فیلمنامه این مجموعه که به ‌صورت اختصاصی از پلتفرم فیلم‌نت پخش می‌شود، توسط امیر ابیلی نوشته شده است و از جمعه ۲۹ خرداد ۱۴۰۵، هر هفته ساعت ۱۲ ظهر در این پلتفرم منتشر خواهد شد.

مریلا زارعی، امیر جعفری، سارا بهرامی، محسن قصابیان و امیر نوروزی، با حضور افتخاری: عباس جمشیدی‌فر، شهرام قائدی، سید علی صالحی، عرفان ناصری، یسنا میرطهماسب، مریم کاویانی و پرویز فلاحی پور، با معرفی: سحر لطفی، وحید منتظری، با نقش آفرینی: حدیث میرامینی، مجید نوروزی، ستایش دهقان، پویا نوروزی، غزاله اکرمی، جلال محبی و محمد اشکان‌فر بازیگران این اثر هستند.

نوشته پخش سریال «کوری» از جمعه ۲۹ خرداد در فیلم‌نت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

کاظم دانشی تهیه‌کننده، نویسنده و کارگردان سینما نوشت:

هر تنی را کفنی هست به هنگام وداع

خوش به حال تن این خانه که پرچم دارد

مهران احمدی نیز به طرفداران متجاوزان به خاک وطن گفت:

ننگ بر جنگ‌افروزان، شما تا ابد لکه ننگ تاریخ بشر خواهید ماند

گلاره عباسی برای این روزهای وطن نوشت:

وطن!

مرا به نخل آویزان کنید

من به او خیانت نمی‌کنم…

این زمین و مزرعه من است.

اینجا در گودال‌های آن افتاده‌ام،

و دستانم در آتش سوخته است.

وطن، مرا سرزنش نکن!

در زمین تو

زخمی باز به عشق بدل شده است…

نوشته واکنش هنرمندان به این روزهای وطن/ من به وطن خیانت نمی‌کنم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

کاظم دانشی در ابتدای این نشست بیان کرد: تهیه‌کنندگی مشترک این فیلم برعهده من و آقای احمدی بوده و ایشان به دلیل بیماری مادرشان نتوانستند حضور داشته باشند.

محمد داودی نیز مطرح کرد: به شش روح دخترانی که در حادثه پارک شهر فوت شدند و همه فوت شدگان اخیر ادای احترام می‌کنم. این طرح سه سال قبل توسط آقای دانشی مطرح شد و حتی در فرصتی قرار بود که سریال شود و با خواهش من دست نگه داشتیم تا فیلم سینمایی شود.

کاظم دانشی درباره اسم این فیلم گفت: این اتفاق در اردیبهشت و در یک اردوی دانش آموزشی و در خیابان بهشت اتفاق افتاد و اسم این فیلم برآمده از این موارد است. همچنین قدری خواستیم از تلخی حادثه هم کم شود و حداقل در اسم قدری شیرینی باشد.

داودی توضیح داد: به اعتقاد من این فیلم فقط برای سال ۸۱ نیست و ممکن بود که این اتفاق باز بیفتد. ما سعی کردیم جان مطلب و ماجرای پشت آن را به تصویر بکشیم. ما عدالت خواهی و حق طلبی قشری را نشان دادیم که همیشه به سکوت واداشته شده‌اند.

وی ادامه داد: از خانم پیرکاری هم ممنونم که رشادت کردند و اجازه دادند نقد نسبت به شهرداری و شورای شهر هم در فیلم مطرح شود.

داودی درباره امکان تدوین مجدد فیلم گفت: ممکن است تدوین مجددی برای اکران صورت بگیرد و به نظرم هر دو نیمه فیلم قوای خود را دارد. ولی امیدوارم فیلم بدون ممیزی به اکران برسد.

وی درباره قرار داشتن عکس محمد خاتمی در دادگاه گفت: ما تحقیق کردیم و طبق آن متوجه شدیم که در آن زمان عکس رئیس جمهور وقت یعنی آقای خاتمی در جلسات قرار داشته است.

داودی درباره ماجرای انحلال شورای شهر در آن زمان توضیح داد: ماجرای انحلال شورای شهر به این اتفاق بی ارتباط هم نبود و در روزنامه ها هم اشاره های دوری به آن شده است و ما هم انحصاری این انحلال را به قصه خود ربط ندادیم.

وی درباره استفاده از موسیقی تعزیه گفت: الزامی ندارد که چون با تعزیه آغاز کردیم با آن هم تمام کنیم. در موسیقی هم از نواهای تعزیه الهام گرفته شده است.

این کارگردان درباره میزان واقعی بودن داستان شاه‌مهدی شامحمدی بیان کرد: ماجرایی شبیه به این که شما دیدید اتفاق افتاده ولی نه به این شکل که ما تعریف می کنیم.

داودی بیان کرد: قبل از اتفاقات و وقایع اخیر فیلم را ساختیم و اینکه دیالوگ و وقایعی در فیلم با این روزگاران منطقی درآمده شانس ما است که فیلم فراتر از خود در جامعه حرکت کند. چیزی که انگیزه من برای نوشتن و ساختن این است که صرفا فیلم ساختن برای من مساله نیست، بلکه سند تاریخی یک دوره ای را روایت کنم. میخواستیم این فیلم را سال ۱۴۰۱ بسازیم و آن موقع هم با آن روزها منطبق می شد چیزی که الان با اتفاقات سال ۱۴۰۴ منطبق شده است. این تقصیر فیلمساز نیست.

کاظم دانشی درباره پروانه ساخت این فیلم گفت: ما تیر ۱۴۰۱ فیلمنامه را تمام کرده و تحویل وزارت ارشاد دادیم و به ماجرای ۱۴۰۱ برخورد کردیم و گفتند در آن شرایط امکان ساخت وجود ندارد. دولت عوض شد و یکی از مدیران دولت قبل به من زنگ زد و گفت من خودم طرح شما را تهیه‌کنندگی می کنم! ما اواخر ضبط خود را داشتیم که اتفاقات اخیر رخ داد. ولی ما آبان‌ماه فیلمبرداری خود را در پیش گرفته بودیم.  البته اگر بتوانیم درباره اتفاقات اخیر هم به شرط انصاف فیلمی بسازیم چه اشکالی دارد.

وی ادامه داد: یکی از اصلاحیه‌ها  که به ما دادند، این بود که دختران فیلم پسر شوند که ما نپذیرفتیم.

داودی درباره حامد بهداد توضیح داد: یکی از حسرت های من جای خالی حامد بهداد در اینجا است. اگر چشم خیسی از شاه‌مهدی می بینید همه واقعی است. حامد بهداد به دفعات در پشت صحنه گریه می کرد. قدردان او هستم و بسیار بزرگی کرد. از همه عوامل درجه یک که در فشار شبانه روزی ما را همراهی کردند بسیار سپاسگزارم. خانم پسیانی، آقای حقیقت دوست، آقای خمسه و … همه لطف کردند. لطفا حامد بهداد را تشویق بفرمایید.

دانشی درباره سرمایه گذاری این فیلم توضیح داد: این فیلم با سرمایه گذاری مشترک ویستا مدیا و موسسه تصویر شهر شکل گرفته است. رویکرد جالبی است که نهادها و دستگاه های حاکمیتی که در تولید فیلم ها دست دارند هم به بحث های نقدهای درون سازمانی ورود کنند.

داودی در پایان گفت: فیلم را با جناح‌بندی کوچک نکنید. این خواهش من است. حرف از عدالت زدن به جناح ربطی ندارد.

نوشته فیلم را با جناح‌بندی کوچک نکنید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

کاظم دانشی در ابتدای نشست گفت: نمایش فیلمم در جشنواره را به دوست عزیز و همکارم جواد گنجی تقدیم می‌کنم. روح همه عزیزان از دست رفته شاد. امیدوارم هرچه زودتر این روزهای تلخ را سپری کنیم و با آرامش کنار هم‌ زندگی کنیم.

وی درباره روند ساخت فیلم توضیح داد: ما فیلمنامه را به صورت مشترک با آقای داودی نوشتیم که فیلمنامه «اردوبهشت» را هم باهم نوشتیم. این ۲ فیلمنامه هر دو فضای دادگاهی دارد و از همان ابتدا هدف ما در داستان زنده نگه داشتن جان آدم‌ها بود. هرگز فکر نمی‌کردم زمانی که فیلم را به جشنواره می‌فرستیم در کشورمان به جایی برسیم که درباره اعداد و ارقام کشته شدن آدم‌ها صحبت می‌کنیم.  هرچند که معتقدم که عده‌ای قصد دارند با این اتفاق حمله به کشورمان ایران را عادی‌سازی کنند.

وی بیان کرد: اکنون برخی ما را محکوم می‌کنند درحالی جرات ساخت یک تیزر درباره این موضوعات را هم ندارند. این افراد اکنون نمی‌توانند برای ما تعیین تکلیف کنند که چرا در جشنواره حضور دارید. من همه فیلم‌هایم‌ را چه «بی‌بدن» و چه «علف‌زار»  برای مردم ساختم.

این کارگردان درباره نقش ایرانسل در این پروژه گفت: ایرانسل در فیلم «زنده‌شور» سهمی ندارد و در فیلم «اردوبهشت» سرمایه‌گذاری کرده است. «زنده‌شور» صد در صد در بخش خصوصی ساخته شده است.

دانشی در ادامه تصریح کرد: من مستندساز بودم و درباره اعدام چندین مستند دارم. نزدیک ۲۰۰ اعدام را از نزدیک دیده و فیلمبرداری کرده‌ام.

وی در درباره اینکه علی‌رغم حمایت‌هایش از دولت فیلمش ضد سیستم نظام است، گفت: اینکه من از خودشان پرونده بگیرم و علیه سیستم فیلم بسازم درست نیست. هرچند دسترسی ویژه‌ای هم به چیزی ندارم.

دانشی درباره اینکه فیلمش قصه منسجمی ندارد، گفت: این فیلم روایت پنج اعدامی است که هرکدام خودشان می‌توانستند یک‌ فیلم جداگانه باشند. فیلم من قصه کمی ندارد.

کارگردان «زنده‌شور» درباره سیاه‌نمایی در فیلمش بیان کرد: فیلم کارگاهی و‌ جنایی در هر جای دنیا تلخ است و نمی‌توان به آن سیاه‌نمایی گفت. در پایان فیلم سه آدم نجات پیدا می‌کنند این نقطه مثبت نیست؟

وی در پاسخ به این پرسش که پرداختن به موضوعات قضایی دغدغه شخصی خودش است یا سفارش ارگان‌ها گفت: قطعا دغدغه شخصی من پرداختن به این موضوعات است و نهادهای سینمایی پیشنهادهای مختلفی به من داشته‌اند اما هیچوقت نشد که در مقام کارگردان یک فیلم ارگانی بسازم.

دانشی تصریح کرد: من «بی‌بدن» و «علف‌زار» را به جشنواره‌های خارجی ندادم زیرا عقیده دارم که این نوع آثار بسیار مصرف داخلی دارند دوست دارم فیلم‌هایم در ایران دیده و نقد شوند.

وی درباره جزئیات پرونده‌های این فیلم گفت: همه پرونده‌ها واقعی هستند اما ما اجرای حکم قصاص این افراد را در فیلم در یک شب برگزار کردیم.

دانشی تاکید کرد: ما ۱۰-۱۵ نفر سوپراستار داریم که درآمد خوبی دارند اما میانگین حقوق خانواده بزرگ سینما ۵۰-۶۰ میلیون تومان است. ما نباید مدام تهیه‌کنندگان و فیلمسازان را تحت فشار قرار دهیم که فیلمشان را به جشنواره‌ها ندهند.

وی گفت که احتمال دارد فیلمش در اکران عمومی کوتاه‌تر شود.

دانشی درباره دستگیری بازیگران و شایعه نقش او در آن ماجرا گفت: من اختلاف مالی با آقای شادمان دارم که قبل از آن ماجراها در دادگاه مطرح شده بود. ماجرای تولد در همان زمان مطرح شد و‌ برخی شیطنت کردند و نام من را آوردند. در همان زمان ستاره پسیانی نیز در همان مهمانی بود که در فیلم «اردوبهشت» ما بازی می‌کرد و این منطقی نیست که من بازیگر خودم را به دردسر بیاندازم. آقای اسعدیان نیز رسما در نشست خبری اعلام کردند که من در آن ماجرا نقشی نداشتم.

نوشته نمایش پرونده‌های واقعی در فیلم/ برای مردم فیلم می‌سازم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این دومین همکاری امیر نوروزی با سجاد پهلوان‌زاده است.

«کوری» روایتگر درامی ملتهب است که امیر نوروزی در نقش سرگرد ضرابی، مامور آگاهی در آن حضور دارد‌.

پیش از این مریلا زارعی، امیر جعفری، سارا بهرامی، محسن قصابیان و عباس جمشیدی‌فر به عنوان بازیگران نقش‌های اصلی سریال «کوری» معرفی شده‌اند.

«کوری» به کارگردانی سجاد پهلوان‌زاده، تهیه‌کنندگی کاظم دانشی و نویسندگی امیر ابیلی برای پخش در فیلم‌نت آماده نمایش می‌شود.

در خلاصه داستان این سریال آمده است: «و عدالت برای همه…!»

برخی از عوامل سریال «کوری» عبارتند از: مدیر فیلمبرداری: سعید براتی، طراح صحنه: امیر زاغری، مدیر صدابرداری: مهدی ابراهیم‌زاده، طراح گریم: محمود دهقانی، طراح لباس: زهرا صمدی، مدیر تولید: مینا سنگ‌سفیدی، دستیار کارگردان و مدیر برنامه‌ریزی: راما هاشمی، بازیگردان: علی صلاحی، منشی صحنه: گل کوشان، مدیران تدارکات: اکبر مهری و امیر جعفری، عکس: مجید طالبی.

نوشته امیر نوروزی مامور آگاهی در سریال «کوری» شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

هر هفته چهره‌هایی از دل سینما، موسیقی و هنر سر برمی‌آورند که با حضورشان جریان خبری هفته را شکل می‌دهند. این هفته، روایت ما به سراغ پنج چهره‌ای می‌رود که هر کدام با اتفاقی خاص در صدر اخبار قرار گرفتند؛ از بازگشت دوباره ترانه علیدوستی به پرده نقره‌ای تا جنجال میان حمید نعمت‌الله و اکتای براهنی، از اجرای خاص رویا میرعلمی در «کارناوال» تا حضور مهران مدیری بر پرده سینما و در نهایت خبر تازه‌ای از پروژه جدید کاظم دانشی.

حمید نعمت‌الله؛ سکوت در میان جنجال «قاتل و وحشی»

کارگردانی که همیشه با فیلم‌های پرهیجان اما با شخصیتی آرام شناخته می‌شود، این هفته ناخواسته به قلب یک جدل رسانه‌ای پرتاب شد. او معمولا چهره‌ای کم‌حرف و دور از هیاهوست، ماجرای «قاتل و وحشی» و «پیر پسر» دوباره حمید نعمت‌الله را به تیتر اول رساند.

همه‌چیز از سخنان بهروز افخمی در برنامه «هفت» آغاز شد که از قول نعمت‌الله گفت؛ اکتای براهنی پیش از ساخت «پیرپسر» فیلم «قاتل و وحشی» را دیده است؛ فیلم توقیفی نعمت‌الله که از سال ۱۳۹۸ تاکنون رنگ پرده را ندیده.

براهنی بلافاصله واکنش نشان داد و با ادبیات غریب و غیرقابل دفاع همه‌چیز را انکار کرد. اما صداگذار هر دو فیلم، حقیقت دیگری گفت: براهنی و تهیه‌کننده‌اش در زمان فیلمبرداری «پیر پسر»، با اجازه شخص نعمت‌الله به استودیو آمده و «قاتل و وحشی» را دیده‌اند. این کشمکش حتی به استوری‌های بامداد نعمت‌الله، فرزند کارگردان، هم کشیده شد. او در استوری‌هایی تند، کنایه زد که براهنی از هم‌نشینی نام خود با نعمت‌الله سود می‌برد.

با همه این هیاهو، حمید نعمت‌الله همچون همیشه و با نگاهی بزرگ‌منشانه سکوت پیشه کرد؛ سکوتی که برخلاف حاشیه‌سازی‌های رایج، نشان از خویشتن‌داری و منش حرفه‌ای او داشت. او همان کارگردانی است که با فیلم‌هایی مثل «بوتیک»، «بی‌پولی» و «شعله‌ور» نشان داده سینمایش آتشی زیر خاکستر است. نعمت‌الله پشت دوربین شاید همان «قاتل وحشی» باشد؛ بی‌رحم در خلق صحنه‌ها و صادق در روایت حقیقت. جنجال اخیر بیش از آنکه خدشه‌ای بر او باشد، یادآور این است که حتی فیلمی توقیفی هم می‌تواند سایه سنگینش را بر سینما بیفکند.

رویا میرعلمی؛ رویایی که به واقعیت پیوست

رویا میرعلمی این هفته با اجرایی متفاوت در برنامه «کارناوال» رامبد جوان خبرساز شد؛ اجرایی که ابتدا برخی مدعی توقیف آن شدند و بعد با تأخیری جنجالی به پخش رسید. او با گریمی شبیه فریدا کالو، نقاش مکزیکی، روی صحنه آمد و داستانی روایی خلق کرد: دیداری خیالی با ونسان ونگوگ، هنرمندی که مثل خودش زخمی و پر از درد بود. میرعلمی گفت ایده این نمایش را از جراحت شخصی‌اش گرفته، زمانی که پایش آسیب دید و در سال‌های ابتدایی دهه ۹۰ به دلیل یک سانحه در اجرای تئاتر برای مدتی فلج شد. میرعلمی رؤیاهایش را به صحنه می‌آورد، او در دفاعیه‌اش گفت: «فریدا و ونگوگ هر دو زخم‌های جسمی و روحی داشتند اما تسلیم نشدند»

اجرای میرعلمی با استقبال زیادی مواجه شد، حتی اگر در رقابت با امیرمهدی ژوله رأی کمتری آورد. او نشان داد که پیشینه‌اش در تئاتر پشتوانه‌ای جدی برای کارهای تازه‌اش است. در متنی که در صفحه شخصی‌اش منتشر کرد، از رؤیای پنج‌ساله‌ای گفت که سرانجام مجال بروز یافت اما زیر تیغ سانسور پاره‌پاره شد. با همه این‌ها، اجرای متفاوت او در «کارناوال» پرانرژی و تأثیرگذار بود و باز هم ثابت کرد میرعلمی به‌عنوان تنها هنرمند زن حاضر در برنامه رامبد جوان، بار سنگینی را بر دوش دارد و به خوبی توانسته دوشادوش همکارانش بدرخشد.

مهران مدیری؛ در کانون خبرهای رسمی و غیررسمی

نام مهران مدیری هر بار که بر پرده سینما یا صفحه تلویزیون می‌آید، کنجکاوی برمی‌انگیزد. این هفته دو خبر درباره او دست‌به‌دست شد؛ نخست اکران فیلم «تابستان همان سال» (با نام جدید «آدم‌فروش») ساخته محمود کلاری. مدیری در این فیلم تنها یک سکانس بازی دارد؛ در نقش رمالی که سرآغاز یک دروغ و بحرانی تازه در قصه است. در همان دوران اکران در جشنواره برخی این حضور کوتاه را ترفندی تبلیغاتی دانستند، به‌ویژه که دوستی علی اوجی با مدیری نیز زیر ذره‌بین رفت. با این حال، نام مدیری همچنان برای مخاطب کافی است تا بلیت سینما بخرد. اما مدیری پیش‌تر خودش اعتراف کرده بود که در بازیگری چندان موفق نبوده؛ تا جایی که بازی‌اش در «درخت گردو» را «افتضاح» توصیف کرد!

دومین خبر، شایعه حضور او در فیلم «استخر» ساخته سروش صحت بود؛ همکاری‌ای که اگر در فیلم «استخر» قطعی شود، پس از چهار دهه دوباره این دو چهره محبوب «جنگ ۷۷» را کنار هم خواهد نشاند؛ از روزهایی که صحت نویسنده و بازیگر مجموعه‌های مدیری در دهه هفتاد بود. حالا نقش‌ها عوض شده‌اند؛ مدیری بازیگر صحت خواهد شد. شاید این‌بار، در قالب نقشی کمدی، بتواند دوباره همان مهران مدیری دوست‌داشتنی را به یادمان بیاورد؛ نه صرفاً چهره‌ای که برای فروش فیلم استفاده شود و نقش موثری از او نبیینیم و خودش هم بازی‌اش را دوست نداشته باشد.

ترانه علیدوستی؛ بازگشت پس از هشت سال

احتمال بازگشت دوباره ترانه علیدوستی به پرده سینما، شاید یکی پربسامدترین اخبار سینمایی هفته بود. سال‌هاست نام او با نقش‌های ماندگار در ذهن مخاطب جا گرفته اما زمزمه احتمال اکران نسخه سه‌ساعته «برادران لیلا» به کارگردانی سعید روستایی، نام او را دوباره در مرکز توجه قرار داد. هشت سال از آخرین حضورش بر پرده گذشته بود؛ زمانی طولانی برای بازیگری که «شهر زیبا»، «چهارشنبه‌سوری» و «فروشنده» را در کارنامه دارد. حالا اما با نقش «لیلا» باردیگر روی پرده می‌رود.

آخرین حضور سینمایی علیدوستی روی پرده به فیلم «مادر قلب اتمی» (۱۳۹۶) برمی‌گردد. آثار بعدی او ـ «تفریق» مانی حقیقی و «اورکا» سحر مصیبی ـ به دلیل توقیف و محدودیت‌ها هیچ‌گاه اکران نشدند و تنها به‌صورت غیرقانونی به دست مخاطبان رسیدند. همین غیبت طولانی باعث شد خبر احتمال اکران فیلمی از او، در محافل سینمایی خبرساز شود. حتی برای کسانی که نسخه غیرقانونی «برادران لیلا» را دیده‌اند.

اتفاق دیگری که این هفته ترانه را خبرساز کرد، خبری احساسی بود: حمید علیدوستی، پدر او، از بهبودی بیماری دخترش خبر داد. بیماری خودایمنی که مدت‌ها سایه‌اش را بر زندگی ترانه انداخته بود. این خبر با واکنش‌های پرشور هواداران همراه شد و ویدیوهای بازی‌های قدیمی‌اش بار دیگر دست‌به‌دست شد. حالا همه چشم‌انتظارند تا ببینند آیا اکران «برادران لیلا» سرآغازی دوباره برای کارنامه سینمایی او خواهد بود و شاهد ادامه بازیگری او هستیم یا خیر.

کاظم دانشی؛ کارگردان پرونده‌های قضایی

کاظم دانشی، کارگردان جوانی که با اولین فیلم بلندش یعنی «علفزار» نامش بر سر زبان‌ها افتاد، این هفته خبرساز شد. انتشار خبر صدور مجوز ساخت فیلم جدیدش با عنوان «زنده‌شور» کافی بود تا او دوباره در کانون توجه قرار گیرد. دانشی این‌بار هم سراغ پرونده‌ای قضایی رفته؛ ژانری که به نظر می‌رسد علاقه اصلی اوست.

اما آنچه «زنده‌شور» را داغ‌تر کرده، ترکیب احتمالی بازیگران است: بهرام افشاری، حامد بهداد، سحر دولتشاهی، سارا بهرامی و امیر جعفری. لیستی که اگر نهایی شود، یکی از پرستاره‌ترین فیلم‌های اجتماعی امسال را رقم می‌زند و آن را به پروژه‌ای پرسر و صدا در جشنواره بدل خواهد کرد.

دانشی پیش‌تر با «علف‌زار» (الهام‌گرفته از ماجرای واقعی خمینی‌شهر) و نویسندگی «بی‌بدن» (با الهام از پرونده جنجالی آرمان و غزاله) نشان داد که جسارت نزدیک شدن به سوژه‌های واقعی را دارد. همین رویکرد هم برایش سیمرغ بهترین فیلمنامه جشنواره چهلم را به همراه آورد. او حالا به یکی از امیدهای نسل جدید فیلمسازی ایران بدل شده است؛ فیلمسازی که می‌خواهد واقعیت را بی‌پرده در قاب سینما بیاورد. اگرچه هنوز مسیر طولانی پیش‌رو دارد، اما بسیاری معتقدند او کارگردانی جسور است و «زنده‌شور» می‌تواند تثبیت‌کننده جایگاه این کارگردان دهه هفتادی در سینمای اجتماعی ایران باشد.

نوشته از رویای امیدبخش «رویا» تا سکوت حرفه‌ای «حمید» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته محمدحسین مهدویان و کاظم دانشی پروانه ساخت گرفتند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: در جشنواره‌هایی مانند فیلم کوتاه ۱۰۰ و یا فیلم کوتاه تهران فیلم‌سازان جوان‌تر این فرصت را پیدا می‌کنند تا در کنار نمایش اثر خود، در کنار هم بودن را تجربه کنند. فرصت بسیار خوبی که می‌توان از آن برای یادگرفتن استفاده کرد و همین مورد قضاوت قرار گرفتن بسیار خوب و برای آینده کمک‌کننده است.

مدیر فیلم‌برداری «صبحانه با زرافه‌ها» در بخش دیگری از صحبت‌های خود مطرح کرد: اگر شما در حوزه فیلم کوتاه فعالیت داشته باشید، فرصت جدی برای نمایش اثر خود نخواهید داشت و تنها فرصت ممکن برای شما حضور در جشنواره‌ها است و هرچقدر چنین فضاهایی مانند جشنواره ۱۰۰ و یا نمونه آن بیشتر باشد و هرچقدر این جشنواره‌ها تخصصی‌تر باشند، امکان ویژه‌ای برای هنرمندان، فیلم‌سازان و علاقه‌مندان به این حوزه سینمایی خواهد بود.

عضو هیأت داوران آثار داستانی چهل و یکمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌ کوتاه تهران داوران درباره کارهای اخیر خود بیان کرد: به‌تازگی فیلم آقای نعمت‌الله تمام شده و حدود یک ماه مشغول پروسه اصلاح رنگ آن خواهیم بود. علاوه بر این برای دو فیلم سینمایی صحبت‌هایی داشته‌ام که به امید خدا به‌زودی و از تیرماه فیلم‌برداری فیلم جدید کاظم دانشی را آغاز خواهیم کرد.

آرمان فیاض در پایان گفت: سال‌های زیادی است که به عنوان فیلم‌بردار و مدیر فیلم‌برداری با پروژه‌های مختلفی کار می‌کنم و هرچند از آخرین فیلمی که خودم ساخته‌ام چند سالی می‌گذرد ولی دوست دارم که باز برگردم و فیلم دیگری را بسازم. برای فیلم کوتاه در حال حاضر برنامه‌ای ندارم و تلاش خواهم کرد تا به امید خدا فیلم بلند بسازم. قطعاً مانند بسیاری از هنرمندان من هم طرح و ایده‌هایی دارم و کم‌وبیش هم مشغول آماده کردن فیلم‌نامه هستم که به امید خدا نهایی شد بیشتر درباره آن خواهم گفت.

آرمان فیاض تاکنون مدیر فیلم‌برداری بیش از ۱۰۰ فیلم کوتاه، بلند و مستند ازجمله فیلم‌های کوتاه «چله، تاسیان»، «اول پاییز» و فیلم بلند «حمید هما»، «کارد و کلوچه» بوده است. او همچنین فیلم‌های کوتاه «هنگام»، «آهنگی که با تو شنیدم»، «شکوفه‌های سپید زیر نور ماه می‌رقصند»، «چای» و «مانیکور» را کارگردانی کرده است.

نوشته از جشنواره فیلم ۱۰۰ تا همکاری با حمید نعمت‌الله و کاظم دانشی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این فیلم کوتاه داستان رزمنده‌ای است که تصور می‌شد شهید شده اما پس از مدت‌ها به خانه برمی‌گردد و دختر برای استقبال از پدرش آماده می‌شود اما همه چیز طبق برنامه دختر بچه پیش نمی‌رود.

علی بهمنش، ارغوان شعبانی، نگار پرچ، الناز حیدرزاده، حسام صفرزاده و ترمه موسوی در این فیلم ایفای نقش می‌کنند.

«نورا» محصول باشگاه فیلم رویاد است که در بسترهای اینترنتی فیلم‌نت، روبیکا، هاشور، عماریار و یوتیوب در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.

دیگر عوامل این فیلم عبارتند از: نویسنده: محمدصادق اوتارخانی، تدوین: امیرمحمد منصوب، مدیر فیلمبرداری: علی رنجبر، صدابردار:علی علوی، صداگذار: مجید آقایی، مدیر تولید: مینا سنگ سفیدی، چهره پرداز: هانا هادی، طراح لباس: نفیسه ناصرنیا، اصلاح رنگ و نور: علی نوروزی، بازیگردان: علی آقاولی، طراحی صحنه: علی خیری و علیرضا میریونسی، برنامه ریز: عطیه کردی، منشی صحنه: رویا بابابیگی، طراح تیتراژ: علیرضا قاسمی، عکاس پشت صحنه: هدیه عسگری، طراح پوستر: علی بخشنده.

نوشته فیلم کوتاه «نورا» به اکران آنلاین رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای نشست کورش جاهد منتقد سینما عنوان کرد: در سینمای جهان فیلم‌هایی با موضوع اعدام سابقه زیادی دارد و می‌توان به نمونه‌هایی مانند «راه رفتن مرد مرده» و «زندگی دیوید گیل» اشاره کرد. فیلمسازان مختلف با نگاه‌های متفاوتی سراغ این سوژه می‌روند و اعدام اصولا موضوع بحث‌برانگیزی است. چنین فیلم‌هایی ما را به لحاظ حسی درگیر می‌کند، ولی نکته مهم‌تر سمت و سوی اندیشه‌ای فیلم است. فیلم «بی‌بدن» برایم یادآور یک فیلم فرانسوی به نام «شب دوازدهم» است که در آن فیلم هم یک دختر در ابتدای ماجرا به قتل می‌رسد.

وی افزود: «بی‌بدن» فیلم تاثیرگذاری است و در ابعاد گوناگون فرمی مانند بازی‌ها، داستان‌پردازی و… کیفیت خوبی دارد. اما اگر بخواهیم وارد محتوا شویم، نکاتی مانند اشاره به قبح فحاشی ناموسی، موضوعات خانوادگی مانند نقش کمرنگ پدرها، بحث فضای مجازی و… در فیلم به چشم می‌خورد.

در ادامه مرتضی علیزاده کارگردان فیلم «بی‌بدن» درباره شکل‌گیری ایده اولیه فیلم بیان کرد: ایده یک‌خطی فیلم از روز اول برایم جذاب بود و اعتقاد داشتم می‌توان یک فیلم ارزشمند بر اساس آن ساخت. البته زمان کمی برای تولید فیلم داشتیم و فیلمنامه نهایی را یک روز پیش از آغاز فیلمبرداری به عوامل دادیم و باز هم در طول فیلمبرداری به فراخور تغییراتی در آن ایجاد کردیم. من فکر می‌کنم سینما باید قصه تعریف کند و جای پیام دادن نیست، در نتیجه تلاش کردیم از دیالوگ‌های شعاری دوری کنیم و حتی حرف‌های اصلی فیلم را به شکل غیرمستقیم بزنیم.

علیزاده درباره تفاوت نسخه اکران شده با نسخه جشنواره فجر گفت: چیزی نسبت به نسخه جشنواره کم نکردیم و هیچ دیالوگی هم حذف نشده، ولی مقداری از ابتدا و انتهای برخی سکانس‌ها کوتاه کردیم تا تعهد به بیننده دچار خدشه نشود و ریتم بهتری داشته باشیم. فیلم در کامل‌ترین شکل به نمایش در آمده و خوشبختانه سانسور نداشته‌ایم.

وی در پاسخ به پرسشی درباره نمایش ندادن اتفاقات فضای مجازی در فیلم عنوان کرد: اینکه یک مسئله در فضای مجازی را به صورت مستقیم نمایش دهیم یک نوع ذائقه سینمایی است، ولی بازخوردهایی که ایجاد می‌کند مسئله مهم‌تری است. تاثیر فضای مجازی را در تجمع مردم جلوی زندان، نوع رفتار کارمندهای مهدکودک با شخصیت مادر ارغوان (الناز شاکردوست) و سکانس ترمینال می‌بینیم. اینکه اثر فضای مجازی بر جامعه را ببینیم، انتخاب من بود و نمی‌گویم الزاما درست است، بلکه از سلیقه نشات می‌گیرد.

در ادامه یکی از مخاطبان پرسشی درباره ارتباط مشکلات اقتصادی و جرایمی مانند قتل مطرح کرد که علیزاده در پاسخ گفت: پژوهشی در دانشگاه تهران انجام شده که بر اساس آن، لزوما اختلاف طبقاتی و مشکلات اقتصادی رابطه مستقیم با جرم و جنایت ندارد. یعنی حتی وقتی پایداری اقتصادی وجود داشته، برخی شاخص‌ها درباره جرایم افزایش داشته است. ولی چیزی که در عرف جامعه‌شناسی و کیفرشناسی در جهان مطرح می‌کنند این است که تضاد طبقاتی یکی از زمینه‌های بروز جرم و جنایت و افزایش آن است.

وی با اشاره به تجربه مجازات اعدام در سایر کشورها اظهار کرد: در نسل‌کشی رواندا حجم وسیعی از تجاوز جنسی صورت گرفته بود. وقتی خواستند برای مجرمان مجازات تعیین کنند، دیدند بر اساس قانون خیلی‌ها را باید به مدت طولانی در زندان‌ها نگه دارند و خیلی‌ها را اعدام کنند. روانشناسان کشورهای مختلف همفکری کردند و پیشنهاد دادند مجازات را تبدیل کنند. مثلا قربانی تجاوز را در مقابل متجاوز قرار دادند تا مشکلات روحی ناشی از تجاوز را بازگو کند. این باعث نوعی تخلیه روانی شد و بخشی از درمان جامعه با این شیوه صورت گرفت. خانواده داغدیده با شنیدن اعتراف تسلی پیدا می‌کنند و در فیلم «بی‌بدن» و ماجرای آرمان و غزاله، چیزی که خانواده مقتول را آزار می‌داد و شاید به همین دلیل تقاضای قصاص کردند، کتمان جنایت توسط قاتل بود.

در ادامه یکی از مخاطبان پرسشی درباره تصنعی بودن فضاسازی فیلم مطرح کرد که کاظم دانشی نویسنده و مجری طرح در پاسخ گفت: من سال‌ها مستند جنایی ساختم و حدود ۲۰۰ صحنه اعدام را فیلمبرداری کرده‌ام. لوکیشن اعدام که در فیلم می‌بینیم، محل اعدام در زندان رجایی‌شهر است. لوکیشن هواخوری فیلم نیز همان جایی است که یکی از اراذل معروف به نام وحید مرادی در آنجا چاقو خورد.

دانشی درباره علت تفاوت فضاهای دادگاهی فیلم «بی‌بدن» با فیلم «علفزار» نیز عنوان کرد: تفاوت این فیلم با «علفزار» این است که در آن فیلم دادسرای کیفری را می‌بینیم که جرایم مختلف مانند کلاهبرداری و سرقت و… در آن رسیدگی می‌شود، در نتیجه دادسرای شلوغ‌تری است. اما «بی‌بدن» در دادسرای جنایی می‌گذرد که پرونده‌ها تخصصی‌تر است و در نتیجه فضای خلوت‌تری هم دارد.

وی درباره نوع پژوهش فیلم و اقتباس از پرونده‌های واقعی تصریح کرد: بیشتر فیلم‌های جنایی تاریخ سینما معمولا با برداشتی آزاد از پرونده‌های واقعی ساخته می‌شوند. در نوشتن فیلمنامه تلاش کردم ابعاد جامعه‌شناسی و روانشناسی پرونده‌های جنایی را در نظر بگیرم و هم در «علفزار» و هم در «بی‌بدن» چند پرونده را با هم ترکیب کردم. مثلا موضوع مهدکودک ارتباطی به آن پرونده معروف ندارد و از جای دیگری می‌آید.

دانشی در پاسخ به پرسشی درباره ارتباط سازندگان فیلم «بی‌بدن» با خانواده آرمان و غزاله بیان کرد: خانواده دختر پیش از نمایش فیلم با من تماس گرفتند، من خواهش کردم فیلم را ببینند و بعد با هم صحبت کنیم. بعد وکلا و دوستانشان فیلم را دیدند و خوشبختانه شکایتی از طرف آنها صورت نگرفته. اما از طرف خانواده پسر از تهیه‌کننده فیلم شکایت شده و درخواست‌هایی برای حذف چند سکانس داشتند. هنوز روند بررسی این شکایت آغاز نشده است.

وی در پایان گفت: در زمانی که برای فیلمبرداری به زندان‌های مختلف می‌رفتم، یکی دو بار آرمان را دیدم و از لحاظ حسی دلم برایش می‌سوخت و دوست داشتم کاری برایش بکنم. خیلی از چهره‌ها و بازیگران هم برای نجات او از اعدام تلاش کردند، ولی متاسفانه به نتیجه‌ای نرسید.

نوشته ماجرای شکایت خانواده آرمان از تهیه‌کننده «بی‌بدن» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم «بی‌بدن» به صورت غیرقابل کتمانی در سایه سنگین فیلم «علف‌زار» متولد شده است. کاظم دانشی که دو سال پیش فیلمنامه «علف‌زار» را برمبنای یک پرونده واقعی نوشته و به‌عنوان تجربه اول کارگردانی خود، آن را مقابل دوربین برده بود، حالا نگارش فیلمنامه «بی‌بدن» را برعهده گرفته است. این‌بار هم باز پای اقتباس از یک پرونده واقعی در میان است و به سختی می‌توان پذیرفت که سهم دانشی در خلق این اثر به اندازه یک فیلمنامه‌نویس بوده است. او با تمام وجود پای تولید این کار آمده و احتمالاً حضورش در کنار مرتضی علیزاده به‌عنوان یک کارگردان فیلم‌اولی هم فراتر از یک مشاور بوده است.

علیزاده کارگردانی به‌شدت مستعد است. چند ماه پیش بود که فیلم کوتاه «خوانا بنویسید» در جشنواره فیلم کوتاه تهران رونمایی شد که به وضوح حکایت از تولد یک کارگردان خوش‌آتیه در سینمای ایران داشت. علیزاده اما نتوانسته است اولین فیلم سینمایی کارنامه خود را، از سایه سنگین کاظم دانشی بیرون بیاورد و باید پذیرفت که سلیقه روایی و بصری دانشی در کارگردانی «بی‌بدن» هم نمود یافته است.

اما چرا «بی‌بدن» فیلم مهمی است. دقت کنید، مهم و نه خوب. «بی‌بدن» از منظر توجه به یک پرونده جنایی که در مقطعی از زمان، ذهن بخش قابل توجهی از جامعه را به خود مشغول کرده بود، تجربه‌ای شاخص و قابل احترام برای سینمای ایران محسوب می‌شود. سینمایی که سال‌ها با اتهام خنثی بودن مواجه بود و قطعاً تجربه‌هایی از این دست می‌تواند برای عبور از این اتهام، راهگشا باشد. هر چند کاظم دانشی و مرتضی علیزاده اصرار دارند که فیلم ارتباطی با پرونده آرمان و غزاله ندارد اما نشانه‌های مشابهت میان خط اصلی داستان فیلم با آن پرونده، عیان‌تر از آن است که بتوان آن را کتمان کرد. شاید برای همین هم اولین حاشیه‌ها درباره فیلم ناظر به واکنش خانواده‌های درگیر در این پرونده بوده است.

اما آنچه از نظر محتوایی فیلم «بی‌بدن» را قابل تأمل می‌کند زاویه نگاه فیلم به این موقعیت و اجرای حکم اعدام در آن است. حکمی که از نظر نویسنده و کارگردان اثر، بیش از خانواده مقتول، جامعه یا به تعبیری همه مخاطبان احتمالی فیلم در اجرایی شدن آن سهیم بوده‌اند. درباره این وجه فیلم حتماً می‌توان به گفت‌وگو با خالقانش نشست اما آیا می‌توان از سکانس مربوط به تغییر نظر خانواده مقتول در دقایق پایانی فیلم برداشتی جز این داشت؟ «بی‌بدن» فیلم سینمایی خوبی نیست، اما باید آن را دید!

نوشته تو می‌گی ما اونو کشتیم؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این نشست با حضور مرتضی علیزاده؛ کارگردان، سید مصطفی احمدی؛ تهیه‌کننده، کاظم دانشی؛ نویسنده، حبیب خزایی‌فر؛ آهنگساز، مهدی صیاد؛ چهره‌پرداز، مهدی سعدی؛ تدوینگر، مهران ممدوح؛ مدیر فیلمبرداری، امیر زاغری؛ طراح صحنه برگزار شد.

مرتضی علیزاده کارگردان «بی‌بدن» در این نشست گفت: خوشحالم که اولین فیلمم در چنین فضایی با استقبال شما مواجه شد.

کاظم دانشی هم اظهار کرد: واقعیت امر این است که «بی‌بدن» از چند پرونده تشکیل شده، از پرونده‌های این چنینی در قوه قضاییه زیاد است، البته شائبه‌هایی مطرح شده بود که عیناً از یک پرونده واقعی است، اما این‌چنین نیست، مثل فیلم قبلی من با نام «علف‌زار» از چند پرونده تشکیل شده است.

وی درباره نادیده گرفتن شدن فیلم در این جشنواره بیان کرد: سینمای اجتماعی به یک مرحله‌ای رسیده است که هرچه می‌خواهی بگویی یک جا به گیری می‌خوری. و وقتی اعتراض می‌کنی به یک آدم پرحاشیه تبدیل می‌شوی، همه دوستان اجتماعی این مسائل را دارند و این خیلی غم‌انگیز است، جیغ آدم را درمی‌آورند و بعد می‌گویند چرا اعتراض می‌کنی.

دانشی گفت: من بچه این مملکتم زحمت کشیده‌ام و برای زحمتم می‌جنگم، من برای فیلمم جنگیدم، برای مسائل سیاسی حرف نزدم چون شعورش را ندارم. من نه جایزه‌ای خواستم نه چیزی، ما با دبیر جشنواره صحبت کردیم و گفتیم اگر قبول می‌کنید کلید بزنیم، آن‌ها گفتند کار را برسانید. وجدان‌های خود را وسط بگذارید.

وی افزود: فیلم‌هایی که سال گذشته در رزور بوده، امسال با پرده سبز به نمایش درآمده، چطور فیلم ما ناقص بود؟ ما ادعا نداریم که بن هور ساخته‌ایم ولی فیلم تر و تمیز است.

دانشی گفت: اگر فیلم در بخش مسابقه بود الان همه رفقای بازیگر ما اینجا بودند، شاهد این مثال واکنش خانم شاکردوست بود، برای ما ایران و این مملکت مهم است ما گفتیم می‌خواهیم به جشنواره بیاییم و همه آمدند. از شما می‌خواهم قضاوت کنید آیا ما حق حضور در بخش سودا را داشتیم یا نه این را بینی و بین‌الله بگویید. که این بخش با تشویق مخاطبان مواجه شد.

وی بیان کرد: این فیلم انتخاب هیئت انتخاب بوده است، من با آقای عباسیان و آقای نیرومند هم حرف زده‌ام و آن‌ها تائید کرده‌اند، بخشی از این مسائل به بگیر و ببندها ربط دارد، در این دعواها فیلم‌ «بی‌بدن» مثل اسمش قربانی شد.

وی گفت: من دغدغه خودم را نداشتم حتی گفتم بخش فیلمنامه را حذف کنید اما بگذارید در بخش مسابقه باشیم، ما فیلم آبروداری ساختیم، ما سانس جابه‌جا نکردیم. با پرده سبز فیلم نمایش ندادیم، فیلم آبروداری ساختیم. این‌ها را گفتم تا دوستان برای فردای قیامت خود حرفی داشته باشند.

دانشی تأکید کرد: کارگروه قوه قضاییه پیش از فیلمبرداری فیلمنامه را خوانده‌اند و بعدش هم نسخه‌ای از فیلم را دیدند.

مصطفی احمدی هم اظهار کرد: تا همین الان برای این فیلم دچار چالش هستیم، فیلم دیر پروانه ساخت گرفت. برای اخذ مجوز ساخت خیلی تلاش کردیم.

وی افزود: ما در زندان رجایی با حکم قوه قضاییه فیلمبرداری کردیم.

مرتضی علیزاده هم گفت: من بازخوردهایی که از مردم گرفتم همه همذات پندازی کردند و بازیگران هم خیلی برای این فیلم زحمت کشیدند.

وی اظهار کرد: فیلم از سبک تصویربرداری تا میزانسن‌ها نشان می‌دهد ما می‌خواستیم یک فیلم واقع‌گرا داشته باشیم.

علیزاده مطرح کرد: ما دنبال وارد شدن به یک سری مسائل حاشیه‌ای نیستیم و فیلم قضاوت‌گر نیست بلکه واقعیت را به تصویر می‌کشد.

وی درباره طرفداری از قصاص گفت: مسئله ما این موضوع نبود، بیشتر یک روایت اجتماعی و یک مسئله اجتماعی داشتیم و سعی کردیم به روابط آدم‌ها بپردازیم.

علیزاده گفت: ما ۲۳ آذر کار را کلید زدیم و تایم تولید هم کم بود و در ۴۳ جلسه فیلمبرداری کردیم، همدلی گروه ما زیاد بود. اصالت را از اول بر روایت گذاشته بودیم تا قصه‌ای تعریف کنیم که مخاطب جذب شود و به خاطر همین یک سری از بچه‌ها از مسائل فنی می‌زدند، تمام تلاش خود را کردیم تا حالا فیلم به اکران اینجا برسد.

وی افزود: آقای دانشی مثال خوبی زد، فیلم جواب خود را از این سالن و اکران‌های مردمی می‌گیرد و مردم می‌فهمند هیئت انتخاب درست عمل کرده یا نه.

خزایی فر هم اظهار کرد: فیلم یک فیلم جنایی بود و سعی می‌کردیم جنایت در فیلم بگنجد.

مهران ممدوح مدیر فیلمبرداری هم بیان کرد: ما در نظر داشتیم فقط قصه دربیاید به خاطر همین دوربین حرکت خاصی ندارد. ما فقط سعی کردیم قصه روایت شود. از سکانس یک اعدام تا پایان همین موضوع را در نظر داشتیم. سکانس اعدام را با چهار چراغ گرفتیم. مجبور شدیم همه کارها را در کسری از زمان انجام دهیم تا فقط روایت کنیم.

نوشته کاظم دانشی: دوستان باید برای قیامت خود جواب داشته باشند! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

داستانی درباره‌ی عدالت اجتماعی

در سینمای جهان درام‌های دادگاهی فراوانی ساخته شده است که همواره مخاطب را درگیر موضوع کرده و گاه جذابیت بالای آن نفس‌گیر بوده است. «۱۲ مرد خشمگین»، «حکم»، «عدالت برای همه»، «فیلادلفیا»، «دادگاه شیکاگو ۷» و… چند نمونه از این گونه‌ی سینمایی است که غالب سکانس‌های آن در لوکیشن‌های محدود دادگاه ساخته شده است.

تضاد و تقابل در درام‌های دادگاهی نبردی است که بر سر حقیقت شکل می‌گیرد، حالا چه داستان درباره‌ی عدالت اجتماعی باشد، یا افشای توطئه‌ها، یا بی‌گناهانی که به ناحق گناهکار شناخته شده‌اند. هر فیلمی که درباره‌ی جلسات پرتنش دادگاه ساخته می‌شود، مسئله‌اش نه تنها جست‌وجوی حقایق، بلکه ارائه‌ی حقایق به نحوی است که هر شک و شبهه‌ای را از بین ببرد. از همین رو سینمای هالیوود برای تقویت ایده‌ی «رویای آمریکایی» بارها به این شیوه‌ی درام‌پردازی متوسل شده است.

درام دادگاهی یکی از محبوب‌ترین شیوه‌های فیلمسازی آمریکاست تا در طی آن و از طریق احقاق حق شخصیت‌ها یا پایمال شدن حقوق آنان بتواند آرمان دموکراسی را در آمریکا تقویت کند. چرا که ایده‌ی «رویای آمریکایی» همزمان له و علیه آمریکا بودن را به نفع ایدئولوژی مسلط خود برداشت می‌کند و از ظلم به مردم بی‌گناه تا رفع ظلم را در خدمت منافع خود تلقی می‌کند. در این سیستم آمریکایی بودن به همان اندازه در خدمت آرمان عدالت و حفظ حقوق افراد قرار دارد که ضد آمریکایی بودن. چرا که سیستم این‌طور وانمود کرده است که این جامعه برای حفظ حقوق افراد، حتی در شرایط ظالمانه پویاست تا بتواند آرمان عدالت را مجدداً به جامعه برگرداند.

اگرچه فیلم سینمایی «علف‌زار» در نگاه اول یک درام دادگاهی است اما شباهتی به آثار معمول در این ژانر سینمایی ندارد. تنها شباهت این فیلم به درام‌های دادگاهی محدود بودن کلیت سکانس‌ها به لوکیشن دادگاه و است وگرنه اساساً شباهت چندانی به آثار ژانریک درام دادگاهی ندارد و حقیقت در این فیلم با فساد درونی پهلو می‌زند. این فیلم علیرغم آن که در دادگاه می‌گذرد یک درام با حال‌وهوای اجتماعی را مد نظر قرار داده است که از قضا سوژه‌های آن در دادگاه گردآمده‌اند.

باورپذیری و تطابق با زندگی واقعی

اساسا«علف‌زار» فیلمی است که مشخصات معمول درام اجتماعی سینمای ایران را در خود دارد اما بداعت آن در محدود کردن تقریبا تمام طول فیلم به لوکیشن دادسراست. فیلم تقریبا تک‌لوکیشن است اما نماهای آن تکراری نیست، ریتم فیلم منسجم است و داستان آن پرکشش و گیراست.

علیرغم داشتن سویه رئالیستی این فیلم از الگوی درام‌پردازی به شیوه اصغر فرهادی پیروی نمی‌کند و در واقع مطابقت با واقعیت را به عنوان یک اصل اساسی مدنظر خود قرار داده است. داستان این فیلم برگرفته از چندین رویداد واقعی است و تطابق پیدا کردن فیلم با واقعیت در دنیای خارج الزامی است که کارگردان برای فیلم خودش درنظر گرفته است. باید اشاره کرد که در سینمای رئالیستی مطابقت با واقعیت الزام ندارد و فیلمساز اگر بتواند مخاطب را متقاعد و اقناع کند که در دنیای واقعی امکان رخ‌دادن فلان موضوع وجود دارد به موفقیت رسیده است. اما فیلم «علف‌زار» دو وجه باورپذیری و تطابق با زندگی واقعی را در خود دارد و فیلم از عهده این دو وظیفه برآمده است.

درکنار تک‌لوکیشن بودن، فراغت از سینمای واقع‌گرا به شیوه‌ی فرهادی، باورپذیری و تطابق با دنیای خارج، «علف‌زار» از نظر گروه بازیگری نیز تازگی دارد. در این فیلم ترکیب بازیگران سرشناس، بازیگران کمتر شناخته شده و نابازیگر در هم ادغام می‌شود. بعلاوه فیلم از بازیگران مشهور نیز برای نقش‌های متفاوت بهره گرفته است که مخاطب کمتر نقش مشابهی از آن چهره‌ها را در حافظه دارد.

کاظم دانشی در یک ژانرشناخته شده در سینمای ایران دست به چند بدعت زده تا فیلمی داستان‌گو بسازد که مخاطب را درگیر جریان روان اما بحرانی واقعیت کند و در دل دادسرا و بازپرسی سراغ سوژه ملتهب خود برود.

هجوم حاشیه به متن

اگرچه فیلم سینمایی «علف‌زار» در ژانر درام اجتماعی دسته‌بندی می‌شود اما سعی کرده است تفاوت‌های خود با آثار مشابه را برجسته کند. در واقع پاشنه‌ی آشیل این اثر در فیلمنامه‌ی آن است که بین داستان فرعی و اصلی هیچ مرز مشخصی قائل نمی‌شود. در این فیلم پای یک پرونده‌ی ملتهب خانوادگی به دادسرا باز می‌شود. اما این پرونده به دلیل وابستگی آقازاده‌ها به افراد سرشناس رگه‌ای سیاسی پیدا می‌کند. به موازات این داستان و اتفاقاتش، پای ماجرای شخصی بازپرس (با بازی خوب پژمان جمشیدی) به فیلم باز می‌شود. پس از آن یک داستان فرعی دیگر در فیلم نمایش داده می‌شود که به واسطه‌ی جذابیت داستانی و بازی گیرای صدف اسپهدی تمام فیلم را تحت‌الشعاع خود قرار می‌دهد. به طوری که می‌توان گفت در واقع داستان حاشیه‌ای بر متن اصلی غلبه پیدا می‌کند.

این فیلم با یک روایت اصلی و چند خرده روایت پیش می‌رود. اگرچه در ظاهر ارتباطی میان این خرده روایت‌ها با روایت اصلی شکل نمی‌گیرد اما با قرار گرفتنشان کنار هم، اتفاق مهمتری رقم می‌خورد: چالش بازپرس با زندگی و آینده چند کودک. در حالی که کارگدان همین چالش را در طول فیلم از زاویه‌ی نگاه بازپرس پیگیری نکرده است.

اساساً فیلم فاقد راوی مشخص است و راوی آن بسیار عمومی است و معلوم نیست داستان «علف‌زار» متعلق به کیست. چرا که فیلم بین گروه متهم‌ها، بازپرس و دختر درگیر اعتیاد در نوسان است و هرکدام از آن‌ها وجهی از این مثلث سه‌پاره را به خود اختصاص می‌دهند. از این لحاظ «علف‌زار» فیلمی با خصلت اپیزودیک است که داستان آن در عین تعلق داشتن به همه‌ی کاراکترها، متعلق به هیچ‌کس نیست. آنهم در شرایطی که تمام این سه‌گروه شخصیتی، آنقدر جذابیت دارند که می‌توان داستان را از زاویه‌ی دید هرکدام از آن‌ها و با سوم شخص محدود به او روایت کرد. در این فیلم با نزاع بر سر خرده‌داستان‌های واقعی و جذابیت بصری و کارگردانی خوب مواجه هستیم اما زاویه‌ی دید راوی به کلی از دست رفته است.

نوشته نزاع بر سر خرده‌داستان‌های واقعی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

داستان‌های فیلم از ستون‌های حوادثی می‌آید که سوژه آنها قابل تعریف کردن است اما وقتی قرار بر این می‌شود که این سوژه‌ها تبدیل به فیلم سینمایی شوند به خودی خود باید درام را خلق کنند، شخصیت‌ها شکل بگیرند و شیمی ارتباط بین آنها و داستان‌ها به درستی تصویر شود، از سوی دیگر شرایط تصویرسازی عمق فاجعه نیز فراهم شود. اما این اتفاقی است که در سینمای ایران محدود می‌شود و کار را؛ هم برای فیلمساز سخت‌تر می‌کند و هم این خطر را به وجود می‌آورد که اثر ساخته شده مانند یک نمایش رادیویی می‌شود، چراکه در طول فیلم از اتفاقی صحبت می‌شود که حتی لوکیشن محل وقوع حادثه برای مخاطب به نمایش گذاشته نشده است، در حالی که امکانش بود تا با بازی‌های دوربین به آن فضا نزدیک و سکونت فیلم در یک محدوده هم شکسته می‌شد تا اینکه تمام داستان در فضای دادسرا سپری شود!

تلاش فیلمساز برای خلق بحران به وجود آمده در فیلم حس می‌شود اما تمام این بار سنگین بر دوش شخصیت «بازپرس» با بازی خوب و کنترل شده «پژمان جمشیدی» است که به خوبی هم پیش می‌رود و مخاطب از یک جایی به بعد کنار او می‌ایستد و در قامت یک قاضی قرار می‌گیرد، این اتفاق برگ برنده «علف‌زار» است، هرچند که شخصیت‌های مقابل او هر کدام به تیپ؛ پهلو می‌زنند.

در فیلمنامه «علف‌زار» حفره‌هایی وجود دارد که می‌توانست نباشد، چراکه تفریح آقازاده‌ها برخلاف عوام است، تفاوت از این منظر که آنها به جای اجاره یک شب ویلا در حاشیه تهران که در توانایی یک قشر متوسط هم است، توانایی داشتن یک ویلا را در همان جغرافیا دارند تا از وقوع این حوادث هم در امان باشند و پدری که همواره تلاش کرده است تا خانواده‌اش از حواشی به دور باشند می‌توانست این بستر را برای آنها فراهم کند.

فیلم هرچه جلوتر می‌رود توانایی دست‌هایش در انداختن گره‌های داستانی کم‌تر می‌شود و البته حفظ توازن آنها هم برایش سخت‌تر! به همین علت است که داستان گرفتن شناسنامه برای فرزند از سوی یک زوج معتاد به میان می‌آید که ارتباطی هم به داستان اصلی ندارد اما پیش روی این دو داستان حتی با بازی خوب «صدف اسپهبدی» به موازات هم؛ فیلم را از یکپارچگی می‌اندازد و تلاش فیلمساز برای حفظ لحن فیلم هم بدون کارکرد می‌شود، چراکه ارتباط این دو داستان باید در انتها به هم پیوند می‌خوردند تا تصور حذف ماجرای آنها از فیلم چیزی را کم نکند و به پاشنه آشیل فیلمنامه تبدیل نشود.

«علف‌زار» یک فیلم متوسط رو به بالا در سینمای اجتماعی ایران محسوب می‌شود که برای سازنده‌اش هم اتفاق خوبی را رقم زد اما نمی‌توان برای آن یک جایگاه متفاوتی در نظر گرفت که تاکنون به آن پرداخت نشده است ولی جسارت فیلمساز برای اولین فیلمش و ادامه راهش می‌تواند مفید باشد.

نوشته «علف‌زار»؛ نمایش رادیویی یک حادثه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«علف‌زار» اولین ساخته کاظم دانشی، بدون تردید از فیلم‌های بحث‌برانگیز و پرحاشیه جشنواره امسال است. فیلمی که با نمایش موضوعی ملتهب، داستانی پرکشش را میان شخصیت‌هایی از سفید تا خاکستری و سیاه به جریان درمی‌آورد و جسورانه نه تنها به طرح داستانی درباره تجاوز می‌پردازد بلکه در پرداخت شخصیت مامور قانون هم به همین میزان جسارت به خرج می‌دهد تا کفه تلخی فیلم با انتقام‌جویی از سیاهی‌ها و کنشگری قهرمان علیه آن‌ها، برابر شود.

موقعیت محوری قصه به‌شدت تکان‌دهنده است و چیزی نمی‌تواند سیاهی آن را کم کند الا این که ماموری با وجود تمام موانع درونی و بیرونی شخصی، علیه این سیاهی بایستد حتی اگر قربانی آن شود.

اما قرار گرفتن یک مامور سفید در میان دو گروه خاکستری، دقیق‌ترین و درست‌ترین استراتژی طراحی فیلمنامه علف‌زار است. در نگاه اول، ایجاد فرصت برای شنیدن حرف‌های گروه متجاوز، آزاردهنده و نگران‌کننده به نظر می‌رسد و خاکستری شدن و هم‌ذات‌پنداری نسبی مخاطب را برمی‌انگیزد اما تنها از این طریق است که مخاطب، نقش گروه مورد تجاوز قرار گرفته را در واقعه قلبا درک می‌کند و قانع می‌شود.

متجاوزان سیاه نیستند چون اگر بودند از قربانی‌ها، سلب مسئولیت می‌شد حال آن که هر دو گروه در ایجاد یک بزه تلخ و تکان‌دهنده به سهم خود مسئولند. در این بازی خاکستری‌ها حتی از سهم محافظه‌کاری‌های سیاسی، حفظ آبرو به قیمت تشدید جرائم اجتماعی و زدوبندهای میان‌سازمانی برای سرپوش گذاشتن بر جرائم هم چشم‌پوشی نمی‌شود.

راز نام فیلم هم شاید همین باشد که در چنین علف‌زاری از خاکستری‌های مجرم و خطاکار، تنها یک قهرمان سفید وجود دارد که با سبقه ذهنی مخاطب از پژمان جمشیدی، بسیار هم امنیت‌بخش و آرامش‌دهنده جلوه می‌کند. اما حتی این هم کافی نیست!

این حجم از تلخی جز با نمایش مستقیم کنش جبران‌کننده قهرمان به لحاظ دراماتیک، پایان‌بندی مناسبی برای چنین فیلمی محسوب نمی‌شود. نریشنی فیلم را وصله می‌کند اما احساس مخاطب ترمیم نمی‌شود و پایان را عقیم می‌گذارد.

نوشته سفید در میان انبوه خاکستری اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.