وی ادامه داد: فیلمساز راهی که پیدا می کند تا بدین موضوع بپردازد، طنز است. چون جز طنز راهی نداشته است. برای آنکه این میزان سیاهی و مخوفی اگر قرار بود جدی نشان دهد، بیننده ای تاب نمی آورد و فیلم جلو نمی رفت.

دهقان خاطرنشان کرد: کمدی عجیب و غریبی است و تا آنجا که حافظه و دانش من یاری می کند، استثنایی ترین فیلم تاریخ سینماست. فیلم «دکتر استرنج لاو» ساخته کوبریک نشان دهنده آن است که فیلم از همان لحظه اول با نامش با ما شوخی می کند و ما را سرکار می گذارد. فیلم درباره جهانی مخوف حرف می زند که هر لحظه می تواند با بمب اتم زیر پای ما خالی شود و نوع بشر از بین برود و توسط یک انسان بی خود و بخاطر هیچ و پوچ این اتفاق رخ دهد.

این منتقد در ادامه بیان داشت: فیلم به گونه ای پیش می رود تا با زبان کمدی این نزدیکی ما به خطر را به خوبی به ما نشان دهد. کوبریک همواره فیلمسازی معترضی بوده است. جهان شوخی و جهان طنز معرف شخصیت، معرف، تعادل، صبر و بسیار موارد است. لذا در این جهان می تواند اعتراض را به خوبی بیان کرد. این فیلم محصول ۱۹۶۴ است و گرچه بالای ۵۰ سال از ساخت آن می گذرد اما هنوز زنده و فیلم آموختنی برای کلاس درس است.

این نویسنده سینما پس از نمایش فیلم و در تحلیل آن بیان داشت: فیلم شانیت زمانی دارد. اتفاقی که در فیلم می افتد در زمان قضیه کوبا و زنگ سرد و کمی پیش از رخداد ویتنام است. و یکسری انسان دیوانه بدون دلیل، تفکر و عجیب در اتاقی تصمیم می گیرند و می توانند سرنوشت بسیاری از انسان ها در کره زمین را تغییر دهند. این انسان های دیوانه و عجیب کم نیستند و این دلنگرانی را به خوبی نشان می دهد.

در ادامه غلامعباس فاضلی، مجری و کارشناس برنامه بیان داشت: یعنی فیلم در زمان جانسون ساخته می شود اما در زمان ترامپ نیز می تواند رخ دهد.

دهقان در ادامه بیان داشت: بله دقیقا. و این در فیلم است که هر زمان می تواند چنین رخداد مخفوفی توسط عده ای ابله رخ دهد. از طریق طنز این خشونت، عریانی و زشتی بهتر برملا می شود و موفق می شود کاریکاتور را به همراه اصل جنس بهتر روی هم بنشاند. و در حالی که انسان باورش نمی شود و می گوید این قطعا یک شوخی است، اما حقیقتا شوخی نیست!

این منتقد ادامه داد: استنلی کوبریک کمتر در قالب تئوری مولف می گنجد. اگر ما یک نکته را تنها ملاک بگیریم؛ و آن وحدت موضوع، وحدت تماتیک و تم تکرارشونده. در کوبریک دو نکته بیشتر پررنگ است. یکی مهندسی سینما و توانایی فنی جنون آسای اوست. به گونه ای فیلم فضایی یا… می سازد که فیلم های دیگر در برابر او رنگ می بازند. این فیلم نیز یکی از فنی ترین فیلمهایی ست که ساخته شده است. فیلمبرداری کمرامنی نیست. نورپردازی است و او به خوبی به این مسئله تسلط دارد. توانایی فنی در طراحی صحنه، مونتاژ، فیلمنامه نویسی و… است. لذا او از لحاظ فنی یکی از استثنایی ترین فیلمسازان تاریخ سینماست. تمام فیلمسازان معاصر جوان جهان خارج از موضوع و تماتیک، سعی می کنند از طریق فیلم های کوبریک فیلمسازی را یاد بگیرند و بهترین معلم شان فیلم های وی هست.

در ادامه غلامعباس فاضلی بیان داشت: کوبریک پیش از فیلمساز یک عکاس بوده است و بسیاری تاثیر عکاسی را بر فیلم های او می بینند و می گویند فیلم های کوبریک متشکل از عکس هایی زیبا و قاب بندی های جذاب بوده است.

درادامه خسرو دهقان درخصوص بازی های این فیلم گفت: بازی ها در این فیلم بازی های زیرپوستی، پنهان، آرام و با طمانینه نیست. بلکه بازی های اغراق شده و گاها تو ذوق خورنده هست. علت چیست؟ علت این است که بخشی از موضوع فیلم است. موضوع فیلم که خشونت است این امکان را می دهند که غلوآمیز باشد. چون بازی های نرم، خشونت مرکزی فیلم را پنهان می کرد.

وی ادامه داد: پیتر سلرز در این فیلم سه نقش با سه گرایش و سه شخصیت مختلف را بازی می کند. نکته نهاییش اینکه این سه نوع رویکرد، شخصیت و گرایش نتیجه اش بی حاصل است و در نتیجه فیلم تاثیری ندارد. یعنی من افسر معمولی، رئیس جمهور یا… بشوم در نتیجه تغییری حاصل نمی شود و این به خشونت فیلم کمک می کند. پیتر سلرز می خواهد بگوید نقش آفرینی در سه نقش هم در درون من تاثیر ندارد. در داخل خودم هم خودم را نمی توانم مهار کنم. علتش هم این است که کوبریک علاقمند به اکسپرسیونیسم است. اکسپرسیونیسم در یک کلمه می گوید چیزی در نهان آدم وجود دارد که بیرون می آید. برعکس در سینما یک صورت داریم که شما از صورت به نهان من می توانید پی ببرید. در اکسپرسیونیسم برعکس است می گوید چیزی در درون آدم ها وجود دارد که بیرون می زند. این فیلم این چنین است. رخوت، چرک و علاقمندی به جهان را به آشوب کشیدن چنان بیرون می زند که آن وجه شیک من را بهم می زند.

این منتقد در پایان بیان داشت: دعوا و جنگ بر سر مسئله ای است و این فیلم دارد نشان می دهد این دعوا و جنگ بر سر هیچ و پوچ و جدال های توهمی است. فیلم نشان می دهد نوع بشر این خطر در کنارش است. او راه حل پیشنهاد نمی کند. چراکه وظیفه او به نمایش درآوردن این معضل است. او نشان میدهد جنگ ویتنام برای چه به وجود آمد. برای هیچ و پوچ و چه دستاوری بدست آمد جز بدختی و آوارگی.

برنامه تلویزیونی «سینما۱» پنجشنبه شب ها ساعت ۲۳ از شبکه یک سیما پخش خواهد شد. در دوره جدید این برنامه، فیلم به انتخاب میهمان برنامه به نمایش درمی آید و سپس بررسی و تحلیل آن با حضور میهمان و مجری «سینما۱» انجام خواهد شد.

تهیه کننده، سردبیر و مجری «سینما۱» غلامعباس فاضلی، منتقد و نویسنده سینمایی است. این برنامه در«تامین برنامه» شیکه یک سیما تولید شده است.

علاقمندان «سینما۱» می توانند اخبار مربوط به این برنامه را از کانال  t.me/cinema1tv1 دنبال کنند.

نوشته هشتمین قسمت برنامه «سینما۱» روی آنتن رفت/ «دکتر استرنج لاو» نمایش جنگ برای هیچ و پوچ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

دهقان در سال ۱۳۲۶ در شیراز متولد شد. تحصیلات عالیه خود را در رشته حسابداری ادامه داد و موفق به اخذ مدرک کارشناسی ارشد، در رشته ی «حسابداری صنعتی» گردید.

او فعالیت نقدنویسی خود را به صورت حرفه ای از سال ۱۳۵۹ آغاز کرد و خیلی زود به جایگاه مهمی در این عرصه دست یافت.

کوتاه نویسی، صراحت در لحن، و استفاده از طنزی ظریف، از همان سالها مشخصه اصلی نوشته های دهقان بود. مشخصه ای که تا امروز هم ادامه دارد.

خسرو دهقان عضو «کانون فیلمنامه نویسان» و «انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی» «خانه سینما» است.

وی به خاطر فعالیت هایش در عرصه ی نقد فیلم از سوی انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی مورد تقدیر قرار گرفته است.

برنامه «سینما۱» به تهیه کنندگی، سردبیری و اجرای غلامعباس فاضلی، پنجشنبه ها ساعت ۲۳.۱۵ از شبکه یک سیما پخش می شود. این برنامه در گروه «تأمین برنامه» شبکه یک سیما تولید شده است.

نوشته خسرو دهقان، با استنلی کوبریک به «سینما۱» می‌آید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ادامه غلامعباس فاضلی، مجری و کارشناس برنامه درخصوص این فیلم گفت: این فیلم از آثاری در تاریخ سینماست که دست کم در کشور ما کم دیده شده است. مروین لروی بعد از موفقیت «سزار کوچک» در سال ۱۹۳۰ که اصلا ژانر گنگستری را شکل داد، این اثر نیز در کارنامه این کارگردان نقطه عطف دیگری بود.

دکتر فاطمی پس از تماشای این فیلم بیان داشت: در تحلیل پارادایمی این فیلم می توان گفت عدالت در مقابل ظلم، نامردی در مقابل اخوت، صبر و شکیبایی در برابر شتاب زدگی، دوستی در مقابل سالوس و تزویر در مقابل صداقت از جمله پارادایم هایی هستند که با یکدیگر وارد تقابل می شوند.

در ادامه غلامعباس فاضلی بیان داشت: این فیلم براساس یک داستان واقعی از زندگی نامه ی نوشته شده، ساخته شده است. این فیلم به مقدار زیادی نیز تحت تاثیر بحران اقتصادی ۱۹۲۹ آمریکا ساخته شده است و همان سال ها بوده که همه چیز فقیر بوده است. اما به انتقاد از سیستم اقتصادی بسنده نکرده است. بلکه آمده و سیستم قضایی را نیز زیر سوال برده است. یعنی ما اینجا با داستانی شبه «بینوایان» ویکتور هوگو مواجه هستیم. اینجا فرد بخاطر ۵ دلاری که دوستش او را اجبار کرده از دخل رستوران بردارد، به ۱۰ سال زندان با اعمال شاقه محکوم می شود!

فاطمی نیز بیان داشت: دقیقا. و سیستم قضایی اصلا به این توجه نمی کند که وی اصلا آگاه به این فضا نبود و تحت اجبار دست به دستبرد صندوق می زند.

فاضلی، مجری و کارشناس «سینمایک» ادامه داد: در طول فیلم کارگردان تلاش کرده با بردن قهرمان به ایالات مختلف این مفهوم را القا کند که این مسئله برای تمام آمریکاست و در همه این جاها با همان مشکل بیکاری و بی توجهی مواجه است. بنظر می آید این قهرمان در بازگشت از جنگ دچار عوارض روانی خاصی می شود. مثلا جنگ او را دچار توقع بیشتر از خودش کرده است. و از سویی جنگ منجر به واکنش های در او شده که او را آسیب پذیرتر کرده است.

در این خصوص فاطمی بیان داشت: این فرد بطور کلی هدف محور عمل می کند. آدم ها وقتی هدف مدار عمل می کنند، دائما این اضطراب را دارند که من به هدفم خواهم رسید یا خیر. مشکلی که به وجود می آید آن است که قبل از رسیدن به هدف اضطراب ها در او بالا می گیرد. فرق آدم های ارزش مدار با هدف مدار این است که امروزشان مورد توجه قرار نمی گیرد و همواره در اضطراب رسیدن به هدف هستند. اما انسان های ارزش مدار چه برسند چه نرسند ارزش هایشان اقتضا می کند که امروز زندگی خوبی داشته باشند.

فاضلی نیز در ادامه بیان داشت: باتوجه به اینکه در آن سال ها اداره سانسور آمریکا اعمال نظر زیادی بر فیلم ها داشته، اما این فیلم با آن پایان عجیب تلخ برخلاف پایان امیدبخش معمول سینمای آمریکا، توانسته از زیر دست این اداره در برود. من کمتر فیلم جدی آمریکایی را به یاد می آوردم که در هالیوود ساخته شده باشد و این چنین بی پروا لباس راه راه سیاه و سفید به تن زندانیان پوشانده باشد. حتی در نمایی از فیلم می بینیم لحظه کوبیدن چکش قاضی موقع صدور حکم ۱۰ سال حبس، به نمایی از کوبیدن چکش بر روی میخ زنجیر به پای زندانیان در قابی به همان اندازه دیزالو می شود و به خوبی با بیان بصری این هم معنایی را به تصویر می کشد.

وی افزود: فیلم با افتخار آغاز می شود و با ذلت به اتمام می رسد. رزمنده ای که با افتخار از جنگ به اتمام رسیده به شهر باز می گردد و در انتها می بینیم این شخص مجبور است با ذلت و دزدی به زندگی اش ادامه دهد.

در ادامه دکتر فاطمی درخصوص درون مایه های درونی فیلم بیان داشت: یکی از درون مایه های عمیق فیلم این است که وقتی شما دلبستگی ها و وابستگی هایتان غیرماندگار باشد، همه چیز شما روی هوا خواهد بود. تکیه کردن به صورت ها، فضاهای غیراصیل نه تنها راهگشا نخواهد بود بلکه انسان را سردرگم تر خواهد کرد. نکته دیگر در ذیل مفاهیم درونی فیلم این است که وقتی شما حرکتی را آغاز می کنید، اگر از روی تفقه و آگاهی نباشد و صرفا با ابعاد صرف هیجانی توام باشد، می تواند پایان نامعلومی داشته باشد. از ابتدای این سفر شما عنصر عدم حتمیت و اضطراب بالا را در آن می بینید. این سفر به کجا معلوم نیست. و این مخرب خواهد بود.

این کارشناس ادامه داد: در فضای فیلم هویت، و شکل گیری هویت بسیار زیبا مورد نقد و بررسی قرار می گیرد. او در فضاهای مختلف فرایند رسیدن به خود را تجربه می کند و عوامل اجتماعی در بسیاری از موارد این فردیت را مورد نقد قرار می دهند.

در ادامه فاضلی، کارشناس برنامه بیان داشت: این فیلم آمریکای دهه ۳۰ را خیلی خوف ناکتر از فرانسه دوران ویکتور هوگو نشان می دهد و برای بار دوم که قهرمان به زندان می رود، می بنیم اوضاع زندان بدتر شده است و اساسا نقطه امیدی وجود ندارد.

دکتر فاطمی نیز خاطرنشان کرد: در کنار این مسئله فرار دوم قهرمان از زندان این نکته را نشان می دهد که حتی شما اگر در سخت ترین شرایط باشید، اگر به دنبال پرش و جهش و فراتر رفتن از فعلیت ها باشید عاملی نمی تواند کنترل آنها را دست بگیرد. یعنی فیلم در عین نمایش استیصال و ناتوانی و ناامیدی، پارادایم اختیار و اراده را نشان می دهد که چطور انسان می تواند در مواجهه با این پارادوکس بر استیصال درونی خود غلبه کند.

این کارشناس در انتها بیان داشت: در درمان های روان شناختی بحث مهمی وجود دارد که انسان ها می توانند روایت های زندگی خود را عوض کنند. و فیلم از این لحاظ بسیار قابل توجه است که همه ما محصول روایت هایی هستیم که درون آنها قرار گرفتیم. این روایت ها را یا آدم های دیگر ساختند و یا ما بصورت اتوماتیک از آن تبعیت کردیم. و فیلم درباره این آدم نشان می دهد که چطور این روایت توسط اجتماع ساخته شده است و او چگونه تلاش می کند تا از دل این روایت ها، داستان خود را مجدد بسازد.

برنامه تلویزیونی «سینما۱» پنجشنبه شب ها ساعت ۲۳ از شبکه یک سیما پخش خواهد شد. در دوره جدید این برنامه، فیلم به انتخاب میهمان برنامه به نمایش درمی آید و سپس بررسی و تحلیل آن با حضور میهمان و مجری «سینما۱» انجام خواهد شد.

تهیه کننده، سردبیر و مجری «سینما۱» غلامعباس فاضلی، منتقد و نویسنده سینمایی است. این برنامه در«تامین برنامه» شیکه یک سیما تولید شده است.

علاقمندان «سینما۱» می توانند اخبار مربوط به این برنامه را از کانال t.me/cinema1tv1 دنبال کنند.

نوشته نقد جسورانه سیستم قضایی و اقتصادی آمریکای دهه ۳۰ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

حجت الاسلام دکتر عبدالحسین خسروپناه در ابتدای این گفتگو درخصوص دلیلش برای انتخاب این فیلم گفت: من به سینما و فیلم های سینمایی بسیار علاقمندم و البته بیشتر به فیلم های تاریخی، فلسفی و دینی در سینمای جهان علاقمندم. چه تاریخ اسلام، چه تاریخ جهان و آثاردینی مثل فیلم مختلفی که در رابطه با حضرت عیسی مسیح یا حضرت نوح (ع) ساخته شده اند. شاید اگر از من بپرسید چرا این فیلم را انتخاب کردم یکی دیالوگ فیلم است که بسیار قوی است و دیگر ترکیب ژانر فیلم که هم درام، هم عاشقانه، هم فلسفی و هم الهیاتی و دینی است و برای من جذاب بود.

این استاد افزود: این فیلم برای فیلمنامه نویسان از منظر دیالوگ خیلی درس آموز است. واژه ها بسیار دقیق انتخاب شده است و تعابیر خیلی تعابیر دقیق ومبتنی بر برخی معانی فلسفی و دینی است. این نشان می دهد که فیلمنامه نویسی مبتنی بر اندیشه های دقیق فلسفی فیلمی را بنویسد می تواند چقدر ماندگار باشد. البته این فیلم برگرفته از رمانی به همین نام است وهیچ هشو و زائدی در این فیلم دیده نمی شود و نقطه اضافه ای در آن نیست. تمام دیالوگ ها بسیار دقیق و ظریف است.

این کارشناس فلسفه پس از تماشای این فیلم نیز بیان داشت: فیلم را دو بخش می توان تحلیل کرد. یک بخش نکات مثبتی است که در معنای فیلم است و با مبانی دینی ما نیز می تواند سازوگار باشد و در بخش دوم از منظر فلسفی به نقد آن می پردازم.

وی ادامه داد: نکته اول تائیدی است که فیلمساز بر قوام خانواده و مباحث تربیتی فرزندان دارد. نکته دیگر عشق و محبتی است که این زن و مرد با هم دارند و به زیبایی این فیلمساز به تصویر کشیده است و نشان داده که عشق مجازی نیز می تواند درست باشد. منظور از عشق مجازی، عشق به مخلوق است که نهایتا به خدا منتج می شود. چون عشق حقیقی عشق به خداوند است. مرد با وجود آنکه به بهشت رسیده و فرزندان خود را در آنجا یافته، اما برای عشق خود از بهشت می گذرد تا همسرش را از جهنم برهاند. این گذشت از بهشت برای رسیدن به همسر نشان از عشق والای زن و شوهر است.

خسروپناه خاطر افزود: نکته سوم فیلم اعتقاد به خداست. با وجود آنکه بارها از خیالی بودن این دنیا می گوید، در متن فیلم خداوند را حقیقت محض معرفی کرده است و این بسیار جالب توجه است. از نکات دیگر جالب توجه فیلم اعتقاد به حقیقت بعد از مرگ است. بعد از این دنیا حیات پس از دنیا وجود دارد. در فیلم درباره حیوانات هم می بینیم که حیات پس از مرگ نیز صدق می کند. این مسئله در برخی آیات و روایات ما نیز وجود دارد.

در ادامه غلامعباس فاضلی، مجری و کارشناس برنامه بیان داشت: من وقتی فیلم را می دیدم در وهله اول به ذهنم رسید این فیلم به نوعی پاسخ به وسوسه همیشگی جهان غرب بوده که آن سوی دنیا چه می گذرد و شاید ریشه اش به کمدی الهی دانته باز می گردد که می خواست تصویری از دوزخ، برزخ و بهشت به ما بدهد و این فیلم نیز با بیان بصری همان تمایل به پرداختن را برای ما به زیبایی تصویر کرده است. البته فیلمساز اشاره ای به قیامت نکرده و آنچه که ما می دیدیم جهان برزخ بود. اما برزخی که برای خوبان و بدان بصورت خوب و بد، بهشت و جهنم به تصویر بکشد.

در ادامه خسروپناه خاطرنشان کرد: بله مشخص بود که قیامت برچیده نشده است و هنوز عالم سر جای خودش برقرار است. فیلم ارتباط وسیع دنیا و آخرت را به خوبی به تصویر کشیده است. رنج دیده شده زن در دنیا بر وجود مرد در آن دنیا اثر می گذارد.

فاضلی نیز اظهار داشت: این فیلم جزو معدود آثار تاریخ جهان است که بر تاثیر کردار ما بر زندگی آن جهانی مان تاکید می کند.

خسروپناه ادامه داد: در واقع اگر حیات بهشتی را با حیات جهنمی در این فیلم مقایسه کنیم، می بینیم آن کسی که در بهشت زندگی می کند هر‌آنچه اراده می کند محقق می شود. اینکه آدمی در بهشت به اندازه جایگاهی که دارد می تواند از خواسته های خود بهره مند شود، می بینیم. اما در جهنم اینگونه نیست. در دوزخ برزخی به خاطر دارد که همسر و فرزند دارد و به نقاشی علاقه داشته است اما به آنها دسترسی ندارد و از این موضوع رنج می برد. این نشان می دهد بخشی از رنج دوزخی، رنج درونی و عاطفی است. از آن سوی آن کسی که در بهشت است از همنشینی با کسانی که دوستشان داشته بهره مند است.

وی افزود: «آنی» در بخشی از صحبت هایش به نقد تجدد نیز می پردازد. وقتی می گوید تمام خانواده ام را در تصادف از دست داده ام و به سراغ دوچرخه می رود، به نوعی از تجدد دوری می جوید. یا جایی که از کالیفرنیا می گوید که قوانین وحشتناکی دارد و من احساس امنیت نمی کنم. این نشان می دهد که هرچه شهرها مدرن تر می شوند، الزاما احساس امنیت در آنها بالاتر نمی رود. این یعنی مراقب باشیم که مدرنیته زده نشویم هرچند بهره بردن از ابزار مدرن برای پیشبرد زندگی مفید است. با وجود آنکه «آنی» زن مهربان و خانواده دوستی است اما بخاطر خودکشی راهی دوزخ می شود، و به خوبی در فیلم اشاره می شود که زندگی مسیر طبیعی خود را دارد و ما نباید آن را قطع کنیم. مقاوم بودن و تسلیم نشدن در برابر سختی ها و رنج ها از نکات دقیق و ظریف فیلم است. تاکید آموزه های دینی ما نیز همین است که انسان نباید مایوس شود.

این استاد فلسفه در ادامه بیان داشت: در بخشی از فیلم می بینیم «کریس» با دکتر «آلبرت» وقتی سوار قایق می شوند تا وارد جهنم شوند. وقتی وارد می شوند جهنمیان قایق آنها را کج می کنند و سرنشینان قایق وارد آب جهنم می شوند. این یعنی با جهنمیان زیست کردن این است. جهنمی تنها خودش را جهنمی نمی کند، بلکه می خواهد دیگران را نیز جهنمی کند. اگر وارد زندگی جهنمیان شوید، غرق می شوید.

در ادامه خسروپناه در نقد این فیلم بیان داشت: یکی از نقدهای بنده بر این فیلم است که حاکمیت روح سوبژکتیویسم بر سراسر این فیلم است که هم در دنیا و هم در آخرت خود را نشان داده است. من «سوبژکتیویسم» را من به «اصالت فاعل شناسای انسانی» ترجمه می کنم. و اینکه آنچه واقعیت دارد ذهن و ذهنیات انسان است نه آنچه در خارج از ذهن است. این تفکر از دکارت شروع شد که می گفت من می اندیشم که هستم و هستی خود را متوقف بر فهمیدن خود دانست، یعنی به نوعی تقدم ذهن بر عین و به ترتیب تحقیقا می توان گفت همه فیلسوفان غربی بعد از او این اصالت را پذیرفتند. سوبژکتیویته در این فیلم افراطی حاکم است.

وی ادامه داد: نقد دیگر نفی واقعیت برای قوانین است. فیلم می گوید قانونی مستقل از ذهن برای انسان و جامعه انسانی وجود ندارد. هر وقت تو بخواهی همان می شود. درحالی که ما در تفکر انسانی می گوییم قوانین منشا واقعیت دارند. واقعیتی به عنوان حسن عدالت، ضرورت نظم و… وجود دارد که قوانین قضایی یا انتظامی وضع می شوند.

این استاد فلسفه افزود: نقد سوم بنده فلسفه مرگ است. در فیلم نشان می دهد که مرگ آخرین راه نجات از زندگی پردرد است. گویی زندگی دنیا همه رنج و درد است و راه نجات از آن مرگ است. به نوعی نگاه اگزیستانسیالیستی به زندگی است. در حالی که اینطور نیست. نقد بعدی نگرش مدرنیته به خداست. این تصویر مدرنیته از خدا که خدا بالاست غلط است. در تفکر ما خدا از رگ گردن به ما نزدیک تر است.

حجت الاسلام خسروپناه درنهایت بیان داشت: و آخرین نقدم بر حقیقت وجودی انسان است. در دیالوگی که در بهشت بین کریس و آلبرت برقرار می شود، برای یافتن «خود» کریس می گوید خود من در مغزم است. حال اینکه مغز هم فاسد می شود، پس حقیقت انسانی چیست؟!

برنامه تلویزیونی «سینما۱» پنجشنبه شب ها ساعت ۲۳ از شبکه یک سیما پخش خواهد شد. در دوره جدید این برنامه، فیلم به انتخاب میهمان برنامه به نمایش درمی آید و سپس بررسی و تحلیل آن با حضور میهمان و مجری «سینما۱» انجام خواهد شد.

تهیه کننده، سردبیر و مجری «سینما۱» غلامعباس فاضلی، منتقد و نویسنده سینمایی است. این برنامه در«تامین برنامه» شیکه یک سیما تولید شده است.

علاقمندان «سینما۱» می توانند اخبار مربوط به این برنامه را از کانال t.me/cinema1tv1 دنبال کنند.

نوشته حجت الاسلام خسروپناه در برنامه «سینما۱» از علاقه اش به سینما گفت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

عزت‌الله ضرغامی متولد سال ۱۳۳۸ در حال حاضر عضو «شورای عالی انقلاب فرهنگی» است. ضرغامی در میانه دهه ۱۳۷۰ سمت معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را عهده دار بوده است که یکی از مهمترین دوره های مدیریت فرهتگی وی محسوب می شود.

مهمترین دوران مدیریت فرهنگی ضرغامی ریاست سازمان صداوسیما به مدت ۱۰ سال در فاصله سالهای ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۳ می باشد.

برنامه «سینما۱» در این دوره که به تهیه کنندگی، سردبیری و مجری گری غلامعباس فاضلی ساخته می شود از چهره های فرهنگی دعوت می کند تا فیلم مورد علاقه خودشان را برای نمایش در این برنامه برگزینند و درباره آن به بررسی و تحلیل بنشینند.

تاکنون تعداد زیادی از منتقدان فیلم، کارگردانان سینما، و چهره های فرهنگی کشور، با حضور در استودیوی این برنامه، درباره فیلم مورد علاقه خودشان گفتگو کرده اند.

برنامه «سینما۱» که در تأمین برنامه شبکه یک سیما تولید می شود، پنجشنبه ها ساعت ۲۳ روی آنتن می رود.

نوشته عزت‌الله ضرغامی به استودیوی برنامه «سینما۱» آمد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود: اما من در منزل یکی از دوستان آقای نادری دفترچه خاطراتی از نادری را دیدم که در هواپیما و حین بازگشت از یکی از سفرهای خارجی خود نوشته بود که اگر به ایران برگردد، چه امتیازاتی برایش دارد و اگر برنگرد چه امتیازاتی دارد. یعنی او از پیش از میل به رفتن داشت و شاید آن نقدها او را برای رفتن ترغیب کرد و بهانه ای شد.

در ادامه غلامعباس فاضلی، مجری و کارشناس برنامه بیان داشت: این مسئله هرچند به شایعه شبیه تر است و اساسا برای یک فیلمساز نقطه ضعف محسوب می شود که بخاطر نقد بر یک فیلمی وطنش را ترک کند، اما در عین حال به این نکته نیز اشاره می کند که در آن دهه چقدر نقد و منتقدان اثرگذار بوده اند.

طالبی نژاد بیان داشت: دقیقا. نادری در اولین سفر به اروپا شروع به مطالعه میدانی هنر مخصوصا نقاشی می کند. و به شدت تحت تاثیر امپرسیالیستی قرار می گیرد و سپس با سینمای روشنفکری ایتالیا و فرانسه آشنا می شود. برای همین او در دوران اول فیلمسازی اش، بیشتر تحت تاثیر نئورئالیسم بود و فیلم های تلخ اجتماعی می ساخت. تا اینکه به بحبوهه انقلاب خورد و همان زمان رفت و چرخی زد و چرخشی کرد و وقتی برگشت دیگر آن امیر نادری سابق نبود.

این منتقد ادامه داد: نادری از فیلم «انتظار» و بعد در «دونده» کم کم به سمت سینمای شاعرانه پیش رفت و تبدیل به آدم دیگری شد و هیچ وقت به گذشته بازنگشت. اما در این شاعرانگی تفاوت های محسوسی با سینمای کیارستمی داشت. مثلا در آثار کیارستمی ابدا خشونت نمی بینیم، درحالی آثار نادری پر است از خشونت طبیعت.

طالبی نژاد در ادامه درخصوص فیلم «آب، باد، خاک» اظهار داشت: این فیلم مدیون مونتاژ است. فیلم هایی که از قواعد کلاسیک در روایت پیروی نمی کنند و بر مبنای موقعیت ها شکل می گیرند، راهی ندارند جز اینکه از تدوین دینامیک استفاده کنند. بخشی از قوت و قدرت فیلم نیز ناشی از همین تدوین دینامیک است که نتیجه تدوین دو نما، نمای تازه ای می شود و قواعد تدوین کلاسیک را می شکند.

وی درخصوص خاصیت و ویژگی های این تدوین گفت: این فیلم برای چشم است و این نوع فیلم ها با شعور مخاطب کار دارد؛ نه احساس و عواطف آن. شما بعد از فیلم احساس می کنید تجربه عجیبی را از سر گذرانده اید. گویی خودتان از دل طوفان بیابان فیلم بیرون آمده اید. بنای این فیلم به گونه ای تنازع بقا است. هرچند در این فیلم برعکس فیلم های قبلی نادری، فیلم با تلخی مطلق تمام نمی شود.

در ادامه فاضلی نیز خاطرنشان کرد:‌ نادری جزو آن نسلی از فیلمسازان است که دغدغه های اجتماعی برایش خیلی مهم است. یعنی تنها فرم برای آنها مهم نیست. در این فیلم نیز در کنار فرم، نمایش دغدغه اجتماعی طبقه ای جامعه مثل بیابان گردان مشهود است.

طالبی نژاد نیز افزود: بله. نادری عکاس درجه یکی بود و تصاویر عکاسی اجتماعی زیبایی را در این فیلم می بینیم. قاب بندی های زیبا از دغدغه های اجتماعی اش، این فیلم را دیدنی کرده است.

فاضلی درخصوص فرم و شکل «آب، باد، خاک» بیان داشت: نادری این فیلم را در گروه فیلم و سریال شبکه یک سیما تولید کرده است و «آب، باد، خاک» از نظر ساختار با شکل مستندسازی که در تلویزیون رایج بود، شبهات دارد. از طرفی فکر می کنم شکل این فیلم وامدار شکل رایج فیلمسازی در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان آن دوره است.

طالبی نژاد در این خصوص توضیح داد: مستندنمایی حیرت انگیزی در فیلم می بینیم. همه چیز ساختگی است اما آنقدر در پرداخت حس مستند موفق عمل کرده که در لحظه هایی مخاطب حس می کند، یک مستند می بینید. و این نیز به عکاس بودن نادری بازمی گردد. در واقع  فیلم «آب، باد، خاک» گسترش یافته یک عکس است. کودکی در میان بیابان! اما درباره کانونی بودن فیلم موافق نیستم. فیلم های به اصطلاح کانونی به دلیل ضرورت مخاطب کودک و نوجوان، از زبان ساده تر و داستان بیشتری برخوردار بودند. اساسا الگوی آنها فیلم های کودک و نوجوان اروپای شرقی بود که بچه هایی که در فیلم بودند در ظرف سنی خود نمی گنجیدند و به دنبال آرزوهای بلندپروازانه بودند. ویژگی این فیلم ها این بود که باید فرم نرم و حال و هوای داستانی در خود داشتند. اما فیلم «آب، باد، خاک» ابدا چنین ویژگی هایی در آن نیست.

فاضلی اظهار داشت: پس بنابراین می توان گفت ساخت فیلم «آب، باد، خاک» در تلویزیون، منجر به این شد که نادری شخصی ترین فیلم آن دروان خود را بسازد. آزاد از داستان یا پایان خاص فیلم های قبلی اش.

طالبی نژاد ادامه داد: دقیقا. فیلم های امیر نادری عمدتا درباره کودکان است نه مناسب کودکان. «آب، باد، خاک» نه فیلم فلسفی و نه اخلاقی است. بلکه فیلمی برای تنازع بقا است. جدال انسان و طبیعت همیشه بوده و هست، در عین حال ما را با واقعیت خشکسالی طبیعت آشنا می کند. همچنین نوجوان فیلم مثل یک سفر اشراقی یا اُدیسه درونی به دنبال کشف یک حقیقت و جستجوی گمشده ای است. در تمام فیلم می بینیم نوجوان به دنبال بقای دیگران است، اما در انتها برای بقای خود نیز به آب میرسد. در واقع در دل نیستی و مرگ به دنبال آب است.

در ادامه فاضلی بیان داشت: من فکر می کنم می توان نام دیگری هم به فیلم نهاد؛ مثل «عصر یخبندان»! چون در عین حال که فیلم در بیابان و خشکی می گذرد، همه چیز در جمود است و گویی یخبندان حاکم است.

طالبی نژاد در انتها خاطرنشان کرد من توصیه ام به علاقمندان سینما این است که فیلم را دوباره ببیند. و فارغ از هر پیش قضاوت، ببینید چقدر با آن ارتباط برقرار می کنند. «آب، باد، خاک» سینمایی شاعرانه است. یعنی سینمایی که قرار نیست مثل نثر شروع و انتها داشته باشد و برای ما قصه بگوید، بلکه شاعرانگی را جای منطق می نشاند. بنابراین این جنس فیلم ها، درک عمیق تری از زندگی به ما می دهند. فیلمی که ما را به درون خود دعوت می کند و این پرسش ازلی و ابدی که اگر من در چنین موقعیتی قرار بگیریم چه می کنم؟! لذا مخاطب در این فیلم منفعل نیست.

برنامه تلویزیونی «سینما۱» پنجشنبه شب ها ساعت ۲۳ از شبکه یک سیما پخش خواهد شد. در دوره جدید این برنامه، فیلم به انتخاب میهمان برنامه به نمایش درمی آید و سپس بررسی و تحلیل آن با حضور میهمان و مجری «سینما۱» انجام خواهد شد.

تهیه کننده، سردبیر و مجری «سینما۱» غلامعباس فاضلی، منتقد و نویسنده سینمایی است. این برنامه در«تامین برنامه» شیکه یک سیما تولید شده است.

علاقمندان «سینما۱» می توانند اخبار مربوط به این برنامه را از کانال t.me/cinema1tv1 دنبال کنند.

نوشته از علت ترک وطن امیر نادری تا ویژگی آثار کیارستمی/ «آب، باد، خاک» تلاش برای تنازع بقا است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم «آب، باد، خاک» به کارگردانی امیر نادری و محصول سال ۱۳۶۴ است. این فیلم، داستان نوجوانی است که در پی یافتن پدر، مادر و اقوامش به زادگاه خود که بیابانی است خشک و بی آب و علف، باز می گردد. نادری برای این فیلم موفق به دریافت جایزه بالن طلایی از جشنواره فیلم سه قاره نانت در سال ۱۹۸۹ شد.

برنامه «سینما۱» که به تهیه کنندگی، سردبیری و اجرای غلامعباس فاضلی منتقد و نویسنده سینمایی ساخته می شود، در این دوره انتخاب فیلم را به عهده میهمان برنامه می گذارد، و فیلم هر هفته به عنوان فیلم محبوب و مورد علاقه مهمان برنامه به نمایش درمی آید.

نرگس آبیار، احمد امینی، حسن حسینی، حجت الاسلام دکتر عبدالحسین خسروپناه، خسرو دهقان، شهرام جعفری نژاد، مهدی فخیم زاده، بهروز افخمی، فریدون جیرانی، محمود گبرلو، محمدتقی فهیم، سعید مستغاثی، احمد طالبی نژاد، احمد ضابطی جهرمی، محسن فاطمی، عزیزالله حاجی مشهدی، مجید حسینی زاد، جواد طوسی، از جمله چهره های فرهنگی بوده اند که تاکنون ضبط پلاتوی آنها در پلاتوی این برنامه انجام شده است و درباره فیلم محبوبشان در «سینما۱» به گفتگو نشسته اند.

«سینما۱» پنجشنبه شب ها ساعت ۲۲:۱۵ از شبکه یک سیما پخش خواهد شد. این برنامه در«تامین برنامه» شیکه یک سیما تولید شده است.

نوشته نمایش نسخه مرمت شده «آب، باد، خاک» برای نخستین بار در «سینما۱» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود: در این صورت مانع بزرگ زمان از میان برداشته شده و ما با فیلم معاصریم و گمان نمی کنیم فیلم متعلق به سالها پیش است. و انسان ها از هر دیدگاه، قوم و نژاد می توانند با آن ارتباط برقرار کنند و این واقعیت هنر است.

این منتقد در میز نقد پس از برنامه نیز بیان داشت: «شاهد» جز استثنائی ترین فیلم های تاریخ سینما است که متعلق به جریانی است که سلیقه های عام را هم لحاظ کرده است؛ یعنی همان قدر مهیج، قصه گو و پرهیجان است. «شاهد» ویژگی دوگانه ای دارد؛ هم فیلمی است که به عنوان یک اثر هنری ارزشش تثبیت شده است و هم فیلمی است که مردم نیز از آن لذت می برند.

قطبی زاده ادامه داد: این فیلم متعلق به دوران افول «ژانر» در سینماست. این فیلم با بازی درخشان هریسون فورد از آثار مهجور پیتر ویر است. این فیلم در دوران استیصال سینمای آمریکا و تسلط سینمای پروپاگاندا، مبتذل و پوشالی دوران ریگان و جنگ سرد بر آمریکا، ساخته شد. لذا این فیلم را باید با درنظرگرفتن شرایط تاریخی ساخت نقد کرد. در آن دوره سینمای آمریکا نیاز به یک هوای تازه داشت و این کارگردان استرالیایی چنین کرد.

وی افزود: فیلم کاملا لحن دوگانه ای دارد؛ آن اتفاقی که مایه پلیسی فیلم را تقویت می کند پایانی خوش دارد؛ اما وجه دراماتیک خیلی پایان خوشی ندارد. هرچند یک پایان تلخ هم نمی توان دانست چون یک پیوند ناممکن است و اگر این اتفاق رخ می داد، می توانست آنرا یک خوش شانسی دانست. فیلم، یک فیلمنامه بی نقصی دارد. در کنار آن کارگردانی و موسیقی فیلم فوق العاده است.

این منتقد خاطرنشان کرد: ایده اصلی فیلم وقوع یک جنایت در پیش چشم یک کودک است. دکوپاژ این صحنه خیره کننده است. ما از دید کودک این صحنه را می بینیم. و از طرفی پلان ها، تنها POV کودک نیست و ما پلان های کارگردانی شده کارگردان را نیز می بینیم. و این بهترین شاهد برای آن صحنه جنایت است.

وی در ادامه بیان داشت: در فصل دوم فیلم با نماهای نسبتا بلندتر، پلان های خارجی و چشم اندازهای طبیعی به همراه شخصیت های تازه ای که ما را با افراد باستانی تر آشنا می کند، آغاز می شود. گویی ما را به زمانه ای دیگر پرتاب می کند. الگوی سفر قهرمان، تغییر از یک نقطه به نقطه دیگر در یک مسیر افقی تنها نیست. این سفری در عمق، عمودی و تعالی است.

قطبی زاده درخصوص تحول در این فیلم ادامه داد: تحول گاهی در آئینه رفتار خود را نشان می دهد، و گاهی شکل شرقی دارد. تحول در فیلم «شاهد» در دورن است. و درست از جایی که قهرمان تصمیم می گیرد، لباس فرهنگ مقابل را بپوشد، شروع یک تحول است. منتها تحولی که منتهاش و نتیجه آن قرار نیست منفعت باشد. پایان تلخ فیلم پیامد شعور دو طرف است. شعور آنکه عشق زمانی می تواند جاودانه باشد که منتها به وصال نباشد. واقعیت آن است که دو طرف با علم به اینکه این وصل اساسا غیرممکن است، دوستدار یکدیگر شدند. و این آن چیزی است که من معتقدم این تحول را شرقی تر می کند.

این منتقد نهایتا گفت: هر فیلمی به شرط حضور یک کارگردان آگاه، میراث بر فیلم های پیش از خود است و قطعا «پیتر ویر» از پایان «کازابلانکا» متاثر بوده است. نتیجه ای که من از فیلم «شاهد» می گیرم این است که این فیلم در کنار شناخت های مطالعاتی، معرف فیلمسازی است که سینماهای پیش از خود را به خوبی شناخته است. او در دهه ۸۰ از همه ژانرهای پیش از خود بهره گرفته است.

برنامه تلویزیونی «سینما۱» پنجشنبه شب ها ساعت ۲۲:۱۵ از شبکه یک سیما پخش خواهد شد. در دوره جدید این برنامه، فیلم به انتخاب میهمان برنامه به نمایش درمی آید و سپس بررسی و تحلیل آن با حضور میهمان و مجری «سینما۱» انجام خواهد شد.

تهیه کننده، سردبیر و مجری «سینما۱» غلامعباس فاضلی، منتقد و نویسنده سینمایی است. این برنامه در «تامین برنامه» شیکه یک سیما تولید شده است.

علاقمندان «سینما۱» می توانند اخبار مربوط به این برنامه را از کانال t.me/cinema1tv1 دنبال کنند.

نوشته نقد فیلم سینمایی «شاهد» در «سینما۱»/ قطبی زاده: «شاهد» فیلمی با تحول شرقی است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم انتخابی کارگردان فیلم «نفس» برای پخش از «سینما۱» فیلمی است که براساس یک رمان ساخته شده است؛ یک اقتباس ادبی، که البته برگردان سینمایی آن از متن اصلی بسیار مشهورتر و موفق تر بوده است.

در این دوره از «سینما۱»، فیلم برنامه به انتخاب مهمان برنامه به نمایش درمی آید؛ پس از نمایش فیلم، بررسی و تحلیل آن با حضور مهمان برنامه و مجری «سینما۱» انجام خواهد شد.

در روزهای گذشته علاوه بر نرگس آبیار، احمد امینی کارگردان سینما، حسن حسینی منتقد سینما، و حجت الاسلام دکتر عبدالحسین خسروپناه رییس موسسه پژوهشی حکت و فلسفه، نیز از دیگر چهره هایی بوده اند که با حضور در برنامه «سینما۱» فیلم مورد علاقه خود را انتخاب و درباره آن به گفتگو پرداخته اند.

پخش برنامه «سینما۱» که از اواخر فروردین ماه آغاز شده بود، و به علت تقارن با ویژه برنامه های انتخاباتی و سریال «زیر پای مادر» در ماه مبارک رمضان متوقف شده بود، از فردا شب پنجشنبه ۸ هشتم تیرماه از سر گرفته می شود.

خسرو دهقان، شهرام جعفری نژاد، مهدی فخیم زاده، بهروز افخمی، فریدون جیرانی، محمود گبرلو، محمدتقی فهیم، سعید مستغاثی، احمد طالبی نژاد، احمد ضابطی جهرمی، محسن فاطمی، عزیزالله حاجی مشهدی، مجید حسینی زاد، جواد طوسی، و سعید قطبی زاده از جمله چهره های فرهنگی هستند که با انتخاب فیلم محبوب شان، در «سینما۱» حضور پیدا کرده اند.

تهیه کننده، سردبیر و مجری «سینما۱» غلامعباس فاضلی منتقد و نویسنده سینمایی است.

«سینما۱» پنجشنبه شب ها ساعت ۲۲.۱۵ از شبکه یک سیما پخش خواهد شد. این برنامه در «تامین برنامه» شیکه یک سیما تولید شده است.

علاقمندان این برنامه می توانند اخبار مربوط به این برنامه را از کانال t.me/cinema1tv1 دنبال کنند.

نوشته پخش «سینما۱» پنجشنبه ۸ تیر از سر گرفته می‌شود/ نرگس آبیار میهمان برنامه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این دوره از «سینما۱»، مهمان برنامه که یک چهره فرهنگی یا هنری است، فیلم محبوب خود را انتخاب می کند، و فیلم برنامه به انتخاب مهمان برنامه به نمایش درمی آید؛ پس از نمایش فیلم، بررسی و تحلیل آن با حضور مهمان برنامه و مجری «سینما۱» انجام خواهد شد.

خسرو دهقان، شهرام جعفری نژاد، مهدی فخیم زاده، بهروز افخمی، فریدون جیرانی، محمود گبرلو، محمدتقی فهیم، احمد طالبی نژاد، احمد ضابطی جهرمی، محسن فاطمی، عزیزالله حاجی مشهدی، مجید حسینی زاد، جواد طوسی، و سعید قطبی زاده از جمله چهره های فرهنگی هستند که با انتخاب فیلم محبوب شان، در «سینما۱»حضور پیدا کرده اند.

ضبط پلاتوهای برنامه در استودیوی شبکه یک همچنان ادامه دارد و تدوین و صداگذاری برنامه نیز به طور موازی در حال انجام است.

تهیه کننده، سردبیر، و مجری «سینما۱» غلامعباس فاضلی منتقد و نویسنده سینمایی است.

«سینما۱» پنجشنبه شب ها ساعت ۲۲.۱۵ از شبکه یک سیما پخش خواهد شد. این برنامه در «تامین برنامه» شیکه یک سیما تولید شده است.

نوشته برنامه «سینما۱» پس از عید فطر پخش می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سردبیر و مجری «سینما۱» غلامعباس فاضلی، منتقد و نویسنده سینمایی است.

«سینما۱» پنجشنیه شب ها ساعت ۲۲.۱۵ از شبکه یک سیما پخش می شود. در این دوره از برنامه، فیلمی که به نمایش درمی آید، فیلم پیشنهادی مهمان برنامه است و پس از نمایش توسط منتقد مورد نقد و بررسی قرار خواهد گرفت.

برنامه «سینما۱» در تأمین برنامه شبکه یک سیما تهیه می شود.

نوشته نقد و بررسی «۲۰۰۱: یک ادیسه فضایی» در برنامه «سینما۱» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.