وی ادامه داد: اساسا سینما را به جز برای مردم جای دیگری نمی‌توان نمایش داد. در سینما تمام حمایت‌ها از طرف مردم صورت می‌گیرد و نظرات مردمی معیار است اما اینکه نظراتشان نادیده گرفته می‌شود از نظر من به سینما صدمه می‌زند. نادیده گرفتن یعنی حذف کردن، زمانیکه یک بخشی را حذف می‌کنند عملا آن‌را نادیده گرفته‌اند. بگویند ما جشنواره برگزاری می‌کنیم اما بدون نظر مردمی! اینکه ایراد ندارد، خیلی از جشنواره‌های دیگر هم آرای مردمی ندارند. اما وقتی این آرا از ابتدا بوده به این معناست که یک تعدادی فیلم در جشنواره نمایش داده می‌شود و مردم براساس نظر شخصی به فیلم‌ها رای می‌دهند. این کار یک برآیندی از نظرات عامه مردم بود که بر مبنای آن تعدادی فیلم بالا می‌آمد. البته ممکن بود اقبالی هم در سیمرغ رشته‌های دیگر نداشته باشد اما به هر حال در آرای مردمی بالا آمده بود.

این به معنای عامه‌پسند بودن یک فیلم است. این کار خط‌مشی به روال اکران می‌دهد، اما حذف سیمرغ مردمی خیلی پیچیده‌تر از این‌ها است.

*برخی تصمیمات انگیزه فیلمسازان را از بین می‌برد

بنان با اشاره به سینمای اجتماعی توضیح داد: سینما یک هنر است که عمق دارد و تلاش می‌کند تا وجوه انسانی را در قالب یک درام داستانی بیان کند اما زمانیکه به این سمت می‌رویم تا با شابلون چیزی را درست کنیم، یک تعدادی تفکر و نگاه حذف می‌شود. هنرمندان با خون‌دل و وجدان یک مساله را مطرح می‌کنند و اساس بنیادهای فکری آدم‌ها را بر هم نمی‌‌زنند. حداقل این ماجرا در کشور ما وجود ندارد. به نظر من یکی از شریف‌ترین کارها را در کشور ما سینماگران انجام می‌دهند چراکه به سختی تلاش می‌کنند یک مفهوم را به فیلم تبدیل و یک دغدغه را مطرح کنند. ما نتیجه تمام این تلاش‌ها را به جشنواره‌ای با سابقه چهل ساله می‌آوریم اما در جریان همین جشنواره تنها به یکسری از فیلم‌ها اعتبار و جایزه می‌دهیم و باقی را کنار می‌گذاریم!

وی ادامه داد: تمام این مسائل سال‌به‌سال بر مبنای سیاست‌هایی که وجود دارد تغییر می‌کند. حالا اتفاقی که می‌افتد این است که آرام آرام عده زیادی از این میزان جنگی که برای ساخت یک فیلم می‌کنند، خسته می‌شوند. این تصمیمات بر روی انگیزه آدم‌هایی که مسئولانه و دغدغه‌مند فیلم می‌سازنند تاثیر می‌گذارد و انگیزه آن‌ها را از بین می‌برد.

* انگار همه چیز هم دست ارشاد نیست!

این تهیه‌کننده گفت: هر موضوع اجتماعی که ما بخ‌اهیم در مورد ان فیلم بسازیم به یک نهاد خاصی برمی‌گردد. به عنوان مثال می‌خواهیم در مورد راننده‌تاکسی فیلم بسازیم باید از تاکسیرانی نظر بگیریم! پس ارشاد چه‌کاره است؟! با اینکه به ارشاد انتقاداتی دارم اما دیده‌ام که گاهی چقدر تلاش می‌کند برای اینکه یک فیلم مجوز بگیرد اما این چرخه اشتباه است، انگار همه چیز هم دست ارشاد نیست!

وی با ذکر مثالی افزود: به عنوان مثال ساخت فیلم پلیسی با چالش‌های بسیاری روبه‌رو است. من فیلم «مرده بازنده» را کار کردم که فوق‌العاده عجیب‌وغریب بود. خدا نصیب نکند که بخواهید سمت چنین موضوعاتی بروید چون واقعا اذیت‌کننده است. من سه فیلم اجتماعی «خورشید»، «مرده بازنده» و «ملاقات خصوصی» را طی چهار سال کار کردم اما احساس می‌کنم در این چهار سال چهل سال پیر شده‌ام!

وی اضافه کرد: در حالت عادی هم ساختن فیلم دردسر و دغدغه دارد چه برسد ساخت فیلم با موضوعات حساس چراکه گرفتن مجوزهای لازم برای اینکه یک فیلم به ثمر بنشیند عجیب و غریب است و این همان شابلون گذاری محسوب می‌شود. از سال ۹۸ که اولین فیلمم را ساختم، سال به سال هه چیز تغییر کرده است.

بنان تاکید کرد: هر سال کار کردن سخت‌تر می‌شود. من برای این سه فیلم تلاش بسیاری کردم. ارشاد آخرین مرحله برای مجوز است اول باید باقی نهادها را راضی کنید و در انتها به ارشاد برسید. خود ارشاد یک نگاه‌هایی را در زمان ارائه طرح می‌گوید که ما تصحیح کنیم یعنی مواظب است حالا با این همه مواظبت باید به نهادی برسیم که او نظر بدهد! یعنی قصه از اول شروع می‌شود.

وی ادامه داد: اگر نهاد مربوطه حتی بعد از مجوز پروانه ساخت یا پروانه نمایش اصرار عجیبی برای عدم ساخت یا نمایش داشته باشد می‌تواند از تولید یا نمایش یک فیلم جلوگیری کند. چه‌بسا هنوز  فیلم‌هایی داریم که پروانه نمایش دارند اما اکران نمی‌شوند. مرجع رسیدگی به این امور هم وزارت ارشاد است. در هیچ دولتی هم فرقی نکرده است. نظارت‌های ارشاد، نظارت‌هایی است که از ابتدا وجود داشته و تا انتها هم وجود دارد. هنرمندان خودشان را با این قوانین وقف می‌دهند اما یکباره اتفاق دیگری می‌افتد و نهادی بالادست تصمیم‌گیرنده می‌شود.

تهیه‌کننده فیلم «خورشید» بیان کرد: وقتی یک پروژه‌ای را وزارت ارشاد قبول می‌کند، به سازمان‌های دیگر مربوط نمی‌شود که بخواهند در مورد آن کار نظر بدهند مثلا من وقتی می‌خواهم راجع به یک معلم فیلم بسازم چرا وزارت آموزش و پرورش باید نظر بدهد؟! این مسائل، قانونی است که دچار خلاهایی شده و گاهی ما نمی‌دانیم با چه نهادی طرف هستیم. به عنوان مثال ۶ ماه زمان صرف شد تا من بتوانم برای فیلم «ملاقات خصوصی» پروانه نمایش بگیرم! در حالیکه من در این ۶ ماه می‌توانم یک فیلم جدید را آماده ساخت کنم. مثلا یک سازمانی نظر می‌داد که فلان جمله حذف شود. اصلا چرا باید نظر دهد؟! الحمدالله چیزی حذف نشد اما برای اینکه چیزی حذف نشود من ۶ ماه وقتم را گذاشتم.

*نگاه سیاسی به سینما نداشته باشیم

وی در مورد سیاه‌نمایی فیلم‌های اجتماعی در سینمای ایران توضیح داد: من اصلا عبارت سیاه‌نمایی را قبول ندارم. نگاه شخصی نسبت به هر موضوعی می‌تواند یک واژه‌ای را به آن موضوع اطلاق کند. سیاه‌نمایی واژه بدی است که به خیلی از فیلم‌ها اطلاق می‌شود. مساله این است که اگر راجع به یک موضوع سخت اجتماعی فیلم می‌سازم قصدم سیاه‌نمایی نیست بلکه می‌خواهم به یک معضل اجتماعی به عنوان موضوعی که مردم با آن درگیر هستند، بپردازم. اساسا سینما برای این است که مردم قبل از تجربه کردن مسائل آن‌ها را درک کنند. کسانی که اینگونه تعابیر را به سینما اطلاق می‌کنند نگاه سیاسی به سینما دارند و ممکن است منافع خودشان به خطر بیافتد.

امیر بنان ادامه داد: اگر من مساله‌ای که به عنوان مثال در بیمه اجتماعی یا بیمارستان دیده‌ام را در فیلمم مطرح کردم آیا سیاه‌نمایی کرده‌ام یا خواسته‌ام مساله را حل کنم؟! نگاهی که در مورد سینما به سمت سیاست برود را قبول ندارم چراکه سینما هنری است که باعث پیشرفت جامعه می‌شود. جوامعی که پیشرفت کرده‌اند اساسا سینمای قوی داشته‌اند. ما وقتی گزینه بایدها و نبایدها می‌گذاریم و دایره را محدودتر می‌کنیم، پس به دنبال مساله بزرگتری نیستیم. سینما و سینماگران ایران جز سینما و سینماگران مطرح دنیا هستند اما چرا ما نمی‌توانیم از این پتانسیل استفاده کنیم؟ چرا چارچوب تعیین می‌کنیم؟ مسئولین می‌گویند چرا با زبان سینما می‌گویید جامعه سیاه است؟ به سینما بروید و بخندید!! اما هنرمند که ماله‌کش یکسری از مسئولین بی‌خرد و بی‌مایه نیست.

وی افزود: خیلی از فیلم‌ها ساخته شده‌اند که نگاهی انتقادی به یک مساله در یک جایی از دنیا داشته‌اند آیا باید به آن فیلم‌ها هم برچسب سیاه‌نما بزنیم؟ من می‌گویم این نگاه را برداریم و اجازه دهیم سینما به پویایی جامعه کمک کند. ما در حال حاضر از کمترین ظرفیت سینما استفاده می‌کنیم. اصلا در دل سیاهی نور تابیده می‌شود. من در هیچ فیلمی ناامیدی را ترویج نداده‌ام و با آن به شدت مشکل دارم و سعی می‌کنم در فیلم‌هایم امید را زنده نگه دارم اما اگر کسی یک فیلم ناامیدکننده بسازد هم نمی‌توانم بگویم سیاه‌نمایی کرده است.

*بهتر است مسائل مدیریت فرهنگی وهنری از قالب دولت بیرون آید

بنان در قالب پیشنهادی گفت: اگر افراد قوی‌تری وجود داشته باشند مسائل را بهتر حل می‌کنند. همین که اسم قوی روی آن‌ها گذاشته شود راهی برای مقابله و حل کردن مشکل پیدا می‌کنند اما یکی از مشکلات کشور این است که در برخی نهادها کسانی که یک مقدار ضعیف هستند در مسند مدیریت نشسته‌اند. بالاخره در ارشاد هم این موضوع وجود دارد. اما من فکر می‌کنم شاید اگر مسائل مدیریت فرهنگی و هنری از قالب دولت درآید بهتر باشد. چراکه خیلی سلیقه‌ای با آن برخورد می‌شود و قانون آن به روز نمی‌شود. از طرفی مسئولینی که برای آن لایحه می‌نویسند شناختی از مسائل فرهنگی و هنری ندارند و این خیلی به فرهنگ و هنر لطمه می‌زند. ما هرچقدر سینمای پویاتری داشته باشیم جامعه پویاتر می‌شود اما هر چه سینمای ضعیف‌تری داشته باشیم جامعه با رخوت بیشتری رو به رو است. باید از حداکثر ظرفیت این هنر استفاده کرد.

وی افزود: من راجع به هر موضوعی اجتماعی که بخواهم فیلم بسازم بخشی از آن به دولت برمی‌گردد و دولت معترض می‌شود! حتی اگر نگاه نقض منصافه در یک موضوع وجود داشته باشد هم در این بخش تحت شعاع قرار می‌گیرد و مسئولین می‌گویند شما برو فیلم خنده‌دار بساز!

بنان گفت: در حال حاضر تصمیمی برای ساخت فیلم کمدی ندارم با اینکه هم تضمین فروش دارد و هم ساختن آن راحت‌تر است اما دغدغه‌های خودم چه می‌شود؟ این‌ها مسائلی هست که به آن فکر می‌کنم و احساس می‌کنم باید فیلم‌های جدی‌تری هم ساخته شود. مساله‌ای هم که امروزه وجود دارد بحث سرمایه‌گذاری روی فیلم‌های اجتماعی است. خدا را شاکرم که «ملاقات خصوص» فروش خوبی داشت اما با اینحال حتی نتوانست هزینه خود را دربیاورد. تقریبا ۱۷ میلیارد تومان هزینه ساخت شده بود که اگر ضرب در سه کنیم تا ۵۰ میلیارد باید فروش کند تا هزینه خود را دربیاورد اما در حال حاضر نزدیک به ۳۲ میلیارد فروش داشته است.

وی در پایان تاکید کرد: نکته مهمتر در مورد فیلم «ملاقات خصوصی» این است که ظرفیت فیلم بیشتر از فروشی است که تا امروز داشته و این به شیوه اکران برمی‌گردد. در حال حاضر ما نیاز به دو برابر ظرفیت سالن نمایش داریم برای اینکه فیلم‌ها بتوانند هزینه تولید خود را برگردانند. این موضوع نه فقط برای فیلم اجتماعی بلکه برای همه فیلم‌ها مساله مهمی است. در حال حاضر اینگونه اکران بخصوص برای فیلم‌های اجتماعی ضرر مطلق است.

نوشته مسئولان دولتی شناختی از مسائل فرهنگی و هنری ندارند! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این نشست، امید شمس کارگردان فیلم گفت: چیزی که در این فیلم وجود دارد این است که همه شخصیت‌ها پتانسیلی دارند، در شرایطی قرار گرفتند که متعلق با آن فضا نیستند و شرایط، آن‌ها را به این سمت کشانده است. بیشتر در فیلم شرایط است که شخصیت‌ها را به‌سوی این نقش‌ها کشانده است.

وی بیان کرد: وقتی در فیلم کوتاه بتوانی فیلم‌هایی بسازی که دیده شوند و جایزه بگیرند به واسطه آن هم می‌توانی راحت برای فیلم بلند اقدام کنی تا سرمایه‌گذار و تهیه‌کننده پیدا کنی. شناختی که عوامل از فیلم‌های کوتاه از من داشتند به اعتمادشان به من کمک کرد.

این کارگردان اضافه کرد: چند سال پیش با علی سرآهنگ مستندی را در مورد زندان‌ها کار کردیم که با فضاهای متفاوتی در زندان‌های روبه‌رو شدیم و به سوژه‌ای برخوردیم که آن را فیلم کردیم. در بازنویسی بهمن ارگ به فیلمنامه اضافه شد و در مدت دو سال فیلمنامه را کامل کردیم اما بخش عمده‌ای از فیلم مربوط به زیست من در همان محله است و این خیلی به من کمک کرد.

وی توضیح داد: در بازنویسی وقتی داشتیم فیلمنامه را کامل می‌کردیم نمی‌خواستیم بستر فیلم صرفاً به سمت بزهکاری برود و قصد داشتیم یک رابطه عاشقانه از دل آن استخراج کنیم و در مسیر بازنویسی این ایده کامل‌تر شد و این فیلمنامه نتیجه کار گروهی است.

امیر بنان؛ تهیه‌کننده فیلم گفت: فیلمنامه امید شمس به من پیشنهاد شد و ازآنجایی‌که همه نویسندگان بااستعداد هستند و در فیلم کوتاه خوش درخشیده‌اند این فیلم را ساختیم و از طرفی معتقدم که نسل جدید هم باید وارد سینما شود. رویکردها هم باید تغییر کند. قوه قضاییه محدودیتی برای ما ایجاد نکرد و تنها کمک کرد که این فیلم ساخته شود.

امیرحسین قدسی؛ طراح صحنه گفت: بخشی از فضای ملاقات خصوصی مربوط به سلیقه کارگردان است شاید یک جاهایی هم موفق نشدم اما خیلی جاها هم سعی کردیم نشانه‌هایی از زندگی پروانهٔ فیلم را در آن داشته باشیم.

پریناز ایزدیار گفت: این فیلم صرفاً فقط از نظر فضا شبیه به فیلم «ابد و یک روز» است. زمان زیادی برای این نقش گفتگو و تمرین کردیم و بخش زیادی حاصل شناختی بود که آقای شمس روی نوشته خود داشت.

وی در مورد شکننده بودن نقش پروانه توضیح داد: نقش پروانه رنجور و ضعیف نیست بخصوص در پارت اول فیلم که اصلاً رنجور نیست بلکه آدم امیدواری به زندگی است. فقط از یک جایی که درگیر عشق می‌شود و کمی شکننده می‌شود.

رویا تیموریان در مورد همکاری با فیلمسازان اولی گفت: ازآنجایی‌که اعتقاد دارم نسل جوان آینده سینمای ما هستند و تجربه به حدی به من کمک می‌کند که با گفتگو و خواندن سناریو متوجه شوم که این جوان شایسته همکاری است یا خیر، وارد یک کار فیلم اولی می‌شوم اما من همیشه طرفدار نسل جوان بودم و همکاری با آن‌ها به ما هم کمک می‌کند که به روز باشیم و همیشه دوست دارم در نقش‌های کوتاه یا اصلی یا مکمل تجربه کنم.

هوتن شکیبا نیز درمورد نقشش در این فیلم گفت: توضیح دادن این نقش خیلی سخت است اما تنها چیزی که هست این است که نقش خیلی از خودم دور بود کاری که انجام دادم زندان رفتم و فضاها را دیدم، مستند زیاد تماشا کردم. در طول فیلم‌برداری به این فکر می‌کردم که این مکان زندان فضای تلخی است که امیدوارم بخشی از این فضا را شناخته و آن را باور کرده باشیم.

نوشته امیر بنان: قوه قضاییه محدودیتی برای تولید فیلم ایجاد نکرد! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلمنامه «خورشید» را مجید مجیدی و نیما جاویدی نوشته‌اند و پیش‌بینی می‌شود که فیلمبرداری آن، حدود دو ماه ادامه داشته باشد.

سرمایه‌گذاری فیلم سینمایی «خورشید» را مجید مجیدی و امیر بنان برعهده دارند و داستان آن را می‌توان یادآور آثار شاخص کارنامه‌ مجیدی دانست.

بر اساس این گزارش، مجید مجیدی به عنوان یکی از شناخته‌شده‌ترین فیلمسازان ایرانی در جهان، پیش از این با فیلم سینمایی «بچه‌های آسمان» در میان نامزدهای نهایی دریافت اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان حضور داشت و با فیلم‌های «پدر»، «بچه‌های آسمان»، «رنگ خدا»، «باران»، «بید مجنون» و «آواز گنجشک‌ها»، جوایز متعددی را از جشنواره‌های معتبر جهانی دریافت کرده است.

نوشته آغاز «خورشید» مجید مجیدی با جواد عزتی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود: کمیت بسیار بالا در پخش مستندهای دفاع مقدس باعث شده تلویزیون از بحث کیفیت غافل بماند و به همین خاطر غالب تولیداتی که روی آنتن می رود حرفی برای گفتن ندارند. متاسفانه مدیران تنها به پر کردن آنتن ها فکر می کنند به همین خاطر شاهد برنامه هایی هستیم که از سوی سازمان صدا و سیما حمایت شده اما در محتوا ناامید کننده هستند.

تهیه کننده و کارگردان برنامه تلویزیونی «سطرهای ناخوانده» بیان کرد: تعداد بالای این آثار باعث می شود برنامه های خوبی که در این قالب ساخته شده از دیده ها پنهان بماند و بیننده میلی به تماشای آنها نداشته باشد چون در ناخودآگاهش اینها را با همان تولیدات بی کیفیت در یک رده قرار می دهد و بنابراین رغبتی به دیدن شان نخواهد داشت.

این کارگردان که در گروه روایت فتح نیز فعالیت داشته است، ادامه داد: البته این آثار به مرور جای خود را پیدا می کنند و در بازپخش ها ممکن است بهتر و بیشتر مورد توجه قرار بگیرند اما به طور کلی از آسیب همجواری با تولیدات نازل در امان نمی مانند.

وی که به عنوان جانشین تهیه کننده در فیلم سینمایی «ایستاده در غبار» حضور داشت، در پاسخ به اینکه جنگ های منطقه ای در سال های اخیر تا چه اندازه تمرکز فیلمسازان را از موضوع دفاع مقدس دور کرده، عنوان کرد: جنگ ها و اتفاقاتی که طی این سال ها در اطراف مان رخ داده سبب شده آثار ارزشمندی در این حوزه ساخته شود اما این مساله فیلمسازان را از ژانر دفاع مقدس دور نکرده است.

بنان گفت: به هر حال موضوعات روز دنیا باید مورد توجه قرار بگیرند و لازم است مردم از طریق برنامه های تلویزیونی و مستند، از آنچه پیرامون شان اتفاق می افتد آگاه باشند و نمی توان گفت معطوف شدن توجه به این مساله باعث تولیدات نازل برنامه های حوزه دفاع مقدس بوده است.

این تهیه کننده توضیح داد: این افت کیفیت بیشتر به بحث مدیریت ها برمی گردد. مدیران برای بالا بردن آمار تولید و انجام تکلیف هایی که به گردن شان است صرفا به اعطای بودجه برای ساخت برنامه فکر می کنند و در بحث مخاطب پسند بودن آثار تبحری ندارند چون دغدغه شان چیز دیگری است.

وی خاطر نشان کرد: این وظیفه و مهارت هنرمند است که بین مردمش قدم بزند، با روحیات شان آشنا شود و بداند جامعه امروز چه چیزی را می پسندد و چه آثاری بیشتر به مذاق شان خوش می آید.

مجری طرح مجموعه درام مستند «آخرین روزهای زمستان» همچنین بیان کرد: تلویزیون مناسب ترین گزینه برای پخش آثار مستند در حوزه دفاع مقدس است. این رسانه باید به جای اینکه بودجه خود را صرف ۱۰ فیلم متوسط کند آن را به ۳ فیلمسازی بدهد که می دانند واقعا چه باید بسازند تا مخاطب را به خود جلب کنند.

امیر بنان اضافه کرد: این روزها بسیاری از افراد سعی در گرفتن بودجه دولتی و تولید آثار ارزشی در حوزه انقلاب و دفاع مقدس دارند چون می دانند از این طریق امکان کار کردن و دیده شدن وجود دارد اما از آنجا که نسبت به این سوژه هیچ دغدغه و حتی علمی ندارند کارشان بیشتر از اینکه باعث ترغیب مخاطب شود آنها را ناامید می کند.

وی در پایان گفت: کمبود بودجه فیلمسازانی را که در حرفه شان اثبات شده اند؛ بی انگیزه می کند و دور از ذهن نیست که ما این روزها شاهد برنامه های متوسط و بعضا ضعیف هستیم چون بدون امکانات اولیه واقعا امکان تولید یک اثر قابل دفاع وجود ندارد. امیدوارم مدیران بعد از این به جای بالا بردن کمیت آثار به ارتقای کیفیت مستندها به خصوص در حوزه دفاع مقدس اهمیت بیشتری بدهند.

نوشته تلویزیون بیش از اندازه مستند دفاع مقدس پخش می‌کند/ ضرورت توجه به کیفیت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

امیر بنان کارگردان مستند «آرام چو نیل» به سوره سینما گفت: «پرونده‌های جنگ» از ۵ مستند با موضوع دفاع مقدس تشکیل شده و در مرحله پیش تولید است. این ۵ موضوع عبارتند از جنگ نفت کش‌ها، ماجرای مک  فارلین، اقتصاد جنگ در دوران دفاع مقدس، دلالان اسلحه و قطعنامه‌های صادر شده در دوران جنگ.

وی به ساخت مستند اول با موضوع جنگ نفت کش‌ها تا ۴ ماه آینده اشاره کرد و گفت: اولین مستند از مجموعه «پرونده‌های جنگ» درباره جنگ نفت کش‌ها است. در ساخت این مستند به سراغ تعداد زیادی از مسئولان کشور همچون آقایان هاشمی رفسنجانی، محسن رضایی و …. می‌رویم تا داستان را از زبان آنها بشنویم و بدانیم که این موضوع از کجا شروع شد و چگونه به اتمام رسید. به سراغ تعدادی از کارشناسان خارجی هم می‌رویم تا دیدگاه آنها را درباره این موضوع بدانیم.

این مستندساز ادامه داد : در مستند دوم از مجموعه «پرونده‌های جنگ» به ساخت مستندی با موضوع دلالان اسلحه می‌پردازیم. موضوع این مستند درباره کسانی است که در جنگ ۸ ساله عراق علیه ایران، این کشور را از نظر اسلحه و ادوات نظامی کمک کردند.

نوشته آغاز پیش‌تولید مستند «پرونده‌های جنگ»/ سیاستمداران از جنگ می‌گویند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.