینکه این فیلم از یک ساختار خطی برخوردار است اظهار داشت: فیلم از زمان حضرت رسول (ص) شروع می شود و به عزاداریهای امروزی امام حسین (ع) می رسد و ما با موضوعی مثل «کربلا» و «واقعه عاشورا» روبرو می شویم و این حادثه آنقدر بزرگ است که می شود برای هر کدام از این جزئیات یک رمان و فیلم ساخت و کارگردان اثر برای اینکه می خواهد در مورد همه ابعاد ماجرا صحبت کند، نریشن را به گونه ای انتخاب کرده که در آن هیچ تفسیر، تاویل و تحلیلی موجود نباشد و تنها روایت صرف باشد و این روایت صرف باعث خواهد شد تا هنگامی که فیلم به پایان می رسد مخاطب با خودش فکر کند به عنوان بازماندگان تشیعی که بخشی از آن را عاشورا و کربلا را رقم زده است چه وظیفه ای دارد؟ لذا به تفکر انداختن مخاطب توسط این فیلم ؛ یکی از ارزش های فیلم تلقی می شود ضمن اینکه فیلم به لحاظ محتوایی، فیلم خوبی است.

انتخاب قاب ها، انتخاب هوشمندانه‌ای بوده است

وی با بیان اینکه انتخاب قاب های فیلم؛ انتخاب های هوشمندانه ای بوده است که هر کدام به منزله یک عکس مستقل عمل می کنند. تاکید کرد: ما تاکنون فیلم های متعددی از عاشورا دیده ایم اما هیچگاه از دیدن آنان خسته نشدیم یکی از دلایل آن این است که در وجود تک تک ماها، پس زمینه های عاشورا وجود دارد و بخش دیگر آن به عظمت این واقعه و به چند بُعدی این واقعه برمی گردد و این ابعاد مختلف عاشورا موجب شده که دست فیلمسازان برای خلق یک اثر تازه همچنان باز باشد که خوشبختانه این امر در این فیلم به خوبی رعایت شده است.

تلویزیون این فیلم را رد می کند اما در عوض خزعبلات می سازد!

کریمی با اشاره به اینکه به گفته کارگردان ، این فیلم اول قرار بوده است برای تلویزیون ساخته شود اما تلویزیون به دلایلی از این کار سرباز زده است تصریح کرد: متاسفانه باید به حال هنر این کشور تاسف خورد که کسانی در تلویزیون برای هنرمندانی مثل آقای داریوش یاری تعیین و تکلیف می کنند که هیچ شناختی از مقوله هنر و تلویزیون ندارند و تولید این فیلم خوب و ارزشمند را در تلویزیون رد می کنند اما تا دلتان بخواهد خُزعبلاتی که سبک و سیاق سالهای دهه ۶۰ را دارند را با افتخار تصویب و پخش می کند ! امیدوارم که آقای یاری و دیگر دوستانی که در این زمینه کار می کنند با دیدن چنین برخوردهایی دلسرد نشوند و همچنان به کارشان ادامه دهند.

تلویزیون بیشتر به فکر جذب اسپانسر است تا بحث محتوا

وی گفت: در سالهای اخیر تلویزیون فقط به دنیال جذب اسپانسر و تبلیغ اسپانسرها حرکت کرده است و گویا مباحث محتوایی در تلویزیون گم شده است.

معرفی کتاب «ساختن فیلم مستند»

رسول شادمانی مجری و کارشناس این برنامه با اشاره به کتاب « ساختن فیلم مستند» ترجمه جمال آل احمد افزود: این کتاب ارزشمند از مجموعه انتشارات ساقی است که بیشتر در زمینه چاپ کتابهای هنری و بویژه سینمایی فعالیت می کند. این کتاب برگرفته از تجربیات و علوم آکادمیک برخی از فیلمسازان و مستندسازان مطرح جهان است که با قیمت ۱۱ هزار تومان در بازار موجود است.

به گفته مجری این برنامه؛ سینما روایت؛ یکشنبه هفته آینده به دلیل سوم امام، برنامه ای نخواهد داشت و برنامه آینده آن دهم آبان خواهد بود که متعاقبا نام فیلم اعلام خواهد شد.

نوشته «کربلا جغرافیای یک تاریخ» را با یک درصد از بودجه فیلم‌های فاخر ساختم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

به گزارش سوره سینما ، در این مراسم پس از نمایش این انیمیشن جلسه نقد و بررسی فیلم با حضور محمدتقی فهیم، منتقد؛ حامد جعفری، تهیه‌کننده و هادی محمدیان، کارگردان برگزار شد.

فهیم: باید درباره مخاطبان «شاهزاده روم» صحبت کرد

ممحدتقی فهیم در ابتدای این جلسه گفت: از دیدگاه دینی «شاهزاده روم» اثری احترام برانگیز است به دلیل محتوای قابل تعملی که دارد اما باید به بررسی این مسئله بپردازیم که ظرفی که برای این اثر انتخاب شده، مناسب است یا نه. فیلم انیمیشن برای اثرگذاری بر روی کودکان باید به قدری جذاب باشد که کودک با آن همذات پنداری کند. انیمیشنی موفق است که مخاطب بارها آن را ببیند و خسته نشود.

وی افزود: این اثر نشان می دهد که کشور ما ظرفیت ساخت فیلم‌های جذاب و مطرح شدن در عرصه انیمشن جهان را دارد. متاسفانه ما در سینمای خود دچار ضعف هایی هستیم که برای ریشه‌یابی آن می توان در مورد مدیریت و بودجه حرف زد. اما به جز مدیریت و بودجهٰ خلاقیت هنرمندان هم نقش موثری در موفقیت سینما دارد.

این منتقد سینما در ادامه گفت: رویکرد این فیلم قابل تقدیر است اما باید این سوال را پرسید که چرا «شاهزاده روم» را به صورت انیمیشن تولیدکردیم و نه رئال؟ استفاده از یک پروانه و یک خفاش در فیلم، موجب فانتزی شدن فضای فیلم نمی شود. باید درباره این صحبت کرد که مخاطبین این فیلم چه کسانی هستند؟ این‌ها مسائلی هستند که قبل از تولید فیلم باید به آنها فکر می‌شد.

هادی محمدیان‌، کارگردان انیمیشن سینمایی «شاهزاده روم» دومین نفری بود که در این نشست به صحبت پرداخت. وی در پاسخ به سوال‌های فهیم گفت: این که انیمیشن باید زاویه متفاوتی نسبت به کارهای رئال داشته باشد و فضای جادویی و فانتزی را به مخاطب ارائه دهد درست است اما این قاعده سال‌ها است که در دنیا شکسته شده است.

وی افزود: در معارف دینی ما موضوع جادویی کمتر دیده می شود و این موضوع بیشتر در فضای ادبیات اسطوره‌ای وجود دارد. هنگام انتخاب این داستان برای فیلم ما می‌دانستیم ممکن است ما متهم بشویم که به جای انتخاب یک داستان جادویی به یک داستان رئال پرداختیم.

محمدیان: کودکان و نوجوانان با فیلم رابطه برقرار می‌کنند ولی بزرگسالان می‌گویند اینطور نیست

این کارگردان تاکید کرد: تاکنون ما این فیلم را با مخاطبان زیادی ازجمله کودکان و دانش آموزان مقاطع مختلف تحصیلی از دبستان تا دبیرستان دیده‌ایم. در اکران‌هایی که داشتیم دانش آموزان با وجود سوالاتی که در مورد فیلم داشتند، اکثرا با فیلم رابطه برقرار کرده بودند و جذب آن شده بودند. این مسئله که مخاطب کودک با این انیمیشن رابطه برقرار نمی‌کند را بیشتر بزرگسالان مطرح می‌کنند.

این کارگردان در ادامه گفت: مقایسه محصول ما با محصول سینمای ژاپن و آمریکا از یک نظر کار اشتباهی است زیرا آنها سال‌ها تجربه انیمیشن سازی دارند و ما حصل این تجربه می‌شود فیلم big hero 6 . مگر ما چقدر فیلم انیمیشن سینمایی ساختیم تا در این حوزه پیشرفت کنیم. ما می دانستیم با تولید این فیلم به سیبلی تبدیل می‌شویم که همه توجه‌ها به آن است اما خوشحال هستیم که از نظر بسیاری از سینماگران این فیلم یک گام رو به جلو است. با این حال تمام انتقادهایی که به این فیلم می‌شود را می‌شنویم زیرا این انتقادها است که باعث رشد سینمای انیمیشن کشور می‌شود.

جعفری: «شاهزاده روم» بدون کمک‌ مالی نهادهای دولتی و فرهنگی ساخته شد

در ادامه حامد جعفری، تهیه‌کننده انیمیشن سینمایی «شاهزاده روم» گفت: این فیلم ماحصل همکاری دو گروه انیمیشن سازی «سلوک افلاکیان» و «هفت‌سنگ» است. ما تجربه تولید بیش از ۱۰۰ محصول انیمیشن از هایپررئال تا کاملا فانتزی را داریم. پس از سال‌ها تولید انیمیشن ما نیاز به تولید یک فیلم سینمایی را حس کردیم. در ابتدا فیلم «۹ و بیست دقیقه در بوشهر» را تولید کردیم که اثری قوی نبود ولی با این حال به جشنواره فجر راه یافت و در آنجا دیده شد. با حضور محمدیان در پروژه «شاهزاده روم» دومین انیمیشن سینمایی ما اثری شد که می توانیم ادعا کنیم از نظر کیفیت از رقبایش پیشی گرفته است.

وی افزود: هزینه تولید «شاهزاده روم» با انیمیشن‌های سینمایی ایران و رقبای خارجی خود به هیچ وجه قابل مقایسه نیست. در حالی که ارزان‌ترین انیمیشن‌های سینمایی دنیا در هند با هزینه ۱۰ میلیون دلار ساخته می‌شود، «شاهزاده روم» با توجه به کیفیتی که ارائه داده است با ۷۰۰ هزار دلار ساخته شده است. ما هزینه تولید این انیمیشن سینمایی را بدون کمک از هیچ نهاد فرهنگی و دولتی تامین کردیم. مردم سرمایه‌گذاران اصلی این فیلم هستند.

این تهیه‌کننده سینما در ادامه تاکید کرد: ما نمی‌گوییم «شاهزاده روم» ضعف ندارد اما خوشحال هستیم که بزرگان سینما مانند آقای صدرعاملی به ما می‌گویند که این فیلم یک گام رو به جلو برای سینمای انیمیشن کشور است. امیدواریم دیگران هم وارد این گود شوند و به تولید انیمیشن‌های سینمایی بپردازند تا شاهد پیشرفت در این عرصه باشیم.

فهیم: تولید «شاهزاده روم» ما را شگفت زده کرد اما فضای کلی انیمیشن کشور وضعیت خوبی ندارد

فهیم، منتقد این جلسه سینماروایت در ادامه با اشاره به ضعف‌های ایران در پیشرفت فرهنگی جامعه، گفت: ما در ایران در هر زمینه ای به جز فرهنگ پیشرفت کرده‌ایم و توفیق‌های زیادی به دست آورده ایم. انیمیشن ما را می‌تواند در این زمینه جلو بیاندازد زیرا دیگر با خطوط قرمز سینما مواجه نیست و طرفیت‌های کشور ما در ایت زمینه زیاد است.

وی افزود: «شاهزاده روم» گامی رو به جلو است اما فضای کلی انیمیشن کشور وضعیت خوبی ندارد. پس از سال‌ها تولید انیمیشن هنوز صدا و سیما اثری نساخته است که بتواند به انیمیشن هایی مانند تام و جری طعنه بزند. ما در سینما وضعیت خوبی نداریم و وضغیت در حوزه انیمیشن بسیار بدتر از حوزه رئال است. دلیل این وضعیت عدم وجود مدیران متخصص در عرصه انیمیشن سازی کشور است. در دنیا ۱۴۰ کشور مصرف کننده انیمیشن هستند. ما با توجه به ظرفیت‌های خود می‌توانیم صادرکننده انیمیشن باشیم تا از اقتصاد تک محصولی نفتی خود خارج شویم اما در این زمینه مدیریت درستی نمی شود. ما انیماتورهای بسیار قوی در سراسر کشور داریم که بسیار توانمند و بلندپرواز هستند. اما حیف که متولیان سینمای رئال را نمی‌شناسند چه برسد به سینمای انیمیشن.

این منتقد سینما در ادامه گفت: با وضع موجود تولید «شاهزاده روم» ما را شگفت زده می‌کند. بسیاری از انیمیشن سازان ایرانی در رده‌های میانی پروژه‌های بزرگ جهانی مشغول به فعالیت هستند که نشان از ظرفیت عظیم ایران در این عرصه دارد. سینمای انیمیشن ما حتی می تواند سینمای رئال ایران را نجات دهد به شرطی که به آن توجه شود.

فهیم با اشاره به سینمای اوایل انقلاب گفت: ما در یک دوره‌ اشتباه زیادی کردیم و آثاری مانند «تبر» را پسندیدیم. در آن دوره ما انقلابی بودیم، الان هم انقلابی هستیم اما می‌گوییم باید به مخاطب انیمیشن که کودکان هستند توجه شود. در دهه ۶۰ فارابی به تولید آثار فانتزی برای کودکان توجه زیادی می‌کرد اما امروز سازمان سینمایی هیچ برنامه ای در این زمینه ندارد.مرکز گسترش هم که متولی سینمای انیمیشن کشور است، با وجود تتولید چند اثر نتوانسته است در حد توانایی های ایران ظاهر شود. تابستان تمام شد و بچه‌های ما در این سه ماه محصولاتی مثل بتمن را دیدند و نه انیمیشن های ایرانی.

جعفری: «شاهزاده روم» در رقابت با محصولات غربی پنجمین فیلم پرفروش دوره اکرانش در لبنان شد

جعفری در ادامه گفت: اکثر انیمیشن‌هایی که در ذهن مخاطبان ماندگاری داشتند سریال‌هایی بودند که در مدتی طولانی پخش می‌شدند نه فیلم‌های سینمایی. برای همین ما فیلم‌های کوتاهی با کاراکترهای «شاهزاده روم» تولید کردیم که پس از پخش فیلم در سینماهای کشور، نشان داده می‌شوند. همچنین ما محصولاتی مانند کمیک استریپ، استیکر و محصولات جانبی مانند لوازم التحریر طراحی کردیم که پس از این در اختیار مخاطبان قرار می‌گیرد.

وی اضافه کرد: وظیفه تهیه‌کننده در یک پروژه تعادل برقرار کردن بین زمان، هزینه و کیفیت اثر است. «شاهزاده روم» با هزینه ۲ میلیارد تومان ساخته و در لبنان و عراق، ساحل عاج و کویت اکران شد. ما جزئیات فروش نسخه عربی «شاهزاده روم» را در اختیار نداریم ولی همینقدر می‌دانیم که با وجود تعداد سینماهای کمی که این انیمیشن در اختیار داشت، با وجود عرضه محصولات جهانی در سینماهای لبنان، «شاهزاده روم» توانست پنجمین فیلم پرفروش دوره اکرانش باشد.

این تهیه‌کننده سینما در ادامه تاکید کرد: «شاهزاده روم» حاصل تلاش متخصصانی همچون آقایان آریا عظیم نژاد، ناصر طهماسب، حسن ایوبی، حسین طهماسب و دیگران است. دوستانی که فقط به این دلیل وارد پروژه «شاهزاده روم» شدند که اعتقاد داشتند که جذابیت‌های این انیمشین باعث گامی رو به جلو در سینمای کشور است.

جعفری سپس به تشریح چگونگی تامین بودجه فیلم «شاهزاده روم» پرداخت و گفت: تمام سرمایه ساخت این فیلم توسط مردم تامین شد. افراد مختلف از یک گوشواره و نیم سکه گرفته تا چک‌های ۲۰۰ میلیون تومانی بلاعوض به ما کمک کردند تا این فیلم ساخته شود. انیمشن سینمایی ما پول های آدم‌های عادی ساخته شده است نه پول‌های عظیم صنعت انیمیشن دنیا که قابل قیاس با بودجه ما نیست.

ماجرای برگشت زدن چک پروژه «شاهزاده روم» توسط یک نهاد فرهنگی

وی در ادامه تاکید کرد: هیچ نهاد دولتی و فرهنگی به ما در بودجه این فیلم کمک نکرده است. در ابتدای پروژه یکی از نهادهای فرهنگی که وظیفه اش حمایت از محصولات فرهنگی است به ما ۱۰۰ میلیون تومان کمک مالی کرد اما پس از مدتی به ما گفت که باید این پول را تا یکماه آینده به ما برگردانید وگرنه چک شما را برگشت می‌زنیم. در یکی از اکران‌های خصوصی که ما داشتیم من این ماجرا را برای مدعوین تعریف کردم. چند روز بعد یک خانم دکتر به ما زنگ زد و از ما خواست که به دفترمان بیاید. او وقتی به دفتر آمد ۱۰۰ میلیون تومان چک کشید و به ما داد و گفت چک را به آن نهاد فرهنگی بدهید، من دوست ندارم کسی که درباره مادر امام زمان(عج) فیلم می‌سازد چنین دغدغه مالی داشته باشد. فیلم ما با پول این افراد ساخته شده است.

این تهیه‌کننده افزود: سوال ما هم این است که چرا مسئولان در زمینه انیمیشن سرمایه‌گذاری نمی‌کنند. اگر در این زمینه سرمایه‌گذاری شود ما شاهد موفقیت سینمای انیمیشن ایران خواهیم بود.

جعفری در پایان گفت: «شاهزاده روم» قرار است پس از فیلم «شیفت شب» نیکی کریمی به نمایش دربیاید. ما با سازمان سینمایی مذاکراتی کردیم که اکران این فیلم از ۱۳ آبان آغاز شود زیرا اکران پس از آن باعث تلاقی با امتحانات مدارس خواهد شد که به نفع فیلم نیست. باید منتظر ماند و دید نتیجه این مذاکرات چه می‌شود.

گفتنی است در ابتدای این مراسم به رسم همیشگی و برای علاقمندان و مخاطبان سینما یک کتاب معرفی شد.کتاب این جلسه “بوطیای ارسطو برای فیلمنامه نویسان” به نویسندگی مایکل تی‌یرنو و مترجمی محمد گذرآبادی که از سری کتاب های نشرساقی از مجموعه ی انتشارات روایت بود.

پنجاه و نهمین جلسه سینماروایت روز یکشنبه شب ۱۲ مهرماه در مجتمع فرهنگی اسوه برگزار شد.

نوشته «شاهزاده روم» بدون کمک‌ مالی نهادهای دولتی و فرهنگی ساخته شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته انیمیشن «شاهزاده روم» به سینما روایت رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.