در این راستا، سینمای غرب و هالیوود در سال های اخیر با تمرکز ویژه ای با محوریت مضمون آخرالزمان دست به تولید آثار سینمایی و مجموعه های تلویزیونی زده است. کمپانی های فیلمسازی غربی دیرزمانی است که با نگاهی اومانیستی به این موضوع پرداخته و حتی، در سبد تولیدات سال های اخیرشان شاهد روند رو به تزاید این گونه آثار هستیم. این موضوع به دلایل مختلف در سینمای ما مورد بی توجهی قرار گرفته است.

تردیدی نیست رفتن به طرف چنین موضوعات حساسی همیشه، با سختی ها، چالش ها و پیامدهای گوناگون و متضادی همراه است. بد نیستاشاره کنیم به ساخت فیلم های مذهبی و تاریخی در سینمای ما که با چه تبعات و زیان های همراه شده و می شوند. نمونه بارز این آثار فیلم سینمایی «رستاخیز» ساخته احمدرضا درویش است.

پرداختن به این طیف از ایده ها، باورها و مظاهر دینی فقط متوجه جسارت سینماگران و هنرمندان نیست بلکه برای توجه و اهتمام به این ژانر اساسا، نیاز است سیاستگذاران فرهنگی و متولیان عرصه سینما و فرهنگ، جریان ها و نهادهای سرمایه گذار در امر ساخت فیلم در بخش دولتی و خصوصی و سپس، سینماگران و نویسندگان سینمایی با یکدیگر تعامل کنند. متاسفانه، به استثنای معدود آثاری که در دهه نخست انقلاب اسلامی و در تقابل با تفکر مارکسیستی و اندیشه های التقاطی جاری آن مقطع، با محوریت مفاهیم مستقیم مذهبی و دینی و اخلاقیات اسلامی ساخته شده است شواهد نشان می دهد که در کمتر آثاری شاهد بیان گوشه هایی از فرهنگ غنی انتظار و مفهوم بلند و متعالی آن هستیم.

از جمله آثار که در ژانر سینمای دینی تولید شده می توان به فیلم های «رنگ خدا»، «زیر نور ماه»، «قدمگاه» و «یک تکه نان» اشاره کرد که با محوریت خداوند، روحانیت، معصومین (ع) و عالم غیب ساخته شده و جزو فیلم های عرفانی و معناگرایی قلمداد می شوند که زمانی موج این آثار با فیلم تارکوفسکی در ایران رونق گرفته بود. همچنین، می توان به تعدادی از آثار توجه داشت که در بستر روایت های مذهبی تاریخی ساخته شده اند مانند: «مسافر ری»، «مریم مقدس»، «سفیر» و «محمد رسول‌الله(ص)» و … و در این عرصه دست تلویزیون پرتر است اگرچه آثار نازل تری را ارائه داده است.

اگرچه نمی توان به سادگی از کنار سختی های به تصویر کشیدن فرهنگ مهدوی و انتظار در قاب تصویر عبور کرد ولی، به یقین،  فقدان استراتژی در سیاست گذاری کلان سینمایی در دوره ها و دولت های مختلف و وانهادگی این بخش به جریانات به اصطلاح مستقل و شبه روشنفکری باعث شده است تا سبد سینمای ایران از حیث برخورداری از این نوع آثار و تولیدات خالی باشد.

البته، در این زمینه نمی توان نقش سلبی برخی شخصیت ها، نگاه ها و دیدگاه ها را نادیده گرفت. سینماگران برای اینکه با حجم گسترده هجمه های طیف های از جامعه مواجه نشوند ترجیح داده اند به سمت تولید این نوع آثار نروند و به اصطلاح نخواستند سری که درد نمی کند را دستمال ببندند.

واکنش ها و هجمه های تند و گسترده حتی، علیه فیلمسازان و هنرمندان شاخصی که امتحان شان را در تاریخ سینمای انقلاب پس داده اند فضایی از رعب و نگرانی را ایجاد کرده تا سینمایی ها ترجیح بدهند به سمت مضامین بی دردسر و بی حاشیه اجتماعی بروند و موقعیت و جایگاه اجتماعی و اقتصادی شان را دستخوش ریسک و خطر نسازند.

از دیگر سو، متاسفانه، بسترهای تشویق، سیاستگذاری، سرمایه گذاری و هدایت فکری و فرهنگی جامعه  هم در این زمینه ضعیف بوده است.

تهیه کنندگان و سرمایه گذاران دولتی و خصوصی نیز با توجه به گرایش و رویکرد اقتصادی حاکم بر جامعه و سرمایه محوری و پول سالاری آن و دغدغه کسب منافع و سود بیشتر بسوی سوژه ها و موضوعات سطحی در قالب های کلیشه ای و طنزها و ایده های تکراری اجتماعی رفته اند و اگرچه بعضا، رگه هایی از سینمای معناگرا به صورت جسته و گریخته بویژه، در فیلم های دفاع مقدس را شاهد بوده ایم به صورت جدی و جریان ساز در این حوزه حرکتی پایدار شکل نگرفته است. به قول جمال شورجه: در چنین آشفته بازار فرهنگی به نظر ساده انگاری است که از سینما انتظار پرداختن به مقولاتی در خصوص حضرت مهدی(ع)، و شناساندن آن حضرت و آماده نمودن زمینه های فکری جامعه در جهت پذیرش عصر ظهور را داشته باشیم.

از زاویه دیگر درک این موضوع آسان نیست که سینما به عنوان عینی ترین نشانه و ماهیت تمدن غرب در قواره ایی ظاهر شود که خروجی آن درک و دریافت مفاهیم متعالی چون مهدویت و انتظار باشد.

با نگاهی گذرا پی خواهیم برد که در حدود چهار دهه فعالیت سینمای انقلاب فقط تعداد بسیار کمی از آثار به موضوع انتظار پرداخته شده اند. حتی، در حوزه سینمای کوتاه و مستند هم که قابلیت های بالاتر و آسان تری برای ورود به این موضوع بویژه در عرصه مستندهای پژوهشی می توانسته اند داشته باشند هم آثاری قابل ذکر به چش نمی آید.

فیلم‌های سینمایی «قدمگاه» و «میهمان داریم» به کارگردانی محمد مهدی عسگرپور، «سبز کوچک» به کارگردانی غلامرضا رمضانی، «خدا نزدیک است» به کارگردانی علی وزیریان و فیلم کوتاه «خدا می‌آید» به کارگردانی مجید مجیدی و … از جمله آثاری است که در سینمای ایران به موضوع انتظار پرداخته اند. برای موضوع و باور مهمی که گستره عظیمی از جامعه شیعی و حتی، غیرشیعی را در بر می گیرد این تعداد آثار نشانگر اوج  فقر و بی برنامگی سینمای ایران است.

نوشته سهم سینما در تبیین مفهوم مهدویت و انتظار اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

شهید آوینی هنرمندی بود برخاسته از فرهنگ و آموزه های انقلاب اسلامی و نگاهش برگرفته از مفاهیمی بود که با پیروزی انقلاب در حوزه فرهنگ و هنر نهادینه و به اصول فرهنگی نظام تبدیل شد. می­توان گفت هر آنچه در حوزه سینمای انقلاب اتفاق می افتد، مستقیم و غیر مستقیم برگرفته از تجربیات و آموزه های این شهید عزیز و هم نسلان اوست.

براین باوریم که درفضای فرهنگی و شرایط امروز محافل هنری، بیش از هر زمان دیگری نیازمند یادمان شهید آوینی و شناخت عمیق تر آرمان های هنرمندان شهید انقلاب هستیم تا دغدغه حوزه فرهنگ و چالش های مبتلابه این حوزه در سال های اخیر از زاویه دوربین بصیرآفرین هنرمندان شهید نگریسته شود والگوهای متعالی هنر متعهد بیش از پیش به نمایش درآید.

قدر مسلم، نسل امروز هنرمندان از طریق این گونه اقدامات درخواهند یافت، هنرمندان نسل اول انقلاب اسلامی که پیام و روح انقلاب و ولایت را درک کرده اند طیفی برج عاج نشین نبوده اند و تا متن حادثه و تا عمق خطر و در متن میدان حضور پیدا کرده اند و تا وادی شهادت پیش رفته اند.

دغدغه حوزه فرهنگ و چالش های مبتلابه این حوزه در تمامی سال های اخیر همواره، دغدغه مشترک همه دلسوزان نظام و مسئولان دلسوز و آگاه نهادهای ارزشی و فرهنگی کشور بوده است بویژه اینکه همواره هجمه های فرهنگی و اخلاقی دشمنان انقلاب اسلامی را به شیوه های گوناگون شاهد هستیم.

شکست های های پی درپی غرب و نظام سلطه در مواجهه با انقلاب اسلامی در حوزه های اقتصادی و نظامی از یکسو و سرعت عمق نفوذ، توسعه و گسترش آرمان های انقلاب اسلامی و اساسا، گفتمان انقلاب اسلامی در منطقه و جهان اسلام اکنون، بیش از هر زمانی اهمیت و نقش راهبردی اهداف و آرمان های شهدای هنرمند و هنر متعهد را برجسته می سازد.

نفوذ فرهنگی سالیان سال است که در کشور آغاز شده است. نفوذ فرهنگی باعث شد که نگاه و نگرش حتی، بعضی از مدیران و تصمیم گران در حوزه فرهنگ در این سال ها، دچار استحاله شود و ناخودآگاه از آرمان‌های اسلامی و انقلابی شان فاصله گرفته و از مواضع و اصول شان عقب نشینی نمایند. نفوذ فرهنگی باعث شده در متن جامعه از برخی مسائل قبیح و ضدهنجار قبح زدایی صورت گیرد و  تبدیل به رفتارهای عادی و بلکه، حسنه شود.

البته، این چالش، فقط، متوجه هنرمندان و سینماگران نیست.  بلکه برخی از مدیریت های فرهنگی کشور نیز، نسبت به این جریان غفلت داشته و دارند. سیستم‌های نظارتی در تسامح و تساهل با اندیشه‌های واداده دچار عقب نشینی شده و دروازه های فرهنگی کشور ناخودآگاه سال هاست به روی این فضا و اندیشه‌های ناسالم باز گذاشته شده است.

این در حالی است که نگاهی به سینما، رسانه و هنر غرب نشان می‌دهد که آن‌ها در طول تمامی این سال‌ها بیکار ننشسته اند و پیوسته به تولید آثار هنری، کاریکاتور، فیلم‌ و سریال هایی مشغولند تا جهان اسلام و خاورمیانه را به گستره ایی لبریز از خشونت، ترور، انفجار، وحشی گری، تجاوز، غارت و تحجر تصویر کنند و همه را هم، مزورانه به نام «اسلام» معرفی نمایند. از “تک تیرانداز آمریکایی” و “ایرانیوم” گرفته تا مجموعه های مهندسی شده‌ای از نوع سریال”هاملند”،”۲۴″ و ده‌ها فیلم و سریال دیگر. و پروژه های کاریکاتورسازی و کمپین های سیاسی. جنگ‌های صلیبی جدید خیلی وقت است آغاز شده و این بار، با لشگرهای فرهنگی و سینمایی وارد جهان اسلام و منطقه شده اند.

جریان مدل سازی سبک زندگی غربی، متزلزل کردن مناسبات و روابط خانوادگی مغایر با مبانی اعتقادی،  سنت‌ها و هویت های ملی و بومی، آئین ها و تغییر نگرش نسل آینده نسبت به آرمان‌ها و اسطوره های انقلاب و زیرسوال بردن دستاوردهای نظام اسلامی و مخدوش ساختن شعائر مذهبی با سؤالات انحرافی جلوه‌های عینی و بیرونی است که بر فعالیت و فضای فرهنگی کشور کم کم سیطره پیدا کرده و این تلاش باعث شده خواسته یا ناخواسته، فرهنگ عمومی دستخوش تغییر گردد.

قطعاً نقش نیروهای متعهد و انقلابی، نقش هم نسلان شهید آوینی و ره پویان مکتب هنری ایشان و طیفی که کشور و نظام را دوست دارند و «عرق» دارند در جریان سازی جدید برای ایجاد فضای فرهنگی جدید مؤثر و کارآمد خواهد بود. هفته هنر انقلاب اسلامی را هر سال میزانی قرار دهیم تا مسیر حرکت و جایگاه هنر و سینما را در کشور آسیب شناسی و افق یابی نمائیم.

نوشته هفته هنر انقلاب اسلامی؛ فرصت آسیب شناسی و مسیریابی هنر و سینمای انقلاب اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.