وی ادامه داد: با این حال به تازگی تلاشهایی در این زمینه در حال انجام است که البته نباید مقطعی باشد و باید گسترش یابد.

بازیگر آثاری مانند «مسافر ری» و «گناهکاران» خاطرنشان ساخت: تلویزیون باید دراین زمینه به رسالت و وظیفه اش عمل کند و البته که کارهایی را در این زمینه آغاز کرده است. این روزها شاهد پخش سریال «پریا» هستیم که به موضوع بیماری ایدز و تبعاتش می پردازد؛ به نظر می رسد وجه هشداردهنده ای که دست اندرکاران تولید این سریال برای اطلاع رسانی به مخاطبان درنظر گرفته اند در صورت امتداد یافتن قطعا می تواند برای جوانان و نوجوانان آموزنده باشد.

رویگری تأکید کرد: شخصا خرسندم که رسانه ملی بعد از مدتها که در پرداختن به اچ.آی.وی دست به عصا حرکت می کرد سکوتش را در این باره شکسته و کوشیده در این سریال به نوبه خود صراحت را پیشه سازد؛ هرچند که رسانه ملی باید زودتر از اینها چنین سریالهایی را تولید می کرد اما حالا هم دیرنیست و باید در آینده در این حوزه موثرتر و کاراترعمل کند و به مخاطبانش اطلاع رسانی کاملی انجام بدهد.

این بازیگر با اشاره به اینکه جامعه جوان ایران نیازمند محصولات سرگرم کننده و در عین حال آموزشی پیرامون معضلاتی مانند گسترش ایدز است بیان داشت: با مطرح نکردن موضوع، صورت مسئله پاک نمی شود و فقط عمق فاجعه بیشتر می شود. شخصا به عنوان یک هنرمند هر کاری که دراین زمینه ازعهده ام بربیاید، با کمال میل انجام می دهم تا به جوان ها اطلاع رسانی انجام شود زیرا ما در قبال نسل جوان مسئولیت داریم.

نوشته رضا رویگری: خرسندم که رسانه ملی سکوتش را درباره ایدز شکست اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این خواننده ادامه داد: چون هنوز در سیستم مدیریتی ما نسبت به این سوژه نوعی گارد بسته وجود دارد باید سفارش دهنده ای باشد که این سفارش را به خوانندگان و آهنگسازان و کارگردانان ارائه کند تا بتوانند با فراغ بال و راحتی خیال از اینکه کار در نهایت به پخش خواهد رسید به تولید محصول دست زنند وگرنه اینکه من محصولی را تولید کنم اما توقیف شود و به دست مخاطب نرسد چه فایده ای دارد؟

صاحب آلبومهای «ترانه بی ترانه»، «ساعت ۲۵» و «هیس» با اشاره به ویژگیهای هنرهای مختلف در اطلاع رسانی پیرامون این بیماری اظهار داشت: زبان موسیقی و هنرهای نمایشی به طور حتم در بین افراد جامعه و به خصوص جوانها بسیار کارا و موثر است و دیده ایم که بسیاری از مضامین اجتماعی به این طریق مانا شده اند پس چه بهتر که تولید قطعات موسیقی با محوریت این بیماری و یا تولید مجموعه های تلویزیونی با این مضمون در دستور کار قرار گیرد. استفاده از زبان هنر، بهترین راه برای اطلاع‌رسانی درباره “ایدز” است.
رضا یزدانی با تأکید بر اهمیت اطلاع رسانی درباره بیماری ایدز افزود: جامعه جوانی داریم و باید با طرح ابعاد مختلف این بیماری زنگ خطر را برایشان به صدا دربیاوریم؛ متأسفانه این بیماری در بین افکار عمومی همچنان یک تابو و خط قرمز محسوب می شود و نمی شود خیلی راحت درباره اش حرف زد پس وظیفه مدیران فرهنگی است که با کمک هنرمندان شرایط از بین بردن این باور غلط را ایجاد کنند.

این خواننده خاطرنشان ساخت: مطمئن هستم اگر مدیران فرهنگی از هنرمندان بخواهند اغلب هنرمندان هم در این راستا به تولید محصولهای هشداردهنده دست خواهند زد.

گفتنی است کمپین «هنر+ایدز» که از نوروز ۹۵ آغاز به کار کرده، کمپینی مردم‌نهاد است که می‌کوشد به نوبه خود زمینه ارتباط بیشتر میان اهالی هنر و مردمان در زمینه آگاهی بخشی پیرامون این بیماری را فراهم کند و به بررسی دلایل عدم استفاده کافی هنرهای نمایشی از سوژه های مرتبط با بیماران اچ.آی.وی بپردازد.

نوشته رضا یزدانی: استفاده از زبان هنر، بهترین راه برای اطلاع‌رسانی درباره «ایدز» است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: معتقدم باید تلویزیون و وزارت ارشاد در این خصوص حضور تأثیرگذاری داشته باشند و کار تولید فیلم و یا سریال سازی با مضمون ایدز را به صورتی کاملا هدفمند و در راستای سیاستهای مبتنی بر کاهش آمار مبتلایان سامان دهند.

بازیگر آثاری همچون «جنگ نفتکشها»، «مسافران» و «کشتی آنجلیکا» با تأکید بر مشارکت هدفمند هنرمندان در این حیطه افزود: موثرترین رسانه ای که درباره بیماری ایدز می تواند اطلاع رسانی کند تلویزیون است. خیلی از مردم تحت تاثیر برنامه های تلویزیون هستند و مردم عادی که در معرض درگیری با بیماری ایدز هستند بیشتر برنامه های تلویزیونی را تماشا می کنند تا اینکه به سینما بروند و یا تئاتر ببینند و یا حتی مجلات را مطالعه کنند.

وی ادامه داد: بر این اساس مدیران تلویزیون باید در کارگروههای تخصصی چگونگی استفاده از سوژه های واقع گرایانه با محوریت ایدز و بیمارانش در سریالهای تلویزیونی را مورد توجه قرار دهند. البته که در این حیطه می توانند از مشاوره های پزشکان و ارگانهای متولی درمان این نوع بیماران استفاده کنند.

مجید مظفری که علاوه بر بازیگری سابقه کارگردانی فیلمی به نام “قلبهای ناآرام” را دارد با اشاره به تشتت آرایی که در زمینه پرداختن به بیماری ایدز میان مدیران فرهنگی وجود دارد بیان داشت: اینکه می‌بینیم در میان مدیران سینما و تلویزیون نظرات متضادی درباره چگونگی پرداختن به بیماری ایدز در آثار نمایشی وجود دارد خودش نوعی معضل است.

این بازیگر تأکید کرد: باید مدیران فرهنگی ما به یک وحدت رویه در برخورد با این پدیده برسند چون در غیر این صورت حتی تلاشهای فردی در تصویرسازی آسیبهای این بیماری فقط اثر کوتاه مدت خواهد داشت و در نهایت همچنان اندر خم یک کوچه خواهیم ماند…

گفتنی است کمپین «هنر+ایدز» که از نوروز ۹۵ آغاز به کار کرده، کمپینی مردم‌نهاد است که می‌کوشد به نوبه خود زمینه ارتباط بیشتر میان اهالی هنر و مردمان در زمینه آگاهی بخشی پیرامون این بیماری را فراهم کند و به بررسی دلایل عدم استفاده کافی هنرهای نمایشی از سوژه های مرتبط با بیماران اچ.آی.وی بپردازد.

نوشته مظفری: مدیران سینما و تلویزیون در تصویرسازی «ایدز» باید به وحدت رویه برسند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این بازیگر درباره چرایی عدم پرداختن تلویزیون و سینما به بیماری ایدز و زندگی بیماران آن عنوان کرد: در وهله اول احتیاط مدیران تلویزیون و در وهله بعدی کم‌کاری هنرمندان در چنین قضیه ای نقش داشته است و البته فیلمسازان و سریال سازان هم اطلاعات کافی و مناسبی درباره این بیماری ندارند و آنها هم نیازمند به آموزش هستند.

بازیگر آثاری نظیر”گروهبان” و “دندان مار” با تاکید بر عدم حمایت مدیران دولتی از فیلم نامه و طرح هایی درباره معضلات اجتماعی نظیر بیماری ایدزعنوان کرد: پانزده سال قبل چند طرح را درباره ساخت آثاری پیرامون بیماران اچ.آی.وی به وزارت ارشاد و تلویزیون ارائه کردم اما متاسفانه دوستان مدیر از طرح ها و ایده های من درباره ابعاد مختلف پرداختن به این بیماری وحشت زده شدند و نه تنها استقبالی از طرحم نشد بلکه هیچ کمک و حمایتی دریافت نکردم و طرح رفت به بایگانی. واقعا چرا طرحهایم در این باره را بایکوت کردند؟

وی ادامه داد: به نظرم مدیران و مسئولین تلویزیون باید نوع نگاهشان را به این مقوله تغییر بدهند و با بی‌اعتنایی به معضلات تصور نکنند که صورت مسئله پاک خواهد شد.

بازیگر آثاری نظیر “کارآگاه علوی” خاطرنشان ساخت: مدیران سعی کنند ترس و اضطراب را کنار بگذارند چون ترس اینکه آمار ابتلا به ایدز بیشتر شود به مراتب باید بیشتر از ترس طرح این مسائل در سینما و تلویزیون باشد.

نجفی تأکید کرد: سینما و تلویزیون باید دوشادوش سیستمهای پزشکی ما به آگاهی بخشی و پیشگیری درباره ایدز بپردازند.

کمپین «هنر+ایدز» که از نوروز ۹۵ آغاز به کار کرده، کمپینی مردم‌نهاد است که می‌کوشد به نوبه خود زمینه ارتباط بیشتر میان اهالی هنر و مردمان در زمینه آگاهی بخشی پیرامون این بیماری را فراهم کند و به بررسی دلایل عدم استفاده کافی هنرهای نمایشی از سوژه های مرتبط با بیماران اچ.آی.وی بپردازد.

نوشته احمد نجفی: وظیفه سینما و تلویزیون است که به آگاهی‌بخشی درباره ایدز بپردازد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این بازیگر با اشاره به تجربه ای که خودش از حضور در محصولی نمایشی با محوریت ایدز داشته است خاطرنشان ساخت: همیشه به عنوان یک بازیگر وظیفه خودم می دانم در کارهایی بازی کنم که به معضلات مهم اجتماعی نظیر همین بیماری ایدز می‌پردازد و شک نکنید که اگر پیشنهاد بازی در نقش یک بیمار ایدزی وجود داشته باشد با کمال میل قبول می کنم.

وی ادامه داد: دو سال قبل به همراه فرخ نعمتی در نمایش «دو مرد در یک اتاق» به کارگردانی مسعود رایگان در ارتباط با بیماری ایدز بازی کردیم. خوشبختانه همزمان با اجرای نمایش اغلب رسانه‌های تخصصی حیطه های هنر و سلامت درباره این نمایش و بیماری ایدز مطالبی منتشر کردند و به نظر کار ما توانست حداقل برای برخی ها جنبه آگاهی بخشی داشته باشد.

بازیگر «درخت گلابی» افزود: وقتی یک نمایش می تواند تا این اندازه در آگاهی بخشی موثر باشد قطعا ساخت فیلمهای سینمایی و سریالهای تلویزیونی به مراتب کارکرد بهتری خواهد داشت.

ارشادی تأکید کرد: ارگان هایی نظیر وزارت آموزش و پرورش، وزارت بهداشت و صداوسیما و وزارت ارشاد باید در این خصوص با هم هماهنگ باشند و بکوشند با همکاری همدیگر شرایط آگاهی بخشی به مخاطبان درباره اچ.آی.وی را فراهم کنند اما در تلویزیون عزمی جدی برای ساخت سریال درباره بیماری ایدز وجود ندارد. واقعا چرا؟

بازیگر «آل» با تاکید بر این مسئله که تلویزیون علیرغم رسالتش کمتر به این بیماری پرداخته است گفت: به نظر می رسد با توجه به مصلحت اندیشی ها و خط قرمزهای بیهوده، مدیران تلویزیون برای طرح این موضوع در قالب سریال عزم و برنامه ای جدی ندارند.

گفتنی است کمپین «هنر+ایدز» که از نوروز ۹۵ آغاز به کار کرده، کمپینی مردم‌نهاد است که می‌کوشد به نوبه خود زمینه ارتباط بیشتر میان اهالی هنر و مردمان در زمینه آگاهی بخشی پیرامون این بیماری را فراهم کند و به بررسی دلایل عدم استفاده کافی هنرهای نمایشی از سوژه های مرتبط با بیماران اچ.آی.وی بپردازد.

نوشته همایون ارشادی: چرا در تلویزیون عزمی جدی برای ساخت سریال درباره ایدز وجود ندارد؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: به طور حتم تلاش های انفرادی هنرمندان و فیلم سازان به جایی نمی رسد و ارگانهای متولی امور فرهنگی باید در این زمینه کنار هنرمندان باشند و نوعی تعامل دوسویه صورت گیرد.

بازیگر  «مجمسه» و «دعوت» با تاکید بر حضور جدی تمام ارگان های ذیربط درباره بیماری ایدز تصریح کرد: وزارت بهداشت و درمان ، وزارت آموزش و پرورش، دانشگاهها، تلویزیون، خانه سینما، وزارت ارشاد و کارگردان و فیلمنامه نویسان باید با تشکیل یک اتاق فکر کارا که قدرت تصمیم گیری و اجرا داشته باشد باید در این زمینه به تعامل و جمع بندی برسند.

وی خاطرنشان ساخت: برای مقابله به ابتلا به ایدز باید به سراغ آموزش رفت و از تولید فیلم و سریال گرفته تا گنجاندن واحدهای درسی درباره این بیماری در دبیرستانها و مراکز پیش دانشگاهی را عملیاتی کرد.

بازیگر سریالهایی مانند «شب دهم» و «صاحبدلان» تاکید کرد: در این میان سینما و از آن مهمتر تلویزیون به شدت می توانند مثمرثمر عمل کنند. تلویزیون گستره مخاطب بالایی دارد و هنوز هم اگر محصول خوب تولید شود مخاطبان تلویزیون را به ماهواره ترجیح می دهند. در زمینه آگاهی بخشی پیرامون ایدز و بیمارانش هم بهترین حالت استفاده از قابلیت های تلویزیون برای آگاهی سازی است.

وی افزود: تلویزیون در این حیطه می تواند به کمک وزارت بهداشت بیاید و با تعامل طرفین مجموعه هایی تولید شود که آگاهی درباره این بیماری را بالا می برد.

کمپین «هنر+ایدز» که از نوروز ۹۵ آغاز به کار کرده، کمپینی مردم‌نهاد است که می‌کوشد به نوبه خود زمینه ارتباط بیشتر میان اهالی هنر و مردمان در زمینه آگاهی بخشی پیرامون این بیماری را فراهم کند و به بررسی دلایل عدم استفاده کافی هنرهای نمایشی از سوژه های مرتبط با بیماران اچ.آی.وی بپردازد.

نوشته ثریا قاسمی: برای کاهش ابتلا به ایدز، تلویزیون به وزارت بهداشت کمک کند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این کارگردان که آثاری در گونه های مختلف از کمدی گرفته تا فیلمهای دفاع مقدسی را ساخته است درباره این ادعای برخی کارگردانان که “ایدز” جزو سوژه های ممنوعه است اظهار داشت: من فکر میکنم مشکل، ممیزی نیست و این یک بهانه است که ممیزی نگذاشته به ایدز بپردازیم.

وی خاطرنشان ساخت: به اعتقاد من ایدز هنوز برای کارگردانان ما اهمیت موضوعی پیدا نکرده است و تا این اتفاق هم نیفتد هم نمی توان انتظار تولید آثاری شاخص در این باره را داشت.

*یک دهه قبل بدون ایجاد مشکل در ممیزی به ایدز پرداختم
سهیلی با اشاره به اینکه خودش حدود یک دهه و نیم قبل به سوژه «ایدز» پرداخته است گفت: در ابتدای دهه هشتاد فیلم “غوغا” را ساختم و در آن فیلم به صراحت درباره ایدز سخن گفتم.

این کارگردان درباره اینکه خودش برای کسب اطلاعات درباره بیماران ایدز جهت نگارش فیلمنامه چه کرده است بیان داشت: سعی کردم به منابع مطالعاتی مرجعی که در این باره وجود داشت رجوع کنم و اطلاعات درست و دقیقی را به لحاظ پزشکی از آنها استخراج کنم چون درباره چنین آثاری این درست بودن ریزه کاریها خیلی مهم است چون باید فکر کرد که بیماران ایدز و پزشکان، مخاطب آن هستند.

سهیلی با اشاره به سختی های کار در سوژه ایدز بیان داشت: زمانی که من “غوغا” را می ساختم مسأله به شدت پنهان بود و این طور نبود که مدیران پزشکی به صراحت درباره آن حرف بزنند و برای همین کار تحقیقاتی من هم خیلی دشوار پیش رفت ولی خوشبختانه توانستم ایده هایم را عملی کنم.

*تلویزیون آشکارا به ایدز بپردازد
کارگردان آثاری نظیر «شب برهنه» و «کلاشینکف» با اشاره به وظیفه تلویزیون در تولید محصولات نمایشی پیرامون ایدز و مبتلایان آن اظهار داشت: تلویزیون می بایست به صورت آشکارا و صریح به تمامی معضلات اجتماعی بپردازد. مخاطب تلویزیون فراگیرتر است پس وظیفه رسانه ملی است که درباره مسأله ایدز هم تولید محتوای مفید داشته باشد. اگر این اتفاق نمی افتد نشان دهنده کم کاری است.

این کارگردان سینما در پایان گفتگوی خود با اشاره به ناشناخته بودن بیماری ایدز خاطرنشان ساخت: هنوز و علیرغم انفجار اطلاعاتی که به واسطه شبکه های اجتماعی ایجاد شده باز هم «ایدز» جزو موضوعات ناشناخته در جامعه است و اصلی ترین دلیل عدم پرداخت سینما و تلویزیون همین ناشناخته بودن و عدم درک اهمیت موضوع است.

گفتنی است کمپین «هنر+ایدز» که از نوروز ۹۵ آغاز به کار کرده، کمپینی مردم‌نهاد است که می‌کوشد به نوبه خود زمینه ارتباط بیشتر میان اهالی هنر و مردمان در زمینه آگاهی بخشی پیرامون این بیماری را فراهم کند و به بررسی دلایل عدم استفاده کافی هنرهای نمایشی از سوژه های مرتبط با بیماران اچ.آی.وی بپردازد.

نوشته سعید سهیلی: ممیزی، بهانه است؛ ایدز هنوز برای کارگردانان ما اهمیت موضوعی پیدا نکرده است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: مخاطبان هنوز هم تفاوت قابل ملاحظه ای قرار می دهند میان رسانه های مکتوب و رسانه های تصویری و چه بهتر که سینما و تلویزیون ما به سراغ ساخت آثاری با مضمون بیماران ایدز، دردسرهای این بیماران و ریشه های ابتلا به این بیماری بروند.

در تلویزیون یک سری محافظه کاری در پرداختن به ایدز وجود دارد

بازیگر سریال «ترانه مادری» در چرایی کم کاری رسانه های نمایشی و از جمله تلویزیون درباره ایدز بیان داشت: در تلویزیون یک سری محدودیت و محافظه کاری در پرداختن به ایدز وجود دارد و البته که این محدودیت و محافظه کاری در خیلی از حوزه های دیگر هم دیده می‌شود. دقیقا همین محافظه کاری های سیاستگذاران تلویزیون است که باعث می شود نویسندگان رغبتی به استفاده از سوژه های واقع گرایانه درباره مبتلایان به ایدز نشان ندهند.

این بازیگر با اشاره به اوضاع سینما ادامه داد: البته فکر می کنم در سینما شرایط برای پرداختن به سوژه ایدز مهیاتر است و کارگردانان راحتتر می توانند در این حیطه کار کنند.

ایفای نقش در قالب بیمار ایدزی

بازیگر «می خواهم زنده بمانم» با ذکر خاطره ای از ایفای نقش در یک بیمار ایدزی بیان داشت: خود من در دهه هفتاد در فیلم “بهشت پنهان” ساخته کامران قدکچیان در نقش یک زن مبتلا به بیماری ایدز در کنار ابوالفضل پورعرب بازی کردم.

وی افزود: تجربه خوبی برایم بود تا از نزدیک با دنیای این بیماران و مصائب شان آشنا شوم و بدانم چقدر متفاوت است دنیای یک بیمار اچ.آی.وی با تصورات غلطی که بعضا درباره این بیماران وجود دارد.

گودرزی خاطرنشان ساخت: «بهشت پنهان» سعی کرده بود به نوبه خود به بخشی از گرفتاریهای آدمهای مبتلا به بیماری ایدز اشاره کند و به نظرم در زمان خود هم اثری موجه به شمار می رفت.
این بازیگر که نزدیک به سه دهه است درگیری بازیگری است تأکید کرد: البته واقعیت این است که تعداد چنین آثاری خیلی کم است و باید بیش از اینها فیلم و سریال با مضمون ایدز تولید شود.

این وظیفه رسانه ملی است که به ایدز بپردازد

گودرزی در پایان گفتگوی خود با تأکید بر جایگاه موثر رسانه ملی در جهت نشان دادن معضلات اجتماعی و از جمله ریشه های ابتلا به ایدز افزود: تلویزیون رسانه فراگیری است و این یکی از وظائف مهم رسانه ملی است که به ساخت سریال و فیلم های کوتاه و بلند آموزشی درباره ایدز بپردازد تا به جوانها و سایر افراد جامعه اطلاع رسانی کند.

وی ادامه داد: در تلویزیون تنها معضلات اجتماعی که تا حدی اجازه طرح و نمایش دارند اعتیاد و تکدی‌گری است؛ در صورتی که مسأله ایدز هم بخصوص چون جامعه جوانی داریم باید جدی تر از اینها در رسانه ملی طرح شود. شخصا به مدیران رسانه ملی پیشنهاد می دهم از طرح سوژه های مبتنی با تحقیق درباره ایدز استقبال کنند.

گفتنی است کمپین «هنر+ایدز» که از نوروز ۹۵ آغاز به کار کرده، کمپینی مردم‌نهاد است که می‌کوشد به نوبه خود زمینه ارتباط بیشتر میان اهالی هنر و مردمان در زمینه آگاهی بخشی پیرامون این بیماری را فراهم کند و به بررسی دلایل عدم استفاده کافی هنرهای نمایشی از سوژه های مرتبط با بیماران اچ.آی.وی بپردازد.

نوشته روایت فاطمه گودرزی از ایفای نقش یک بیمار ایدزی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

کارگردان آثاری نظیر «دوزخ برزخ بهشت»، «طبقه سوم» با نگارش یادداشتی که به طور اختصاصی در اختیار سوره سینما قرار داده است، به این پرسش پاسخ داده که چرا سینما و تلویزیون ما در این سالها نتوانسته اند تصویرسازی درستی از ایدز و مبتلایان آن داشته باشند.

متن کامل یادداشت این نویسنده و کارگردان را در ادامه می خوانید:

نقش مهم رسانه در اصلاح عادات رفتاری
«ایدز» یکی از مهمترین بیماری های قرن که فقط با فرهنگ سازی و بهداشت فرهنگ جوامع مهار شد. در به نتیجه رسیدن نسبی این مهم غیر از عملکرد جامع پزشکان و دانشمندان این حوزه ، رسانه عامل دیگری بود که با عملکردش باعث تغییر الگوی عادت های رفتاری مردم و بیماران شد.
اما پیش از آن، باید شفافیت میان رسانه و مردم وجود داشته باشد تا رسانه بتواند کار به این مهمی را به سرانجام برساند.
شفافیت و اطمینان_ در اینجا به رسانه _ مهترین سرمایه جوامع مختلف در به نتیجه رساندن اهداف اجتماعی به شمار می رود.

لزوم اطلاع رسانی درست
یک رابطه متقابل بین مردم و سازندگان (نه الزاما هنرمندان) براساس محتوای رسانه شکل می گیرد. چنانچه این رابطه متقابل و آن محتواسازی بخواهد ابزار قدرت تلقی شود و حقایق آشکار جایش را به آمار سازی دروغ یا آمار ندادن و کتمان موضوع بدهد سریعا این رابطه مخدوش می شود.
نگاه به مقوله ایدز در رسانه های کشور ما یکی از نمونه های چنین روندی است؛ روندی که طی آن عدم پرداخت به این مقوله نتیجه سیاست ورزی های فرهنگی است. آن سیاست فرهنگی ابتدا به دلیل الگوی ذهنی نادرست به کتمان موضوع می پردازد و سپس بنا به هر فشاری موضوع مورد بحث را در برنامه های کم مخاطب به نمایش می گذارد.

هنرمندان مسئول کم کاری نیستند
شخصا در چرایی عدم پرداخت سینما و تلویزیون به موضوع ایدز، هنرمندان را مسئول نمی دانم. رسانه در نگاه کلان آن مسئولیت فرهنگ سازی را به عهده دارد و به طور خاص سیما هیچ بار در دفترچه سیاست گذاری هایش به این موضوع نپرداخته است.
اینجا بحث الگوسازی غلط فرهنگی مطرح است؛ دفترچه سیاست گذاری بدون کارشناسی نسبت به مضامین مورد نیاز مخاطب که یکی از آنها فرهنگ سازی جدی در زمینه ایدز می باشد، فراموش می شود.

از سوی دیگر در بستر اجتماع هر جریان فکری و اجتماعی و …. قربانی بزرگ سیاست زدگی می شود.
متر سیاست برای بازیگرانش مهمترین دستاویز است تا جریان مقابل خود را به چالش بکشد ، و این گونه می شود که در عرصه سلامت جامعه پرداختن به ایدز را نشانه انحطاط جامعه می دانند و اصحاب فرهنگ و رسانه یا همان مجریان رسانه که سینما و تلویزیون هم در شمول آن قرار می گیرند، از ترس قضاوتی افراطی که کارکرد سیاسی برای بازیگران سیاست دارد دست از کار در این باره می کشند و یا به برنامه های کم مخاطب اکتفا می کنند.
یا در همان محدود برنامه های گفتگو محور هم سعی می شود ریشه های ایدز از شاخص های جنسی به سمت شاخص های مواد مخدر گرایش پپدا کند زیرا فرهنگ عمومی بر اثر عدم دانایی کافی نسبت به مقوله جنسیت و ارتباطات جنسی؛ این مقوله را به صورت تابو درآورده است.

پرهیز از سیاست زدگی، چاره کار است
شکستن تابوها هم که همواره دستاویز خوبی برای بازیگران سیاست خواهد بود. همین سیاست زدگی در محیط های آموزشی پایه را می توان دید. پرداختن به امور جنسی چنان که باید در دستور کار نظام آموزشی دوره های مختلف نیست.

داده های این مقوله معمولا از کانالهای خلاف عرف جامعه برای مخاطبین سنی ارسال و دریافت می شود . آن عدم آموزش خود یکی از مهمترین مسایل در به وجود آمدن جمود فکری و ایجاد تابو در جامعه است.

پس در پاسخ به این سوال که چرا هنرمندان سینما و تلویزیون در مقوله ایدز آثاری را تولید نمی کنند که آگاهی بخش باشد باید گفت که هنرمندان به خودی خود قادر نیستند چنین مسایلی را به سطح گفتگوی جدی جامعه بکشانند.
این مهم نیاز به به بستر آموزشی پایه است و پرهیز از سیاست زدگی از کلان تا خرد آن و سیاست گذاری دقیق فرهنگی با حوزه کارشناسان مرتبط است و در نهایت بعد از اصلان سیاست گذاری هاست که هنرمندان می توانند به بهبود اوضاع کمک کنند.

نوشته بیژن میرباقری: سیاست زدگی عامل اصلی نپرداختن به سوژه «ایدز» در سینما و تلویزیون است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

جمشید مشایخی بازیگر سرشناس ایرانی تازه ترین چهره ایست که حمایت خود را از کمپین اعلام کرده است. این بازیگر با تأکید بر اینکه مبتلایان به ایدز نباید به چشم مجرم نگریسته شوند بیان داشت: این وظیفه هنر و از جمله سینما و تلویزیون است که دیدگاه غلط درباره بیماران ایدز را از بین ببرد.

مشایخی درباره علل کم‌توجهی به ساخت آثاری مرتبط با بیماری ایدز در سینما و تلویزیون عنوان کرد: متأثر از جامعه، در سینما و تلویزیون ما هم روابط است که بر ضوابط ترجیح داده می شود. غلبه همین روابط است که باعث می شود تهیه کنندگان نتوانند به سراغ ساخت و تهیه آثار درباره مسائل حاد  اجتماعی بروند.

این بازیگر ادامه داد: ارجحیت روابط باعث می شود که تولید محصول به چهره هایی سپرده شود که بیش از حد محافظه کارند و چون نگاه روتین و درآمدزا به قضایا دارند به سراغ سوژه های ملتهب اجتماعی نمی روند.

وی افزود: این یک ویژگی منفی است که تقریبا در همه ادوار وجود داشته است و مختص گذشته و حال نیست. تا زمانی که رابطه جایگزین ضابطه است و توجهی به نیازسنجی جامعه برای ساخت آثار روز انجام نمی شود این ضعف باقی خواهد ماند.

بوروکراسی مانع پرداختن به سوژه‌های ملتهبی چون «ایدز» است

بازیگر مجموعه هایی نظیر «هزاردستان»، «پهلوانان نمی‌میرند» و «ستایش» با اشاره به تلاش هایی که خودش برای پرداختن به برخی سوژه های به‌روز در گذشته داشته افزود: در دهه هشتاد با همراهی برخی دوستان نویسنده دفتری برای تولید محصولات اجتماعی متأثر از حال و هوای جامعه داشتیم. یادم می آید یکی دو طرح خوب درباره  اتفاقات سالهای جنگ و درگیریهای آن دوره آماده کرده و برای ساخت به تلویزیون ارائه اش کردم اما در یک پروسه طولانی درگیر بوروکراسی و رفت وآمدهای بی حاصل در راهروهای تلویزیون شدم و در نهایت به مسیری سوق داده شدم که عطای این کار را به لقایش بخشیدم.

جمشید مشایخی خاطرنشان ساخت: شک ندارم که اگر امروز هم کسی بخواهد به سراغ تولید محصول با مضمون ایدز برود مطمئنا درگیر بوروکراسی عجیبی خواهد شد که او را از ادامه کار منصرف خواهد کرد و حتی در صورت تأیید هم از کارگردان خواهند خواست محصولی را خلق کند که با حداقل ارتباط با ایدز و مبتلایان روایت شود.

چرا مدیران جرأت ریسک کردن درباره مضامین به‌روز را ندارند؟

وی ادامه داد: زمانی بود که حرف زدن درباره اعتیاد تزریقی هم همین قدر خط قرمزی به شمار می رفت و حالا درباره ایدز که اتفاقا یکی از ریشه هایش همین اعتیاد است چنین اتفاقی روی داده؛ یک دهه قبل فیلم نامه ای درباره اعتیاد آماده تولید کردم و مورد تصویب هم قرار گرفت اما دوستان مدیر در رسانه ملی گفتند بودجه ای برای حمایت از تولید این کار ندارند. چرا؟ چون سوژه کمی ملتهب بود و جرأت ریسک کردن نداشتند.

مشایخی با اشاره به تولید انبوه آثار سطحی در سینما و تلویزیون خاطرنشان ساخت: این همه سریال مناسبتی و ملودرامهای سطحی تولید می شود لااقل در هر فصل در کنار این همه سریال کلیشه زده، یک سریال مبتنی بر دغدغه های روز اجتماع هم تولید کنند. مثلا چه ایرادی دارد یک سریال خوب داستانی درباره ایدز داشته باشیم؛ سریالی که هم آگاهی دهد و هم مخاطب را سرگرم کند.

وی ادامه داد: اصلا زیبنده هنر ایران نیست که برای تولید ملودرام های سطحی پول وجود داشته باشد اما برای تولید سریالی درباره مبتلایان به اچ.آی.وی، نه!

مدیران تلویزیون به طرح مسأله ایدز در آثار نمایشی توجه بیشتری نشان دهند

بازیگر «کمال الملک»، «سرب» و «پدر آن دیگری» با تأکید براینکه بهترین روش مقابله با بیماری ایدز آگاهی بخشی توسط ساخت فیلم وسریال است گفت: موقعی که واقعیتی مطرح نشود چگونه می توانیم انتظار داشته باشیم مردم به حقیقت پی ببرند. مردم را باید آگاه کرد و اگر رسانه ملی آنها را آگاه نکنند طبیعی است که به سراغ رسانه های بیگانه می روند.

جمشید مشایخی در پایان گفتگوی خود با ابراز امیدواری نسبت به برداشتن موانع در مسیر تولید محصولات سینمایی و تلویزیونی مرتبط با ایدز گفت: از مسئولین و مدیران تلویزیون تقاضا می کنم به طرح معضلات و مشکلات اجتماعی نظیر مسأله ایدز در آثار نمایشی توجه بیشتری داشته باشند و بدون منطق این نوع موضوعات مهم را در محاق سانسور قرار ندهند.

گفتنی است کمپین «هنر+ایدز» که از نوروز ۹۵ آغاز به کار کرده، کمپینی مردم‌نهاد است که می‌کوشد به نوبه خود زمینه ارتباط بیشتر میان اهالی هنر و مردمان در زمینه آگاهی بخشی پیرامون این بیماری را فراهم کند و به بررسی دلایل عدم استفاده کافی هنرهای نمایشی از سوژه های مرتبط با بیماران اچ.آی.وی بپردازد.

نوشته چطور است که برای تولید ملودرامهای سطحی بودجه هست و برای پرداختن به «ایدز»، نه؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

ورود به ماه دوم فعالیت «هنر+ایدز» همراه شد با اقبال محمدهادی کریمی نویسنده، کارگردان و البته پزشک فرهیخته ایرانی و صاحب آثاری چون «برف روی شیروانی داغ»، «بشارت به یک شهروند هزاره سوم» و «غیرمنتظره» به این کمپین و ارائه یادداشتی تأمل برانگیز.

کریمی که خود نگارنده فیلمنامه «شمعی در باد» – اولین درام سینمای ایران که به طور جدی به ایدز پرداخت- بوده، در یادداشت خود هم درباره تاریخچه ایدز در ایران و جهان و هم درباره چرایی کم‌کاری سینما و تلویزیون در تولید درامهایی با مضمون بیماران اچ.آی.وی سخن گفته است.

متن کامل یادداشت محمدهادی کریمی را بخوانید:

*تولد با هیجان های دراماتیک
بیماری ایدز سینمایی متولد شد با هیجان‎های دراماتیک کامل، با افسانه‎های جعلی ساینس فیکشنی از چگونگی انتقال ویروس از میمون‎های نوع زورس مانگابی به انسان تا پشت پرده‎های شرکت‎های معظم دارویی و سلامت‎سازان جهانی که به شکل کارتل‎های اقتصادی در این زمینه فعال‎اند تا فلج شدن جهان غرب با ویروسی مهلک از سوی جهان چپ و بلوک شرق و اطمینان از عدم شیوع آن به سرزمین های پشت پرده‎ی آهنین، همه دستمایه‎های دراماتیک خوب برای ساخته شدن فیلم‎هایی با مضامین و گاه گونه‎های جاسوسی، تریلر، علمی تخیلی و … بود.

حتی در صدر اولین بیماران شناخته شده و شاید به نوعی از منظر معروفیت اجتماعی اولین بیمار ایدزی، یک هنرپیشه‎ی معروف هالیوودی بود، «راک هودسن»، مرد خوش چهره‎ای که عاشق زنها می‎شد و زنان گاه برای تصاحب او در فیلم‎ها به رقابت با هم می‎پرداختند و حالا دچار بیماری ناشناخته شده‎ای بود که در ابتدای راه شناسایی بود و اسرار مگوی مبتلایان خود را برملا می‎ساخت، رفتارها و مباشرت‎های دگرباشانه.

حالا دیگر این بیماری سینمایی سینمایی شده بود، بیماران به اقلیتی تعلق داشتند که پای ثواب و عقاب دنیوی و جزای گناه و نافرمانی را به حیطه‎ی تحلیل‎ها و نظرهای مربوط به حوزه‎های دینی و الهیات و اخلاق و … را افزون بر بحث‎های علمی صرف می‎گشود. بحث‎هایی که پررنگ‎تر از بحث علمی خود بیماری و جذاب‎تر از آن در همه جا و من جمله سینما، مخاطبان را به خود سرگرم می‎ساخت، ویروسی که آن روزها چون سنگ‎های عذاب «سدوم و گُمارا» تلقی می‎شد و منظرگاهی از مواجهه‎ی کیفر و نافرمانی را پیش روی هنرمندانی که می‎خواستند به آن بپردازند می‎گشود.

*پرداختن به ایدز سالها ممکن نبود بخاطر…

اما در ایران، پرداختن به ایدز سالها ممکن نبود، به بخاطر ممیزی، بخاطر آنکه گمان می‎رفت ویروس این بیماری در ایران وجود ندارد و به این زودی‎های هم نخواهد رسید. تا این بیماری به ایران برسد وقت زیادی به ظاهر بود که مسئولان تصمیم بگیرند مورد دار است یا خیر چرا که حتی به فرض تأکید بر سوغات غرب بودن آن و بهانه‎ای برای غرب ستیزی آیا می‎توان به وجود همخویانی از سدوم در ایران اشاره کرد؟! که بی‎شک پاسخ منفی بود.

اما تصور عامه از سدومیک بودن این ویروس با مشاهده‎ی آن در اکثریت غیر دگرباش به زودی رنگ باخت. بیماری چون در همگان ظهور و بروز می‎توانست بیابد پس شیوع آن تنها در میان نافرمانان از منظر کلیسای آن زمان نبود.

*آخرین ستاره شب

در ایران هم ایدز آمد و سریع آمد، یک غافلگیری بد، ظهور نه در میان دگرباشان که جماعت بیمار هموفیلی که برای زنده ماندن خویش خونهایی را به درون رگهایشان فرستاده‎اند که آلوده به ویروس بیماری است، حالا واقعاً می‎شد با توجه به مبدأ تولید و حمل این خون‎ها، کشور فرانسه، آن را سوغات فرنگ نامید. حالا می‎شد به ایدز پرداخت، یک ایرانی با خون آلوده و بدون اینکه مرتکب عملی منکراتی از حیث ممیزها، شده باشد بیمار شده و به سراشیبی مرگ فرو می‎غلتید، «آخرین ستاره‎ی شب» منوچهر پوراحمد از اولین‎های این نگاه بود. جوانان معصومی که در غروب و در اثر یک سانحه مجبور می‎شدند خون آلوده بگیرند، اتفاقی که به شکلی فاجعه‎آمیز در ایران رخ داده بود، اما صحبت از آن اگرچه طرف فرانسوی متهم اصلی بود، باز به صلاح ممیزی  شاید از اینکه مردم دچار تشویش روانی حین گرفتن خون در بیمارستان‎ها نشوند توجیه مناسبی برای این قضیه بود، اما تا اینجای کار یک ایرانی هم می‎توانست بیمار باشد به شرطی که در خارج از کشور و فارغ از شیوع به وسیله‎ی موارد منکراتی صورت گرفته باشد.

کم کم حقایق تلخ دیگری از سوی جامعه‎ی پزشکی همگام با ثبوت علمی و مواردی جدید، عمومی و در دسترس همگان قرار گرفت. این بیماری همیشه مهلک و کُشندگی برق آسا ندارد و بیمار می‎تواند سالها ناقل باشد بی‎آنکه علامت خاصی که ویژه باشد، بروز و ظهور پیدا کند. بیمار حین

ابتلای اولیه می‎تواند تنها علائمی چون یک سرماخوردگی را از سر بگذراند و با یک تب خفیف و بدن درد مشترک ویروسی یکی دو روزه، به یک ناقل چند دهه‎ای تبدیل شده و بعدها بیماری در آن ظاهر شود یا حتی پیش از بروز در همان زمان ناقلی از دنیا برود.

*شیفت منشأ ابتلا از معتادان تزریقی به ارتباطهای پرخطر

حالا نیمه‎ی دوم دهه‎ی هفتاد شده بود، عامل اصلی شیوع این بیماری که عمدتاً تا آن موقع از طریق سرنگ‎های آلوده در معتادان تزریقی و نوعاً زندانها صورت می‎گرفت به مورد رتبه‎ی دوم خود یعنی انتقال از راه تماس جنسی شیفت داد.

ممیزی در سینما نیز در نیمه‎ی دوم این دهه در زمینه‎ی طرح عریان و صریح آسیب‎های اجتماعی به نوعی تسامح شیفت پیدا کرد چرا که حداقل در غیاب طرح مسائل سیاسی می‎بایست با طرح مسائل اجتماعی و بازگوکردن آسیب‎های اجتماعی که جایگزین کلمه‎ی «مفاسد اجتماعی» شده بود، فضای باز را به وجود آورد و دنبال گرفت. هرچند بعدها این طرح مسائل اجتماعی نیز تنها در قالب مُصلحانه مورد پذیرش ممیزی عرفی آن دهه قرار می‎گرفت و بعدتر فیلمساز می‎بایست در کنار طرح معضل، راهکار آن را هم ارائه دهد.

*شمعی در باد و اولین‌‌هایش

«شمعی در باد» شاید اولین از نوعی است که در بالا به آن اشاره شد، یک پرسوناژ مهربان و دوست‎داشتنی بخاطر نوع روابط و مباشرت‎های فراوان خارج از عرف با جنس مخالف دچار این بیماری می‎شد، بدون آنکه در جهان فیلم ابتلای او محل قضاوتی برای مخاطب باشد. همچنانکه برای اولین بار در این فیلم یک جوان المپیادی به انتهای راه اعتیاد می‎رسید.

اما حالا کودکان هموفیلی مبتلا بزرگ شده و می‎خواستند با انگ مجرمیت برای بیماران و بیماری در قالب سمن‎هایی چون «یاران مثبت» که مثبتش در نهایت ایهام و جناس لفظی برآمده از مثبت بودن تست‎ها و ناقل یا بیمار بودن است، به مبارزه‎ای فرهنگی دست زنند که هدفشان ضمن هشدار دادن به قشر پر خطر جوان، عوض کردن نظر عامه راجع به این بیماران بود، نظری که هنوز هم آمیخته با کمی ترس، عداوت، بیگانگی، انکار و عدم پذیرش اجتماعی بیماران است. متأسفانه در این مرحله و از این منظر هنوز فیلمی که بتواند در یادها بماند در قالب فیلم بلند سینمایی ساخته نشده است.

*یک هشدار

و در پایان، راجع به ایدز برایتان نوشتم و حیفم آمد از این فرصت استفاده نکرده و جمله‎ای راجع به شیوع خطرناک ویروس پاپیلومای انسانی یا همان زگیل تناسلی که چه به لحاظ شیوع و چه شدت و حدّت خود بیماری و مشکلاتی که در هر دو جنس پدید می‎آورد، چیزی نگفته باشم. به نظرم امروزه در کنار ویروس اچ آی وی و بیماری ایدز حتماً از هپاتیت بی و سی و ویروس زگیل تناسلی باید یادکردی هشدار گونه جهت تحذیر طبقه‎ی سنّی مورد خطر، «جوانها»، داشته باشیم.

نوشته آنچه با این ویروس، از سر گذراندیم/ یادداشت یک کارگردان در ارتباط با بیماری ایدز اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.