امیر قادری میزبان برنامه ابتدا عنوان کرد: در جلسات گذشته آقای مسعود اطیابی این ایده جالب را مطرح کرد که آینده سینمای ایران نه کارگردان محوری خواهد بود و نه ستاره سالاری؛ آینده سینمای ایران کمپانی‌محور خواهد بود. من از آقای ابوالحسن داووی می‌خواهم که بحث را از اینجا شروع کنند.

ابوالحسن داودی بیان کرد: ما در ابتدا باید مشخص کنیم که تعریفمان از کمپانی چیست. ما حتی اگر کمپانی را سرمایه تعریف کنیم، باز هم سرمایه جوانب و حواشی خاص خودش را دارد. با این حال اگر کمپانی را با تعریف استاندارد جهانی‌اش بشناسیم، باید بگوییم که ما در ایران فاقد کمپانی هستیم. با توجه به شرایط سیاسی، اقتصادی و اجتماعی که در کشور داریم، در آینده نزدیک هم امکان به وجود آمدن کمپانی به معنای درست را نداریم.

وی درباره کمپانی فیلم‌های کمدی که در حال حاضر مشغول به کار هستند، گفت: آن‌ها مراجع سرمایه‌گذاری در سینما هستند که اگر بخواهیم آن‌ها را بررسی کنیم، ممکن است به مناطق مبهم‌تر و تیره‌تری برویم. آن‌ها به هیچ وجه کمپانی نیستند چراکه کمپانی در وهله اول سینما را به شکل صنعت می‌شناسد نه به شکل وسیله و ابزار سودآوری. در کمپانی همه جوانب اعم از تجهیزات، استودیوها، امکانات تولیدی و … را با هم داریم . شایان ذکر است که همه کمپانی‌ها نقشه راه چند ساله دارند. در کمپانی‌هایی استاندارد جهانی برخلاف ایران که مبنای تولیدشان ساخت سالانه ۲ فیلم پرفروش است؛ آن‌ها سالانه ۵۰ فیلم تولید می‌کنند که شاید ۵ فیلم در میان آن‌ها در بازار داخلی و جهانی دیده شود، اما همان ۵ فیلم به قدری قوی است که ۴۵ فیلم دیگر را پوشش می‌دهد. این باعث می‌شود کمپانی علاوه بر سودآوری برای آینده‌اش برنامه‌ریزی داشته باشد.

این فیلمساز افزود: متاسفانه تعریف دوستان از کمپانی، سرمایه‌هایی‌ست که حتی ممکن است به سود نرسند. گاهی اوقات این سوال پیش می‌آید که اگر این کمپانی‌ها به سود نمی‌رسند، پس چگونه ادامه می‌دهند؟ مگر اینکه با دلایل دیگری وارد این عرصه شده باشند. با توجه به شرایط حال حاضر سینما ۹۰ درصد تولیدات به سود نمی‌رسند.

هوش مصنوعی سینما را از بین نخواهد برد اما روی آن تاثیر می‌گذارد

در ادامه این نشست، اکبر نبوی اظهار کرد: تجربه نشان می‌دهد که فرهنگ رفتاری ما ایرانیان به این شکل است که سود خودمان را در سود جمع تعریف نمی‌کنیم، در نتیجه کمپانی در مفهوم درست خودش شکل نمی‌گیرد. من معتقدم در ۱۰سال آینده سینما وضع امروز خودش را نخواهد داشت و کمپانی‌ها برای سینما فیلم تولید نخواهند کرد و ممکن است فعالیتشان را در فضای مجازی و پلتفرم‌ها ادامه دهند؛ هر چند این امکان وجود دارد که ظاهر پلتفرم‌ها هم تغییر کند. سینمای آینده ایران و جهان این سینمای امروز نخواهد بود و تغییراتی شگفت در بهره‌برداری محصولات صوتی و تصویری به وجود خواهد آمد و این تغییراتی نیست که ارزش‌گذاری شود.

وی ادامه داد: من معتقدم سینما در آینده تقریبا به آن چیزی تبدیل خواهد شد که در سالن به نمایش درمی‌آید و مجموعه‌ای از آثار خاص مانند اپرا خواهد بود. درواقع سینما باید کیفیت خاص خودش را داشته باشد تا به سالن سینما برسد. به نظر من هوش مصنوعی توانسته تاریخ بشر را به قبل و بعد از خود تقسیم کند  و همین میزان تقاضای سینما در آینده بیش از پیش خواهد شد. هوش مصنوعی سینما را از بین نخواهد برد اما به شدت روی آن تاثیر می‌گذارد. برای همین فکر می‌کنم ما کمپانی در سینما نخواهیم داشت؛ مگر اینکه فرهنگمان اصلاح شود و سودمان را در سود جمع ببینیم.

در ادامه محمد حمزه‌ای دیگر مهمان این نشست خاطرنشان کرد: من اعتقاد راسخ دارم که طی ۱۰ ساله آینده ما قطعا سینمای کنونی را نخواهیم داشت. در واقع ماهیت سینمایی که ما دوستش داریم از بین نمی‌رود اما تغییر شکل می‌دهد؛ درست مانند رسانه. به همین دلیل تصور می‌کنم که کمپانی در آینده معنایی نخواهد داشت؛ آنچه که می‌تواند در آینده تاثیرگذار باشد، اندیشه است و اندیشه شکل دیگری برای ارایه پیدا خواهد کرد.

وی درباره افزایش استقبال از سینما در سال‌های اخیر تصریح کرد: من اعتقاد ندارم که سینمای ایران مورد استقبال مخاطب قرار گرفته است. سینمای ایران حالت سینوسی دارد و به نظر می‌رسد بعد از مدتی فیلم‌های کمدی علیه خودشان اقدام می‌کنند؛ در نتیجه این جریان هم می‌خوابد و تصور نمی‌کنم تماشاگر قابل توجهی به سمت تولیدات سینمای ایران آمده باشد.

گران شدن فیلمسازی به نهادهای دولتی و سرمایه‌شان‌ برمی‌گردد

قادری یادآور شد: در سال‌های گذشته که سینمای کمدی به اصطلاح مُد نبود ابوالحسن داودی چند فیلم موفق در این ژانر ساخت که یکی از آن‌ها «نان، عشق، موتور ۱۰۰۰» است. آقای داوودی نظر شما درباره اقبال سینمای ایران در کمدی چیست؟ ممکن است عده‌ای معتقد باشند که این الگوی حال حاضر سینمای ایران می‌تواند برخی از این آسیب‌ها را حل کند.

داودی عنوان کرد: این اقبال از سینمای کمدی زمینه‌های مختلفی دارد و بخشی از این اقبال به شرایط اقتصادی و اجتماعی جامعه باز می‌گردد. حتی در تاریخ سینمای آمریکا موفق‌ترین فیلم‌های موزیکال در دهه ۳۰ بوده است که مردم در بدبخت‌ترین حالت بودند. شکل تولیدات آن زمان آمریکا بسیار شبیه به حال حاضر ایران است و این نوع کمدی ساختن هم مطلوب سرمایه‌گذار است که از میان برترین راه به سود برسد. نگاه دولت‌ها در دو دهه گذشته به سینمای ایران طوری است که حاکمیت عنصر مزاحمت سینما را بیشتر از عنصر سرگرمی می‌داند. آن‌ها معتقدند که سینما باید کنترل نهادی شود و شرایط سانسور زیرپوستی و پنهانی شده است. چیزی که سینما را محدود می‌کند این است که تولید از حالت عادی گران‌تر شود. من این گران شدن فیلمسازی را برنامه‌ریزی شده می‌دانم و معتقدم ریشه آن به نهادهای دولتی و سرمایه‌ آن‌ها برمی‌گردد.

وی ادامه داد: سینمای ایران در سال‌های پس از انقلاب برای خود داشته‌ها و دارایی‌هایی دارد که به مرور و به زحمت جمع‌آوری کرده اما چیزی که دولت‌ها به راحتی می‌توانند آن را تحت‌الشعاع قرار دهند این است که دسترسی به همین داشته‌ها را سخت‌تر کنند. برای همین تولیدات کمتر می‌شود و هزینه بالا می‌رود و طبیعتا منی که سی سال گذشته با سرمایه شخصی می‌توانستم فیلم بسازم الان دیگر قادر به چنین کاری نیستم. وقتی دستمزد بازیگران صدها برابر بیشتر شده، بنابراین می‌توانم بگویم این رقم مشکوک و بیمار است و مبتنی بر اقتصاد سالمی نیست که دوستان آن را کمپانی می‌نامند.

این فیلمساز افزود: ما در طول سال ۴ تا ۵ فیلم پُرفروش داریم که سه تای آن‌ها سرمایه‌گذار مشترک دارند. این سینما به یک سینمای نازل و یک وجهی تبدیل شده که سلیقه مخاطبش را هم نازل می‌کند. پس این اسمش استقبال یا رونق نیست؛ این نوعی انحطاط است که در سینمای ما در حال شکل‌گیری است.

قادری بیان کرد: شاید بخش‌هایی از سینمای اجتماعی مانند «فسیل» و «نان، عشق، موتور ۱۰۰۰» خودش را در شکل کمدی بازتولید می‌کند. در این سال‌ها کمدی در واقع نقد اجتماعی به همراه خود دارد. من فکر می‌کنم در این سال‌ها فیلم‌های کمدی و اجتماعی بهتر با استقبال مردم روبرو شده‌اند؛ یعنی فیلم‌هایی که کمتر فروخته‌اند، ضعیف‌تر بودند.

در ادامه نبوی اظهار کرد: اگر وضعیت سه تا چهار سال گذشته را از فروش چند فیلم محدود بررسی کنیم و آن را مولفه‌ای مثبت برای حیات سینما تلقی کنیم، پس باید این سوال را بپرسیم که چرا سینما از منظر مسئولان و خانواده سینما مورد انتقاد است؟

قادری خاطرنشان کرد: فکر نمی‌کنید دهه ۸۰ دهه طلایی سینمایی ایران است؟

نبوی بیان کرد: من دهه ۶۰ تا اوایل ۸۰ را دوران خوبی می‌دانم نه اینکه مطلقا قابل دفاع باشد اما قابل قبول است چه در مدیریت سینمایی و چه مدیریت دولتی و خصوصی. اما سیاست‌های آن دوره قابل استفاده برای ما نیست چراکه تغییرات جدی در حکمرانی ایران و جهانی شکل گرفته است. شیوه‌های مدیریتی انوار و بهشتی در روزگار خودشان جواب می‌داد چراکه سینما در جامعه مذهبی مورد پذیرش نبود اما آن‌ها سینما را برای توده مردم می‌ساختند. حتی نوع نگاه به مذهب هم این روزها تغییر کرده است.

ابوالحسن داودی تصریح کرد: زمانی که این آکندگی مذهب و سیاست وجود دارد بیشتر مردم نسبت به سیاست واکنش دارند. الان حتی کسانی که به شکل آشکار به مسایل ضدمذهبی تظاهر می‌کنند، ممکن است به مذهب برگردند. در واقع منظور من این است که در حال حاضر افراد برای اعتراض به سیاستی که به نفع خودشان نیست، به مذهب اشاره می‌کنند.

آینده سینمای ایران متعلق به سینمای زیرزمینی است

محمد حمزه‌ای نیز بیان کرد: این لجبازی بین مردم است که حتی اگر قلبا اعتقاد داشته باشند اما در ظاهر همراهی نمی‌کنند. ما دین را معادل ایدئولوژی در نظر گرفتیم و این آسیب‌زا بود. من معتقدم که بخش بزرگی از این نارضایتی همه از سینما به علت نظارت است و منِ سینماگر نمی‌توانم به فرم دلخواهم برسم و آنچه می‌خواهم بگویم. الان سازمان سینمایی مانند پدری است که با وجود اینکه فرزندش مستقل شده، همچنان به کنترلش ادامه می‌دهد. من اعتقاد دارم اگر در بلندمدت با سینماگر توافق نکنند، سینما از این چیزی که هست رهاتر می‌شود. یک طیف تازه فیلمساز و سینماگر در حال حاضر آماده به کار هستند که ابزار کار را دارند و کنترل‌پذیر هم نیستند. من معتقدم اگر چند سال آینده سیستم نظارتی شکل تعامل را تغییر ندهد چیزی به اسم نظارت از بین خواهد رفت و عملا چیزی تحت عنوان سینمایی که مدنظر دوستان است، باقی نمی‌ماند و فیلم مد نظر سیستم دولتی تولید می‌شود که عده خاصی آن را دوست خواهند داشت. تولید در سینما الان به قدری گران است که یا باید در چارچوب کار کنم یا آنچه را که می‌خواهم بسازم، ببوسم و کنار بگذارم.

ابوالحسن داودی نیز عنوان کرد: به نظر من آینده سینمای ایران متعلق به سینمای زیرزمینی است که با تساعد هندسی در حال رشد است و هیچ کدام از دولت‌ها امکان و ابزار رویارویی با آن را ندارند. این تضادها گنده‌تر از اداره نظارت و حذف پروانه ساخت است. من تفاوت زیادی بین رویکرد دولت‌ها می‌بینم. دولت قبل برنامه‌ریزی آشکار داشت و هیچ ترسی نداشت که آن را مطرح کند. سینمای مطلوب دوره قبل رونق سینماداران بود و فکر می‌کردند اگر ۴ فیلم فروخته است، پس سینما رونق پیدا کرده و تعادل ۴۰ ساله سینمای ایران به راحتی در این دوره شکست. برای همین «فسیل» فیلمی است که به دستور مستقیم وزیر ارشاد یک سال در اکران ماند تا به رقم ۳۰۰ میلیارد برسد. الان تنها گونه‌ای که می‌تواند یک منفعت نسبی کسب کند، کمدی است.

وی ادامه داد: بسیاری از فیلم‌ها محصول غلبه تفکر سینمای زیرزمینی است و هر ساله تعداد این فیلم‌ها در حال افزایش حتی اگر خلاف قوانین و بی‌حجاب ساخته شده باشند. فیلمی که ایران امسال به صورت رسمی به اسکار معرفی کرد، پذیرفته نشد اما از سوی دیگر ۲ فیلم از سینمای زیرزمینی ایران از ۲ کشور جزو منتخبان اسکار قرار می‌گیرند. ممکن است ممنوعه بودن شرایط فیلم به دیده شدنش کمک کند و این یک سواستفاده سیاسی است. سینمای آینده نمی‌تواند خودش را در قید و بند شرایط الان نگه دارد. به عنوان مثال الان دوستان در شورای پروانه ساخت بسیار راحت‌تر از گذشته برخورد می‌کنند اما به هر حال شیوه، شیوه کهنه‌ای است. اگر نگاه‌های دولتی و حاکمیتی با شرایط معقول جامعه همسو نشوند، سینمای ایران مانند بسیاری از مسایل دیگر در جامعه تغییر شکل خواهد داد و از نوع تحت نظارت قرار گرفتن دولت خارج خواهد شد.

نمی‌توان در شرایط امروز انتظار داشت که سیاست راهبری همپا یا جلوتر از جامعه باشد

امیر قادری در ادامه گفت: من اخبار داخل و خارج ایران را زیاد دنبال می‌کنم و اکنون نشانه‌ای از کم‌رونق‌تر شدن سینما وجود دارد اما با این وجود استقبال ایرانیان از سینما بسیار بالاست و گروه‌های مردم برای تماشای فیلم‌ها به سینما می‌روند‌. البته فکر می‌کنم نظر شما بیشتر ناظر بر وضعیت کنونی سینما است.

سپس اکبر نبوی عنوان کرد: من به سنت‌های متکثر توجه می‌کنم نه صرفا اجتماعی. این مساله وجود دارد که شیوه‌ها و بازیگران حکمرانی در دنیا تغییر کرده است. در جریان ۷ اکتبر و طوفان الاقصی، جریان مسلط رسانه در تمام دنیا تلاشش را کرد که در حداقل ممکن اخبارش منتشر شود اما بازیگران جدید نشان دادند که می‌توانند جریان مسلط را غافلگیر کنند. امروز دیگر رسانه، بازیگر مسلط نیست. ما از زمان رسانه‌های گروهی به رسانه‌های جهانی رسیدیم. اکنون در مرحله انسان رسانه هستیم و هر فرد خودش می‌تواند یک رسانه باشد. من معتقدم نه مسئولان و نه ما متوجه نیستیم که سمت و سوی این سینما تولیدش نیست بلکه جایگاهش در جامعه است.

ابوالحسن داودی گفت: سیستم دولتی یک جریان کارمندی است و اینکه ما انتظار داشته باشیم با شرایط روز جامعه حرکت کند، بسیار بیهوده‌ است‌. با نگاهی به گذشته می‌توان دریافت که جامعه چه زمان، نوار کاست را پذیرفت و حاکمیت چه زمان؟ جامعه چه زمان ویدئو را پذیرفت و حاکمیت چه زمان آن را پذیرفت؟ وقتی شما به شیوه‌های برخورد با این پدیده‌ها نگاه می‌کنید، حتی فراتر از طنز است. در چنین شرایطی نمی‌توان انتظار داشت که سیاست راهبری همپا یا جلوتر از جامعه باشد. شرایط امروز و آنچه که در این ۴ دهه بر ما گذشته است، امکان این را ندارد که ما به آگاهی در سطح مدیریت دولتی برسیم که مدیریت دولتی یک پله بالاتر از جامعه بایستد.

نبوی عنوان کرد: بسیاری از آقایان نمی‌توانند واقعیت‌ها را بپذیرند اما شرایط جدید ناگزیر خود را تحمیل می‌کند، مانند ماهواره.

داودی تصریح کرد: ما یک دوره در سال ۷۶ با آقای نبوی در خانه سینما بودیم و تازه زمان ورود موبایل به ایران بود. نزدیک ۲ تا ۳ ماه مکاتبه کردیم و با کلی زحمت و قرارداد و تعهد از اداره مخابرات بالاخره یک‌گوشی موبایل به ما اجاره دادند. همین‌ نمونه را شما در دوره‌های مختلف هم‌ مشاهده می‌کنید به همین دلیل می‌گویم که شما هرگز نمی‌توانید این شیوه مدیریت را اصلاح کنید.

در ادامه محمد حمزه‌ای بیان کرد: درواقع تکنولوژی خودش را تحمیل می‌کند و درنتیجه دولت ناگزیر به پذیرش آن است. اکنون فیلمسازانی هستند که هیچ نیازی به سیستم‌ حمایتی در کشور ندارند و برخی فیلمسازان هستند که کارشان نسبت به سینمای حرفه‌ای و بدنه حیرت‌انگیز است. این افراد منتظر روزنه‌ای هستند که خودشان را مطرح کنند. روزی با آقای حیدریان جلسه داشتیم و من از وضعیت تهیه‌کنندگی در ایران گلایه کردم که چرا من به عنوان فیلمساز همه کارهای پروژه را انجام می‌دهم اما تهیه‌کننده تصمیم‌گیرنده می‌شود؟ اکنون سینمای زیرزمینی بسیار جدی است و ما نمی‌توانیم تا آخر عمر باب گفتگو را ببندیم.

داودی گفت: همین چند ماه پیش من داور جشنواره فیلم کوتاه تهران بودم و کارهایی دیدم که حیرت کردم. چیزی که برای من حیرت‌انگیز بود این بود که از مکان‌هایی مانند زابل، خاش و تربت جام و… فیلم‌های بسیار باکیفیتی ارسال می‌شد. من همان زمان به مسئول انجمن سینمای جوان گفتم اگر به این نسل جوان میدان ندهید، این نسل به جریان شورشی تبدیل خواهد شد که تمام شما را به تصرف خودش درمی‌آورد.

قادری گفت: اکنون ۷۰ درصد فیلم‌ها استاندارد لازم را دارند و بالا آمدن از بین این تعداد فیلم متوسط سخت است. امسال در جشنواره فیلم کوتاه تهران من فیلم‌های زیادی دیدم که از حد متوسط بالاتر بودند.

محمد حمزه‌ای عنوان کرد: سال گذشته بنیاد فارابی المپیاد فیلمسازی برگزار کرد و من ابتدا تردید داشتم که به بچه‌های ۱۲_۱۳ ساله باید چه چیزی آموزش دهم. باعث تعجبم بود که نوجوانانی که اهل شهرستان‌ها‌ی مختلف بودند، کاملا به‌روز بودند زیرا امروزه فضا برایشان فراهم است.

پلتفرم‌ها درحال فروپاشی هستند اما آثار آن قطعا در سینما مشاهده خواهد شد

امیر قادری بیان کرد: از طرف دیگر پلتفرم‌ها به معنای خاص در اختیار دولت نبودند، ممیزی کمتری داشتند و با جامعه همسوتر بودند. چه اتفاقی باعث شد که باز هم ناموفق باشند؟

داودی پاسخ داد: شکل گرفتن پلتفرم‌ها در چند سال اخیر کاملا در نظر همه ما بوده است و ما ناظر آن بودیم. من به عنوان یک فیلمساز به این مساله امیدوار بودم و حس می‌کردم کمک می‌کند که نگاه محدودکننده دولتی خودش را اصلاح کند و پلتفرم‌ها و اکران آنلاین با سینما می‌توانند مکمل هم باشند. اتفاقی که رخ داد این بود که نهاد و جریانی که پلتفرم‌ها را شکل و گسترش داد از ابتدا مشکل داشت. یعنی پلتفرم‌ها به جای اینکه با مردم تعامل داشته باشند، سرمایه‌هایی واردشان شد که مشکوک و مبهم بودند.‌ نهادهای قدرت، امنیتی و… وارد این رسانه‌ها شدند و جریان را به سمتی پیش بردند که اکنون نه‌ تنها کمک حال سینما نیستند بلکه به شدت سینما را غارت می‌کنند.

وی ادامه داد: سینمای ایران پس از انقلاب با همکاری دولت از صفر شروع کرد و بازیگر و عوامل فنی پرورش داد. پلتفرم مانند یک مهمان ناخوانده به صورت رایگان از این دستاوردها استفاده می‌کند یعنی اکنون تمام بازیگران، عوامل فنی و تجهیزات را در اختیار گرفته‌اند. به طور مثال من ۷ سال پیش به یک بازیگر ۸۰ میلیون دستمزد دادم و دستمزد آن فرد اکنون ماهی ۵ میلیارد تومان شده است. این جهش با تعریف هیچ اقتصاد سلامتی منطقی نیست. من در این ۷ سال هنوز نتوانسته‌ام فیلم دلخواه خودم را بسازم و این مساله صرفا به سرمایه بستگی ندارد. من‌ اکنون دیگر حاضر نیستم که هر فیلمی بسازم و اگر قرار باشد کمدی هم بسازم دوست دارم کمدی خودم را بسازم. پلتفرم‌ها با بازیگران قرارداد چندساله می‌بندد که فقط با تولیدات خودشان کار کنند. تولیداتی که حتی به سرمایه اولیه خودشان هم دست پیدا نمی‌کنند. سوال اینجاست که این سرمایه چگونه خودش را تامین می‌کند؟

سپس محمد حمزه‌ای بیان کرد: در اواخر دهه ۸۰ تولیدات ما به سریال و سینما خلاصه می‌شد و در این میان تله فیلم‌ها به وجود آمدند و اهالی سینما و تلویزیون برای امرار معاش وارد حوزه تله فیلم شدند تا پولی دربیاورند.‌ شرایط تولید تله فیلم به گونه‌ای شد که تقریبا غالب شد و این سیستم علیه خودش اقدام کرد.‌ یعنی تله فیلم سطحی از کیفیت را زیرسوال برده بود که هنرمندان حاضر به کار کردن در تله فیلم‌ نبودند.

داوودی تصریح کرد: هر فروپاشی که رخ می‌دهد تبعاتش اطراف را هم دربر می‌گیرد. پلتفرم‌ها درحال فروپاشی هستند اما آثار بدش قطعا در سینما مشاهده خواهد شد. قطعا ما نمی‌توانیم نرخ برخی بازیگران را پایین‌تر بیاوریم.

امیر قادری عنوان کرد: درباره پلتفرم‌ها چند ابهام وجود دارد که یکی از آن‌ها این است که در دنیا پلتفرم‌ها با تعدد تولید چرخ خودشان را می‌چرخانند. وقتی همچنان تعداد تولید سریال تا این حد پایین است منطقی نیست که در این شرایط ورشکستگی ادامه بدهند. اکنون از آثار برخی پلتفرم‌ها استقبال نمی‌شود اما همچنان کار می‌کنند و این یکی از نقاط مبهم پلتفرم‌ها است.

سینمای ایران باید از انحصار فکری خارج شود

وی در بخش پایانی این نشست بیان کرد: این سوال را از همه دوستان دارم که اگر بخواهید به آقای فریدزاده یک توصیه ضروری داشته باشید، چیست؟

اکبر نبوی پاسخ داد: من به او می‌گویم که خیلی خودت را درگیر امروز نکن و به فردا نگاه کن زیرا فردا چالش‌های جدیدی به وجود می‌آید که باید برای مواجهه با آن‌ها آماده بود. این را هم‌ بگویم که قرار نیست پلتفرم جای سینما را بگیرد. اما در ایران به دلیل درهم ریختگی سازمانی پلتفرم‌ها این شرایط را پیدا کرده اند.‌ بخش مهم وضعیت امروز پلتفرم‌ها خانواده سینما هستند که به این مناسبات تن می‌دهند. این ها هستند که انواع و اقسام درهم ریختگی اقتصادی را به سینما تحمیل می کنند.

قادری گفت: پس در اینجا با آقای داوودی هم نظر هستید که پلتفرم‌ها نه تنها به وضعیت سینما کمکی نکرده بلکه در درهم ریختگی آن هم سهم داشته است. اگر بنده مناسبات کلان اقتصاد سینما را بدانم و بدانیم و منافع شخصی خود را در منافع جمعی تلقی کنیم آن موقع بُرد خواهیم کرد.

داودی مطرح کرد: این قضیه بدون این است که ما شرایط اجتماعی و سیاسی جامعه را نگاه کنیم. در همه عرصه‌ها به شرایطی رسیدیم که بی‌اخلاقی به کل جامعه حاکم شده و به فضیلت تبدیل شده است. اگر یک زمانی در یک جامعه‌ای ساعت ۳ شب سر چهارراه رفتید و دوربین نداشت و همه توقف کردند، باید بدانید که نظم و مسئولیت در آن جامعه جاری است و در غیر این صورت چنین چیزی تقصیر خانواده سینما نیست. ما درباره بدنه عام جامعه و سینما صحبت می‌کنیم و همه آسیب‌پذیر هستند و با شرایط جامعه باید تعریف و قضاوت شوند. در دوران کرونا پلتفرم‌ها چه خواسته و چه ناخواسته عملا کمک بزرگی به خانواده سینما کردند. از طرف دیگر شرایط طلبکاری که پیش آمد وضعیت امروز ما را پیش آورد.

اکبر نبوی بیان کرد: اینکه دگرخواهی کم‌رنگ می‌شود و خودخواهی افزایش پیدا می‌کند را قبول دارم. مقطع کوتاه کرونا که بسیاری از اهالی خانه سینما گرفتار تنگنای معیشتی بودند و پلتفرم به کمک آمدم، قبول دارم اما اگر قرار است به فکر سینما باشیم، نباید به مناسباتی تن دهیم که به یک اصل کلی آسیب بزند.

ابوالحسن داودی توضیح داد: دولت‌ها به شکلی اقتدار خود را از دست داده‌اند و من نسبت به اینکه بتوانند کاری تاثیرگذار انجام دهند، چشم‌انداز روشنی نمی‌بینم. با نگاه آقای نبوی بیشتر موافقم که دوستان سعی کنند بفهمند این سرنوشتی که در انتظارشان است چگونه قرارست رقم زده شود و با همه این احتمالات که در سطح جامعه است، چگونه خواهد بود. دیدن این وضعیت و توجه و فکر کردن به این که چگونه می‌توان سازمان داد و وارد تعامل شد، کار بسیار سخت ولی لازم است.

محمد حمزه‌ای نیز گفت: آقای فریدزاده از آنجا که جوان هستند باید سینمای ایران را از انحصار فکری خارج کنند و باید از طیف جوان و سرزنده‌ای که در بدنه و زیرمتن سینما است، کمک بگیرند.

داودی در پایان درباره خانه سینما و مشکل بزرگ آن خاطرنشان کرد: خانه سینما به عنوان یک نهاد صنفی از ابتدا برخلاف تمام نهادهای صنفی دنیا به عنوان یک هرم به جای اینکه از قاعده شکل بگیرد از سر شکل گرفته است و به نوعی دولت‌ساخته است.

نوشته ششمین نشست «سینما رو به آینده» برگزار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این نشست‌، چهره‌هایی از صاحب‌نظران و سینماگران از جمله ابوالحسن داودی، اکبر نبوی و محمد حمزه‌ای و با اجرای امیرقادری، حضور خواهند داشت.

بدین ترتیب این نشست تخصصی، شنبه اول دی‌ماه راس ساعت ۱۷:۳۰ در سالن «شهر خاطره» پردیس سینمایی آزادی برگزار می‌شود.

سلسله نشست‌های «سینما رو به آینده» که با همت سازمان سینمایی سوره و با رویکرد «چالش‌های سینمای ایران، در دولت جدید» برگزار می‌شود، به واکاوی راهکارها و ایده‌های تازه برای مدیریت سینما در آینده می‌پردازد.

نوشته برگزاری ششمین نشست «سینما رو به آینده» در اولین شب زمستان اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این نشست، امیر قادری میزبان برنامه بیان کرد: در جلسه دیروز، سینما را از سال‌های ۱۳۵۶ تا ۱۳۵۹ بررسی کردیم و در این جلسه، به سینمای سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۱ می‌پردازیم. ضمن این‌که متوجه شدیم پایان‌نامه هوشنگ گلمکانی در ارتباط با سینمای پس از انقلاب تا سال ۱۳۶۱ است و از این جهت در مباحث امروز می‌تواند به ما کمک شایانی کند.

وی ادامه داد: من دیروز ۲ سوال مطرح کردم که دوستان به فراخور آن پاسخ دادند. اول آنکه آیا به دلیل اکران آثار خارجی سال ۵۶ با تعطیلی سینماها مواجه شدیم؟ دوم آنکه آیا در تب و تاب یافتن پاسخی برای سینمای اسلامی، ایده‌های مارکسیستی را جایگزین سینمای دینی نکردند؟!

مهدی مسعودشاهی سینماگر و از پایه‌گذاران بنیاد سینمایی فارابی در ابتدای این نشست گفت: من به عنوان عضو کوچکی از خانواده سینما، افتخار می‌کنم از سال ۱۳۵۹ تاکنون در کنار اهالی سینما هستم‌. از زمان انقلاب فرهنگی در ایران، ما تلاش کردیم آن‌چه در سینما خلاء است، پُر و فیلمسازی اسلامی را در کشور با حضور ۵۰ تا ۶۰ نفر از دانشجویان راه‌اندازی کنیم. مقام معظم رهبری تاکید کرده‌اند که هر کاری می‌خواهید انجام دهید، همراه با پیوست فرهنگی باشد. پیوست فرهنگی یعنی ما برای ظرفیت‌سازی می‌توانیم از تمامی هنرها و خلاقیت‌هایمان در هر رشته‌ای استفاده کنیم.

وی افزود: ماجرای سینمای بعد از پیروزی انقلاب، جزیی از وجود من است. آن‌قدری که من برای سینما در زندگی‌ام وقت گذاشتم، برای اعضای خانواده‌ام نگذاشتم. این توفیق برای من بود زمانی که سینما در دوره‌ و شرایط عجیب و غریبی به سر می‌برد، در آن حضور داشته باشم. لازم است تاکید کنم اگر ما درباره آن حرف نزنیم و تحلیل نکنیم، بسیاری از تحلیل‌ها اشتباه می‌شود. من زمانی وارد اداره کل نظارت نمایش شدم که سینماداران با مشکل مصادره‌ شدن سینما مواجه شده بودند و حکم ثانوی نیز داشتند، چراکه باید تخمیس مال خود را پرداخت می‌کردند. در واقع سالن‌های سینما در اختیار بنیاد مستضعفان قرار گرفته بود و حاکمیتی در نوع انتخاب فیلم برای اکران، مدت نمایش فیلم، پروانه نمایش و… داشت‌. البته از بزرگان سینما کسی در ارکان تشکیل دهنده سینما نبود و تنها آقای نجفی از نسل جدید به آن‌ اضافه شده بود.

فیلم خارجی با ترکیبی از سه فیلم روی پرده!

مسعود‌شاهی درباره بنیاد مستضعفان خاطرنشان کرد: بسیاری از کمپانی‌های خارجی در داخل کشور دفتر و نمایندگی داشتند و تمامی این کمپانی‌ها توسط بنیاد مستضعفان مصادره شده بود. فیلم‌های خارجی بدون مجوز پخش به شکل عجیبی پروانه می‌گرفتند، سپس اکران و نمایش داده می‌شدند. حدود ۷۹۰ فیلم پروانه داشت که بخش عمده‌ آن خارجی و بخش اندکی از آن داخلی بود. باور کنید فیلم خارجی داشتیم که روی پرده ترکیبی از ۳ فیلم با قصه‌ای جدید پروانه نمایش گرفته بود! سال ۱۳۵۹، تولیدات سینمای ایران بسیار انگشت‌شمار بود. قبل از ۵۹ نیز درگیری بین صاحب سینما و نهادهای مربوطه، اوضاع بهم ریخته سیاسی و… را شاهد بودیم.

سپس فریدون جیرانی نویسنده و کارگردان در ادامه سخنان مسعودشاهی پرسید: شما در دعوای آقای محمدعلی نجفی که کنار سینماداران قرار گرفت و با نهاد انقلابی درافتاد، حضور داشتید؟ اگر یادتان باشد سینماها در اعتراض به دخالت‌ها یک هفته تعطیل شدند‌ و پس از آنکه سینماها باز شد، آقای محمدعلی نجفی رفت.

مسعودشاهی پاسخ داد: خیر، من در آن دعوا نبودم‌‌. تعدی‌ای که از طریق نهاد مربوطه می‌شد و تسلطی که بر امکانات داشت _ یعنی نمی‌گذاشت فیلم‌ها در سینماها روی پرده برود _ باعث اتفاقاتی از جمله تعطیلی سینماها شد. ابتکار آقای نجفی برای دفاع از صنعت سینما بسیار مهم اما به حکم قوه قضاییه دست او بسته بود.

در ادامه هوشنگ گلمکانی منتقد سینما بیان کرد: من قبل از انقلاب اسلامی روزنامه‌نگار سینمایی بودم و شغلم را پس از انقلاب هم ادامه دادم، جزو گروهی بودم که پس از تعطیلی دانشگاه‌ها ثبت‌نام کردم و کمتر از ۲۵ واحد از درسم باقی مانده بود. موضوع پایان‌نامه‌ام را بدون تردید سینمای ایران بعد از انقلاب انتخاب کردم. موضوع را که با واحد آموزش دانشگاه به اشتراک گذاشتم، استادان تعجب کردند و می‌گفتند «الان که فیلمی ساخته نمی‌شود و سینمایی وجود ندارد» و من هم در جواب‌شان تاکید می‌کردم همین مساله که چرا فیلمی ساخته نمی‌شود، مهم است. روی این موضوع پافشاری کردم و در نهایت پایان‌نامه‌ام را درباره بررسی سینما از سال ۱۳۵۸ تا تابستان ۱۳۶۱ نوشتم‌ و دفاع کردم. البته برخی اتفاقات پشت‌ پرده و سخنان کذب را بنده خبر نداشتم. در حال حاضر هم اخبار راست و دروغ و شایعه با هم‌دیگر ترکیب شده و خیلی نمی‌توان به واقعیت برخی خبرها پی برد.

وی اضافه کرد: در مستند به فیلم «تاریخ‌سازان» اشاره شد و من یادم است که این فیلم را حزب توده ساخت و من سرمایه‌گذارش را از آن زمان می‌شناسم. فرزند سرمایه‌گذار فیلم معتقد بود کارگردان «تاریخ‌سازان» پدرش را برای سرمایه‌گذاری متقاعد کرده بود.

سینما پس از انقلاب یواشکی بود

این روزنامه‌نگار سینمایی درباره وضعیت سینمای ایران پس از انقلاب شرح داد: سینمای ایران موفقیت‌هایی بدست آورده است که خیلی از ما آن را دوست داریم؛ سینمایی که به نظر من در وضعیت رودربایستی وجود داشت و ادامه داد. اما پس از انقلاب، سینما به یک مساله جدی تبدیل شد؛ چرا که افرادش از دل انقلابی بیرون آمده بودند که تندروهایش سینماها را به آتش می‌کشیدند. همانند اینکه در دوران کنونی زن مساله کشور است. اگرچه رهبر انقلاب زمانی که فیلم «باغ» را سال ۵۸ در تلویزیون به نمایش گذاشتند، آن جمله تاریخی را مطرح کرد که سینما در ایران ماند و فعالیتش ادامه پیدا کرد.

گلمکانی یادآور شد: پس از آن آقای خلخالی در آن زمان گفته بود که «من بالاخره در سینما را می‌بندم»‌. یا عده‌ای دیگر حرام بودن سینما را هم اعلام می‌کردند. البته اکنون هم کسانی در این حاکمیت وجود دارند که بگویند سینما حرام است یا اگر کسانی هم باشند که به این امر اعتقاد ندارند، می‌گویند اصلا چرا سینما داشته باشیم، مگر برخی کشورها سینما ندارند، چه شدند؟ راحت‌تر هستیم که سینما نداشته باشیم.

وی ادامه داد: از نظر من، سینما پس از انقلاب اسلامی به صورت فرایندی یواشکی ادامه داد و این موفقیت‌ها را طی سالیان بدست آورد که جزو خاطرات ما شده است و با آن زندگی می‌کنیم. درست است که همه‌چیز بر وفق مرادمان نبوده و این مساله همواره وجود داشته؛ چرا که ما باید با چنگ و دندان چیزهایی بدست آوریم و یا سعی کنیم مواردی را از دست ندهیم. من تصور می‌کنم سینمای ایران کم کم در حال رسیدن به مرحله‌ای است که عده‌ای ابتدای انقلاب دوست داشتند بدان برسد؛ یعنی تنها گروهی محدود و خاصی در آن فعالیت کنند و از آن راضی باشند و یا در حقیقت همان عده خاص و اندک از آن ناراضی نباشند (حتی ممکن است فیلم هم نبینند). حتی منظورشان این نیست که سینما به طور کل نباشد و اساسا وضعیت، اجازه این موضوع را نمی‌دهد.

سینما حرام نبود؛ مسئله ابتذال بود

قادری در ادامه توضیح داد: به عقیده من، ساختار حاکمیت و جریان سینما در ایران پیچیده‌تر از این است که به راحتی تقسیم بندی کنیم که یک گروه فشار و در طرف دیگر سینماگران وجود داشته باشند. از نظر من گروهی که به فیلم «برزخی‌ها» که نقطه‌ مهمی در صنعتی شدن سینمای ایران است، فشار آوردند، افرادی نبودند که بگویند سینما حرام است؛ بلکه حرفشان مبتذل بودن بوده است. در واقع این ساختار چندگانه‌ای بود و داستان پیچیده‌تر است. درواقع یکی از انواع سانسور که سینمای ایران در آن زمان با آن روبه رو بوده است، مدل آقای خلخالی بود‌. مدل دیگری از سانسور هم برای جلوگیری از ترویج ابتذال به وجود آمده بود.

گلمکانی دراین خصوص تصریح کرد: اگر بخواهیم واقع‌نگاری داشته باشیم تا زمانی که آقایان انوار و بهشتی وارد حوزه سینما شدند، اوضاع سینما بهم ریخته بود و پس از آن از سال ۶۲ سینما به شکل و شمایلی رسید.

سپس جیرانی در ادامه گفت: در مستندی که امشب دیدیم چند نکته وجود داشت. اول این که آقای مسعود‌شاهی شما در آن جشنواره‌ای که در مستند دیدیم، حضور داشتید. چرا جایزه فیلم‌های‌ حرفه‌ای داده نشد؟ در مراسم اختتامیه شهرفرنگ حضور داشتم و آقای محمدعلی نجفی هم یکی از داوران بود. در آن جشنواره، تنها به فیلم‌های ۸ و ۱۶ میلی‌متری جایزه دادند در حالی که فیلم‌های حرفه‌ای هیچ جایزه‌ای نبردند. چرا این اتفاق افتاد؟

مسعود‌شاهی در پاسخ به پرسش جیرانی عنوان کرد: اگر قرار است مقصر یک دوره‌ تاریخی را که در مستند اشاره شده است، پیدا کنیم، چه کمکی به روند وضعیت سینما خواهیم کرد؟ آیا دوستان سال ۱۳۵۸ یادتان است؟ در سال ۱۳۵۹ که بنده وارد حوزه سینما شدم، همه در بلاتکلیفی کامل بودند. از یک سو با حکم دادستانی برای گرفتن سینماها مواجه بودیم و از طرف دیگر گفته بودند سینما باید در اختیار نهاد دیگری غیر از وزارت ارشاد باشد.

سینما امر یواشکی نبود، بلکه کاملا علنی بود

وی در جواب به سوال قادری مبنی بر اینکه بزرگترین مانع در آن دوران چه بوده است، گفت: در چنین دورانی بزرگ‌ترین مانع برای سینماگران نداشتن امنیت شغلی برای هنرمندان بود. نویسنده‌گان و کارگردانان نمی‌دانستند باید چه کاری انجام دهند. سینماداران هم که کاملا بلاتکلیف بودند. آن زمان هم بحث حاکمیت سانسور مطرح شد. البته من قبول ندارم آن زمان سینما امر یواشکی بود چراکه کاملا علنی بود.

این سینماگر افزود: یکی از محاسن فرهنگ و هنر و سینمای کشور اینجاست که امام خمینی (ره) در بدو ورود و در اولین سخنرانی در بهشت زهرا، درباره سینما صحبت کردند که «سینما از مظاهر تمدن است» و می‌گویند «ما با سینما مخالف نیستیم، بلکه با فحشا مخالفیم!» این جمله تنها وسیله‌ی حاکمیت سینما پس از انقلاب اسلامی است. به هر حال اگر من این جمله را از امام مدام تکرار نمی‌کردم، سینما با آن فشارهایی که داشت تعطیل می‌شد. اولین برنامه‌ای که در جمهوری اسلامی برای سینما تعریف شد، دارای ۳ اصل بود که من آن‌ها را تدوین کردم‌. این ۳ اصل شامل هدایت، حمایت و نظارت بود.

مسعودشاهی در جواب به این سوال قادری که آیا سینما از سوی حاکمیت حمایت می‌شد یا نه، مطرح کرد: حاکمیت در سینما و این بند خود من بودم؛ زیرا هیچ فرد دیگری حمایت نمی‌کرد. من همان زمان که به دنبال این بودم که مجلس را قانع کنم باید از ابزار روز استفاده کنیم و این مساله در دین نیز آمده است، وزیر وقت من را توبیخ ‌کرد که چرا دنبال این کارها باید بروم. در حالی که ما به دنبال بسترسازی بودیم.

داستان اولین شورای پروانه نمایش سینمایی

این سینماگر تاکید کرد: سال ۱۳۶۲ تغییرات مدیریتی ایجاد شد. من به دلیل اختلاف نظر و سلیقه‌ای که با دیگران داشتم، اعلام کردم که با آقای انوار معاونت سینمایی کار نخواهم کرد و از او جدا شدم. حتی وزیر ارشاد وقت نیز از وضعیت به وجود آمده و ورود افراد جدید ناراحت بود. حدود سه ماه و هر روز نزدیک به سه ساعت جلسه در حضور افراد جدید صحبت کردم. بعدا این سیاست‌ها به اسم خود دوستان زده شد.

جیرانی تشریح کرد: آقای مسعود‌شاهی شما باید اینجا تاریخ سال ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۱ را روایت کنید. شما اولین شورای پروانه نمایش را با برخی دیگر تشکیل دادید و قاعده‌ای گذاشتید که چه چیزهایی در فیلم‌ها باشد و چه چیزهایی نباشد. گروه شما اولین کسانی بودید که یک روحانی را وارد شورای سینمایی کرد. شما اولین کسانی بودید که از نهادهای مختلف ۵ نفر را انتخاب کردید تا فیلم‌ها را بررسی کنند.

مسعودشاهی جواب داد: خیر آقای جیرانی! من آن فرد روحانی را به شورای سینما نیاوردم و حتی او را بیرون کردم. من ۴۰ سال سکوت کردم؛ در حالی که در آن دوران برای گرفتن حمایت به آقایان باهنر و رجایی پناه بردم. این‌ها بخشی از تاریخ است و باید گفت‌. حتی من تنها کسی بودم که پای فیلم «برزخی‌ها» ایستادم. اعلام سیاست‌ها و حفظ ضوابط برای سینما و ایجاد امنیت شغلی را با سانسور اشتباه نگیریم! در جواب آقای جیرانی می‌گویم که من مدیر کل معاونت بودم و آن معاونت اولین ساختار تشکیلاتی سینما را از آن زمان تشکیل داد.

در تشکیل خانه سینما انوار گفت اینها پررو می‌شوند

وی ادامه داد: تشکیلات خانه سینما طرح من بوده است. من در سال ۱۳۵۹ با تک‌تک صنوف حرف زدم و طرح‌های زیادی وسط گذاشتم تا از بلاتکلیفی دربیایند و اعتمادی بین طرفین شکل بگیرد. خانه‌ سینما را به این دلیل ایجاد کردم که تمامی صنوف دخیل و تصمیم‌گیرنده باشند؛ اما آقای انوار به من گفت «این‌ها که خیلی پررو می‌شوند»! من در راستای حمایت، بنیاد رودکی را هم تاسیس کردم اما در حال حاضر به اسم کیست؟ من حتی عضو شورای سیاست‌گذاری آنجا هم نشدم، چراکه بحث‌هایشان را قبول نداشتم.

مسعودشاهی تاکید کرد: من روند سال ۱۳۶۲ به بعد اداره و تشکیلات سینما را قبول ندارم. حتی بعد از سال ۱۳۶۲، به ایرج قادری گفته بودند که «شما استاد تکنیک هستید، اما دیگر کنار برو!» در حالی که خیلی از هنرمندان از من می‌پرسیدند که ما می‌توانیم کار کنیم؟ جریان سینما چه می‌شود؟ من می‌گفتم که اگر سینما باشد، شما هم هستید. من و دست‌اندرکاران سینما به طرحی رسیده بودیم که اگر اجرا می‌شد خیلی از بازیگران ممنوع‌الکار نمی‌شدند. در این ۴۰ سال می‌توانستم خیلی از حرف‌ها را در رسانه‌ها بزنم؛ اما چنین کاری نکردم.

گلمکانی در یادآور شد: نباید بحث را به آدم‌ها محدود کنیم. چراکه شما آقای مسعودشاهی در آن زمان حامی سینماگران بودید و دوست داشتید کار کنند بعد عده‌ای آمدند که خلاف شما فکر می‌کردند. این مساله را نمی‌شود به فرد محدود کرد. چون همان زمان که شما مسئول بودید، اتفاقاتی که رخ داده، حاکمیتی بوده است. به عنوان مثال همین پایین کشیدن فیلم «برزخی‌ها» از روی پرده سینما.

«برزخی‌ها» را مخملباف پایین کشید

مسعودشاهی در ادامه خاطر‌نشان کرد: اما من می‌خواهم بگویم که فیلم «برزخی‌ها» را محسن مخملباف از پرده پایین کشید. حاکمیت آن زمان از آقای مخملباف حمایت می‌کرد و همان زمان در سینما نقش گرفت. نگرانی من در آن دوران این بود که اگر سینماها تعطیل شود کسی دیگر نمی‌تواند راهش بیندازد. شخصا یک بار به میدان ونک و مغازه ناصر ملک‌مطیعی رفتم و پرسیدم که چرا به سینما برنمی‌گردد؟ ایشان گفت «خسته شدم». در واقع حرف من این است که اگر فضای سالمی در آن دورانِ سینما حاکم بود، این هنرمندان هم حذف نمی‌شدند.

سخنان امام (ره) حکم اعدام سینما را ملغی کرد!

در ادامه نشست ابوالحسن داودی کارگردان سینما ذکر کرد: تجربه من از زاویه دیگری نسبت به شماها بود. اگر سینما را از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۲ در نظر بگیریم، دوران آشفته‌ای داشت. به نظر من اصل این آشفتگی به همان سخنرانی امام خمینی (ره) در بهشت‌زهرا باز می‌گردد. در واقع شرایطی که انقلاب داشت و رویکردی که در مقابل سینما اکثریت انقلابیون دارای قدرت داشتند، شبیه به محکومی بود که حکمش داده شده بود و باید در فاصله‌ای اجرا می‌شد، اما صحبت امام (ره) عملا آن حکم را ملغی کرد، اما قداستی برای سینما در آن زمان به وجود نیاورد که سینما بتواند مسیر قبلی خود را طی کند. سینما آشکارترین و عریان‌ترین چیز قبل از انقلاب بود که تمام مظاهرش در تمامی جنبه‌ها نسبت به قبل انقلاب در عرض یک‌شب تغییر پیدا کرده بود.

وی درباره تجربه خود چنین بیان کرد: من در آن دوران در تلویزیون کار می‌کردم و شیوه کار و تفکر آقایان انواری و بهشتی را که هر دو از تلویزیون راهی سینما شدند، بسیار برای من روشن بود. در واقع، مبنای تئوری فکری این افراد این بود که شکل جدیدی از سینما را می‌توان به وجود آورد که با حفظ ساختار این سینما کاملا با خصوصیات فرهنگی انقلاب همساز باشد‌. من نمی‌دانم چه فعل و انفعالاتی در فاصله ۵۸ تا ۶۲ در ارشاد رخ داده است. چون با دوستان در ارتباط نبودم اما به شخصه شاهد بودم که این تئوری آقایان چگونه منجر شد تا بنیاد سینمایی فارابی شکل بگیرد. برخی از بحث‌های آقای مسعود‌شاهی درست است؛ زیرا در دوران آقایان انوار و بهشتی هم سازندگی برای سینما وجود داشت و هم با سانسور مواجه شد.

داوودی بیان کرد: دوران آقایان بهشتی و انوار، دورانی بود که سازندگی در سینما به وجود آمد و هم سانسور نهادینه شد. ساختار خانه‌ سینما و تفکر سوسیالیستی بنا کردن یک موقعیت ساختار صنفی، برخلاف همه‌ خصوصیات ماهیتی بود که خودش باید داشته باشد. صنف باید از پایه توسط کسانی که منافع مشترک پیدا کنند، تشکیل شود؛ در حالی که این صنف بفرموده‌ بود. که قصدش هم ادامه‌ همان تئوری بود که متصور شده بودند. آن‌ها به طور ناخودآگاه می‌خواستند با الگو قراردادن سینمای اروپای شرقی و و شوروی و چین به ساختار اسلامی برسند. اما عملا تبدیل به یک شترگاو‌پلنگ شد که تا همین الان هم ادامه دارد. در حال حاضر می‌بینیم مسئولان فعلی دوباره به همان مبنا سابق برگشتند و حرف درونیشان این است که رو دادن به سینما و سینماگران از اول اشتباه بوده است. الان هم تصور ذهنی این است که سینما باید به ساختار قبلی بازگردد؛ به ساختاری که در آن یک عده‌ محدود یک سری فیلم بسازند که بتواند شکل ظاهر را حفظ کند و تماشاگری را که به سینما عادت کرده است، راضی نگه دارد و جریانی را ناراضی نکند. از طرف دیگر هم گروه سینماگری که مستقیم به دولت وصل باشند یا تحت حمایت دولت هستند یک سری فیلم‌هایی را بسازند که حاکمیت و دولت می‌پسندد، بسازند. در واقع این سینما، سینمای ایده‌آل حاکمیت است.

در ادامه مسعودشاهی درباره فعالیش در اوایل انقلاب اظهار کرد: بنده در سال ۵۹ انگیزه واگذاری کار مردم به مردم را داشتم. زیرا بهتر و توانمندتر از خودشان کسی نبود که تشخیص دهد. در سال ۵۸ تصمیم می‌گیرند برای ورود فیلم، تشکیلات راه بیفتد. در حالی که تشکیلات داشتیم. یکی از بحث‌های جدی من گرفتن رایت بود که بزرگترین بحث آفت دوران مدیریت من است. معتقد بودند که من سرمایه‌دار هستم و قصدم تزریق پول به آمریکاست در حالی که قانونمند بودن هدف من بوده است. در ارتباط با خانه سینما من معتقد بودم که کار را به خودشان واگذار کنم.

قادری مجری نشست در ادامه خاطرنشان کرد: جمع بندی بحث تا اینجا نشان بدهد، موردی که همه دوستان باهم بدان اعتقاد دارند این است که سال ۵۸ تا ۶۱ با آشوب مواجه بودیم و ساختار مشخصی در سینما وجود نداشت‌.

سپس جیرانی با اشاره به اینکه بین سال‌های ۵۸ و ۵۹ تفاوت زیادی وجود دارد، مطرح کرد: در زمان آقای نجفی شورای پروانه نمایش و شورای پروانه ساخت وجود نداشت.

مسعودشاهی در ادامه بحث جیرانی تاکید کرد: پروانه نمایش وجود داشته منتهی به شکل رسمی نبوده و مهر اداره کل در خانه‌ دوستان وجود داشته است. در واقع از انجمن تهیه‌کنندگان استفاده می‌کردند.

جیرانی اظهار کرد: آقای کلهر این ماجرا را قاعده‌مند کرد و شورای پروانه نمایش تشکیل داد. آثار به طور رسمی پروانه ساخت و نمایش داشتند که منجر به تولید دو اثر در سال ۵۸ شد. در سال ۵۹ تولیدات افزایش پیدا کرد. در اوایل سال ۵۷ وزارت فرهنگ و هنر در وزارت آموزش عالی ادغام شد بنابراین ما در ابتدا انقلاب، وزارت فرهنگ و هنر نداشتیم وزارت آموزش عالی داشتیم که وزیر آن آقای شریعتمداری بود. این برنامه‌ریزی و نظم بعد از تشکیل وزارت فرهنگ و هنر بود. آن زمان ورود فیلم‌های روسی و ایتالیایی ممنوع بود و جلوی برخی آثار را گرفتند. آن زمان جمال امید طرحی داد و تصمیم بر این شد به جای گرفتن مجوز رایت، فیلم‌هایی را که ۲۵ سال از عمرشان گذشته است، نمایش دهیم چراکه در سال ۶۰ به ‌بی‌فیلمی خورده بودند. در نتیجه فیلم‌های کلاسیک و قدیمی را از فیلم‌خانه درآوردند و کپی و اکران کردند.

جیرانی درباره ممنوعیت فعالیت هنرمندان قبل از انقلاب گفت: دادستانی انقلاب از سال ۵۸ همه هنرمندان را از جمله فروزان، فردین و ناصر ملک‌مطیعی را احضار کرد و به آن‌ها هشدار داد. ما از سال ۵۸ با تمام بازیگرانی که قبل از انقلاب کار کرده باشند، مشکل داشتیم. در حقیقت ممنوعیت یکباره به وجود نیامده است و بیانیه دانشجویان مسلمان علیه بازیگران و فیلم‌های قبل از انقلاب بوده است. پس ما جمع ضدهنرپیشه‌های قدیمی در سال ۵۸ داشتیم.

مسعودشاهی درباره این موضوع گفت: در سال ۵۹ افرادی را نزد هنرمندان فرستادم و با تک تک آن‌ها درباره انقلاب و تعلق‌شان به سینما صحبت کردم. حضرت آقا در سال ۶۱ به من گفتند که “با هنرمندان با قاعده و قانون و ضابطه عمل نکن، با آن‌ها مفاهمه کن”. ما اصلا قرار نبود کسی را ترد کنیم. ایشان فیلم “برزخی‌ها” را دیده و نظر مثبت داده بودند که بعدا این بلا سرش آمد. جریان پشتش قابل گفتن نیست. اگر این حمایت‌ها نبود شاید “برزخی‌ها” این بلاها هم سرش نمی‌آمد. من به این فیلم پروانه داده بودم و بعد متوجه شدم این اثر را آقا دیده است.

در ادامه این نشست سیدمحمد حسینی، کار‌شناس سینما درخصوص دیدگاه خود درباره مدیریت سینمای ایران پس از وقوع انقلاب عنوان کرد: نگاه من حاصل مطالعه است نه تجربه زیسته. مستند «بزم رزم» ساخته‌ وحید حسینی در ارتباط با موسیقی است که اثری بسیار خوب و شاید بتوان گفت حلقه تکمیلی این اثر است. ما باید اکوسیستم هنری کشور را مورد بررسی قرار دهیم. آنچه که در آن سال‌ها برای موسیقی و سینما رخ داد، جریانی را شکل داد که بلافاصله برخی کشور را ترک کردند که نتیجه‌اش به وجود آمدن موسیقی در تبعید یا همان موسیقی لس‌آنجلسی است. نگاه آقای معا‌دی‌خواه به موسیقی و سینما شباهت ندارد و اتفاقا در مستند دلیل رفتن آقای معادی‌خواه موضوع برزخی‌ها و سینما نیست و به موسیقی مرتبط است.

وی درباره جریان‌های قبل و بعد از انقلاب گفت: پیش از انقلاب ما با دو جریان موج‌نو و جریان فیلم فارسی که با گیشه جلو می‌رود، مواجه بودیم. بعد از انقلاب با سه جریان رو‌به‌رو هستیم. یکی جریان موج‌نو که منجر به ادامه‌ حیات سینما شد و همین دلیل تشویق مسعودشاهی است برای شرکت در فستیوال‌ها است. جریان دوم که از بدنه سینما می‌آمد و بیشترین ایستادگی را در برابر حاکمیتی دارد. مثالش هم  «برزخی‌ها» است که معتقدم فرقه‌ سینما حاصل همین دیدگاه است. تصور بر این بود که انقلابی‌ها از این هنرمندان استقبال نخواهند کرد، اما این تصور شکست و مردم استقبال کردند‌‌.

وی ادامه داد: جریان سوم که در حوزه هنری با حضور نیروهای انقلابی و متعهد شکل گرفت اما عمدتا اجحافی در خصوص آن صورت می‌گیرد، به طوری که حوزه هنری را با مخملباف یکی می‌کند. در حالی که اینگونه نیست و من این را سینما تجربه‌گرا می‌دانم که یکسری جوان به دنبال کسب تجربه بودند. اتفاقا همین‌ها بحث و تفکر جدی درخصوص مبانی اسلامی شدن سینما داشتند و بعدها ادامه یافت. در حوزه هنری بحث‌های عمیق و دفتر مطالعات دین و سینما تشکیل شده بود. این فضای سوم سینماست که نباید فراموش کنیم. آن چیزی که محل مناقشه است، جریان سوم سینماست. حتی برخی به سینما نرفتن و فیلم ندیدن تاکید داشتند که این به نوعی تجربه‌گرایی در سینمای ایران را شکل می‌دهد.

قادری مطرح کرد: جریان سخت قدرت از بخش مهم تئوریک ماجراست که می‌گوید سینمای قبل انقلاب مبتذل است. جریان سخت قدرت از جریان سخت تئوری می‌آید که بدش نمی‌آید بگوید سینما فقط این سینماست.

جیرانی در ادامه درباره ریشه شکل‌گیری حوزه هنری گفت: ریشه‌ حوزه هنری، کانون فرهنگی نهضت اسلامی است که رضا تهرانی و مصطفی رخ‌صفت آن را ایجاد می‌کنند و در واقع اولین تشکل روشنفکری دینی و اسلامی در ۲۶ دی ماه ۵۸ است. مخملباف در این جمع حضور دارد و قیصر امین‌پور نیز همینطور. حوزه از دل این کانون روشنفکری درمی‌آید. بعدها رضا تهرانی و مصطفی‌ رخ‌صفت از حوزه هنری رفتند و کیهان فرهنگی را تشکیل دادند. ریشه حوزه در روشن‌فکری دینی است. و روشن‌فکری دینی ریشه فارابی‌ست. آقایان موسوی، انوار، بهشتی و… روشنفکران دینی بین ۴۲ تا ۵۷ هستند و ریشه‌ سینمای ایران به روشنفکری دینی بازمی‌گردد که ریشه در تفکر دکتر شریعتی (زر و زور و تزویر) دارد، برمی‌گردد.

داوودی در ادامه در این خصوص مطرح کرد: ساختاری که حوزه هنری براساس آن شکل گرفته بود، بیش از آنچه که بر مبنای تئوری حرکت کنند، بر مبنای ایدئولوژی حرکت کردند. به همین دلیل وقتی در تفکر ایدئولوژیک مخملباف تغییر ایجاد می‌شود، همه ساختار می‌پاشد. باید این مسئله را هم در نظر گرفت که دوره‌های زمانی مختلف حوزه هنری به شدت باهم متفاوت هستند و نمی‌توان به طور کلی بدون اسم بردن از آن دوره، صحبت کرد.

در ادامه سید محمد حسینی با ابراز مخالفت در این باره بیان کرد: معتقد هستم با رفتن مخملباف حوزه از هم پاشیده نشد و دلیلش دقیقا همان ماهیت حوزه هنری است. زیرا حوزه ریشه در ادبیات دارد و لذا مسیرش را قدرتمند‌تر ادامه داد. دقیقا همان جریان ایدئولوژیک و باورهای اعتقادی حوزه هنری باعث شد از هم نپاشد.

در ادامه مسعودشاهی بیان کرد: این مسئله را هم باید گفت عده‌ای که حوزه هنری را ترک کردند، به هیات هنرمندان مسلمان رفتند و آنجا با کمک من فیلم ساختند.

حسینی درباره ارتباط بین مدیریت بعد از سال ۶۲ و مخلملباف گفت: از سال ۶۱ به بعد این جریان سینما به سمت تقابل می‌رود، به شکلی که حوزه هنری در گرفتن مجوز دچار خودمختاری می‌شود. تا زمان دستور موسوی نخست وزیر وقت هم ادامه پیدا می‌کند.

مسعودشاهی تصریح کرد: اولین فیلمی که حوزه هنری ساخت، «توجیه» بود که ابتدا پروانه نگرفت اما بعد با اصلاحات مشکل آن حل شد. کسانی بودند در حوزه که می‌خواستند فیلمساز بشوند و امکانات مربوطه را نداشتند‌ به همین جهت در روزهایی که شورا فیلم‌ها را می‌دید، آن‌ها هم شرکت می‌کردند. بعد گذشت دو سه ماه زمزمه‌‌ها شروع شد که با توجه به فیلم‌های ساخته شده، باید افرادی اعدام شوند چراکه طاغوتی هستند. کار به مطبوعات کشید. این ماجرا همزمان با «برزخی‌ها» مطرح شد.

وی در ادامه گفت: حتی کسانی علیه من فیلمی را تهیه کردند که شامل تمام صحنه‌ها و لحظات بسیار زشت سینمای قبل انقلاب بود. فیلم‌ را هم به رئیس مجهور دادند که بدانند من با چه کسانی همکاری می‌کنم. تفکرشان این بود که رئیس‌جمهور با آن‌ها موافق است و جریان سینمای قبل از انقلاب را به شدت می‌زدند.

حسینی در جواب به سوال قادری درباره‌ بازگشت سینمای ایران به دهه ۶۰ گفت: قطع به یقین امکان برگشت به آن سال‌ها وجود ندارد. سینمای حال ایران به یک پدیده تبدیل شده که اسکار گرفته و شناخته شده است.

داوودی نیز در پاسخ به این پرسش قادری عنوان کرد: این در حالی است که شخصی را که اسکار گرفته است، در ایران راه نمی‌دهند. رویکرد آخر سینما را ما در صحبت آقای جیرانی با آقای خزاعی دیدیم. در شرایط یک سال گذشته و اتفاقاتی که افتاد، تمام رویکرد دولت نسبت به سینما و سینماگران زیر و رو شد و شکل برخورد گفت‌وگومحور و تفاهم محور از بین رفت.

حسینی در پاسخ به این مسئله اظهار داشت: بنده کارمند حوزه هنری هستم و با افتخار فعلا در انجمن سینمای دفاع مقدس کار می‌کنم چون فضا را دوست دارم. آنچه از داخل ارشاد به عنوان عضو شورای پروانه‌ ساخت ارشاد می‌توانم بگویم این است که مطلقا چنین چیزی وجود ندارد. آنچه در صنف رخ می‌دهد این است که تمام فیلمنامه‌ها خوانده می‌شود و تا جایی که امکان دارد به ساخته شدن فیلم کمک می‌کنیم‌. طیفی هم داریم که پروانه ساخت گرفته و ساخته نشده است چراکه مشکل سرمایه دارد و ربطی به ارشاد ندارد.

حسینی خاطرنشان کرد: سینمای ایران با مخاطب، مدیریت و فیلمساز تعریف می‌شود. بخش مخاطب روی جریان فیلمسازی تاثیر می‌گذارد و مربوط به الان نیست. وقتی مخاطب فیلم  «فسیل» را می‌پسندد طبیعی است که سینما به آن سمت یعنی فسیل‌زدگی حرکت کند و مقصرش ما نیستیم‌. بدنه سینما دارد این کار را می‌کند.

قادری در نهایت اظهار کرد: درباره  «فسیل» می‌گویم که وقتی این نوع سینما و تماشاگراش را تحقیر می‌کنیم، این ما را به دهه شصت برمی‌گرداند و فقط دولت نیست که ما را به این دهه سوق می‌دهد.

گلمکانی در انتها عنوان کرد: من معتقدم سینمای ایران همچنان یواشکی و از روی رودروایستی بوده و چیزهایی ساخته‌اند که بگویند ما سینما داریم اما دلشان همراهش نبوده است و نمی‌خواستند چنین چیزی وجود داشته باشد. کم کم سینمای ایران به سمتی می‌رود که هم آن را داشته باشیم و هم اینکه ققط برای یک عده‌ محدودی باشد و یا با آن مخالفت نداشته باشند.

جیرانی نیز در انتها عنوان کرد: ما به مرور به سمت جریان سینمای ایدئولوژیک حرکت می‌کنیم.

سومین جلسه از سلسله نشست «بر سینمای ایران چه گذشت» امشب چهارشنبه ۵ مهر با نمایش قسمت سوم مستند «بر سینمای ایران چه گذشت» و میزگردی با حضور فریدون جیرانی، مهدی مسعودشاهی، محمدرضا شفاه و هارون یشایائی ساعت ۱۷ در سالن شهر هفتم سینما آزادی برپا می‌شود.

نوشته ابوالحسن داودی: سخنان امام (ره) حکم اعدام سینما را ملغی کرد! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی در ادامه درخصوص سلیقه مخاطب و نگاه  سواستفاده گرانه برخی کارگردان ها و تهیه کنندگان در این زمینه اظهارداشت: در واقع جماعتی از سینماگران با سواستفاده ازسلیقه وتوقع مخاطب، با سینما وگیشه، تجارت و با احساس و فهم و شعور مخاطب بازی می کنند. تولید چندین فیلمک شبه کمدی بی معنا و محتوا و پراز صحنه ها، دیالوگ ها و شوخی های بد و غیر اخلاقی ومبتذل که حرمت مردم و حریم خانواده هاراخدشه دارمی کنندودراصل برای سوداگری وخالی کردن جیب تماشاگرساخته شده و دیروز و امروز اکران سینماها را اشغال کرده اند،گویای سواستفاده از نیاز و سلیقه مخاطب است.

وی افزود:با این حال، درمیان فیلمسازانی که آثارطنز وکمدی سرگرم کننده مفرح و سالم و با محتوا می سازند،کسانی هم هستند که می کوشند باساختن فیلم هایی سلامت از نظرمضمون ومحتوای قوی و غنی ازمنظر سینمایی،به سلیقه تماشاگران پاسخ شایسته دهند.

آذین درخصوص ابوالحسن داودی بیان کرد: ابوالحسن داودی فیلمسازی که سینما را با نقد وسینمایی نویسی ونگارش فیلمنامه آغازکرده ودرکارنامه سینمایی اش فیلم های قابل اعتنای اجتماعی، خانوادگی وکمدی دیده می شوند، فیلمی ساخته با نام «هزارپا» که با آنکه ازلحاظ موضوعی مشابه هایی درسینمای قبل از انقلاب وفیلم های خارجی دارد و از یکسری کلیشه های این قبیل فیلم ها بهره برده است،اما برخلاف فیلم های سوءاستفاده کنندگان، فیلمش سطحی وسخیف و نسبت به فرهنگ وزندگی مخاطب اهانت آمیز نیست. در واقع، «هزارپا» یک کمدی اجتماعی سرگرم کننده و مفرح و به طور نسبی اثر تجاری سالمی است.

وی تصریح کرد:داودی با استفاده از رضا عطاران بازیگری که که بازی های طنزش، مدت ها است کمرنگ و کلیشه شده است،کوشیده با روایت و پرداخت حوادث و ماجراهای دوستی و آشنایی یک آفتابه دزد، با یک دختر جوان و استفاده از موقعیت ها و برخوردهای طنزآمیز، اثری مفرح بسازد. او که ازکنار برخی موضوع های حساس اجتماعی وخانوادگی و عاشقانه با وسواس واحتیاط عبورکرده، در مجموع موفق شده یک کمدی معتدل وتماشاگرپسند بسازد و در حد توانایی خود به نیاز مخاطب پاسخ  دهد.

وی افزود:توجه گرچه حاشیه ای، ولی مناسب و محترمانه به رزمندگان دفاع مقدس و جانبازان از زوایای طنز و جدی، بدون غلوسازی و سطحی نگری، درکناردیگرمضامین قابل اعتنای فیلم از امتیازهای ساخته داوودی است.

این منتقد سینما درمورد شخصیت پردازی ها در این اثر خاطرنشان کرد: «هزارپا» با آنکه در شخصیت پردازی و شوخی سازی و توجه لازم به مسائل انسانی ومشکلات اجتماعی، کاستی هایی دارد، در کل پاسخ  هنرمندانه و به نسبت مقبول و غیرسخیف یک سینماگرکاربلد به انتظارهای بحق مخاطب است.

نوشته «هزارپا» ؛ یک کمدی تجاری و سرگرم‌کننده اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

حرف بسیاری است که این جشنواره در ابتدای مسیر آن هم در قد و قواره کوچک بتواند جا پای بسیاری از فستیوال های معتبر و مهم جهانی بگذارد. چهره ای که ما امسال از جشنواره جهانی شاهد بودیم نماد یک وحدت و انسجام میان همه نوع طیف از اهالی سینما بود. انگار سینماگران خود را برگزار کننده، میزبان و متولی  این مراسم می دانستند؛ از بازدید اقشار مختلف تا برگزاری سه بزرگداشت برای عباس کیارستمی و حضور خانواده‌های شهدای مدافع حرم، نمایش نسخه مرمت شده فیلم‌ها همچون «آشوب» کوروساوا، نمایش فیلم های مربوط به بحران در خاورمیانه، برگزاری کلاس‌های دارالفنون و…بخش‌های مختلف این رویداد بین المللی بود.

به گفته جمال ساداتیان اگر بتوانیم فیلمسازان شاخص‌تری را به این رویداد دعوت کنیم رابطه دیپلماسی ما با کشورهای دیگر تقویت می شود؛ یا ابوالحسن داودی معتقد است: با مدیریت و استراتژی درست جشنواره با حمایت نظام پیش می‌رود و فریدون جیرانی می‌گوید: توجه به فیلمسازان جوان اما نخبه جهانی در این جشنواره کاملا مشهود بود.

سیدجمال ساداتیان: جشنواره جهانی باعث گسترش سینمای ایران می‌شود

سیدجمال ساداتیان تهیه کننده سینما گفت: جشنواره ملی فیلم فجر به دلیل اینکه برگزاری آن با دهه فجر مصادف است انتظاراتی که از آن می رود باعث می شود با رویکرد برگزاری خاصی همراه باشد اما در مورد جشنواره جهانی با ابعاد کلانی چون بین المللی این انتظارات کمتر است.

وی با بیان اینکه  وقتی جشنواره ای عنوان بین المللی را یدک می کشد باید ساز و کار جهانی در آن لحاظ شود گفت: قطعا برگزاری جشنواره بین المللی به صورت مجزا برای رشد و تعامل سینمای ایران بسیار مفید است و به رابطه دپلماسی فرهنگی ما خیلی کمک می کند به شرط آنکه فیلم های قدرتمند با کارگردانان اسم و رسم دارتر بیشتری را بتوانیم به این رویداد دعوت کنیم؛ نمایش فیلم های با کیفیت شاخصه مهم برگزاری یک جشنواره است.

ساداتیان ادامه داد: قطعا در دوره های آتی حضور فیلمسازان برجسته و صاحب نام  بیشتری را در این رویداد خواهیم دید؛ همانطور که امسال نسبت به سال گذشته به مراتب بهتر برگزار شد؛ سال های آینده هم این حرکت رو به رشد شتاب بیشتری به خود می گیرد.

این تهیه کننده با بیان اینکه با نفس تفکیک جشنواره ملی از بین المللی کاملا موافقم  گفت: این نکته مهم را در نظر بگیریم برگزاری هرچه بهتر این جشنواره هم روی مراودات سیاسی ما تاثیر می گذارد و آن را استحکام می بخشد و هم به مرور جایزه های که به فیلم ها تعلق می گیرد اعتبار جهانی و گستردگی بیشتری  به خود می گیرد.

ابوالحسن داودی: ژآن میشل فرودون مسیر را اشتباه آمده بود

ابوالحسن داودی کارگردان سینما در خصوص نحوه چگونگی برگزاری این رویداد به سوره سینماگفت: به نظر من فضای گفتمان جشنواره بین المللی نسبت به دو -سه  سال گذشته بازترشده  و امکان ارتباط بین دست اندرکاران  و فیلمسازان داخلی و خارجی بیشتر شکل گرفته؛ در مجموع این فستیوال به لحاظ کیفی نسبت به سال گذشته رشد کاملا آشکاری داشته است.

این فیلمساز ادامه داد: اما آنچه که قطعا خود مسئولین و برگزار کنندکان آن هم به آن واقف هستند اینکه تا رسیدن به جشنواره ای شایسته و طراز اول در حد نام ایران راه زیادی دارند؛ اما نفس برگزاری آن و روح ارتباط جمعی که میان اهالی سینما آفریده می شود قابل تقدیر است.

داودی افزود: یکی از امتیازات بزرگ جشنواره جهانی امسال حضور همه گروهها در این رویداد بین المللی بود؛اینکه جشنواره جهانی متعلق به محفل خاصی نیست و این کاملا آشکارا دیده می شد.

کارگردان فیلم «رخ دیوانه» گفت: به این نکته مهم باید توجه کنیم که در شرایط اجتماعی خاص جامعه مان و  محدودیت ها و قضاوت های مختلفی که سینمای ایران با ابعاد بین المللی خود در داخل با آن مواجه است، برگزارى یک جشنواره استاندارد بین المللى کار دشوارى است. در چنین شرایطی سینمای ایران باید از همه توان و نیروى آحادش بهره بگیرد تا به این استانداردها نزدیک شود. برای اینکه بتوانیم هم مبلغ فرهنگ و آیین کشورمان باشیم و هم سینمای ایران را به دنیا عرضه کنیم باید به استانداردهای جهانی و غیرسیاسى نزدیک شویم.

داودی گفت: جشنواره جهانی اگر بخواهد معیارهای دولتی و یا محفلى  را دنبال کند جلوتر از اینی هست نمی رود؛ اما اگر بخواهد با حفظ اصول فرهنگ  عامه که مورد قبول عموم جامعه است و با استفاده از توان اکثریت اهالی سینما می تواند چهره بین المللی شایسته ای از ایران و سینمای ایران به دنیا عرضه کند.

وی افزود: با مدیریت و استراتژی  درست و به جا که نه شیپور اپوزیسون  باشد و نه با بوق و  بلندگوی عده ای خاص  شود، جشنواره خواهد توانست مورد حمایت نظام هم باشد و به آن رده ای که شایسته اش هم هست خواهد رسید.

این فیلمساز در خصوص صحبت های ژآن میشل فرودون و علاقه  میهمانان خارجی به دیدن فیلم های ایرانی گفت: به نظر من آقای ژآن میشل فرودون آدرس این جشنواره را اشتباهی آمدند؛چرا که در تمام دنیا جشنواره های بین المللی بر اساس رویکردی که دارند تعداد معین و اندکى از فیلم های کشور خودشان را به عنوان نماینده، و مابقی را از فیلم های دیگر کشورهای دنیا نمایش می دهند. تعریف درست یک جشنواره بین المللی این است که از فیلم های تمام دنیا باید نمایش بیشتری داشته باشد تا کشور خود. البته جشنواره در سال هاى آینده و در برنامه هاى جنبى مى تواند مرورى هم بر آثار شاخص سینماى ایران داشته باشد.

داوودی با خنده گفت: ظاهراً امسال  آقای ژآن میشل فرودون مسیر را اشتباهی آمدند.

فریدون جیرانی: توجه به فیلمسازان نخبه و جوان در جشنواره جهانی مشهود بود

فریدون جیرانی امسال در کنار فرهاد توحیدی، احمدرضا معتمدی و مهران کاشانی مدرس کلاس های دارالفنون جشنواره جهانی فجر بود؛ او در خصوص چگونگی برگزاری این رویداد مهم بین المللی گفت: از سال گذشته شاهدیم که جشنواره بین المللی در شکل فعلی و جدید توسط گروهی از منتقدین و متخصصین سینما برگزار می شود با مدیریت یک کارگردان که به هرحال علاقمند به سینمای هنری و مطلوب است.

این کارگردان به صحبت هایش ادامه داد: این جمع از سال گذشته کوشش کرد به این جشنواره جهانی یک جهت و خط  و ربط درست بدهد؛ این رویداد  بخش های مختلفی هم در دل خود طراحی کرده از جمله کلاس های دارالفنون و برگزاری ورک شاپ ها و…تا هویتی برای جشنواره قائل شوند.

وی با اشاره به این مطلب که بخش بین الملل  در سالهای اخیر دردل جشنواره فجر برگزار می شد و هویت خاصی هم نداشت گفت: دست اندرکاران این جشنواره سعی کردند برای این رویداد هویت مستقل دست و پا کنند و این کوشش آنها امسال به بار نشست.

جیرانی توجه به فیلم ها و فیلمسازان نخبه و کشف چهره های سینما درعرصه جهان را مهمترین تلاش و هدف دست اندرکاران این فستیوال دانست و گفت: وقتی وارد این جشنواره می شویم ما با نسل تازه سینماگران جهانی مواجه هستیم تا چهره های قدیمی که نسل ما با آنها بیشتر آشناست. میهمانان این رویداد هم نسل تازه فیلمسازان دنیا هستند، در واقع جشنواره به کشف و شناخت این نسل پرداخته است.

وی افزود: یکی از اتفاقات دیگر و خوب امسال این بود که در کلاس های دارالفنون تعداد شاگردان خارجی ما افزایش پیدا کرد؛ پارسال شاید سه یا چهار نفر از شاگردانم از کشورهای خارجی بودند اما امسال این تعداد به یازده نفر افزایش پیدا کرد که اتفاقا از کشورهای مختلفی چون سوریه، روسیه، کردستان عراق مونیخ، مغولستان گرجستان و تاجیکستان بودند و این نشان می دهند نسل جوان کشورهای دیگر هم مثل جوان های ما فیلم بین هستند.

این فیلمساز افزود: در خلال جلساتی که با فیلمسازان، علاقمندان و دانشجویان سینمای داخل و خارج داشتم به نقطه اشتراکی بین انها رسیدم و آن اینکه همه به یک نوع سینما علاقمند بودند؛ به عنوان نمونه در لابه لای صحبت ها در مورد ایناریتو به اشتراک می رسیدند و یا در مورد بسیاری از فیلمسازان بزرگ کشورهای اروپایی و آمریکایی نقطه نظرات مشترک زیادی داشتند.

جیرانی ادامه داد: صرف نظر از همه امتیازات جشنواره جهانی به نظر من پاشنه آشیل این رویداد فیلم های ایرانی آن است. فیلم هایی که بعد از جشنواره ملی و داخلی به این رویداد می آید فیلم های کهنه ای هستند که علاقمندان به سینما قبلا آنها را دیده اند. به نظر من اگر برای فیلم های ایرانی بخش بین الملل هم فکری شود که فیلم ها نه صرفا برای جشنواره جهانی بلکه فیلم های که محل عبور آن جشنواره جهانی باشد ساخته شود این رویداد را در ابعاد بین المللی تکمیل تر می کند و شکل و تازگی خاصی به آن می دهد.

وی  در بخش دیگری از صحبت با تاکید دوباره براینکه  این جشنواره توسط منتقدینی اداره می شود که عاشق سینمای جدید، تازه و نو هستند و با علاقه خاصی برای کشف سینمای دنیا کوشش می کنند گفت: در بحث اجرا و کیفیت فیلم ها و حضور میهمانان هم توجه به تحریم ها، روابط کشور و سیاست های خارجی ما هم بسیار باید دقت کرد.

نوشته جشنواره جهانی فجر و ضرورت تقویت دیپلماسی فرهنگی و سینمایی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

ابوالحسن داودی در این قسمت از برنامه «سینما دو» گفت: «در فیلمسازی به شرایط روز جامعه توجه می کنم.» از نظر او مهمترین چیزی که او طی دوران فیلمسازی اش رعایت کرده تحمیل نکردن علایق و قضاوت هایش به مخاطب است.

کارگردان فیلم تقاطع همچنین اضافه می کند: « بسیاری از اشکالات جامعه ما به همین قضاوت های سطحی برمی گردد. خود را نسبت به همه چیز آن قدر دانا می دانیم که بر اساس آن همه چیز را تحلیل می کنیم. دانش ما نسبت به همه چیز یک دانشِ محدود است و بر این مبنا نباید درباره همه چیز قضاوت کرد و حکم مطلق داد. “رخ دیوانه” هم درباره این است که قضاوت نکنیم. اول از همه هم باید خودم را قضاوت نکنم و باورها، آرمان ها و علایقم را به عنوان واقعیت در فیلم معرفی نکنم.»

کارگردان “رخ دیوانه” در ادامه به فیلمساز به عنوان عضوی از جامعه اشاره کرد که از فضا نیامده و ناخودآگاه شرایط جامعه در حرفه او تاثیر می گذارد. داودی بیان داشت: فیلمساز حتی حساسیت بیشتری در خصوص اتفاقات و تحولات جامعه خود را دارد بنابراین اگر من به عنوان یک کارگردان یا نویسنده به سراغ یک اثر کمدی می روم به دو دلیل است؛ اول روحیه خودم که به این فضای طنز نیاز دارد و دیگری شرایط جامعه که منتظر یک تلطیف فضاست.

ابوالحسن داودی : فیلم جدیدم لحن، بیان و ساختاری متفاوت از «رخ دیوانه» دارد

داودی در «سینما دو» با نگاهی به فیلمسازی “درباره” و “برای” نسل جوان اظهار داشت: در تجربه قبلی خود «تقاطع» تلقی خودم را راجع به اینکه چه چیز بد و چه چیزی خوب است را ارائه کردم که اولین بازخورد از نمایندگان نسل جوان در اطراف خودم که دختر و پسرم بودند این بود که نیک و بدِ این فیلم قضاوت شما درباره خوب و بد است و نه آنچه واقعیت دارد. به همین دلیل وقتی سراغ “رخ دیوانه” رفتم تاکیدم این بود که قضاوت را خودمان را به هیچ وجه قرار نیست تسری بدهیم.

او ادامه داد: بحث منِ فیلمساز این نیست که نسل جوان بی پایه و اساس است؛ بلکه این نسل شاخصه ها و ویژگی های خود را دارد که شامل زبان و فرهنگ خودشان می شود. نسل امروز در زمان حال زندگی می کند؛ فلسفه آنی بودن و استفاده از زمان حال هم من را به ا نتخاب قطعاتی از رباعیات خیام سوق داد که در انتهای فیلم از آن استفاده کردم.

داودی تصریح کرد: بنابراین احساس می کنم چون در قبال مخاطبینم مسئولم باید اعتماد این نسل را حفظ کنم و به شکلی بخشی از تجربیات و قضاوتم را به لابلای تصاویر نشان دهم اما آنها را به مخاطب تحمیل نکنم. اما می توانم بگویم فیلم جدیدم ساختاری متفاوت با فیلم “رخ دیوانه ” دارد.

جواد طوسی: فیلمسازی ابوالحسن داودی تابع شرایط جامعه است

جواد طوسی در برنامه سینما دو که پنجشنبه ۳۰ دی ماه با نگاهی به آثار سینمایی ابوالحسن داودی از شبکه دو سیما پخش شد؛ اظهار داشت: اگر بخشی از آثار داودی به طنز آمیخته؛ فیلم هایی نظیر «مرد بارانی» و «تقاطع» هم در کارنامه او کم نیست. بنابراین می توان گفت فیلمسازی ایشان تابع شرایط جامعه است.

او در خصوص نگاه داودی در فیلم «رخ دیوانه» اذعان داشت: داودی در مقام خالق این اثر انگار به عنوان یک نسل قدیمی تر نقش راهبری برای خود قائل نیست و خود را هم طراز با نسلی قرار می دهد که در فیلم تصویر می شود.

طوسی معتقد است جواب دادن فیلم در گیشه نیز از جمله نشانه های هم عصر بودن فیلم با واقعیت های عینی و ملموس جامعه است. این فیلم در عین حال که مرعوب شرایط نمی شود؛ در دل جوش خوردن رابط های فیلم؛ گسست هایی را نیز به نمایش می کشد. شکننده بودن روابطی که عوامل آن در فیلم نشانه گرفته شده به هر حال نباید فراموش کنیم که داودی به قصه گویی در فیلم اعتقاد و علاقه دارد.

او پیرامون این پرسش محمد خزاعی مجری- کارشناس برنامه که آیا “رخ دیوانه” قصد پرداختن به بحران هویت را دارد، پاسخ داد: اقتضائات جامعه این مساله را ایجاد کرد که نسل جدید را در معرض نگاه ها و زاویه دیدهای مختلف فیلمسازان قرار داد. از فیلم هایی چون من ترانه ۱۵ سال دارم، دختری با کفش های کتانی، دربند، آرایش غلیظ و بسیاری از آثار اجتماعی سینمای ایران نسل جوان را هدف گرفته اند.

طوسی سپس اضافه کرد: سوالی که اینجا مطرح می شود این است که آیا باید تنها ناظر و راوی شرایط این نسل بود و یا اینکه در مواردی می توان پیشنهادی هم ارائه داد؟ به نظرم فیلمساز می تواند نظر خود را بیان کنید اما شیوه این اظهار نظر مهم است.

بیتا منصوری : اگر کارگردان «رخ دیوانه» همسرم نبود باز هم تهیه کننده این کار می شدم

بیتا منصوری که در قاب ملاقات برنامه سینما دو حضور داشت با اشاره به جامعه جوان کشورمان گفت: با توجه به ترکیب سنی جوان کشورمان به نظرم هر چقدر به این قشر پرداخته شود، کم است. رخ دیوانه هم به خوبی با این قشر ارتباط پیدا کرد و مخاطب جشنواره هم به این فیلم بها داد که نشان داد این فیلم در اکران عمومی هم می تواند موفق باشد.

فیلم «تقاطع» هم فیلمی برای جوانان بود اما این خرده را از ما می گرفتند که این تصویر واقعی ما نیست و تصوری است که نسل قدیمی تر از ما دارد. اما فکر می کنم «رخ دیوانه» جوان ها را از دید خودشان نشان داد.

او درباره همکاری با ابوالحسن داودی در مقام یک تهیه کننده اظهار داشت: به هر حال وظایف شغلی من و همسرم در سینما مقابل هم قرار می گیرد اما طی سال ها همکاری به یک تعامل مفید و سازنده برای رسیدن به نتیجه مطلوب رسیده ایم و من نیز معتقدم فیلمی که به روی پرده می رود امضای کارگردان را بر خود دارد.

سروش صحت : در حال نگارش یک فیلمنامه هستم

مهمان دیگر «قاب ملاقات» برنامه سینما دو، سروش صحت بود که به نگارش یک فیلمنامه جدید اشاره کرد. او که در اولین تجربه سینمایی خود در فیلم «نان، عشق، موتور هزار» ابوالحسن داودی ایفای نقش کرده در خصوص این همکاری معتقد است: من با این فیلم در سینما شناخته شدم. به عنوان آخرین گزینه ای که تست دادم شانس این را داشتم که در این فیلم بازی کنم.

صحت درباره رخ دیوانه گفت: این فیلم روایت های مختلف را از زاوایای گوناگون نشان می دهد. درست مثل خود زندگی که ما فقط یک رویه آن را می بینیم در حالیکه اگر از زاویه دیگری ببینیم؛ قضاوت دیگری خواهیم داشت. به نظرم رخ دیوانه می گوید «زود قضاوت نکنیم».

نوشته ابوالحسن داودی: توهمِ دانایی دلیل بسیاری از مشکلات امروز جامعه است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«زادبوم» از ابتدای سال ۹۶ اکران می شود

«هفت» در میزگرد ابتدایی خود با حضور ابوالحسن داودی، کارگردان سینما به بررسی سینمای کودک پرداخت. داودی درخصوص رفع توقیف فیلم سینمایی «زادبوم» گفت: بالاخره پس از ۸ سال گره هایی که دیگران به این فیلم زده بودند، باز شد. این فیلم هم پرهزینه ترین و هم طولانی ترین فیلمی بود که من ساختم. طی دو سال فیلمبرداری شد. «زادبوم» برای خانوده است اما از آن مصیبت های سینمای ایران شد. من این فیلم را بدلیل بلایایی که به ناحق بر سرش آمده، بیشتر از همه فیلم هایم دوست دارم.

«زادبوم» بهترین فیلم من است

وی افزود: فیلم یک سال است پروانه نمایش گرفته است و برای ابتدای سال آینده قرارداد پخش آن بسته شده است و بعد از نمایش است که برای همگان روشن خواهد شد و داستان فیلم ساده است. سرمایه ملی ما بیش از آنکه نفت، گاز و منابع طبیعی باشد، بنیان خانواده ست که سالهاست از این کشور غارت می شود و در حال متلاشی شدن است.

تقویت سینمای کودک در سال های ابتدایی انقلاب ناشی از محدودیتها بود

کارگردام فیلم سینمایی «سفر جادویی» درخصوص ضعف سال های اخیر ژانر سینمای کودک ایران بیان داشت: من معتقدم به دلیل محدودیت ها و تغییراتی که سینمای پس از انقلاب کرد و مفهومی که از سینما وجود داشت، سینمای کودک آن زمان جایگزین یک جور سینمای خانوادگی شد. دقیقا یک جور ناچاری که در قالب دیگری نمی شد بیان کرد. بسیاری از مسائلی که آن زمان در سینمای کودک و بخشیش در سینمای کمدی بیان می شد، عملا در سینمای بزرگسال نمی شد بیان کرد و دچار ممیزی می شد. شاید یکی از دلایل موفقیت سینمای ایران در خارج از کشور هم همین بود.

وی افزود: مانع عمده در عدم رونق سینمای کودک در این سال ها این است که دیگر آن موضوع عمده ای که بتواند کودکان را به سینما بکشاند، وجود ندارد. جذابیت آن زمان هم یعنی جایگزینی سینمای کودک بجای سینمای خانوادگی، اجتماعی و ملودرام از بین رفته است. امروز کودکان تفریح های دیگری را برای خود برگزیده اند. از طرفی سینمای امروز ما، روش های جذب کننده ای که بتواند اطلاعات بروزتر و بیشتری به کودک بدهد ندارد. آموزش و پرورش ما نیز تلاش و رغبتی برای جذب کودکان برای تماشای سینمای کودک ندارد. این سیستم نسبت به گذشته حتی سنتی تر و فرسوده تر نیز شده است. حال اینکه کودکان امروز خود به شکل های مخرب تری در حال جذب اطلاعات اند. این شکل برخورد – اینکه صورت مسئله را بخواهند به شکلی پاک کنند – از آن جریاناتی است که سینما را می خشکاند.

داودی با بیان آنکه برخی تصور می کنند اگر بخواهند برای بچه ها فیلم بسازند، باید کودکانه حرف بزنند، گفت: برخلاف تصور عمومی اینکه کودکان بسیاری از مسائل را نمی فهمند، آنها به خوبی متوجه می شوند و باید سعی کرد فیلمی همه فهم ساخت.

تولید فیلم کودک ناشی از دغدغه شخصی فیلمسازان هم بود

داودی در پاسخ به این سوال افخمی که چقدر ممکن است تولید فیلم های کودک در گذشته به دغدغه فیلمسازان و اینکه خود کارگردانان فرزندانی در سنین کودکی داشتند مرتبط می شد، بیان داشت: من خودم ناخودآگاه زمانی به سراغ فیلمی با موضوع جوانان یعنی «تقاطع» رفتم که فرزندانم جوان شده بودند. یا فیلم «سفر جادویی» را زمانی ساختم که دخترم ۶ ساله بود. این را قبول دارم که به نوعی ما به دغدغه های شخصی خود می پرداختیم. به هر حال احساس نیاز برای تولید یک فیلم از مسائل مهم است و شاید امروز فیلمسازان ما در مقطعی از زندگی نیستند که بیشتر به سراغ سینمای کودک بروند.

وی افزود: متولیان سینمای کودک در کشور ما از دیرباز تاکنون همواره به دنبال ترویج یک نسخه از سینمای کودک بوده اند و در سال های اخیر عملا تکاپویی برای رشد این جنس سینما نداشته اند. اساسا ما در فیلم های کودک مان ابتدا باید زمینه سرگرمی را برای کودک، نوجوان و خانواده به وجود بیاوریم. متاسفانه هنوز وقتی می خواهیم از سینمای کودک حرف بزنیم، به ۳۰ سال پیش باز می گردیم و فکر می کنیم باید از سینمای خانواده جدا کنیم و کودکانه حرف بزنیم و فیلم بسازیم.

کارگردان «سفر جادویی» نهایتا بیان داشت: امروز حتی برای فیلمسازان اول ما، سینمای اجتماعی بیشترین جذابیت را دارد. اینکه چطور باید این انگیزش را در سینماگران به وجود آورد مسئله ای است که باید بدان فکر کرد و اندیشید.

بررسی پولشویی در شبکه نمایش خانگی

«هفت» در ادامه در میزگردی با حضور غلامرضا موسوی، عضو هیئت رئیسه شورای عالی تهیه کنندگان سینما و حسین پارسایی، مدیرکل دفتر نمایش خانگی، به بررسی شبکه نمایش خانگی پرداخت.

غلامرضا موسوی: ۲ سال پیش در محاسابتم متوجه شدم جماعتی به سینما یا نمایش خانگی می آیند و اصلا نگران بازگشت پول خود نیستند. خب گاهی با افرادی برخورد می کردیم که سینما را بخاطر مسائل حاشیه ای و شهرتش می خواستند، اما اینکه شخصی میلیاردها تومان پول به میان بیاورد و ضرر کند، اما خیالش نباشد، جای تعجب داشت.

این تهیه کننده افزود: موردی بود که یک فرد با خرید یک مجتمع ۴۰ میلیاردی آن را ۱۶۰ میلیارد تومان بیشتر به یک بانک فروخت. این فرد که در یک معامله خود دو برابر بیشتر از چرخه یک سال سینمای ایران درآمد کسب کرده است و معلوم نیست همان ۴۰ میلیارد را هم با پول بانک بدست آورده یا خیر، برای پاک کردن پولش سراغ سینما می آید. پولشویی از اینجا شروع می شود. او باید این پول را توجیه کند. اگر پول شما سالم باشد وارد هر شغلی شود ریال به ریالش حساب کتاب دارد. یکهو دستمزدها را دوبرابر می کند و ضرر و زیان برایش مهم نیست.

رسیدگی به سرمایه های مشکوک در حوزه تولید برعهده کیست؟

در ادامه حسین پارسایی نیز بیان داشت: اعتبار سینمای ایران سبب می شود که برخی سرمایه های کلان خود را به این سمت سرازیر کنند. اما آیا این سرمایه های مشکوک صرفا شامل شبکه های نمایش خانگی است یا وارد تولید سینما نیز شده است؟ مسئولیت بررسی و نظارت و برخورد با این مشکل با کیست؟ اساسا هدف چیست؟ من فکر می کنم این آمدوشد سرمایه های مشکوک، بیش از ۲ سال پیش  قدمت دارد.

وی با طرح این سوال که اساسا رسیدگی به سرمایه های مشکوک در حوزه تولید برعهده کیست خاطرنشان کرد: آسیب این مسئله اساسا به همه جای سینما وارد است. مسئله پولشویی خوب نیست و ما نیز اذعان داریم اما ما در دفتر نمایش خانگی اجازه نداریم بدون حکم مرجع قضایی وارد شویم. بحث سرمایه گذار و تهیه کننده بسیار متفاوت است و در بسیاری از موارد، این تهیه کنندگان هستند که راه را برای برخی سرمایه گذاران باز می کنند.

در ادامه موسوی بیان داشت: ما در صنف تهیه کنندگان چندی پیش نامه ای به آقای ایوبی نوشتیم و درباره دستمزدهای بالای برخی از این پروژه ها، هشدار دادیم. وقتی کنترل این دستمزدها را صنف برعهده می گیرد، اینجا آنجایی که می شود فیلم را کنترل کرد. بحث این است که طرف بداند اگر بخواهد ورود ممنوع بیاید، یک نفر هست که جلویش را بگیرد. یکی از جاهایی که می تواند این مستندات را روشن کند، صنف است که بسیار پیچیده نیست اما بعد از آن نیاز به برخورد قانونی است که بنظرم وظیفه دولت است که وورد کند.

پارسایی بیان داشت: من در دفتر نمایش خانگی مجاز نیستم برای مشروع یا غیرمشروع بودن سرمایه یک سرمایه گذار استعلام کنم. اصلا از کجا استعلام کنم؟ ما چه دستورالعمل بازدارنده ای داریم که چنین مسئله ای رخ ندهد؟ لذا هرگونه مداخله به ترتیبی که سبب شود دخالت های دولت در کار بخش خصوصی بیش از پیش شود، ضرر دارد. پیشنهادات شما از این جنس است.

موسوی پاسخ داد: شروع این فرآیند، از تقاضا و اعطای «پروانه ساخت» است که به تهیه کننده داده می شود. لذا می توان او را تفهیم کرد و در این گام بررسی ها را شکل داد. اصرار ما این است که تهیه کنندگان پروانه شان را از شورای عالی ارائه کنند. ما می توانیم او را تفهیم کنیم که اگر شما دستمزدها را بالا ببری، چه لطمه ای به صنف و همکاران خود می زنی تا او این وکالت را به صنف بدهد تا در صورت تخلف با او برخورد شود. همچنین صنف می تواند در تشخیص تهیه کنندگان و تعیین صلاحت آنها کمک کند.

پارسایی پاسخ داد: مطمئن باشید حتی اگر از فردا قانون کنیم تهیه کننده قرارداد همه عوامل را باید ارائه کند اما این باور را نداشته باشد که با تصمیمات نابجا و ارقام بیشتر، چه لطمه ای را به سینما و آینده آن می زند، نتایج سوری و ساختگی خواهد شد و ارزشی نخواهد داشت و اتفاقی در واقعیت رخ نخواهد داد. باید صنف همان کاری را بکند که در همه جایی دنیا رخ می دهد. نه تنها توصیه، بلکه بایکوت کردن یا حذف یک فرد.

موسوی: صحبت های من درباره پولشویی افکار عمومی را حساس کرد

غلامرضا موسوی در پاسخ به این سوال افخمی که آیا شورای صنفی قاطعیت و توانایی برخورد با پولشویی را دارد، گفت: یکسری مسئولیت خواسته یا ناخواسته برای دولت تعریف شده است که با آن مقاومت می شود. مثلا از آقای ایوبی خواستیم که هرگونه کمک یا وامی به تهیه کننده ای داده می شود، اعلام رسمی شود تا شفاف شود. هرچند اصل قضیه را پذیرفته اند، اما اقدامی صورت نگرفته است. اگر همین بحث های من و حمایت های هم صنف های من نبود، برخی از بازیگران مطرحی که در پروژه های هنگفت پولشویی حضور یافتند مجبور به پاسخگویی به افکار عمومی نمی شدند. ما می گوییم تهیه کنندگانی که می خواهند کار کنند باید با معرفی نامه های شورای صنفی خود بروند.

پارسایی: شورای صنفی می تواند هم هدایتگر باشد هم بازدارنده

حسین پارسایی خاطرنشان کرد: من اعتقادم بر این است که شورای صنفی می تواند هم هدایتگر باشد و هم بازدارنده. اما اینکه ضوابط و مقررات چقدر اجازه می دهد که اختیارات ما به صنف منتقل شود، باید کارشناسی شود و معتقدم این تعامل باید بیشتر شود. توصیه، خیلی خوب و بازدارنده است و اگر کسی به خرد اعضای شورا بی توجه باشد، آسیب می بیند. اما ما چه زمانی می فهمیم؟ زمانی که سریال خوابیده است. در مجموع ۲ سریال متوقف شده است که هر دو برای یک سرمایه گذار بوده است. بیشترین صدمات پولشویی نیز به شبکه نمایش خانگی وارد شد. پس باید فرای توصیه عمل کرد.

وی نهایتا بیان داشت: اخیرا مد شده فیلم های تلویزیونی دهه ۶۰ با کیفیت بد و تاریخ مصرف گذشته با چهره بازیگران مطرح امروزی را خریداری کرده و به کیفیت گزاف وارد بازار می کنند یا از طرح جلدهایی بهره می برند که اصلا برای فیلم دیگری ست که در تلاشیم به شدت با این مسائل برخورد کنیم.

برنامه سینمایی «هفت» با اجرا و سردبیری بهروز افخمی هر هفته جمعه شب ها روی آنتن زنده شبکه سه سیما می رود.

نوشته ابوالحسن داودی: «زادبوم» از ابتدای ۹۶ اکران می‌شود/ تولید فیلم کودک ناشی از دغدغه شخصی فیلمساز بود/ بررسی پولشویی در سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

ابوالحسن داودی؛ بیش از ۱۰ فیلم سینمایی را طی سه دهه کارگردانی کرده که آخرین ساخته او «رخ دیوانه» است. همچنین بیتا منصوری؛ تهیه کننده سینما و سروش صحت؛ بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون مهمان بخش «قاب ملاقات» این برنامه خواهند بود.

گفتنی است «سینما دو» هر هفته میزبان یک کارگردان مطرح سینمای ایران و یک بازیگر به همراه یک کارشناس و صاحب نظر غالبا جامعه شناس است که پیرامون یکی از آثار اجتماعی کارگردان مدعو در حضور علاقمندان و دانشجویان سینما و تئاتر کشور به بحث و تبادل نظر می پردازند.

گزارش های موضوعی و مردمی، قاب ملاقات؛ گفت و گو با بازیگران و یکی از اعضای اصناف سینمای ایران، گزارشِ فیلم و … از جمله بخش های در نظر گرفته شده برای این برنامه است.

برنامه «سینما دو» به تهیه کنندگی عباس یداللهی و کارگردانی حمیدرضا معدنچی در گروه نهادهای اجتماعی شبکه دو تهیه شده و از عوامل دست اندرکار آن می توان به نویسندگان برنامه؛ زهرا غزنویان و حامد جلیلوند، طراح دکور؛ مجید میر فخرایی، موسیقی متن؛ بهزاد عبدی و مدیرتولید و مجری طرح؛ پیمانه طهماسبی اشاره کرد.

نوشته ابوالحسن داودی، بیتا منصوری و سروش صحت مهمان «سینما دو» می‌شوند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

پنج‌شنبه شب در برنامه سینمای ایران شبکه چهار، وقتی ابوالحسن داودی رئیس شورای صنفی نمایش به همراه سید غلامرضا موسوی و سید جمال ساداتیان رو در روی شهاب رضویان نشستند عملاً تمامی حرف‌ها همانی بود که سال‌ها شنیده‌ایم، با این تفاوت که این بار اگر این دو تهیه کننده سینمای ایران در دفعات قبل خودشان در شورای صنفی نمایش و یا تدوین آئین‌نامه اکران مسئولیتی داشتند، این بار به عنوان کسانی در استودیو حاضر شده بودند که در همین زمان فیلم روی پرده داشتند و هردو این بار با مشکلی فراتر از مشکل صنفی مواجه بودند و آن هم این بود که فیلم خودشان دچار فیلم‌سوزی شده بود.

از سوی دیگر در برنامه شب گذشته «هفت» بهروز افخمی از مهدی کرم‌پور دعوت کرد تا رو در روی او بنشیند و از دلایل فیلم‌سوزی در اکران صحبت کند. صحبت‌هایی که باز هم بخش اعظمی از آنها بارها و بارها تکرار شده بود و البته لحن متفاوت کرم‌پور بود که باعث می‌شد مخاطب تا پایان این بحث را دنبال کند اما در میانه تمام بحث‌های تکراری دو شب گذشته دو نکته حائز اهمیت بود؛ اول اینکه تعبیر جالب ابوالحسن داودی از شرایط اکران بود و اکران سینمای ایران را تشبیه به لباس تنگی‌کرد که می‌خواهند بر تن آدم چاقی کنند و دیگری ایده مهدی کرم‌پور بود که عنوان کرد اگر مدت زمان بیشتری در شورای صنفی نمایش باقی می‌ماند حتماً گروه‌های سینمایی را حذف می‌کرد.

اما نقطه نظر ابوالحسن داودی از این نظر حائز اهمیت است که او به عنوان رئیس در برنامه سینمای ۴ حاضر شده بود و باید پرسید وقتی رئیس این شورا شرایط سینمای ایران را به پیراهنی تنگ بر تن آدمی چاق تشبیه می‌کند با وجود همه اصرارهای تهیه کنندگان، چرا این شورا همچنان به اکران پی‌در‌پی فیلم‌های سینمایی رضایت می‌دهد و مگر شورای صنفی متشکل از افراد متخصص این حوزه نیست پس چرا باز هم هر سال شاهد یک داستان تکراری در نیمه دوم سال هستیم و آن هم بحث تعدد اکران فیلم‌ها و در نتیجه فیلم‌سوزی هستیم.

در این شرایط مطرح کردن این بحث که شورای صنفی نمایش باید به خانه سینما باز گردد کاملاً درست است و سالها صنف و استقلال عمل توانسته بود اوضاع اکران در سینمای ایران را مدیریت کند اما باز هم پرداختن تنها به این موضوع، پاک کردن صورت مسئله است چرا که به هیچ عنوان شرایط امروز سینمای ایران را نمی‌توان با سال ۹۰ که به دلیل تعطیلی خانه سینما جلسات شورا از روی اجبار در سازمان سینمایی برگزار شد، مقایسه کرد.

امروز اگرچه سیستم پخش در سینمای ایران دیجیتال شده است و شاهد افتتاح پردیس‌های متعددی در چرخه اکران سینمای ایران هستیم اما همچنان بار اکران بر دوش چند سینمای خاص در تهران و البته تنها چند شهر مهم در شهرستان‌ها است و عملاً تنها آمار پروانه ساخت و نمایش است که هرسال بیشتر می‌شود و می‌توان این آمار را در ادامه علاقه همیشگی مدیران به بیلان‌سازی دانست وگرنه همان موقع که گروه ششمی به ظرفیت اکران سینما اضافه شد بسیاری این هشدار را دادند که اضافه کردن یک گروه دیگر نمی‌تواند باعث تضمین موفقیت فیلم‌ها در اکران سینماها باشد و تنها ثمره‌ای که دارد این است که اکران را شلوغ‌تر می‌کند.

از سوی دیگر مهدی کرم‌پور نیز وقتی روبروی بهروز افخمی نشست از این ایده صحبت کرد که حذف سرگروه‌های سینمایی می‌تواند نسخه شفابخش سینمای ایران باشد غافل از آنکه در شرایط امروز، گروه‌های سینمایی مشکل اکران نیستند بلکه عدم تنوع لازم و تخصصی نبودن پخش معضل اکران است و شاهد هستیم که در مقاطع مختلفی از سال، فیلم‌هایی از یک گونه سینمایی اکران می‌شوند و مخاطب هیچ تنوع خاصی را شاهد نیست.

بنابراین شاید بجای پرداختن  به بحث‌های تکراری و پاک کردن صورت مسئله‌ها توسط مسئولین حوزه اکران و یا حتی سینماگران بهتر باشد یک بار برای همیشه، همه پخش کنندگان دور هم جمع شوند و تصمیماتی را بگیرند که به نفع اکران باشد و شاید تخصصی کردن پخش‌ها بتواند راه نجاتی برای برون‌رفت سینمای ایران از معضل کنونی در ایران باشد، در غیر این صورت تقریباً همه اهالی سینما از رابطه‌های پشت پرده آگاه هستند و می‌دانند کدام پخش‌کنندگان می‌توانند یک فیلم را نجات دهند و کدام پخش‌کنندگان تنها به قصد نگه داشتن سهمیه خود، فیلم‌ها را بدون هیچ برنامه ریزی خاصی اکران می‌کنند که در نهایت منجر به فیلم‌سوزی می‌شود.

هرچند که سینمای ایران باید برای اصلاح روند بازگشت مخاطب حتی یک پله از پخش عقب‌تر برود و فیلم‌هایی تولید کند که مخاطب برای دیدن آن حاضر باشد به سالن سینما برود و با وجود هزینه‌های زیاد امروز دست به جیب بشود اما تنوع در تولید و تخصصی شدن پخش شاید بتواند راهکاری باشد که سینمای ایران این روزها به آن نیاز دارد.

منبع: خبرگزاری فارس

نوشته سالن سینما بدون فیلم خوب خاک می‌خورد/ شرایط اکران را با پخش تخصصی دگرگون کنیم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته تصاویر اختتامیه جشنواره فیلم فجر/ بازیگرانی که سیمرغ را به خانه بردند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما – به گزارش ارتباطات و اطلاع رسانی سی و سومین جشنواره فیلم فجر، در ابتدای نشست خبری فیلم سینمایی «رخ دیوانه» که خسرو نقیبی منتقد آن بود، ابوالحسن داودی به عنوان کارگردان این فیلم گفت: خوشحالم که این اثر سینمایی ساعت ۱۰ صبح در سینمای رسانه اکران و تا این اندازه هم از فیلم استقبال شد.
وی ادامه داد: از کسانی که ۶ سال باعث بیکار من شدند تشکر می کنم زیرا موجب شدند روی فیلمنامه رخ دیوانه تمرکز کنم و در نهایت این کار را با این جمع دوست داشتنی بسازیم.
داودی اظهار کرد: این فیلم درواقع ذهنیتی است که بعد از گذشت چند سال از تقاطع به سراغ آن رفتم . زمان اکران فیلم تقاطع برخی جوانان به من انتقادهایی داشتند که بسیار هم درست بود، آنها معتقد بودند من جوانان را از دیدگاه خودم به تصویرکشیدم، که یک پدر می بیند و این آرمان من است نه واقعیت؛ برای من مهم این بود که به عنوان یک فیلمساز این حق را دارم که آرمان خودم را کار کنم یا نه.
وی ادامه داد: پس از تقاطع سعی کردم بیشتر جوانان را بشناسم و مهمتر اینکه سلیقه خودم را در این کار اعمال نکنم.
این کارگردان سینما توضیح داد: از ابتدا این پتانسیل وجود داشت و من چیزی به ان اضافه نکردم. در موسیقی هم به همین شکل من با کارن همایونفر یک سلیقه مشترک داشتیم اما باید میدیدیم جوانان امروز چه برداشتی از موسیقی دارند و نباید سلیقه خود را اعمال می کردیم.
داودی گفت: اتفاقاتی که در فیلم به نمایش درآمد در جامعه موجود است و با انقلاب ارتباطی که امروز در جامعه ایجاد شده است؛ همه چیز تحت شعاع قرار گرفته و باید تمام ارتباط و انزوای آدمها را که دنیای مجازشان حقیقی تر از دنیای واقعی شان شده در فیلم نشان دهیم.

داودی در ادامه درباره این که چرا به نظر می رسد این فیلم با دروغ آغاز شده است گفت: سینما رابطه‌ای است که ما خلق و با مخاطب ارتباط برقرار می‌کنیم. از هر چیزی برای این ارتباط می توان استفاده کرد، شاید در جایی لازم باشد که در یک فیلم درام دروغ هم وجود داشته باشد.
بیتا منصوری؛ تهیه کننده «رخ دیوانه» نیز در این نشست حضور داشت و گفت: این فیلمنامه قرار بود ۶ سال پیش ساخته شود اما با مشکلی که برای فیلم «زادبوم» داودی به وجود آمد این سال ها را تحمل کردم چون می خواستم داودی این فیلم را بسازد.
وی با ابراز خوشحالی از اینکه نگرش مخاطب نسبت به فیلم ها تغییر کرده است افزود: در طول سال های اخیر با فیلم هایی که ساخته شده است، سطح سلیقه مردم را پایین آوردند اما من خوشحالم که سلیقه مخاطب در حال تغییر است.
محمدرضا گوهری به عنوان نویسنده فیلمنامه «رخ دیوانه» در این نشست حضور داشت در خصوص تعداد اپیزودهای این فیلم بیان کرد: این فیلمنامه را ۶ سال پیش نوشتم اما سال گذشته نسخه ۳ اپیزودی از این فیلمنامه را تحویل داودی دادم و اما با بررسی هایی که انجام دادیم ۴ اپیزود دیگر به آن اضافه شد.
وی اضافه کرد: از زمانی که نگارش فیلمنامه تمام شد، هر سال قرار بود آن را بسازیم اما شرایط ساخت مهیا نشد. البته این تعویق در ساخت به نفع فیلمنامه تمام شد زیرا ما هر سال آن را بازنویسی می کردیم.
نظام‌الدین کیایی؛ صدابرداری فیلم سینمایی «رخ دیوانه» در پاسخ به میزان رضایت از این فیلم اظهار داشت: حرفی برای گفتن ندارم زیرا معتقدم فیلم باید حرف خود را بیان کند و مخاطب هم درباره آن نظر دهد.
وی ادامه داد: بعنوان یک صدابردار تلاش می کنم که در خدمت فیلم باشم. در این فیلم کنار ابوالحسن داودی بودن به من حس دیگری داد زیرا می دانستم قرار است در خدمت یک سینمای درست باشم.

کارن همایونفر که در این دوره از جشنواره علاوه بر این فیلم موسیقی ۵ فیلم سینمایی دیگر را نیز ساخته است گفت: بعد از تجربه موفق من و داودی در فیلم زادبوم قرار شد موسیقی «رخ دیوانه» را هم بسازم. در ابتدای شروع ساخت این موسیقی جز معدود کارهایی بود که خودمان هم نمی دانستیم به کدام سمت باید برویم.
وی ادامه داد: قصد داشتیم موسیقی برای این فیلم کار شود که با فضای جوان پسند آن همراه باشد و مخاطب با آن ارتباط برقرار کند، بعد از جلسات متعدد که با داودی داشتیم به یک بافت و رنگ تازه از موسیقی رسیدیم.
این آهنگساز خاطرنشان کرد: ترانه ای که در انتهای فیلم پخش شد به پیبشنهاد داودی بود و کاوه آفاق به خوبی از پس آن برآمد.
صابر ابر یکی از بازیگران فیلم در این نشست حضور داشت و گفت: خوشحالم که کنار این گروه از عوامل درجه یک کار کردم و از تک تک کسانی که در این پروژه همراهمان بودن تشکر می کنم.
این بازیگر با اشاره به اینکه از همان ۶ سال پیش که فیلمنامه نوشته شد با این فیلم همراه بوده است، افزود: خوشحالم که با این گروه بازیگران کار کردم و امروز جای امیر جلیلی که نقش پیروز را ایفا می کرد تشکر می کنم.
بازیگر فیلم سینمایی «درباره الی» ادامه داد: درست اجرا کردن نقش و اینکه کارگردان با یک نگاه درست نقش را همراهی می کند باعث خوب شدن یک فیلم می شو. مهم این بود که بتوانیم روایت محمدرضا گوهری را با نگاه داودی به سرانجام برسانیم

طناز طباطبایی دیگر بازیگر این فیلم عنوان کرد: دومین باری بود که بعد از فیلم سینمایی «مرهم» نقش یک معتاد را بازی کردم. سال ها پیش در مورد مواد مخدر و اعتیاد تحقیقات وسیعی کردم و می توانم ادعا کنم که امروز در این زمینه PHD دارم.
وی ادامه داد: ماندانا نماد شخصیتی است که به مواد مخدر گرفتار است و تلاش شد نوع شخصیت پردازی این اثر به برخی جوانانی که امروز اسیر اعتیاد هستند نزدیک باشد.
بیژن امکانیان نیز که در این نشست حضور داشت، تاکید کرد: با وجود نقشی که نازنین بیاتی داشت وجود این پدر بخش مهمی از شخصیت دختر را تشکیل می داد و حذف آن از قصه تفکیک ناپذیر بود.
محمدرضا گوهری در ادامه درباره روایت این فیلم گفت: منشا روایت قصه فیلم همان اپیزودهاست و قصه‌ای را باید انتخاب می‌کردیم که بسیار مهم بود تا بتوانیم اپیزودها را نگه داشته و داستان را به یک وحدت برسانیم.
ابوالحسن داوودی، بیتا منصوری، محمدرضا گوهری، نظام الدین کیایی، صابر ابر، طناز طباطبایی، ساعد سهیلی، بیژن امکانیان، کارن همایونفر در نشست فیلم رخ دیوانه حضور داشتند.

نوشته ابوالحسن داودی: سلیقه مردم در حال تغییر است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته عکس‌های نشست رسانه‌ای «رخ دیوانه» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته آنونس فیلم‌های جشنواره فجر ۳۳/ فیلم سینمایی «رخ دیوانه» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته عکس‌های جدید «رخ دیوانه»/ ستارگان جوان در فیلم داوودی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- فیلم سینمایی رخ دیوانه با کارگردانی ابوالحسن داوودی و تهیه کنندگی بیتا منصوری ، پس از ۶۲ جلسه فیلمبرداری به پایان رسید. فیلمنامه «رخ دیوانه» توسط محمدرضا گوهری (بر اساس طرحی از ابوالحسن داودی ) نگاشته شده و داستان چند جوان است که در یک قرار اینترنتی با یکدیگر آشنا شده و به دنبال یک شوخی و شرط بندی در مسیری پیچیده و دلهره آور می افتند. مسیری که درک جدیدی از زندگی و اجتماع را برای هرکدامشان رقم می زند. طناز طباطبایی، صابر ابر، ساعد سهیلی ، نازنین بیاتی، امیر جدیدی، سحر هاشمی ، رضا آحادی، فرنوش آل احمد …. و بیژن امکانیان، گوهر خیراندیش و امیر محمد زند بازیگران این فیلم هستند.

فیلمبرداری فیلم سینمایی رخ دیوانه که با مدیریت فیلمبرداری  فرشاد محمدی از  خرداد ماه آغاز شده بود تا روز شنبه ۲۵ مرداد ادامه داشت. عوامل این فیلم عبارتند از: کارگردان : ابوالحسن داودی، نویسنده فیلمنامه : محمدرضا گوهری براساس طرحی از ابوالحسن داودی، تهیه کننده: بیتا منصوری، سرمایه گذاران: بیتا منصوری، بنیاد سینمایی فارابی، مدیر فیلمبرداری : فرشاد محمدی، مدیر صدابرداری : نظام کیایی،  تدوینگر : بهرام دهقانی، طراح چهره پردازی : مهری شیرازی، طراحان صحنه و لباس : شهریار کلهر، مجید لیلاجی، منشی صحنه :نفیسه ذاکری

مدیر تولید : روح الله مهاجری، مدیر فنی: وحید قطبی‌زاده، دستیار اول و برنامه ریز : ایمان توکلی، باتشکر از : رضا سخایی، دستیاران : فراز داودی، بهرام تشکر ، نوید صلاحی،  محمد داودی کیا، عدنان فراهانی، عکاس : مسعود اشتری، فیلمبردار پشت صحنه : پویان بحق، روابط عمومی و مشاور رسانه ای : مهیار جوادیفر، دستیار اول فیلمبردار : احمد کاوسی نور: داود محمدی، گروه فیلمبرداری : علیرضا افشاری ـ محمدرضا پرچ ـ فرهاد نصراللهی، حسین خزایی،علی نهاردانی، مسئول دوربین: سعید خضریان، دستیار تدوین :سیاوش طرازنده پور،  پشتیبانی فنی تدوین : آرش آزاد، دستیار صدا : حسام مژدهی، مجریان چهره پردازی : مسعود رئیس السادتی، بهناز علی محمدی، دستیاران صحنه : سعید قلی زاده ،حسین  حکمتی، سعید هنرمند، سجاد گیلانیان، وحید شاه کمانی، عباس آقایی، مسئول لباس : پگاه حافظ، دستیار لباس : راضیه عسگری. 

نوشته فیلمبرداری «رخ دیوانه» تمام شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.