در رقابت پایانی، علی آقامحمدی عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و مدیر گروه اقتصادی دفتر مقام معظم رهبری مهمان برنامه بود و جام قهرمانی را به تیم برنده اهدا کرد.

این برنامه با محوریت ورزش و با اجرای یوسف تیموری و ایمان قیاسی، روزهای پنجشنبه، جمعه، شنبه و یکشنبه ساعت ۲۲:۳۰ از شبکه سه سیما پخش می‌شد.

عوامل مسابقه بزرگ «قهرمان» عبارتند از: تهیه‌کننده: محمدحسین سعادتی، جانشین تهیه‌کننده: حسین نیرومند، کارگردان: محمد پیوندی، کارگردان تلویزیونی: سعید رضایت، دستیار تهیه‌کننده: رضا الهی، مدیر تولید: علیرضا چنگیزی، تدوین: حامد میرفتاحی، نورپردازی: مسعود رجبیان، ‎روابط عمومی: پدرام ابدان، جانشین تولید: حسین شمسایی، مسئول شرکت‌کنندگان: احمد ناصری‌پور، برنامه‌ریز: فاطمه سلجوقی، هماهنگی شرکت کنندگان: عطیه نجفی، مدیر تدارکات: مهدی پورحسینی.

نوشته برگزیده مسابقه «قهرمان» مشخص شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در رقابت پایانی، تیم علی سلیمیان و کسری روحانی با یکدیگر رو به رو می‌شوند تا «قهرمان» روی سکوی نخست بایستد.

این برنامه با محوریت ورزش و با اجرای یوسف تیموری و ایمان قیاسی، روزهای پنجشنبه، جمعه، شنبه و یکشنبه ساعت ۲۲:۳۰ از شبکه سه سیما پخش می‌شد.

عوامل مسابقه بزرگ «قهرمان» عبارتند از: تهیه‌کننده: محمدحسین سعادتی، جانشین تهیه‌کننده: حسین نیرومند، کارگردان: محمد پیوندی، کارگردان تلویزیونی: سعید رضایت، دستیار تهیه‌کننده: رضا الهی، مدیر تولید: علیرضا چنگیزی، تدوین: حامد میرفتاحی، نورپردازی: مسعود رجبیان، ‎روابط عمومی: پدرام ابدان، جانشین تولید: حسین شمسایی، مسئول شرکت‌کنندگان: احمد ناصری‌پور، برنامه‌ریز: فاطمه سلجوقی، هماهنگی شرکت کنندگان: عطیه نجفی، مدیر تدارکات: مهدی پورحسینی.

نوشته سکوی اول «قهرمان» به چه کسی می‌رسد؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اینها تنها لحظاتی کوتاه از شوخی های-بخوانید بلاهای!- متعددی هستند که تیموری طی حدود یک ماه گذشته در قالب اجرای مسابقه «قهرمان» سر قیاسی آورده است. تاکتیکی که هرچند در مواردی به بی مزگی و لوس بازی منجر می شود، اما در نگاهی کلی، به داد این برنامه شبکه سه رسیده و آنرا از یکنواختی و رخوت نجات داده است. تا جایی که گاه زیر سایه حضور این کمدین و شوخی های بی حد و مرز او با مجری دیگر، خیلی ها شاید موقتاً فراموش کنند نسخه های اریژینال تر آن یعنی مسابقه تلویزیونی مهیج «بازی‎های تایتان» The Titan Games با مجری‌گری سوپراستاری خوش مشرب مثل دوواین جانسون از شبکه NBC و نیز «امریکن نینجا واریر»American Ninja Warrior ، یا مسابقه Wipeout در شبکه ای بی سی و … به مراتب هیجان بیشتری دارند و آدرنالین ناب تری را تزریق می کنند. در همین حد اما، «قهرمان» فارغ از ادعاهایی چون بین المللی بودن، در زمینه سنجش و نمایش توانایی، سرعت عمل، ابتکار و استقامت بدنی شرکت‌‌کنندگان جذاب و سرگرم کننده است. مسابقه ای که طی یک ساعت و البته بضاعت آشنای پروداکشن های جام جم، با ریتم مناسب و مراحل دشواری که تدارک دیده و نَفس حضور بازیگری مثل تیموری، برای مخاطب ایرانی، انتخابی دیدنی است.

به «قهرمان» اعتماد کنید

«قهرمان»، مسابقه استعدادیابی شبکه سه در حالی روی آنتن رفته که از پخش نخستین مسابقه تلویزیونی در جهان ۸۵ سال می گذرد و البته که تلنت شوها عمری به مراتب کمتر هم دارند. با این وجود اما، امکان و رخصت «آزمون و خطا» برای این دست مسابقات را باید دیدگاهی آماتوری دانست. در واقع مخاطب علاقه مند امروز، حتی با وجود فیلترهای رایج در کشورمان، استانداردهای چنین مسابقاتی را خوب می شناسد و نمونه های نازل را بی رحمانه پس می زند.

بویژه اینکه احتمالاً خیلی از ما چندان دل خوشی از مسابقات تلویزیونی نداشته باشیم که عمده دلیلش نوع مواجهه دم دستی صدا و سیما با چنین قالب ارزان، اما پرمخاطبی از برنامه سازی است. تکرار، کپی کاری های بدون اعتنا به شاخصه های بومی و خلقیات ایرانی و در نهایت تهیه خوراک برای آنتن به هر قیمتی، اصولاً پاشنه های آشیل مسابقات تلویزیونی صدا و سیما هستند.

«قهرمان» هم اگرچه از آسیب آیتم های کپی کاری شده دور نمانده، اما تلاش سازندگانش در افزودن ایده هایی برای ایرانیزه کردن آن، موجب شده تا تبعات این تکرار، وبال گردنش نشود. با این وصف، تعبیه سلیقه ای برخی نمادهای فرهنگ و هنر ایرانی از جمله دار قالی در میانه دکور، تا حدودی زیادی نامرتبط با روح چنین مسابقه ای تلقی خواهد شد.

«قهرمان» اصول مهم در تدوین و تصویربرداری در مسابقات تلویزیونی را تا حد زیادی رعایت کرده. تماشاگر از واکنش لحظه ای حضار و همراهان شرکت کننده تا کنش های فرد مسابقه دهنده، ماهیت آیتم ها و ریزه کاری های دکور در چنین استودیوی وسیعی تا حرکات مجریان را در کمترین زمان در دیدرس خود دارد. ضمن اینکه در زمان آغاز هر رقابت، مکث و تمرکز غالب روی حرکات شرکت کننده قرار می گیرد. نمای معرف در شناساندن کلیت دکور به اندازه و کافی است و از لانگ شاتهای بی مورد که بیننده را به ناظر بی روحی بدل می کند، کمتر خبری است.

این ویژگی ها، بی شک همذات پنداری او با فرد شرکت کننده و درکش از اتمسفر استودیو را افزایش می دهد. گرچه گاهی شاهد کات های ناشیانه و اسلوموشن های کشدار هم هستیم که بی دلیل شبهه ممیزی، ایراد پخش یا آب بستن را پیش می آورد.

تایتل ها و تایمرها دقیق و موجز هستند، اما با این حال گرافیک برنامه در مقایسه با طراحی و رنگ بندی دکور تعریفی ندارد و از آن جا می ماند. خاصه آنکه یک وُله بشدت تکراری و ناکارامد، بخش های برنامه را بارها به هم پیوند می دهد. واگویی بصری نامناسبی که در پخش چند باره، چشم را می زند.

همچنین باید این ایراد را به قسمتهای ابتدایی مسابقه وارد دانست که با تعبیه آیتمهای بشدت دشوار و موانع طاقت فرسا، عملاً فرصت تداوم و پایندگی سوسپانس نزد بیننده را با شکست های پی در پی و زودهنگام شرکت کنندگان زائل کرده اند. به این معنی که در تایم کوتاه هر بار رقابت، هنوز ثانیه ای از آغاز حضور یک شرکت کننده نگذشته که به علت سختی آیتمها، بلافاصله در استخر آب سقوط می کند و لذت هیجان و همدلی با او، عموماً ناقص می ماند. این شیوه طراحی بخش های مسابقه هرچند بر سرعت ریتم افزوده، اما ناخواسته فرصت رخ نمایی شرکت کننده را مخدوش کرده است. بویژه آنکه گزاره «معرفی» برای بازیکنان ناکام، با انگیزه تسریع مسابقه حذف شده است و دوربین در نزدیک شدن به تک تک شرکت کنندگان و بازنمایی حال و هوا و روحیات هریک، معذوریتهایی دارد. معذوریتی که متأسفانه در شکل گیری احساس مشترک پیروزی یا ناکامی با رقابت دهنده، اثر منفی دارد.

چند نکته درباره مجریان

یوسف تیموری و ایمان قیاسی در همین قسمتهای پخش شده درست با هم چفت و هماهنگ شده اند. تعامل غیر مخربی دارند و مکمل یکدیگرند. پیاده سازی الگوی رفتاری جدی و شوخ  هم روی این دو جواب مساعد داده است.

توانایی تیموری در تشخیص سریع تشابه چهره ها که قیافه یک شرکت کننده را شبیه به جوانی هوشنگ ابتهاج توصیف می کند و دیگری را ترکیبی از استالین و بهنام بانی تجسم می کند، در راستای شوخی های نوآورانه او تکراری نمی شود و چه خوب که در بستری محترمانه مطرح می شوند! او می تواند در دل یک مسابقه عبوس پر استرس، کوادکوپتر را حشره ای بزرگ بداند و بترسد مبادا بخواهد آنها را بگزد و برای دفع آسیبش مثل قدیمی ها وِرد «سیر و سرکه» بخواند! کنشمندی طنازانه ای که سردی و سختی فضا را تعدیل می کند.

هرچند او طرح ریزی مشخص و تعریف خاصی برای شوخی هایش ندارد، اما در همین حد هم کافی بوده تا در فضای مجازی، شیطنت های او در این مسابقه با تیترهایی چون «یوسف تیموری بد اخلاق می‌شود!» یا «تیموری وسط یک برنامه موهای مجری را زد!» ویو بخورد و وایرال شود!

از سوی دیگر، قیاسی که در غیبت اخیر احسان علیخانی، به عنوان مجری فرعی او در «عصر جدید» به بیننده معرفی شده، ولو اینکه در موقعیتی مشابه محمد حسین میثاقی جاگرفته، اما از انبوه واکنش های منفی و امواج دافعه دار، شبیه آنچه مجری «فوتبال برتر» گرفتارش شده، مصون مانده است. او تلاش می کند اسیر شوخی هایِ گاه دست چندم تیموری نشود و وقار لازم برای مجری مستر را حفظ کند.

ضمن اینکه برخی کات های به موقع در شوخی هایی که خیلی نمی گیرند، مثل برعکس پوشیدن کت توسط تیموری در قسمت اول یا درگیری فیزیکی نمایشی تیموری با او، این وقار را تضمین و تثبیت کرده است.

نوشته سنگینی تحمل‌ناپذیر آیتم‌های استقامتی، با چاشنی خنده! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این مسابقه برگرفته از نمونه‌های خارجی و موفق جهانی است که نیرو، سرعت عمل و استقامت شرکت‌کنندگان از نکات اصلی و مهم آن محسوب می‌شود چراکه آن‌ها با چنین شاخصه‌هایی باید برای حضور در مسابقه با یکدیگر رقابت کنند.

مسابقه بزرگ «قهرمان» به تهیه‌کنندگی محمدحسین سعادتی و کارگردانی محمد پیوندی به زودی فراخوان خود را منتشر می‌کند تا میزبان شرکت‌کنندگان اولین فصل از مسابقات باشند.

«قهرمان» پس از انتشار فراخوان خود وارد مرحله راستی آزمایی می‌شود و پس از آن‌ با ۴۰۰ نفر به صورت رسمی اولین مرحله این مسابقه را آغاز می‌کند.

جزییات دیگر پروژه جدید شبکه سه به زودی اعلام خواهد شد.

نوشته «قهرمان» پروژه بین‌المللی تلویزیون می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فرهادی گفت: «دوسر برد، دوسر باخت» چیزی بود که در یک کارگاه دیدم. من در مورد آن با هنرجو صحبت کردم، اما خیلی بعد فیلم «قهرمان» را ساختم. این را نمی‌توان به‌عنوان راهی برای سرقت ادبی در نظر گرفت. در واقع، آنچه در «قهرمان»  وجود دارد، چیزی کاملاً متفاوت است. کاری که ما انجام می‌دهیم ساختن فیلم‌های داستانی است و کاری که من در «قهرمان» انجام دادم به ماجرای فیلمی که در کارگاه آموزشی دیدم و به آن اشاره کردم مربوط نمی‌شود.

کارگردان «درباره الی» ادامه داد: وقتی یک رویداد و یا اتفاقی رخ می‌دهد و مطبوعات و رسانه‌ها هم آن را پوشش می‌دهند، پس به اطلاع همه جامعه می‌رسد و آن زمان است که هرکسی می‌تواند هر کاری دوست دارد با آن رویداد انجام دهد و به هر شکلی به آن بپردازد. در واقع می‌توان درباره هر رویدادی به این شکل، داستانی نوشت یا فیلمی ساخت بدون اینکه کپیِ کار دیگری باشد.

فرهادی گفت: این پرونده توسط مراجع قانونی در ایران در حال بررسی است. یک هیئت منصفه برای قضاوت در مورد پرونده وجود دارند و قاضی در حکم خود گفت که این دو داستان متفاوت بودند.

فرهادی در پایان با اشاره به اینکه از این وضعیت ناراحت اما همچنان بی‌گناه است، بیان کرد: فیلم من بر اساس مستند «دوسر برد، دوسر باخت» نبود. من فکر می‌کنم موضوع بدون شک روشن خواهد شد و متأسفم که این ماجرا احساس ناخوشایندی را برای مخاطبان ایجاد کرده است. به‌هرحال امیدوارم این اطلاعات اشتباهی که در این مورد نوشته شده اصلاح شود.

نوشته نخستین توضیحات اصغر فرهادی درباره سرقت ادبی فیلم «قهرمان» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

کاوه راد وکیل فرهادی در صفحه اینستاگرامش نوشت که بازپرس پرونده با خواسته سهیم شدن مسیح زاده در سود فیلم مخالفت کرده بود و حکم قاضی فقط بخشی از پرونده است.

الکساندر ماله-گی تهیه‌کننده و مدیر پخش جهانی «قهرمان» در بیانیه رسمی گفت: بسیاری از جراید ایرانی به این نتیجه رسیده‌اند که حق با اصغر فرهادی است. من با وکیل فرهادی در ایران صحبت کردم و او گفت که رسانه‌های ایرانی خبرهای دروغ درباره ما پخش می‌کنند. ما مطمئنیم که دادگاه ادعای خانم مسیح زاده را رد خواهد کرد. مسیح‌زاده نمی‌تواند انحصاری در بیت‌المال داشته باشد.

البته اصغر فرهادی اذعان داشته است که داستان مستند «دو سر برد، دو سر باخت» شبیه به منبعی است که او الهام گرفته است؛ اما فرهادی خود دست به تحقیق پیرامون آن مرد زندانی زده است.

مسیح‌زاده در مصاحبه‌ای با هالیوود ریپورتر گفت که او داستان اورجینالی درباره زندانی تازه آزاد شده‌ای در شیراز را پیدا کرده است و این داستان را رسانه‌ها پوشش ندادند.

نوشته واکنش رسانه‌های هالیوود به پرونده فرهادی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«ماشین من را بران» شاید یکی از شگفتی های امسال برای دیگران باشد. این اثر نامزد دریافت چهار اسکار شد. اما ما درباره این فیلم نیز پیش بینی کرده بودیم که در اسکار خواهد درخشید. (اینجا بخوانید)

بهترین فیلم:

«بلفاست» (Belfast) ، «کودا» (Coda) ، «تل‌ماسه» (Dune) ، «پادشاه ریچارد» (King Richard) و «قدرت سگ» (The Power of the Dog) ، «لیکوریش پیتزا»  (licorice pizza)، «بالا را نگاه نکن» (Don’t Look Up) ، «داستان وست ساید» (West Side Story) ، «کوچه کابوس» Nightmare Alley ، «ماشین من را بران» (Drive My Car)

بهترین کارگردان:

کنت برانا برای «بلفاست»، جین کمپیون برای «قدرت سگ»، استیون اسپیلبرگ برای «داستان وست ساید» ، کیوسوکه هاماگاچی برای «ماشین من را بران» و پال توماس اندرسون برای «لیکوریش پیتزا»

بهترین بازیگر مرد:

بندیکت کامبربچ در «قدرت سگ» ، دنزل واشنگتن در «تراژدی مکبث» (The Tragedy of Macbeth) ، ویل اسمیت در «شاه ریچارد» ، خاویر باردم در «ریکاردو باردم» (Being the ricardos) ، اندرو گارفیلد در «تیک تیک … بوم»

بهترین بازیگر زن:

جسیکا چستین در «چشمان تمی فی» (The Eyes of Tammy Faye) ، اولیویا کلمن در «دختر گمشده» (The Lost Daughter) ، نیکل کیدمن در «ریکاردو بودن» (Being the Ricardos) ، پنلوپه کروز در «مادر موازی» (Prallel mothers) ، کریستن استوارت در «اسپنسر» (Spencer)

بهترین بازیگر مکمل مرد:

جیمی دورنان در «بلفاست» ، کیران هایندز در «بلفاست» ، تروی کوتسار در «کودا» ، کودی اسمیت مک‌فی در «قدرت سگ» ، جی کی سیمونز «ریکاردو بودن» و جسی پلمنز «قدرت سگ»

بهترین بازیگر مکمل زن:

جودی دنچ در «بلفاست»، آریانا دیبوز در «داستان وست ساید»، کریستن دانست در «قدرت سگ»، آنجانو الیس در «پادشاه ریچارد» ، جس باکلی «دختر گمشده»

بهترین فیلمنامه اورجینال:

پل توماس اندرسون برای «لیکوریش پیتزا» ، کنت برانا برای «بلفاست» ، زک بیلین برای «پادشاه ریچارد» ، آدام مک‌کی برای «بالا را نگاه نکن» و ازکیل وات برای «بدترین آدم در دنیا»

بهترین فیلمنامه اقتباسی:

جین کمپیون برای «قدرت سگ» ، مگی جلینهال برای «دختر گمشده» ، سیان هدر برای «کودا» ، رایوسکس هاماگوچی «ماشین من را بران» و دنی ویلینو، اریک راث برای «تلماسه»

بهترین فیلمبرداری:

برنو دلبونل «تراژدی مکبث» ، گریگ فریزر «تلماسه» ، آری وگنر «قدرت سگ» ، یانوش کامینسکی «داستان وست ساید» ، دن لاستسین «کوچه کابوس»

بهترین طراحی صحنه:

گرنت میجر «قدرت سگ» ، تامارا دورل «کوچه کابوس» ، استفان دکانت «تراژدی مکبث» ، پاتریس ورمت «تلماسه» ، ادم استاکهازن «داستان وست ساید»

بهترین تدوین:

هنک کراون «بالا را نگاه نکن» ، پاملا مارتین «پادشاه ریچارد» ، ماریون کیرستین «تیک تیک بوم» ، پیتر شیبرس «قدرت سگ» ، جو واکر «تلماسه»

بهترین صداگذاری:

دنیز یارد «بلفاست» ، مک روث «تلماسه» ، سایمون هینز «زمانی برای مردن نیست» ، ریچارد فلین «قدرت سگ» ، تاد ای میتلند «داستان وست ساید»

بهترین گریم و مدل مو:

«آمدن به آمریکا» (Coming 2 America) ، «کروئلا»  ، «تلماسه»  ، «چشمان تمی فی»  ، «خاندان گوچی»

بهترین طراحی لباس:

جنی بیون «کروئلا» ، لوئیس سکوییرا «کوچه کابوس» ، پال تازول «داستان وست ساید» ، جکلین وست «تلماسه» ، ماسیکو سانتینی پارینی «کراینو»

بهترین جلوه‌های ویژه:

پال لمبرت «تلماسه» ، کلی پورت «مرد عنکبوتی: راهی به خانه نیست» ، چارلی نوبل «زمانی برای مردن نیست» ، «مرد آزاد» ، «شانگچی»

بهترین انیمیشن کوتاه:

Affairs of the Art , Bestia , Boxballet , Robin Robin , The Windshield Wiper

بهترین فیلم کوتاه لایو اکشن:

Ala Kachuu – Take and Run , The Dress , The Long Goodbye , On My Mind , Please Hold

بهترین انیمیشن:

«انکانتو» (Encanto) ، «لوکا» (Luca) ، «گریز» (Flee) ، «رایا و آخرین اژدها» (Raya and the Last Dragon)  و «میچل‌ها ضد ماشین‌ها» (The Mitchells vs the Machines)

بهترین فیلم غیر انگلیسی زبان:

«ماشین من را بران» ، «فرار» ، «بدترین آدم در دنیا» (The Worst Person in the World) ، «دست خدا» (The Hand of God) ، «لولونا: یَک در کلاس» (Lunana: A Yak in the Classroom)

بهترین موزیک متن:

نیکولاس برتیل «بالا را نگاه نکن» ، جانی گرینوود «قدرت سگ» ، آلبرتو ایگلساس «مادران موازی» ، جرمین فرنکو «انکانتو» و هانس زیمر «تل ماسه»

بهترین آهنگ:

“Be Alive” (“King Richard”), Beyoncé Knowles-Carter, Dixson

“Dos Oruguitas” (“Encanto”), Lin-Manuel Miranda

“Down to Joy” (“Belfast”), Van Morrison

“No Time to Die” (“No Time to Die”), Billie Eilish, Finneas O’Connell

”Somehow You Do” (“Four Good Days”), Diane Warren

بهترین مستند کوتاه:

Audible , Lead Me Home , The Queen of Basketball , Three Songs for Benazir , When We Were Bullies

بهترین مستند:

Ascension , Attica , Flee , Summer of Soul (…Or, When The Revolution Could Not Be Televised) , Writing With Fire

نوشته فرهادی نامزد اسکار نشد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«ماشین من را بران» داستان یک بازیگر و کارگردان تئاتر (کافوکو) و همسرش (آتو) که نویسنده نمایش نامه‌های او است را نقل می‌کند. کافوکو روزی به خانه می‌آید و شاهد خیانت همسرش می‌شود. او بدون ایجاد صدایی، خانه را ترک می‌کند. کافوکو مردد است که درباره دانش خود از خیانت با زنش صحبت کند. اما ناگهان آتو می‌میرد و رازش را به گور می‌برد. دو سال بعد او در جشنواره تئاتر در هیروشیما مشغول به فعالیت می‌شود. استفاده از شوفر در سطح شهر از قوانین این جشنواره است. راننده او یک دخترک سیگاری بدعنق خواهد بود. شکل‌گیری رابطه دراماتیک بین این دو نفر ادامه داستان فیلم است.

در این اوضاع آن مردی که با همسر او بود، سر از این جشنواره در می‌آورد. کافوکو اطلاعش از خیانت را بروز نمی‌دهد؛ پس از شکل‌گیری رفاقت میان این دو، آن مرد به کافوکو می‌گوید: من فکر کنم آشناییمان با آتو سبب رفاقت میان ما شده است. کافوکو از این رفاقت استفاده کرده تا با همسرش بیشتر آشنا شود.

دو دلیل برای محبوبیت این فیلم در فصل جوایز وجود دارد. اولاً مردان ژاپنی در تاریخ افرادی بسیار غیرتی هستند. بی‌غیرتی اروپایی این مرد، بسیار مورد ستایش جوامع اروپایی و لیبرالی است. از طرف دیگر مظلومیت زنان ژاپنی چند سالی است که مورد توجه چپگرایان قرار گرفته است. آنان معتقدند که قربانیان #می_تو (#metoo) زیادی در کشور ژاپن وجود دارد. دلیل دوم رفاقت میان آن دو مرد است؛ رابطه فرانسوی کافوکو با عشق پنهانی همسرش از دیگر دلایل اسکاری بودن این فیلم محسوب می‌شود. وجود چنین مردی در جامعه مردسالار ژاپن مطمئناً ستایش لیبرال‌ها را به همراه خواهد داشت.

«بدترین آدم دنیا» درباره زنی بی بند و بار است که قادر به تصمیم‌گیری برای انتخاب مرد زندگی‌اش نیست. یا بهتر است بگوییم او نمی‌خواهد که با یک مرد زندگی را سپری کند. این ابر فمینیست به‌مانند نمونه‌های زن فمینیست هالیوود نیست. نه تنها از کرده‌هایش پشیمان نیست و در آخر فیلم سرش به سنگ نمی‌خورد، بلکه یک فمینیست افراطی‌تر می‌شود. نیاز به توضیح نیست که چرا این فیلم محبوب هالیوودی‌ها است. برچسب «ابر فمینیست» تضمین‌کننده موفقیت در فصل جوایز است.

«فرار» انیمیشن مستند درباره مهاجران افغانستانی در دانمارک است. داستان حول کاراکتر امین می‌گذرد. او نه‌تنها از ترس جنگ در افغانستان بلکه به‌خاطر همجنس‌باز بودن تصمیم به فرار به اروپا را گرفت. ادراک اروپایی‌ها از معضلاتی که همجنس‌بازان مسلمان با آنها دست‌وپنجه نرم می‌کنند سبب مسرت امین بوده است. امین مردی پر از بحران‌های هویتی است. رابطه داشتن با افراد اطرافش، اعتماد به انسان‌ها و ازاین‌قبیل احساسات برای امین بسیار سخت بوده است. در مورد این فیلم نیز شاید نیازی نباشد که مفصلاً درباره محبوبیتش سخن بگوییم. نمایش یک مسلمان همجنس‌باز با بحران هویت و اگزیستانسیالیسم یکی از فرمول‌های جایزه گرفتن از دستان هالیوود  است.

«دست خدا» اشاره به گلی که مارادونا با دست زد دارد. داستان درباره یک جوان ایتالیایی و خانواده بی‌بند و بارش در شهر ساحلی ناپولی است. به سبک آثار فلینی، کارگردان به‌نوعی نوجوانی خویش را بازسازی کرده است.

آکادمی علوم و هنرهای فیلمسازی آمریکا سیاست‌های جالبی را از سال ۲۰۲۴ به بعد رونمایی خواهد کرد. اجبار حضور همجنس‌بازان، بدون جنسیت‌ها، غیر سفیدپوستان و حضور پررنگ زنان در پشت و جلوی دوربین مفاد این قوانین خواهد بود. این سیاست‌ها به‌اصطلاح به‌صورت نرم چند سال است که اعمال می‌شوند. کاهش چشمگیر کیفیت فیلم‌ها در چند سال اخیر، نشانگر این قبیل اقدامات بوده است. پیروزی «مهتاب» (Moonlight) در مراسم اسکار از پیاده‌سازی این سیاست‌ها بوده است.

طبق آخرین رصد‌های وبسایت معتبر گلددربی، «قهرمان» اصغر فرهادی برای رسیدن به اسکار باید از پس «ماشین من را بران» و «بدترین آدم دنیا» برآید. فیلم‌هایی که در جدول شانس‌ها به ترتیب رتبه‌های اول و دوم را در اختیار گرفته‌اند. با این حال نمی‌توان تصور کرد رقابت برای کسب جایزه به پایان رسیده. یادمان باشد «فروشنده» فیلم قبلی اصغر فرهادی، تا چند هفته قبل از مراسم اسکار شانس دوم را در سایت گلد دربی داشت. دانلد ترامپ رئیس‌جمهور وقت آمریکا با اعمال سیاست ممانعت از ورود اتباع برخی از کشورهای مسلمان به آمریکا، سبب مقابله‌به‌مثل تیم فرهادی با ترامپ شد. فرهادی طی اقدامی هوشمندانه اسکار را تحریم کرد. به‌مجرد اعمال این تاکتیک، «فروشنده» شانس اصلی اسکار شد و در نهایت جایزه اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان را به خانه برد. اعضای آکادمی اسکار صرفاً برای دهان کجی به ترامپ و هوادارانش فیلم فرهادی را برگزیدند؛ در آن سال فیلم «تونی اردمن» (Toni Erdmann) جوایز را درو کرده بود و تا قبل از این اتفاق شانس اصلی بود. حالا فرهادی تلاش می‌کند تا با نامه‌ای که مدتی قبل منتشر کرد، شرایط را برای کسب جایزه فراهم کند اما این بار کار به سادگی دوره قبل نیست.

نوشته شانس فرهادی برای اسکار سوم چقدر است؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مشکلی که می‌توان به شخصیت جامعه در فیلم وارد کرد این است که ما جامعۀ مصرفی رسانه‌ای را شاهد نیستیم. افراد یا نسبت به رحیم شکاک هستند یا همراه‌اند با رحیم. یا تأثیرپذیرند از بهرام یا می‌خواهند مشکل رحیم را با او حل کنند. به نظر می‌رسد این مشکل به دلیل این رخ داده که رسانه در داستان جای نگرفته و مثل یک ضدقهرمان کنش ندارد. بلکه نکته‌هایی که آقای نویسنده کارگردان در مورد ضرر رسانه‌های به جامعه خواسته بیان کند کاملاً سطحی و در حد میان‌برنامه‌های هشدارآمیز سواد رسانه‌ای که از تلویزیون پخش شده گشته. مانند اینکه گوشی‌های هوشمند باید به اندازه در دست بچه‌ها باشد یا وقت شام خانواده دور هم جمع باشند و تلفن همراه در سفره همراه کسی نباشد.

اما آیا نمونۀ دیگری هم از تأثیرات رسانه بر جامعه هست که بتوانیم آن را با فیلم فرهادی مقایسه کنیم؟ فیلم «دختر گم‌شده» (Gone Girl) ساختۀ دیوید فینچر محصول سال ۲۰۱۴ حاکمیت و تسلط رسانه‌های جمعی بر افکارعمومی را نشان می‌دهد. این فیلم داستان جامعه‌ای است که بدون اندیشه با اخبار رسانه‌های جمعی هم آهنگ می‌شود و نسبت به شخصیت‌های فیلم واکنش نشان می‌دهند. در دختر گم شده اخبار رسانه‌ها می‌تواند یک بی‌گناه را گناهکار کند و گناهکاری را قهرمان جامعه نشان دهد. شخصیت قربانی فیلم تنها وقتی امکان تغییر نقش از متهم به بی‌گناه را دارد که از حالت انفعال خارج شده و فعالانه با رسانه‌ها مواجه شود. فینچر به‌خوبی تأثیر رسانه در سطحی کردن مخاطبان را دراماتیزه کرده است. شخصیت‌های اصلی او منفعل نیستند. برای نجات خودشان تلاش می‌کنند و همین کشمکش جذابیت فیلم را بیشتر می‌کند.

هرچقدر شخصیت اصلی فیلم فینچر فعالانه با رسانه برخورد می‌کند رحیم منفعل است. رحیم گرفتار در گرداب مشکلاتی است که ما نمی‌دانیم از کجا آمده، علت مشکل او با همسرش و خانوادۀ همسرش چه بوده.

این شخصیت نداشتن جامعه در فیلم حتی به جزئیاتی مانند هنر و موسیقی هم در فیلم رسیده. چرا در پرتنش‌ترین موقعیت مکانی فیلم موسیقی سنتی و صدای استاد شجریان حضور مستمر دارد؟ چرا حس منفی مغازۀ بهرام همنشین موسیقی سنتی شده؟

شاید اگر استاندارد ۱۲۰ دقیقه نبود و سکانس‌های کش‌داری مثل سکانس پایانی و سکانس گلریزان حذف می‌شد و کمی جامعه نقش بیشتری در فیلم داشت قهرمان فیلم این‌چنین بلاتکلیف و خسته نبود و شاید اگر فرزند او لکنت نداشت اثر پسر در فیلم کمتر از این هم می‌شد.

* کارشناس رسانه

نوشته ضد قهرمان اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی درباره فضای شهری شیراز در فیلم افزود: من خود اهل شیراز هستم. اما شیراز واقعی را در فیلم نمی‌بینم و فکر می‌کنم این اتفاق می‌توانست در زرقان هم اتفاق بیفتد. این شهر جمعیتی بالغ بر دو میلیون نفر دارد درحالی‌که فرهادی یک روستای صد نفره را از شیراز به تصویر می‌کشد. شیراز یک جامعه منقبض نیست که بگوییم همه آدم‌هایش این‌گونه هستند چرا که جامعه‌ای منبسط بوده و دامنه گویش‌ها و لهجه‌هایش متنوع است. حتی موقعیت اجتماعی آدم‌ها در این شهر با آنچه که در فیلم فرهادی می‌بینیم نیز متفاوت است.

در «قهرمان» نامزد امیر جدیدی را می‌بینیم که در خیابان صد دستگاه بوده و خانه خواهر او در کفترک است. این مکان‌ها به لحاظ فرهنگی از تضادهای بسیاری نسبت به هم برخوردارند درصورتی‌که فرهادی در این فیلم همه شهر را با یک فرهنگ ایستا در نظر گرفته بود.

زیورعالم ادامه داد: در «قهرمان» همه آدم‌ها از طبقه متوسط شهر تهران هستند این در حالی است که در فیلم‌های فرهادی به جز دو فیلم نخست، خبری از طبقه فرودست نیست. من منطقه کفترک را می‌شناسم. زمانی که وارد شهری می‌شوید با یکسری ویژگی‌های فرهنگی آن منطقه از جمله گویش مردم آن خطه که نوعی ارزش پیشین آن منطقه است، روبه‌رو می‌شوید.

این منتقد سینما دربارهٔ اصول کارگردانی فرهادی خاطرنشان کرد: این کارگردان در ۲۰ سال گذشته با فیلم‌هایش ثابت کرد که در قالب هایپر رئالیستی فیلم می‌سازد و این نکته در فیلم آخر این کارگردان نیز نمود دارد. در «قهرمان» ، کارگردان شیرازی را به تصویر می‌کشد که برای من به‌عنوان یک شیرازی عینی، ملموس و واقعی نیست و این اصرار فرهادی برای عینی نشان‌دادن فضا اصلاً باورپذیر نیست چرا که او بر چیزی پافشاری می‌کند که وجود ندارد.

به نظر من اگر این کارگردان مارول می‌ساخت نگاه ما این‌گونه نبود و در انتظار ابرقهرمانی بودیم که آتش از دهانش بیرون می‌آید. قطعاً هر سبکی قاعده خودش را دارد اما زمانی که فرهادی بر قواعد رئالیستی تاکید دارد ملزم به رعایت آن است درحالی‌که سبک او اصلاً رئالیستی نبوده و ساختگی به نظر می‌رسد در واقع این ادعا الصاقی و منگنه شده از سوی خود فرهادی است.

وی درباره جایگاه قهرمان در کارنامه فرهادی گفت: اساساً این کارگردان یک فرمول ساده جهانی و امروزی دارد که در آن شخصیت در یک موقعیت اخلاقی قرار گرفته و باید انتخاب کند آن هم به‌گونه‌ای که هرکدام را انتخاب کنید یک تراژدی است. «قهرمان» فلسفه ژان پل سارتر را در پیش گرفته است همانند زمانی که جنگ است و پسری بر سر دوراهی قرار می‌گیرد که اگر پیش مادرش بماند فکر جنگ است، و وقتی توی جنگ است فکرش پیش مادرش است بنابراین هرکدام را که انتخاب کنید دچار ضرر می‌شوید. فرهادی نیز در فیلم‌های خود از این شیوه استفاده می‌کند.

وی ادامه داد: کسی که این فرمول را مورداستفاده قرار می‌دهد در واقع یک زن است و زن‌ها هستند که آن موقعیت را خلق می‌کنند. به طور مثال در فیلم «قهرمان» یک خانمی می‌آید و کیف را با خودش می‌برد و نشانی از خودش به جا نمی‌گذارد دردسر می‌سازد همان گونه که در «فروشنده» هم دیدیم خانمی بدون اینکه سؤال کند که چه کسی هست منجر به فاجعه می‌شود. این روند در «درباره الی» نیز تکرار می‌شود در واقع فرهادی همین فرمول را در همه فیلم‌هایش دنبال کرده است و تا جایی پیش می‌رود که قبل از دیدن فیلم‌هایش می‌دانیم که کارگردان می‌خواهد چه بگوید.

زیورعالم عنوان کرد: اصغر فرهادی در ساخت فیلم‌هایش همانند وودی آلن هم عمل نمی‌کند چرا که وودی آلن فیلم‌هایش تکراری است اما مدام سؤال‌ها را تغییر داده و فیلم در فضایی فلسفی قرار می‌گیرد. اما فرهادی این‌گونه نبوده و فیلم‌هایش بیشتر مهندسی شده است.

وی اظهار داشت: متأسفانه کارگردان در فیلم «قهرمان» شیراز را در حد میدان کفترک نشان داده است درحالی‌که شیراز شهری دومیلیون‌نفری با اقوام مختلف است. در این فیلم فرمانداری را در حد یک دهداری به نمایش گذاشته است. این عینیت بخشیدن نیست. شیراز شهر پول‌داری است اما در سکانسی که برای جمع‌کردن ۱۲۰ میلیون تومان گلریزان می‌کنند تنها ۳۰ میلیون جمع می‌شود، مگر می‌شود؟ به‌طورکلی موضوعیت فیلم غیرواقعی است و گویی فرهادی با قوانین کار در ایران هم آشنایی ندارد. همچنین نحوه ورود شخصیت برای کار، ملموس و قابل‌باور نیست. در واقع واقعی نبوده و تخیلی به نظر می‌رسد چرا که رفتارهای شخصیت رحیم، اخلاقی نیست و از آی‌کیو پایینی نیز برخوردار است. قطعاً اگر این فیلم را کیمیایی ساخته بود بنده این نظر را نداشتم چرا که کیمیایی می‌خواهد دنیای خیالی خودش را بسازد. در دنیای واقعی، آدم‌ها همانند فیلم‌های کیمیایی حرف نمی‌زنند. چرا که برگرفته از جهان خود کیمیایی و به امضای او است اما فرهادی امضایش این است که همه چیز برای من واقعی است. زمانی که واقعی‌اش می‌کنی باید مستندگونه مثل فیلم‌های برسون باشد. برسون در «جیب بر» به بازیگر گفته بود وقتی می‌خواهی جیب بزنی باید نفس را در سینه کنید.

این منتقد سینما ادامه داد: فرهادی با این فرمون موفق نخواهد بود. این کارگردان محصولِ رسانه است چرا که رسانه می‌تواند آن را بالا ببرد و برای آن گیشه می‌آورد. این در حالی است که باتوجه‌به شرایط کرونا فیلم مورد استقبال خوبی از جانب رسانه قرار نگرفته و در طی یک هفته «گشت ارشاد» رکورد فروش را زده است. فرهادی به‌واسطه رسانه اسکار می‌گیرد و اگر این فضا را از آن بگیرند به هیچ چیزی نخواهد رسید.

نوشته «قهرمان» در گیشه موفق نبود/ رسانه، فرهادی را بزرگ کرد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود: فضای فیلم «قهرمان» ساکن و در خدمت نکته و حرفی است که فیلمساز می‌زند. در واقع مهندسی ساختاری این فیلم سویه متفاوت‌تری دارد اما این تفاوت به این منزله نیست که این اثر از بقیه آثار فرهادی کمتر است.

یاری ادامه داد: «قهرمان» داستان اضمحلال یک آدم در جامعه‌ای است که همه به‌نوعی درگیر خودشان و حفظ آبرویشان هستند. در واقع داستانِ قلیان‌های درونی انسانی است که درگیر مسائل مختلف است.

وی اظهار داشت: ساختار و کارگردانی آخرین اثر فرهادی به‌گونه‌ای است که ما نمی‌توانیم بگوییم کارگردان در فیلم هشتم، نهم خود رسیده است و اساساً به قابلیت‌های او شک کرده و فیلم را ضعیف قلمداد کنیم.

این منتقد سینما عنوان کرد: ساختار «قهرمان» به‌گونه‌ای است که باید بر اساسِ قصه‌ای که از دل آن بیرون می‌آید به جلو حرکت کرد و به این نکته توجه داشت که هر قصه‌ای ساختار و پلان خاصی را می‌طلبد. اینکه یک پلانی را بگیری که مغایرت با وضعیت و فضای ساکنِ فیلم باشد طبعاً با فیلمنامه‌ای که کُنه و بُنِ آن بر اساس ساکن ماندن وضعیت‌ها و گره‌های داستانی است جور در نمی‌آید و تأثیری در منقلب کردن مخاطب ندارد. در «قهرمان» هم این اتفاق افتاده و به اعتقاد من ساختار فیلم از شروع تا پایان بدون مشکل است.

اینکه ما در ثانیه بمبی را منفجر کنیم و بیننده را میخکوب کنیم و یا اینکه یک پلانی را بگیریم و بخواهیم در فضایی ساکن که به نظر توقع اتفاقی را نداریم، بیننده را در توی سینما میخکوب کنیم تا بغض کرده و منقلب شود، هنر فیلمساز است چرا که با یک نگاه یا یک اینسرت فضای فیلم تغییر می‌کند.

وی ادامه داد: محبوبیت فرهادی به‌واسطه حضور در اسکار و تعریف و تمجید منتقدین نیست و چه‌بسا که اول فیلم‌هایش در ایران نمایش‌داده‌شده است و حتی «درباره الی» و «چهارشنبه‌سوری» هم پیش از هر اتفاقی نمایش داده شد.

همهٔ این موفقیت‌ها نشانه این است که فرهادی با ابزار، دوربین و بازی ای که از بازیگرانش می‌گیرد، به‌خودی‌خود استاد است. در «قهرمان» هم این اتفاق به‌خوبی افتاده و حتی بازی خوب امیر جدیدی درجه یک بوده است.

یاری درباره تصویری که از فضای شهری شیراز در «قهرمان» نشان داده شد گفت: شیرازی‌ها طبیعتاً خلق و خویی دارند که فرهادی بر اساس جغرافیا و منش مردمان آن منطقه و ناحیه؛ چیدمان رفتاری شخصیت‌های خود را در نظر گرفته است. باید به این نکته توجه داشت که فرهادی فضاهایی را خلق کرده که در خدمت خلقِ داستان و وضعیت و موضوع شخصیت است و طبعاً نیازی به فضاهایی توریستی شهر نبوده است.

وی یادآور شد: فرهادی همیشه بهترین بازی‌ها را از بازیگرانش گرفته است.

سینمای ایران مدیون مهرجویی، کیارستمی، تقوایی، کیمیایی، علی حاتمی و همین‌طور امثال فرهادی‌هاست. چرا که امثال فرهادی در شناساندن سینمای ایران نقش به سزایی داشته‌اند. من نمی‌دانم بعضی آدم‌ها در فیلم او به دنبالِ چه چیزی می‌گردند.

این برخورد با فیلمسازان شاخصِ این مملکت برخوردِ خیلی بدی است که برای امثال داریوش مهرجویی داشته‌اند.

ما عادت داریم برای آدم‌ها هورا بکشیم و باد کنیم و یک‌دفعه دلمان می‌خواهد آنها را بر زمین بکوبیم چرا که ما در ابتدا با بغض‌هایمان زندگی می‌کنیم و با غیظ‌ها و نفرت‌هایمان بیشتر زندگی می‌کنیم.

خوشحال می‌شویم آدمی را که برایش کف زده‌ایم و بکوبیم زمین و بگوییم آخ جان!

این حکایت تاریخی ماست و برای امروز و دیروز هم نیست. همان آدم‌هایی که می‌گفتند امیرکبیر خوب است آن موقع کجا بودند؟

یاری در پایان عنوان کرد: رفتار برخی افراد مثل این است که بگوییم آن هزار نفری که در کن دست زده‌اند یا سالن‌های دیگر، حتماً پول گرفته‌اند و دست زده‌اند!

ما برای اینکه بخواهیم حرفمان رو به کرسی بنشانیم به دنبال پرونده‌سازی علیه آدم‌ها هستیم و به همین علت بخش فرهنگی ما آسیب می‌بیند و هیچ‌کس نگران اون اتفاقاتی نیست که کرکره‌های سالن سینما یکی‌یکی پایین می‌آید، سالن‌های تئاترش بسته می‌شود و کیوسک‌های روزنامه‌فروشی به‌جای اینکه مجله بفروشند پفک و چیپس می‌فروشند. این‌ها مشکلاتی هست که خودمان ایجاد می‌کنیم و نمی‌دانیم دلایلش در همین چیزها است.

نوشته «قهرمان» اثری هنری است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود: فضای فیلم به نحوی است که ارجاعی به فضای اجتماعی و فرهنگی حاکم بر ایران نداشته و حال و هوا، رنگ و روی فیلم «قهرمان» به‌شدت کهنه است و حس تماشای یک تله‌فیلم مربوط به دو دهه قبل را القا می‌کند.

فهیم درباره تفاوت «قهرمان» در کارگردانی و فیلمنامه نسبت به دیگر آثار فرهادی خاطرنشان کرد: «قهرمان» تا حدی تکرار همان مضمونی است که در «جدایی نادر از سیمین»، «گذشته»، «همه می‌دانند» و … دیده بودیم و بازهم محور اصلی درام را چالش‌های افراد با دروغ و پنهان‌کاری تشکیل می‌دهد. عملاً حرف جدیدی در این فیلم نسبت به آثار قبلی فرهادی وجود ندارد و گویی خودش را تکرار کرده است. تنها نکته جدید در این فیلم، نقد شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی است که بیان آن هم از جامعه عقب‌تر است و به مشکلی پرداخته که سال‌هاست کارشناسان نسبت به آن هشدار می‌دهند. ضمن اینکه فیلمنامه کار، انسجام کافی و لازم را ندارد. خارج کردن برخی از سکانس‌ها همانند سکانس افتتاحیه، هیچ آسیبی به کلیت روایت فیلم نمی‌زند. این در حالی است که برخی از سکانس‌ها به‌شدت طولانی و کش‌دار به نظر می‌رسد .

وی ادامه داد: گره‌های فیلم «قهرمان» برخلاف آثار قبلی اصغر فرهادی که برای مخاطب تکان‌دهنده و غافلگیرکننده بود. در این فیلم اعصاب خورد کن و ملال‌آور است. این در حالی است که در کارگردانی نیز شاهد افول عملکرد فرهادی هستیم و حتی جلوه‌ها و جاذبه‌هایی که در آثار قبلی او به‌ویژه «درباره الی» دیده بودیم، در این فیلم دیده نمی‌شود.

این منتقد سینما درباره تأثیر شهرت جهانی کارگردان در مقبولیت آثارش عنوان کرد: قطعاً این شهرت تأثیر بسیار زیادی در مقبولیت اثر دارد. بدون تردید اگر فیلم «قهرمان» توسط کارگردان گمنامی ساخته شده بود، احتمالاً به خیلی از جشنواره‌ها و محافل بین‌المللی راه نمی‌یافت چه برسد به اینکه جایزه هم بگیرد! برند بودن در اسکار اهمیت بیشتری دارد چرا که نام، اعتبار و سابقه یک کارگردان و همچنین شرکت تولیدکننده و پخش‌کننده فیلم، می‌توانند زمینه‌ساز بیشتر دیده‌شدن آن اثر در نزد داوران اسکار شود.

فهیم با اشاره به سطح توقع مخاطب از فیلم‌های فرهادی گفت: زمانی که بخشی از جامعه سینمایی و رسانه‌ای کشور از یک فیلمساز که مثل هر فرد دیگری، ممکن است اشتباهاتی را مرتکب شود و مسیر فعالیتش دچار فراز و نشیب می‌شود، یک «بت» می‌سازند، سطح توقع نیز از وی بالا می‌رود. این اتفاقی است که قبلاً درباره «عباس کیارستمی» نیز رخ‌داده بود. طوری که در یک دوره‌ای به‌ویژه بعد از اهدای جایزه نخل طلای جشنواره کن به او، کمتر منتقدی به خودش اجازه می‌داد از آثار کیارستمی انتقاد کند و افرادی هم که نقدی وارد می‌کردند باید منتظر عواقب کارشان می‌نشستند. اما این بت‌سازی به ضرر آن مرحوم شد و در درازمدت هم منجر به افول خودش شد چرا که از یک زمانی به بعد دیگر منتقدان کمتر آثارش را زیر تیغ نقد قرار دادند که دلیل آن هم انتظارات بالا از او بود و کیفیت آثارش مردم را راضی نمی‌کرد و هر کس فیلمی از کیارستمی را می‌دید، ناخودآگاه می‌گفت «کیارستمی که می‌گویند این است؟» متأسفانه این معضل برای اصغر فرهادی هم به وجود آمده و گروهی تلاش کرده‌اند تا از این کارگردان یک بت بسازند و هر کس از او انتقاد می‌کند را تحت‌فشار قرار می‌دهند و توهین می‌کنند. اما این وضعیت، همان‌طور که توضیح دادم به ضرر خود فرهادی است.

وی ادامه داد: کارگردانی فرهادی در «قهرمان» فاقد بعد زمانی و مکانی است. یعنی غیر از لهجه شیرازی، این فیلم هویت تاریخی و جغرافیایی ندارد. آنچه از شهر شیراز می‌بینیم، غیر از سکانس افتتاحیه که در نقش‌رستم اتفاق می‌افتد، عملاً تفاوتی با کرج، اراک و … ندارد. این درحالی است که شیراز دارای هویت شهری قدرتمندی است که می‌توانست به فیلم «قهرمان» روح و رنگ متفاوت و متمایزی ببخشد. همچنان که یکی از کارکردهای آثار سینمایی، ثبت هویت و شخصیت شهرها و معرفی آنها به مردم جهان است. اما این مهم نیز در فیلم جدید فرهادی مغفول مانده است.

نوشته «قهرمان» اثری تلویزیونی است/ از فرهادی بت نسازید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی درباره تفاوت «قهرمان» با دیگر آثار این کارگردان عنوان کرد: بر خلاف ساختار مهندسی شده و تصنعی «فروشنده» و دیگر فیلم‌های فرهادی، «قهرمان» از ساختار منطقی‌تری برخوردار است. در این فیلم همچون دیگر آثار این کارگردان، شخصیت‌ها خیلی خوب انتخاب شده‌اند.

چرا که گزینش محسن تنابنده و دخترش ما به‌ازای زیادی در جامعهٔ امروز ما دارد.

این منتقد سینما ادامه داد: فکر می‌کنم یک‌سوم انتهایی «قهرمان» نکتهٔ منفی این اثر است چرا که فیلم کسالت‌بار شده و دیدار تصادفی امیر جدیدی با آن خانواده در واقع تیغه‌ای تصنعی از فیلم است.

درهرحال این فیلم تیپیک فرهادی است، اگر شما از دنیای فرهادی خوشتان بیاید آن را می‌پسندید و اگر غیر از این باشد که خیر.

خوشخو با اشاره به کارگردانی فرهادی در «قهرمان» اظهار داشت: خط داستان و پکیجی که برای این فیلم تدارک‌دیده‌شده است قادر به تأثیرگذاری بر روی تماشاگری که داستان را با شوق‌وذوق دنبال می‌کند، نیست. به‌ویژه که تمرکز بیش از حدی که بر روی تصاویر پسرک شده و فرهادی طبق معمول از این ماجرا برای گره‌گشایی فیلمش استفاده می‌کند. به‌هرحال این صحنه‌ها می‌تواند درعین‌حال برای تماشاگر آزاردهنده نیز باشد.

وی درباره به‌تصویرکشیدن فضای شهری شیراز و به متن در آوردن جغرافیای این شهر در «قهرمان» افزود: فرهادی هیچ‌وقت از لوکیشن به‌عنوان یک جاذبه توریستی استفاده نمی‌کند و تاکنون در هـیچ یک از فیلم‌های او این‌گونه نبوده است. برای مثال شمال کشور را هم که نشان می‌دهد تصاویر جنگل را با یک موسیقی پاپ به تصویر نمی‌کشد چرا که لوکیشن صرفاً پس‌زمینه‌ای برای روایت فیلم است. به‌عنوان‌مثال آپارتمان «جدایی نادر از سیمین» فضایی خشک و سرد است و در آن طراحی صحنه چشم نوازی وجود ندارد.

در «قهرمان» هم شیراز به‌عنوان لوکیشن واقعی ماجرا به تصویر کشیده می‌شود. فرهادی فضای بازار شیراز را در خدمت فیلم خود گرفته و ریتم مکانی مغازه‌هایی که کنار هم قرار گرفته‌اند، فضا را سینمایی کرده است و از خلق‌وخوی نرم شیرازی‌ها در این فیلم بهره برده است.

وی درباره تأثیر نام اصغر فرهادی برای اعتباربخشی به فیلم و اقبال عموم آن گفت: از سال ۸۰ تاکنون فرهادی فیلم‌های سبک خود را می‌سازد. دراین‌بین ممکن است که فضای اطرافش عوض شده باشد و شما انتظار داشته باشید فرهادی هم عوض شود اما به‌هرحال این فرهادی، فرهادی واقعی است و خوب و بدش همین است.

یک زمانی فیلم‌هایش همسو با اتفاقات جامعه بوده است. اما فیلم‌هایی که اخیراً می‌سازد ممکن است ترند جامعه نباشد. به‌هرحال او فیلم خود را ساخته ولی انداختن بارِ مسئولیت‌های اجتماعی سیاسی بر روی دوش فرهادی کار اشتباهی است.

خوشخو ادامه داد: فرهادی فیلمساز است و می‌خواهد خوب دیده شود، به‌عنوان هنرمند تشویق شود و یا پول‌دار شود به‌هرحال همه آدم‌ها این‌گونه هستند.

این گرایش‌های نرمال انسانی است که به نظرم نباید خیلی توقع از فرهادی را زیاد کرد چرا که قبلاً توقع از او زیاد شده و حالا در برخورد با او، همه حمله می‌کنند.

فرهادی فیلمسازی است که کارش را خوب انجام داده و فیلمساز خوبی است. درست است که بعضی مواقع تعدادی از فیلم‌هایش را همه دوست دارند و تعدادی را نه اما اینکه بخواهیم یک نقش سیاسی اجتماعی به فرهادی سنجاق کنید کار اشتباهی است.

نوشته عدم اقبال عمومی «قهرمان» در جذب مخاطب/ ناکامی اثر فرهادی از جریان تأثیرگذاری اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

پس از اجرای قطعه‌ی حافظ توسط رضا یزدانی، امید معلم دبیر بیست و یکمین جشن حافظ روی سن آمده و سخنانی کوتاه بیان کرد. او گفت که  در این جشن سینما  تلویزیون در کنار هم قرار گرفته‌اند و مبنای این جشن بر این است که به هم حسد نورزیم و از همه نامزدها خواست برای هم دست بزنند. در بخش دیگری از صحبت‌هایش امید معلم چنین بیان کرد که  مهم نیست چه کسی برنده می‌شود مهم این است که ما بدون حسادت برای همکارانمان دست بزنیم. امید معلم سپس  از خانواده شهید علی اندی تقدیر به عمل آورد.

سالن سراسر ایستاده در حال تشویق خانواده شهید لندی است و پدر او در سیل تشویق‌ها سخنان‌اش را آغاز کرد. پدر او با تاکید بر این‌که پسرش قهرمان دهه هشتادی است و ثابت کرد که جوانمردی نمرده، از امید معلم دبیر جشن حافظ تشکر کرد. سپس  امیرعلی دانایی و شاهرخ استخری برای تقدیر از کادر درمان روی سن آمدند و به آنان خدا قوت گفتند.دکتر مصطفی جلالی‌فخر نویسنده و منتقد سینما به نمایندگی از کادر درمان روی سن آمد.او با آرزوی هرچه سریع‌تر رسیدن به دوران پساکرونا تندیس جشن حافظ را دریافت کرد.

در ادامه با پخش تصاویر و پیام ویدیویی مسعود کیمیایی از او برای یک عمر فعالیت هنری قدردانی شد و از آنجا که به دلیل کسالت در جشن حضور نداشت، جواد طوسی به نیابت از او تندیس حافظ را دریافت کرد.

جواد طوسی پس از دریافت تندیس کیمیایی پیامی را از طرف او قرائت کرد که طی این پیام جایزه‌اش را به زاینده رود تشنه تقدیم کرد.

در ادامه آذر معماریان با اهدای لوح تقدیر از علی اوجی که ۱۰ سال است کارگردانی جشن حافظ را بر عهده دارد قدردانی کرد.

اوجی با اشاره به این‌که واقعا غافلگیر شده، تاکید کرد که انتظار تقدیر نداشته و ندارد.

او همچنین اضافه کرد کاش همه بیاییم هم دیگر را تشویق کنیم، چه جایزه بگیریم چه نه… ما به کنار هم بودن نیازمندیم، حتی اگر نامزد هم نشدیم برای تشویق بیاییم. کاش کنار هم باشیم. آرمین رحیمیان برای اهدای اولین جایزه روی سن آمد . او پیش از تقدیم جایزه از علی معلم یاد کرد و تاکید کرد جای او بسیار خالیست.در ادامه جایزه بهترین مستند به فرزاد خوشدست برای «خط باریک قرمز» رسید.

خوشدست ضمن تشکر گفت: امروز روز خوبی برای من است چون مجوز سینمایی‌ام را هم گرفتم.

او گفت خوشحالم این مستند کمک کرد یک نفر اعدام نشود و گفت این فیلم را هنرمندان ساختند که تلاش کردند همیشه برای حرف زدن و گفت‌وگو کردن. در ادامه با پخش کلیپی از ارشا اقدسی که آرزو داشت رشته بدلکاری در سینما جدی گرفته شود و پس از اضافه شدن این جایزه از امید معلم تشکر کرده و گفته بود حالا می‌تواند راحت بمیرد‌…

پس از آن همسر زنده‌یاد پیمان ابدی برای اهدای جایزه مرحوم ارشا اقدسی روی سن آمد.پس از صحبت‌های کوتاه همسر پیمان ابدی و آرزوی موفقیت برای شاگردان پیمان ابدی، بهترین‌شان را اقدسی خواند و برای اهدای تندیس او مادرش به روی سن دعوت شد. علی‌رضا امینی برای اهدای نشان عباس کیارستمی روی سن آمد.او با تاکید بر این‌که کیارستمی جایگزینی ندارد این جایزه را به بهمن و بهرام ارک برای فیلم «پوست» تقدیم شد. ارک گفت که گرچه بسیار دوست داشته کیارستمی را ببیند اما مسیر نشده خوشحال است که نام‌اش با او خواهد بود و این جایزه را دریافت کرده است. لیلا بلوکات و همایون ارشادی برای اهدای جایزه بهترین فیلمنامه تلویزیونی روی سن آمدند.

همایون ارشادی این جایزه را به محمدحسین مهدویان برای فیلمنامه «زخم کاری» تقدیم کرد.مهدویان پس از دریافت جایزه رو به حضار تعظیم کرد اما سخنی نگفت.  سپیده عبدالوهاب جایزه بهترین تدوین را به مادرش هایده صفی‌یاری برای «قهرمان» اهدا کرد.نیکی کریمی جایزه بهترین کارگردانی مجموعه تلویزیونی را به شهرام شاه‌حسینی برای «می‌خواهم زنده بمانم»اهدا نمود.شاه‌حسینی با تاکید بر دستپاچگی از گرفتن این جایزه، آن را به پسرش مانی  تقدیم کرد.

گوهر خیراندیش به همراه دخترش آزاده اسماعیل‌خانی برای اهدای بهترین بازیگر زن کمدی تلویزیونی رو سن آمد.او پیش از هر چیز یاد علی معلم را گرامی داشت.او با گرامی‌داشت یاد شهدا گفت امیدوارم همان‌طور که این عزیزان آب و خاک ما دست بیگانه بیفتد، دولتمردان هم حواس‌شان به مردم اصفهان و سیستان و بلوچستان باشد.جایزه این بخش به ژاله صامتی برای «زیرخاکی» رسید.ژاله صامتی از گرفتن این جایزه خاصه از دست بهترین این سینما ابراز خوشحالی کرد.

نسرین نصرتی برای اهدای جایزه بهترین بازیگر زن درام تلویزیونی روی سن آمد و آن را به رعنا آزادی‌ور برای «زخم کاری» تقدیم کرد.آزادی‌ور در سخنانی از محمدحسین مهدویان و جواد عزتی برای اعتمادشان تشکر کرد. رضا بابک برای اهدا جایزه بهترین بازیگر مرد کمدی تلویزیونی روی سن رفت و پیش اهدای جایزه قطعه شعری خواند و پس از آن این جایزه را به پژمان جمشیدی برای زیرخاکی تقدیم کرد.جمشیدی با ابراز خوشحالی از این‌که اولین جایزه سینمایی‌اش را جشن حافظ می‌گیرد با تکرار دیالوگ معروف‌اش در زیرخاکی از ژاله صامتی تشکر کرد.او همچنین گفت بسیار خوشحال است که این جایزه را از دست رضا بابک می‌گیرد. رضا یزدانی روی سن آمد و جایزه بهترین موسیقی متن را به بامداد افشار برای «پوست» داد.افشار با اشاره به این‌که این دومین جایزه اوست و از کسب آن خوشحال است آن را به همسرش تقدیم کرد.

پس از اهدای جایزه بامداد افشار، رضا یزدانی روی سن ماند تا «سینما» دومین قطعه‌اش را اجرا کند.نیما رئیسی و الهه حصاری برای اهدای جایزه بهترین فیلمبرداری روی سن آمدند و این جایزه به مرتضی نجفی برای فیلم «تومان» رسید. در ادامه جایزه دستاورد فردی ویژه :به علی سرتیپی  برای مجموعه فعالیت هنری اهدا شد.رضا عطاران جایزه دستاورد فردی را به علی سرتیپی تقدیم کرد.

مستانه مهاجر جایزه بهترین بازیگر مرد درام تلویزیون را به امیر آقایی برای «آقازاده» اهدا نمود.برای اهدای جایزه ویژه این بخش مه‌لقا باقری رو سن آمد و آن را به جواد عزتی تقدیم کرد. تندیس حافظ بهترین به سریال زخم کاری (به  تهیه کنندگی محمدرضا تخت کشیان)  تعلق گرفت.به نیابت از محمدرضا تخت‌کشیان که در مراسم حاضر نبود، محمدحسین مهدویان جایزه را دریافت کرد.

مسعود فروتن و بهرام بهرامیان جایزه بهترین چهره تلویزیونی را به سروش صحت برای کتاب‌باز اهدا کردند.صحت با تاکید بر این‌که امیدوار است کتا‌ب‌باز به زودی شروع شود او همچنین آرزو کرد آب به اصفهان، خوزستان و سایر شهرهایی که با این بحران مواجه‌اند، برگردد.

گلاب آدینه به همراه دخترش نورا هاشمی جایزه بهترین ترانه تیتراژ فیلم یا سریال را به علی‌رضا قربانی برای «هم‌گناه» تقدیم کرد.قربانی پس از تشکر از عوامل «هم‌گناه»، چند بیت از حضرت حافظ را زنده اجرا کرد.آزاده صمدی با تاکید بر این‌که این بخش دو جایزه دارد، اولین جایزه بهترین بازیگر زن سینمایی را به سوسن پرور برای «بوتاکس» اهدا کرد.دومین جایزه این بخش به پردیس احمدیه برای فیلم «تومان» رسید.  مهران مدیری هم با اعلام این‌که این بخش دو جایزه دارد، جایزه بهترین بازیگر مرد سینمایی را به پیمان معادی برای «درخت گردو» داد.معادی که به دلیل فیلمبرداری در مراسم حاضر نبود با پیامی تصویری از این جایزه تشکر کرد.مدیری پس از پخش پیام معادی در سخنانی مزاح‌گونه گفت که نمی‌دانم چرا مرا برای این فیلم انتخاب کردند اما بسیار بد بودم و اگر جایزه چپق طلایی بود باید به من می‌دادند!او در پایان ضمن تاکید بر درخشان بودن معادی در این فیلم گفت که جایزه او را می‌رساند.

برای جایزه دوم سعید راد روی سن آمد و با اشاره به حواشی هیات داوران جشنواره فجر و شائبه دخالت‌اش در انتخاب نشدن جواد عزتی گفت که اصلا چنین نبوده و بسیار او را تشویق کرد و تاکید کرد او یکی پرتلاش‌ترین و بهترین‌های ماست و از حضار خواست او را تشویق کنند.او پس از این توضیحات جایزه این بخش را به امیر جدیدی برای «قهرمان» تقدیم کرد.

پس از اهدای جایزه بهترین بازیگر مرد یا پخش ویدیویی از درگذشتگان سالی که گذشت یاد شد.پانته‌آ بهرام که برای اهدای جایزه بهترین فیلم، فیلمنامه و کارگردانی روی سن آمد هر سه این جوایز را به اصغر فرهادی برای «قهرمان» اهدا کرد.در بخش بهترین فیلم فرهادی این جایزه را به همراه دیگر تهیه‌کننده‌اش الکساندر ماله‌گی دریافت کرد.سحر گلدوست بازیگر «قهرمان» این جوایز را به نیابت از اصغر فرهادی گرفت.

فهرست کامل برگزیدگان به شرح زیر است:

* بخش سینما:

بهترین ترانه: علیرضا قربانی (هم گناه)

بهترین فیلم: (قهرمان) به کارگردانی اصغر فرهادی

بهترین کارگردان: اصغر فرهادی (قهرمان)

بهترین فیلمنامه: اصغر فرهادی (قهرمان)

بهترین بازیگر زن: پردیس احمدیه (تومان)، سوسن پرور (بوتاکس)

بهترین بازیگر مرد: پیمان معادی (درخت گردو)، امیر جدیدی (قهرمان)

بهترین موسیقی متن: بامداد افشار (پوست)

بهترین فیلمبرداری: مرتضی نجفی (تومان)

بهترین تدوین: هایده صفی یاری (قهرمان)

نشان عباس کیارستمی: پوست (برادران ارک)

بهترین دستاورد فردی ویژه: علی سرتیپی

بهترین دستاورد فنی و هنری: ارشا اقدسی

* بخش تلویزیون:

بهترین چهره تلویزیونی: سروش صحت (کتاب باز)

بهترین سریال: (زخم کاری) به کارگردانی محمدحسین مهدویان

بهترین کارگردان تلویزیونی: شهرام شاه حسینی (می‌خواهم زنده بمانم)

بهترین فیلمنامه تلویزیونی: محمدحسین مهدویان (زخم کاری)

بهترین بازیگر مرد کمدی: پژمان جمشیدی (زیرخاکی ۱و ۲)

بهترین بازیگر زن کمدی: ژاله صامتی (زیرخاکی ۱و ۲)

بهترین بازیگر مرد درام: امیر آقایی (آقازاده)

بهترین بازیگر زن درام: رعنا آزادی ور(زخم کاری)

بهترین مستند: (خط باریک قرمز) به کارگردانی فرزاد خوش دست

جایزه ویژه هیئت داوران: جواد عزتی برای (زخم کاری و شنای پروانه)

تجلیل: مسعود کیمیایی برای یک عمر فعالیت هنری

نوشته معرفی برگزیدگان بیست‌و‌یکمین جشن حافظ/ «زخم کاری» بهترین سریال و «قهرمان» بهترین فیلم شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

به گفته فریدزاده، در ادامه هیئت معرفی نماینده سینمای ایران به مراسم اسکار با بازخوانی مقررات به بازبینی و بررسی تخصصی فیلم‌ها پرداختند و پس از رأی‌گیری و تجمیع نظرات، از میان ۳ فیلم «دشت خاموش»، «بندربند» و «قهرمان»، فیلم «قهرمان» به کارگردانی اصغر فرهادی به‌عنوان گزینه نهایی انتخاب شد و با امضای اعضای این هیئت، به‌عنوان نماینده سینمای ایران به مراسم اسکار سال ۲۰۲۲ معرفی خواهد شد.

امسال هیئت معرفی فیلم ایرانی به فرهنگستان علوم و هنرهای سینمایی اسکار ۲۰۲۲ از هنرمندان پیشنهادی خانه سینما شامل محمدعلی نجفی (کارگردان و رئیس هیئت‌مدیره خانه سینما)، پریوش نظریه (بازیگر)، مهدی سجاده‌چی (فیلمنامه‌نویس)، محمدمهدی عسگرپور (کارگردان و دبیر جشنواره جهانی فیلم فجر)، شادمهر راستین (فیلمنامه‌نویس)، فریدون جیرانی (فیلمنامه‌نویس و کارگردان)، رسول صدرعاملی (تهیه‌کننده و کارگردان) و رامین حیدری فاروقی (کارگردان) و رائد فریدزاده (دبیر شورای بین‌الملل و معاون بین‌الملل بنیاد سینمایی فارابی) تشکیل شد.

نوشته «قهرمان» نماینده سینمای ایران در مراسم اسکار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.