بر اساس این خبر همچنین دو فیلم «پسران دریا» ساخته افشین هاشمی و حسین قاسمی جامی و به تهیه‌کنندگی بهروز نشان و بنیاد سینمایی فارابی و «یدو» ساخته مهدی جعفری و به تهیه‌کنندگی محمدرضا مصباح، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و بنیاد سینمایی فارابی در بخش سینمای کودک این جشنواره حضور خواهند داشت.

بیستمین جشنواره بین‌المللی فیلم داکا، با حضور آثاری از کشورهایی چون ایران، روسیه، فرانسه، اسپانیا، آرژانتین، هندوستان، تایوان، فنلاند، استونی، مصر و… از ۲۵ دی تا ۳ بهمن ۱۴۰۰(۱۵ تا ۲۳ ژانویه ۲۰۲۲) در شهر داکای کشور بنگلادش به شکل فیزیکی برگزار خواهد شد

نوشته حضور «میجر»، «پسران دریا» و «یدو» در بیستمین جشنواره فیلم «داکا» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای مراسم، پس از پخش سرود ملی جمهوری اسلامی ایران و تلاوت آیاتی از قرآن کریم، تیزر جشنواره و المپیاد فیلمسازی نوجوانان پخش شد.

پس از آن برش‌هایی از فیلم‌های خاطره‌انگیز سینمای کودک و نوجوان ایران که زنده یاد فتحعلی اویسی در آن‌ها ایفای نقش کرده بود پخش و یاد و خاطره این هنرمند زنده نگاه داشته شد.

در ادامه پیام قاسم‌زاده؛ شهردار اصفهان پخش شد. شهردار در این پیام ویدیویی عنوان کرد: این جشنواره از اهمیت بالایی برخوردار است و شهروندان انتظار دارند جشنواره در یک هفته خلاصه نشود و همه بتوانند که در طول سال از این موهبت استفاده کنند.

در ادامه مراسم محمدرضا مقدسیان مجری مراسم به حاضران خیرمقدم گفت و از علیرضا تابش دبیر جشنواره سی و چهارم دعوت کرد تا روی صحنه بیاید.

او در ابتدا گفت: عرض سلام و ادب و خیرمقدم خدمت هنرمندان عزیز، داوران ارجمند جشنواره، صاحبان آثار، ریاست محترم سازمان سینمایی کشور، معاونان و مدیران سازمان سینمایی، سخنگوی محترم وزارت امور خارجه، مدیرکل محترم دیپلماسی عمومی وزارت خارجه، مدیرکل محترم همکاری‌های فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، سفرا و نمایندگان کشورهای خارجی و… و درود به مخاطبان ارجمندی که این مراسم را به صورت زنده، تماشا می‌کنند.

تابش ادامه داد: از خداوند متعال سپاسگزارم که مقدر و ممکن ساخت، اکنون اینجا بایستم و در مراسم پایانی سی و چهارمین دوره جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان ایران، در مقام دبیر جشنواره، با شما سخن بگویم. شما در این چند روز شاهد نتیجه‏ی تلاشهای جمعی من و همکارانم، برای برگزاری جشنواره‏ای در شان مخاطبان گرانقدرش، و نیز درخور سینمای ایران بودید؛ تشخیص اینکه تا چه میزان در انجام این امر موفق بودیم را باید بر عهده‏ی مخاطبان و کارشناسان دانست، اما خداوند را شاهد می‌گیرم، که همکارانم در تمام این چندماه، آنچه در توان داشتند صرف کردند تا چند روزی لبخند بر لب کودکان و نوجوانان کشورمان بنشیند، و رضایت جامعه‏ سینماگران و هنرمندان، حاصل شود. حضور و همراهی ۲۲۲۰ داور کودک و نوجوان از سراسر کشور در این دوره از جشنواره، افتخاری برای همه ما بود. هم‌چنین امیدوارم نتیجه نیز، به کام شما و مخاطبان جشنواره شیرین آمده باشد.

دبیر جشنواره ادامه داد: داستان جشنواره‏، و داستان درخت تنومند سینمای کودک و نوجوان ایران، بسیار بلندتر از عمر مدیریت مدیران و سیاستگذاران حوزه فرهنگ است، در هر دوره و زمانی، گروهی و جمعی، به حراست از این درخت می‏‌پردازند و تلاش می‏‌کنند با آبیاری و هرس این درخت تنومند، آن را به شکل زیباتری بیارایند و مسیر رشدش را هموار کنند؛ اما همه‏، از جمله من و همکارانم، می‌‏دانیم که ریشه‌‏های گسترده این درخت تنومند، با بطن فرهنگ ایران زمین نسبت دارد و از میراث فرهنگی ایرانی و اسلامی با قدمتی چندهزار ساله تغذیه می‌‏کند؛ چنین نهاد ریشه‏‌داری، هم پیش از عمر مدیریتی ما، زیست و بقا داشته و هم پس از ما به رشد و بالندگی خود ادامه خواهد داد. امیدوارم ثمرات این شجره طیبه، در سال‌های پیش رو، درخشان‌‏تر، به یادماندنی‌‏تر و موفق‌‏تر از تمام افتخارات و دستاوردهای این سال‌هایی باشد که وظیفه‏ حراست از آن بر دوش ما سنگینی می‌‏کرد. اطمینان دارم تقویت ارتباط میان مخاطب و سینما، حضور نسل جوان پویا و نوجو‏ در جامعه‏ سینماگران، و بسط و ترویج فناوری‌های نوین و اندیشه‌‏های نو، آینده‏ای درخشان برای این گونه‏ سینمایی رقم خواهد زد.

او ادامه داد: از این فرصت استفاده می‏‌کنم، و ضمن پذیرش مسئولیت کم و کاستی‌‏های جشنواره و مدیریت سینمای کودک و نوجوان، که طبیعتاً بر عهده خود احساس می‏‌کنم، از تلاش‌های همکاران عزیزم، همچون جناب آقای فریدزاده، جناب آقای ایل‌‏بیگی، جناب آقای مسعود احمدیان، جناب آقای ایمان حجتی، جناب آقای سجادی، جناب آقای سیمونیان، جناب آقای دلیلی، جناب آقای شکرخواه، جناب آقای شیخ‌الاسلامی، جناب آقای علیزاده، جناب آقای تاجیک، جناب آقای دولتی، جناب آقای سلیمان‌زاده، جناب آقای شاه‌محمدی، سرکار خانم مصطفوی، سرکار خانم رستم‌خانی، سرکار خانم مهسا فریبا، سرکار خانم عسگری، سرکار خانم قانیان، دبیران محترم استانی جشنواره در شهرهای مختلف کشور و عزیزان و دوستان دیگر مستقر در دو شهر تهران و اصفهان، و همکاران خستگی‌ناپذیرم در بنیاد سینمایی فارابی، برای تلاشهای شبانه‏‌روزی آنها در جهت رونق و نظم جشنواره، و نیز همراهی‌های مسئولان دولت گذشته و فعلی و شهرداران سابق و فعلی اصفهان، در هموار ساختن مسیر برگزاری این جشنواره تقدیر کنم. ایمان دارم که علی‏رغم حضور یا غیبت ما، این حکایت و داستان را پایانی نیست، لذا به جای مصرع معروف “به پایان آمد این دفتر، حکایت هم‌چنان باقی است” سخن خود را با این نوید به پایان می‌برم که:

گمان مبر که به پایان رسید کار مغان

هزار باده‏ی ناخورده در رگ تاک است

به امید پیشرفت و شکوفایی سینمای کودک و نوجوان در سال‌های آینده.

* جوایز بخش بین‌الملل

در بخش بعدی این مراسم مقدسیان از «رائد فریدزاده» مدیر بخش بین‌الملل این دوره دعوت کرد تا برای اهدای جوایز بخش بین‌الملل روی صحنه بیاید.فریدزاده توضیحاتی از جایزه سیفژ ارائه داد و ویدیوی این بخش به نمایش درآمد.

فریدزاده ضمن توضیح اینکه ده فیلم و انیمیشن از کشورهای مختلف و سه فیلم از ایران در بخش پویانمایی و کوتاه داستانی حضور داشتند از مهرداداسکویی دعوت کرد که برنده را اعلام کند.

در بخش جایزه سیفژ، دیپلم افتخار و پروانه زرین به فیلم «یدو» ساخته «مهدی جعفری» اهدا شد. او این جایزه را از دست «پوران درخشنده» داور ایرانی این بخش دریافت کرد.

در بخش پویانمایی کوتاه، فیلم «مادربزرگ من ماتیلده» ساخته میگوئل آنایا بوریا از کشور مکزیک برنده دیپلم افتخار شد که «مهرداد اسکویی» داور بخش بین‌الملل این جایزه را برای اجرای خلاق و تکنیکی که پیام تاثیرگذار ارائه داد، به نماینده مکزیک اهدا کرد.

در ادامه پیام ویدیویی میگل آنایا بوریا پخش شد. او گفت: من از کشور مکزیک هستم و برای دریافت این جایزه خیلی خوشحال شدم. فیلم من در مورد صبر است و خوشحالم که این جایزه به من تعلق گرفت.

رییس بخش فرهنگی سفارت اسپانیا در ادامه برای دریافت جایزه این کارگردان روی صحنه آمد.

در ادامه، دیپلم افتخار و پروانه زرین بخش فیلم کوتاه داستانی، به فیلم «سکوت رودخانه» ساخته فرانچسکا کانه‌پا از کشور پرو به جهت شیوه هیپنوتیزم‌کننده داستان پردازی و شیوه منحصربه فرد تعلق گرفت و پیام این هنرمند به نمایش درآمد. او گفت: زمانی که خواستم فیلم را کارگردانی کنم فکر نمی‌کردم که کلبه کوچکی که از آن تصویربرداری می‌کردم، تا سراسر جهان سفر کند.

فریدزاده عنوان کرد: هیات داوران به بخش‌های دیگر سینما از جمله موسیقی هم توجه کرده دو دیپلم و یک پروانه زرین را اهدا می‌کند.

در این بخش دیپلم افتخار بهترین دستاورد فنی به «مرتضی نجفی» برای فیلمبرداری فیلم سینمایی «یدو» اهدا کرد.

همچنین «بهرام دهقانیار» در این بخش جایزه دیپلم افتحار دستاورد هنری برای موسیقی متن به «روهن روهن» برای فیلم «سوومی» ساخته امول وسانت‌گل از کشور هندوستان اهدا کرد.

این هنرمند هندی در پیامی عنوان کرد: از صمیم قلبم از جشنواره تشکر می‌کنم. نماینده او از سفارت هندوستان در ایران این جایزه را دریافت کرد.

در ادامه اهدای جوایز بخش بین‌الملل، دو دیپلم افتخار و پروانه زرین برای بهترین «دستاورد هنری کارگردانی» به «پدربزرگ من یک فضایی است» به کارگردانی دراژن ژارکوویچ (از کرواسی) و مارینا آندره‌ی اسکوپ (از بوسنی) اهدا شد.

«رائد فریدزاده» این جایزه‌ها را به نماینده بوسنی اهدا کرد.

ماریانا در پیامی ویدیویی گفت: «من یکی از کارگردان‌های فیلم «پدربزرگ من یک فضایی است» هستم و از برگزارکنندگان این جشنواره تشکر می‌کنم.»

در ادامه این مراسم، گلاره عباسی روی صحنه آمد و جایزه بهترین بازیگر این بخش را اعلام کرد. دیپلم افتخار بهترین بازیگر برای فیلم «محافظ برادر» ساخته «فرید کراهان» از کشور ترکیه اهدا شد که نماینده این کشور جایزه را دریافت کرد.

در ادامه دیپلم افتخار و پروانه زرین بهترین بازیگر کودک و نوجوان به «یاسین حبیب‌پور» برای فیلم «پسران دریا» از ایران اهدا شد و او این جایزه را از دست گلاره عباسی گرفت.

حبیب‌پور پس از دریافت جایزه گفت: افتخار می‌کنم که در جشنواره حضور دارم و توانستم جایزه را دریافت کنم.

در ادامه اهدای جوایز بخش بین‌الملل «فرهاد توحیدی» روی صحنه آمد و جایزه پروانه زرین بهترین فیلمنامه توسط او اعلام شد.دیپلم افتخار و پروانه زرین بهترین فیلمنامه به فیلم «پسران دریا» از ایران نوشته «افشین هاشمی» و «حسین قاسمی‌جامی» رسید.

افشین هاشمی عنوان کرد: خوشحالم که آغاز ۴۶ سالگی من با دریافت جایزه در جشنواره همراه بود و فکر می‌کنم این آغاز راهی نو برای من است و یاد زنده‌یاد «فرشته طائرپور» را گرامی می‌دارم.

حسین قاسمی‌جامی هم گفت: افشین خیلی کمک کرد تا این فیلم به نتیجه برسد. از او خیلی تشکر می‌کنم.

در این مراسم، رسول صدرعاملی هنرمند دیگری بود که روی صحنه آمد و گفت: اگر قرار است سهمی از بازار جهانی داشته باشیم -که غم‌انگیز عقب افتاده‌ایم- مسیرمان از سینمای کودک می‌گذرد و دنیای خیال‌انگیز سینما است که به ما کمک خواهد کرد و اگر تمرکزمان را روی سینمای کودک بگذاریم باعث رونق سینما و ارزآوری خواهیم شد. خواهش می‌کنم که تمرکز بیشتری روی تولید محصولات سینمایی و سریال کودک داشته باشیم چرا که از کشورهای منطقه هم عقب مانده‌ایم.

صدرعاملی پروانه زرین بهترین کارگردانی را اعلام کرد و دیپلم افتخار و پروانه زرین کارگردانی به «مهدی جعفری» برای فیلم «یدو» از ایران رسید. صدرعاملی این جایزه را به جعفری اهدا کرد.

دیپلم افتخار و پروانه زرین جایزه ویژه هیأت داوران به فیلم «لوسیا» ساخته «خوان پاتو» از کشور اسپانیا رسید و «رائد فریدزاده» این جایزه را به نماینده اسپانیا تقدیم کرد.

این هنرمند هم در پیامی ویدیویی از دریافت جایزه تشکر کرد و گفت: از جانب طبیعت سخن باز کردن پیام این فیلم بود که به خوبی منتقل شده است.

نماینده فرهنگی سفارت اسپانیا برای دریافت جایزه روی صحنه آمد و گفت: چهارمین بار است که به جشنواره می‌آیم و برای این جشنواره آرزوی سعادت دارم.

در ادامه این مراسم، «آنا» داور نوجوان از گرجستان به نمایندگی از داوران کودک و نوجوان بخش بین‌الملل در پیامی ویدیویی منتخب این گروه داوری را اعلام کرد و دیپلم افتخار و پروانه زرین برای جایزه داوران کودک و نوجوان به فیلم «پدربزرگ من یک فضایی است» به کارگردانی دراژن ژارکوویچ و مارینا آندره‌ی اسکوپ تعلق گرفت و نماینده بوسنی این جایزه را از دستان رائد فریدزاده گرفت.

در ادامه، پروانه زرین بهترین فیلم بخش بین‌الملل توسط «محمد خزاعی» رییس سازمان سینمایی به «محمدرضا مصباح» تهیه‌کننده فیلم «یدو» اهدا شد.

مصباح هم پس از دریافت این جایزه گفت: تشکر می‌کنم از جشنواره فیلم کودک و باید بگویم این موفقیت حاصل زحمت یک گروه منسجم و متحد است.

در بخش بعدی این مراسم «محمد خزاعی» رئیس سازمان سینمایی ضمن خیرمقدم به حضار عنوان کرد: «از آقای تابش و همکارنشان تشکر می‌کنم که در شرایط سختی تلاش کردند که چراغ این جشنواره روشن بماند. نقدهایی که رسانه‌ها از ایشان کردند به نظر من موقعیت آقای تابش را ارزیابی نکردند چرا که برگزاری جشنواره در چنین شرایط سختی کاری بسیار هنرمندانه بود. شرایط تولید، کمبود پول و نبود اعتبار کافی شرایط این جشنواره سخت کرد. جای آقای انتظامی خالی است زیرا این جشنواره حاصل مدیریت او است.

او تأکید کرد: باید گفت که سینمای کودک احیا شده و امیدوارم بیشتر احیا شود.

* جوایز ویژه دبیر جشنواره

در ادامه ویدیوی معرفی داوران بخش ملی به نمایش درآمد و علیرضا تابش برای اهدای جوایز روی صحنه آمد.

او دیپلم افتخار بهترین فیلم کرونا روایت را به ایلیا رمضانی برای فیلم «فضای زندگی» اهداکرد.

رمضانی گفت: من در پنج دوره المپیاد فیلمسازی نوجوانان حاضر بودم و این اولین دوره است که در جشنواره کودک، فیلم دارم.

دیپلم افتخار بداعت و نوآوری به «حبیب احمدزاده» کارگردان فیلم «داستان‌های هزار و یک روز؛ افسانه بُناسان و غول چراغ جادو» تعلق گرفت.

همچنین بهروز مفید کارگردان فیلم «بام‌بالا» دیپلم افتخار بخش کسب و کار و ترغیب مخاطبان کودک و نوجوان را دریافت کرد.

دیپلم افتخار بهترین فیلم در ارائه تصویری متفاوت از نوجوانان خطه سیستان و بلوچستان به حسین ریگی کارگردان «لیپار» اهدا شد. ریگی پس از دریافت جایزه خود گفت: سینما ۵۰ سال را به سیستان و بلوچستان بدهکار بود و من این فیلم را از بابت ادای دین به این خطه ساختم. این فیلم را به شهید نوجوان «علی لندی» تقدیم می‌کنم.

او ادامه داد: با این فیلم به تماشای تصویری متفاوت از سیستان و بلوچستان می‌نشینید.

* نکوداشت زنده‌یاد «محمد ابوالحسنی»

در ادامه ویدیویی برای نکوداشت یاد و خاطره زنده‌یاد «محمد ابوالحسنی» که در پی ابتلا به کرونا او را از دست دادیم برای حضار به نمایش درآمد.

مقدسیان درخصوص این هنرمند گفت: او یک جریان‌ساز اقتصادی برای انیمیشن و مبدع وب‌سری بود.

پس از پخش این کلیپ، «حسین شیخ‌الاسلامی» از کارشناسان سینمای کودک و از همکاران او در زنده نگاه داشتن یاد زنده‌یاد ابوالحسنی گفت: او سه اصل در رفتار خود داشت که اول از همه راه تبدیل خیال به آرزو و آرزو به رویا و رویا به محصول را بلد بود و ما توانستیم جریان وب‌سری را به رسمیت بشناسیم. او تا لحظه آخر رویای خود را دنبال می‌کرد و به همه توصیه داشت که رویای خود را فراموش نکنید. او تپه‌ها را به قله تبدیل و به مخاطب معرفی می‌کرد. روزی که انیمیشن سینمایی «تهران ۱۵۰۰» را شروع کرد، فضای غیر صنعتی این حوزه را به حوزه صنعتی تبدیل کرد. کار او دنبال کردن حوزه‌های مغفول مانده بود. او از نفرت فراری بود، گاهی با موانع مواجه شد اما امید را رها نکرد. این سه نکته به ما در حوزه حرفه‌ای صنعت سینما کمک می‌کند.

او ادامه داد: ما او را زود از دست دادیم اما راهش ادامه دارد و امیدوارم دیگران هم به این مسیر خیال بپیوندند. آقای ابوالحسنی شما در طول حیات‌تان به کسی اجازه ندادید که شما را تشویق کند و حالا نگاه کنید که چطور از شما یاد می‌کنند.

در ادامه خانواده زنده‌یاد «محمدابوالحسنی» روی صحنه آمدند و علیرضا تابش به پاس فعالیت‌های او در عرصه انیمیشن و هنرهای تصویری، لوح سپاس این نکوداشت را تقدیم خانواده این هنرمند فقید کرد.

*جوایز بخش ملی

نامزدهای بخش وب‌سری توسط مقدسیان اعلام شدند و «مهین جواهریان» روی صحنه آمد

در بخش «وب‌سری»، فریاد بیات برای فیلم «آشمچز- یک اشتباه دیجیتالی» دیپلم افتخار را به دست آورد و این جایزه را از دست «مهین جواهریان» گرفت.

دیپلم افتخار بهترین فیلم‌ پویانمایی کوتاه هم توسط مهین جواهریان به فهیمه قبادی کارگردان فیلم «آی‌دی» محصول مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی اهدا شد.

در ادامه «سهیل موفق» یکی دیگر از اعضای هیأت داوران روی صحنه آمد و پروانه زرین بهترین فیلم‌ داستانی کوتاه را به متین رکن کارگردان فیلم «منم سمیرا» اهدا کرد.

رکن جایزه خود را به «ملاله یوسف زهی» که مورد استبداد طالبان قرار گرفت و «شبنم تیموری» بازیگر فیلم که فوت کرد و همه دختران فارسی‌زبان که در نهایت پیروز خواهند بود، اهدا کرد.

در ادامه بهروز شعیبی پروانه زرین بهترین فیلم بلند داستانی را اهدا کرد و «راز قلعه» به کارگردانی «کریم رناسیان» دیپلم افتخار و لوح زرین بهترین فیلم بلند داستانی را به خود اختصاص داد.

در ادامه ویدیویی از توجه و مهربانی سردار شهید سپهبد قاسم سلیمانی نسبت به کودکان و نوجوانان به نمایش درآمد.

در ادامه مراسم اختتامیه سی و چهارمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان، حبیب ایل‌بیگی روی صحنه آمد و گفت: جایزه شهید بهنام محمدی برای تقدیر از شهدای کودک و نوجوان است و نشان می‌دهد که این راه در سال‌های جنگ تمام نشده و «علی لندی‌»ها راه شهدا را ادامه می‌دهند.

در ادامه، ایل‌بیگی دیپلم افتخار جایزه «شهید بهنام محمدی» را به «نبی قلی‌زاده» کارگردان فیلم «پسرم رسول» اهدا کرد.

قلی‌زاده این جایزه را به روح سردار شهید سلیمانی اهدا کرد.

در ادامه ویدیویی از پشت صحنه فعالیت‌های گروه اجرایی جشنواره پخش و از فعالیت‌های آن‌ها تقدیر به عمل آمد.

در بخش بعدی مراسم، دهقان‌یار پروانه زرین بهترین دستاورد فنی را به مسعود ‌سخاوت‌دوست سازنده موسیقی متن فیلم «لیپار» اهدا کرد.

در بخش بعدی مراسم، رضا درستکار منتقد و عضو هیأت داوران جشنواره روی صحنه آمد و دیپلم افتخار جایزه «زاون قوکاسیان» را به فیلم «بام‌بالا» اهدا کرد.

سیدحاتمی کارگردان فیلم این جایزه را دریافت کرد و گفت: اگر بنیاد سینمایی فارابی نبود ساخت این فیلم دشوار بود.

در ادامه گلاره عباسی برای اهدای جایزه بخش بازیگران کودک روی صحنه آمد و پروانه زرین بهترین بازیگر کودک را به آندیا یحیی‌پور برای بازی در فیلم «میان صخره‌ها» اهدا کرد. آندیا شعری روی صحنه خواند و جایزه خود را تحویل گرفت.

در ادامه نامزدهای بخش بهترین فیلمنامه در بخش سینمای ایران اعلام شدند و رضا درستکار و سهیل موفق برای اهدای جایزه روی صحنه آمدند.

در این بخش دیپلم افتخار و پروانه زرین بهترین فیلمنامه به امیرمحمد عبدی نویسنده فیلم «بام‌بالا» رسید.

در ادامه مراسم اختتامیه جشنواره، بهروز شعیبی برای اهدای جایزه بخش بهترین کارگردانی به روی صحنه آمد. او از طرف هیات داوران از همه عواملی که در روزهای سخت کرونا تلاش کردند تا کارها به جشنواره برسند و چراغ سینما روشن نگاه داشته شوند، تشکر کرد.

شعیبی از دهقانیار خواست که جایزه را اهدا کند.

فیلم «لیپار» ساخته حسین ریگی دیپلم افتخار و پروانه زرین بخش کارگردانی را دریافت کرد.

ریگی پس از دریافت این جایزه گفت: پنج بازیگر اهل سیستان و بلوچستان در این فیلم بازی کردند که بازیگران آینده سینمای ایران خواهند شد.

در ادامه این بازیگران نوجوان که لباس محلی سیستان و بلوچستان برتن داشتند روی صحنه آمدند و مورد تشویق حضار قرار گرفتند.

در بخش بعدی اختتامیه، مهین جواهریان، گلاره عباسی، رضا درستکار و سهیل موفق و بهرام دهقانیار برای اهدای جایزه ویژه هیات داوران روی صحنه آمدند.

دیپلم افتخار و پروانه زرین ویژه هیأت داوران به مختار عبدالهی کارگردان فیلم «میان صخره‌ها» رسید.

* نکوداشت زنده‌یاد «فرشته طائرپور»

در ادامه مراسم پایانی سی و چهارمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان، نکوداشت زنده‌یاد «فرشته طائرپور» تهیه‌کننده و کارگردان فقید سینمای ایران برگزار شد. ابتدا ویدیویی در نکوداشت این هنرمند عرصه سینمای کودک که به دلیل ابتلا به کرونا او را از دست دادیم به نمایش درآمد و یاد و خاطره‌اش زنده نگاه داشته شد.

منوچهر شاهسواری مدیرعامل خانه سینما در این بخش روی صحنه آمد و گفت: از زحمات همه دوستانم در جشنواره تشکر می‌کنم. سرمایه‌های ما در جامعه در حال فراموشی هستند و جز فعالان عرصه فرهنگ و هنر، کسی نمی‌تواند راه نجاتی برای آن پیدا کنند. بچه‌های سینما روزهای سختی را طی می‌کنند و ما هیچ نداریم، جز اینکه به همه آنها بگوئیم این سرزمین پل فیروزه‌ای است که محل عبور فرهنگ و تمدن و عشق و صمیمیت است. آنقدر به خودمان بد نکنیم.

او گفت: هیچ چیز جای فرشته را نمی‌گیرد. او به پاس قدمی که در راه فرهنگ برداشت، به یاد خواهد ماند.

در ادامه، علی شاکری پسر مرحوم طائرپور روی صحنه آمد و علیرضا تابش لوح سپاس این نکوداشت را تقدیم او کرد.

علی شاکری که با بغض صحبت می‌کرد، گفت: مادرم برای فرهنگ این سرزمین زحمت کشید و مطمئن هستم که جاودانه خواهد بود و امیدوارم همه ما برای آینده کودکان سرزمینم و تمام دنیا به نیکی و درستی قدم برداریم‌.

در بخش پایانی مراسم، محمد خزاعی و علیرضا تابش برای اهدای جایزه بخش بهترین فیلم در بخش مسابقه سینمای ایران روی صحنه آمدند و پروانه زرین این بخش به بهروز نشان برای فیلم «پسران دریا» اهدا شد.

بهروز نشان ضمن تشکر از هیأت داوران گفت: من تهیه‌کنندگی این فیلم را از خانم طائرپور دارم و از او ممنون هستم.

سپس ویدیویی برای نکوداشت یاد شهید «علی لندی» نوجوان فداکار ایذه‌ای به نمایش درآمد و در این فیلم کودکان و نوجوانان یاد او را زنده نگاه داشتند.

محمدرضا مقدسیان گفت: خوشحالم که در سرزمینی زندگی می‌کنم که علی لندی‌ها هستند.

نمایش ویدیویی از آنچه در روزهای برگزاری جشنواره گذشت و صحبت‌های داوران نوجوان ادامه برنامه آیین اختتامیه بود.

در بخش بعدی اختتامیه، صبا به نمایندگی از داوران کودک و نوجوان سراسر کشور روی صحنه آمد و با اعلام اینکه نماینده دوهزار و ۲۲۰ دارو کودک و نوجوان است، دیپلم افتخار داوران نوجوان برای بهترین فیلم پلت‌فرم‌ها را به فیلم «آی‌دی» به کارگردانی فهیمه قبادی محصول مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی اهدا کرد و پروانه زرین بهترین فیلم پخش شده در خانه‌های جشنواره از نظر داوران کودک و نوجوان به فیلم «بام بالا» ساخته «سیدجمال سیدحاتمی» و به تهیه‌کنندگی «بهروز مفید» تعلق گرفت.

پایان‌بخش برنامه، حرف صبا به فیلمسازان بود.

او گفت: فیلمسازان دوست داشتنی! ما می‌دانیم کار شما سخت است و تا زمانی که فیلم خوب برای ما می‌سازید، حامی شما هستیم.

لیست کامل جوایز اهدا شده در این مراسم به شرح زیر است:

* جوایز بخش بین‌الملل:

-جایزه سیفژ، دیپلم افتخار و پروانه زرین به فیلم «یدو» (مهدی جعفری)

-بخش پویانمایی کوتاه، دیپلم افتخار به فیلم «مادربزرگ من ماتیلده» (میگوئل آنایا بوریا)از کشور مکزیک

-دیپلم افتخار و پروانه زرین بخش فیلم کوتاه داستانی، به فیلم «سکوت رودخانه» (فرانچسکا کانه‌پا) از کشور پرو

-دیپلم افتحار دستاورد هنری برای موسیقی متن به برای فیلم «سوومی»(روهن رومن) ساخته امول وسانت‌گل از کشور هندوستان

-دیپلم افتخار دستاورد هنری برای فیلمبرداری فیلم «یدو» (مرتضی نجفی)

-دیپلم افتخار و پروانه زرین دستاورد هنری کار گردانی فیلم «پدربزرگ من یک فضایی است» به کارگردانی دراژن ژارکوویچ (از کرواسی) و مارینا آندره‌ی اسکوپ (از بوسنی)

-دیپلم افتخار بازیگر کودک و نوجوان فیلم «محافظ برادر» (فرید کراهان) از کشور ترکیه

-دیپلم افتخار و پروانه زرین بهترین بازیگر کودک و نوجوان فیلم «پسران دریا»(یاسین حبیب‌پور)

-دیپلم افتخار و پروانه زرین بهترین فیلمنامه فیلم «پسران دریا» (افشین هاشمی و حسین قاسمی‌جامی) از ایران

-دیپلم افتخار و پروانه زرین کارگردانی به فیلم «یدو»(مهدی جعفری) از ایران

-دیپلم افتخار و پروانه زرین جایزه ویژه هیأت داوران فیلم «لوسیا» (خوان پاتو)از اسپانیا

-دیپلم افتخار و پروانه زرین جایزه داوران کودک و نوجوان فیلم «پدربزرگ من یک فضایی است»(دراژن ژارکوویچ و مارینا آندره‌ی اسکوپ )از کشور بوسنی

– دیپلم افتخار و پروانه زرین بهترین فیلم به فیلم «یدو»(محمدرضا مصباح)

* جوایز بخش ملی:

-دیپلم افتخار بخش «کرونا روایت» فیلم «فضای زندگی» (ایلیا رمضانی)

-دیپلم افتخار بداعت و نوآوری به «افسانه بُناسان»(حبیب احمدزاده)

-دیپلم افتخار بخش کسب و کار و ترغیب مخاطبان کودک و نوجوان فیلم«بام بالا»(بهروز مفید)

-دیپلم افتخار برای ارائه تصویری متفاوت از نوجوانان خطه سیستان و بلوچستان فیلم «لیپار»(حسین ریگی)

-در بخش «وب‌سری»، دیپلم افتخار فیلم «آشمچز- یک اشتباه دیجیتالی» (فریاد بیات)

-در بخش «پویانمایی کوتاه» دیپلم افتخار و پروانه زرین را به فیلم«آی دی»(فهیمه قبادی)

-دیپلم افتخار و پروانه زرین بخش کوتاه داستانی فیلم «منم سمیرا» (متین رکن)

-دیپلم افتخار و لوح زرین بهترین فیلم بلند داستانی فیلم«راز قلعه» (کریم رناسیان)

-جایزه شهید بهنام محمدی فیلم «پسرم رسول» (نبی قلی‌زاده)

-دیپلم افتخار و پروانه زرین بهترین دستاورد هنری موسیقی متن فیلم «لیپار» (مسعود سخاوت‌دوست)

-دیپلم افتخار و پروانه زرین جایزه زاون قوکاسیان به فیلم «بام‌بالا»(سید جمال سیدحاتمی)

-دیپلم افتخار و پروانه زرین بهترین بازیگر کودک و نوجوان فیلم «میان صخره ها (آندیا یحیی‌پور)

-دیپلم افتخار و پروانه زرین بهترین فیلمنامه فیلم«بام بالا»(امیر محمد عبدی)

-دیپلم افتخار و پروانه زرین بخش کارگردانی فیلم«لیپار»(حسین ریگی)

-دیپلم افتخار و پروانه زرین ویژه هیأت به کارگردان فیلم «میان صخره ها»(مختار عبدالهی)

-دیپلم افتخار و پروانه زرین بهترین فیلم «پسران دریا» (بهروز نشان)

-دیپلم افتخار بخش داوران کودک و نوجوان (داوری در سامانه‌های اینترنتی) فیلم «آی دی» (فهیمه قبادی به تهیه‌کنندگی مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی)

-دیپلم افتخار و پروانه زرین داوران کودک و نوجوان (داوری در خانه جشنواره به صورت فیزیکی) فیلم «بام بالا» (بهروز مفید)

نوشته اختتامیه سی‌و‌چهارمین جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان برگزار شد/ معرفی برگزیدگان اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

‎بزرگمرد کوچک

‎داستان فیلم به اوایل جنگ و حمله عراق به خرمشهر بازمی‌گردد. بهنام محمدی نوجوانی جنوبی است که با تمام توانش می‌خواهد جلو سربازان عراقی را بگیرد؛ اما از روی بدشانسی به دست نیروهای عراقی می‌افتد و مورد ضرب و شتم قرار می‌گیرد. او با زرنگی می‌تواند که اعتماد عراقی‌ها را به خود جلب کند و از این طریق مواد غذایی، مهمات و گرای دشمن را به نیروهای ایرانی می‌رساند. در این فیلم که صادق صادق‌دقیقی آن را کارگردانی کرده است، بازیگرانی چون شبنم قلی‌خانی، پویا امینی، پرهام دلدار و سوگل طهماسبی نقش‌آفرینی کرده‌اند. این فیلم توانست برنده جایزه «شهید بهنام محمدی» از بیست و ششمین «جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان» شد.

‎ترکش‌های صلح

‎ترکش‌های صلح را علی شاه‌حاتمی در سال ۷۹ ساخت. داستان فیلم ازاین‌قرار است که در شهری ویرانه از جنگ دو نوجوان به همراه تعدادی از اهالی به کار جمع‌آوری و فروش ضایعات جنگی مشغول‌اند. آنها تفنگ‌های فرسوده، پوکه‌های خالی، فشنگ و تانک‌های اسقاطی را در یک گاراژ به فروش می‌رسانند و از این راه زندگی می‌کنند. بازیگران این فیلم را نعمت سلطانی، عبدالحمید دارچی پوران، فرامرز مهرجو و امیر ایرانیان تشکیل می‌دهند. این فیلم دیپلم افتخار بهترین فیلم بخش ملی و یکی از آثار برگزیده داوران کودک و نوجوان جشنواره پانزدهم را از آن خود کرد.

‎کودک و فرشته

‎فیلم روایتی از مقاومت مردم خرمشهر در روزهای اول جنگ ایران و عراق است. در آخرین روز تابستان سال ۱۳۵۹، فرشته و خانواده‌اش آماده می‌شوند تا در جشن عروسی یکی از اقوام نزدیک شرکت کنند. اما غرش صدای هواپیماهای جنگنده‌ای که از مرز عبور کرده‌اند موجب می‌شود که پدر فرشته تصمیم بگیرد از خیر عروسی خواهرش بگذرد و خانواده‌اش را از مهلکه بدر ببرد. فرشته در شهری که حالا توسط دشمن اشغال شده، درگیر ماجراهای بسیاری می‌شود. او جان پسربچه‌ای هم سن برادرش را از مهلکه نجات می‌دهد و با جسد برادرش را که شهید شده مواجه می‌شود. مسعود نقاش‌زاده در این فیلم از بازیگرانی چون افشین هاشمی، سیما خضرآبادی، سودابه بیضایی، شبنم مقدمی، قاسم زارع و مونا احمدی استفاده کرده است. این فیلم برنده ۷ جایزه از مراسم تجلی اراده ملی بیست و هفتمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر شد. همچنین ۵ جایزه از بیست و سومین «جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان»، از جمله بهترین فیلم بلند آسیایی و بهترین فیلم ایرانی را کسب کرد.

‎اتوبوس شب

‎فیلمی که کیومرث پوراحمد تصمیم گرفت سیاه‌وسفید، بسازد. پوراحمد، قصه «اتوبوس شب» را در طول ۹ ماه، پنج بار بازنویسی کرده و آن را بر اساس «داستان‌های شهر جنگی» اثر حبیب احمدزاده ساخته است. این فیلم درباره نوجوانی است که باید به‌تنهایی چندین اسیر عراقی را به پشت جبهه منتقل کند، اما در این کار با مشکلاتی مواجه می‌شود و به دلایل مختلف، کسی با وی همکاری نمی‌کند و مجبور می‌شود که این کار را به‌تنهایی انجام دهد و در این راه اتفاقاتی برایش پیش می‌آید. مرحوم خسرو شکیبایی، مهرداد صدیقیان، الناز شاکردوست و محمدرضا فروتن هنرمندانی هستند که با نقش‌آفرینی در این فیلم آن را ماندگار کردند. «اتوبوس شب» در بیست و یکمین دوره از «جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان» پروانه زرین بهترین کارگردانی در بخش ملی را کسب کرد.

‎کودک قهرمان

‎در سال ۱۳۷۲ ، کمال تبریزی به همراه علی‌اکبر قاضی نظام، فیلمی را ساختند که در تاریخ سینمای حماسی ما جاویدان شد. داستان «کودک قهرمان» درباره خانواده‌ای روستایی است که در حال ساختن خانه نوساز خود، با حمله دشمن روبه‌رو می‌شوند. خانواده روستایی به‌اجبار خانه نوساز خود را ترک می‌کنند. دشمن جاده اصلی را در اختیار دارد و مردم به‌ناچار از جاده اصلی منحرف می‌شوند و به میان دشت می‌روند. اتومبیل خانواده روستایی در راه خراب می‌شود و آن‌ها ناگزیر شب را در دشت می‌گذرانند. جهانگیر الماسی، فریبا کوثری، امیر اسماعیلی و مریم بنی‌عامریان بازیگرانی هستند که نقش این خانواده روستایی را بازی می‌کنند. این فیلم از آثار برگزیده داوران کودک و نوجوان دهمین «جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودک و نوجوان» است.

‎خانه امن است

‎در اوج موشک‌باران شهرها تعدادی نوجوان بین ۱۴ تا ۱۸ سال بنا به دلایلی مجبور به یک زندگی جمعی می‌شوند و این شروع داستان است. ناصر رفایی در این فیلم از بازیگرانی چون کسری ابراهیمی، رضا رحمت جیرده، المیرا ژیان فر، رامک مجد، رویا حسینی استفاده کرده است. در بیست و چهارمین «جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودک و نوجوان» این فیلم توانست پروانه زرین بهترین فیلمنامه و بهترین کارگردانی را از آن خود کند.

۲۳ نفر

این فیلم به کارگردانی مهدی جعفری و مشاور کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا با هنرمندی ۲۳ نوجوان از سراسر ایران اسلامی و با حضور مجید پتکی و با ایفای نقش و بدلکاری صحنه‌های عراق ابوالفضل امیری موزیسین و بازیگر نوپا و مستعد کوردی محصول سال ۱۳۹۷ است. این فیلم توانست در سی و دومین دوره از «جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودک و نوجوان» پروانه زرین بهترین فیلم را کسب کند.

‎فیلم «۲۳ نفر» با تمرکز بر زندگی ۲۳ نوجوان ایرانی اسیر شده در عراق و بررسی رفتارهای این گروه از زمان اسارت تا پذیرفته شدن درخواستشان، یک طیِ طریق زیبا دوره نوجوانی تا جوانی را نشان می‌دهد تا آنها «مرد» شوند.

‎یدو

‎اوایل جنگ که خانواده‌ها، خانه‌ها و شهرهایشان را از ترس بمباران ترک کرده و به شهرهای مرکزی و شمالی ایران کوچ می‌کردند؛ مادری تصمیم می‌گیرد که در خانه خودش بماند. پسر نوجوان خانواده که از این تصمیم شاکی است مدام به جان مادر غر می‌زند که مانند تمام اهالی محل از آن جا بروند تا از بین نرفته‌اند. به هر بهانه‌ای با مادر بحث می‌کند و حرف از رفتن می‌زند. مادر اما بیش از آنچه یدو تصورش را دارد عاشق خانه‌ای است که در آن مادر شده است. مهین عباس‌زاده و مهدی جعفری این فیلم را بر اساس داستان «زخم شیر» از صمد طاهری نوشته‌اند و مهدی جعفری آن را کارگردانی کرده است. این فیلم برای اولین‌بار پیش از اکران عمومی در سینماها، در نوروز ۱۴۰۰ از تلویزیون ملی ایران پخش شد. این فیلم توانست در سی و نهمین دوره از «جشنواره فیلم فجر» در ۶ بخش جایزه کسب کند.

‎مهران

‎فیلم سینمایی «مهران» داستان پسربچه‌ای به اسم مهران است که در دهه شصت میزبان خانواده‌ای جنگ‌زده از شهر مهران می‌شود. روایت متفاوت این فیلم از مهمان‌نوازی یزدی‌ها در زمان جنگ، یکی از خصوصیات ویژه این فیلم است. «مهران» در سی و سومین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان توانست پروانه زرین شهید بهنام محمدی و جایزه ویژه دبیر برای توجه به فرهنگ مقاومت و برداشت ملموس مردمی و قابل‌فهم برای نسل امروز ایران اسلامی را از آن خود کند.

نوشته مروری بر فیلم‌های ماندگار کودک و دفاع مقدس اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«یدو» با شش جایزه و هفت نامزدی در جشنواره فجر به عنوان بهترین فیلم جشنواره امسال انتخاب شد. با توجه به مضمونش می‌شد این انتظار را داشت مانعی برای ارتباط طیفی از مخاطبین با آن وجود نداشته نباشد و اگر تبلیغ و ترویج مناسبی برای فیلم صورت بگیرد، می شد به بازگشت قسمتی از پول تولیدش امید داشت؛ اما ناگهان خبر رسید بدون اکران عمومی با حتی اکران آنلاین، یعنی بخشی در VODها مستقیماً وارد چرخه بخش تلویزیون می‌شود. این مسأله چه معنایی داشت؟

محمدرضا مصباح در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری مهر تصریح می‌کند برای تولید «یدو» ۴ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان هزینه شده است که این هزینه به‌صورت پنجاه پنجاه میان دو سرمایه‌گذار فیلم تقسیم شده است. همچنین از محل فروش فیلم به سازمان و صدا وسیما چیزی مابین ۵۰ تا ۶۰ درصد هزینه تولید فیلم بازگشته است تا فیلم بدون اکران مستقیم وارد بخش عیدانه صداوسیما شود. یعنی تلویزیون بخش عیدانه و خارج از روال این فیلم را با هزینه ۲.۵ میلیاردی جبران کرده است. طبق روال چقدر باید پرداخت می‌شد؟ ۱۵۰ میلیون تومان، یعنی حق پخش متوسط تأمین صداوسیما برای یک فیلم سینمایی.

این از اطلاعات ماجرای «یدو» در تلویزیون؛ اما می‌خواهم تحلیلی بر این ماجرا داشته باشیم. ابتدا چند گزاره که قرار است انتهای کار به آنها برسیم را در همین ابتدای سخن بیان کنم. این معامله برای سرمایه‌گذار از نظر اقتصادی سود است و کار درست به حساب می‌آید. این معامله برای سرمایه‌گذار از نظر اقتصاد سینما اشتباه است. نفسی مصنوعی است و فقط حال وخیم سینما را به تعویلی گداگونه می‌برد. این معامله برای صداوسیما مصداق اسراف است. هیچ سودی ندارد و شاید به کار نمایشگری (برابری برای واژه انگلیسیshow) بیاید. این معامله برای مخاطب و تماشاگر ضرر است. نادیده گرفتن او در مقام مخاطب سینما به شمار می‌آید. منت عیدی دادن به سرش گذاشته می‌شود و از سهم بیت المال خودش خرج عیدیش می شود.

حال این پرسش مطرح می‌شود که این فیلم در سینمای فعلی به چه میزان فروش می‌داشت؟ «یدو» بهترین فیلم جشنواره بود، یعنی به میزان خوبی تبلیغ و فضاسازی داشت. با توجه به اینکه دو نهاد حاکمیتی پشت کار بودند، می‌شد به داشتن سینمای مناسب هم امید داشت. وضعیت کرونایی است. با همه این شرایط در اکران سینمایی فیلم می‌توان امید داشت یک میلیارد در سینما و خارج از سینما (سینمای سیار) بفروشد. در اکران آنلاین هم می‌توانست به فروش متوسط یک میلیاردی برسد. در پخش VODها و تک‌فروشی‌های مجازی به راحتی تا ۶۰۰ میلیون درآمد می‌رسد. فروش حق پخش تلویزیونی به میزان ۱۵۰ میلیون تومان هم وجود داشت. اکران در سینماها را با احتساب صبر برای فروش و تبلیغ مناسب در نظر می‌گیریم. بعید نبود به دلیل دولتی بودن فیلم انگیزه‌ای برای فروشش نباشد. ولی بگذارید پیش فرض را همت سرمایه‌گذار و بازار در نظر بگیریم. این قیمت‌ها بالا و پایین دارد. متوسط است. مثلاً حق پخش تلویزیونی می‌تواند بالاتر از این باشد. یعنی اگر همت و دغدغه‌ای پشت کار بود این فیلم می‌توانست در همین شرایط کرونایی متوسط یک میلیارد و ۸۵۰ میلیون بازگشت سرمایه را داشته باشد.

پرسش دوم اینکه پخش فیلم در عید نوروز چه مزیت نسبی دارد؟ چه فوریتی دارد که رقم ۲میلیارد و نیم هزینه‌اش بصرفد. بگذارید منظورم از شرایط ویژه و مزیت نسبی را عرض کنم. آمریکا حاج قاسم سلیمانی را هدف قرار می‌دهد و او را به شهادت می‌رساند. سینما فیلمی با این مضمون ضدآمریکایی و تقابل با آمریکا یا پرتره‌ای از شهید سلیمانی می‌سازد. حالا می‌ارزد سه تا چهار میلیادر هم هزینه کرد تا فیلم برای پخش در روز خاکسپاری یا هفتم حاج قاسم سلیمانی روی آنتن برود. «یدو» اگر سه ماه دیگر پخش می‌شد، چه می‌شد؟ چه فوریتی داشت که اکنون برایش چنین پولی از بیت‌المال هزینه می‌شود؟ آن هم در عید که چقدر فیلم سینمایی و سریال تولیدی آماده پخش وجود دارد. چه فوریتی داشت چنین هزینه‌ای برای پخش «یدو» در ایام عید شود؟

این معامله برای سرمایه‌گذار از منظر اقتصادی سود است و درست. سرمایه‌گذار اکنون ۲ و نیم میلیارد از هزینه را به جیب خود بازگردانده است. در حالی‌که اگر همت می‌کرد و پولش را از دست مخاطب سینما و گیشه درمی‌آورد، به فروش یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومانی می‌رسید. البته در همین حالت هم تقریباً ۲ میلیارد و نیم از هزینه فیلم بازنگشته است. از نظر اقتصادی فیلم ضرر کرده است. این معامله در این شرایط کرونایی مفت چنگ سرمایه‌گذار از منظر اقتصادی است.

به هر روی این معامله از نظر اقتصاد سینما ضرر است و اشتباه؛ چرا؟ اقتصاد سینما یعنی فیلمی که برای سینما و مخاطب سینما و مشتری نهایی ساخته شده باشد و باید پولش را هم از همان مخاطب بگیرد. بند ناف فیلم و سینما به مخاطب و گیشه وصل است. فیلمی که با ملاحظات و ویژگی‌های سینمایی نوشته شده، برآورده شده، انتخاب عوامل شده، قرارداد با عوامل بسته شده، جشنواره رفته، برگزیده شده و … باید محرکی برای چرخاندن چرخ‌های همان سینما باشد. اوضاع کرونایی است؟ سینما وضعش وخیم است؟ این کار که بدتر از آن همان اندک امیدهای زنده کردن سینما را هم از بین می‌برد. تلویزیون اگر دلش برای سینمای کرونازده می‌سوزد با تبلیغ و ترویج فیلم‌ها به راه انداختن چرخ سینما کمک کند. تلویزیون چند تیزر برای فیلم «دیدن این فیلم جرم است» رفت!!؟ شما چند تیزر دیده‌اید!!؟

این معامله برای چند فیلم سینمای ایرانی شدنی است؟ صداوسیما برای چند فیلم چنین بودجه‌ای دارد؟ پس این کار راه‌حلی برای نجات سینمای کرونازده نیست. در خوش‌بینانه‌ترین حالت لوله‌گذاری تنفسی برای بیمار جهت تنفس با دستگاه است. تنفس با دستگاهی که اگر طولانی شود عضلات ریه را هم ضعیف می‌کند و قدت تنفس طبیعی را هم از مریض می‌گیرد. این معامله برای تأمین صداوسیما اسراف است و ضرر. ضرورتی برای پخش عیدانه «یدو» و «تک‌تیرانداز» نیست! چرا باید چند میلیارد بیشتر از بیت‌المال هزینه کرد که روال طبیعی و تلاش سینما برای سرپا شدنش را دور بریزیم؟ چه آورده‌ای داشت؟ «یدو» اگر برای تلویزیون تولید می‌شد چه پولی از بیت‌المال هزینه‌اش می‌شد؟ اکنون که سینمایی تولید شده چه پولی از بیت‌المال هزینه شده است؟ این مابه‌التفاوت از جیب چه کسی هزینه شده است؟ نتیجه اینکه به نظرم این کار مصداق اسراف برای صداوسیما است و اتفاقاً وضع سینما را نه بهتر که بدتر می‌کند.

این کار به ضرر مردم و مخاطب است. فیلمی برای پرده سینما ساخته شده است. امکان دیدن فیلم روی پرده از مخاطب سینما گرفته شده است. برای مخاطبی که به سختی امید داریم به سینما بازگردد. دستمان را از برگ‌برنده‌های خود خالی می‌کنیم. پولی از سهم بیت‌المالش هدر داده‌ایم. هدیه‌ای قلابی با پول خودشان برایش فاکتور کرده‌ایم.

نوشته در نقد پخش تلویزیونی «یدو»/ ضرر به سینما، تلویزیون، مردم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی با اشاره به اینکه برخی فیلم‌های سینمایی ایرانی قبل از اکران عمومى برای نخستین بار از قاب تلویزیون پخش خواهد شد، افزود: فیلم‌های سینمایی «یدو» به کارگردانی مهدی جعفری و «تک تیرانداز» به کارگردانی علی غفاری برگزیده‌های سی‌و‌نهمین جشنواره فیلم فجر در جدول پخش شبکه‌های یک و سه قرار گرفته است.

شاه آبادی تصریح کرد: همچنین فیلم‌ سینمایی «مهران» به کارگردانی رقیه توکلی جزو فیلم‌های برگزیده کمدی درام در سال ۹۹ است که برای نخستین بار از سیما در نوروز ۱۴۰۰ پخش خواهد شد.

معاون سیمای رسانه ملی عنوان کرد: فیلم سینمایی «شکرستان» با موضوعى متفاوت و جذاب ساخته مسعود صفوی از دیگر فیلم‌هایی است که از شبکه دو سیما پخش می‌شود.

دکتر شاه آبادی با بیان اینکه ساختار فیلم سینمایى یکى از علاقه مندى هاى اولویت دارِ مخاطبان رسانه ملى است، خاطرنشان کرد: انتخاب و پخش این فیلم‌های موفق و ارزشى سینماى ایران در جشنواره فیلم هاى سینمایى نوروز تلویزیون با امکان مشاهده چند ده میلیونى مردم، حاکى از آن است صداوسیما ضمن همراهى و الفت با سینماگران دغدغه مند حامى بزرگ هنر صنعت سینماست.

گفتنی است جزئیات پخش فیلم های سینمایی «یدو»، «تک تیرانداز»، «شکرستان» و «مهران» از تلویزیون در نوروز ۱۴۰۰ به شرح ذیل است:

شبکه یک :

فیلم سینمایی «یدو» روز جمعه ششم فروردین ساعت ۱۱:۱۵

فیلم سینمایی «تک تیرانداز» روز دوشنبه نهم فروردین ساعت ۱۱:۱۵

فیلم سینمایی «مهران» روز جمعه سیزدهم فروردین، ساعت ۱۱:۱۵

شبکه دو  :

فیلم سینمایی «مهران» روز پنجشنبه دوازدهم فروردین ساعت ۱۷

فیلم سینمایی «شکرستان» روز پنجشنبه پنجم فروردین ساعت ۱۷

شبکه سه :

فیلم سینمایی «تک تیرانداز» روز پنجشنبه پنجم فروردین ساعت ۱۵

فیلم سینمایی «یدو» روز جمعه سیزدهم فروردین ساعت ۱۵

نوشته اکران عمومی فیلم‌های سینمایی برتر فجر۳۹ روی آنتن شبکه‌های سیما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم سینمایی «یدو» در مراسم اختتامیه سی‌و‌نهمین جشنواره فیلم فجر بهترین فیلم شناخته شد و در مجموع با کسب پنج سیمرغ بلورین و یک دیپلم افتخار بیشترین جوایز را از آن خود کرد.

ستاره پسیانی و میلاد صویلاوی بازیگران اصلی این فیلم سینمایی هستند که با نگاهی متفاوت به حوزه دفاع مقدس ساخته شده است.

نوشته صدور پروانه نمایش برای سه فیلم/ مجوز نمایش «یدو» صادر شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

محمد سلوکی که اجرای برنامه را برعهده داشت به روی صحنه آمد و گفت: هنرمندان در این شرایط سخت تلاش کردند تا چراغ سینمای ایران را روشن نگاه دارند. با اینکه غم از دست دادن عزیزانمان همراه ماست، اما خداقوت و آرزوی موفقیت دارم برای همه دوستانی که در این مدت تلاش کردند و آثارشان را به نمایش گذاشتند.

در ادامه سیدمحمدمهدی طباطبایی نژاد، دبیر جشنواره ضمن تبریک سالروز پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی، گفت:  به همه مخاطبان این برنامه سلام می‌کنم و به همه عزیزانی  که کار نشدنی را شدنی کردند خداقوت می‌گویم.

او ادامه داد: دوماه پیش ما نمی‌دانستیم امکان برگزاری حضوری جشنواره را به خاطر کرونا داریم یا نه؛ اما چهار هزار سانس نمایش در این دوره از جشنواره با رعایت درست پروتکل‌های بهداشتی برگزار شد و جشنواره روند خوبی را طی کرد.

دبیر سی و نهمین جشنواره فیلم فجر افزود: به همه هنرمندان و فیلمسازان چه کسانی که نامشان در لیست نهایی نامزدها حضور دارد و چه کسانی که فیلمشان کاندیدا نشد خسته نباشید می‌گویم. امیدوارم امسال، سال خوبی برای سینمای ایران باشد.

در ادامه کلیپی از روند برگزاری جشنواره در این ده روز پخش شد.

* گرامی‌داشت یاد علی انصاریان

سلوکی مجری برنامه پس از پخش این کلیپ گفت: سالی که در حال پشت سر گذاشتنش هستیم برای ما خاطرات عجیبی را به جا گذاشت. لبخندها، دردها و رنج‌هایی که هیچگاه فراموش نمی‌شود. ادای احترام می‌کنیم به روح همه هم‌وطنانی که به دلیل شیوع ویروس «کرونا» آن‌ها را از دست دادیم. باید از علی انصاریان یاد کنم که رفتنش داغ سنگینی را بر دل اطرافیان و همکارانش گذاشت، این دوره از جشنواره به علی انصاریان ادای احترام می‌کند.

در ادامه هنرمندان یاد علی انصاریان هنرمند و بازیکن سابق فوتبال را که در ایام برگزاری جشنواره به دلیل ابتلا به کرونا دار فانی را وداع گفت گرامی داشتند و ایستاده به تشویق او پرداختند.

پس از این بخش، کلیپی از هنرمندان درگذشته یک ساله اخیر سینما پخش شد که برخی از آن‌ها به دلیل ابتلا به کرونا چشم از جهان فروبستند و جایشان تا ابد در سینمای ایران خالی خواهد ماند.

در ادامه نوبت به گرامی داشت یاد و خاطره مرحوم «چنگیز جلیلوند» هنرمند پیشکسوت دوبله رسید که او را نیز به دلیل ابتلا به کرونا  امسال از دست دادیم.

* مراسم نکوداشت چنگیز جلیلوند

محمد سلوکی، گفت: در این دوره از جشنواره قرار بر این است که نام و خاطره «چنگیز جلیلوند»، دوبلور و یکی از اساتید و هنرمندان سینمای ایران بزرگ داشته شود.

سپس کلیپی با کارگردانی مجید توکلی برای بزرگداشت این دوبلور هنرمند پخش شد.

در ادامه حسین انتظامی رئیس سازمان سینمایی، پیروز حناچی شهردار تهران و سیدمحمدمهدی طباطبایی‌نژاد دبیر سی ونهمین جشنواره فیلم فجر به روی صحنه آمدند تا از خانواده مرحوم جلیلوند تقدیر کنند.

در غیاب خانواده دوبلور پیشکسوت، محمد مهدی جعفری، مدیرعامل موسسه «قرن بیست و یک» و دوست خانوادگی مرحوم جلیلوند به روی صحنه آمد و گفت: چنگیز جلیلوند پدر معنوی بنده وقتی از این دنیای فانی پرواز کرد، ۴۸ ساعت بعد پدر خودم را از دست دادم. چنگیز جلیلوند با عزت بود و مردم دوستش داشتند، باشکوه زندگی کرد و باشکوه نیز پرواز کرد.

در ادامه پیام دختر جلیلوند پخش شد که کوتاه گفت: درود بر هنرمندان هم‌وطن و عاشقان فیلم فارسی، پدر من نه تنها باعث افتخار خانواده ما بلکه مورد افتخار تمام ملت ایران است.

دکتر حناچی، شهردار تهران طی سخنانی بیان کرد: چهل و سومین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران را تبریک عرض می‌کنم و یاد از دست دادگانمان از کادر درمان، هنرمندان، ورزشکاران و تمامی ملت ایران را گرامی می‌داریم.

او ادامه داد: سال گذشته همین روزها بود که این بیماری منحوس آغاز شد و یکی از پیامدهایش فراگیری فقر بود که برای ما مشکلات مضاعفی ایجاد کرد، چراکه ما مسئله تحریم‌ها را نیز داشتیم. تاثیر این مسئله در جشنواره به وضوح مشهود بود و دیدیم که اغلب آثار بر محوریت فقر بودند. اتفاقا به تصویر کشیدن دردهای جامعه وظیفه هنرمندان است. ما نیز از طرح این مسائل در سینما و توجه سینماگران به مسائل اجتماعی استقبال می‌کنیم.

* جوایز مسابقه تبلیغات سینمای ایران

در ادامه نوبت به اهدای سیمرغ‌های بخش اقلام تبلیغات سینمای ایران رسید که ابراهیم حقیقی، میترا محاسنی، میثم مولایی داوران این بخش  برای اهدای جایزه به روی صحنه آمدند.

تندیس این بخش را غلامرضا موسوی تهیه‌کننده سینما به سحاب زری‌باف برای فیلم «خورشید» اهدا کرد.

زری‌باف گفت: دوست داشتم در این لحظه از علی نیک رفتار که از دهه شصت تا به امروز نقش مهمی در این حوزه داشته تشکر کنم و جایزه را به ایشان و به مادر و روح پدرم اهدا کنم. از عوامل فیلم هم ممنونم.

سیمرغ بلورین «بهترین پوستر» به وحید عبدالحسینی برای فیلم «هفت‌ونیم» رسید.

عبدالحسینی گفت: امیدوارم این روزهای کرونایی بگذرد و حال همه ما بهتر شود.

سیمرغ بلورین بهترین تیزر و آنونس به حمید نجفی راد برای فیلم «شنای پروانه» اهدا شد.

همسر حمید نجفی راد به نمایندگی از او سیمرغ را دریافت کرد و گفت که او بی‌نظیر است.

* جوایز بخش فیلم کوتاه و مستند

در ادامه هیات داوران بخش «مسابقه فیلم کوتاه و مستند سینمای ایران»، سعید پور اسماعیلی، امیر توده روستا، محمد علی فارسی، محمد کارت و سام کلانتری برای اهدای جوایز در این بخش به روی صحنه آمدند.

سیمرغ بلورین «بهترین فیلم کوتاه» به مریم اسمی‌خانی کارگردان فیلم کوتاه «وضعیت اورژانسی» رسید.

اسمی‌خانی پس از دریافت سیمرغ گفت: از اعضای هیات داوران و برگزارکنندگان جشنواره تشکر می‌کنم.

همچنین سیمرغ بلورین «بهترین فیلم مستند» به تقی امیرانی، تهیه‌کننده و کارگردان فیلم مستند «کودتای ۵۳» تعلق گرفت.

در این بخش، متنی که تقی امیرانی نوشته بود برای حاضران قرائت شد. او در این متن نوشت: مایلم از دست‌اندرکاران جشنواره تشکر کنم. «کودتای ۵۳» مهم‌ترین فیلم زندگی من است که یازده سال پیش کلید خورد و من در ایران عاشق سینما شدم. این مستند ادای دین من به سرزمین و هویتم است. این جازه را به همکاران مستندساز تقدیم می‌کنم که باوجود مصائب ایستادگی می‌کنند. همچنین این سیمرغ را به نام ماندگار دکتر مصدق و مردم ایران تقدیم می‌کنم.

* مراسم نکوداشت پرویز پورحسینی

در ادامه مراسم نکوداشت «پرویز پورحسینی» بازیگر و هنرمند با سابقه سینمای ایران که در سال جاری به دلیل ابتلا به ویروس کرونا فوت کرد، برگزار و کلیپی به کارگردانی مجید توکلی درباره ایشان پخش شد.

سپس سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و محمد مهدی طباطبایی‌نژاد دبیر جشنواره و فرزند پرویز پورحسینی برای مراسم بزرگداشت به روی صحنه آمدند.

پورنگ پورحسینی فرزند این بازیگر پس از دریافت لوح یادبود پدر، طی سخنانی گفت: از تمام برگزارکنندگان این مراسم ممنونم. ما در بیمارستان صحنه‌هایی را دیدیم که فکر نمی‌کردیم در دنیا قابل انجام باشد، برای همین مراتب ادب و احترامم را به کادر درمان ادا می‌کنم.

سینما در روح و رگ و خون مردم ایران جاری است

در ادامه سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به ایراد سخنانی کوتاه پرداخت و گفت: سینما گرچه پدیده مدرنی در ایران است، اما به سرعت جای خود را در فرهنگ ایرانی باز کرد. ما تجربه جنگ را داشتیم و سینمای ایران که تازه به خود آمد در سال‌های آغازین جنگ با سالی ۲۰ اثر کار خود را آغاز کرد، اما در انتهای جنگ با تولید سالی ۵۰ فیلم از آن دوران عبور کردیم.

او ادامه داد:امسال هم شرایط شیوع ویروس کرونا را داریم که با وجود شرایط سخت تولید و اکران، بیش از ۵۰ اثر تولید شدند که شاهد اکران ۱۶ اثر از این میان در جشنواره بودیم. این حاکی از این است که سینما در روح و رگ و خون مردم ایران جاری است. در ادامه از هنرمندان و عوامل برگزارکننده جشنواره  ممنونم که چراغ سینمای ایران را روشن نگاه داشتند.

سپس کلیپی از پلان‌های فیلم‌های حاضر در بخش سودای سیمرغ جشنواره با صدای محسن چاووشی پخش شد.

* بیانه هیأت داوران

در ادامه نوبت به اهدای جوایز بخش سودای سیمرغ رسید. هیات داوران بخش «مسابقه سینمای ایران»، (سودای سیمرغ) متشکل از محمد احسانی، ساره بیات، سید جمال ساداتیان، مصطفی کیایی، نیما جاویدی و مرتضی پور صمدی برای اهدای جایزه در این بخش به روی صحنه آمدند و سید جمال ساداتیان به نمایندگی از هیات داوران به قرائت بیانیه هیات داوران پرداخت.

در متن این بیانیه امده است: «هیأت داوران سی‌و‌نهمین جشنواره فیلم فجر ضمن قدردانی از تلاش تک‌تک عوامل و دست‌اندرکاران ۵۷ فیلم بخش مسابقه سینمای ایران لازم می‌داند قبل از اعلام برندگان این دوره به چند نکته اشاره نماید:

۱ – تاثیر حضور کم‌رونق بخش خصوصی در سال پاندمی و در پی آن کاهش حدود ۴۰ درصدی تولیدات سینمای ایران بر کیفیت کلی فیلم‌ها، قابل پیش‌بینی بود. در این میان اما روزنه امید برایمان پروبال گرفتن عنصر تخیل در داستان‌پردازی در بخش قابل‌توجهی از فیلم‌ها بود، عنصری که سینمای ایران و مخاطبانش در حال حاضر بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز دارند. تنوع ژانر و فضاهای مختلف میان ۵۷ فیلم بخش مسابقه فارغ از کیفیت‌شان، فرضیه تک‌ژانری بودن سینمای ایران را باطل کرد. این نشانگر آن است که سینمای ایران پتانسیل آن را دارد که به فیلم‌های تکراری محدود نشود و به تنوع گونه روی بیاورد.

۲- در تمام این روزها بر آن بودیم که فارغ از برخی فضاسازی‌های خارج از عرف رسانه‌ای در دنیای مجازی فقط و فقط با معیارهای تخصصی و کارشناسانه به قضاوت آثار بنشینیم. متاسفانه امسال فضای مجازی بیش از هر زمان دیگری به جای انعکاس نظرات واقعی منتقدان و صاحب‌نظران و مخاطبان محلی شده بود برای تبلیغات فیلم‌هایی خاص و امید است که در سال‌های آتی شاهد رقابت هر چه سالم‌تر و بی‌حاشیه‌تر فیلم‌ها در کنار یکدیگر باشیم.

۳- خوشحالیم که بخش قابل توجهی از فیلم‌های مهم امسال بر پایه اقتباس ساخته شده بودند و این می‌تواند نویدگر آغاز جریانی جدی در سینمای اقتباسی‌مان باشد.

۴- با توجه به اهمیت فیلم‌های خارج از جریان اصلی و موسوم به هنروتجربه هیئت داوران اصرار بر این داشت علی‌رغم کیفیت پایین‌تر از حد این فیلم‌ها در این دوره از جشنواره بخشی جداگانه جهت نمایش منتخب این فیلم‌ها برای اصحاب رسانه در جشنواره ایجاد شود که متاسفانه به خاطر شرایط کرونا این مهم از طرف جشنواره ممکن نشد. امیدواریم در سال‌های آینده بخش مستقل فیلمسازان اول و بخش مستقل سینمای تجربی در جشنواره فجر شکل بگیرد تا باعث رشد و پویایی این جریان سینمایی شود.

در پایان با آرزوی سلامتی برای مردم کشور عزیزمان ایران و تمامی مردم جهان امیدواریم چراغ سینماهای کشورمان که به بهانه جشنواره روشن شد دیگر هرگز خاموش نشود.»

* جوایز بخش سودای سیمرغ (مسابقه سینمای ایران)

سیمرغ بخش «بهترین جلوه‌های ویژه» به ایمان کرمیان برای فیلم «تک تیرانداز» تعلق گرفت.

کرمیان گفت: من سال‌هادر سینما دستیار بودم و حضور در صحنه یکی از آرزوهایم بود. این سومین جایزه من است. تولد مصطفی کیایی را تبریک می‌گویم و  دست پدر و مادرم را می‌بوسم و از همسر و دخترم تشکر می‌کنم.

در ادامه سیمرغ بلورین بخش «بهترین جلوه‌های بصری» به فرید ناظر فصیحی برای فیلم «ابلق» رسید.

ناظر فصیحی، طی سخنانی بیان کرد: از هیات داوران ممنونم که من را شایسته دریافت جایزه دانستند و از خانواده فیلم «ابلق» و تیمی که همدلانه کنار من بودند و همینطور خانواده‌ام تشکر می‌کنم. او جایزه خود را به همسرش تقدیم کرد.

سیمرغ بلورین «بهترین چهره‌پردازی» به ایمان امیدواری برای فیلم «ابلق» اهدا شد.

سیمرغ بلورین «بهترین طراحی لباس» به مارال جیرانی برای فیلم «بی همه چیز» تعلق گرفت.

جیرانی، گفت: از هیات داوران تشکر می‌کنم این اولین جایزه حرفه‌ای من است و خوشحالم که برای «بی‌همه چیز» این جایزه را گرفتم.

سیمرغ بلورین در بخش «بهترین طراحی صحنه» به سهیل دانش اشراقی برای فیلم «روزی روزگاری آبادان» اهدا شد.

سهیل دانش اشراقی نیز طی سخنانی بیان کرد:خوشحالم که از ایران نرفتم چون رفتن همیشه چاره رفتن نیست . از حمیدرضا آذرنگ، علی اوجی و دستیارانم تشکر می‌کنم. همچنین از آقای طباطبایی‌نژاد و هیات داوران نیز کمال تشکر را دارم.

سیمرغ بلورین در بخش «بهترین صدابرداری» به رشید دانشمند برای فیلم «یدو» رسید.

دانشمند، طی سخنانی بیان کرد: از هیات داوران و عوامل فیلم تشکر می‌کنم. تنها ثروت من در این دنیا خانواده‌ام هستند و باافتخار جایزه‌ام را به آنان تقدیم می‌کنم.

سیمرغ بلورین در بخش «بهترین صداگذاری» به امیرحسین قاسمی برای فیلم «یدو» تعلق گرفت.

سیمرغ بلورین در بخش «بهترین موسیقی متن» به حامد ثابت برای فیلم «بی‌همه‌چیز» اهدا شد.

حامد ثابت ضمن تشکر از هیات داوران و تهیه کننده و کارگردان این فیلم جایزه خود را به نوازندگان ارکستر سمفونیک تهران و ارکستر ملی ایران تقدیم کرد.

سیدمحمدمهدی طباطبایی‌نژاد، دبیر جشنواره و حسین انتظامی، رئیس سازمان سینمایی نیز برای اهدای جوایز به روی صحنه آمدند.

در این بخش نوبت به اهدای سیمرغ بلورین بهترین تدوین رسید که هیات داوران سیمرغ این بخش را به عماد خدابخش برای فیلم «بی همه چیز» اهدا کردند.

خدابخش ضمن تشکر از اساتید خود جایزه را به پدرش اهدا کرد که در سخت‌ترین شرایط همراه او بود و از او همانند کاراکتر فیلم «تی تی» آیدا پناهنده خواسته است که آدم خوبی باشد.

دیپلم افتخار در بخش «بهترین فیلمبرداری» به محمد رسولی برای فیلم «زالاوا» رسید.

رسولی، گفت: از هیات داوران، ارسلان امیری، عوامل فیلم و یک نفر دیگر تشکر می‌کنم.

مرتضی نجفی، نیز برای فیلم‌های «روشن» و «یدو» برنده سیمرغ بلورین در بخش «بهترین فیلمبرداری» شد.

نجفی، گفت: از هیات داوران ممنونم که برای دو سال پیاپی من را لایق جایزه دانستند و از کارگردانان هر دو اثر بابت اعتمادشان  تشکر می‌کنم.

سیمرغ بلورین در بخش «بهترین بازیگر نقش مکمل مرد» به پوریا رحیمی سام، برای فیلم «زالاوا» اهدا شد.

رحیمی سام ضمن تشکر از هیات داوران گفت: احترام ویژه به نامزدهای این بخش دارم و خوشحالم که این جایزه به من رسید، از عوامل فیلم شریف «زالاوا» ممنونم و ارسلان امیری که سال‌هاست او را می‌شناسم. من به نمایندگی از تمام بازیگران این فیلم اینجا  هستم. چهارده سال پیش در  همین روز پدرم را از دست دادم و در آن زمان نتوانستم در مراسم خاکسپاری‌اش باشم، چهارده سال است که منتظر این روز هستم و حالا این جایزه را با خود به خانه می‌برم.

سیمرغ بلورین در بخش «بهترین بازیگر نقش مکمل زن» به گلاره عباسی برای فیلم «ابلق» تعلق گرفت.

عباسی بیان کرد: خوشحالم که در جمع صمیمی و دوستانه این جایزه را میگیرم و از هیات داوران و نرگس ابیار تشکر می‌کنم که به من دراین مدت اعتماد کرد. از خانواده فیلم «ابلق»تشکر می‌کنم و ممنونم از همگی.  پیش از این که اینجا بیایم پدرم کفت اگر جایزه گرفتی از ما تشکر نکن، از آن‌جایی که هیچ‌وقت دختر حرف ‌گوش کنی نبودم، این بار نیز جایزه را به پدر و مادرم تقدیم می‌کنم.

سیمرغ بلورین در بخش «بهترین بازیگر نقش اصلی مرد» به رضا عطاران برای فیلم «روشن» رسید.

عطاران ضمن تشکر از هیات داوران افزود: به روح‌الله حجازی بابت فیلم خوبش و انتخاب من تبریک می‌گویم. دوست دارم از عوامل فیلم «شیشلیک» هم تشکر کنم. امیدوارم برای هر شهر یک آمپول‌زن نداشته باشیم و تزریق واکسیناسیون سراسری هرچه سریع‌تر انجام شود تا این بیماری ریشه کن شود.

دیپلم افتخار در بخش «بهترین بازیگر نقش اصلی زن»، به ستاره پسیانی برای نقش‌آفرینی در فیلم «یدو» اهدا شد.

پسیانی، گفت: خیلی خوشحالم که اینجا هستم و از هیات داوران و گروه فیلم «یدو» سپاس‌گزار هستم. از پدر و مادرم که من را با دنیای هنر و زندگی کردن در این قاب جادویی آشنا کردند، ممنونم.

در ادامه سیمرغ بلورین این بخش توسط محمدمهدی طباطبایی‌نژاد به رویا افشار برای بازی در فیلم «مامان» اهدا شد.

افشار گفت: مطمئنم این انتخاب برای کروه داوری سخت بود و من تشکر می‌کنم. افتخار می‌کنم که تلاش کردم که چهره‌ای صادق از مردم را ارائه دهم و از مردم کشورم سپاسگزارم و آرزوی روزهای خوب برای مردم سرزمینم دارم.

دیپلم افتخار در بخش «بهترین کارگردانی فیلم اول» به حسین دارابی کارگردان فیلم «مصلحت» تعلق گرفت.

دارابی، طی سخنانی بیان کرد: از هیات داوران تشکر می‌کنم و خدارا شاکرم که از بچگی کنار من بوده و به حضرت ولیعصر (ع) سلام می‌کنم و از عوامل فیلم، خانواده، همسر و دو فرزندم تشکر می‌کنم.

در ادامه سیمرغ بلورین «بهترین کارگردانی فیلم اول» به ارسلان امیری برای فیلم «زالاوا» اهدا شد.

امیری اظهار کرد: جایزه طبق آیین‌نامه به کارگردان اهدا می‌شود، اما این جایزه سنگین دسترنج تمامی عوامل است و از هیات داوران ممنونم و امیدوارم سلامت به سینمای ایران برگردد و مدافعان سلامت، سالم باشند. من فیلمسازی را از آیدا پناهنده، همسرم آموختم.

سیمرغ بلورین در بخش «بهترین فیلم‌نامه اقتباسی» به محسن قرایی و محمد داوودی برای فیلم «بی‌همه‌چیز» رسید.

قرایی از هیات داوران و عوامل فیلم تشکر کرد.

در ادامه محمد داوودی کفت: امسال سال سختی برای سینما بود و امشب جای خالی مردم را بیش از هر زمان دیگری حس کردیم. امیدوارم هرچه سریع‌تر از این ویروس نکبت رها شویم. از عوامل کار تشکر می‌کنم به بازیگران فیلم می‌گویم، که در جان و دل مردم همیشه ماندگار هستید.

سیمرغ بلورین در بخش «بهترین فیلم‌نامه» به آیدا پناهنده، تهمینه بهرام و ارسلان امیری برای فیلم «زالاوا» رسید.

تهمینه بهرام یکی از نویسندگان فیلمنامه، گفت: از ارسلان امیری بابت اعتمادشان ممنونم. حالا که سیمرغ بهترین فیلمنامه در دستم است نمی‌توانم از فیلمنامه «تی‌تی» به کارگردانی آیدا پناهنده یاد نکنم.

ارسلان امیری، به زبان کردی صحبت کرد وادامه داد: این فیلم در کردستان ساخته شده و جایزه را به مردم کردستان تقدیم می‌کنم.

سید عباس صالحی، وزیر ارشاد برای اهدای سیمرغ در بخش جایزه ویژه هیات داوران به روی صحنه آمد و جایزه این بخش به محسن قرائی برای فیلم «بی‌همه‌چیز» تعلق گرفت.

قرایی از هیات داوران تشکر کرد.

سیمرغ بلورین بخش «بهترین کارگردانی» نیز  به مهدی جعفری برای فیلم «یدو» تعلق گرفت.

مهدی جعفری، گفت: به مردم خون‌گرم و مدافع آبادان ادای دین می‌کنم. این آثار بخشی از هویت سینمای ایران هستند و به نظرم هر سیمرغی که اینجا داده می‌شود، یک گروه پشت آن ایستاده است، از همه عوامل فیلمم سپاس‌گزارم.

سیمرغ بلورین در بخش «بهترین فیلم» به محمدرضا مصباح، تهیه‌کننده فیلم «یدو» رسید.

مصباح به همراه میلاد صویلاوی بازیگر کار به روی صحنه آمد و ضمن ادای دین به فیلم «باشو غریبه کوچک» گفت: به روح بزرگ شهدای امنیت و سلامت سلام می‌فرستم. افتخار می‌کنم در رقابتی حاضر بودم که فیلم‌های ارزشمندی در آن حضور داشتند. دوست داشتم گروه سازنده فیلم برای دریافت این سیمرغ روی صحنه حضور داشتند که به دلیل رعایت پروتکل‌های بهداشتی این امکان فراهم نشد. از «کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان» و «بنیاد سینمایی فارابی» تشکر می‌کنم.

او ادامه داد: «یدو» سخت‌ترین و متفاوت‌ترین کار من بود و همه عوامل جهادمندانه پای این کار ایستادند. امیدوارم ساخته شدن این قبیل فیلم‌ها بتواند به بهتر شدن وضعیت معیشت  مردم خوزستان کمک کند. ما در بخش‌های زیادی نامزد شدیم اما نامزدی میلاد صویلاوی برای ما افتخار بود،چرا که استعدادی جدید را به سینمای ایران معرفی کرد.

سیمرغ زرین جشنواره فیلم فجر با گرامیداشت یاد سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی به علی غفاری و ابراهیم اصغری، کارگردان و تهیه‌کننده فیلم «تک تیرانداز» اهدا شد.

ابراهیم اصغری، گفت: از خانواده عبدالرسول زرین تشکر می‌کنم که به ما اجازه دادند درباره زندگی این شهید بزرگوار فیلم بسازم، از خانواده و عوامل کار هم ممنون هستم. هیات داوران بیش از تماشای این فیلم، آن را شنید و من بسیار از این بابت خوشحالم.

علی غفاری نیز اظهار کرد: از مدیران و مسئولان مربوطه تقاضا دارم که فیلم‌های دفاع مقدس را بیشتر دریابند و کمک کنند.

منوچهر شاهسواری، مدیر عامل خانه سینما برای اهدا سیمرغ «بهترین فیلم از نگاه تماشاگران» به روی صحنه آمد.

در این بخش، فیلم‌های «شیشلیک» ساخته محمدحسین مهدویان و فیلم «بی همه چیز» محسن قرایی در جایگاه دوم و سوم قرار گرفتند و  سیمرغ بلورین،بهترین فیلم از نگاه تماشاگران به «ابلق» ساخته نرگس آبیار تعلق گرفت.

آبیار گفت: فیلم «ابلق» صدای فروخورده همه زنان در شرایط پیچیده‌ای است که جامعه به آنان تحمیل می‌کند. کار ما به تصویر کشیدن این ناهنجاری و زخم بود. امیدوارم زمانی برسد که فریاد عدالت‌خواهی کتمان نشود.

محمد حسین قاسمی نیز طی سخنانی بیان کرد: از مردم ممنونم که در این شرایط سخت ما را تنها نگذاشتند. در این سامانه در روزهای اول اختلالی ایجاد شده بود، اما خوشبختانه با رفع مشکل بیشترین آرا فیلم در نهایت به ما رسید. اگر نیاز به بررسی و رصد بیشتری هم در سامانه «سمفا» باشد این جایزه به دست ما امانت است، تا رفع ابهام شود.

نوشته «یدو» بهترین فیلم سی‌و‌نهمین جشنواره فیلم فجر شد/ «تک تیرانداز» بهترین فیلم از نگاه ملی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

طراح صحنه فیلم «یدو» تاکید کرد: باید توجه داشته باشیم که ما فیلمی اجتماعی در حاشیه جنگ کار کرده‌ایم و در آن از منظری مغفول مانده -کودکان در جنگ- به جامعه درگیرِ جنگ پرداخته‌ایم.

وی در مورد سختی بازسازی صحنه‌های جنگ پس از گذشت ۴۰ سال از آن گفت: برای روایت هر داستانی در وهله نخست نیاز به ترسیم بستر و فضای روایی آن داریم که در زمینه داستان فیلم «یدو» این جغرافیا آبادان جنگ‌زده است؛ به همین خاطر با سفر به آبادان و بازبینی و جست‌وجوی فراوان، فضاهایی به‌نسبت بکر و یا مناسب ساخت و ساز دکور را پیدا کردیم و دکورها در حاشیه شط و… اجرا شده‌اند.

ظریف در مورد مشکلات ساخت و طراحی این فیلم تصریح کرد: مشکلات در همه فیلم‌ها هست و متاسفانه بخشی از انرژی و خلاقیت طراح صرف غلبه بر آن‌ها می‌شود اما، امیدوارم با کمک هم (ما اهالی سینما و مدیران ارشد فرهنگی) زمینه ساخته شدن آثار فرهنگی و فیلم‌نامه‌های فاخر را فراهم کنیم و هر سال فیلم‌های قابل اعتنای بیشتری در جشنواره‌های‌مان داشته باشیم.

یادآوری می‌شود فیلم سینمایی «یدو» به کارگردانی مهدی جعفری تولید جدیدِ کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در سی‌ونهمین جشنواره فیلم فجر در ۱۳ بخش نامزد دریافت جایزه بهترین‌ها شد.

نوشته استفاده حداکثری از فضاهای بصری در فیلم «یدو» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این نشست، مهدی جعفری، درباره انتخاب این قصه برای ساخت فیلم «یدو» گفت: من زاده شهر اهواز هستم و چند سالی می‌شود که در حوزه دفاع‌مقدس کار می‌کنم. روزی ابراهیم ایرج‌زاد داستان «زخم شیر» نوشته صمد طاهری را به من پیشنهاد داد که بخوانم و اگر دوست داشتم فیلمش را بسازم. ما از این قصه، فیلمنامه‌ای سینمایی استخراج کردیم که حاصل آن «یدو» شد.

مصباح نیز پس از تسلیت برای درگذشت علی انصاریان و تشکر از کادر درمان، درباره ژانر فیلم گفت: فیلم «یدو» ترکیبی از ژانر دفاع مقدس، با نگاهی به حوزه خانواده و توجه به نوجوانان است. سال گذشته درصدد همکاری با مهدی جعفری بودم که در این فیلم شرایط فراهم شد. جا دارد از «بنیاد سینمایی فارابی» و «کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان» تشکر کنم که اجازه دادند در کنار ایشان کار کنیم. عوامل این کار در سخت‌ترین شرایط ممکن کار می‌کردند و جایگاهشان در سینمای ایران پایدار خواهد بود.

ستاره پسیانی نیز درباره ایفای این نقش که با خودش فاصله سنی زیادی داشت، گفت: من پیش‌تر سابقه همکاری با مهدی جعفری را داشتم و وقتی با من تماس گرفتند و فیلم‌نامه را خواندم، بسیار جذب داستان شدم. من در این فیلم نقش کاراکتری که حدود ده سال از من بزرگتر است را ایفا کردم که برایم چالش جذابی بود.

بازیگر فیلم «یدو» افزود: ما شصت روز در گرمای پنجاه و یک درجه در شهر آبادان و در اوج شیوع ویروس کرونا کار کردیم.

جعفری درباره حضور پسیانی در این پروژه و ایفای نقش مادر گفت: در قصه اصلی سن مادر کمی بالا است و ما در جهان فیلمنامه سن مادر را کمی پایین‌تر آوردیم. ما با چند بازیگر در آن سن و سال تماس گرفتیم که به هر دلیلی همکاری میسر نشد. اما در نهایت ستاره پسیانی پذیرفت و ریسک کرد.

او ادامه داد: ستاره پسیانی تنها بازیگر حرفه‌ای بود که باید بین بازی خودش و بازیگران دیگر تعادل ایجاد می‌کرد. خوشبختانه همه انرژی گذاشتند و بچه‌های نابازیگر در کنار ستاره پسیانی با هم به تعادل رسیدند و کار خوبی از آب درآمد.

میلاد صویلاوی، بازیگر نوجوان فیلم «یدو» درباره تجربه حضور در سینما بیان کرد: به لطف آقای جعفری و مصباح چیزهای بسیاری یاد گرفتم و با حضور در این فیلم راهم را پیدا کردم.

ریحانه آریامنش بازیگر خردسال این فیلم نیز گفت: من از بچگی دوست داشتم بازیگر شوم. این فیلم برای من نقطه شروعی در سینما بود و می‌خواهم مسیرم را ادامه دهم.

عباس عباسی، درباره چهره‌پردازی این اثر سینمایی بیان کرد: ستاره پسیانی از همه لحاظ همکاری و همیاری کردند تا بتوانیم به شخصیتی که می‌خواستیم برسیم. گریم سنگینی روی صورت ایشان انجام می‌شد و ما از صبر و حوصله‌شان ممنون هستیم.

محمد آلبوعلی دیگر بازیگر کودک فیلم گفت: من فکر نمی‌کردم که فیلم انقدر خوب از آب در آمده باشد. نقشی که من در این فیلم بازی کردم به شخصیت خودم نزدیک بود.

مصباح در ادامه درباره فیلم‌هایی که تهیه آن‌ها را عهده‌دار بوده است، گفت: ما در فیلمسازی غیر از ملاک تجاری، باید ملاک‌های آرمانی نیز داشته باشیم. بی‌شک بحث تجاری مهم است؛ اما اولویت من جنبه‌های هنری و عقیدتی آثار است. امیدوارم سینما دوباره بازگشایی شود و به فضل الهی فیلم‌ها اکران شوند.

مرتضی نجفی، مدیر فیلمبرداری «یدو» درباره تجربه حضور در این اثر سینمایی، گفت: در مرحله‌ای که آقای جعفری فیلمنامه را به من پیشنهاد داد بسیار خوشحال شدم؛ چراکه من خودم را مدیون شهدا و خانواده آن‌ها می‌دانم و با این اثر ادای دینی به آن‌ها کردم. آبادان برای ما تبدیل به شهری الهام‌بخش شد.

او ادامه داد: در زمان فیلمبرداری فشار کار زیادی داشتیم و بسیاری از بچه‌ها از شدت گرما زیر سرم رفتند. در پایان دوست دارم آرزو کنم که این آخرین جشنواره با ماسک ما باشد.

آیدین ظریف، درباره طراحی صحنه این فیلم توضیح داد: تقریبا تمام فضاهای موجود در فیلم را ساختیم؛ چراکه چهل سال از زمان جنگ می‌گذرد و ما باید فضا را به آن دهه نزدیک می‌کردیم.

پسیانی درباره گرفتن سیمرغ جشنواره و انتخاب نقش‌های متفاوتش، گفت: تعریف‌هایی که از بازی من می‌کنید به منزله جایزه برای من تلقی می‌شود و گرفتن سیمرغ طبیعتا دست من نیست. من حتما نقش‌های متفاوت را انتخاب نمی‌کنم ، بلکه پیشنهادهای این‌گونه به من می‌رسد. ایفای نقش‌های این چنینی و دور از شخصیت خود بازیگر چالش بزرگی برای هر بازیگری به حساب می‌آید.

میثم مولایی در خصوص تدوین فیلم «یدو» بیان کرد: ما خیلی پیش‌تر از مرحله فیلمبرداری کار خود را شروع کردیم و درباره مرحله به مرحله کار صحبت و همفکری می‌کردیم چرا که به دلیل ویژگی‌های این فیلمنامه کار متفاوتی پیش رو داشتیم.

او افزود: فیلم ضرباهنگ پایینی دارد و این تجربه چیزهای زیادی به من آموخت. امیرحسین قاسمی که صداگذار کار ما بود، عالی کار کرد و دوست دارم از عزیزانی که کار پست پروداکشن را انجام دادند، تشکر کنم. من در ابتدا مخالف حضور ستاره پسیانی بودم؛ اما با دیدن بازی‌اش نظرم عوض شد.

جعفری در خصوص آهنگسازی فیلم اظهار کرد: انتخاب بامداد افشار برای من ریسک بود به این دلیل که این کار با فیلم‌های قبلی که کار کرده بود، تفاوت داشت. من کار آهنگسازی او را قبلا در فیلم «پوست» شنیده بودم و بسیار دوست داشتم. انتخاب این کار برای او هم ریسک بود و این جسارت از جوانی مثل بامداد برمی‌آمد. ما برای رسیدن به این موسیقی آواهای آبادانی را انتخاب کردیم و به عنوان موتیف‌هایی در کار استفاده کردیم که به نظرم نتیجه کار مطلوب شده است.

این کارگردان، همچنین با بیان اینکه کار خود را با بازیگری تئاتر شروع کرده است، افزود: همیشه کار سینما را جدی، سخت و پیچیده می‌دیدم و با خودم عهد کردم که عجله نکنم و آرام قدم بردارم تا به تجربه ساخت اولین فیلم بلند برسم.

او درباره کار با بازیگران گفت: من از بازیگردان برای آثارم استفاده می‌کنم که در انتخاب و آماده‌سازی بچه‌ها به ما کمک کند و این‌گونه کار من برای کنترل بازی‌ها آسان‌تر است.

محمد برادران، درباره جلوه‌های ویژه فیلم «یدو» توضیح داد: پست پروداکشن این پروژه بسیار پیچیده بود، چراکه حجم زیادی انفجار و تخریب داشتیم. جدا از بحث جنگ، فیلم تاریخی بود و همه این موارد، شرایط را پیچیده می‌کرد.

جعفری با اشاره به اینکه این فیلم با سختی‌های فراوان ساخته شد، افزود: به دلیل شرایط کرونا در اخذ مجوزها و بسیاری از امور با چالش مواجه شدیم. برای ساخت فیلم جنگی و دفاع مقدس باید بر توانایی خود و گروه حساب کنید، چرا که خیلی نمی‌توان بر کمک نهاد‌ها و ارگان‌های مربوطه حساب کرد.

مصباح نیز در ادامه با بیان اینکه شانس با ما یار نبود و فیلم ما در آخرین روز جشنواره اکران شد، گفت: دوست دارم از اهالی رسانه تشکر کنم که مبلغ فیلم ما بودند و امیدوارم فیلم را بیشتر به مخاطبان معرفی کنید.

جعفری درباره اقتباس از داستان صمد طاهری توضیح داد: در سینما رسم نیست در اقتباس از داستان، نویسنده کتاب حضور داشته باشد؛ اما من با نویسنده کار تماس گرفتم و از او کسب اجازه کردم. البته کار من اقتباس آزاد بوده است.

او در پایان گفت: دوست دارم از همه همکارانم و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و همچنین بنیاد سینمایی فارابی تشکر کنم. فیلمسازی بدون کار تیمی، رفاقت و همدلی ممکن نیست.

نوشته نشست فیلم «یدو» برگزار شد/ مهدی جعفری: این فیلم با سختی‌های فراوان ساخته شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم به تَبَع قصه اولیه، رویکردی به مردم جنوب ایران و به طور خاص شهر آبادان در بحبوحه روزهای سخت حصر دارد که از خلال آن کشمکش های یک خانواده را بر سر دوراهی ماندن یا رفتن به تصویر می کشد.

یدو به عنوان قهرمان فیلم و یکی از اعضای این خانواده؛ نوجوانی است که در عرض چند روز همه دلبستگی ها و دلخوشی هایش را از دست می دهد و از راه های مختلف درصدد راضی کردن بی بی برای رفتن برمی آید.

فیلمساز با تکیه بر درام محوری، مقطعی ملتهب و بحرانی را در زندگی خانواده ای ترسیم می کند که هر روز تنها و تنهاتر می شوند ولی تلاش می کنند روال روزمرگی را حفظ کنند تا دوام بیاورند و به یک تصمیم مهم برسند.

آنچه این قصه آشنا از جنگ، دفاع مقدس و محاصره را منحصر به فرد و واجد ارزش ثبت بر پرده عریض می کند؛ روح زندگی جاری در روابط این خانواده ۵ نفره است که یکی از اعضای آن یک بز است. نوع مواجهه بی بی با این بز است که او را تبدیل به عضو خانواده و البته حسادت برانگیز برای بچه ها بخصوص یدو می کند.

فیلمساز با ظرافت زاویه نگاه شاعرانه خود را معطوف به همین روابط منحصر به فرد و طنز جاری در مناسبات آنها در عمق بحران و محاصره می کند که به تعدیل این موقعیت تراژیک و نزدیک شدن به رئالیسم جاری کمک بسیاری می کند.

فیلم برگرفته از عنوانش سیر دراماتیک شخصیت یدو را در مسیر تبدیل شدن از یک نوجوان به بزرگسال با نشانه هایی موجز و ظریف دنبال می کند تا مخاطب را برای فینالی غافلگیرکننده و تأثیرگذار آماده کند.

مهدی جعفری با رویکردی دقیق و جزئی نگرانه به سرزمین مادری خود و اتمسفری که با آن همذات پنداری می کند، در فیلم «یدو» موقعیتی کلاسیک را به شیوه ای مینی مال روایت کرده و به تصویر کشیده و به همین واسطه هوایی تازه به کالبد درامی آشنا دمیده است.

ستاره پسیانی در نقش بی بی به مدد بازی به اندازه و ملموس، تفاوت سنی خود واقعی اش با نقش را نادیده کرده و توانسته در کنار بازیگران کودک و نوجوان به این درام گرم و قصه گو، جلوه ای ملموس و جذاب ببخشد.

نوشته نقد سحر عصرآزاد بر «یدو»/ فیلمی گرم و قصه‌گو بر بستر دفاع مقدس اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

هر چه بود، ۲۳‌‌نفر برای جعفری تجربه‌ای بی‌بدیل برای ادامه زندگی حرفه‌ای او ایجاد کرد، به شرط‌ها و شروط‌ها.

یدو به‌وضوح روی دوش ۲۳‌‌نفر ایستاده است. آیا این ایستادن، بالا رفتن است یا آویزان بودن؟

خوشبختانه برای سینمای ایران، جعفری در یدو ، خوب است و امیدوار‌کننده و شوربختانه برای خودش، رشدی در آن دیده نمی‌شود که هیچ، نگرانی‌هایی هم هست.

خوشبختانه یدو ، موفق می‌شود مردم شهرستانی جنگ‌زده را محترم نشان دهد و آبرودار و عزیز و دوست‌داشتنی. رمز موفقیت جعفری در این مهم، فیلم‌نامه قوی است. وگرنه نشان دادن چند تن از هم‌وطنان شهرستانی در وضع جنگی در سینمای ما معنایی معمولاً ندارد جز نگاه توریستی، اگزوتیک و دور.

جعفری، قطعاً بهترین فیلم این جشنواره را ساخته است و بهترین فیلم‌ساز آن است، به خاطر فیلم‌نامه‌ای قوی و مبتنی بر احترام بر مردم و دوری از شعار، از اغراق و از سردرگمی، همچنین به خاطر همت و حوصله در به‌کارگیری همه جزییات جهت توصیف درست میدان.

بااین‌حال جعفری باید بداند فاصله کار خوب و کار بد، فاصله کارگردان شریف و ملی و با کارگردان رذل و توهین‌کننده، همیشه خیلی زیاد نیست.

جعفری در شخصیت‌پردازی ضعیف است و این دقیقاً به خاطر تجربه او در ۲۳‌نفر است. ۲۳‌نفر، جعفری را فریب می‌دهد و باعث می‌شود شخصیت‌های او بی‌رمق و بسیط و سطحی باشند. در چنین وضعی، یک اشتباه کوچک، فیلم را مبدل به یک فیلم انتزاعی بدون شخصیت خواهد کرد، به سیرکی از اجراهای پلاستیکی و بی‌روح.

دومین خطر در بازی با دوربین است، همان اشتباهی که اکثر فیلم‌سازان امروز ما با آن درگیر هستند. جعفری با بازی با دوربین نه‌تنها چیزی بر فیلم خود اضافه نکرده است که دقایق آغاز فیلم را دشوار و پر مانع می‌کند. روایت آفرینی‌های فرعی می‌تواند به‌راحتی جبران‌کننده سردی آغاز فیلم باشد. جعفری نیازی به دوربین‌بازی ندارد و امید که این را بداند و جدی بگیرد.

جعفری در این کمبود فیلم‌ساز هم مستقل و هم درعین‌حال شریف و مردم‌دار، می‌تواند به‌سرعت بدرخشد و جایگاه بزرگی در سینما بیابد. به‌شرط آنکه دست از دامان قصه‌های پخته، شرافتمندانه و هم جهان خودش برندارد و به‌شرط آنکه پایش در بازی با دوربین نلغزد، به سوژه نزدیک شود و از آن نترسد، شخصیت بسازد و تکنیک را جایگزین روایت نکند.

نوشته نقد سیدمهدی ناظمی بر فیلم «یدو»/ تکنیک، جایگزین روایت نیست اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

محمدرضا مصباح به عنوان تهیه‌کننده این فیلم در جشنواره سال گذشته فیلم‌های «پوست» و «سینما شهر قصه» را داشت و به عنوان کارگردان فیلم کوتاه «کوچه» با مضمون دفاع مقدس که اثرش در جشنواره فیلم کوتاه تهران و جشنواره فیلم فجر مورد توجه قرار گرفته است. به بهانه اکران «یدو» در سی و نهمین جشنواره فیلم فجر با تهیه‌کننده این فیلم گفت‌وگو کردیم که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید.

دلیل ساخت فیلم‌نامه یدو چه بود و چطور به همکاری مشترک با مهدی جعفری در مقام کارگردان این فیلم سینمایی رسیدید؟

آقای جعفری از دوستان قدیمی من است و پیشتر با هم کار کرده بودیم اما اینکه فرصت همکاری مشترک در مقام تهیه‌کننده و کارگردان را داشته باشیم برایمان پیش نیامده بود. وقتی فیلم‌نامه به دست من رسید، دیدم که قصه بسیار جذاب است و این طور شد که با هم کار کردیم. این فیلم هم مانند کار قبلی مهدی جعفری، فیلمی لطیف و جذاب است و امیدوارم در این ادای دین به سینمای دفاع مقدس، کار را به ‌خوبی پیش ببریم. عوامل سازنده فیلم هم از افراد حرفه‌ای و درجه یک سینما هستند.

فیلم «یدو» نسبت به کارهای قبلی شما، کاری متفاوت است و پیش از این در کارنامه کاریتان فیلم بلند داستانی در حوزه دفاع مقدس نداشته‌اید؟

البته پیش از «یدو» یک فیلم دفاع مقدسی به نام «کوچه» را کارگردانی کرده بودم ولی به عنوان تهیه‌کننده، به صورت مستقیم به این موضوع نپرداخته بودم اگرچه در فیلم «سینما شهر قصه» که در جشنواره فیلم فجر سال گذشته اکران شد به موضوع دفاع مقدس اشاره می‌شود ولی فیلم «یدو» به طور خاص به موضوع مقاومت و دفاع مقدس می‌پردازد.

از دشواری‌های تولید فیلم جنگی برایمان بگویید.

بزرگ‌ترین مشکل کار کردن در حوزه دفاع مقدس این است که وقتی بار معنایی و مسئولیت چنین ژانر و فضایی را به دوش می‌کشید باید طوری عمل کنید که شئون و جایگاه آن ژانر حفظ شود. اگر قرار است ورود جدی به حوزه دفاع مقدس داشته باشیم باید فیلمی بسازیم که به این حوزه اضافه کند. اگر بنا باشد فیلمی ضعیف درباره جنگ و دفاع مقدس ساخته شود همان بهتر که به این حوزه ورود نشود. آنچه مد نظر من و گروه سازنده بود اینکه فیلمی در شأن و شایسته مقاومت مردم و رزمندگان در دوران دفاع مقدس ساخته شود. وقتی فیلم‌نامه «یدو» را خواندم دیدم که نوع نگاه و زاویه دید آن به مقوله جنگ و دفاع مقدس با محوریت مقاومت خانواده‌ها در برابر تجاوز دشمن خارجی، نگاه شریف و مقدسی است که کمتر به آن پرداخته شده، به همین دلیل فیلم‌نامه برایم جذاب بود اما از سوی دیگر مسئولیت سنگینی را در حوزه محتوایی بر دوش داشتم که کار را برای من و گروه سازنده سخت می‌کرد. ضمن اینکه ما در شرایط سخت کرونایی فیلم را ساختیم آن هم در تابستان خوزستان که دمای هوا

۵۰ درجه بالای صفر بود و رطوبت هوا بالای ۹۰ درصد. تابستان امسال هم وضعیت کرونا در بیشتر شهرهای ایران از جمله خوزستان، قرمز بود ولی در شرایط سخت آب و هوایی و اوج بیماری با رعایت تمام پروتکل‌های بهداشتی توانستیم فیلم‌برداری را انجام دهیم.

شخصیت اصلی فیلم «یدو» یک نوجوان است. در سینمای ایران کمتر به مسئله مواجهه یک نوجوان با مسئله جنگ پرداخته شده است، ضمن اینکه حضور کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در دهه ۶۰ برای تولید فیلم بسیار پررنگ بود و در این سال‌ها به محاق رفته بود و ساخت «یدو» اتفاق مبارکی را از هر دو وجه رقم زد.

همین طور است. «یدو» فیلم مردم و خانواده است. «یدو» فیلم جوانان و نوجوانان کشورمان است و مخاطبان زیادی از این طیف سنی می‌توانند با قهرمان این فیلم همذات‌پنداری کرده و شرایط را در آن مقطع زمانی به خوبی درک کنند. به خاطر مغفول ماندن این فضا و این نگاه به مقاومت، می‌طلبید که پس از سال‌ها، چنین فیلمی ساخته شود و با همت کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و بنیاد فارابی این اتفاق افتاد.

موضوع «یدو» یعنی مواجهه کودکان و نوجوانان با مقوله جنگ، ظرفیت‌های دراماتیکی بالایی دارد، چقدر از این ظرفیت‌ها در فیلم بهره بردید؟

من خیلی نمی‌توانم از فیلم تعریف کنم و مردم و منتقدان پس از تماشای آن باید نظر بدهند ولی ما سعی کردیم بیشترین بهره را از ظرفیت‌های موضوعی فیلم ببریم. امیدوارم مخاطبان از دیدن این فیلم لذت ببرند و حرفی که می‌خواستیم بزنیم را به گوش آن‌ها برسانیم. موضوع فیلم درباره ورود ناخواسته اعضای یک خانواده و کودکان و نوجوانان در شرایط جنگ است که مقاومتی مقدس را پدید می‌آورد. در این فیلم صبر و مقاومت مادری را می‌بینیم که می‌خواهد به تنهایی چراغ یک شهر جنگ‌زده را روشن نگه دارد. او نمی‌خواهد شهر را ترک کند بلکه در برابر تمام سختی‌های جنگ ایستادگی و مقاومت می‌کند، این نگاه به مسئله دفاع مقدس، نگاهی شریف است. شاید در فیلم «یدو» جنگ به معنای شلیک پیاپی گلوله و تیر و ترکش را شاهد نباشیم اما یک مقاومت و دفاع جانانه را در برابر متجاوزان می‌بینیم.

پیش‌بینی می‌کنید که این فیلم از امیدهای جشنواره امسال در کسب سیمرغ باشد؟

امیدواریم که این فیلم در بین مردم، منتقدان و داوران جشنواره دیده شود چون قصه آن احساسات بیننده را برمی‌انگیزاند. عوامل سازنده در سخت‌ترین شرایط فیلم را ساختند و حضوری آرمان‌گرایانه و دغدغه‌مند برای به پایان رساندن کار داشتند. امیدواریم که خروجی این فیلم که گروهی حرفه‌ای داشته، قابل دفاع باشد. بازیگران فیلم هم از جان مایه گذاشتند. ستاره پسیانی، نقش اول زن فیلم را بر عهده دارد که بازی درخشانی را از ایشان شاهدیم. بازیگران نوجوان فیلم هم نقش‌آفرینی استثنایی دارند. به نظر می‌رسد که این فیلم قابلیت دیده شدن در جشنواره فیلم فجر امسال را دارد. البته ما تابع سلیقه و نظر هیئت داوران جشنواره هستیم. ضمن اینکه بالا آمدن فیلم در فهرست ۱۶ فیلم فهرست اکران هم برای ما خشنودکننده بود اما فکر می‌کنیم این فیلم قابلیت این را دارد که پدیده جشنواره امسال شود.

این فیلم چند بازیگر نوجوان را هم به سینمای ایران معرفی می‌کند؟

همین طور است. نوجوانان این فیلم اولین بازی‌هایشان را در سینما تجربه کردند و بسیار هم درخشان ظاهر شدند. اگرچه کار آقای جعفری و بازیگردان‌های فیلم هم دشوار بود اما بازیگران نوجوان فیلم استعدادهای درجه یکی بودند که خدا را به خاطر یافتن این بچه‌ها شاکریم. امیدوارم که بازی این نوجوان‌ها دیده شود و پس از این فیلم در سینمای ایران رها نشوند چون استعدادهای ارزشمندی هستند.

وضعیت کرونا هم برگزاری جشنواره فیلم فجر امسال را با شرایط ویژه‌ای روبه‌رو کرد، فکر می‌کردید که در این شرایط جشنواره فیلم فجر امسال برگزار شود؟

به نظرم همان طور که کرونا تجربه جدید و عجیبی را پیش روی سینمای ایران و سینمای جهان گذاشت می‌تواند تجربه جدیدی را پیش روی برگزارکنندگان این جشنواره‌ها بگذارد، اینکه در شرایط بحرانی، جشنواره‌های اینچنینی چطور برگزار شوند. به نظرم رشادت و شجاعت متولیان جشنواره در برگزاری این دوره از جشنواره فیلم فجر با رعایت تمام پروتکل‌های بهداشتی، اقدامی ارزشمند است. امسال هم کیفیت و کمیت آثار رسیده به جشنواره، بسیار خوب بود به ویژه فیلم‌اولی‌ها از نظر تعداد فیلم اتفاق ویژه‌ای را در جشنواره امسال رقم زدند که امیدوارم از نظر کیفی هم آثار خوبی را شاهد باشیم. یکی از امیدواری‌های فیلمسازان در جشنواره امسال، فراهم آمدن شرایطی است که با حفظ سلامت و پروتکل‌های بهداشتی، مردم بتوانند فیلم‌ها را تماشا کنند.

منبع: قدس آنلاین

نوشته محمدرضا مصباح: «یدو» فیلم مردم و خانواده است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«یدو»

«مهدی جعفری» برای ساخت یدو همه‌چیز در خورجین خود داشت: تجربه کارگردانی، تجربه کار با بچه‌ها، طراحی صحنه خوب، فیلم‌برداری و نورپردازی عالی، موسیقی‌های بجا و البته بازیگرانی پا‌به‌کار و متناسب با نقش، اما جای یک‌چیز خالی بود: فیلم‌نامه!

یدو نه قصه منسجمی دارد و نه شخصیتی مناسب پرده، گویی جعفری داستان کوتاهی را خوانده، خوشش آمده و روی همان خوش‌آمدن، قمار بزرگی کرده است. یدو داستان مادری است در آبادان که به دلایل تقریباً نامشخص علاقه‌ای به ترک دیار خود در دوره جنگ ندارد و علی‌رغم اصرار یدو پسر نوجوانش ترجیح می‌دهد اقتصاد خانواده خود را با تکیه بر بُزهای شیردهش اداره کند. در این میان یدو در خیابان‌های آبادان سرک می‌کشد و در این سرکشیدن‌ها با موقعیت‌ها و شخصیت‌هایی روبه‌رو می‌شود؛ موقعیت‌ها و شخصیت‌هایی که هیچ‌کدام پایدار نیستند و حذف هرکدام از آن هیچ ضربه‌ای به سکانس پایانی فیلم نمی‌زند.

درواقع جعفری تلاش کرده سبک نئورئالیسم را در کوچه‌پس‌کوچه‌های آبادان دهه شصت پیاده کند اما این نئورئالیسم چنان یارای جعفری نیست چراکه از اساس داستان بر اساس خواسته‌ها و آرزوهای یدو نمی‌چرخد. اگر برفرض یدو باید مهماتی و یا حتی آذوقه‌ای برای خانواده خود تأمین می‌کرد و در این مسیر با مشکلاتی مواجه می‌بود آن‌وقت سبک جعفری به کمکش می‌آمد، اما اینکه مادر نمی‌خواهد ترک دیار کند و اگر هم بخواهد نمی‌خواهد بُز خود را رها کند، دستمایه‌های کافی برای عرضه نئورئالیسم نیست. همچنین به نظر می‌رسد جعفری نسل جدید را در معادله روایی خود لحاظ نکرده: آیا واقعاً او انتظار دارد هم‌سن‌‌وسال‌های یدو در منزل و یا در سینما به تماشای یدو بنشینند؟ بعید است. گویی جعفری این فیلم را تنها برای دل خود ساخته و هیچ التفاتی به انتظاری که از او بعد از فیلم سخت و تحسین‌شده ۲۳‌نفر می‌رفته نداشته است. و اما یک سؤال: امثال جعفری قبل از ساخت فیلم‌های خود با چه کسانی مشورت می‌کنند؟ آیا کسی نبوده به او بگوید که علاقه یک مادر آبادانی به بُزش با امروز ما چه‌کار؟ آری می‌فهمم بُز اینجا استعاره است، اما استعاره‌ای بی‌جان. جعفری همه ما را ناامید کرد.

تی‌تی

گویی بین «ارسلان امیری» و «آیدا پناهنده»؛ این زوج هنری و پرکار سینمای ایران، یک علاقه مشترک ایجاد شده: تقابل جنون و عقل! درون‌مایه مشترک زالاوا و تی‌تی همین است: رویارویی خرد مدرن و جنون حاشیه. در زالاوا استوار و خانم دکتر عقل مدرن را نمایندگی می‌کنند و در تی‌تی آقای فیزیک‌دان (پارسا پیروزفر). در زالاوا اهالی ده جنون و خرافه خارج از عقلانیت مدرن را نمایندگی می‌کنند و در تی‌تی ، این «تی‌تی» است که به جنون، کولی بودن و خارج ماندن از منطق شهر متهم است. اگر این قضاوت به دعوای زن‌و‌شوهری نمی‌انجامد باید گفت به‌مراتب زالاوا در پرداخت و به جان هم انداختن عقل و جنون موفق‌تر عمل کرده است. تی‌تی جاه‌طلب است و همین جاه‌طلبی کار دستش داده است. کاملاً واضح است که با کنار هم قرار دادن فیزیک‌دانِ بی‌روح طبقه متوسط شهری که به‌زعم خود درصدد نجات بشریت است و دختر روستایی خدماتی که رحِمش در اجاره دیگران است، پناهنده می‌خواهد علاوه بر قصه‌گویی، حرف‌های فلسفی نیز بزند! او احتمالاً می‌خواهد تحت‌تأثیر جهان پست‌مدرن به خرد مدرن حمله‌ور شود و با عشق پاک زنی زیبا، ساده و درعین‌حال چموش، عقلانیت شهر را به سخره بکشد. اما افسوس که ابداً در این مسیر موفق نیست.

اساساً این فیلم‌نامه بارکش چنین پروژه‌ای نیست؛ هم به خاطر موقعیت طراحی‌شده و هم حفره‌های فیلم‌نامه. چرا باید تی‌تی از «ابراهیم» خوشش بیاید؟ کدام فقدان تی‌تی را ابراهیم پر می‌کند؟ اگر واقعاً عشق تی‌تی به ابراهیم عاری از جنسیت است، این دقیقاً چه نوع عشقی است؟ معلوم نیست! چرا «امیر ساسان» از همان ابتدا از دادن کاغذ مهم به ابراهیم سرباز می‌زند؟ معلوم نیست! چرا او دست به باج‌گیری‌های پیاپی می‌زند درحالی‌که به‌راحتی می‌تواند کاغذ را به ابراهیم داده و او را حذف نماید؟ اساساً کاراکتر امیر ساسان رحِم فروش است یا عاشق؟ چرا ابراهیم به‌یک‌باره تصمیم به اجازه خروج دختر خود می‌دهد و… . مقصود اینجا غلط‌گیری از فیلم‌نامه نیست، مقصود پررنگ کردن عدم تناسب ظرف و مظروف است. نمی‌شود هم مذمت عقل مدرن سخن‌سرایی کرد، اما ابژه شدن زن در نظام سنتی را به نقد کشید و هم‌زمان به عشق افلاطونی زنانه اصالت داد و هم اجازه خروج بچه را صادر کرد! نه نمی‌شود. حداقل با این فیلم‌نامه نمی‌شود! پناهنده بیش‌ازحد به علاقه فلسفی خود و همسرش «پناهنده» شد و قصه را قربانی تأملات فلسفی خود کرده است. از بازی خوب «الناز شاکر‌دوست» البته نباید غافل نشویم که به‌خوبی از عهده نقش برآمده و اما در مقام قیاس، «هوتن شکیبا»ی ابلق به‌مراتب بهتر از هوتن شکیبای تی‌تی عمل می‌کند. شاید مشکل از بازی نیست؛ مشکل همچنان از فیلم‌نامه است.

گیج‌گاه

اینکه با ارجاع سانسور و ویدئوهای یواشکی و جمع‌کردن‌های میهمانی‌های شبانه و تعارض فرهنگ رسمی و عمومی دهه شصت و هفتاد با چاشنی نوستالژی سینما فیلم طنز بسازیم اساساً ایده‌ای دستمالی‌شده و تکراری نیست؟ بعد از نهنگ عنبر چند بار باید این ایده دستمایه‌های کمدی شود؟ کمدی‌هایی که ازقضا به‌زحمت لبخند بر لب‌های ما می‌نشانند.

گیج‌گاه گیج است، نه بازی خوبی دارد نه حرف خاصی و نه می‌خنداند. اگر به شما بگویند با شاهنامه و کاراته و ناپدری و فیلم هندی و ویدئوکلوپ و ازدواج مجدد و مواد مخدر یک جمله بسازید محصولش می‌شود همین. می‌شود گزاره‌ای آ‌ن‌چنان بی‌ربط و بی‌سروته‌ که گویی از زبان کسی بیرون آمده که به گیجگاهش چیزی خورده شده باشد؛ چیزی شبیه به گیج‌گاه. بعد از خط فرضی این دومین فیلمی بود که استحقاق حضور در جشنواره را نداشت. بگذریم که حضور «حامد بهداد» نیز به‌شدت بی‌ربط است و در مسیر بازیگری پرادعا و بیرون قابش، یک ابهام بزرگ.

نوشته نقد میلاد دخانچی بر فیلم‌های «یدو»، «تی‌تی» و «گیج‌گاه»/ رویارویی خرد مدرن و جنون حاشیه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سرگردانی در پاسخ به پرسش فوق، اصلی‌ترین اشکال فیلم است. وقتی در طراحی اولیه، نوشتن و اجرا، رویکرد هدف‌گذاری‌‌شده، مخاطب فیلم مشخص نباشد، اثر نارسا در ژانر، مخدوش در موضوع، متشتت در مضمون، الکن در فرم و لرزان در ساختمان به سامان می‌رسد.

«مهدی جعفری» در اولین فیلمش یعنی ۲۳‌نفر خوب ظاهر شد. به نظر وجود منبع ادبی قوی و آزمون‌و‌خطای در تولید مستند فیلم، باعث شده بود تا جعفری در فیلم اولش مسلط و پرانرژی نشان دهد. خروجی ۲۳‌نفر کم‌غلط در روایت و خصوصاً میزانسن‌ها بود و چون قالب و گونه اثر کاملاً مشخص و داستان شاه‌پیرنگ بود، فیلمی نوجوانانه، حماسی و سرگرمی‌ساز دراماتیک شده بود؛ اتفاقی که در فیلم یدو نیفتاده است.

اگرچه اینجا هم فیلم اقتباس از داستانی کوتاه است ولی هم قصه بنیه لازم را نداشته و هم در تبدیل به فیلم‌نامه تقویت نشده است.

فیلم با یک نمای باز از فضای جنگی شروع می‌شود و اسبی (بعداً دو اسب) در میانه خرابی‌های جنگ، روان‌پریشانه به چپ و راست می‌زنند؛ فصلی به‌غایت سینمایی. از وسترن می‌آید. اینجایی نیست ولی قلاب محکمی است. لوکیشن، رنگ، موسیقی و دیگر اجزای صحنه، حسابی حکایت از فیلمی دارد که دقیق، فکر‌شده و تحقیقی است.

تیتراژ می‌رود و کات به چند نمایی که هنوز از افتتاحیه انرژی می‌گیرد. خصوصاً استخر و بچه‌ها و تا رسیدن به حرکت «یدو» در پیچ‌های دالان باریک مکان و رسیدن به مادرش که برای رفتن از شهر در برابر یدو مقاومت می‌کند. از همین‌جا فیلم از دست جعفری در می‌رود. نمی‌داند یا نمی‌تواند میزانسن بسازد، دوربین‌روی‌دست کار را خراب می‌کند. دکوپاژ (تقطیع)‌های مناسبی ندارد. مرتب دنبال یدو می‌دود بالا پایین می‌شود. به در‌و‌دیوار پن می‌شود، کلوزآپ، مدیوم، لانگ و… هیچ‌کدام نمی‌گذارند به آدم‌ها نزدیک شویم، مرتب داد‌و‌بیداد می‌کنند، حرف از تنهایی و یکه در شهر ماندن می‌زنند و فضا و جزییات هم حکایت از این دارد اما در فصل‌های بعد بازار پر از جمعیت را می‌بینیم؛ حرف از نداشتن نان خالی می‌زنند، نانوایی در حال پخت است. و هر چه بیشتر حرف می‌زنند ما کمتر می‌فهمیم چرا مادر یدو نمی‌رود و یدو اصرار به رفتن دارد.

بهترین صحنه‌های فیلم همین کشمکش‌های یدو و مادرش در ابتدای فیلم است (یعنی باید می‌بود) لحظاتی که قاعدتاً ما باید با یکی از آن دو همراه شویم؛ مادر که می‌خواهد بماند و یدو که اصرار بر فرار دارد ولی کارگردان نمی‌تواند این اهمیت را بسازد. مثلاً در فصل یکی‌به‌دو کردن مادر و فرزند مقابل تنور طلایی‌ترین جایی است که ما باید گره دراماتیک را بفهمیم و دل به دل شخصیت‌ها بدهیم، ولی اجرای دم‌دستی مانع از این می‌شود. اصلاً ما چهره آن‌ها را نمی‌بینیم، یعنی دوربین پشت آن‌ها است. کارگردان به خودش زحمت نداده (خرج نکرده) که دوربین را به آن‌سوی تنور یا دیوار روبه‌رو ببرد و حس صحنه را ایجاد کند یا لااقل می‌توانست آن‌ها را در میزانسنی دیگر قرار دهد تا ما مسئله را در چهره و احساس شخصیت ببینیم که نمی‌بینیم.

قصه لاغر فیلم هرچه جلوتر می‌رود، ازدست‌رفتگی فیلم بیشتر می‌شود. از پرده دوم که اساساً فیلم تغییر ژانر و حتی لحن می‌دهد. ازاینجا فیلم وامداری علنی‌اش را (ناخواسته) به دونده «امیر نادری»، «کیارستمی»، فیلم تنگسیر و سازدهنی پنهان نمی‌کند. فیلم در قالب جست‌وجو ادامه پیدا می‌کند و فیلم‌ساز هنوز نتوانسته ما را به یدو علاقه‌مند کند که ما هم خواهان کوچ باشیم، یا برعکس طرف مادر قرار بگیریم. در یک خنثایی کامل متوقف می‌شویم. هرچه یدو بیشتر پرسه می‌زند، ما کمتر به او دل می‌بندیم. ضعف بازی هنرپیشه یدو هم خود مسئله‌ساز است. تا حدودی «ستاره پسیانی» پذیرفتنی است که او هم در کاراکتری قرار دارد که نمی‌تواند تلنگری باشد بر درجا زدن فیلم.

واقعاً چرا ما باید با یدو همراه شویم تا در پایان از تصمیم او به وجد بیاییم و یا حس سلحشوری و حماسی پیدا کنیم؟ معضل وقتی پررنگ‌تر و غیر‌قابل‌‌دفاع بروز می‌کند که انگیزه بازدارندگی یا همان عامل تحول یدو بسیار دم‌دستی و کوچک است، یعنی یک بُز به‌جای هر فعل و آرمانی یدو را به کنش‌مندی وامی‌دارد. وطن چیست؟ محلی از اعراب ندارد. حالا فرض را بر این می‌گیریم که فیلم‌ساز خواسته مطابق قواعد سینمای آمریکا با عناصر عاطفی و شخصی قهرمان بسازد، ولی ساخته نمی‌شود. اگر پیش‌ازاین یک رابطه مستمر و عمیق میان یدو و بُز برقرار می‌شد، حالا در پایان فیلم یدو برای تغییر مسیر حال مخاطب را خوب می‌کرد. ولی ما که رابطه‌ای نمی‌بینیم. اگر بده‌بستان و حس‌و‌عاطفه‌ای هم هست بین مادر یدو و بُز است. بُزی که البته خودش یک باگ فیلم‌نامه و اجرا محسوب می‌شود، چون تا نزدیک پرده سوم، بیشتر گاو (گاوها) صحنه پر‌کن هستند و بز خیلی دیر به صحنه پرت می‌شود.

خیلی عجیب است، جعفری در اینجا به ابتدایی‌ترین عناصر روایت و عوامل دراماتیک بی‌توجه بوده است. برای مثال در فصل بازار، انفجار و خنثی کردن خمپاره را به یاد بیاورید. اینکه زمان زیادی از فیلم صرف این فصل شده را نادیده می‌گیریم اما از غلط در روایت و اجرا که نمی‌توان گذشت. در اینجا جوانی وارد عمل می‌شود تا مردم را نجات دهد. مهم‌ترین صحنه‌های التهاب و بحران‌زای فیلم قرار بوده همین‌جا باشد ولی نه از هیجان و التهاب خبری هست و نه از حس صحنه، چرا؟ فیلم‌ساز به‌جای اینکه نخست در موقعیتی دیگر ما را با جوان رزمنده آشنا کند و کاریزمایی برای او بسازد تا در صحنه‌ای که مبادرت به ایثار می‌کند دل ما برایش بلرزد، او یک‌دفعه به صحنه می‌آید. یدو هم که چون برعکس مؤلفه‌های قهرمان معرفی و پرداخت شده است (به فکر فرار است) لذا اصلاً نگران او نیستیم، پس در این صحنه ما باید برای کی و چی دل بسوزانیم یا نگرانشان باشیم؟ حالا دیگر تلاش جعفری برای اینکه جوان رزمنده را قهرمان کند تا با شنیدن خبر شهادتش به همراه یدو افسرده شویم، به بار نمی‌نشیند.

اما کم‌تأثیری تا خنثایی، در فینال خود را نشان می‌دهد. اساساً شخصیت کنش‌مند یا قهرمانی در کار نیست تا مخاطب را دچار تغییر روحی کند. تغییر یدو برای چیزی که دل‌بسته‌اش نیستیم به کنار، اجرای این صحنه‌ها خیلی بی‌حس است. اصرار رزمنده‌ای که مانع سوار کردن بُز است بی‌جهت و اصلاً در باور نمی‌نشیند تا آنجا که رزمنده «شر»ِ صحنه قلمداد می‌شود. مردم در این فصل آکسسوار هستند. هیچ‌کدام فعلی از خود بروز نمی‌دهند. میزانسن‌های جعفری، کات‌ها، عکس‌العمل بازیگران و اجزای تشکیل‌دهنده این فصل تغییر یدو را به‌طورکامل لو می‌دهد و از پیش، مخاطب حدس می‌زند که او چه خواهد کرد.

پیام فیلم در نطفه می‌ماند. همه کشمکش‌های ساخته‌شده فیلم‌ساز برای اینکه قهرمانش به بُز برسد، بدترین پیام اثر است. حتماً ناخواسته است. بی‌تردید نیت فیلم‌ساز ساختن فیلمی قهرمانی با محوریت نوجوانی بوده تا در فرایند رو‌به‌جلوی او، مخاطب در عین اینکه به حظ بصری زیبایی‌شناسانه دست پیدا می‌کند، غرق در بازنمایی ایثار به سرمنزل آرمان‌خواهانه وطن‌پرستی هم نائل بیاید، اما به دلیل طراحی غلط آدم‌ها و انگیزه‌هایشان و البته اجرای خام‌دستانه همه‌چیز، نیت خوب و ارزشمند عینیت پیدا نمی‌کند.

فقط می‌ماند برخی قاب‌های توریستی از خرابی‌های جنگ و بس، اتفاقی که از سازنده فیلم ۲۳‌نفر و صاحب تجربه‌های زیاد فیلم‌برداری در سینمای ایران، بیشتر انتظار می‌رفت.

نوشته نقد محمدتقی فهیم بر فیلم «یدو»/ مخدوش در موضوع، متشتت در مضمون اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اما پس بررسی آثار، از میان ۱۱۰ فیلم، نهایتاً ۶۲ فیلم حائز شرایط داوری شدند و از ۲۰ دی ماه داوران به شکل شبانه‌روزی به داوری این آثار پرداختند.

روز گذشته یعنی ۷ بهمن ماه نهایتاً نتیجه داوری فیلم‌ها مشخص شد و ۱۶ فیلم که حداقل در یکی از بخش‌های جشنواره کاندیدا شدند، به بخش مسابقه «سودای سیمرغ» راه یافته و جهت اکران در سی‌و‌نهمین جشنواره فیلم فجر معرفی شدند.

نکته جالب توجه در این میان حضور ۴ فیلم با موضوع انقلاب و دفاع مقدس در لیست فیلم‌های نهایی است که نشان می‌دهد تولید آثاری با موضوع انقلاب و دفاع‌مقدس هم‌چنان جایگاه ویژه‌ای در میان سینماگران دارد.

با بررسی خلاصه داستان این فیلم‌ها نکته‌ دیگری که هویدا می‌شود، تنوعی است که باز در قصه‌ها وجود دارد. پرداختن به زوایای ناپیدایی از انقلاب و دفاع‌مقدس که منظری تازه را پیش چشم مخاطب می‌گشاید.

فیلم «تک تیرانداز» به کارگردانی علی غفاری و تهیه‌کنندگی ابراهیم اصغری به داستان زندگی شهید عبدالرسول زرین می‌پردازد. تک تیرانداز ایرانی که به واسطه مهارتش تبدیل به کابوسی مرگبار برای افسران و فرماندهان ارتش بعثی شده است؛ تا جایی که صدام شخصاً جایزهای برای سر او تعیین می‌کند.

غفاری پیش از این با فیلم «استرداد» که آن هم درونمایه‌ای سیاسی_تاریخی داشت در جشنواره فیلم فجر درخشیده بود.

«مصلحت» هم دیگر فیلم انقلابی جشنواره است که در مسیر فیلم‌های موفق سیاسی_تاریخی سال‌های اخیر به داستانی منحصر به فرد و از جهتی حساس پرداخته است.

مصلحت نخستین ساخته بلند سینمایی حسین دارابی است و توسط محمدرضا شفاه تهیه شده است.

در خلاصه داستان این فیلم آمده است: « فرزند یکی از مقامات بلندپایه قضایی در سال ۱۳۵۹، ناخواسته در یک درگیری خیابانی، جوانی را به قتل می‌رساند.»

فیلم «منصور» هم فیلمی با درونمایه دفاع مقدس است که به داستان زندگی شهید خلبان منصور ستاری می‌پردازد.

این فیلم که توسط جلیل شعبانی تهیه‌کننده نام‌آشنای فیلم‌های دفاع مقدس تولید شده، نخستین تجربه فیلمسازی سیاوش سرمدی در سینمای داستانی است.

این فیلم به روایت فعالیت‌های شهید ستاری و همراهانش در تولیده هواپیماهای جنگی می‌پردازد که بعدها با نام‌های آذرخش و صاعقه در نیروی هوایی ایران مورد استفاده قرار گرفتند.

فیلم «یدو» ساخته مهدی جعفری هم یکی از فیلم‌های دفاع‌مقدسی جشنواره امسال است. جعفری دو دوره قبل در جشنواره فیلم فجر با فیلم «۲۳ نفر» درخشید. فیلمی که مورد استقبال تماشاگران قرار گرفت. جعفری در فیلم جدید خود هم روایتی از تاثیر جنگ بر زندگی نوجوانان می‌دهد.

در این فیلم که محمدرضا مصباح آن را تهیه کرده است ماجرای پیوستن یک نوجوان به جبهه‌های نبرد حق علیه باطل به تصویر کشیده است.

در خلاصه داستان فیلم «یدو» آمده: «در زمان محاصره آبادان، پسر نوجوان یک خانواده تصمیم می‌گیرد تا مادر، خواهر و برادر کوچکتر خود را از شهر خارج کند و خود برای دفاع به دیگر رزمندگان ملحق شود.»

به نظر می‌رسد حضور یک سومی فیلم‌هایی با موضوع دفاع‌مقدس در لیست نهایی آثار تاکیدی باشد بر اقبال مردمی به آثاری با این موضوع. از سویی حضور این فیلم‌ها در اکران نهایی جشنواره مهر تاییدی است بر کیفیت ساخت این آثار چرا که مشخص می‌شود این آثار چه از لحاظ موضوع و چه از لحاظ تصویری هم‌چنان قابلیت‌های سینمایی فراوانی دارند.

امید است که این اقبال به فیلم‌ها با موضوع دفاع‌مقدس هم‌چنان مورد توجه فیلمسازان و مدیران سینمایی قرار بگیرد.

نوشته فجر به رنگ فجر/ استقبال جشنواره فیلم فجر از سینمای انقلاب و دفاع‌ مقدس اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.