«کربلا جغرافیای یک تاریخ» محصول حوزه هنری و روایتی متفاوت از قیام امام حسین (ع) و تاثیر آن بر فرهنگ و سبک زندگی شیعیان از گذشته تا امروز است. این مستند داستانی ترکیبی است از تعزیه، نقالی، انیمیشن و کارگردان کوشیده از تکنیک‌های مختلف بصری برای روایت حادثه عاشورا استفاده کند.

شهاب حسینی راوی این مستند بوده و مجید انتظامی برای آن موسیقی متن ساخته است. بهروز مفید هم تهیه‌کنندگی «کربلا جغرافیای یک تاریخ» را برعهده دارد.

شایان ذکر است نمایش این فیلم با حضور هنرجویان و دانشجویان سینما، علاقمندان، اعضای کانون سینمایی سوره و جمعی از خبرنگاران و اهالی رسانه با هدف بررسی فیلمنامه فیلم پیش‌بینی شده است.

حضور کلیه منتقدان سینمایی و نمایندگان رسانه‌های گروهی در این برنامه رایگان و آزاد است.

نوشته نمایش و بررسی مستند «کربلا جغرافیای یک تاریخ» در «سینماپاتوق» حوزه هنری اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم «دزد کتاب» که بر اساس رمانی پرفروش و موفق به همین نام اثر مارکوس زوساک نویسنده استرالیایی ساخته شده است دومین اثر هالیوودی است.

سیدرضا اورنگ مدرس و منتقد سینما در این خصوص گفت: فیلم سینمایی «دزد کتاب» فیلمی بسیار جذاب و دلنشین است و شخصیت به یادماندنی را به تصویر کشیده است. مرگ به عنوان راوی قصه را تعریف می‌کند. ما در ادبیات واژه‌ای به نام برائت استدلال داریم که در هنر به معنای تعریفی از قصه است و مخاطب را برای آنچه که قرار است اتفاق افتد آماده می‌کند. برای مثال در شاهنامه فردوسی در داستان رستم و سهراب با یک تراژدی ناراحت کننده روبرو هستیم. در این قصه ما با مرگ آمده اتفاق جدیدی هستیم.

وی افزود: فیلمنامه نویس باید به جزئیات دقت بسیار کند در این فیلم هم جزئیات بسیار مهم بوده و سینما را با جزئیات به اوج می‌رساند. در واقع کلیات جایگاهی در این عرصه ندارد و جذابیت آن به بیان شرح و حال زندگی است. در سینما و فیلمنامه نویسی ایران کمتر به شخصیت پردازی پرداخته می‌شود چرا که اگر اصولی انجام شود فیلم بسیار جذاب می‌شود.

اورنگ خاطرنشان کرد: قصه از رفتار و زبان شخصیت‌ها باورپذیر می‌شود. اگر این شخصیت‌ها نباشند جذابیتی برای فیلم نمی‌ماند. در واقع اتفاقاتی رقم می‌خورد که ما دوست داریم. فردی مهربان که به یک بچه کمک می‌کند. فکر می‌کنند برای به دست آوردن یک شخصیت جذاب باید خیلی تلاش کرد اما اصلا اینگونه نیست. شما اگر برخورد اول فرانس را با این دختر دیده باشید که با مهربانی او را اعلی حضرت صدا می‌کند ما ناخودآگاه از فرانس خوشمان می‌آید فرانس برای ما یک شخصیت جذاب می‌شود یا رزا را یک شخصیت بی‌رحم می‌بینم که در طول داستان تغییر می‌کند.

وی عنوان کرد: هانس وقتی که برای جنگ می‌رود شما محبت رزا را نسبت به او می‌بینید. بنابراین ما باید با تصویر همه چیز را نشان دهیم، اینجا دو صحنه به شما نشان می‌دهد که عمق محبت رزا به هانس را درک می‌کنید، آیا این اتفاق از دیالوگ قابل اقتباس است؟ وظیفه فیلمنامه نویس این است چیزی که به تصویر کشیده می‌شود را بنویسد، مگر می‌شود بدون تصویر عمق محبت رزا را به هانس نشان داد در حالی که اینها در تصویر درآمده است.

این منتقد سینما اظهار داشت: در فیلمنامه شخصیت و شخصیت پردازی خیلی مهم است و اگر شخصیت نداشته باشید نمی‌توانید قصه را تعریف کنید. شخصیت‌ها مثل خود ما سه بعد ظاهری، درونی یا عاطفی و اجتماعی دارند و شما هر سه بعد فرانس را به راحتی در فیلم دیدید، اول قصه وقتی نشان می‌دهد کتابی را بر می‌دارد نشان می‌دهد که این دختر به کتاب علاقه دارد در حالی که بی‌سواد است و حتی نمی‌داند کتاب دستورالعمل دفن مردگان است. حتی در ایران خودمان هم خیلی‌ها را دیدیم که کتاب‌ها را در خانه‌شان نگه می‌دارند و گاهی سواد هم ندارند.

وی ادامه داد: در برخی از فیلمنامه‌های ایرانی دیده‌ام که نوشته شده سعید در را باز می‌کند و وارد می‌شود، این سعید کیست؟ چه شکلی است ؟چطور راه می‌رود؟ نمی‌توان همه چیز را به عهده کارگردان گذاشت، دنیای کارگردان با فیلمنامه نویس متفاوت است. تعدادی از کارگردانان که فیلمنامه می‌نویسند چون قصه نویس نیستند پلان‌ها پراکنده است که حتی در ایران هم داریم، خیلی جاها اشتباه می‌کنند که هر کارگردانی می‌تواند فیلمنامه نویس خوبی هم باشد، تخیلی که فیلمنامه نویس دارد هیچ وقت یک کارگردان ندارد. تمام شخصیت‌ها در این فیلم درست است که بر اساس یک کتاب است اما فیلمنامه نویس تمام آنها را به تصویر کشیده و صحنه‌هایی را خلق کرده که ما از دیدن آن لذت می‌بریم.

اورنگ در خصوص اقتباس گفت: اقتباس مبحث مهمی در فیلمنامه است، چرا ما در سینمای ایران سینمای اقتباسی نداریم، دو دلیل عمده دارد، اول اینکه کتاب‌ها و رمان‌هایی که ما داریم تصویری نیستند و حتی دیالوگی وجود ندارد، دوم اینکه اقتباس کردن برگرداندن نعل به نعل نیست، باید شخصیت‌های فردی و قصه‌های اضافه را کم کنید ولی حق ندارید به محتوای قصه دست بزنید، در این صورت کل قصه از بین می‌رود.

وی شخصیت پردازی در فیلمنامه را بسیار مهم دانست و افزود: شخصیت پردازی دارای سه بعد عاطفی و احساسی و درونی است. موضوع فیلم «دزد کتاب» در واقع عشق شخصیت دختر داستان به کتاب است. براین اساس برای جذاب کردن شخصیت‌های فیلم باید به دنبال اقدامی موثر بود که با فیلمنامه ممکن می‌شود. این در حالی است کارگردان فیلم، تفسیر کننده فیلمنامه است و دنیای او با فیلمنامه نویس کاملا متفاوت است. در واقع کارگردان فاقد تخیلات فیلمنامه نویس بوده و قادر به احیای صحنه‌های جذاب فارغ از فیلمنامه نیست چرا که در قصه آدم‌ها طراحی می‌شوند ولی در فیلمنامه خلق می‌شوند.

این منتقد سینما اقتباس کردن را به معنای برگرداندن نعل به نعل نمی‌داند و عنوان کرد: در اقتباس اختیار کم کردن شخصیت‌ها و کاراکترها وجود دارد ولی حق نداریم به محتوا دست بزنیم. در شخصیت‌های فیلم هم نسبت به پایداری محتوا اقدام شده و آشنایی‌ها توسط کتاب صورت می‌گیرد در اصل جنگ در فیلم بهانه‌ای برای بیان قصه آدم‌ها است تا نهایتا به داستان پردازی کتاب‌ها بپردازد.

وی ادامه داد: این فیلم در بیان علاقه مردم به کتابخوانی موفق بوده و منجر به کاهش ترس‌ها در شخصیت‌ها می‌شود. اگر فیلمنامه نویس به بیان سه بعد شخصیت نمی‌پرداخت داستان و مفهوم قصه نابود می‌شد. در این میان بازیگر و پرداخت به شخصیت بسیار مهم است تصور برخی افراد سینمایی در خصوص عدم توصیف شخصیت‌ها در فیلمنامه بسیار تاسف آور است. من معتقدم شخصیت پردازی در فیلمنامه مهمترین بخش فیلمنامه بوده و اگر شخصیت‌ها نباشند فیلمنامه بی‌اهمیت می‌شود.

اورنگ یادآور شد: کارگردان نمی‌تواند فارغ از فیلمنامه به بیان شخصیت‌ها بپردازد بلکه با توصیفات افراد و چک کردن بازیگران قادر است داستان موفقی را خلق کند. بنابراین امکان نادیده گرفتن شخصیت‌های یک فیلمنامه وجود ندارد. نویسنده به دنبال نشان دادن تفکرات آدم‌ها فارغ از رنگ پوست است.

وی اذعان داشت: دوربین براساس ساختار انسان‌ها ساخته شده است پس قادر به درک حالات از این طریق هستیم این در حالی است که از تمام خاصیت‌های انسان در سینما استفاده شده است. زمان درونی و بیرونی فیلم با هم متفاوت بوده و در فیلمنامه هر شخصیت داستان خاص خود را دارد در حالی که برخی فیلم‌ها شخصیت را به راحتی حذف می‌کند. در فیلم «دزد کتاب» مرگ تعاریف مختلف و جذابی دارد. و به دلیل جذابیت پیچیده انسان مرگ موضوع مناسبی برای مخاطب محسوب می‌شود.

این منتقد سینما دیالوگ را هنر دانست و ادامه داد: حرف زدن هنر نیست. دیالوگ دادن اطلاعات، افشای درونی شخصیت‌ها و بیان حالات است. صحنه‌های حضور نازیسم به راحتی درک می‌شود و قصه به دنبال پرداختن به دنیای جنگ نیست چرا که به دنبال داستان سرایی است.

وی یادآور شد: ما عادت داریم برای اذیت آدم ها به بیان ماجراهای تلخ بپردازیم ، اما با طراحی درست در این فیلم به دنبال راحتی مخاطب بوده ایم. اختیار مرگ دست خداست. شخصیت مکس نقطه عطفی برای شکل گیری دیزل است .وقتی فیلمنامه نوشته می شود باید در طول فیلمنامه همه چیز رعایت شود. ساختار جز اصلی فیلمنامه است که با رعایت آن در فیلم همه شخصیت ها منتهی به مرگ نشدند.

وی افزود: جانبداری فیلمنامه از یک عقیده ارزش آن را کاهش نمی‌دهد. بحث کمونیسم است و نه عقیده چرا که سیاهپوستان را نیز درگیر کرده است. این‌ها نمونه‌ای از عقاید است و طرز فکر و اندیشه خاصی را نشان نمی‌دهد.

اورنگ عنوان کرد: داستان‌های اقتباسی وجود دارد اما محدود است. کشورهای دیگر یاد گرفته‌اند مردم به دنبال تصویر هستند که ٨٠ درصد فیلم‌های هالیوودی اقتباس است و شخصیت‌ها توصیف می‌شود. در قصه باید توصیفات برای خواننده تداعی شود ولی در فیلمنامه باید عکس العمل‌ها به تصویر کشیده شود.

دربیشتر فیلم ها هالیوودی چند نویسنده به بیان جزئیات می‌پردازند اما در ایران این اتفاق نمی‌افتد. ما در سینما به دنبال اتفاق هستیم که متاسفانه کمتر رخ می‌دهد. وقتی قصه و شخصیت‌ها. جذاب باشد به مابقی جزئیات فکر نمی‌شود.

شایان ذکر است برنامه سینماپاتوق حوزه هنری به منظور توسعه تعامل سینماگران، حمایت از فیلمسازان جوان و گسترش مراودات بین اهالی رسانه و هنرمندان و بسترسازی برای معرفی بهتر محصولات سینمای ایران زیر نظر روابط‌عمومی و امور محافل سازمان سینمایی حوزه هنری ایجاد شده است.

نوشته شخصیت پردازی، عاملی برای جذابیت فیلم «دزد کتاب»/ چرا ما در ایران سینمای اقتباسی نداریم؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم «دزد کتاب» که بر اساس رمانی پر فروش و موفق به همین نام اثر مارکوس زوساک نویسنده استرالیایی ساخته شده است دومین اثر هالیوودی است که در این سلسله نشست‌ها نقد و بررسی می‌شود.

شایان ذکر است نمایش این فیلم با حضور هنرجویان و دانشجویان سینما، علاقمندان، اعضای کانون سینمایی سوره و جمعی از خبرنگاران و اهالی رسانه با هدف بررسی فیلمنامه فیلم پیش‌بینی شده است.

حضور کلیه منتقدان سینمایی و نمایندگان رسانه‌های گروهی در این برنامه رایگان و آزاد است.

نوشته اکران و بررسی فیلم سینمایی «دزد کتاب» در «سینماپاتوق» حوزه هنری اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این مراسم مهدی شامحمدی تهیه کننده فیلم مستند «خانه ای برای تو» در خصوص موضوعیت این فیلم گفت: موضوع «مرگ» یکی از دغدغه‌های همیشگی من بوده است که با کتاب‌های شهید آوینی به آن رسیدم. حس خودخواهی از زنده بودن و ناراحتی از مرگ رفتگان همیشه در بهشت زهرا همراه بوده است. در واقع حسی را تجربه کرده بودم که دوست داشتم مخاطب را نیز با آن آشنا کنم. مستند «خانه‌ای برای تو» الهامی از این احساس بوده است که ما را ترغیب کرد برای ساخت این فیلم سختی‌ها را تحمل کرده و مدت زمان تقریبا ۳ سال را صرف ساخت آن کنیم.

وی افزود: فیلم آمریکایی «آخرین گام‌های مرد محکوم به مرگ» و مستند «فصل هرس» همانند مستند «خانه‌ای برای تو» نمونه‌ای بی‌نظیر از موضوع «مرگ» هستند که در انتقال مفهوم بسیار موفق عمل کرده و به دنبال نشان دادن حال و احوال آدم‌های نزدیک به مرگ و انتقال آن به مخاطب بوده‌اند.

شامحمدی با اشاره به سختی‌های بسیار در ساخت مستند «خانه ای برای تو » اظهار داشت: مسئله نشانی که آدم از خود به جای می‌گذارند بزرگترین دغدغه انسان‌های نزدیک به مرگ است. اگر این انتظار در سن‌های پایین‌تر اتفاق افتاد با شرایط متفاوت‌تری روبرو بوده و منجر به خلق اثری محتوایی‌تر می‌شود. برای انتخاب سوژه این مستند ما به دنبال آدم‌هایی بوده‌ایم که در تنگنای مرگ و زندگی قرار دارند بنابراین به سراغ بیماران سرطانی رفتیم. چرا که این افراد حس قابل انتقال تری از این ماجرا دارند.

وی ادامه داد: به جا گذاشتن اثر در آدم‌ها متفاوت است و به شیوه‌های مختلفی انجام می‌شود بنابراین برای ساخت فیلم با زندگی و حال و هوای سوژه های متفاوتی آشنا و به آنها نزدیک شدیم. داوود شخصیت اصلی فیلم تازه متوجه بیماری خود «سرطان» شده بود و تلاش‌های او ما را به شناخت بیشتر ترغیب کرد. او پس از یکسال از بیماری‌اش تصمیم گرفت به منظور ایجاد سرپناه و حمایت از همسرش خانه‌ای برای او بسازد که این خود امید بزرگی به زندگی بود.

این تهیه کننده با اشاره به موفقیت مستند «خانه‌ای برای تو» یادآور شد: این مستند با حضور در سی‌وهفتمین جشنواره ملی فیلم فجر، بخش رقابتی جشنواره کراکف لهستان و دوازدهمین جشنواره سینماحقیقت موفق به کسب نشان فیروزه بهترین فیلم این جشنواره شد و در جشن مستقل سینمای مستند، عنوان بهترین فیلم را به خود اختصاص داد. این در حالی است که با وجود مهیا نبودن فضای مناسب برای نمایش مستند، این فیلم توفیقات خوبی در تاثیرگذاری بر مخاطب داشته است.

وی ضمن انتقاد به عدم وجود سالن‌های نمایش برای مستند اذعان کرد: فیلم‌های مستند با نبود سالن برای نمایش روبرو هستند که این امر منجر به کاهش تلاش فیلمسازان برای افزایش کیفیت محتوایی و ساخت فیلم در سطح اکران شده است. ما به دنبال ساخت فیلم‌های مستند بر پرده سینما هستیم و می‌دانم که این روند با سختی زیادی همراه است ولی احقاق آن نیاز به حمایت دارد تا به سطحی از کیفیت برسد که مخاطب را برای دیدن مجاب به پرداخت هزینه کند. امیدوارم روزی نمایش عمومی مستند برای مخاطب انجام شود.

شامحمدی خاطرنشان کرد: نشان دادن حال و هوای واقعیت‌های زندگی افراد نزدیک به مرگ، نیاز به مشورت با پزشکان، مشاور و کاربلدهای این عرصه دارد چرا که در این شرایط ابتدا افراد وارد روابط عرفانی با خدا و طلب کمک از او شده سپس به مرحله انکار و بعد از آن آگاهی از علت خلقت و رسیدن به ذات پروردگار می‌رسند. قطعا در این مراحل روحی حال سوژه در حدی نبود که بتوان تمام مراحل زندگی او را به تصویر کشید بنابراین برخی صحنه‌های زندگی داوود را از دست داده‌ایم با این وجود معتقدم سکانس‌های اصلی در این فیلم نشان داده شده است.

وی ضمن تاکید بر حفظ ریتم فیلم با بهره مندی از موسیقی گفت: قطعا موسیقی اینگونه فیلم‌ها باید متناسب با حال و هوای سوژه ساخته شود و تاثیرگذاری آن مستلزم تفکیک سکانس‌ها است ضمن اینکه برخی دیالوگ‌های مستند «خانه‌ای برای تو» نیاز به موسیقی داشت.

در ادامه این مراسم مهدی بخشی مقدم کارگردان مستند «خانه‌ای برای تو» در خصوص این مستند گفت: ماجرای این فیلم کاملا واقعی و حکایتی از زندگی مرحوم احمد مرادخانی بوده است. در واقع فیلم در بستر سرطان روایت شده و ما به دنبال نشان دادن زندگی و مرگ متفاوت تر از آن چیزی بوده‌ایم که در اذهان عمومی نشان داده شده است. ساخت خانه توسط داوود برای همسرش، نمادی از سرانجام دادن به کارهای ناتمام اوست که بستری از امید و تلاش کردن برای زنده ماندن را به تصویر کشیده است که با وجود نمایش دردهای این بیماران، امید بعد از مرگ به انسان را نشان می‌دهد.

وی افزود: ساخت این مستند با دشواری‌های بسیاری همراه بود. ما برای فیلمبرداری سکانس‌های بستری داوود در بیمارستان و تطابق آن با مرگ کیارستمی با مشکلات زیادی روبرو شدیم. علاوه بر این با امید پزشکان به بهبودی کامل او احساس کردیم که سوژه به طور کامل بهبود پیدا کرده و به دنبال نشان دادن امید در انتهای فیلم بودیم اما متاسفانه بعد از مدتی با پیشرفت بیماری و مرگ داوود روبرو شدیم بنابراین تصمیم گرفتیم فیلم را با مرگ او آغاز کنیم.

بخشی مقدم خاطرنشان کرد: یکی از دلایل انتخاب زندگی داوود، غرور و محکم بودن او بود که هیچ ضعفی در شخصیت او دیده نمی‌شد. چرا که در مواقع احراز کامل بیماری و قطع امید از درمان، معمولا افراد در ناامیدی به سر می‌برند اما سوژه ما در این فیلم با امید روزهای پایانی زندگی را به سر برد. در واقع ساخت خانه با دستان خالی، اوج امید در این فیلم بوده است.

وی در خصوص ضبط سکانس‌های حساس مستند «خانه‌ای برای تو» و حفظ بخش کمی از تصاویر در آن یادآور شد: ما برای ساخت این فیلم اتاق فکری داشتیم که بر اساس اطلاعات و شرایط زندگی داوود، تصمیم گیری نسبت به ضبط فیلم در آن انجام می‌شد. این در حالی است که برای پایان فیلم و مرگ داوود نیازی به نشان دادن برخی سکانس‌هایی از زندگی او نبود. در واقع از سناریوی فیلم آگاه بوده و به دنبال ضبط لحظات کلیدی زندگی کردن و نشان دادن او بوده‌ایم.

این کارگردان ضمن تاکید بر واقعی بودن دیالوگ‌های فیلم اظهار داشت: ضبط دیالوگ‌ها و تماس‌های تلفنی کاملا اتفاقی و بدون هماهنگی قبلی بوده و هیچ صدایی را در آن از دست نداده‌ایم تنها بخش هماهنگ شده در این فیلم اطلاع از مکان‌های ضبط فیلم بوده است. ناگفته نماند ما این فیلم را با گروه ۴ نفره ضبط کرده و سعی داشته‌ایم تمرکز را در روال عادی زندگی شخصیت اول فیلم حفظ کنیم.

وی در پایان اذعان داشت: ساخت این فیلم بر روال رفاقت و دوستی با داوود ادامه داشته و این منجر به واقعیت گرایی فیلم شده است. همچنین باید تاکید کنم که مستند «خانه‌ای برای تو» کاملا رئال بوده است و هیچگونه بازسازی در آن انجام نشده است.

نوشته «خانه‌ای برای تو» نمایی از امید در انسان‌های نزدیک به مرگ/ لزوم اختصاص سالن سینما به اکران مستند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«خانه‌ای برای تو» روایت داوود جوان ۳۰ ساله گیلانی است که کمتر از یک سال از ازدواجش می‌گذرد و در شغلش دچار ورشکستگی شده است. او همزمان متوجه می‌شود که به سرطان پیشرفته‌ای دچار شده و در این شرایط برای زندگی‌اش تصمیمات جدیدی می‌گیرد.کارگردانی این اثر را مهدی بخشی‌مقدم و تصویربردار آن با محمد حدادی، صدابرداری حسن شبانکاره ، صداگذاری حسین ابراهیمی وتدوینگری عطا مهراد برعهده داشتند.

گفتنی است این مستند با حضور در سی‌و‌هفتمین جشنواره فیلم فجر، بخش رقابتی جشنواره کراکف لهستان و دوازدهمین جشنواره سینماحقیقت موفق به کسب نشان فیروزه بهترین فیلم این جشنواره شد و در جشن مستقل سینمای مستند حائز کسب عنوان بهترین فیلم شد.

شایان ذکر است نمایش این فیلم با حضور هنرجویان و دانشجویان سینما، علاقمندان، اعضای کانون سینمایی سوره و جمعی از خبرنگاران و اهالی رسانه با هدف بررسی فیلمنامه فیلم پیش‌بینی شده است.

حضور کلیه منتقدان سینمایی و نمایندگان رسانه‌های گروهی در این برنامه رایگان و آزاد است.

نوشته نمایش و بررسی مستند «خانه‌ای برای تو» در «سینماپاتوق» حوزه هنری اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

آرمان درویش، هومن سیدی، لیلا زارع، علی رضا شجاع نوری، هستی مهدوی‌فر، بهاره کیان افشار و نیکی کریمی از بازیگران فیلم سینمایی «فرزند صبح» به تهیه‌کنندگی محمدرضا شرف‌الدین هستند.

شایان ذکر است نمایش این فیلم با حضور هنرجویان و دانشجویان سینما، علاقمندان، اعضای کانون سینمایی سوره و جمعی از خبرنگاران و اهالی رسانه با هدف بررسی فیلمنامه فیلم پیش‌بینی شده است.

حضور کلیه منتقدان سینمایی و نمایندگان رسانه‌های گروهی در این برنامه رایگان و آزاد است.

نوشته اکران فیلم «کمدی انسانی» با حضور محمدهادی کریمی در «سینماپاتوق» حوزه هنری اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این مراسم داوود مسلمی منتقد سینما در خصوص فیلم «ندارها» گفت: فیلم «ندارها» مربوط به کارگردانی است با سابقه ٢٠ ساله در سینمای مستند. ریشه سینما در تجارب قبلی و دستاوردهای آن در عکاسی چیزی است که در فیلم‌های این کارگردان متجلی می‌شود. فیلم «آخرین ملکه زمین» یکی دیگر از آثار این کارگردان است. اثری آکنده از غنای شاعرانه و پر بار از نوع اندیشه و ساختار سینمایی است که در کسب تجارب درخشان در حیطه سینما بسیار موفق عمل کرده است. در واقع هیچ وقت فیلم‌های این کارگردان از سینمای روایتگر تهی نشده و همیشه از جذابیت‌های کافی در این زمینه برخودار بوده است. به طور کلی تماشاگر منتظر دیدن روایتی است که در کنار آن به اندیشه‌ها، جهان نگری و تفکرات آن پی ببرد.

وی افزود: سینمای روایت به فکر اعتلای تفکر و اندیشه ورزی مخاطب است و در جریان ارتباط با اثر، نسبت به تماشای مجدد فیلم اقدام می‌کند در حالی که امروزه فیلم‌هایی ساخته می‌شود که متاسفانه بر خلاف جریان سینمای روشنفکر ایران است که عموما تماشاگر عام را از فیلم بریده می‌کند. در این فیلم لحظه‌های ناب سینمای اندیشه ورز را می‌بینیم که تنها به اندیشه فردی فیلمساز توجه نکرده بلکه مخاطب و تماشاگر را با خود همراه کرده و حضور او در نهاد فیلم را لذت بخش کرده است. بنابراین سینما به معنای عام در این فیلم معنا پیدا می‌کند.

مسلمی خاطر نشان کرد: ظاهرا فیلم‌هایی که منتسب به سینمای اجتماعی هستند حرف‌های زیادی برای گفتن دارند . به حال فیلم قایم ب ذات اثری هنری است و باید برای ببررسی آن به خود فیلم رجوع کرده چرا حواشی و آسیب‌های اجتماعی تمامیت خود اثر را تحت الشعاع قرار می‌دهند. آنچه که در این نوع سینما و روایتگری مهم است ارجاع فیلم به مسایل اجتماعی‌ای است که در نهاد جامعه پنهان شده است و بازتاب دهنده وضعیت مرسوم در اجتماع است در اصل برخی فیلم‌ها به همین دلیل خاصیت رجعت پیدا می‌کنند در شرایطی که تمامی فیلم‌های پر از فحاش بوده و ذات آن را به نوعی لودگی تبدیل کرده است.

وی ادامه داد: سینمایی که قابلیت رجعت دارد حتما دارای شاخصه‌هایی از حیات سینما براساس اصل و منطق است. اما به هرحال فیلم قابل اعتنا، درک و فهم منجر به جادوی سینما می‌شود که متاسفانه از میان صدها فیلم، یکی از این آثار قابل رجعت پیدا می‌کند. اولین دلیل رجعت به سینما، خود ذات سینماست که منجر به ماندگار تصویر در ذهن می‌شود. این در حالی است که حتی در ذات فیلم فارسی این رجعت‌ها وجود داشته اما سینمای ما به آن توجهی نمی‌کند. در واقع اینگونه مراسمات دوباره خوانی حقیقت است. انبوه سازی سینمایی که به رجعت توجهی نمی‌کند انبوه آور است.

این منتقد سینما با اشاره به نقاط ضعف فیلم «ندارها» اظهار داشت: بخشی از فیلم این حس شتابزدگی دارد که نشانگر ایراد در چارچوب پایان بندی و نقص ساختاری فیلمنامه است و عدم رعایت تسلسل در آن به این مشکل دامن می زند که نهایتا منجر به حس بریدگی در آن شده است که در واقع این فاصله در بخش‌های دیگر فیلم هم به چشم می‌خورد. گرمای نوع کاراکترها و روایتگری کارگردان اجازه نمود بیرونی ایرادات و شفافیت در آن را نمی‌دهد. همچنین تشابه و تکرار بسیاری از نقاط فیلم به دیگر آثار راه گریزی برای سینمای اجتماعی نگذاشته است بنابراین تنها باید به فاصله زمانی ساخت آثار توجه شود.

وی عنوان کرد: نگاه به سینما در توجه به محتوا خلاصه نمی‌شود بلکه وجوه ساختاری در آن نیزاهمیت دارد. اساسا سینمای محافظه کار است و بخش عمده‌ای از آن بر مدار ابتذال چرخیده و از نهاد محافظه کار جمعی خارج می‌شود. در حالیکه هر فیلم فارسی کریه و بدمنظری هم به محتوا توجه می‌کند. اما در سینمای ماسرکوب نهادهای نظارتی وسانسور منجر به مشکلات سینما می‌شود.

در ادامه این نشست، محمدرضا عرب، کارگردان و تهیه کننده فیلم «ندارها» گفت: این نسخه از فیلم مربوط به سینمایی نگاتیوی است و از سینمای دیجیتالی فاصله زیادی دارد. فیلم «ندارها» در سال ۸۹ ساخته شده است و امروز نسخه بلوری و با کیفیت فیلم اکران شده است. نویسنده این فیلم علیرضا طالب زاده، فیلمنامه نویس مشهور سریال‌های «صاحب دلان» و «در پناه تو» بوده است. فیلمنامه نویسی تفاوت زیادی با رمان نویسی دارد چرا که خلق جریان تصویری بسیار سخت است. من خود متولد جنوب شهر هستم و قصد ساختن فیلمی برای تحقیر این قشر از جامعه را نداشته‌ام بلکه هدف ما پرداختن به آسیب‌های اجتماعی بوده است.

وی افزود: در سال‌های ساخت این فیلم معضلی به نام آقازادگی به شدت امروز مطرح نبود. این مشکل جدی‌ای در زندگی امروز ماست واگر ۱۰ سال گذشته به عدالت اجتماعی توجه بیشتری می‌کردیم بسیاری از مشکلات جامعه حل می‌شد و شاهد دادگاه‌های مسئولان با پرونده‌های کلفت نبودیم. این افتخار نیست و باعث سرشکستگی ما و مجموعه مدیریتی جامعه است. فیلم «ندارها» سعی کرده است به محیط پیرامون توجه بسیاری کند و اگر اینگونه فیلم‌ها بیش از این مورد توجه قرار می‌گرفت. این در حالی است که جامعه‌ای که درب نقد وبررسی در آن بسته است، متولد فساد خواهد بود. فساد سیتماتیک امروز ما ناشی از این امر است. هیچ کس مسئولیت وضعیت اکنون جامعه را برگردن نمی‌گیرد. عدم توجه به اقشار ضعیف جامعه منجر به عدالتخواهی آدم‌ها شده است. هرچند این افراد از نظر خود، عیاری می‌کنند اما چون اساسا عیاران از مکتب فتوت امیرالمونین می‌آید و معنایی دیگر دارد. ما در تاریخ یعقوب لیث صفار و سرخ جامگان را داریم که به درست عیاری می‌کنند اما موضوع فیلم «ندارها» عیاری به غلط است و شخصیت‌های آن به جای ساختن خود، اقدام به تغییر جامعه و ساخت آن می‌کنند و نهایتا هلاک می‌شوند و آسیب آن را جامعه می‌بیند. این فیلم اولین اثری بود که به معضلی به نام آقازاده و رانت توجه کرده است. تشابه «ندارها» به فیلم‌های دیگر انکاناپذیر است اما نکته حائز اهمیت مفهوم آن است.

عرب خاطر نشان کرد: ممنوع التصویری هانیه توسلی، یکی از شخصیت‌های فیلم تنها بهانه‌ای بود که اکران آن را به تعویق انداخت در حالیکه حضور او در فیلم‌های دیگر، هیچ ممانعتی برای اکران نداشت. من هیچ گاه نفهمیدم که این فیلم همچنان چه مشکلی دارد که از پخش آن در رسانه ملی جلوگیری می‌شود در حالیکه پخش و تولید و توزیع مواد مخدر در تولیدات رسانه ملی به امری عادی تبدیل شده است. به حرف فیلم «ندارها» و سینمای اجتماعی توجه نشده است. شما مخاطب حرفه‌ای سینما هستید و ما فیلمسازان سلیقه شما مخاطبان را نازل کرده‌ایم. امروز پایین آمدن سلیقه فیلمسازان و سخیف شدن سینما نتیجه جامعه بی‌نقد و فاسد است که مدیران آن مسئولیت مشکلات را برعهده نمی‌گیرند.

وی عنوان کرد: سینمای اجتماعی ایران که باید به اینگونه فیلم‌ها توجه بیشتری کرده و از تولید آن حمایت کند، اما از این غافله عقب مانده و حتی در موضوعات اجتماعی نظیر کودتای ۲۸ مرداد، موشک وغیره هم اثری ساخته نشده است. جایگاه استراتژیک در سینما ایران کجاست؟ تنها به دنبال ایجاد موجی هستیم که از یک اقدام جلوگیری کنیم چرا که ظرفیتی برای نقد در ایران وجود ندارد. در حال حاضر کسانی که جلوی دوربین اعتراف به نقدپذیری می‌کنند، خلاف این را ثابت کرده‌اند چرا که قطعا اگر انتقادپذیر بودند وضعیت امروز جامعه ما این نبود.

کارگردان فیلم «ندارها» ضمن اشاره دویدن ۳ ساله برای ساخت این فیلم یادآور شد: «ندارها» بی‌دلیل ساخته نشد و درست جایی که مخالف سرسختی برای ساخته شدن این فیلم بود بعد از تولید، جایزه بهترین کارگردانی را به بنده اعطا کردند. کشور ما و مجموعه قوا یا بلد نیستند و یا از پتانسیل هنر سینما، جریان سازی و الگو سازی آن اطلاعی ندارند. این در حالی است که سینما و فیلم‌هایی نظیر کازابلانکا در آمریکا میل و عشق به زندگی را در مردم ایجاد کرده و جامعه بعد از جنگ‌های آمریکا را به خوبی نشان می‌دهد. ما اگر فیلمسازی اجتماعی را جدی نگیریم به شرایط امروز می‌رسیم که اختلاس گران از ملت ما طلبکارند در حالیکه ما بابت حرام شدن اموال، از بین رفتن ذخایر ملی، آینده و عمر نسل‌هایمان از اختلاس گران طلبکاریم.

وی در پاسخ به انتقاد یک مخاطب نسبت به خوب نشان دادن کارهای بد در فیلم و نبود شرافت در قبال آدم‌های بی‌شرف و برداشت عمومی از لفظ آقازادگی عنوان کرد: دیالوگ‌های این فیلم شرافت رو نشان می‌دهد در حالیکه این حرف‌ها در سینما معنا و خریداری ندارد چرا که باید فیلم با موج ساخته شود در حالیکه من فیلمسازموجی نیستم و با حقیقت، فیلم می‌سازم. شخصیت‌های فیلم دچار بلاهت می‌شوند تا بتوانند شرافت را با کار غلط بسازند که درگیری با کاروان حج و برخی دیالوگ‌ها و حتی عمل چشم دختربچه با این پول ، نشانی از این امر است. هیج نشانه‌ای از حقارت مردم پایین شهر، صورت سیاه و لباس پاره‌ای در این فیلم نمی‌بینید چرا که ناشی از شرافت من کارگردان در فیلم است در واقع فیلمنامه این فیلم دایره است.

عرب ادامه داد: هیچ جامعه‌ای خودش نمی‌چرخد و بر اساس قوانین مدنی و فقهی در جامعه اسلامی زمامداری برای رسیدگی اموال بیت المال، حراست و عدالت در جامعه وجود دارد. باید مطالبات مدنی جامعه رعایت شود. اگر قوانین درست اجرا نشود ثروت جامعه که بهداشت، درمان وتحصیل و رفاه اجتماعی در جامعه به باد فنا می‌رود.۱۰ سال پیش با این معضل تا این حد روبرو نبوده‌ایم و اگر جدی برخورد می‌شد امروز شاهد این مشکلات نبودم.

وی در خصوص دخل و تصرف در فیلمنامه گفت: بنده فیلمنامه کامل را خوانده و اجرا کرده‌ام و ایده خاصی به آن اضافه و یا کم نکردم. حتی در نوع لباس‌های انتخابی شکل طبقه را طراحی کرده‌ایم. نسخه ساخته شده نسخه اکران شده در جشنواره است این فیلم ٩٣ دقیقه بوده و کل فیلمنامه ساخته شده است.

کارگردان فیلم «ندارها» در خصوص نحوه پایان بندی فیلم افزود: تاثیر گذاری شخصیت مهری در ابتدا و انتهای فیلم کمک چندانی به فیلم کرده و موضوع را رها نکرده است. لازم به ذکر است برداشت عمومی از واژه آقازادگی در فیلم کاملا مشخص است و معتقدم یک اثر تمام و کمال و آرمانگرا را می‌توانیم در فیلم ببینم چرا که فیلمساز با همه هستی و نیستی به دنبال درک بوده و تلاش می‌کند با نقد بهتر عمل کند.

علی رویین تن کارگردان سینما از دیگر میهمانان این مراسم بود که نظر خود را درباره فیلم «ندارها» این چنین بیان کرد: فیلم «ندارها» باید توسط منتقدان خود نفروخته، انتقاد شود. از نظر بنده، عرب فیلمساز بد سلیقه‌ای است چرا که شرایط کشور از داراها، «ندارها» را می‌سازند، و حتی اسم عروسک‌های بچه هایمان را هم دارا و سارا می‌گذارند. این فیلم از چند منظر مهم است. در ابتدا باید بگویم ایرانی‌ترین نوای تاریخ، سینمای ایران است ولی ایرانی‌ترین نوایی که دیدیدم فیلم عرب است. فیلمی تلخ، شریف و پر از زندگی که شاید اگر ۵ نقش برتر بعد از انقلاب داشته باشیم قطعا محسن تنابنده یکی از آن بازیگران برتر است. دومین نکته دیالوگ نویسی این فیلم و قابلیت اعتنا به آن است. با وجود ضعف‌هایی که در این فیلم وجود دارد اما با گذشت زمان ارزشمندی آن بیشتر شده است چرا با رجوع به این فیلم تاریخ در آن متبلور شده و آدم‌هایی را به تصویر می‌کشد که با تمام سختی، شریف زندگی کرده‌اند. بعضی فیلم‌ها در ساخت، رو به عاقبت بخیری رفته است و این فیلم خود یک سینماست و عاقبت بخیری دارد.

وی افزود: از نظر بنده فیلم مهمتر از فیلمنامه است. اشکال فیلم «ندارها» به تهیه کنندگی و کارگردانی یک نفر است چرا که این فیلم به سمت مردم رفته و هر طیفی را به تصویر کشیده است در حالیکه این خوشایند مدیران نیست. در شرایطی که وارد یک هنر بزرگی شده‌ایم که تاریخ مصرف دارد، کارگردان فیلم باید خوشحال باشد که صاحب این چنین فیلم واقعی‌ای است.

نوشته «ندارها» زبانی از واقعیت‌های امروز/ سینما، پتانسیلی برای تعدیل در مشکلات اجتماعی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

شایان ذکر است نمایش این فیلم با حضور هنرجویان و دانشجویان سینما، علاقمندان، اعضای کانون سینمایی سوره و جمعی از خبرنگاران و اهالی رسانه با هدف بررسی فیلمنامه فیلم پیش بینی شده است.

بر پایه این خبر، حضور کلیه منتقدان سینمایی و نمایندگان رسانه های گروهی در این برنامه رایگان و آزاد است.

محمدرضا عرب متولد ۱۳۴۵ تهران تهیه کننده، کارگردان سینما، مستندساز و عضو کانون کارگردانان سینمای ایران، عضو مجمع فیلمسازان سینمای ایران فعالیت هنری خود را در سال ۱۳۷۱ با ساخت فیلم کوتاه و مستند داستانی آغاز کرد و ده ها جایزه در جشنواره های داخلی و خارجی کسب کرد.

فیلم سینمایی «ندارها» دومین اثر سینمایی این کارگردان کاندیدای دریافت شش سیمرغ بلورین بخش مسابقه سینمای ایران جشنواره فیلم فجر، بهترین بازیگر نقش اول مرد ، بهترین بازیگر نقش اول زن ،بهترین بازیکر نقش مکمل مرد، بهترین صدا برداری ، بهترین فیلمنامه، بهترین تدوین و موفق به دریافت سیمرغ بلورین بهترین تدوین و دیپلم افتخار بازیگر نقش مکمل مرد شد. این فیلم همچنین، منتخب جشنوارها بین اللملی ترنتو ایتالیا، زنگبار تانزانیا ، بغداد عراق، داکا بنگلادش، دوبلین ایرلند، تاتارستان روسیه، وارنا بلغارستان، جشنواره فیلم چینگ دائو ۲۰۱۸ (SCO)، جشنواره فیلم صدها گل و خروس زرین ۲۰۱۸ کشور جمهوری خلق چین بوده است و موفق دریافت جایزه ویژه هئیت داوران از جشنواره فیلم تاتارستان روسیه شده است.

پژمان بازغی، هانیه توسلی، محسن تنابنده، لاچین دربندی، مریم بوبانی، بهرنگ علوی، کیانوش گرامی، حشمت آرمیده، هاشم روحانی، ایرج سرباز، حسین مسلمی، سپیده خدابنده لو و حسین افشار از بازیگران فیلم سینمایی «ندارها» هستند.

نوشته اکران و نقد و بررسی فیلم «ندارها» در حوزه هنری اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی در ابتدای این نشست گفت : در این جلسات بنای ما روی فیلمنامه است و قرار است بررسی کنیم ببینیم چگونه می توان به یک فیلمنامه خوب رسید و در ساختار فیلمنامه چه چیزهایی لحاظ می شود که یک فیلم موفق می شود و قدرتمند از آب در می آید.

وی افزود: شاید فیلم های پلیسی زیادی در زندگی تان دیده باشید. شاید فیلم های قهرمانی زیادی در زندگی تان دیده باشید و شاید با عناصری از آن صحبت می کنم کاملا آشنا باشید و در همین راستا امروز درباره سیکاریو صحبت می کنیم.

وی تشریح کرد : در ابتدا یک تقسیم بندی روی شخصیت ها انجام بدهیم . همه شما می دانید که یک عنصری به نام «قهرمان» در سینما وجود دارد که اگر بخواهیم تعریفش کنیم می گوییم یک موجود دوست داشتنی است که مخاطب با آن همذات پنداری می کند و بخشی یا وجهی از وجود خودش را در شخصیت قهرمان می بیند ، آن را بسط میدهد و سعی می کند خودش را با او تطبیق دهد.

وی ادامه داد: البته یادمان باشد هیچ مخاطبی نه عام و نه خاص خودش را به طور مطلق شبیه قهرمان نمی داند. چه شما فیلمنامه نویس باشید چه داستان نویس این را به خاطر داشته باشید که بخشی از شخصیت مخاطبتون باید با این شخصیت قهرمان اثابت بکند. پس شخصیت قهرمان معمولا شخصیت دوست داشتنی است که ما همیشه از او انتظار خوبی داریم و معمولا هم کار خوب می کند.

حسینی تاکید کرد : پیرو یک اصل نانوشته در سینما همیشه حق با «خوشگل» هاست. چهره خوب و فیزیک خوب باید قهرمان باشد ، ابزارها در خدمت اوست. غالبا همه عناصر طوری چیده می شوند که شخصیت او در داستان متولد بشود و خودش را نشان بدهد. دو راهی های داستان طوری طراحی می شود که او بتواند به همه آنها غلبه کند.

وی معتقد است : حالا قهرمان ها آرام آرام از قهرمان های فردی که در هالیوود متولد می شوند ، کم کم تبدیل به ابر قهرمان ها می شوند که مثلا نمونه هایش را تا دلتان بخواهد «مارول» خلق کرد.

وی ادامه داد: عنصر دومی که در فیلمنامه با آن سر و کار داریم «ضد قهرمان» است . که همه میدانید چیست و خیلی جای تعریف ندارد . معمولا قرار نیست قشنگ باشد یعنی حتما باید زشت باشد اتفاقا. در ظاهرش باید خودش را نشان بدهد. خبیث است و در هرجا حضور دارد باید کار بدی بکند و مطلق بدی است. به شدت سیاه است. موضع تماشاچی و نویسنده نسبت به او کاملا مشخص است. اصلا نیازی نیست که نویسنده به او کمی وجه انسانی بدهد و معمولا در دو راهی ها خباثت و رذالت و پستی را  باید به او نسبت داد.

حسینی درباره قهرمان های زن نیز گفت : این قهرمان ها هم از همان وجاهت استفاده می کنند و بیشتر در دو راهی هایی قرار می گیرند که وجه صلابت مردانه در آنها پر رنگ شود. حتما باید مثل قهرمان مرد چهره موجه و قشنگی داشته باشد و همان خصوصیات قهرمانان مرد به آنها قابل القاست.

وی اضافه کرد : فقط نکته ای که در سال های اخیر خیلی پر رنگ شده این است که فمینیست ها دارند به قهرمانان زن نوعی طغیانگری علیه دنیای مردانه می دهد . که همیشه سرخوردگی ها و نداشتن های دنیای زنانه را در حرکاتی که شبیه مردهاست از خودش بروز می دهد. مثل شخصیت اصلی «بیل را بکش» و … که وجه زن، وجه مردانه به خودش می گیرد.

وی معتقد است : اما شخصیتی که ما کم تر در سینمای ایران به آن می پردازیم و خیلی مهم است و معمولا نسبت به او سوءتفاهم داریم و خطا می گیریمش همین شخصیت ضد قهرمان با معادل anti hero است.

وی افزود: این شخصیت معمولا الزامات قهرمان را ندارد ولی گاهی کارهای کثیف قهرمانانه انجام میدهد . سمبلش در سینما خیلی زیاده و معمولا تماشاچی از این شخصیت خیلی خوشش می آید مثل «هری کثیف» که تقریبا برای پلیس آمریکا تبدیل به مدل تیپیکال شد. این آدم کارهای کثیفی می کند که کارهای کثیفش علیه جنایت است و بیننده دوستش می دارد. آرام آرام این تبدیل به مدلی جدی شد که بعدها سه گانه «پدرخوانده» از آن استفاده کرد و آرام آرام تبدیل یه شخصیتی شد که دیگر بیشتر از قهرمان ها در سینما حضور پیدا کرد و دوست داشتنی تر از قهرمان ها شد.

وی گفت: این شخصیت بزهکار معمولا محبوب می شود . این شخصیت ها قرار نیست توانایی های شگفت انگیزی شبیه قهرمان ها داشته باشند . اصلا اینطور نیست . آدم های کاملا عادی هستند که معمولا آل پاچینو این نقش ها را بازی می کند ، معمولا رابرت دنیرو بازی می کند.

حسینی تاکید کرد: «سیکاریو» یکی از حسن های بزرگی که در فیلمنامه دارد و به خوبی کشف شده و در «آن» های فیلم آمده و همه چیز جوری چیده شده است که نسبتی که در فیلم برقرار شده نسبت درستی است این است که هر ۴ تیپ مورد نظر یک فیلم قهرمانانه در آن وجود دارد . این دیگر «هری کثیف» نیست که قرار است او را تنها دوست داشته باشیم. «پدرخوانده» نیست که مثلا ما «مایکل» را دوست داشته باشیم . زیرا «مایکل» عملا جنایتکاری است که حتی برادر خودش را کشته اما ما به عنوان مخاطب دوستش داریم. کاری که در «سیکاریو» شده ورژن کمی متفاوت تر و به روزتر این مسئله است.

وی خاطرنشان کرد : سینما آرام آرام به سمتی رفت که دو اتفاق در شکل گیری قهرمان ها افتاد. اتفاق اول اینکه قهرمان ها از آن صورت اسطوره خاص و تراشیده شده آرام آرام شبیه مردم عادی شدند. نکته دومی که در سینما اتفاق افتاده و به خصوص در روزگار ما خیلی جدی است ، وجه قهرمان جمعی است. یعنی گفتند یک نفر قهرمان نباشد بلکه چند نفر کنار هم شخصیت ترکیبی قهرمان ما را تشکیل بدهند. این مسئله آنقدر در سینما جدی شد که «مارول» هم تمکینش کرد علیرغم اینکه تکنیک «مارول» ابر قهرمان سازی است و ابرقهرمان هم زمانی خودش را بروز می دهد که اولا قصه اش را فردی پیش ببرد ، ثانیا «آنتی گونیست» به غایت قدرتمند باشد و ثالثا شما فکر کنید که حتما ابر قهرمان و «super hero» شما شکست خواهد خورد.

وی معتقد است: در چنین قالبی به نظر می رسید که دیگر نیازی نیست «مارول» بیاید قهرمان هایش را کنار یکدیگر جمع کند و پکیجی از قهرمان جمعی درست کند، اما این کار را می کند. در نتیجه فیلمی جدی مانند «سیکاریو» می تواند از این دو فرمول استفاده کند.

وی در پایان جمع بندی کرد : فرمول اول این است که تمام عناصر موجود در یک فیلم قهرمانانه کنار همدیگه جمع بشن که فرمولی طلایی است که نگارش آن خیلی سخت است و تصور نکنید به راحتی می توان چنین چیزی را نوشت. فرمول دوم اینکه یک قهرمان جمعی به جای قهرمان فردی بسازیم که بتوانیم ادامه اش دهیم و گام سوم اینکه وجهی داشته باشد که بتوان دو و سه آن را به صورت سریالی ساخت.

نوشته تبدیل قهرمان‌های فردی به قهرمان‌های جمعی/ از عنصر مهم ضدقهرمان غافل نشویم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سلسله نشست‌های «فیلمنامه فیلم» در تداوم برنامه‌های «سینماپاتوق» حوزه هنری پیش‌بینی شده و به همت دفتر تولید متن و روابط عمومی و محافل سینمایی حوزه هنری صورت می‌گیرد. این برنامه قرار است میزبان دانشجویان، منتقدان وعلاقمندان حوزه سینما باشد تا ضمن نمایش فیلم هفته به نقد و بررسی فیلم‌نامه اثر بپردازند.

شرکت در این برنامه برای اهالی رسانه و خبرنگاران آزاد است.

نوشته اکران و نقد و بررسی فیلم «سیکاریو» در حوزه هنری اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این مراسم سید محمدحسینی، مدیر مرکز تولید متن حوزه هنری ضمن اشاره به محتوای ژانر اجتماعی فیلم‌های سینمایی گفت: غالبا فیلم‌هایی که با ژانر اجتماعی ساخته می‌شود به دنبال بیان کردن معضلات و آسیب‌های اجتماعی رایج در جامعه است. دیدگاه اینگونه فیلم‌های آسیب شناسی و پاتولوژی موضوعات است. «رگ خواب» برخلاف فیلم‌های دیگر، از چارچوب صرفا نمایش فیلم فراتر رفته و نگاهی روان شناسانه به موضوع داشته است. این فیلمنامه از نگاه صرفا گریم گانه به متن‌ها و ادبیات رایج در آثار گذشته خودداری کرده و  فارغ از توجه کلیشه‌ای به واژه عشق، از نقطه آغاز دوست داشتن تا مرز هوس پیش رفته است و در پی نشان دادن تحقیر معشوق و شخصیت اصلی فیلم در جریان عشق، به دام هوس و عواقب آن اشاره می‌کند.

وی افزود: حقارت حسی است که در این فیلم به درستی به تصویر کشیده می‌شود بنابراین رابطه کاملا رمانتیک بین دو نفر به یکباره عوض شده و وجوه دیگری از قصه به نمایش گذاشته می‌شود . معمولا سینمای ایران به تکرار اینگونه ژانرها  نمی‌پردازد چرا که سینمای ما معمولا به خرده داستان‌ها عادت داشته و از داستان‌هایی با موضوعات کاملا مشخص و یکپارچه به دور بوده است. «رگ خواب»  نمونه‌ای از فیلم‌های تک کاراکتری است که  تلاش کرده روایت را با تمهیدات متعدد و نریشن کامل کند. در واقع نریشن‌ها خطاب به فردی است که در حین روایت داستان، مخاطب آن کم کم مشخص می‌شود که از نظر بنده این فضا سازی و نریشن‌ها در فیلم کاملا درست و به جا بوده است.

حسینی ادامه داد: فارغ از لحن کتابی نریشن‌ها، محتوای متن نریشن‌ها کاملا کاربردی بوده و قصه را به خوبی پیش برده است. در جایگاه انتقادی، بنده معتقدم «رگ خواب» در مرحله شخصیت سازی و بیان باورهای عاشقانه یک زن بسیار موفق عمل کرده است با این وجود  نمی‌توان از نقطه ضعف‌های آن نیز غافل ماند. تغییر خواستگاه زن در جامعه نوعی ضعف است که کاراکتر اصلی فیلم به آن دچار شده است. در واقع با وجود تیپ روشن فکری شخصیت اصلی فیلم، زن در مواجه با عشق به بلاهت نوجوانانه‌ای می‌رسد که به طور کلی قصه را عوض می‌کند. این جریان باور پذیری فیلم را کاهش داده و درک منطقی آن را برای مخاطب مشکل می‌کند.

وی خاطرنشان کرد: القای حس روشن فکری در فیلم، در قالب ارکانی مثل آموزش زبان فرانسه به وضوح دیده می‌شود که همزمان با نمایش آن، فرد تن به هرکاری داده و به بازسازی گذشته نقش مینا می‌پردازد. نشان دادن ازدواج نا موفق زن، باید تجربه‌ای را برای ادامه زندگی نقش مینا داشته باشد که متاسفانه کارگردان از نشان دادن آن غافل بوده است. در شرایطی که معمولا شکست در یک زندگی مشترک، افراد را محکم‌تر می‌کند در حالی که در نقش مینا با فرآیند آسیب اجتماعی و ضربه پذیری زن روبرو می‌شویم.

مدیر مرکز تولید متن حوزه هنری تاکید کرد: برخی افراد بر این باورند که مواجهه با عشق امری کودکانه است بنابراین دررویارویی با دیوانگی‌های فرد عاشق در فیلم، دیگر شخصیت‌ها باید کودکانه در نظر گرفته شوند در حالی که این فرآیند توجیهی بیش نیست و باید تقویت شود. «رگ خواب» نمایی از عشق فوری و دلداگی‌های آنی است و ما مجبور هستیم به شخصیت به عنوان یک تیپ نگاه کنیم در این شرایط باید از داشته‌های ذهنی خود برای کمک به نویسنده بهره ببریم.

وی عنوان کرد:  انتظار طولانی مینا برای دیدن کامران در لحظه‌ای به مسخره بازی می‌رسد که این امر جریان قصه را عوض می‌کند. قصه‌ای که قرا ر است حیاط خلوتی از همه عناصر طبیعت یک خانواده باشد با تلاش‌های کارگردان در انتخاب خانه‌ای متناسب با قصه، به جریان بیان درست داستان کمک بسیاری کرده است.

گفتنی است از لحاظ کارگردانی ضعفی در این فیلم وجود ندارد و فضا در امتداد شخصیت پیش رفته است. اما تغییر داستان و آغاز فصل هوس بازی توسط شخصیت مرد قصه، نوعی پاردوکس است در حالی که معمولا شخصیت اغواگر فیلم‌ها، زن بوده است. ما از لحظه شروع احساس سرد تحقیر شدن در سالن سینما،  نسبت به موفقیت کارگردان در انتقال مفهوم مطمئن می‌شویم که با کارگزاری فضای مناسب، دو قصه مجزا را به هم وصل می‌کند. در این میان مخاطب در خیال رسیدن به عشقی پاک به سر می‌برد که به ناگه به هوس بازی مرد و نمایش شخصیت منفوری از آن می‌رسد. در این قسمت علاوه بر نقاط قوت، ضعف‌هایی وجود دارد که ریشه در بد بودن مرد داستان و نمایش سیاهی از آن فرد دارد در حالی که بر اساس ادبیات فارسی، عنصر عشق چیزی پیچیده تر از نمایشی است که در این فیلم به چشم می‌خورد.

حسینی ضمن اشاره به داستان‌های تاریخی که از عشق، عناصر پیچیده‌تری  می‌سازد، اذعان داشت: قطعا نمایش عشق نیاز به قصه‌ای درونی دارد اما هوس بازی خیلی سریع‌تر از عشق دست ماجرای اصلی  فیلم را رو می‌کند و منفور بودن شخصیت را بیشتر نشان می‌دهد. بنابراین دیگر جایی برای قضاوت مخاطب نگذاشته است چرا که نویسنده از قبل قضاوتی یک طرفه داشته است.

وی یادآور شد: حس حقارت تنها عاملی برای ترغیب مخاطب به ادامه داستان است و حتی کنجکاوی هم نقشی در این پیگیری ندارد. حس ترهم به شخصیت فیلم اصلا خوب نیست و در نیمه دوم قصه دچار افت زیادی می‌شویم ولی به طور کلی بازگشت خوبی در قصه اتفاق می‌افتد. بنده معتقدم که «رگ خواب» نتیجه اجتماعی فوق العاده‌ای داشته است و در بازگشت فرد به خانواده و پناه گرفتن در آن بسیار جذاب عمل می‌کند. همچنین به کارکرد ارگانیک این عنصر در فرهنگ ما توجه خوبی شده و درک آن کاملا ملموس است در واقع جای این خصلت به شدت در سینما خالی است. در فراّیند شخصیت اصلی داستان این عنصر، کاشت خوبی داشته که نهایتا با بازگشت به آغوش پدر بیمار، مینا به اوج دلگرمی می‌رسد. پایان داستان حل معنایی برای مشکلات فردیت شخصیت مینا است هرچند که این اتفاق با تاخیر زیادی رخ داده و برای مخاطب نچسب باشد اما درست و به جا انجام شده است.

مدیر مرکز تولید متن حوزه هنری اظهار داشت: به لحاظ ساختاری فیلمنامه از اصول کلاسیک فیلمنامه نویسی برخوردار بوده است و باید بپذیریم که موفقیت فیلمنامه‌های تک کاراکتری کاری دشوار بوده و کارگردانی آن نیز مشکلاتی بیشتری خواهد داشت.  «رگ خواب» از کارگردانی جلوتری نسبت به فیلمنامه برخوردار است.

لازم به ذکر است سلسله نشست‌های «فیلمنامه فیلم» در تداوم برنامه‌های «سینماپاتوق» حوزه هنری پیش‌بینی شده و به همت دفتر تولید متن و روابط عمومی و محافل سینمایی حوزه هنری صورت می‌گیرد. این برنامه قرار است میزبان دانشجویان، منتقدان وعلاقمندان حوزه سینما باشد تا ضمن نمایش فیلم هفته به نقد و بررسی فیلم‌نامه اثر بپردازند. شرکت دراین برنامه برای اهالی رسانه و خبرنگاران نیز آزاد است.

نوشته موضوعیت آسیب‌های اجتماعی در «رگ خواب»/ فیلم‌های تک محوری جایگاهی در سینمای ایران ندارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سلسله نشست‌های «فیلمنامه فیلم» در تداوم برنامه‌های «سینماپاتوق» حوزه هنری پیش‌بینی شده و به همت دفتر تولید متن و روابط عمومی و محافل سینمایی حوزه هنری صورت می‌گیرد. این برنامه قرار است میزبان دانشجویان، منتقدان وعلاقمندان حوزه سینما باشد تا ضمن نمایش فیلم هفته به نقد و بررسی فیلم‌نامه اثر بپردازند.

شرکت دراین برنامه برای اهالی رسانه و خبرنگاران آزاد است.

نوشته اکران و نقد و بررسی فیلم «رگ خواب» در حوزه هنری اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این سلسله نشست‌ها روزهای یکشنبه هر هفته از ساعت ۱۴:۳۰ تا ۱۸ با حضور نویسندگان، منتقدان سینمایی و مشتاقان و علاقمندان سینما پیش‌بینی شده است. استفاده برای اهالی رسانه و خبرنگاران آزاد است.

سلسله نشست‌های «فیلمنامه فیلم» در تداوم برنامه‌های سینماپاتوق حوزه هنری پیش‌بینی شده و به همت دفتر تولید متن و روابط عمومی و محافل سینمایی حوزه هنری صورت می‌گیرد. این برنامه قرار است میزبان دانشجویان، منتقدان وعلاقمندان حوزه سینما باشد تا ضمن نمایش فیلم هفته به نقد و بررسی فیلم‌نامه اثر بپردازند.

نوشته سلسله نشست‌های «فیلمنامه فیلم» در سالن اوستا حوزه هنری اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.