وی درباره انگیزه خود از تولید چنین مجموعه ای توضیح داد: من در هنرستان روایت فتح درس خواندم و به شدت تحت تاثیر شخصیت شهید آوینی هستم. به خصوص از زمانی که مقاله مرگ آگاهی ایشان را خواندم که یکسال قبل از شهادت شان منتشر شده بود به شدت ذهنم درگیر این مساله شد. مرگ آگاهی یک تفکر آمیخته با نهیلیستی برآمده از غرب بود که شهید آوینی آن را با یک حدیث از حضرت علی (ع) پیوست داد و گفت مرگ آگاهی صرفا به معنی دانستن زمان مردن نیست بلکه به منزله کیفیت حضور است.

شامحمدی ادامه داد: او در واقع با این تعبیر مساله را از پوچی سیاهی درآورد و به آن زندگی بخشید. چراکه شما وقتی مرگ را درک کنید بهتر می توانید کیفیت حضور لحظه تان بالا ببرید. این مقاله شما را به سمت چگونه زیستن سوق می دهد و اینکه شما باید تاثیرتان را هنگام زندگی بگذارید و بعد بروید. بر پایه همین دغدغه ابتدا «فصل هرس» ساخته شد البته در نهایت با آنچه مدنظرم بود تا حدی فاصله داشت ولی در مورد قسمت بعدی یعنی «خانه ای برای تو» کار بهتر پیش رفت. ایده درباره آدم ایی که روزهای پایانی عمرشان را می گذرانند را مهدی بخشی مقدم هم داشت و قبلا به حوزه هنری مراجعه کرده بود و محسن یزدی مدیر مرکز مستند سوره نیز او را به من معرفی کرد.

این تهیه کننده گفت: زمانی که دیدگاه های مان را به درستی تعریف کردیم بنای همکاری گذاشته شد و با هم این پروژه را پیش بردیم. قرار شد از زمانی که دکتر به فرد می گوید چند ماه بیشتر فرصت زندگی ندارد قصه را تا لحظه مرگ دنبال کنیم و سرانجام با پیدا کردن سوژه از زمستان ۹۴ کار کلید خورد. با مشاوره هایی که پیش تر داشتیم می دانستیم کسانی که به مرگ نزدیک می شوند تلورانس روحی عجیبی پیدا می کنند. اکثر این افراد ابتدا توسل و توکل شان زیاد می شود اما هرچه به مرگ نزدیک می شوند دست به انکار می زنند و در نهایت روزهای آخر تسلیم می شوند. همان اتفاقی که ما از آن با عنوان اسلام یاد می کنیم در این مرحله غالبا حال شان خوب است و گویا به معنای واقعی مرگ آگاه می شوند. حس ناب زندگی در آنها پدید می آید و در این لحظه است که تاثیر را به جا می گذارند.

شامحمدی با اشاره به اینکه نشان دادن آن تحولات ریسک بود، گفت: قابل پیش بینی نبود که این اتفاقات در فرد رخ می دهد یا نه  اما روند به همان شکلی که در ذهن داشتیم پیش رفت و طی دو سال با ۱۸ سفر به غرب گیلان این مستند به نتیجه رسید.

وی درباره فصل های آینده نیز عنوان کرد: فصل بعدی این مجموعه را تلاش دارم تا با کارگردانی مرتضی پایه شناس کلید بزنم. در صورت فراهم کردن بودجه این قسمت در رابطه با خانواده هایی است که کودکان سرطانی یا بیمار سخت دارند و ما اتفاقات مربوط به والدین شان را بررسی می کنیم. کار چهارم را خودم کارگردانی می کنم و «فصل من» نام دارد.

نوشته مرگ‌آگاهی مجموعه‌ای در چهار فصل است/ پایان پروژه با مستند «فصل من» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مستند «فصل هرس» روایت زندگی شخصی به نام قاسم تک دهقان است که مدعی کشف داروی سرطان است و تلاش می‌کند در جریان فیلم این ادعا را ثابت کند. او سال‌ها است که بر روی یک داروی گیاهی ضد سرطان تحقیق می‌کند و ادعا می‌کند که به کمک آن می‌تواند سرطان را درمان کند اما هیچ کس را آنقدر قابل اعتماد نمی‌داند تا دارو را آزمایش نماید و به همین دلیل نمی‌تواند آن را ثبت نماید.  او به دنبال کسی است که این دارو را راستی آزمایی کند و تماشاچی در مسیر این راستی آزمایی با شخصیت آقای تک دهقان و نگرانی‌هایش بیشتر آشنا می شود.

این مستند توانسته است تا به حال چندین جایزه از جشنواره های مختلف به دست بیاورد که از آن جمله می‌توان به جایزه بهترین فیلم و بهترین کارگردانی مستند بلند، از نهمین جشنواره بین‌المللی سینما حقیقت، تندیس هنر و تجربه و همچنین تندیس حافظ بعنوان بهترین مستند سال از جشنواره دنیای تصویر اشاره نمود. این مستند توانست جزء منتخبین جشنواره کمبریج لندن نیز قرار بگیرد.

برنامه به اضافه مستند با اجرای علی صدری نیا، تهیه کنندگی سید محمدحسین میری و کارگردانی محمدرضا رضاییان سه‌شنبه ۱۸ مهر ماه ساعت ۲۰:۳۰ از شبکه مستند سیما پخش خواهد شد. بازپخش آن روزهای چهارشنبه ۱۹ مهر ماه ساعت ۹ و جمعه ۲۱ مهر ماه ساعت ۱۳:۳۰ است.

نوشته روایتی بدیع از کشف داروی درمان سرطان در برنامه «به اضافه مستند» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مستند «A157» در روزهای ۲۹ و ۳۰ مهرماه و مستند «فصل هرس» در روزهای ۲ و ۴ آبان ماه و برای کسب جایزه بهترین فیلم مستند از نگاه تماشاگران، در این جشنواره اکران خواهند شد.

مستند «A157» تاکنون جوایز بسیاری را در داخل کشور از جمله جشنواره فیلم فجر، مقاومت، سینما حقیقت و … کسب نموده و جایزه اصلی جشنواره‌ بین‌المللی فیلم «Zeichen der Nach» آلمان ، جایزه فیلم منتخب از نگاه تماشاگران جشنواره «Chambéry» فرانسه، جایزه بهترین مستند جشنواره «واچ داکز» لهستان و جایزه ویژه هیات داوران جشنواره فیلم «سینیه دو نویی» فرانسه را نیز از آن خود کرده است.

مستند «فصل هرس» نیز تاکنون عناوینی چون نشان فیروزه بهترین مستند بلند و بهترین کارگردانی مستند بلند و بهترین تدوین نهمین جشنواره «سینماحقیقت»، تندیس بهترین فیلم هنروتجربه، نامزدی سیمرغ بهترین کارگردانی فیلم مستند سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر و تندیس بهترین مستند جشن دنیای تصویر را از آن خود کرده است.

سی و هفتمین جشنواره بین‌المللی فیلم «کمبریج» ۲۷ مهر الی ۴ آبان در شهر کمبریج کشور انگلستان برگزار خواهد شد.

نوشته نمایش دو فیلم مستند «فصل هرس» و «A157» در جشنواره «کمبریج» انگلستان اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

لقمان خالدی (کارگردان و تدوین)، مهدی شامحمدی (تهیه کننده)، بهروز بادروج (مدیر فیلمبرداری)، حبیب خزایی فر (موسیقی)، تامی ایل بیگی (مدیر صدابرداری) جمعی ازعوامل این مستند هستند.

در خلاصه مستند «فصل هرس» آمده است : فردی به نام قاسم تک دهقان مدعی است که داروی سرطان را کشف کرده. او جهت اثبات ادعایش دچار چالش‌هایی می‌شود.

مستند بلند «فصل هرس» تاکنون عناوینی چون نشان فیروزه بهترین مستند بلند و بهترین کارگردانی مستند بلند و بهترین تدوین نهمین جشنواره سینماحقیقت، تندیس بهترین فیلم هنروتجربه، نامزدی سیمرغ بهترین کارگردانی فیلم مستند سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر و تندیس بهترین مستند جشن دنیای تصویر را از آن خود کرده است و مورد توجه اهالی سینما و منتقدین واقع شده است.

علاقمندان برای حضور دراین نشست می‌توانند به فرهنگ‌سرای ارسباران واقع در خیابان شریعتی بالاتر از پل سیدخندان‌، خیابان جلفا مراجعه و یا با شماره‌های ۲۰- ۲۲۸۷۲۸۱۸ تماس بگیرند.

نوشته مستند «فصل هرس» در فرهنگ‌سرای ارسباران اکران و نقد می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم های راه یافته به مرحله داوری این جشن به ترتیب مستند های بلند، نیمه بلند و کوتاه عبارتند از: «آهستگی»یاسر خیر ، «بزم رزم»وحید حسینی ، «چشم جنگ»مهدی برجیان ، «خوان بی خوان»هادی معصوم دوست ، «زنی که نام ندارد»فرزاد خوشدست، «شاهزاده»محمود بهراز نیا ،«صحنه هایی از یک طلاق»شیرین برق نورد ، «فرزانه فروتن ایران ما»جواد میر هاشمی ، «فصل هرس» لقمان خالدی ، «مجتبی»محمد حسن دامن زن ، «A157» بهروز نورانی پور ، این زمین خوردنی نیست»میلاد خلقی منش ، «این یک جسد نیست»غلامرضا حیدری ، «آن دو» ماجد نیسی ، «بی شناسنامه ها»فرهاد ورهرام ، «پدر، مادر علی و من»هانیه یوسفیان ، «پل» امیر حسین نوروزی ، «تشریفات خصوصی»سجاد ایمانی ، «تنگراه»مهوش شیخ الاسلامی ، «تنهاوش»فتح اله امیری ، «خانم ف »صادق سوری ، «دویدن در اتاق بسته »مصطفی آتش مرد ، «رویاهای غرق شده»فرشید اخلاقی پور ، «زندگی در خور موسی»حجت طاهری ، «مانکن های قلعه حسن خان»سام کلانتری ، «محاکمه»احسان عمادی ، «من یک بازیگر شادم»سامره رضایی ، «نقاش باد»عزت پروازه ، «اتاق سفید»محمد حسین صفری ، «اوسیا»علیرضا دهقان ، «باز گرد»ماریا ماوتی ، «برد»حمید جعفری ،«پیاده رو»سجاد سلیمانی» ، «زمستان شمعدانی»لیلا احدی ، «زیستن مرغ مقلد»یاسر شریف ، «علی نامه»مرتضی جذاب ، «قارلی داملار»هایده مرادی ، «قلمرو سلطان»روح اله مولوی ، «ما زنده می مانیم«شیلان سعدی» ، مهین داستان نانوشته«زهرا نیازی» ، ویلکیج«حسن قهرمانی»

مهدی گنجی،نوا رضوانی،روبرت صافاریان،حامد شکیبانیا،محمدرضا باقری، هارون یشایایی،حسن بهرام زاده،محمدصادق جعفری و پژمان مظاهری پور اعضای هیات انتخاب بخش مستند هجدهمین جشن سینمای ایران  بوده اند.

هشتمین جشن مستند سینمای ایران  ۱۳ شهریور ماه برگزار خواهد شد.

نوشته «A157» و «فصل هرس» به جشن خانه سینما راه یافتند/ معرفی مستند‌های منتخب اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

افخمی هم در پاسخ اظهار کرد: من فیلم او را دیدم و از آن خوشم آمد اما یادم نمی‌آید چه گفتم. احتمالاً داشتم ادای مسعود فراستی را درمی‌آوردم.

«فصل هرس» به کارگردانی لقمان خالدی و تهیه کنندگی مهدی شامحمدی و از محصولات مرکز مستند سوره حوزه هنری است و روایت فردی به نام قاسم تک دهقان است که مدعی کشف داوری سرطان است.

این فیلم در جشنواره حقیقت گذشته جایزه بهترین کارگردانی و بهترین فیلم را از آن خود کرد و در جشنواره فجر سی و چهارم نیز نامزد دریافت سیمرغ برای بهترین کارگردانی بود.

نوشته «فصل هرس» برگزیده بخش مستند جشن حافظ شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

جشن حافظ به عنوان تنها جشن خصوصی سینما و تلویزیون ایران در راستای حمایت از سینمای مستند، از زمانی که فیلم‌های مستند فرصت اکران عمومی پیدا کردند و در معرض قضاوت و تماشای مخاطبان قرار گرفتند تصمیم به اهدای تندیس «حافظ» گرفت.

امسال هم به روال چند سال گذشته تندیس «حافظ» به یکی از فیلم‌های مستندی که به نمایش عمومی در آمده‌اند، تعلق می‌گیرد. نامزدهای بهترین مستند شانزدهمین جشن حافظ از میان آثاری است که از اول فرودین تا بیست و نهم اسفند ۹۴ در سینماها اکران شده باشند. نامزدهای این بخش به شرح زیر است:

راننده و روباه (آرش لاهوتی)

فصل هرس (لقمان خالدی)

من می‌خوام شاه بشم (مهدی گنجی)

بانوی گل سرخ(مجتبی میرتهماسب)، گذر شهر بر آب(فرهاد ورهرام)، پس برقع(مهرداد اسکویی) و جایی برای زندگی(محسن استادعلی) از جمله برندگان این بخش در جشن‌های گذشته هستند. شانزدهمین جشن حافظ روز بیست و هشتم تیرماه در سالن برج میلاد تهران برگزار می‌شود.

نوشته دورخیز «فصل هرس» برای گرفتن تندیس بخش مستند شانزدهمین جشن «حافظ» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

خالدی در گفتگو با سینما معیار پیرامون معیارهای انتخاب سوژه در فیلم هایش گفت: ما خیلی وقت زیادی نداریم تا مخاطب را پای فیلم نگه داریم و هر سوژه ای که خواستیم را به تصویر بکشیم. چیزی که برای من مهم است این مساله است که هر فیلمی که می‌سازم یک مسئولیت جدید برایم ایجاد می کند و چون فیلم ماندگار می شود من باید جوابگوی آن باشم.

وی افزود: هنرمند در واقع فشارسنج جامعه است و در واقع سعی می کند مشکلات، معضلات و خوبی های یک جامعه را رصد کند تا به بهانه آن یک اثر هنری مثل فیلم، نقاشی یا یک متن را خلق کند.

وی ادامه داد: برای من مهم است که چه چیزی و چه سوژه ای در جامعه حال حاضر ضرورت بیان کردن را دارد و برای همین فیلم هایی میسازم که احساس میکنم در جامعه وجود ندارد و سعی میکنم با زبان الکن خودم آن را به تصویر بکشم.

وی در خصوص اینکه آیا این انتخاب سوژه ها به صورت غریزی و با حس فیلمساز اتفاق می افتد یا خیر، گفت: برای من ابتدا حالتی از یک تهدید گسترده اتفاق می افتد که ناخودآگاه من را به سمت فیلم سوق می دهد.برای مثال برای ساخت فیلم فصل هرس، وقتی احساس کردم مساله سرطان یک موضوع فراگیر است و آمار و اخبار وحشتناک آن را دیدم، ناخودآگاه به خودم گفتم تو به عنوان یک مستندساز برای این موضوع چه کرده ای؟ و این موضوع باعث می‌شود من با ذره بین و زاویه دید خودم مسئولیتم نسبت جامعه را انجام دهم.

این مستندساز پیرامون پژوهش در فیلم فصل هرس و ادعای جالب سوژه اش مبنی بر کشف داروی ضد سرطان گفت : وقتی شما یک ایده ای را آغاز می کنید، در واقع این ایده شروع یک نوع جنگیدن است.وقتی یک سوژه پیدا می شود و احساس میکنی این سوژه خوب است، تنها این احساس کافی نیست و باید تحقیقات بسیار زیادی انجام داد تا به واقعیت رسید.

خالدی افزود: من برای مستند فصل هرس حدود یک سال زمان گذاشتم، پس طبیعتاً با یک احساس نمی شود به یک فیلم رسید.

وی ادامه داد: مسیری که من برای فیلمم انتخاب می کنم این است که مثل یک توریست به سوژه نگاه نکنم و تحقیقاتم را بسیار کامل انجام می دهم تا مثل خیلی از فیلم ها در لحظه فیلمبرداری به کشف های جدیدی نرسم.

لقمان خالدی در پایان با اشاره به اینکه این موضوع نباید به کشف و شهود داخل فیلم لطمه بزند گفت: سختی کار مستند ساز اینجاست که باید رابطه بین بکر بودن و پژوهش را کنترل نماید تا حاصل کار نیز مصنوعی نباشد.

گفتنی است مستند فصل هرس به تهیه کنندگی مهدی شاه محمدی در جشنواره فیلم حقیقت جایزه بهترین کارگردانی و بهترین فیلم را از آن خود کرده است و در جشنواره فیلم فجر نامزد دریافت سیمرغ بهترین کارگردانی مستند بود و هم اکنون در گروه هنر و تجربه در حال اکران است.

نوشته لقمان خالدی: برای «فصل هرس» یک سال وقت گذاشتم/ برایم مهم است چه چیزی در جامعه ضرورت بیان شدن دارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: متأسفانه ما همواره مایل هستیم چشم خود را روی دردها و زخم ها ببندیم و تخیل کنیم و شاید به همین علت است که سینمای مستند در کشور ما چندان خواهانی ندارد و در عوض سینمای داستانی که با تخیل فیلمنامه نویس و فیلمساز همراه است با استقبال خوبی از سوی مخاطبان روبرو می شود.

خالدی سپس با تأکید بر اینکه ما برای ترغیب مردم به سمت تماشای آثار سینمای مستند نیاز به فرهنگ سازی داریم اظهار داشت: جامعه مدیران و مستندسازان بایستی با تدبیر مردم را به سمت تفکر کردن سوق بدهند و دستیابی به این امر مهم نیازمند آن است که مدیران ما بدانند تا چه میزان نشان دادن حقایقی که در جامعه امروز ایران وجود دارد برای جامعه اورژانسی است و باید در اولویت تولیدات مستند پرداختن به این قبیل مسائل قرار بگیرد.

برنده تندیس بهترین مستند برای «کمی بالاتر» از بیست و دومین دوره فستیوال فید مارسی خاطرنشان کرد: فیلم مستند آیینه تمام نمای جامعه است و مهم است که این آیینه تمام نما با تلاش مدیران و مستندسازان به خوبی صیقل پیدا کند تا مردم بتوانند ارتباط بهتری را با آن برقرار کنند.

وی در بخش دیگری از این گفتگو با بیان اینکه خوشبختانه ارتباط مردم روز به روز با آثار سینمای مستند بهتر می شود گفت: در حالی که مردم گرایش خوبی به سمت سینمای مستند پیدا کرده اند و آرام آرام تماشای آثار مستند را در سبد فرهنگی خود قرار می دهند اما متأسفانه مدیران ما در تمامی بخش ها  آثار سینمای مستند را کمتر دنبال می کنند و به همین دلیل است که گاهی اوقات با مستندسازان دچار سوء تفاهم می شوند.

کارگردان مستند «و من مسافرم» در خاتمه این گفتگو افزود: مدیران، نمایندگان مجلس و… اگر آثار روز سینمای مستند جهان را دنبال کنند به خوبی متوجه می شوند که سینمای مستند با چه قدرتی می تواند درصدد تحول و سالم سازی جامعه گام بردارد و دردهای و زخم های موجود در آن را التیام بخشد؛ این روشی است که بسیاری از کشورهای دنیا امروزه انجام می دهند و مدیران فرهنگی شان درصدد آن هستند که با ترغیب مردم به تماشای آثار مستند اجتماعی در کاهش آلام اجتماعی گام مثبتی بردارند، ما باید بدانیم مادامی که از دیدن درد دور بمانیم درمانی اتفاق نمی افتد.

منبع: سینماپرس

نوشته کارگردان مستند تحسین شده «فصل هرس»: مشکلات سینمای مستند ریشه ای است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این برنامه، رونمایی از پوستر جدید فیلم فصل هرس برگزار شد و زارعی طراح این پوستر گفت: آدم با دیدن این فیلم دلش برای شخصیت فیلم و مجموعه ای از نخبه گان به دلیل خودخواهی برخی از عواملی که نمی گذارند بعضی از تلاش ها به ثمر برسد و بی اعتمادی را در جامعه تزریق می کنند می سوزد و امیدوارم این پوستر بتواند سهم کوچکی در تشویق کردن مخاطب برای دیدن این فیلم داشته باشد.

لقمان خالدی کارگردان فیلم فصل هرس که با ساختن این فیلم توانسته است جوایز زیادی را از جشنواره های مختلف بویژه جشنواره فجر و سینما حقیقت دریافت کند با بیان اینکه این فیلم هم اکنون در گروه هنر و تجربه در حال اکران است و خوشبختانه اولین اکران این فیلم، ارتباط خوبی با مخاطب برقرار کرد گفت: ما به عمد در مهندسی درام فیلم ، سعی کردیم مخاطب تا ۱۵ دقیقه اول فیلم، قاسم تک دهقان ( شخصیت اصلی فیلم) را باور نکند تا بتواند آرام آرام به کشف و شهود برسد.

با وجود کشف داروی ضد سرطان، کسی قاسم تک دهقان را جدی نگرفته بود!

وی افزود: وقتی ما به سراغ قاسم تک دهقان که داروی ضد سرطان را کشف کرده بود رفتیم متوجه شدیم کسی او را بابت این موضوع جدی نگرفته است! و این کار برای ما تعجب برانگیز بود و همین عمل موجب شد تا ما نیز با شک و تردید روبرو شویم و به این احساس رسیدیم که نکند قضیه جدی نباشد؟ و از همین جا، نطفه گذاری برای فیلم را شروع کردیم.

همیشه منتظر تماس وزیر بهداشت بودیم که هیچ وقت اتقاق نیفتاد

کارگردان فیلم مستند فصل هرس با بیان اینکه بیش از دو ماه طول کشید تا من توانستم نظر قاسم تک دهقان را برای ساخت فیلم متقاعد کنم و به نوعی ازهفت خوان رستم گذشتم تا اعتماد او را جذب کنم در مورد بازخوردهای این فیلم اظهار داشت: من از اکران اسفند ۹۴ تا الان، هزاران تماس تلفنی داشتم و همه می خواستند از داروی ضد سرطان قاسم تک دهقان استفاده کنند اما آقای دهقان می خواست تا دارویش اول به ثبت برسد و مشکل قانونی نداشته باشد. این درحالی بود که من همیشه منتظر این بودم که از دفتر وزیر بهداشت تماسی گرفته شود و آنان پیگیر این دارو باشند که نشد و این مردم بودند که بیشتر به دنبال این دارو بودند.

در هر ۷۵ دقیقه یک نفر در جهان به علت سرطان می میرد

به گفته وی، زمان فیلم به عمد ۷۵ دقیقه شده است چرا که درهر ۷۵ دقیقه یک نفر بر اثر بیماری سرطان در دنیا می میرد.

ای کاش مسئولین این فیلم را ببیند و پیگیری کنند

تهیه کننده فیلم هم با اشاره به شفا بخشی یک کودک سرطانی با دارویی که تک دهقان کشف کرده بود با حسرت گفت: ای کاش این حرفها را یک مسئولی که می تواند این دارو را به شکل جدی تری پیگیری کند بشنود.

مستند باید با منافع ملی پیوند داشته باشد

محسن یزدی مدیر مرکز فیلم مستند سوره که فیلم با حمایت حوزه هنری تولید شده است دراین جلسه یادآور شد: ما همواره تلاش کردیم تا مستند کشور را با منافع ملی پیوند بزنیم البته این حرف به این معنا نیست که تاکنون چنین نبوده است اما در برخی موارد این موضوع ضعیف بوده و فیلم های مستند با مسائل کشور و مشکلات مردم در یک جاهایی فاصله داشته است.

وی با بیان اینکه فیلم «فصل هرس» برای من یک اتفاق خوبی بود اظهار داشت: با وجودی که دوستان کار را تولید کردند اما حوزه هنری، فقط گل آخر را زد درحالی که ما فقط حمایت نهایی را انجام دادیم و همه زحمت ها را عوامل فیلم متحمل شدند. این در حالی است که برای من کار کردن در مورد منافع ملی همیشه لذت بخش است.

یکسال درگیر تولید این فیلم بودیم

مهدی شاه محمدی تهیه کننده فیلم هم در پاسخ به این پرسش مبنی بر این که در مورد چگونگی تولید این فیلم پرسید گفت: ما در شبکه افق مشغول تولید مجموعه ای به نام «سرزمین نخبه گان» بودیم و لقمان خالدی هم قرار بود یکی از قسمت های آن را برای ما کارگردانی کند و قصه زندگی قاسم تک دهقان هم یکی از این بخش ها بود.اما ما دیدیم این قصه بزرگتر از آن است که فقط تبدیل به یک کار تلویزیونی بشود لذا به این نتیجه رسیدیم که این سوژه را به صورت جداگانه کار کنیم و یک سال درگیر ساخت آن شدیم و بلاخره با حمایت آقای غفوری و یزدی توانستیم این فیلم را به پایان برسانیم و با وجودی که هر کسی می توانست به قول آقای یزدی گل آخر این فیلم  را بزند اما کسی به جز حوزه هنری این کار را نکرد.

امیدواریم این دارو به تولید انبوه برسد                                                                          

وی اضافه کرد: من به دلیل تاثیرات زیادی که این فیلم در اکران های مختلف داشته است بسیار خوشحالم. لذا معتقدم امیدی که خانواده های سرطانی با دیدن این فیلم می گیرند از هر جایزه و جشنواره ای برای ما مهمتر است و امیدوارم این دارو یک روزی به تولید انبوه برسد.

فیلم فصل هرس فیلم ارزشمندی است/ رسانه ها حمایت کنند

سلیم غفوری که در روزهای اخیر به مدیریت شبکه مستند منصوب شده است وهنگامی که مدیر گروه مستند شبکه افق بوده از نزدیک در جریان تولید این فیلم بوده است دراین برنامه یادآور شد: این کار به لحاظ مفهومی کار ارزشمندی است و ما در سالهای اخیر با موجی از نخبه گانی مواجهه هستیم که بهای لازم به آنان داده نمی شود و هدف ما از ساخت «سرزمین نخبگان» توجه به همین مساله بوده است که باید نخبه گان کشور مورد حمایت های کافی قرار بگیرند تا کارشان بیشتر دیده شود. لذا معتقدم فیلم «فصل هرس» به خوبی ماموریت خودش را در این زمینه انجام داده است و حالا نوبت رسانه هاست تا با حمایت از شخصیت فیلم که به عنوان یک نخبه ، کشفی کرده است کمک کنند تا او بتواند محصولش را ثبت و به تولید انبوه برساند تا حداقل بخشی از بیماران سرطانی بهبود یابد.

جای منتقد در این برنامه خالی است!

جبارآذین، منتقد سینمایی کشورمان که در این برنامه در جایگاه تماشاگران قرار داشت گفت: اولین انتقاد من از برنامه این است که با وجودی که این برنامه نقد و بررسی فیلم است اما ما شاهد هیچ منتقدی در کنار عوامل  تولید فیلم نیستیم.

فیلم به لحاظ ساختاری و محتوایی مشکلی ندارد

وی در عین حال ، فیلم را به لحاظ ساختاری و محتوایی خوب دانست و ادامه داد: سوژه در چارچوب درام به خوبی مورد توجه و پرداخت قرار گرفته است. ضمن اینکه این فیلم  هم دارای شخصیت و هم دارای درام است. اما مخاطب هیچ پیشینه ای از قاسم تک دهقان ندارد اگر چه ما شاهد بخشی از شخصیت پردازی در این فیلم هستیم اما شخصیت واقعی سوژه اصلی برای ما آشکار  نیست. لذا هنگامی که ما پیشینه ای از شخصیت اصلی فیلم نداریم مخاطب در ابهام قرار می گیرد و نمی داند در انتها با او چه بکند؟ و این یک کاستی است.

پایان باز فیلم یک نقیصه است

آذین همچنین به پایان باز فیلم انتقاد کرد و گفت: بلاخره برای مخاطب مشخص نشد چی بر سر شخصیت قاسم تک دهقان و دارو کشف شده او آمده است.

نمی خواستیم پایان باسمه ای داشته باشیم

در این لحظه لقمان خالدی کارگردان فیلم درمورد پایان باز فیلم با بیان اینکه سینمای مستند می تواند پایان باز داشته باشد تصریح کرد: هیچ اتفاق جدیدی برای داروی کشف شده قاسم تک دهقان نیفتاده بود وگرنه ما هم دوست داشتیم پایان مشخصی داشته باشیم. ضمن اینکه نمی خواستیم پایان باسمه ای هم داشته باشیم.

این کارگردان مستند اضافه کرد: من بارها این فیلم را دیدم و ۲۵ بار آن را تدوین کردم و در همه این موارد سعی کردم با احساسات ، مخاطب را درگیر فیلم نکنم.

وی در مورد گذشته قاسم تک دهقان هم گفت: هر چه فیلم به جلو می رود ما شاهد بخش های کوچکی از گذشته شخصیت هستیم مثل اینکه در جایی از فیلم تک دهقان می گوید من یازده سال است که درگیر ساخت این دارو هستم یا اینکه در جایی دیگر از فیلم می گوید من این دارو را از یک آیه  قرآن کشف کردم. اما من هم معتقدم این فیلم همچون سینمای کلاسیک به پیشینه شخصیت اصلی نپرداخته است. ضمن اینکه این فیلم ، فیلم  قاسم تک دهقان نیست بلکه فیلم لقمان خالدی از زندگی قاسم تک دهقان است و ممکن است کارگردان دیگری این فیلم را به گونه ای دیگری بسازد.

توجه به تماشاگران عام

خالدی تاکید کرد: ما هنگام تولید این فیلم ؛ اصلا به جایزه و جشنواره فکرنکردیم و مساله ما فقط تماشاگران عام بودند و این فیلم تا کنون بالاترین تماشاگران جشنواره فیلم حقیقت و فجر را داشته است.

امیدوارم این فیلم از تلویزیون پخش شود

مهدی شاه محمدی تهیه کننده فیلم نیز گفت: من علاوه بر اینکه منتظر اکران پاییزی و دانشجویی این فیلم هستم اما امیدوارم این فیلم از تلویزیون پخش شود.

نوشته همچنان منتظر تماس وزیر بهداشت هستیم/ رسانه‌ها کمک کنند/ ای کاش مسئولین این فیلم را ببینند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

چه اتفاقی افتاد که مدیران ارشد حوزه هنری به این فکر افتادند که مرکزی تحت این عنوان را راه اندازی کنند؟ آیا این طرح از سوی شما مطرح شد و آنها را مجاب کردید یا یک احساس نیاز از سوی آنها بود؟

حوزه مستند برای مدیران حوزه هنری و سازمان تبلیغات اهمیت ویژه ای دارد و رئیس سازمان تبلیغات هم به این موضوع تاکید دارد و رئیس حوزه هنری معتقد است سرمایه گذاری در حوزه مستند بهتر از کارهای داستانی است. البته برای انجام کار، مناسب بودن شرایط نقش مهمی دارد و اینکه چرا پیش از این، مرکز مستند راه اندازی نشده بود شاید به این دلیل است که شرایط آن مهیا نبوده است.

«لقمان خالدی» کارگردان فیلم «فصل هَرَس» مرکز مستند سوره برنده تندیس جشنواره سینما حقیقت شد

آیا مرکز مستند سوره به طور مستقل عمل می کند؟

مرکز مستند سوره پیش از این مستقل نبود و به درخواست بنده و انگیزه ای که مدیران حوزه داشتند مستقل شد و قبلا سازمان سینمایی بود و مرکز مستند وجود نداشت هرچند این مرکز زیرمجموعه سازمان سینمایی است اما خودش به صورت مستقل فعالیت می کند و ما نیز تشکیلات خودمان را داریم.

در حوزه هنری چه مشکلاتی بر سر راه شما برای ساخت مستند وجود دارد؟

شکل مدیریت در حوزه هنری روان است و کمتر در آن با دست اندازهای کار اداری روبرو می شویم به همین دلیل کار کردن در آن بسیار راحت تر است و مشکلاتی که بعضا در جاهای دیگر وجود دارد را ما نداریم به همین خاطر دستمان باز است.

مستند نسل سوم ساخته محمد علی رخشانی در مرکز مستند سوره موفق به دریافت فانوس ششمین جشنواره فیلم عمار شد

در کل معیار سنجش یک موسسه بر مبنای چه موضوعی است؟

موضوعی که معیار یک موسسه را می سنجد میزان تقویت جوانان مومن انقلابی است و اینکه آن موسسه تا چه میزان در تقویت آنها نقش داشته است بسیار حائز اهمیت است و این موضوع تنها به آماتورها بر نمی گردد و شامل حرفه ای ها هم می شود.

تولیدات شما طی یک سال اخیر توانسته به خوبی در فضای حرفه ای و همچنین جبهه فرهنگی انقلاب به خوبی مطرح شود و در جشنواره های مختلف جوایزی را کسب کند؛ چه اتفاقی در این مدت کوتاه افتاده که تولیدات شما توانسته به این درجه از کیفیت برسد؟

 کار یک مرکز مستند را نباید با جوایز آن سنجید بلکه باید نسبت آن را با منافع کشور و افرادی که آن را می بینند سنجید چراکه جایزه گرفتن خیلی کار ندارد. اینکه مرکز ما را با عنوان جوایزش می شناسند یک ضعف است و نباید تنها معیار سنجش یک مرکز به تعداد جوایزش باشد.

حالا اینکه چطور حوزه هنری توانسته در این مدت تا این حد افتخارکسب کند این است که ما اولویت فعالیت را بر روی بحث منافع ملی گذاشتیم و گفتیم هر کسی که به این حوزه علاقه مند است و می تواند در این حوزه کار کند می تواند با رعایت خط و خطوط مشخص به فعالیت بپردازد.

همچنین در ساخت مستند دست ما در بحث مستندهای داستانی کاملا باز است و مستندسازان خوبی را در جبهه انقلاب داریم و با کسانی که به منافع کشور علاقه و تفکر مناسبی در این زمینه دارند می توانیم کار کنیم البته باید با آنها به یک گفتمان مشترک و واحد برسیم و بعد در مورد آن صحبت کنیم.

مستند A157 دو جایزه در جشنواره جهانی فیلم فجر بدست آورد

با توجه به مشکلات توزیع در حوزه مستند چطور می توان عمل کرد تا مستندها بیشتر و بهتر دیده شوند؟

مستندهای پربیننده مشخص هستند البته گاهی اوقات یک مستند برای تعداد مشخصی مخاطب ساخته می شود و همان از نظر ما کفایت می کند. همچنین اگر از تمام اساتید عرصه مستندسازی یا با کسی که مستند سازی می کند سوال کنیم همه آنها معتقدند خواستگاه مستند تلویزیون است به همین خاطر ما نیز امسال کل تمرکز خود را روی کارهای تلویزیونی گذاشتیم هر چند پیش از این تقریبا تمام کارهای ما از تلویزیون پخش شده است و آن دسته ای هم که پخش نشده است خودمان برای پخش به تلویزیون نداده ایم.

اما نکته ای که در این میان قابل تامل است درباره جریان مستندسازی است که جریان مستند را در کشور هدایت می کند و شامل مراکز مستند سازی و افراد موثر در این حوزه است این افراد مستندهای تلویزیونی را خیلی پست قلمداد می کنند و مستندهای تلویزیونی را کارهای بی ارزشی می دانند بنابراین مستندسازهای جدی را نمی توان متقاعد کرد که برای ما کار تلویزیونی بسازند.

در حالی که واقعیت این است که مستند در تلویزیون دیده می شود اگر چه همه به این موضوع اعتقاد دارند اما مستندهای تلویزیونی در ایران جایگاه پست و پایینی دارد و این کاملا اشتباه است مثلا مستند «رمز و راز ملکه» اگرچه مستند خوبی است اما به جهت اینکه تلویزیونی است در جشنواره دیده نمی شود و تقریبا در کار مستند باید یا مخاطب را انتخاب کنیم یا جشنواره ها را، هر چند می توان هر دو آنها هم باشد اما فرم مستندهای تلویزیونی در محافل تخصصی ضعف محسوب می شود.

توزیع تا چه میزان در دیده شدن مستند اثرگذار است؟

متاسفانه یکی از مشکلات جبهه فرهنگی انقلاب مشکل توزیع است و باید برای آن تیمی راه اندازی شود و عزم خود را جزم کند و کار توزیع را به عهده بگیرد.

ما نیز مسئولی را مخصوص این کار قرار داده ایم و مستندهای زیادی را در دانشگاه ها پخش کردیم و مراکز فروش اینترنتی را هم فعال کردیم و بسیاری از مستندها را در قالب “دی وی دی” به فروش رسانده ایم.

کدامیک از مستندهای مرکز در فروش موفق تر بوده است؟

 مستند «روزهای خرداد» راجع به فتنه و «رمز و راز ملکه» بیشتر از مستندهای دیگر دیده شده است و در اکران دانشجویی «خاطرات خانه متروک» خیلی دیده شد و همچنان تقاضا برای اکران آن زیاد است یا مستند A157»» در هر جایی که پخش می شود زیر ۳۰۰ نفر مخاطب ندارد.

خود شما روزی در این عرصه به عنوان منتقد شناخته می شدید اما هم اکنون در جایگاه انتقادشوندگان قرار گرفتید برای اینکه در این عرصه کمتر مورد نقد قرار بگیرید چه تمهیداتی اندیشیده اید؟

 همیشه به این فکر کرده ام که روزی خودم منتقد بودم و حالا بر سرکار آمدم و امکانی به دستم آمده است و همیشه نگرانی این را داشتم که من چه کردم. بنابراین در تمام اوقات در حال آنالیز این موضوع هستم که باید چگونه عمل کنم. هر چند در این راه تمام تلاشمان را کرده ایم و محصولات مناسبی هم در حد توانمان تولید شده است و شاید برخی از کارهایی که در مورد سوریه انجام شده است را می توان جزو بهترین کارهایی دانست که در مورد سوریه انجام شده است. همچنین در مورد مستندهای بین المللی نیز کارهای ارزشمندی تولید شده است و خوشحال هستم که در ساخت مستند برای سوژه و کیفیت با کسی معامله نکردم.

رمز و راز ملکه ساخته مهدی نقویان با موضوع خاندان سلطنتی بریتانیا یکی از پر مخاطب ترین مستندهای مرکز مستند سوره است که در جشنواره ها مورد توجه قرار نگرفت

آیا تولیدی هم داشتید که نتوانید از آن دفاع کنید یا مورد انتقاد شدید رسانه ها قرار بگیرد؟

 نه تا به حال محصولی نداشتم که مورد انتقاد اینچنین قرار گرفته باشد.

آیا خود شما تا به حال وسوسه نشده اید که به عنوان کارگردان مستند تولید کنید؟

تا به حال وسوسه نشدم اما اگر وسوسه هم بشوم بخاطر مسئولیتی که دارم این کار امکان پذیر نیست.

فکر نمی کنید همین موضوع می تواند در موفقیت یک مرکز مفید باشد؟ چراکه دلیل به نتیجه نرسیدن برخی از مراکز یا فروکش کردن حجم تولیدات آنها این است که خود آن کسی که در صدر مجموعه قرار دارد مستند ساز است و بخشی از درگیری اش این است که خودش فیلم بسازد. این جدا شدن مدیر و فیلم ساز تا چه حد توانسته برای خود شما موثر باشد؟

به نظر من کسی که مستندساز خوبی است باید به کار مستندسازی مشغول باشد نه اینکه مدیر بشود. ولی کسی که می داند می تواند جایی را به خوبی اداره کند هرچند مستندساز خوبی هم نباشد باید آن کار را که در آن مهارت بیشتری دارد انجام بدهد. 

البته ساخت مستند در کارم به من خیلی کمک کرد و این طور نبود که با ذهن خالی به این کار بیایم هر چند می توان بعد از مدتی در آنجا جا افتاد اما بالاخره برخی اوقات موضوعاتی پیش می آید که اگر سابقه ای از مستندسازی داشته باشیم بهتر می توان در آن شرایط عمل کنیم به شرط اینکه اگر مدیریت مجموعه ای را به عهده گرفتیم خودمان به دنبال تولید نباشیم.

شما در بدو تاسیس این مرکز طی نشست های خبری که برگزار کردید قصد داشتید بیشتر تمرکزتان را روی مباحث اجتماعی ببرید و معتقد بودید که در این عرصه خلا وجود دارد در این مدت چه اتفاقی افتاده است که هنوز وارد این عرصه نشدید؟

البته در حوزه اجتماعی تولیداتی داشتیم امسال نیز قرار است چند کار را در مورد تولید ملی انجام بدهیم و شاید دلیل اینکه هنوز به صورت جدی وارد این عرصه نشده ایم این است که تجربه ما در زمینه تولید مستندهای اجتماعی کم است یا تمرکز مستندسازان خوب ما در حوزه های دیگر از جمله جنگ و بین الملل است و این موضوع کمی کار ما را سخت می کند. البته در سوژه های اجتماعی با برخی از مستندسازان هم نمی توان کار کرد چرا که بعضی از آنها جهان بینی دیگری دارند هر چند برای خودشان هم محترم است اما با جهان بینی حوزه هنری متفاوت است و تا به حال نتوانستیم یا نشده است که در این حوزه ورود جدی داشته باشیم.

ساخت مستندهای اجتماعی با توجه به شرایط و مشکلاتی که در کشور وجود دارد خیلی نیاز است. چراکه می توان با چند مستند معضلی را مرتفع کرد همچنین یکی از مشکلات دیگر ما این است که در کشور به دلیل تعدد مشکلات همیشه این حس وجود دارد که انگار یک کار نکرده داریم؛ ما معضل اجتماعی زیاد داریم اما تا به حال چند کار در این زمینه تولید شده است؟! تعداد آنها خیلی کم است آن هم در مورد برخی از مسائل مانند اعتیاد، البته مخاطب آنها خیلی زیاد است چراکه اگر میزان درگیری مردم در زندگی روزمره شان با موضوع مستند بیشتر باشد مسلما به همان میزان مخاطب بیشتری را هم به خود جذب می کند.

اما مشکل اساسی عقب ماندگی در حوزه مستندهای اجتماعی این است که این حوزه دست جریانی است که قسمتی از آن جریان حداقل مصلحانه فکر نمی کند و دردفروشی می کند یعنی با فروش درد مردم برای خود در جایی دیگر اعتبار کسب می کنند. جریان مستندهای اجتماعی دست ما نیست و این موضوع از هر جهت مهم است یعنی اگر ما بخواهیم جریان نقد را در کشور تقویت کنیم باید این نقد مصلحانه باشد نه اینکه با درد مردم فلان اعتبار را کسب کنیم. هر چند این اتفاق در حال رخ دادن است البته موظف هستیم که به سمت تولید مستندهای اجتماعی برویم هر چند تا به الان در این زمینه موفق نبودیم، اما این موضوع به این معنا نیست که هیچ تلاشی صورت نگرفته چراکه در این زمینه فعالیت های بسیاری صورت گرفته و با سختی هایی که در این راه وجود دارد به این سمت در حال حرکت هستیم و با توجه به این همه معظل اجتماعی، نیاز داریم تا به این سمت حرکت کنیم و افرادی باید به این امر بپردازند که دغدغه شان مرتفع کردن مشکلات مردم باشد.

مستند خاطرات خانه متروک با موضوع ایران در جنگ جهانی اول در جشنواره فیلم فجر حضور داشت، مهدی فارسی کارگردان فیلم و دیگر عوامل این فیلم بر روی فرش قرمز

شعار اصلی ما پیوند مستند با منافع ملی است و تمام مستندهایی هم که ساختیم در این قالب می گنجد و بخشی از معیارهای ما هم این بود که کارهایی را انجام بدهیم که دیگران انجام ندادند و روی زمین مانده است مثلا حوزه تاریخ معاصر که حوزه ای زمین مانده است.

اگرچه تولید مستندهای تاریخی سخت است اما معتقدم باید مستندهای در حد استاندارد تولید کرد ولو اینکه کار اشکالاتی هم داشته باشد. شما می بینید که یک آدم قلدر بی ارزشی مثل رضاشاه که احوالاتش در تاریخ بسیار روشن است بخاطر کم کاری مطلق ما تبدیل به مساله می شود و این جای تامل دارد.

مستند رضاشاه که شبکه من و تو پخش کرد آنقدر ضعیف و مغشوش بود که حتی صدای طرفداران خودشان هم درآمد اما به دلیل اینکه هیچ قرائت دیگری وجود نداشت، دیده شد. ما در حوزه های زیادی مثل مشروطه حتی یک مستند متوسط هم نداریم که مخاطب بنشیند و ببیند ولی جبهه مقابل ما چندین مستند درباره مشروطه با قرائت خودش ساخته است. از آن طرف کاری که ما کردیم چه بود؟ فقط غر زدیم و کار بی ارزش تولید کردیم.

مثلا مستندی را که در مورد جنگ جهانی اول ساختیم و داستان آن مربوط به زمان قاجار بود و در میان مورخین یک دغدغه درستی وجود دارد که اولویت با دوران پهلوی است. آنها معتقدند که باید به آن دوران بپردازیم. در این مسیر برخی می گویند شما خیلی به قاجار کاری نداشته باشید، اما طبعا وقتی اتفاقی در زمان قاجار می افتد ما نمی توانیم در مورد پهلوی مستند بسازیم! برخی هم معتقد بودند که شما به بیراهه رفتید. یا مثلا درباره مشروطه ما حتی یک مستند نداریم مشروطه ای که روشنفکران چه در تاریخ و چه در روایت آن حق ما را ضایع کردند.

در همین رابطه تمرکز مستند های شبکه های ماهواره ای روی تاریخ معاصر خیلی جای تامل دارد نظر شما چیست؟

بالاخره آنها برای زدن جمهوری اسلامی از همه ابزارشان استفاده می کنند. ولول اینکه با شعار دموکراسی از سلطنت مطلقه دفاع کنند. طبعا آنها که دشمن هستند و کار خودشان را می کنند. فعلا امتیازی که آنها دارند این است که در یک مسیر بی رقیب پا گذاشته اند و می تازند. برخی مستندهای اینها به این دلیل دیده می شود چون اساسا در این موارد مستندی در داخل تولید نشده است و آنها از این خلا و البته تجربه ای و پشتوانه ای که خارجی ها در اختیارشان قرار می دهند استفاده می کنند.

امسال در حوزه تاریخ معاصر اتفاقات خوبی افتاده است و به همین خاطر در حال انجام اقداماتی برای ساخت یک مجموعه در مورد پهلوی اول و یک مجموعه هم در مورد پهلوی دوم با مشارکت مرکز تخصصی فرهنگی سازمان بسیج هستیم. 

تیمی که امروز در مرکز تخصصی فرهنگی بسیج مشغول کار هستند از جمله افراد متخصص و متعهدی هستند که ان شالله این کار با مساعدت و مشارکت این دوستان به نتیجه می رسد.

مستند A157  ساخته بهروز نورانی پور با موضوع دلخراش ذختران و آورگان مورد تعرض داعش در جنگ سوریه در جشنواره فیلم فجر موفق به کسب جایزه شد

فعالیت های شما به جز تاریخ معاصر در چه حوزه های دیگری است؟

در مباحث داخلی روی بحث مفاسد اقتصادی و تولید داخلی در حال فعالیت هستیم و در بحث بین الملل درباره مستندهای مربوط به سوریه؛ البته در مورد مستندهای مربوط به سوریه یک خلا اطلاع رسانی وجود دارد و ما در حال آماده سازی یک مجموعه شش قسمتی هستیم که بتوانیم به واسطه آن بخشی از آن خلا را پر کنیم این مجموعه به تهیه کنندگی مرتضی شعبانی و کارگردانی سیاوش سرمدی در دست تهیه است و در آن به این اشاره خواهد شد که از ابتدا تا انتها چه اتفاقی در سوریه افتاده است و اینکه حلب کجا قرار دارد و ترکیه در کجا واقع شده است و درگیری از کجا شروع شد و ماجرای اصلی چیست.

مشکل مستندهای بحران ما هم این است که ما هیچ اطلاعی از آن منطقه نداریم مثلا در اخبار اعلام می کنند شمال حلب آزاد شد و مجددا هفته آینده هم همین خبر را اعلام می کنند اما غافل از اینجا که اصلا مخاطب ما نمی داند که حلب کجا واقع شده است یا از لحاظ استراتژیک تا چه میزان مورد اهمیت است و اصلا سوریه چرا برای ایران اهمیت دارد و در عمده مستندهایی که در مورد سوریه ساخته شده به موضوعات میدانی و جزئی در آن اشاره شده است و از کلیات آن مطلع نیستیم البته کاری که آقای سرمدی در حال انجام آن است کار خوب و محققانه ای است که تا به حال در مورد سوریه ساخته شده است.

منبع: فردا

نوشته یزدی: کسب اعتبار با فروش درد مردم افتخار نیست/ گفتند چون به ضعف قاجار پرداخته اید به نفع پهلوی است!/ ظرفیت هنری ما در مستند از فارسی زبان‌های ماهواره بیشتر است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مستند فصل هرس از محصولات مرکز مستند سوره، به کارگردانی لقمان خالدی و تهیه کنندگی مهدی شامحمدی است که اکنون در سینمای هنر و تجربه در حال اکران است(برنامه اکران). این فیلم در جشنواره حقیقت گذشته جایزه بهترین کارگردانی و بهترین فیلم را از آن خود کرد و در جشنواره فجر سی و چهارم نیز نامزد دریافت سیمرغ برای بهترین کارگردانی بود.

نوشته رونمایی از پوستر جدید مستند «فصل هرس» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«فصل هرس» تا به حال جوایز متعددی از جمله جایزه بهترین فیلم و تندیس (نشان فیروزه) جشنواره سینما حقیقت را به دست آورده است.

این مستند در جلسه این هفته سینما روایت اکران و با حضور لقمان خالدی مستند ساز، محسن یزدی مدیر مرکز مستند سوره حوزه هنری و سلیم غفوری مدیر شبکه مستند سیما نقد و بررسی خواهد شد.

هشتاد و چهارمین جلسه سینما روایت روز یکشنبه ۳۰ خرداد ماه راس ساعت ۱۷ در مجتمع فرهنگی اسوه واقع در خیابان انقلاب اسلامی نبش بهار جنوبی برگزار خواهد شد. حضور در سینما روایت برای عموم آزاد و رایگان است.

نوشته مستند «فصل هرس» در سینما روایت اکران می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در وهله­ بعد اگر مستندساز داستان‌گویی را هم مزیت بداند و بخواهد در فیلمش قصه بگوید، حقیقتی که مستند بر روی آن استوار است دست و پای او را می‌گیرد و نمی‌تواند مثل یک فیلمنامه‌نویس تخیلش را جلوی دوربین ظاهر کند.

اما اینکه یک مستندساز با سوژه‌اش آنقدر خوب همراه شود که یک قصه با کیفیت برای مخاطب ایجاد کند باید حیرت‌انگیز باشد و اینگونه می‌شود که وجه «واقعی بودن» هم به کمک قصه می‌آید و به سبب باورپذیری حداکثری، تاثیر آن را دو چندان می‌کند.

به نظر می‌رسد، سینمای مستند در ایران نسبت به آثار داستانی در چند سال گذشته حرکت رو به جلوتری داشته است اما به سبب عدم وجود یک سیستم توزیع مناسب این پیشرفت آنچنان به چشم نیامده است. فیلم «فصل هرس» که امسال توفیقاتی فراوانی در جشنواره ها از جمله جشنواره حقیقت نصیبش شد نمونه خوبی از این حرکت رو به جلو است.

فصل هرس آخرین ساخته لقمان خالدی، روایت زندگی شخصی به نام قاسم تک دهقان است که مدعی است داروی سرطان را کشف کرده است و این شخص در طول فیلم، میخواهد ادعایش را ثابت کند. همین که برعکس بسیاری از فیلم‌های روی پرده می‌شود خیلی راحت یک خطی فیلم را به رشته تحریر درآورد نشان از قصه گویی فیلم و نقطه قوت آن است.

خالدی با تدوین هوشمندانه و زیرکی ویژه‌اش مخاطب را غرق در داستان زندگی نقش اولش می‌کند. به نحوی که از میانه فیلم ادعای سوژه، دغدغه مخاطب می‌شود و افت و خیزهای داستان او را با خود تا انتهای فیلم می‌کشاند.

به نظر می‌رسد بعد از گذشت چند دقیقه از فیلم، مخاطب دیگر دغدغه این را ندارد که داروی تک دهقان واقعا سرطان را درمان می‌کند یا نه! بلکه «اعتماد» تبدیل به مساله اصلی او می‌شود. برای همین است که حتی بسیاری از مخاطبانی که پایان فیلم را از قبل می دانند باز هم ترجیح می دهند با روایت همراه شوند و با سوژه همذات پنداری کنند.

در واقع آنچه فیلم خالدی را جذاب کرده است نتیجه آزمایش دارو در آخر فیلم نیست و این  شکل روایت و اوج و فرودهای فیلم  است که مخاطب را با خود همراه می کند. اگر در فصل هرس قاسم تک دهقان قصد دارد، دارویش را که نام آن را بر اساس اول و آخر اسم خودش  (GMTN) گذاشته است، ثابت کند، کارگردان تسلیم این خواسته تک دهقان نمی شود و با انتخاب برخی سکانس ها مانند مرگ یکی از مصرف کنندگان دارو، تعلیق هوشمندانه ای  ایجاد می کند.

قاسم تک دهقان آنقدر در مورد اثر دارویش که قرار است اسم جدیدش را فجر یک بگذارد، مطمئن هست که حاضر است در راه اثبات آن هر کاری بکند اما خالدی،  فقط در نمایش این اطمینان توقف نمی کند و روی دیگر سکه را که اضطراب خانواده و مکافات آنان است به خوبی به مخاطب نمایش می‌دهد.

دردسرهایی که با شکل بامزه‌ای دائم در سیر داستان روی پرده سینما نقش می‌بندند. از نمایی مثل فرش سوخته با اسید تا نمایی که دوربین روی دستان پر اضطراب همسر قاسم زوم کرده است و او در مورد انتخابش بین دارو و همسرش سخن می‌گوید، همه و همه اثبات این هوشمندی است.

از این موضوعات که بگذریم، دغدغمندی فیلم نیز از دیگر نقاط قوت آن است. هدف مستند فقط بیان یک قصه واقعی برای سرگرم کردن مخاطب نیست. فیلم با نقدی صریح بر وضعیت ثبت دارو در کشور و فضای غیرقابل اعتمادی که وجود دارد، حفظ سرمایه های وطنی را هشدار می دهد و در عین حال با نشان دادن نقاط امیدوارانه و وارد کردن شخصیت هایی مثل پروفسور شیخ نژاد وضعیت را بن بست ترسیم نمی کند.

در واقع لقمان خالدی نه تنها در روایت و انتقال واقعیت منصف بوده است بلکه راهکاری منصفانه نیز برای مساله فیلمش ارائه می دهد و امید را به مخاطب هدیه می دهد. شاید برای همین است که قریب به اتفاق کسانی که از سالن اکران فصل هرس بیرون می آیند لبخند رضایت بر لب دارند.

منبع: فارس

نوشته «فصل هرس»، روایتی از سرنوشت یک اعتماد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اما همین عوامل که تاثیر به سزایی در پربیینده بودن یک فیلم سینمایی دارند، عمدتا نقش خاصی در جذب مخاطب برای تماشای یک اثر مستند ندارند. چرا که نه مستندسازان چهره‌های مطرحی بین عموم مردمند و نه- به جز معدود مواردی- از حضور سوپراستارهای سینما در آثارشان بهره می‌برند. اخبار و حواشی منتشر شده پیرامون مستندها نیز در مقابل حجم اخبار تولیدی برای فیلم‌های سینمایی بسیار کم و ناچیز است.

اما مهمترین عامل برای موفقیت یک اثر مستند در جذب مخاطب که برای پرتماشگر بودن یک فیلم سینمایی نیز صدق می‌کند، انتخاب سوژه‌ای جذاب و پرداخت درست آن سوژه است. بنابراین از این منظر می‌توان گفت که یک مستندساز برای تولید اثری موفق و پرمخاطب با چالش‌های بیشتری نسبت به یک کارگردان قیلم داستانی رو به رو است. چرا که فیلمساز می‌تواند با استفاده از بازیگران مطرح و همچنین بهره بردن از یک کار رسانه‌ای درست، جای خالی نبود داستان و فیلمنامه‌ی قوی را در فیلمش پر کند و در جذب مخاطب موفق باشد. اما یک مستندساز فقط زمانی می‌تواند اثری باب میل ببینده تولید کند، که به خوبی داستان سوژه‌ی مستندش را تعریف کند و به صورت جذاب اطلاعات مختلف پیرامون سوژه را به مخاطب بدهد.

این اما کار سختی است که «لقمان خالدی» در مستند «فصل هرس» آن را به درستی انجام داده و با انتخاب سوژه‌ای جذاب و پرداختی صحیح و درست به ابعاد مختلف زندگی او، در اکران‌های مختلف جشنواره‌ای و دانشگاهی و اکران در سینماهای گروه «هنر و تجربه» نظر مثبت مخاطبان را جلب کرده است.

سوژه‌ی مستند «فصل هرس» فردی با نام «قاسم تک دهقان» است که ادعا دارد با استفاده از آیات قرآن داروی سرطان را کشف کرده و بوسیله‌ی این دارو بسیاری از بیماران را مورد درمان قرار داده است. «لقمان خالدی» برای اثبات این ادعا با «تک دهقان» همراه می‌شود و زندگی وی را به تصویر می‌کشد.

البته این نکته را هم باید گفت که انتخاب سوژه‌ای جذاب اولین گام در ساخت یک مستند موفق و مخاطب‌پسند است که «لقمان خالدی» این کار را به درستی انجام داده است. اما این به تنهایی تضمینی برای موفقیت یک اثر مستند نیست و بسیاری از آثار مستند با وجود داشتن موضوعاتی بسیار جذاب، نتوانستند انتظار مخاطب را برآورده کنند.

یکی از عواملی که توانسته «فصل هرس» را به یکی از بهترین مستندهای چند سال اخیر تبدیل کند، “روایت”ی جذاب از داستان زندگی «تک دهقان» و و جود تعلیق‌های متعدد در فیلم است. مخاطب از شروع مستند با موضوعات مختلفی درگیر می‌شود و مدام ذهنش درگیر ادامه‌ی داستان و اتفاقاتی است که قرار است در آینده بیفتد. بیننده از همان ابتدا با سوالات مختلفی روبه‌رو می‌شود که با پایان یافتن مستند پاسخ سوال‌هایش را پیدا می‌کند. اینکه این دارو چگونه کشف شد؟ آیا با خوردن این دارو بیماری سرطان زنی که حال بسیار وخیمی دارد خوب خواهد شد و آیا او زنده خوهد ماند؟ این دارو در آزمایشات پیچیده‌ی پزشکی می‌تواند استاندرهای علمی لازم را کسب کند؟ آیا کسی حاضر خواهد شد بر روی داروی درمان سرطان سرمایه‌گذاری کند؟ درگیر شدن ذهن بیننده با سوال‌های بالا دلیلی است بر پر کشش بودن داستان «فصل هرس» است و مستندساز مانند سازنده یک فیلم داستانی از ایجاد «کشمکش» و «تعلیق» برای جذب مخاطب چشم‌پوشی نکرده است.

نکته‌ی دیگری که تماشای «فصل هرس» را برای مخاطبان شیرین و لذت‌بخش می‌کند، وجود امید در این مستند است. در حالی که داستان زندگی «قاسم تک‌دهقان» کاملا این پتانسیل را دارد که سوژه‌ی ساخت یک مستند کاملا تلخ و غم‌انگیز باشد، اما «لقمان خالدی» ترجیح می‌دهد تا در اثرش امید را به مخاطب منتقل کند. در دورانی که داستان و فضای بسیاری از آثار سینمایی و مستند تولیدی در کشور کاملا تلخ و ناامیدکننده است، ارزش کار «لقمان خالدی» در امیدبخش کردن فضای مستند «فصل هرس» چند برابر می‌شود.

نوشته «فصل هرس»؛ «تعلیق» در سینمای مستند/تفاوت‌های جذب مخاطب در سینمای مستند و داستانی/ نقد «سوره سینما» بر «فصل هرس» به بهانه اکران در هنر و تجربه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.