سوره سینما- سارا کنعانی: حسین جعفریان مدیر فیلمبرداری پروژه عظیم «رستاخیز» معتقد است نمایش عمومی این اثر، به منزله دیده شدن تلاش یک گروه عظیم و به ویژه زحماتی است که احمدرضا درویش در ۱۰ سال برای تولید این پروژه دینی تاریخی کشیده است.

درباره مشکلاتی که بر سر راه اکران فیلم سینمایی «رستاخیز» به وجود آمده چه نظری دارید.

حسین جعفریان: در یک جمع بندی کلی باید بگویم ممانعت از اکران هر فیلمی اتفاقی تأسف برانگیز است. «رستاخیز» نیز اثری است که زحمت زیادی برای آن کشیده شده و احمدرضا درویش ۱۰ سال از عمر خود را برای این فیلم صرف کرده و بعد هم به ایراداتی که به آن وارد دانستند توجه کرده و میزان قابل توجهی از اثر را حذف کرده و حالا که جلوی نمایش «رستاخیز» گرفته اند جای تعجب بسیاری وجود دارد. یک فیلم سینمایی باید به نمایش در بیاید و بعد با نظرات مختلف تماشاگرانش روبرو شود. این درست نیست که به کل، مانع نمایش فیلم بشویم.

شما چقدر برای فیلمبرداری این پروژه زمان گذاشتید و حالا که چهل دقیقه از آن کم شده است، چه احساسی دارید؟

حدود یک سال طول کشید. سازوکار مربوط به زمان بندی سالن های سینما اینطور ایجاب می کند که یک فیلم زمانی بیشتر از دو ساعت نداشته باشد. بنابراین با در نظر گرفتن همه چیز این کوتاه شدن فیلم، ممکن است اتفاق بدی هم نباشد. از طرف دیگر نمی توان فراموش کرد کوتاه کردن یک اثر هنری سینمایی مثل بیرون آوردن آجر از پیکره یک ساختمان است و به طور حتم اثراتی را بر جای می گذارد و ممکن است بعضی از حرف ها ناگفته باقی بماند و … . اگر از ابتدای امر پرداخت فیلم بر مبنای یک مدت زمان دو ساعته انجام می شد مسلما آقای درویش خروجی بهتر داشت، در مجموع اما نسخه ای که در حال حاضر آماده نمایش است به قدر کافی گویا هست و البته شخص آقای درویش بهتر می‌تواند در این مورد صاحب نظر باشد. برای تک تک پلان های این فیلم زحمت کشیده شده و برای هر کدام از آنها یک گروه دویست و چند نفری به کار گرفته شدند. ما نزدیک به یک ماه در کویر شهداد کار کردیم اما الان همه صحنه‌های مربوط به این لوکیشن حذف شده است.

در کارنامه شما شاید تنها «چ» باشد که به اندازه «رستاخیز» از شما وقت و انرژی گرفت. با این نظر موافقید؟

هر کاری در سینما در نوع خودش سخت است. فرق «رستاخیز» و «چ» با دیگر آثار در این است که در مدت زمان طولانی تری فیلمبرداری شده است. من برای همه فیلم هایم انرژی به خرج می دهم. برای «رستاخیز» ما باید در گرمای تابستان در محیط های باز فیلمبرداری می کردیم اما من کار کردن در طبیعت و مثلا گرمی کویر بم را دوست داشتم. درست است که حضور در محیطی با دمای ۵۰ درجه کار سختی است اما این شرایط هم برای خود امتیازاتی داشت، مثلا از قیل و قال شهر دور بودیم. سخت ترین روزهای کاری ما مربوط به زمانی بود که می‌بایست روزانه دو ساعت ترافیک تهران را تحمل می کردیم تا به جاده ساوه برسیم و مجددا دو ساعت دیگر زمان می برد تا به خانه برگردیم. کار روی بخش های دیگر اما با وجود اینکه در شهرستان می گذشت و طولانی هم بود، برای من لذت بخش بود.

عده ای از کسانی که دو فیلم تاریخی – دینی سینمای ایران یعنی «رستاخیز» و «محمد (ص)» را تماشا کرده اند معتقدند فیلمبرداری هر دو اثر در سطح خوبی انجام شده با اینکه در یکی از آنها از یک نیروی غیر ایرانی دعوت به کار شد.

راستش را بخواهید «محمد(ص)» را ندیده ام و قضاوتی ندارم. تنها چیزی که می توانم بگویم این است که «رستاخیز» تنها ۱۵ درصد از وسایل و امکاناتی را که در آن فیلم به کار رفته در اختیار داشت . ما تنها زمان فیلمبرداری مان طولانی تر بود و باید برای رفع کمبودهایمان نیروی بیشتری صرف می کردیم و انرژی مضاعف به کار می بردیم تا بتوانیم به نتیجه مطلوب برسیم. یکی از بچه های گروه من هم به نام محمد صاحبی در آن پروژه جان خود را از دست داد و خوب است در اینجا یادی از او داشته باشیم. خداوند رحمتش کند.

در پایان حرفی باقی مانده که بخواهید عنوان کنید؟

باز هم تأکید می کنم فیلم باید به نمایش در بیاید، در معرض دید عموم قرار بگیرد تا بعد از بررسی بازخوردها بتوان درباره نقاط ضعف و قوت آن صحبت کرد. امیدوارم هر چه زودتر شاهد اکران عمومی فیلم باشیم.

نوشته توقف اکران «رستاخیز» قابل قبول نیست/ فیلم همچنان گویا است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما – به گزارش ارتباطات و اطلاع رسانی سی و سومین جشنواره فیلم فجر، در بخش بزرگداشت حسین جعفریان، فیلمبردار باسابقه سینمای ایران، وی پس از حضور روی سن بیان کرد: می دانم که وقت کم است. خودم هم باید سر فیلمبرداری بروم و به همین دلیل کوتاه صحبت می کنم. خوشحالم که کارم مورد پسند واقع شده، اما در این مسیر همکاران زیادی داشته ام که مرا یاری کرده اند.

او با اشاره به اینکه از همکاران خوبی که در این سال ها داشته، تشکر می کند، یادآور شد: کار من همیشه گروهی بوده و اگر کار قابل قبولی ارائه داده ایم، به دلیل زحمات آن ها نیز هست. خوشحالم که با کسانی کار کرده ام که امروز خودشان به مدارج بالا رسیده اند، مانند علیرضا برازنده که امسال در جشنواره چهار فیلم دارد و از این جنبه رکورددار است یا پیمان شادمان فر که گل کاشت و با اولین فیلمش سیمرغ گرفت.

جعفریان در ادامه با اشاره به اینکه سینماگران زندگی به سامانی ندارند و شب و روز و تعطیل و غیر تعطیل‌شان مشخص نیست، گفت: کسانی که شریک زندگی سینماگران می شوند، خیلی صبور هستند که می توانند این شرایط را تحمل کنند و من از همسرم که این سال ها در تمام شرایط سخت همراهم بوده، تشکر می کنم.

او در پایان ابراز امیدواری کرد که سال آینده برای دیدن فیلم پسرش در جشنواره فجر حضور پیدا کند.

در ادامه مراسم، محمود کلاری و نیکی کریمی برای تجلیل از این مدیر فیلمبرداری باسابقه روی صحنه آمدند.

محمود کلاری درباره جعفریان گفت: ما باید اول می آمدیم و حرف هایی می زدیم و احساساتی را بروز می‌دادیم. به هر حال، فکر می کنم این بزرگداشت افتخاری برای جشنواره است و دوست داشتم مهلت داشتم و مفصل درباره جعفریان صحبت می کردم، اما فرصت نیست.

وی افزود: او نقش بسیار موثری در سطح زیبایی شناختی جلوه های بصری داشته است. نقش جعفریان نقشی نیست که بتوان در مدت زمان کم و در پایان مراسم رسیدگی شود. دوست دارم از جایتان بلند شوید و جعفریان را در شأن خودش تشویق کنید.

پس از تشویق ایستاده و پرشور حاضران، کتاب «بر بوم شب» نوشته ندا فضلی که درباره حسین جعفریان است، رونمایی شد.

نوشته مراسم تقدیر از حسین جعفریان برگزار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- محیا رضایی: ندا فضلی که از سال ۷۸ و با همکاری در فیلم سینمایی «نسل سوخته» با حسین جعفریان مدیرفیلمبرداری شاخص سینمای ایران آشنا شده، مسئولیت گردآوری کتابی مرجع و تخصصی درباره حرفه این سینماگر و همچنین کارگردانی فیلم بزرگداشت این هنرمند را برعهده دارد. با فضلی درباره جایگاه حسین جعفریان، ویژگی‌های کاری او و جزئیات کتاب و فیلم این فیلمبردار صحبت کردیم.

 «بر بوم شب» مرجعی تخصصی از هنر فیلمبرداری

اوایل پاییز امسال با پیشنهاد علیرضا رضاداد تحریر کتابی در رابطه با تفکر و زندگی هنرمند پیشکوت عرصه فیلمبرداری آغاز شد. آقای رضاداد از من خواست این کتاب اثری فراتر از کتابهای بزرگداشتی باشد که در جشنواره های پیشین رونمایی شد. در واقع قرار شد «بر بوم شب» مرجعی باشد از نوع فیلمبرداری حسین جعفریان از سال های گذشته تا به امروز. به این ترتیب نمی‌شد تنها به یکسری معرفی‌های خاص بسنده کرد.

این هنرمند پیشکسوت بیش از ۴۰ سال است که در سینمای ایران فعالیت می کند و سینماگران بسیاری بهترین و شیرین ترین خاطرات شان را از قاب دوربین او روی پرده برده‌اند. من اولین بار در پروژه سینمایی «نسل سوخته» به کارگردانی مرحوم رسول ملاقلی پور با حسین جعفریان آشنا شدم و از آن روز تا الان در آثاری که با دوربین ایشان روی پرده می‌رفت شناختم بیشتر می شد. زمانی که پیشنهاد تحریر کتاب به من داده شد بسیار خوشحال شدم چون علاوه بر اینکه به نوع فیلمبرداری ایشان شناخت داشتم در این سال‌ها او را فردی شاعر ،نویسنده،فیلمنامه نویس و کارگردان دیدم و مهمتر از همه اینها فردی بسیار شریف و درستکار . در واقع او بعد از همه این صفات فیلمبردار است همین دلایل ناب باعث شد که این کار را قبول کنم.

آغاز کار کتاب بسیار دشوار بود چون قرار نبود صرفا برای یک بزرگداشت تالیف شود بلکه «بر بوم شب» می خواست مرجعی تخصصی باشد از هنر فیلمبرداری که باید در فرصتی کوتاه تالیف می شد از این بابت انرژی و زمان زیادی می طلبید و با توجه به فرصت محدود همه سعی و تلاشم بر این بود که بتوانم با کارگردانان بنامی که آثار درخشان و موفق شان از لنز دوربین این هنرمند بر پرده نقره ای نقش بسته بود گفت و گو کنم. از جمله این افراد اصغر فرهادی، رخشان بنی اعتماد، عباس کیارستمی و ابراهیم حاتمی کیا بودند که در آن برهه دسترسی به ایشان کار ساده ای نبود چون اصغر فرهادی به عنوان داور جشنواره بوسان ایران حضور نداشت و من از طریق ایمیل درخواستم را مطرح کردم و در جواب با قول همکاری مواجه شدم.

خوشبختانه بعد از مدتی این کارگردان با من تماس گرفت و مرا از حضورش در ایران مطلع کرد. همچنین رخشان بنی اعتماد که در حین کار مجبور شد به چندسفر خارجی برود یا احمدرضا درویش که با سعه صدر وقت گذاشت . از آنجا که «رستاخیز» از معدود پروژه های تاریخی حسین جعفریان بود حضور درویش به محتوای این کتاب غنا بخشید و خوشبختانه همه فیلمسازان بنام و پیشکسوت در این امر من را یاری کردند تا در ساعاتی طولانی و گفت و گوهایی مفصل اثری پر محتوا منتشر شود.

 سینما هنرمندی مثل جعفریان را کم داشت

به نظر من حسین جعفریان در کار تصویر و نورپردازی از جسورترین فیلمبرداران تاریخ سینمای ایران است ایشان اگر چه طی سال‌های فعالیتش اهل مصاحبه و حاشیه سازی نبود اما با عملکرد و نگارش مقاله‌هایش به خوبی خود را به سینمادوستان معرفی کرد. جعفریان جزو بهترین فیلمبرداران و در جرگه معدود هنرمندانی است که قلمی زیبا و توانا دارد. با نگاهی به آرشیو مجله فیلم می توان دریافت مقاله های بسیاری در رابطه با بحث تخصصی فیلمبرداری چاپ شده که برای دانشجویان و علاقمندان به این حرفه جزو منابع با ارزش محسوب می شود.

در ۳ ماه اخیر تا ده روز پیش قبل از اینکه ایشان درگیر پروژه تازه ای شوند طی ساعت ها گفت و گو و مشورت از حضورشان بهره بردم . بدون شک اگر این پیشکسوت پا در این عرصه نمیگذاشت سینما هنرمندی که شاعری و نویسندگی را قبل از فیلمبرداری در خود نهادینه کرد کم داشت. ضمن اینکه فیلم بزرگداشت قرار بود سال گذشته ساخته شود اما به خاطر مشغله های فراوان جعفریان به موعدی دیگر موکول شد و رضاداد بدون معطلی امسال دوباره پیشنهاد داد تا بزرگداشت برگزار شود. تقریبا همزمان با اواخر نگارش کتاب فیلمبرداری آغاز شد.

کتاب «بر بوم شب» برگرفته از دو مفهوم بوم نقاشی و شب تاریکی است. حسین جعفریان از معدود فیلمبردارانی است که شگرد نورپردازی اش در شب زبانزد عام و خاص است . در آثار او نور اضافه در صحنه دیده نمی شود. استفاده صحیح از منابع نور موجود در صحنه وخلق تصاویر شاعرانه که اوج هنرمندی اش در فیلم «نرگس» و بالاتر از آن را در «طلای سرخ» می توان شاهد بود. دوربین حسین جعفریان بی ادعاست و در فیلمهایش بدون اینکه بخواهد هنرش را به رخ بکشد بیننده را مسحور تصاویری می کند که حس را از دل فیلم بیرون می آورد.

هنرمندی های این فیلمبردار در سینما هم سطح با استانداردهای جهانی است و بدون شک جعفریان تنها کسی است که همیشه از زاویه ای متفاوت نگاه مردم را به سینما دعوت می کند.سعی کردم در کتاب بیشتر بر سینما و نوع فیلمبرداری جعفریان به طور مفصل بپردازم ولی در فیلم شخصیت ،نوع زندگی، تفکر و نگاه سینمایی ایشان را به تصویر آورم. در این مقطع هم اصغر فرهادی باری دیگر همکاری کرد و دعوت ما را پذیرفت به این ترتیب ما یک روز به اتفاق این کارگردان با توجه به علاقه ای که جعفریان به طبیعت داشت،حسین جعفریان و آزاد پسرش که فیلمبرداری را به عهده داشت به یکی از کوههای اطراف تهران رفتیم و اولین سکانس فیلم را در هوایی برفی جلوی دوربین بردیم. یکی از ویژگی های این فیلم بزرگداشت ساخت قطعه موسیقی مختص کار است و به زودی با پایان مراحل تدوین برای نمایش در جشنواره فجر آماده می‌شود.

نوشته جزئیات کتاب و فیلم بزرگداشت حسین جعفریان/ اظهار نظر درویش و فرهادی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- میثم محمدی: سینما اولین ارتباط خود را با تماشاگر از طریق تصویر ارائه می کند و از ابتدای تاریخ سینما این مهم همیشه مورد توجه هنرمندان و فیلمسازان بوده است . خلق تصاویر بدیع و ظرافت در نورپردازی و کادرهای متناسب در کنار یک زبان و ادبیات خاص فرمیک ، می تواند یک فرد را در عرصه فیلمبرداری به هنرمندی شاخص تبدیل کند . فیلمبرداران یکی از ارکان اساسی و حیاتی در راستای دیده شدن و عرض اندام یک اثر سینمایی هستند و بطور معمول در هر کشوری که صاحب هنر و صنعت سینماست ، عده خاصی هستند که در این نمودار قرار می گیرند و نام خود را در تاریخ سینمای آن کشور مطرح می کنند.

در سینمای ما هم به همین میزان فیلمبرداران شاخص و صاحب سبک وجود دارند که با ویژگی های منحصر به فرد و تسلط بر زبان تصویر و قدرت ایجاد فضاهای درخشان در یک اثر ، بعنوان طلایه داران این حرفه نام خود را مطرح کرده اند . حال اینکه در این بین هم می توان جوانان مستعد و خلاق را مدنظر داشت که موازی با تکنولوژی های روز دنیای سینما حرکت می کنند و تصاویر بدیعی ارائه می کنند و هم پیشکسوتانی را یاد کرد که مضاف بر مماس بودن با فناوری های نوین ، در طول چرخه حیات حرفه ای خود و با عبور از دوره های تاریخی و اجتماعی تجربه هایی گرانبها را کسب کرده اند و وجود آنها گنجینه ای است برای سینمایی که چشم به آینده ای درخشان دارد . سی و سومین جشنواره فیلم فجر این بار سراغ یکی از همین نخبه های امر فیلمبرداری رفته است و به یمن حضور مداوم و کارنامه پرباری که از خود بر جای گذاشته ، مراسمی برای نکوداشت حسین جعفریان برگزار خواهد کرد.

فیلمبرداری که تحصیلاتش را در رشته فیلمبرداری در مدرسه عالی تلویزیون و سینما سپری کرد و در رشته سینما و تلویزیون از دانشکده هنرهای دراماتیک فارغ‌التحصیل شد . جعفریان کار خود را در تلویزیون به عنوان فیلمبردار و سپس کارگردان شروع کرد و در سمت مدیر فیلمبرداری و فیلمنامه‌نویس ادامه داد و در این مدت بیش از ۳۰ فیلم داستانی، مستند و سریال تلویزیونی کار کرده و در این بین به کارگردانی مستندهای تلویزیونی نیز پرداخت. وقتی به کارنامه حسین جعفریان نگاه می کنید ، کمتر اثر متوسطی در آن دیده می شود ، او در آثار شاخص رخشان بنی اعتماد فیلمساز صاحب نام سینمای ایران از جمله «نرگس» ، «زیر پوست شهر» و «بانوی اردیبهشت» حضور داشته است که هر یک در زمان اکران خود و حضور در جشنواره های داخلی و خارجی مورد تحسین و تشویق قرار گرفتند و جوایز بسیاری را نیز کسب کردند که جعفریان نیز در دهمین دوره جشنواره فیلم فجر برای تصویربرداری فیلم سینمایی «نرگس» در سال ۱۳۷۰ دیپلم افتخار بهترین فیلمبرداری را از آن خود کرد . او با کارگردانان صاحب نام دیگری چون عباس کیارستمی «زیر درختان زیتون» ، تهمینه میلانی «دو زن» ، کیومرث پور احمد «شب یلدا» ، اصغر فرهادی «چهارشنبه سوری» ، همایون اسعدیان «طلا و مس» و بسیاری دیگر همکاری داشته است که هر یک فیلم‌های شاخصی هستند که مورد توجه صاحب نظران عرصه سینما قرار گرفته اند و این نشان از انتخاب های دقیق و هوشمندانه و از طرفی هم توجه فیلمسازان شاخص به جعفریان و اشراف بر توانایی های او دارد.

اما فیلمبرداری درخشان حسین جعفریان در «درباره الی» به عنوان فیلم تحسین شده اصغر فرهادی در سطح داخلی و خارجی هیچگاه از خاطر سینما دوستان نخواهد رفت . یک حضور خیره کننده و منطبق با ذات وجودی و مساله اصلی داستان که با ظرافتی چیره دستانه می درخشد ، اما به هیچ وجه خود را به رخ نمی کشد. جعفریان برای این تجربه خود مورد تحسین منتقدان بسیاری از کشورها قرار گرفت و علاوه بر اینکه در جشنواره هایی چون برلین و بسیاری جوایز سینمایی معتبر دیده شد ، در جشنواره فیلم فجر نیز بعنوان یکی از کاندیداهای دریافت سیمرغ بلورین بهترین فیلمبرداری مطرح بود.

این مدیر فیلمبرداری با سابقه سینمای ایران در سال ۱۳۸۹ یکی دیگر از تجربه های شاخص خود را پشت سر گذاشت و با فیلم سینمایی «روز رستاخیز» به کارگردانی احمدرضا درویش که یکی از پروژه های حساس و با هزینه بالا بود ، حضور پیدا کرد و با بکارگیری توانایی های خود لحظه هایی ناب را خلق کرد و ضمن اینکه این اثر در سی و دومین جشنواره فیلم فجر در ۱۱ بخش کاندید دریافت جایزه بود و جوایز زیادی را هم دریافت کرد ، سیمرغ بلورین بهترین فیلمبرداری نیز بر شانه های حسین جعفریان نشست تا برای دومین بار پس از دریافت این سیمرغ بخاطر مدیریت فیلمبرداری فیلم سینمایی «دیوار» به کارگردانی محمدعلی طالبی ، این جایزه را با خود به خانه ببرد . همچنین آخرین فیلم سینمایی مهمی که جعفریان بعنوان مدیر فیلمبرداری در آن حضور داشته و بازهم مورد توجه قرار گرفته است ، فیلم سینمایی «چ» به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا است که در سال ۹۳ روی پرده سینماها رفت و با استقبال مخاطبان مواجه شد . این کارنامه و عملکردی که گوشه ای از آن را مرور کردیم، نشان از جایگاه ویژه این هنرمند در سینمای ایران دارد، کسی که بخش های مهمی از حافظه تاریخی عاشقان سینما در مقابل دوربین او ثبت شده است.

با این تفاسیر بار دیگر باید گفت که مسئولان سی و سومین جشنواره فیلم فجر در انتخاب‌های خود برای برگزاری مراسم نکوداشت گزینه قابل توجه دیگری را در کنار محمدعلی کشاورز برگزیده اند تا مقام آنها را ارج نهند و برای حضور پیوسته و درخشان آنها در سینما بزرگداشتی برگزار کنند .بی تردید جعفریان در منحنی افراد شاخص و صاحب سبک سینمای کشور جایگاهی مشخص و بارز دارد و امروز و در چهارمین دهه از فعالیت حرفه ای خود می‌تواند با ایدئولوژی فراگیر و اندیشه های منتج از گستردگی تجربیاتش با فیلمسازان مختلف و همچنین در ژانرهای گوناگون، سال‌های سال به عنوان گنجینه ای در سینمای ایران حضور داشته باشد.

نوشته به بهانه بزرگداشت حسین جعفریان در جشنواره فیلم فجر/ مردی از جنس تصاویر ناب اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اسعدیان درباره فیلمبردار خود در فیلم‌های «بوسیدن روی ماه» و «طلا و مس» گفت: ویژگی خاص حسین جعفریان، شرافت اوست و این ویژگی، همان گمشده بزرگ سینماست. برای اینکه کسی در این سینما به خوبی یاد شود، تنها کاربلد بودن کافی نیست. آقای جعفریان هم سینما را به خوبی می‌شناسد، هم رفیقی فوق‌العاده است و هم به درستی به افراد مشاوره می‌دهد.

وی افزود: شاید اغلب سینماگران از حسین جعفریان با عنوان کسی یاد کنند که مهارت بالایی در فیلمبرداری به شیوه دوربین روی دست دارد، اما برای من توانایی های این‌چنین یا خلق نور رئال، کادربندی ویژه و … فرعیات است. آنچه که اساس علاقه من را به ایشان باعث می شود، انسانیت و شرافتی است که در این فیلمبردار موج می زند. از حسین جعفریان می توان ساعت ها صحبت کرد چون جایگاه او در این سینما مدت‌هاست که تثبیت شده است.

این کارگردان در پایان گفت: حسین جعفریان کسی است که وقتی بر سر صحنه فیلمبرداری حاضر باشد، آرامش نیز بر فضا حاکم می شود و چشم‌های او به کل گروه می گوید: «راحت باشید، همه چیز مرتب است!».

حسین جعفریان فیلمبردار قدیمی سینمای ایران امسال در افتتاحیه سی و سومین دوره جشنواره فیلم فجر تقدیر می‌شود. او مدیریت فیلمبرداری آثاری همچون «چ»، «رستاخیز»،«درباره الی» و … را در کارنامه دارد.

نوشته حسین جعفریان به گروه آرامش می‌دهد/ نظر اسعدیان درباره فیلمبردار «طلا و مس» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

درخشنده به عنوان کارگردانی که سه عنوان از فیلم‌های خود را با مدیریت فیلمبرداری حسین جعفریان ساخته، در مورد این سینماگر به سوره سینما گفت: حسین جعفریان انسان بسیار شریفی است و همچنین یک فیلمبردار متفکر. در تمام مدتی که گروه بر سر کار است، همه شاهد عشق ایشان به حرفه خود هستند و هیچکس هیچ دل آزردگی از او به خاطر نمی‌آورد. آقای جعفریان به کیفیت کار خود بسیار حساس است و همیشه تلاش می کند خود را به روز نگه دارد.

وی افزود: من آقای جعفریان را از دوران دانشگاه می‌شناسم. همیشه فیلمنامه برای او مهم بوده و هنگامی که همکاری را بپذیرد، تا پایان پروژه با گروه همیار و همراه می شود. کوشش او همیشه در این جهت بوده که ذهن کارگردان اثر را بخواند و آن را با نگاه زیبای خودش تطبیق بدهد. ایشان گاهی مشاوره هایی نیز به من می داد و در مقابل ، حتی نظرات مخالف با نظر خودش را هم با صبوری می شنید.

درخشنده همچنین گفت: من فیلم های «زمان از دست رفته»، «عشق بدون مرز» و «بچه های ابدی» را با همکاری ایشان ساختم. شناخت کامل آقای جعفریان از سینما و درک زیبایی شناختی اش از تصویر، همیشه به کمک من آمد و هرگز نمی توانم توانایی و مهارت او را در « زمان از دست رفته» فراموش کنم. برای آن پروژه ما باید با نور پایین کار می کردیم و اگر کاربلدی ایشان نبود، من نمی توانستم آن فیلم را به پایان ببرم.

حسین جعفریان فیلمبردار قدیمی سینمای ایران امسال در افتتاحیه سی و سومین دوره جشنواره فیلم فجر تقدیر می‌شود. او مدیریت فیلمبرداری آثاری همچون «چ»، «رستاخیز»، «درباره الی» و … را در کارنامه دارد.

نوشته مهارت جعفریان را در «زمان از دست رفته» هرگز فراموش نمی‌کنم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- حسین جعفریان مدیرفیلمبرداری سینمای ایران است، توانمندی وی در جاری کردن لحن بصری اصیل سینما منحصر به فرد است. قاب بندی، چیدمان بصری و رنگ و نور قابل تامل، در فیلم‌هایی که جعفریان پشت دوربین‌شان قرار گرفته کاملا مستتر است. فیلم‌های سینمایی «چهارشنبه سوری»، «درباره الی»، «طلا و مس»، «زیر پوست شهر»، «نرگس»، «بوسیدن روی ماه»، «شب یلدا» و… بخشی از کارنامه کاری او را تشکیل می‌دهند، که همه از آثار شاخص سینمای ایران هستند. با وی درباره فیلم‌هایی که امسال در سی و دومین جشنواره فیلم فجر دارد، صحبت کردیم.

در جشنواره امسال با چند فیلم حضور دارید؟

حسین جعفریان: امسال مدیر فیلمبرداری «چ» به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا، «رستاخیز» به کارگردانی احمد رضا درویش و « ۵۰ قدم آخر» بودم که در جشنواره حضور دارند.

هر سه هم از فیلمهای مهم جشنواره هستند.

امیدوارم مورد استقبال مخاطبان نیز قرار بگیرند.

با توجه به تبحر شما اغلب کارگردانانی که رنگ و نور و زیبایی شناسی بصری برایشان در اولویت قرار دارد به سراغتان می‌آیند. نظر خودتان چیست؟

این لطف شماست، اما اینکه آیا نحوه کاری من وجه تمایزی دارد یا نه، را باید از خود کارگردانان بپرسید.

همکاری شما با ابراهیم حاتمی کیا برای فیلم سینمایی «چ» چطور شکل گرفت؟

حدود ۷ یا ۸ ماه قبل از شروع پیش تولید این فیلم با من تماس گرفتند و پیشنهاد همکاری دادند. من با کارهای قبلی آقای حاتمی‌کیا آشنا بودم و معتقدم تعدادی از فیلم‌های این کارگردان از آثار ماندگار سینمای بعد از انقلاب هستند. در برخورد اول به طور کامل متوجه مضمون و ساختار کلی فیلمنامه نشدم اما بعد که آقای حاتمی کیا ذهنیت خود را برایم توضیح دادند ارتباط برقرار کردم و بعد از تعامل با یکدیگر این همکاری شکل گرفت.

شرایط فیلمبرداری این فیلم چه وجه تمایزی نسبت به دیگر کارهایتان داشت؟

«چ» به لحاظ اجرایی فیلم بسیار سختی بود. اما من در مجموع از این همکاری بسیار راضی‌ام.

 به صورت آنالوگ این فیلم را فیلمبرداری کردید؟

بله هم «چ» و هم «رستاخیز» را با سیستم آنالوگ کارکردیم، ولی به دلیل استفاده از تکنیک دی آی می‌شود گفت نیمی از راه در فضای دیجیتال کار شد.

احتمالا این سه فیلمی که امسال در جشنواره فیلم فجر دارید به لحاظ روند و طراحی فیلمبرداری با یکدیگر تفاوت زیادی دارند. درست است؟

بله. با توجه به زمان وقوع داستان فیلم، محتوا و ساختار آن سبک و روند فیلمبرداری طراحی می‌شود. من همواره با در نظر گرفتن ایده‌آل کارگردان و محتوای کلی فیلم کار می‌کنم. به لحاظ نور پردازی و قاب بندی نیز مطمئنا هر فیلم با دیگری متفاوت است. تصور کنید وقتی فیلمی زمان تاریخی روایت آن به زمانی برمی‌گردد که منبع‌های نوری مشعل‌، شمع و غیره بوده است به طبع نوع نورپردازی آن فیلم در صحن‌ های شب با فیلم‌های دیگر بسیار متفاوت است. اما طراحی کلی «چ» با «۵۰ قدم آخر» تقریبا شباهت داشت چرا که اصلا مضمون هر دو نیز این شباهت را می‌طلبید. البته در همین شباهت ژانری باتوجه به تفاوت نگاه دو کارگردان به طبع ساختار تصویری هم باید تا حدی متفاوت می‌بود.

فیلم‌هایی مثل «چ» و «رستاخیز» به لحاظ تولیدی سنگین بودند و زمان زیادی برای فیلمبرداری آنها طول کشید این فراغ بال مطمئنا باید در کیفیت بیشتر فیلمبرداری نیز تاثیر بگذارد. درست است؟

شاید از بیرون استنباط شود که در آثار اینچنینی امکانات به طور کامل فراهم بوده و مثلا فیلمبردار با تجهیزات منحصر به فردی کار کرده است. اما من درباره این سه فیلمی که کار کرده‌ام باید بگویم امکانات ویژه‌ای در اختیار نداشتیم. این فیلمها با امکاناتی کار شده که اکثر فیلمهای دیگر سینمای ایران از آن برخوردار بوده‌اند. . شاید به لحاظ تولیدی و روزهای فیلمبرداری متفاوت بودند اما به لحاظ تجهیزاتی اینگونه نبود . مثلا «رستاخیز» در پس تولید از امکانات بسیار بالایی بهره برده که مراحل فنی مناسبی را طی کرده است. اما برای اصلاح نور و رنگ همین فیلم که در خارج از کشور انجام شد من تنها توانستم ۹ جلسه بر روی آن کار کنم و حضور داشته باشم. «رستاخیز» برای من تجربه بسیار خوبی بود و از کار با آقای درویش راضی هستم. این فیلم نیز در شرایط سختی تولید شد. تنها امکانات خاص فیلمبرداری ما این بود که در بعضی از صحنه‌ها توانستیم از دو دوربین ۳۵ میلیمتری بهره ببریم.

با توجه به فیلم‌ها و کارگردانانی که امسال در این دوره جشنواره حضور دارند، چشم انداز سی و دومین جشنواره فیلم فجر را چطور ارزیابی می‌کنید؟

به هر حال در مقایسه با چند سال گذشته مطمئنا در نگاه کلی جشنواره امسال پر بار تر است. اینکه کارگردانان مختلف از نسلهای گوناگون فیلمسازی درجشنواره حضور دارند یک اتفاق بسیار خوب است. تعدد مضامین و تنوع نگاه از خصوصیات این دوره جشنواره خواهد بود.

به سیمرغ بلورین فکر می‌کنید؟

به نظرم هر کسی که کارهنری می‌کند فی نفسه برایش مهم است که مورد تشویق واقع شود. هیچ کس نمی‎تواند بگوید برایم مهم نیست. مطمئنا برایش هیجان انگیز است و در پیشرفت زندگی هنراش تاثیر گذار خواهد بود. اما در همه جای دنیا داوری سلیقه چند نفر است. بنابراین کسب جایزه یا عدم کسب جایزه نمی‌تواند کیفیت کار فردی را به طور کامل مشخص نمی‌کند.

حسین جعفریان تاکنون برای یک بار برای فیلم سینمایی «دیوار» سیمرغ بهترین فیلمبرداری و یک بار به خاطر «نرگس» دیپلم افتخار و تندیس خانه سینما را برای «نسل سوخته» دریافت کرده است. همچنین وی حدود ۱۲ بار در دوره های مختلف جشنواره فیلم فجر کاندیدای دریافت سیمرغ شده است.

نوشته دشواری‌های «چ» و «رستاخیز» به لحاظ اجرایی/ سیمرغ برای همه مهم است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما، محمد کارت: حسین جعفریان مدیر فیلمبرداری گزیده کارسینما، جز معدود فیلمبرداران سینمای ایران است که در لیست آثاری که فیلمبرداری کرده با وجود تفاوتشان لحن خاص خود را در آنها داشته است. تبحر، تخصص و نگاهی زیباشناسانه در قاب‌بندی، رنگ و نور هر پلان، از کارهای او مشهود است و آثار شاخص سینمایی چون: «نرگس»، «چهارشنبه سوری»، «درباره الی»، «زیرپوست شهر»، «طلا و مس»، «بوسیدن روی ماه»، «یک تکه نان»، «شب یلدا» و… با زاویه نگاه او و دوربینش به ثبت رسیده است. فیلم‌های سینمایی «چ» به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا و «رستاخیز» به کارگردانی احمد رضا درویش که مدیریت فیلمبرداری آنها بر عهده وی بوده هم اکنون در مراحل فنی خود را سپری می‌کنند. جعفریان مدیریت فیلمبرداری فیلم سینمایی «هیچ کجا هیچکس» را به کارگردانی ابراهیم شیبانی بر عهده داشته که هم اکنون بر پرده سینماهای کشور است. با وی درباره این فیلم گفتگوی کوتاهی داشتیم.

همکاری شما با ابراهیم شیبانی در این کار چگونه شکل گرفت؟ 

حسین جعفریان: من ابراهیم شیبانی را از سالها پیش که در «زیرپوست شهر» و یکی از اپیزودهای «داستاهای جزیره»  رخشان بنی اعتماد به عنوان بازیگر حضور داشت می‌شناسم و با او رفاقت دارم. شیبانی جوان پرتلاش و جستجوگر است. برای دو فیلم قبلی اش نیز با من صحبت کرده بود و دوست داشت که همکاری کنیم اما به دلیل  جور نشدن شرایط زمانی این اتفاق نیفتاد. تااینکه برای «هیچ کجاهیچکس» باز به من پیشنهاد همکاری داد،  فرصتش بود و برمبنای رفاقت با نیت یاری به یک فیلمساز جوان و مستعد این همکاری را پذیرفتم.

قبل از اینکه فیلمنامه را بخوانید همکاری را پذیرفتید؟  

گمان می‌کنم آن زمان طرح کلی را برایم تعریف کرد. 

قابلیت فیلمنامه «هیچ کجا هیچکس» را در چه دیدید؟

اول فیلمنامه ماجرا محور بود. اما بعد شیبانی خواست فیلم را شخصیت محور با نگاه و رویکردی اجتماعی بسازد. با این تعبیر و فرم روایتی اتخاذ شده، ما نباید به سمت جذابیت‌های بصری یک فیلم ماجرا محور می‌رفتیم.  فضای کلی فیلمنامه و اشتیاق و پشتکار شیبانی برای من جذاب بود.

نوع قاب بندی و استایل نور و رنگ شما، چقدر برمبنای نوع روایت فیلمنامه طراحی شد؟ آیا نوع روایت غیرخطی فیلمنامه، در کارکرد و طراحی قاب  شما تاثیرگذار بود؟ 

مسلما این گونه روایت به خواست کارگردان برمبنای فیلمنامه و دکوپاژ در همه اجزا فیلم اعم از فیلمبرداری، طراحی صحنه و لباس، گریم، و … تاثیر می‌گذارد. اما باید در نظر داشت در این شیوه روایت، که سینمای جهان نیز تجربیات زیادی براساس آن انجام داده است، فیلمنامه‌ای منسجم و مهندسی شده و سازو کارمناسبی را برای ایجاد تعلیق می‌طلبد. تا هر لحظه تماشاگر را با تکه‌ای از یک پازل روبرو کند و در نهایت در ذهن او تابلویی منسجم را بسازد. از این رو شاید فیلمنامه «هیچ کجا هیچکس» آنچنان بر اساس این‌گونه روایت  طراحی خوبی نداشته باشد و تماشاگر را تا آخر کنجکاو نگه ندارد.

در زمان فیلمبرداری این نکات را به شیبانی گوشزد می‌کردید؟

ببینید در سینما یک چیدمان و دکوپاژ پلان ساده، از فردی که چند سال منشی صحنه بوده هم بر می‌آید. تعداد زیادی هم کارگردان داریم که با این رویکرد نگاه سطحی  به فیلمسازی دارند. اما حالا که کارگردانی جوان و پرتلاش مثل شیبانی با علم براینکه، کار خود را دراینگونه روایت سخت‌تر می‌کند، و در تلاش است حرکتی نامتعارف را انجام دهد، من به عنوان فیلمبردار به خواسته او احترام می‌گذارم. شاید درنهایت فیلمش حفره‌هایی داشته باشد اما همین رویکرد و تلاش وی قابل تحسین است. مطمئنا در کارهای بعدی‌اش با توانمندترعمل می‌کند. من در هر پلان چیزهایی که به نظرم می‌رسید را به او می‌گفتم و همفکری می‌کردم، اما در کلیت فیلمنامه ذهنش را به هم نمی‌زدم و می‌گذاشتم کاری که می‌خواهد را انجام دهد.

قوت  و ضعف «هیچ کجا هیچکس» در چه می‌دانید؟

قوت این فیلم انرژی کارگردان و تلاش برای ساخت یک فیلم متفاوت که تا حدی تجربه خوبی به دست آورد. توانایی بازیگرانی مثل مهناز افشار و صابر ابر. انتخاب لوکیشن و طراحی صحنه و لباس خوب کیوان مقدم و… اما به نظرم چنین روایت متفاوتی در فیلمنامه ساختار  و سازو کار منسجم‌تری را می‌طلبد. به طوری که اگر بخواهیم به صورت خطی روایتش کنیم،  امکانش وجود نداشته باشد. «هیچ کجا هیچکس» تجربه خوبی برای شیبانی است و فکر می‌کنم با وجود ضعف‌هایی که دارد نسبت به دو کار  قبلی او گامی به جلو محسوب می‌شود. می‌توان پیشبینی کرد که در آینده فیلم‌های منسجم‌تری را بسازد.  ما پشت صحنه بسیار خوبی در این کار داشتیم. با وجود سختی کار در زمستان و برف شمال کشور فضای تولید مناسب و کاملا حرفه‌ای بود. من پشتکار و سماجت ابراهیم شیبانی را تحسین می‌‎کنم و امیدوارم فیلم‌های بهتری را در آینده بسازد.

نوشته جعفریان: فضای کلی فیلم و پشتکار شیبانی برای من جذاب بود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

کیومرث پوراحمد کارگردان سینما و تلویزیون که اواخر سال ۹۱ برای فیلم سینمایی «شناسایی» به تهیه‌کنندگی سعید سعدی پروانه ساخت دریافت کرد، درباره وضعیت تولید این فیلم به سوره سینما گفت: پیش تولید اولیه برای این فیلم از مدتی پیش شروع شده است. از آنجا که همیشه فیلمنامه و کیفیت آن برایم بسیار مهم بوده است، تا رسیدن به وضعیت دلخواه روی فیلمنامه کار می‌کنم.

پوراحمد درباره اینکه شنیده می‌شود «شناسایی» یک فیلم تک پرسوناژ است، گفت: فیلم تک پرسوناژ نیست اما یک شخصیت اصلی دارد که بیشتر درام فیلمنامه متکی به اوست. داستان فیلم روایت‌گر این کاراکتر است. اما نقش‌های دیگری هم در فیلمنامه حضور دارند. فیلمنامه «شناسایی» و موضوعش را دوست دارم، اما نسبت به لحظه‌هایی از آن دچار تردید هستم که با قطعی شدن و رسیدن به کیفیت دلخواه، تولید آن را شروع خواهیم کرد. تاکنون حضور حسین جعفریان به عنوان مدیرفیلمبرداری و محمد مختاری صدابردار قطعی شده و هنوز بازیگران این فیلم مشخص نشده‌اند.

«شناسایی» داستان رزمنده‌ای است که در یک عملیات پایش روی مین می‌رود و ۱۸ روز در خاک عراق گرفتار می‌شود. این فیلم پس از «اتوبوس شب» دومین فیلم پوراحمد است که به مضمونی با محوریت دفاع مقدس می‌پردازد. فیلم با همکاری حمایت انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس ، کنگره ۲۵۰۰ شهید شهرستان نجف آباد اصفهان و لشکر ۸ نجف اشرف تولید می‌شود.

 پوراحمد  ساخت فیلم‌های سینمایی «شب یلدا»، «خواهران غریب»، مجموعه «قصه‌های مجید» و … را در کارنامه خود دارد.

نوشته کیفیت فیلمنامه «شناسایی» برایم در اولویت است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سعید سعدی تهیه کننده سینما که مدتی پیش برای ساخت فیلم سینمایی «شناسایی» به کارگردانی کیومرث پوراحمد پروانه ساخت دریافت کرد، درباره وضعیت کنونی تولید این فیلم به سوره سینما گفت: فیلمنامه این فیلم تقریبا آماده شده و در حال حاضر بازنویسی نهایی آن  توسط کیومرث پوراحمد و حبیب احمدزاده انجام می‌شود. به احتمال زیاد به زودی در نجف آباد اصفهان فیلمبرداری را شروع خواهیم کرد. حضور حسین جعفریان به عنوان مدیرفیلمبرداری و محمد مختاری صدابردار قطعی شده است.

سعدی درباره اینکه شنیده می‌‎شود فیلم تک پرسوناژ است و شهاب حسینی قرار است نقش اصلی این فیلم را بازی کند گفت: ما به شهاب حسینی برای بازی این در این فیلم فکر کردیم اما به علت اینکه برنامه کاری او شلوغ است این اتفاق نیفتاد.  فیلم تک پرسوناژ نیست و تعدادی کاراکتر در فیلمنامه وجود دارند که درصدد هستیم برخی از آنها را در بین اهالی نجف آباد که به لهجه مسلط انتخاب کنیم. چند بازیگر سرشناس نیز احتمال حضورشان در کار وجود دارد که با قطعی شدن، نامشان را اعلام خواهیم کرد.

«شناسایی» داستان رزمنده‌ای است که در یک عملیات پایش روی مین می‌رود و ۱۸ روز در خاک عراق گرفتار می‌شود. این فیلم پس از «اتوبوس شب» دومین فیلم پوراحمد است که به مضمونی با محور دفاع مقدس می‌پردازد. پوراحمد فیلم‌های سینمایی «شب یلدا»، «خواهران غریب» و … را کارگردانی کرده است.

نوشته شهاب حسینی گرفتار بود به «شناسایی» نرسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

حسین جعفریان مدیرفیلمبرداری شاخص سینمای ایران درباره فعالیت کنونی خود به سوره سینما گفت: از آنجا که روند تولیدات سینمایی کُند شده و اغلب فیلمسازانی که در صدد ساخت فیلم سینمایی در سال ۹۲ هستند منتظر نتیجه انتخابات ریاست جمهوری هستند، فعلا مشغول انجام کاری نیستم. با آقای کیومرث پوراحمد صحبت‌هایی برای همکاری در فیلم سینمایی «شناسایی» فیلم جدید این کارگردان داشته‌ایم که احتمال این همکاری وجود دارد.

جعفریان که مدیریت فیلمبرداری فیلم سینمایی «چ» را به عهده داشت، درباره روند مراحل فنی این فیلم گفت: تاکنون پیشرفت کیفی مراحل فنی فیلم راضی کننده بوده و گروه جلوه‌های ویژه رایانه‌ای با حساسیت مشغول کار هستند. گمان می‌کنم این فیلم نقطه عطفی در تکنیک سی جی آی باشد. ما منتظر هستیم با پایان مراحل فنی بر روی تصحیح رنگ و نور نهایی این فیلم کار کنیم.

حسین جعفریان مدیریت فیلمبرداری فیلم‌های سینمایی «طلا و مس»، «درباره الی»، «چهارشنبه سوری»، «شب یلدا»، «یک تکه نان‌» و … را بر عهده داشته و فیلم‌های «هیچ کجاهیچکس» و «روز رستاخیز» را در نوبت اکران دارد.

نوشته احتمال همکاری جعفریان در فیلم جدید پوراحمد/ رضایت از پروژه «چ» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.