همچنین اشاره شد که حمیده خیرآبادی، ثریا قاسمی، پروانه معصومی، ثریا حکمت، فخری خوروش، شهلا ریاحی، آهو خردمند، نیکو خردمند (در جایگاه دوبلور)، رقیه چهره آزاد، مهری مهرنیا، ژاله علو، مرضیه برومند و… از جمله بازیگرانی بودند که پس از پیروزی انقلاب نیز در سینمای ایران به فعالیت خود ادامه دادند.

آیا دهه شصت پایان راه «زنان» بود؟

پاسخ به این سوال مهم باید در بازخوانی تاریخ در سه دهه دیگرش رخ دهد.

دهه هفتاد و هشتاد و نود و اکنون دهه ۱۴۰۰…

وقتی وارد دهه هفتاد می‌شویم نقش خانم‌ها در سینما نه تنها کمرنگ‌تر نمی‌شود بلکه هم در قاب دوربین هم در بُعد فنی آن متولد و توسعه می‌یابد.

نقش زنان در دهه شصت چه در جایگاه منشی صحنه مثل سیمین آزادی در فیلم «چون باد»، «کاکلی» و یا ژیلا ایپکچی در تدوین فیلم «نار و نی» و… اتفاق مهمی در سینمای پس از انقلاب بود. چرا مهم؟ اینکه خانم‌ها توانستند جدا از بخش بازیگری در سایر جایگاه‌ها نیز حضور یابند و البته حضور موفقی نیز داشته باشند.

جدا از بازیگرای، زنان در جایگاه‌هایی چون کارگردانی، تهیه‌کنندگی، نویسندگی، طراحی صحنه و لباس، طراحی چهره‌پردازی، دستیاری کارگردان، تبلیغات، تولید و… نقش‌آفرینی مهمی را ایفا کرده و می‌کنند.

وقتی به موفقیت آنان چه در حوزه های داخلی و یا بین‌المللی می‌نگریم از خود می‌پرسیم در کدام یک از کشورهای همسایه چنین زنان موفق و با دانشی داریم؟ و یا نسبت به مردان چند درصد آن‌ها را زنانِ‌شان تشکیل می‌دهند؟

دهه هفتاد؛ مسیری پرشتاب برای زنان در سینمای ایران

آنچه در دهه شصت رخ داد اگر تصادفی بود و حادثه‌ای، پس باید گفت نه شاهد دورانی بودیم و نه شاهد جریانی. اما وقتی تاریخ یک دهه پس از آن را مرور می‌کنیم می‌بینیم هم شاهد دوران هستیم هم جریان. دوران یعنی چیزی که مختصاتی دارد و ویژگی‌هایی دارد که اتفاقات آن نسبت به ماقبلش تفاوت آشکار دارد و نسبت به مابعدش جریان ساز است.

آنچه در این سلسله گزارش می‌پردازیم به نوع تصویر زن در سینمای ایران نیست و اینکه در سینما زنان در جایگاه بازیگری چه نقشی ایفا کردند و ویژگی آن چه بود. موضوع مورد بررسی ما این است که زنان در بدنه سینمای ایران در بُعدهای فنی آن اعم از تدوین و یا تهیه‌کنندگی یا کارگردانی یا منشی صحنه یا طراحی لباس و چهره‌پردازی و… صاحب چه جایگاهی شدند و سینمای ایران تا چه میزان به این جایگاه اهمیت داد و آن را به رسمیت شناخت و موفقیت آن چه بود؟

زن در جایگاه کارگردانی و تهیه‌کنندگی

رخشان بنی اعتماد، پوران درخشنده، تهمینه میلانی، فرشته طائرپور، منیژه حکمت و… از جمله فیلم‌سازانی بود که در دهه هفتاد نقش مهمی در ساخت آثار سینمایی ایفا کردند. آثاری که بعضا به مهمترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران نیز بدل شد. این جایگاه تنها عطف به کارگردانی نبود بلکه در حوزه تهیه‌کنندگی نیز این امر در کنار کارگردانی رخ داد و علاوه بر آن حوزه نویسندگی نیز در کنارش جریان داشت.

به یاد بیاوریم که امر تهیه‌کنندگی در سینمای ایران همواره امری مردانه تلقی می‌شد و کسی نمی‌توانست وارد این قلمرو شود و یا حتی بخواهد به شکل دستیار نیز در این حوزه فعالیتی داشته باشد. این قلمرو پس از پیروزی انقلاب شکسته می‌شود و زنان این بار در این حوزه بسیار مهم در جایگاه فیلم‌سازی نیز قرار می‌گیرند.

فرشته طائرپور در مقام تهیه‌کنندگی فعالیتش را در سینمای ایران از سال ۱۳۶۷ با فیلم «گلنار» آغاز کرد. او از مهمترین تهیه‌کنندگان سینمای ایران جدا از جنسیت مرد یا زن بود. فعالیت او در دهه هفتاد در جایگاه تهیه‌کنندگی ادامه یافت و ساخت آثاری چون «مدرسه پیرمردها» (۱۳۷۰) به کارگردانی سیدعلی سجادی‌حسینی، «نان و شعر» (۱۳۷۲) به کارگردانی کیومرث پوراحمد، «پسر مریم» (۱۳۷۷) به کارگردانی حمید جبلی و «یکی بود یکی نبود» (۱۳۷۹) به کارگردانی ایرج طهماسب در کارنامه وی ثبت شد.

دهه هفتاد دوران شکوه زنان در سینمای ایران بود. از بازیگری تا فیلم‌سازی. وقتی صحبت از دهه هفتاد سینمای ایران می‌شود برای مخاطب تداعی‌گر فیلم‌هایی ست که اگر حتی سازندگانش هم مرد باشند اما نام چهره‌های زنان بازیگرش در خاطر تاریخ مانده است.

هدیه تهرانی، نیکی کریمی، میترا حجار، فاطمه معتمدآریا، لیلا حاتمی و… از جمله چهره‌های مهمی بودند که سینمای دهه هفتاد ایران را چه در نقش بازیگری از جنبه مولف و چه از جایگاه آن تصویری متفاوت خلق کردند که تاریخ برای همیشه از آن یاد خواهد کرد. در نقش‌هایی که مبتذل نبودند و آنچه بود فکر و مهارت و اندیشه بود. این افراد نسل اول بازیگران جوانی را ساختند که سابقه کار در سینمای قبل از انقلاب را نداشتند.

رخشان بنی‌اعتماد دیگر فیلمساز سینمای ایران در دهه هفتاد دوران اوج خود را تجربه کرد. ساخت آثاری که بعضا توانستند جز بهترین آثار تاریخ سینمای ایران شود.

در فیلم «نرگس» (۱۳۷۰) و «زیر پوست شهر» (۱۳۷۹) هم در جایگاه کارگردانی بود هم نویسندگی هم تهیه‌کنندگی. در فیلم «روسری آبی» (۱۳۷۳)، «بانوی اردیبهشت» (۱۳۷۶) و «داستانهای جزیره» (اپیزود سوم، باران و بومی) (۱۳۷۷) علاوه برکارگردانی جایگاه نویسندگی را نیز عهده دار بود.

تهمینه میلانی دیگر فیلمسازی بود که در دهه هفتاد، سه فیلم سینمایی را در کارنامه خود ثبت کرد. «دیگه چه خبر!؟» (۱۳۷۰)، «کاکادو» (۱۳۷۳) و «دو زن» (۱۳۷۷) فیلم‌هایی بود که میلانی در این آثار کارگردانی، نویسندگی، تهیه‌کنندگی و سرمایه‌گذاری آن را عهده دار بود و علاوه بر آن نویسندگی فیلم «شب‌های تهران» (۱۳۷۹) را نیز در کارنامه داشت.

پوران درخشنده دیگر فیلمساز موفق ایرانی در دهه هفتاد ساخت فیلم «عشق بدون مرز» (۱۳۷۷) را در مقام کارگردانی، نویسندگی و تهیه کنندگی برعهده داشت.

منیژه حکمت دیگر فیلمسازی بود که در دهه شصت فعالیت سینمایی خود را آغاز کرد. «خانه‌ای مثل شهر» (۱۳۶۶) فیلمی بود که حکمت در جایگاه منشی صحنه فعالیتش را آغاز کرد. «گربه آوازخوان» (۱۳۶۹) و «شهر خاکستری» (۱۳۶۹) دیگر تجربه حکمت در مقام منشی صحنه بود.

حکمت فعالیتش در دهه هفتاد را در جایگاه های دیگر توسعه داد و توانست تجربه مدیریت تولید فیلم را در فیلم‌هایی چون «شبیخون» (۱۳۷۶) و «دختری با کفش‌های کتانی» (۱۳۷۷) را تجربه کند.

«زندان زنان» (۱۳۷۹)، اولین فیلم و اولین تجربه حکمت در جایگاه کارگردانی، نویسندگی و تهیه‌کنندگی بود. فیلمی که در زمان خودش بازتاب گسترده‌ای داشت.

در جایگاه تدوین، هایده صفی‌یاری ازجمله هنرمندانی بود که در دهه هفتاد فعالیتش در حوزه تدوین را آغاز کرد. به عنوان نمونه می‌توان به آثاری چون «دره هزار فانوس» (۱۳۷۲)، «عشق گمشده» (۱۳۷۵)، «روزی که خواستگار آمد» (۱۳۷۵)، «روزی که هوا ایستاد» (۱۳۷۶)، «آژانس شیشه‌ای» (۱۳۷۶)، «روبان قرمز» (۱۳۷۷)، «عروس آتش» (۱۳۷۸)، «موج مرده» (۱۳۷۹) و «قطعه ناتمام» (۱۳۷۹) اشاره کرد. آثاری که برخی از آنها جزو مهمترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران بشمار می‌آید.

در جایگاه چهره‌پردازی، مهین نویدی از جمله کسانی بود که در دهه هفتاد توانست آثار مهم و درخشانی را در کارنامه کاری خود ثبت کند. از جمله این آثار می‌توان به «از صمیم قلب» (۱۳۷۹)، «ازدواج غیابی» (۱۳۷۹)، «آسمان پرستاره» (۱۳۷۸)، «دختران انتظار» (۱۳۷۸)، «آشوبگران» (۱۳۷۷)، «سیب سرخ حوا» (۱۳۷۷)، «شور زندگی» (۱۳۷۷)، «آن سوی آینه» (۱۳۷۶)، «ماه پیشونی» (۱۳۷۴) و «الو!الو! من جوجوام» (۱۳۷۳) اشاره کرد.

لازم به توضیح است که این هنرمند فعالیتش در مقام چهره‌پردازی را در دهه شصت و با آثاری چون «شب شکن»، «تیغ و ابریشم»، «گزارش یک قتل» و… آغاز کرد.

در جایگاه منشی صحنه، منیر قیدی از جمله کسانی بود که فعایتش در سینما را از دهه هفتاد آغاز کرد و در آثاری چون «باران» (۱۳۷۹)، «تو آزادی» (۱۳۷۹)، «یکی بود یکی نبود» (۱۳۷۹)، «پسر مریم» (۱۳۷۷)، «جنگجوی پیروز» (۱۳۷۷)، «مرد کوچک» (۱۳۷۶)، «حرفه‌ای» (۱۳۷۵) و «راز مینا» (۱۳۷۵) حضور داشت. قیدی از جمله فیلسازان مهم در دهه نود به شمار می‌آید.

سیمین آزادی از جمله کسانی بود که فعالیتش را در دهه شصت آغاز کرد و توانست در دهه هفتاد با حضور در آثاری چون «ماه پیشونی» (۱۳۷۴)، «مرد نامرئی» (۱۳۷۴)، «آدم برفی» (۱۳۷۳)، «پری» (۱۳۷۳)، «سفر بخیر» (۱۳۷۳)، «ضربه طوفان» (۱۳۷۲)، «یاران» (۱۳۷۲) و «دره شاپرک‌ها» (۱۳۷۰) کارنامه درخشانی از خود به جای گذارد.

این افراد در دهه‌های بعد سراغ تجربه‌های جدیدی هم رفتند که خود سوژه گزارش‌های دیگری است.

ادامه دارد …

نوشته دهه هفتاد؛ عصر شکوهمند بانوان اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی با اشاره به اینکه قصه «از یادها رفته» در سال ۱۳۲۰ روایت می شود در رابطه با اینکه منابع تصویری چقدر می توانند مبنای گریم های سینمایی باشند، افزود: اگر قرار باشد عکس و فیلم های آن دوره خاص مبنای گریم های سینمایی و تلویزیونی باشند نمی توان و نباید تمام جزییات آن را استفاده کرد چون با ورود تکنولوژی های تصویری و مواد و متریال های خیلی خوب در گریم مسلما اگر بازیگران دقیقا سبک دهه ۲۰ را داشته باشند نه تنها جذاب نیست بلکه مخاطب کار را پس می زند. بهترین کار این است که با استفاده از المان های تاریخی کاری نو و به روز ارائه کرد تا مخاطب به تماشا ترغیب شود.

برنده سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر در پاسخ به اینکه چرا در این مجموعه تلویزیون از طراح چهره پردازی دیگری هم استفاده کرده است، توضیح داد: به اعتقاد من در کار گریم، چهره پردازی بازیگر زن باید به عهده گریمور خانم باشد و برای مردان هم گریمور آقا باشد چرا که شخصیت های سینمایی روح دارند و باید در گریم هم روانشناسانه با آن مواجه شد. قطعا مردان و زنان هر کدام جنس خود را بهتر می شناسند و تبحر بیشتری در پرداختن به جزییات دارند. خانم ها پیچیدگی های خاص روحی دارند که فقط برای یک خانم قابل درک است و طبیعتا همین احساس بر چهره هم اثر می گذارد. سینما پر از لحظه های عاطفی است که هر کدام از ویژگی های عشق، حسادت، اندوه و … خطوط چهره خود را می طلبد.

نویدی ادامه داد: از آنجا که سریال «از یادها رفته» بسیار پربازیگر و پر کار بود و نیاز به شخصیت پردازی و تیپ سازی های متنوعی داشت تصمیم گرفتم همین روش را در پیش بگیرم به همین خاطر خواهرزاده ام دانیال حقیقت را که حدود بیست سال است در این حوزه به طور حرفه ای کار می کند به کارگردان پیشنهاد دادم. آقای بهرامیان که پیش از این نیز با او همکاری داشتم و از سابقه حقیقت آگاه بود پذیرفت و به این ترتیب طراحی چهره بازیگران خانم را من انجام دادم و بازیگران مرد هم به یک چهره پرداز مرد سپرده شد. خوشبختانه نتیجه کار هم برای همه رضایت بخش بود.

رییس سابق انجمن چهره پردازان گفت: این ایده همیشگی من است و زمانی که مسئول انجمن بودم خیلی تلاش کردم این نوع همکاری را جا بی اندازم اما همکاران آقا قبول نمی کردند چون معتقد بودند در این شرایط کار دو دست می شود که من اصلا با نظرشان موافق نیستم. سریال «امام علی» توسط عبدالله اسکندری و مهری شیرازی انجام شد و اتفاقا کاری یکدست و حرفه ای هم از آب درآمد. این شیوه کار دقیقا مثل منفک کردن طراحی صحنه از لباس است.

وی با اشاره به اینکه از شخصیت پردازی و تیپ سازی لذت می برد، عنوان کرد: اگر دو نفر در یک سطح حرفه ای باشند کار با کیفیت تر خواهد شد. من پیش از این در سریال «رعنا» به همین شیوه با جلال الدین معیریان همکاری کردم. اخیرا هم در فیلم سینمایی «پشت دیوار سکوت» همین روش را پیش گرفتم. متاسفانه در سینمای ما چون آقایان همه جا در همه محافل هستند کار بیشتر به آنها پیشنهاد می شود و بارها دیده ام بهترین گریمورهای خانم مجبورند زیر دست مردانی که تازه کارشان شروع کرده اند کار کنند در صورتی که هر کدام صاحب نظر و با سابقه هستند.

کاندیدای چهره پردازی جشن های خانه سینما و جشنواره فیلم فجر بیان کرد: متاسفانه امروزه اکثر گریم ها بیشتر شبیه آرایش شده اند و این به خاطرهمان عدم شناختی است که ذکر کردم. آقایان گریمور شناخت روانشناختی ندارند و در تمام لحظه های شاد و غمگین معنوی و .. شما تغییری در چهره بازیگر نمی بینید چون واقعا نمی دانند در این لحظه چه گریمی برای بازیگر مناسب است. مثلا برای نشان دادن خانم مذهبی که چادرش می بینیم کلی آرایش های بیرون زده و مژه مصنوعی دارد که جای گریم عرفانی را گرفته است. در این نوع شخصیت پردازی ها باید وجه زیبایی درونی بیشتر نمود پیدا کند نه زیبایی ظاهری. بنابراین باید از رنگ ها و خطوط متفاوت تری استفاده کرد. وی افزود: یا مورد دیگری که من را به شدت آزار می دهد اینکه خانم را سر نماز با ریمل و رژلب و کرم پودر نشانش می دهند و شما اصلا باورتان نمی شود این آدم وضو گرفته باشد. تجربه نشان داده این ظرافت ها را یک چهره پرداز خانم بهتر تشخیص می دهد. گریمور باید کمک کند تا ۵۰درصد حس نقش به بازیگر القا شود. اگر در این کار موفق باشد بازیگر هم با تمام سختی های یک گریم چندساعته در پروژه های طولانی راحت کنار می آید.

وی در پایان در رابطه با سایر فعالیت های خود گفت: به زودی برای تدریس در آموزشگاه «خوَرمهر» به مدیریت پوران درخشنده حضور خواهم داشت و گریم، چهره پردازی و چهره آرایی را تدریس خواهم کرد. در این آموزشگاه برای نسل جوان فضای آموزشی خوبی فراهم شده است. این روزها علاقمندان گریم زیادند اما یادمان باشد هر کس که کلاس می آید گریمور نمی شود استعداد و تلاش بی وقفه حرف اول را می زند.

نوشته طراحی گریم زنان باید به گریمور خانم و برای مردان هم به گریمور مرد سپرده شود/ آرایش جای گریم را گرفته است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

طراح چهره پردازی فیلم سینمایی «ایران برگر» افزود: در این دوره از جشنواره قرار است از ۳ بازیگر و یک تهیه کننده سینما تجلیل شود و این کار بی توجهی به بخش اعظمی از اهالی فعال سینما است؛ البته ما سال ها است که به بی مهری های مدیران و مسئولان سینمای کشور عادت کرده ایم ولی امیدوارم شرایطی فراهم شود تا سایر فعالان سینمایی نیز بتوانند در مهمترین رویداد سینمایی مورد توجه قرار بگیرند.

وی ادامه داد: هرچند طی تمامی دوره های برگزاری جشنواره تعداد معدودی از اهالی پشت دوربین مورد توجه قرار گرفته اند اما نسبت آن ها همیشه به بازیگران بسیار کم بوده و این صنف بازیگران سینما بوده اند که بخاطر چهره شان همواره در اولویت مدیران و مسئولان سینمایی قرار داشته اند.

نویدی تأکید کرد: جشنواره فیلم فجر نماد سینمای ایران است و تمامی فعالان و دلسوزان سینما می خواهند که در این رویداد مهم سینمایی به درستی دیده شوند. من معتقدم که اجرای عدالت در بین دست اندرکاران حرفه های مختلف سینمایی کمترین کاری است که مدیران می توانند انجام دهند.

این چهره پرداز باسابقه در بخش دیگری از این گفتگو خاطرنشان کرد: مشکل اهالی پشت دوربین در سینما تنها به همین مسأله ختم نمی شود؛ چرا که ما حتی برای حضور در جشنواره فیلم فجر همیشه با مشکل مواجه هستیم و حتی از دادن یک کارت نیز به ما دریغ می کنند.

وی یادآور شد: من تاکنون ۴ بار کاندیدای دریافت جایزه بهترین چهره پردازی شده ام اما حتی یک بار کارت اضافه ای برای حضور یکی از نزدیک ترین اقوام و بستگانم برای حضور در مراسم اختتامیه به من داده نشد؛ این در حالی است که ما همیشه در مراسم های افتتاحیه و اختتامیه جشنواره فیلم فجر شاهد حضور افرادی هستیم که کمترین نسبتی با سینما ندارند و تنها به واسطه داشتن روابط خود در این رویدادها حضور پیدا می کنند.

طراح چهره پردازی فیلم سینمایی «مهمان مامان» ادامه داد: به عنوان نمونه سال گذشته که من سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی را بردم تعدادی از همسایگانم که وابسته به شرکت نفت و سازمان انرژی اتمی هستند به من گفتند «ما زمانی که شما جایزه را بردید در سالن برج میلاد برایتان خیلی دست زدیم» و من با تعجب گفتم «شما چطور به سالن آمده بودید؟» که آن ها در پاسخ من گفتند ما همه ساله برای این گونه مراسم ها چندین کارت در اختیار داریم؛ این در حالی است که بنده به عنوان برنده سیمرغ جشنواره حتی یک کارت اضافه در اختیار نداشتم!

نویدی در خاتمه این گفتگو متذکر شد: سینما با حضور تمامی دست اندرکاران در سایر رشته ها شکل می گیرد و اگر هریک از این عوامل نباشند دیگر فیلم و سینمایی وجود نخواهد داشت که بازیگران این گونه بخواهند یکه تاز میدان شوند؛ من امیدوارم مدیران سینمایی به جای توجه بیش از حد به بازیگران کمی هم به عوامل دیگر سینما توجه کنند.

منبع: سینماپرس

نوشته چرا فقط از بازیگرها تقدیر می‌شود؟! / انتقاد یک چهره پرداز باسابقه سینما از بزرگداشت‌های جشنواره فجر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- محیا رضایی: امسال بعد از گذشته ۳۳ دوره از برگزاری جشنواره فیلم فجر برای اولین بار در بخش بهترین چهره‌پردازی یک زن موفق شد سیمرغ بلورین را به خانه ببرد. مهین نویدی طلسم را شکست و در مهمترین رویداد سینمایی بر رقیبانش پیروز شد. او می‌گوید در این سال‌ها، آنقدر چهره پردازان زن کاندیدا شدند و سیمرغ نگرفتند که دیگر مطمئن شدم بالاترین اتفاقی که ممکن است در این رشته برای خانم‌ها رخ دهد، نامزد شدن است.

شما چطور گریم را به عنوان حرفه خود انتخاب کردید؟

مهین نویدی: من در خانواده‌ای هنرمند زندگی می‌کردم، برادرم از نقاشان بزرگ بود که در عملیات فاو شیمیایی شد و بعد از مدتی به شهادت رسید. او نقاش سبک امپرسیونیسم بود و من فانتزی کار می‌کردم. زمانی که دبیرستان بودم هم برای گروه کودک و نوجوان تلویزیون نقاشی می کردم بعد از مدتی کنکور دادم معلوماتم را محک بزنم و چون رنگ و حجم را خوب می شناختم مشکلی نداشتم. انگار همه چیز دست به دست هم داد. وقتی به تلویزیون رفتم جلال الدین معیریان و عبدالله اسکندری کارهایم را دیده بودند و چون کارمند تلویزیون بودم به عنوان مجری کارهای آقای اسکندری از ایشان تجربه کسب کردم و در کارهایی چون «ترنج»، «ناصرالدین شاه آکتورسینما» «نرگس» و … کنارش حضور داشتم . از سال ۷۰ هم با سریال «رعنا» و «آرایشگاه زیبا» رسما به عنوان طراح چهره پرداز مشغول به کار شدم.

شما اولین خانمی بودید که بعد از ۳۳ سال این جایزه را در رشته تان کسب کردید این اتفاق چه واکنش‌هایی را به همراه داشت؟

در این سال ها هیچ خانمی موفق به دریافت سیمرغ نشد من هم کم کم به این نتیجه رسیده بودم که خانم ها فقط باید در این رشته کاندیدا شوند. در صورتی که چهره پردازان خانم زیادی داریم که در گریم حرف اول را می زنند و ثابت کردند در این رشته حرفی برای گفتن دارند. آنقدر چهره پردازان زن کاندیدا شدند و سیمرغ نگرفتند که دیگر مطمئن شدم بالاترین اتفاقی که ممکن است برای خانم‌ها رخ دهد نامزد شدن است. شاید به همین خاطر بود که هیچکس به من تبریک معمولی نگفت. هر خانمی که تماس می‌گرفت می گفت طلسم را شکستی و آقایان هم می‌گفتند این جایزه حقت بود.

تا به حال برای فعالیت‌های سینمایی تان چند بار کاندیدا شدید؟

اولین بار سال ۸۰ برای فیلم «بمانی» داریوش مهرجویی کاندید شدم. دومین بار هم برای «باغ‌های کندلوس» ایرج کریمی بود و بعد از چند سال هم برای «مهمان مامان» نامزد شدم و امسال برای «ایران برگر» که بالاخره بعد از ۱۴ سال دستم به سیمرغ رسید.

برای کدام یک از این فیلم‌ها مطمئن بودید که سیمرغ روی شانه شما می نشیند و نشد؟

زمان «بمانی» انتظار داشتم سیمرغ بگیرم و زمانی که نامم اعلام نشد احساس کردم حقم ضایع شد البته برای بقیه هم عجیب بود. در آن کار من روی سه صورت سوختگی قدیمی کار کرده بودم که خیلی هم طبیعی درآمده بود و یک صورت سوخته جدید برای نقش اول داستان. آن سال جایزه به فیلم «من ترانه ۱۵سال دارم» رسید و هر مصاحبه ای که من می کردند سوالشان با اظهار تعجب همراه بود. من در این کار تمام تلاشم را کردم و حتی برخی مواد که ایران موجود نبود از خارج برایم آوردند اما نتیجه چیز دیگری بود. یک سال دیگر هم که خیلی برایم عجیب بود انتظار داشتم برای فیلم «هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند» که در کمال تعجب نه جشنواره نه خانه سینما اصلا کاندیدا هم نشدم. در صورتی که همکاران می دانستند هر فنی که در گریم لازم باشد من اجرا کرده بودم تیپ سازی، شخصیت پردازی، جوانی، پیری، گریم‌های روانشناسی .. آن سال هم خیلی تعجب کردم ولی خوشحالم که بعد از ۱۴ سال زحماتم به ثمر نشست.

به نظر شما چقدر این مسایل به مدیریت ارتباط دارد؟

من این مسائل را به مدیریت ربط نمی‌دهم، احساس می کنم یا دلم را اینطور خوش می‌کنم که حتما قسمتم نبوده، چون به قسمت اعتقاد دارم. البته درباره «ایران برگر» وقتی قصه را خواندم، دیدم حسابی جای کار دارد و شاید به کاندیدا شدن هم فکر می کردم. اگر این بار هم کاندیدا نمی‌شدم مطمئن بودم مثل «هیس!» خیلی حقم ضایع می‌شود.

چقدر احتمال می‌دادید نامزد باشید؟

۱۰۰ درصد مطمئن بودم کاندیدم چون محسن تنابنده و احمد مهران‌فر عکس‌هایشان را زودتر در اینستاگرام گذاشته بودند و استقبال خیلی زیادی شد. سر صحنه هم همه خوششان آمده بود با خودم گفتم داوران هم از بین همین آدم ها هستند به همین خاطر احساس کردم نامزد شدنم حتمی است.

کدامیک از فیلم های امسال را دوست داشتید؟ از عملکرد جشنواره راضی بودید؟

متاسفانه در جشنواره ۹۰ درصد آدم ها سینمایی نیستند. من حتی برای فیلم خودم بلیت نداشتم و تا روز نقد و بررسی در برج میلاد که از طرف طرف آقای جوزانی دعوت شدم «ایران برگر» را ندیده بودم. این به نظرم یکی از ضعف‌های جشنواره است که عوامل فرصتی برای دیدن فیلم‌ها ندارند. من به خاطر اینکه بلیت نداشتم هیچ فیلمی نتوانستم ببینم.

به عنوان گریموری که کارهای شاخص تاریخی در کارنامه خود دارد کیفیت کار نسل جوانی که به این رشته آمده اند را در چه سطحی می بینید؟

در هر دوره یک سری هستند پر انگیزه و با استعداد که به حق هنرمندند و یک سری که فقط حضور دارند. اینها سال‌ها هم بمانند پیشرفتی ندارند. اتفاق بدی که این روزها زیاد می بینم متاسفانه الان همه گریم ها چه در سینما چه تلویزیون جنبه آرایشی دارد. نمی‌دانم چرا بازیگر در هر موقعیتی که هست آرایشش را دارد. صورت او وقتی مریض است یا نصفه شب از خواب بلند می‌شود هیچ فرقی با شرایط عادی ندارد.

این ایراد متوجه بازیگرها است؟

این اتفاق هم از سمت بازیگر است هم چهره‌پرداز. بازیگر واقعی هرکاری را قبول می کند چون می داند با گریم به بازی اش کمک می‌شود، اما نسل جدید هستند کسانی که هنوز نمی دانند بازیگر باید فقط به بازی‌اش توجه کند تا ترقی کند نه زیبایی. از طرفی چهره پرداز هم به بازیگر تفهیم نمی کند که به نفعش است اگر در هر زمینه آرایش نشود. البته من خوشبختانه تا به حال چنین مشکلی نداشتم. قبل از کار برای بازیگر به طور شفاف توضیح می‌دهم که این نوع گریم به نفع بازی اش تمام می‌شود. از نظر روانشناسی باید با این نسل صحبت کرد و گفت بازیگری فقط عکس روی مجله و شهرت کاذب نیست. کسی ماندگار است که همه جور زیربار هر فرم و شخصیتی برود. فاطمه معتمدآریا و مریلا زارعی ماندگارند، چون تابع شخصیت قصه هستند و هر گریمی را می‌پذیرند. بازیگری ماندگار است که یک فرم نباشد. یک شکل بودن غیر ازاینکه به بازی لطمه می‌زند برای بیننده هم خسته کننده است.

شما در طراحی گریم چقدر وابسته به قصه و فیلمنامه هستید؟

من با قصه پیش می‌روم، همه اتفاقات را لحظه لحظه روی صورت پیاده می‌کنم تا حسش با صورت بازیگر یکی باشد. گاهی می‌بینیم بازیگر ناراحت است و گریه می‌کند اما آنقدر آرایش و رنگ به صورت دارد فقط اشک می‌بینیم ولی حسی ندارد.

کدام یک از کارهای خودتان را بیشتر دوست دارید؟

من در کتاب اول مجموعه « چشم باد» بودم و همه گریم‌ها را دوست داشتم. به خودم و دیگران ثابت شد کار تاریخی مختص آقایون نیست کاری هم که خیلی دوست داشتم و همیشه در ذهنم ماندگار است. در سینما هم «بمانی» بود که خیلی برایش زحمت کشیدم. «باغ‌های کندلوس» هم همه گریم‌ها را دوست داشتم.

بازی کدام یک از هنرمندانی که زیر دست شما گریم شدند را دوست دارید؟

تعامل بازی و چهره پردازی با طناز طباطبایی را خیلی دوست داشتم. به نظر من طناز بازیگر فوق العاده‌ای است و من در این پروژه تمام سعی‌ام را کردم و لحظه به لحظه پا به پای فیلمنامه جلو رفتم تا تمام حالت‌های روحی و روانی را در صورت بازیگر نشان دهم. کاراکتر این بازیگر اگرچه در بچگی مورد آزاد قرار گرفته بود اما من نخواستم در نوجوانی او را دختری خسته و غمگین نشان دهم. در این سن نوجوانان یک شادی بی‌دلیل دارند. من در لابلای قصه سعی کردم هرجا که لازم بود این ظلمی که بر او روا شده را نشان دهم. این تلاش من با بازی عالی طناز کاملا به چشم آمد. به نظر من در حق او هم ظلم شد که برای بازیگری حتی کندیدا هم نشد.

بین بازیگران مرد چطور؟

گریم امین حیایی در مجموعه « کلاه پهلوی» را دوست داشتم، برای این کاراکتر باید از فقر، فلاکت و بی‌سوادی در چهره نشان دادم تا زمانی که با تغییر جایگاهش شمایل دیگری پیدا کرد. همینطور رضا کیانیان در همین مجموعه.

کیفیت بصری سالن‌های سینما چقدر در دیده شدن زحمات شما موثر است؟

هم سالن مهم است هم نورپردازی سر صحنه در گریم تاثیر دارد. یکی از دلایل دیده شدن کار من در «ایران برگر» نورپردازی درست و آگاهانه تورج منصوری بود. برای هر صحنه نور خاص خود را انجام می‌داد و باعث شد جزییات کار به خوبی دیده شود. بعد از آن هم قطعا سالن‌های سینما مهم است و هرچه در این زمینه پیشرفت بیشتری داشته باشیم کیفیت تصویری بهتری هم خواهیم دید.

نوشته حقم در «بمانی» و «هیس!» ضایع شد/ معتمدآریا و زارعی ماندگارند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته عکس‌های اختتامیه جشنواره فیلم فجر / بخش اول اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما – سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی اهدا می شود به مهین نویدی برای فیلم ایران برگر.

*نامزدهای جایزه بهترین چهره پردازی

۱-مهرداد میر کیانی برای فیلم اعترافات ذهن خطرناک من

۲-مهین نویدی برای فیلم ایران برگر

۳-ایمان امیدواری برای فیلم کوچه بی نام

۴-سعید ملکان برای فیلم مزار شریف

۵-محسن دارسنج برای فیلم من دیه گو مارادونا هستم

نوشته سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی برای مهین نویدی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مهین نویدی طراح چهره‌پردازی درباره حضورش در جشنواره امسال فیلم فجر به سوره سینما گفت: فقط فیلم سینمایی «اشباح» به کارگردانی داریوش مهرجویی را در جشنواره دارم البته اگر به جشنواره برسد. تا به حال چهار بار در جشنواره فجر نامزد دریافت سیمرغ شده‌ام. وقتی دوره‌های پیشین جشنواره را مطالعه می‌کنم معمولا به این نتیجه می‌رسم که داوری در بخش گریم چندان عادلانه نبوده است. درست است که نمی توان مطلقا گفت که داوری‌ها ناعادلانه بوده است ولی در بسیاری از موارد شخصا شاهد بوده‌ام که سیمرغ بخش چهره‌پردازی به دلایلی غیرسینمایی به افراد تعلق گرفته است.

طراح گریم «دختران انتظار» افزود: سیمرغ بخش گریم برای چندین بار به یک گریمور مرد اهدا می‌شود اما بعضی گریمورهای زن با وجود تمام تلاشی که برای ارائه درست کارشان می‌کنند هنوز این جایزه را نگرفته‌اند.  سال گذشته هر کس من را می‌دید می‌گفت حتما برای «هیس!» جایزه می‌گیری. این جمله را برای خیلی از فیلم‌هایم از دیگران شنیده‌ام. اتفاقا در این موارد جایزه را به کسی داده‌اند که طراحی گریمش به آرایش مختصر مو و رژ لب برای خانم‌ها خلاصه شده است و هیچ طراحی خاصی انجام نداده است.

نویدی گفت: معلوم نیست داوران چه معیاری برای بخش گریم در نظر دارند. بعضی وقت‌ها می‌گویند امسال به فیلمی جایزه می‌دهیم که گریمش دیده نمی‌شود. یا مثلا سال گذشته شنیدم که هیئت داوران گفته‌اند گریم «هیس!» اشتباه بوده. حتی اگر به شنیده‌ها استناد نکنیم عملکرد جشنواره فجر در بخش گریم به دور از وجدان و انصاف بوده است. گرفتن سیمرغ اتفاق خاصی نیست ولی نمی‌توان انکار کرد که به هنرمند ثابت می‌کند کارش دیده شده است. خوشبختانه همیشه برای فیلم‌های سخت با گریم‌های سخت سراغم می‌آیند و اینطور نیست که بگویم این جایزه تأثیر مشخصی روی کارنامه‌ام می‌گذارد.

طراح گریم «دعوت» ادامه داد: یادم است وقتی در جشن خانه سینما برای فیلم «دعوت» جایزه گرفتم خیلی خوشحال نشدم ، یکی از  روزنامه‌ها علت خوشحال نشدنم را پرسید گفتم آنقدر کاندید شده‌ام ولی جایزه نگرفته‌ام که لذتش برایم کم شده. وقتی یک چهره‌پرداز به زعم بهترین سینماگران، طراحی درستی ارائه کرده باید جایزه بگیرد تا جوایز  بی اعتبار نباشند و ما خانم‌ها حس نکنیم نگاه مردسالارانه بر جشنواره فجر حاکم است.

وی درباره طراحی گریم «اشباح» گفت: در این فیلم یک فاصله ۲۰ ساله را در طراحی گریم شخصیت‌ها باید پیاده می‌کردم. بنابراین به غیر از گریم مبتنی بر شخصیت‌پردازی جوانی و پیری را هم باید اجرا می‌کردیم. احتمالا سه روز آینده فیلمبرداری «اشباح» تمام می‌شود.

مهین نویدی طراح گریم فیلم‌های سینمایی «مربای شیرین»، «لاله»، «عملیات مهد کودک»، «اکباتان» و … بوده است. سی و دومین جشنواره فیلم فجر بهمن ماه به دبیری علیرضا رضاداد برگزار می‌شود.

نوشته پایان فیلمبرداری «اشباح» در چند روز آینده/هیچ گریمور زنی تا به حال سیمرغ نگرفته اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نویدی به سوره سینما گفت: من بابت حاشیه های شکل گرفته پیرامون این فیلم بسیار متاسفم و فکر می کنم واقعا بی مورد بود. حق این فیلم اینطور مسئله دار شدن نبود و به نظرم عده ای با نیت منفعت طلبانه خواستند سروصدای رسانه ای ایجاد شود.

وی افزود: واقعیت این است که لاله صدیق یک قهرمان زن ایرانی است و تولید فیلمی در مورد او در حداقلی ترین حالت ممکن قدرت بانوان ایرانی را به جهان نشان می دهد. عوامل این فیلم کار بزرگی انجام داده اند و این قصه بهانه ای شد تا بگوییم دخترانی از کشور ما تا چه حد می توانند موفقیت های جهانی داشته باشند. در سریال ها و فیلم های ما معمولا محوریت با یک مرد است و این موضوعی است که من همیشه به آن فکر می کنم. خوشحالم که در فیلم «لاله» یک کاراکتر زن نقش اصلی را بر عهده دارد.

این چهره پرداز سینما ادامه داد: این روزها آخرین سکانس‌های مجموعه «کلاه پهلوی» در حال فیلمبرداری است و من با این پروژه یک کار متفاوت را تجربه کردم. وقتی بناست یک سریال مربوط به تاریخ معاصر ایران تولید شود، به سبب عکس ها و فیلم هایی که از آن زمان موجود است، کار چهره پرداز بسیار سخت می شود. من برای گریم سریال «حجر ابن عدی» که مربوط به تاریخ صدر اسلام است با زحمت کمتری رو به رو بودم. برای کارهای تاریخی معاصر سعی می‌کنم تلفیقی از چهره های قدیمی و جدید را روی صورت بازیگر بنشانم تا مخاطب آن را پس نزند. به هر حال اگر بنا باشد به شکل صد در صدی بازیگر را به شکل یک زن ۱۰۰ تا ۱۵۰ سال قبل در بیاوریم ، تماشاگر این چهره را دوست ندارد.

مهین نویدی گریم فیلم‌های سینمایی «هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند»، «عملیات مهد کودک»، «گزارش یک جشن» و … را بر عهده داشته است.

نوشته رسانه‌ها منفعت‌طلبانه علیه «لاله» موضع گرفتند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مهین نویدی طراح گریم به سوره سینما گفت: این روزها طراح گریم فیلم «لاله» هستم. تصویربرداری بخش‌هایی از مجموعه «کلاه پهلوی» از چند روز آینده آغاز می‌شود و حدود یک ماه طول می‌کشد. فیلم سینمایی «هیس دخترها فریاد نمی‌زنند»، «گزارش یک جشن» و «عملیات مهد کودک» را آماده نمایش دارم.

وی درباره مرحله تحقیق و پژوهش طراحی گریم مجموعه «کلاه پهلوی» گفت: بازه تاریخی این مجموعه ۱۳۰۹ تا ۱۳۲۰ بود. قبل از کشف حجاب پوشش افراد سنتی و شبیه زمان قاجار است. مثلا زنها ابروهای پهن و بلند دارند و مردهای لباس‌های قاجاری. بعد از کشف حجاب توجه ما بر این بود که پوشش زن‌ها را شبیه مدل غربی کنیم.

نویدی افزود: ویژگی کاراکترها ما را در طراحی گریم مخصوص به آن کاراکتر کمک می‌کرد. مثلا همسر «سمسام» با بازی شقایق فراهانی و همسر «کریم» با بازی سارا خوئینی‌ها تحت تأثیر «بلانچ» که کاراکتری کاملا غربی بود بودند بنابراین به نوعی دنباله‌رو این شخصیت محسوب می‌شدند بدون اینکه از خودشان اندیشه مستقلی داشته باشند. همین ویژگی و جزئیات رفتاری این دو شخصیت گریم آنها را متفاوت کرد. زنهایی که کشف حجاب را پذیرفتند را شبیه مدل غربی گریم کردیم و زنهای مذهبی که زیر بار کشف حجاب نرفتند را فقط متعادل سازی کردیم.

نویدی طراح گریم فیلم‌های «مهمان مامان»، «شکار روباه»، «مربای شیرین» و … بوده است.

نوشته نویدی: توجه به تاریخ طراحی گریم «کلاه پهلوی» را جلو برد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.