اگرچه گریز از درام‌های سینمایی مرسوم در کارنامه‌ی کاری مانی حقیقی با فراز و نشیب زیادی همراه بوده است، اما گاهی مانند «اژدها وارد می‌شود» فیلمی درخشان از کار درمی‌آید و گاهی مانند «خوک» در سطح غوطه می‌خورد. این گرایش‌های فراواقع‌گرایانه از او یک کارگردان متفاوت -از سبک و سیاق معمول سینمای ایران- ساخته است. «تفریق» نیز از این قاعده خارج نیست. این فیلم اگرچه با بهره‌گرفتن از واقعیت ملموس سعی در فرارفتن از آن را دارد، اما سعی می‌کند بین سینما و ادبیات پل بزند و در ضمن به آثار برجسته‌ی سینمای جهان اشاراتی داشته باشد.

روایت کسر شدن کاراکترها

«تفریق» از لحاظ گونه‌ی سینمایی یک درام است که در آن رگه‌های ژانر معمایی یا رازآلود (Mystery film) هویداست. در واقع شیوه‌ی پرداخت دراماتیک آن با تکیه بر عناصر سینمایی معمایی تعریف می‌شود، بی آنکه در فیلم خبری از جنایت باشد. در این فیلم سرنخ‌ها و اشارات حول و حوش یک مسئله‌ی اسرارآمیز می‌گردد. این مسئله‌ی کلیدی نه قتل و جنایت که البته جستجوی هویت است. همین مضمون را در فیلم «کلاغ» بهرام بیضایی نیز می‌بینیم. در این دو فیلم ژانر درام وجه غالب دارد، اما در کنار آن از ژانر معمایی بهره گرفته می‌شود، به‌طوری که اتفاقات داستانی آن حول جستجوی رازآلود معطوف به شناخت خود و هویت خویشتن پیش می‌رود.

در «تفریق» با دو زوج به ظاهر مشابه با هم سروکار داریم، بدون ‌آنکه به لحاظ سببی یا ژنتیکی پیوندی میان‌شان برقرار باشد. این دو زوج مشابه علیرغم بهت و پنهان‌کاری‌شان رفته‌رفته با همدیگر مواجه شده و دوستی‌ها و مخالفت‌هایی بین‌شان برقرار می‌شود. در طول روایت از دو زوج داستان، کاراکترهایی کسر می‌شوند و زوج باقی مانده به دلیل شباهت ظاهری، زندگی مشترک با هم را انتخاب می‌کنند. در این فیلم وضعیت نامتعادل یکسان بودن دو زوج تا انتهای کار حفظ می‌شود و روایت قصد ندارد آن دو زوج را به یک زوج تقلیل دهد. در واقع، این اتفاقات و ماجراهای ملموس است که از این جمع پراکنده، شخصیت‌هایی را حذف (یا به زبان این فیلم، تفریق) می‌کند. یعنی از جمع پراکنده‌ی آدم‌های تنها و منزوی کسانی کسر می‌شوند تا لایه‌های تنهایی عمیق‌تری تمام فضا را به تسخیر خود درآورد.

نماهای این فیلم عمدتا در فضاهای تنگ و دالان‌وار، شب و در فضایی سراسر بارانی می‌گذرد. این عناصر بصری در واقع به تشدید احساس تردید و مه‌آلودگی فضای فیلم کمک می‌کند تا از خلال آن یک وضعیت دچار مشکل و بغرنج به مخاطب نشان داده شود. ضمن این که در اکثر پلان‌ها تاکیدی بر فضاهای بسته و پرتردید وجود دارد که می‌تواند عناصر ذهنی و جهان درونی فیلم را تشدید کند. چرا که این فیلم به شیوه‌های گوناگون قابل تعریف و بازتعریف است.

در یک نظرگاه می‌توانیم تمام فیلم را برآمده از فضای ذهنی فرزانه (با بازی ترانه علیدوستی) بدانیم. او که تحت تاثیر بیماری روانی و داروهای مرتبط با آن است در یک روز بارانی و در حین تعلیم رانندگی دادن متوجه می‌شود مردی شبیه به همسرش را دیده و دست به تعقیب او می‌زند. اما در نهایت متوجه می‌شود مردی که دیده است شخصی کاملا مشابه با جلال (با بازی نوید محمدزاده) است. در این برخورد، علیرغم انگاره‌ی همسر در چنین فیلم‌هایی پای تم خیانت و بی‌وفایی مرد در میان نیست.

مواجه شدن فرزانه با زنی درست عین خودش و مردی درست شبیه همسرش می‌تواند ناشی از ذهن بیمارگون و درون آشفته‌ی فرزانه باشد و آنچه که ما روی پرده می‌بینیم شرح این توهمات ذهنی از زاویه‌ی دید اوست تا در نهایت به نابودی و از دست رفتن این کاراکتر ختم می‌شود. در انتها و پس از حادثه‌ی نهایی این روح ناآرام فرزانه است که بر بالای سر پیکر خود حاضر می‌شود.

وهم و ایهام

روایت فیلم «تفریق» دارای چند سویه‌ی روایی است که ایهام داستانی آن را می‌توان به شیوه‌های مختلف تشریح و تاویل کرد. از یکسو داستان شرح وهم و درونیات ذهن فرزانه است، اما از طرف دیگر ما با مورد کاملا عجیبی مواجه هستیم که به طور تصادفی دو خانواده کاملا به همدیگر شبیه و در عین حال کاملا از هم جدا هستند. یعنی اساس فیلم بر یک ناسازه و امری خارق عادت بنا شده است که به هیچ شیوه قابل حل شدن نیست. در این فضای غریب و تصادف ناخجسته روند اتقافات به گونه‌‎ای پیش می‌رود که راهی جز انتحار و نابودی برخی از شخصیت‌های داستان وجود ندارد.

درست است که این دو زوج کاملا به زوج مقابل خود شبیه هستند، اما هیچ پیوند درونی یا مخرج مشترکی با یکدیگر ندارند. حتی به لحاظ خلقیات از هم دور هستند. جلال مردی کاملا صبور است که با مرد عصبی و تندمزاج شبیه خود کاملا متفاوت است. بدین ترتیب بین آن‌ها مثل هر آدم دیگری، مجموعه‌ای از شباهت‌ها و تفاوت‌های بسیار وجود دارد.

شکل دوم بازتعریف روایت «تفریق» مبتنی بر جدایی و تفاوت شخصیت‌هایی کاملا همسان است که به هیچ طریق نمی‌توان آن‌ها را یکی گرفت، یعنی فاقد اینهمانی هستند. این شکل از روایت بدون هیچ تقلیل و فروکاستی می‌تواند از جنس «سرگیجه‌» هیچکاک یا «درحال‌وهوای عشق» ونگ کاروای تلقی شود.

در حال‌وهوای عشق با سرگیجه

به لحاظ روایی «تفریق» از یکسو به «سرگیجه‌» و از سوی دیگر به «درحال‌وهوای عشق» شباهت دارد. در «سرگیجه» با زنی مواجه هستیم که برای شخصیت اصلی (جیمز استوارت) به شدت تداعی‌کننده‌ی محبوب از دست رفته‌‍‌ی اوست. کاراکتر اصلی در تعیقیب و دستیابی به زنی -که زن از دست‌ رفته‌ی مورد نظر او را تداعی می‌کند- سعی دارد که مشابهات زن دومی به زن اول را به حداکثر برساند. اگرچه زن دوم سعی می‌کند از آرایش و ظاهری که مختص به کس دیگری است پرهیز کند اما این دو زن در نهایت دورویه‌ی یک شخصیت هستند.

در فیلم «درحال‌وهوای عشق» رابطه، بیش از حد پیچیده و در عین حال ملموس است. در این فیلم با تم خیانت مواجه هستیم. زن و مردی غریبه وقتی متوجه می‌شوند که همسران‌شان با هم ارتباط دارند سعی می‌کنند برای این مشکل چاره‌ای بیاندیشند، اما در نهایت این دو شخص خیانت‌ دیده به یکدیگر گرایش پیدا می‌کنند. اینجاست که می‌بینم وضع بسیار پیچیده‌تر می‌شود. چرا که ما زوج خیانت پیشه را هیچ‌گاه در طول فیلم ندیده‌ایم و چه بسا این دو شخص که از خیانت همسران‌شان صحبت می‌کنند همان دو نفری باشند که خیانت کرده‌اند. این خائن یا بی‌گناه بودن همزمان است که به فیلم ونگ کاروای حالتی ناسازوار و رازآلوده می‎‌دهد. چرا که تا همیشه این سوال باقی می‌‍ماند که آیا آن دو یکی هستند یا یکی نیستند.

در فیلم «تفریق» نیز از سویی مانند «سرگیجه‌» با زنی دوپاره (زن دلخواه/ زن بیگانه) سروکار داریم و از طرف دیگر مانند «درحال‌وهوای عشق» با رابطه‌ای مواجه هستیم که چهار شخصیت (یا دو شخصیت) در آن دخیل هستند. برخلاف فیلم «درحال‌وهوای عشق» که زوج خائن را نمی‌بینیم در فیلم مانی حقیقی هر چهار کاراکتر را می‌بینیم و ابهام درام در جای دیگری قرار دارد. ضمن این که مضمون این فیلم چندان دل‌مشغول تم خیانت نیست.

کاراکترهای دوپاره

از تاریکخانه‌ی «بوف کور» صادق هدایت داستانی بیرون آمد که سنخ‌نمای خلق داستان‌های مشابه و سوررئالیستی در ادبیات مدرن فارسی شد. در این اثر ادبی با مردی زخم خورده سروکار داریم که برای سایه‌اش می‌نویسد و در زندگی روزمره‌ی خود درگیر موضوعات فراواقعی و تراژیکی می‌شود که از فهم و درک معنای آن‌ها ناتوان است. او در طول روایت با کاراکتر زن دوپاره‌ای برخورد می‌کند که گاه در منتهای الیه خیر و گاه در سویه‌ی کاملا مخالف آن قرار دارد. این شخصیت دوپاره و زنانه نه تنها نقطه‌ی قوت و کاراکتر مسئله‌ساز این رمان است که در روایت‌های بعدی نیز طنین آن قابل ردیابی است و به اشکال گوناگون در ادبیات و سینمای ایران مورد کنجکاوی و بازروایت قرار گرفته. رمان‌هایی چون «ملکوت» بهرام صادقی، «شازده احتجاب» هوشنگ گلشیری، «پیکر فرهاد» عباس معروفی، «چاه بابل» رضا قاسمی نمونه‌هایی از این کاراکترهای دوپاره شده در دوسویه‌‍‌ی خیر و شر است.

این شکل روایی، به ادبیات داستانی محدود نماند و البته به سینما سرایت کرد. اولین نمونه‌ها به اقتباس و برداشت از بوف کور یا شازده احتجاب محدود شد، اما در روزگار ما شکل روایی دوگانه و سوژه‌ای که هویت دوپاره دارد دستمایه‌ی آثار سینمایی مختلفی قرار گرفت. بدین ترتیب، آثاری با جهان‌های دور و نزدیک، از منطق روایت «بوف کور»، از تاریکخانه‌ی هدایت (با دوپارگی سوژه) بیرون آمد. نمونه‌های اخیر و قابل توجه آن «بی‌رویا» ساخته‌ی آرین وزیر دفتری و «تفریق» به کارگردانی مانی حقیقی است.

جزء از کل

«تفریق» فیلمی است که از نظر روایت قابلیت تفسیرهای مختلف دارد. این فیلم تداعی‌کننده‌ی مجموعه‌ای از آثار ادبی و سینمایی- از بوف کور گرفته تا «درحال‌وهوای عشق» ونگ کاروای- است، اما در عین حال جهان مستقل خود را ساخته است. با این وجود جهان و اتمسفر فیلم «تفریق» در عین چندگانگی و ارجاعات مختلف هنری منسجم نیست. فیلم از نظر شخصیت‌پردازی، بازی‌ها و روایت داستانی یکدست نیست. به دلیل مشابهت ظاهری شخصیت‌ها روایت چندان به شخصیت‌پردازی کاراکترها نمی‌پردازد. این موضوع بیش از همه درباره‌ی کاراکتر نوید محمدزاده و پدرش مشهود است که از پرداخت شخصیت معاف دانسته شده‌اند. از طرف دیگر بازی‌ها یکدست نیست. گاه بسیار فانتزی و گاه باسمه‌ای از کار درمی‌آید که حتی از جهان پرتعلیق و کابوس‌وار فیلم بیرون می‌زند. در این مورد نیز بازی نوید محمدزاده با اختلاف فازهای بسیار شدید مواجه است که شاید یکی از دلایل آن به شخصیت ‌پرداخت نشده‌ی او در طول روایت کار برمی‌گردد. علاوه بر این روایت داستانی کار پر از پرش‌های داستانی است که خلا آن احساس می‌شود. یعنی داستان سعی نمی‌کند جهان ملموس خود و قواعد آن را جا بیاندازد و سپس از آن فراتر برود. بلکه تلاش روایت صرف این شده که مواجه‌های سرنوشت‌ساز کاراکترها باهم را مبنای پیش‌روی داستان خود قرار دهد و با شتاب زیاد و بدون پرداخت قواعد جهان ملموس خود به سمت فراواقع (سوررئالیسم) سوق پیدا می‌کند.

نوشته تنهایی ممتد یک جمع پراکنده اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

حقیقی در دومین فیلم خود با عنوان «کارگران مشغول کارند»، داستان چهار دوست قدیمی را نمایش می‌دهد که از تعطیلات ناموفق اسکی خود، در حال بازگشت به خانه هستند. این افراد دکتر، مهندس و تاجر هستند و دوران بحرانی سنین میانی خود را پشت سر می‌گذارند. در توقفی کوتاه در کنار جاده‌ای کوهستانی به تخته‌سنگی عجیب بر می‌خورند و همچون بچه‌های بازیگوش، تلاش می‌کنند که تخته‌سنگ را به قعر دره پرتاب کنند، کاری بیهوده که نتیجه‌ای جز ناکامی به دنبال ندارد. در انتها وقتی همه ناامید و خسته از تلاش دست می‌کشند تخته‌سنگ خودبه‌خود به دره پرتاب می‌شود.

این کارگردان در فیلم اخیر خود با نام «خوک»، تصویر یک فیلم‌ساز را نشان می‌دهد که در شرایطی زیست می‌کند که یک قاتل سریالی چهره‌های سرشناس سینمای ایران را هدف قرار داده اما قهرمان داستان از اینکه او در لیست قتل‌ها قرار نگرفته ناامید است.

درحالی‌که هر دوی این فیلم‌ها در یک کمدی تاریک و در حدی انسان‌دوستانه روایت می‌شدند اما فیلم آخر مانی حقیقی با عنوان «تفریق» پیش‌فرض مفهومیِ گفته شده در ابتدای مطلب را در قالب یک موضوع جدی و مرگبار تقویت می‌کند.

در «تفریق» یک زوج متأهل در تهران به نام‌های جلال (نوید محمدزاده) و فرزانه (ترانه علیدوستی) با مشکلاتی دست‌وپنجه نرم می‌کنند که بیشتر به دلیل اختلال‌های خلقی ناشی از افسردگی فرزانه است. فرزانه به دلیل بارداری مجبور به ترک داروهای خود شده و این امر افسردگی او را تشدید کرده است. او مربی آموزش رانندگی است و یک روز در حال آموزش؛ همسرش جلال را در یک اتوبوس شهری می‌بیند و این دقیقاً در شرایطی است که جلال برای کار به خارج از شهر رفته است!

فرزانه، جلال را تعقیب می‌کند و می‌بیند که او به ساختمانی ناآشنا می‌رسد. وقتی وارد ساختمان می‌شود، در آنجا با ساکنانی روبه‌رو می‌شود که گویی جلال را به خوبی می‌شناسند.

اما در «تفریق» خیلی زود متوجه می‌شویم که مشکل چیست. جلال و فرزانه دقیقاً دو نفر مشابه خودشان را در جای دیگری از شهر می‌بینند. محسن (نوید محمدزاده) و بیتا (ترانه علیدوستی) زندگی بسیار متفاوتی با جلال و فرزانه دارند. زمانی که جلال مهربان با پدرش در یک قاب‌فروشی کار می‌کند، محسن یک مدیر میانی است که متهم به اختلاس شده است. در این میان، خلق‌وخوی جذاب بیتا در تضاد آشکار با فرزانه و مبارزه او با بیماری روانی است. طولی نمی‌کشد که جلال و بیتا با هم دوست می‌شوند و هر دو به این باور می‌رسند که به یکدیگر علاقه‌مند هستند.

اگرچه «تفریق» ویژگی‌های کلی یک فیلم ایرانی اما شبیه به فیلم‌های لوئیس بونوئل (فیلم‌ساز اسپانیایی) را دارد، اما حقیقی به‌شدت با سوژه‌ها بازی می‌کند و شخصیت‌های فیلم را خیلی بیشتر از آن چیزی که منطقی به نظر می‌رسد در تاریکی نگاه می‌دارد. چنین خودخواهی‌ای به‌سختی می‌تواند معادله‌ها بشکند (اصغر فرهادی اغلب همین کار را در فیلم‌هایش انجام می‌دهد) اما حقیقی با تقویت عناصر ماوراء طبیعی طرح، از تماشاگر می‌خواهد که درام انسانی عجیب‌وغریبی را که تماشا می‌کند، کنار بگذارد و مستقیماً به سمت داستان‌های تمثیلی برود.

«تفریق» کاملاً آشکارا در مورد تغییراتی است که افراد در طول روابط طولانی‌مدت متحمل می‌شوند. جلال و بیتا شخصیت‌های بهتر محسن و فرزانه هستند و یا حتی شاید خودشان در دوران کودکی‌اند، قبل از آنکه زندگی بر آن‌ها اثرات منفی بگذارد!

به طرز عجیبی، فیلم «تفریق» بیننده را به یاد فیلم سینمایی «زمان» ساخته کیم کی دوک می‌اندازد.  در هر دو این فیلم‌ها، زوج‌ها با این احتمال دست‌وپنجه نرم می‌کنند که فردی که عاشق او هستند، برای همیشه رفته است. در فیلم کیم، جراحی پلاستیک عامل پیچیده‌کننده‌ای است که نشان می‌دهد روح ممکن است به اندازه بدن نیز انعطاف‌پذیر باشد. «تفریق» در عین حال مبنایی‌تر و حتی بدبینانه‌تر است. این فرضیه که بیش از آنکه کسی ما را به یاد بیاورد، چه کسی بوده‌ایم، در آخرین ساخته مانی حقیقی وجود دارد.

«تفریق» به‌شدت با نظر آلفرد هیچکاک موافق است که زمانی گفت: «اگر همزادهای خود را ملاقات کردید، باید آن‌ها را بکشید.»

منبع: Michael Sicinski – In Review Online

مترجم: هدیه حدادی‌اصل

نوشته «تفریق»؛ فیلمی شبیه به آثار لوئیس بونوئل اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این فیلم توسط کمپانی «دیافانا» در فرانسه (با همکاری کینوویستا) و «سپتامبر فیلم» در بنلوکس خریداری شده است. بوتیک فیلمِ ژان کریستف سایمون که در برلین مستقر است، «تفریق» را تولید کرده و نماینده این فیلم در بازارهای بین‌المللی است.

ماجرای فیلم سینمایی «تفریق» با بازی ترانه علیدوستی؛ بازیگر فیلم «فروشنده» و «برادران لیلا» و نوید محمدزاده بازیگر فیلم «برادران لیلا» در مرکز شهر تهران اتفاق می‌افتد. داستان این فیلم در مورد زوجی به نام‌های فرزانه و جلال است که فکر می‌کنند همزادهای خود را در شهر تهران دیده‌اند.

وقتی فرزانه (ترانه علیدوستی) مردی را در اتوبوس شهری می‌بیند که شباهت زیادی به شوهرش، جلال (نوید محمدزاده) دارد، او را دنبال می‌کند و به ساختمانی ناآشنا می‌رسد. فرزانه در آنجا، می بیند که ساکنان به شکلی به جلال سلام می‌کنند که گویی او را می‌شناسند. فرزانه که مربی آموزش رانندگی است از خیابان تماشا می‌کند که جلال وارد آپارتمانی می‌شود تا با زن دیگری ملاقات کند…

فرزانه سه ماهه باردار است و به سختی کار خود را در آموزش رانندگی ادامه می دهد. او پس از دیدن جلال در اتوبوس به این باور رسیده است که شوهرش در یک رابطه عاشقانه گیر افتاده است. از این رو با جلال وارد بحث می‌شود اما جلال بر روی این امر پافشاری می‌کند در آن زمانی که فرزانه ادعا دارد او را در اتوبوس دیده، او کیلومترها از شهر فاصله داشته است! پس از آن فرزانه شروع به از هم پاشیدگی می‌کند…

سایمون؛ مدیر اجرایی «بوتیک فیلم» در مورد آخرین ساخته مانی حقیقی گفته است: «تفریق» فیلمی است که در لبه سنت سینمای ایران قرار دارد، با بعد سیاسی قوی، اما عناصر هیجان‌انگیزی نیز دارد که احتمالاً انتظار ندارید در فیلمی از آن منطقه ببینید.

مدیر اجرایی افزود: این واقعاً فوق‌العاده است که شانس همکاری با توزیع کنندگان برجسته و دوستداران جسور فیلم مانند دیافانا، کینوویستا و سپتامبر فیلمز را برای توزیع فیلم داشته باشید!

«تفریق» محصول مشترک ایران و فرانسه است و توسط «شایسته فیلم» در ایران اکران می‌شود.

نوشته فیلم سیاسی مانی حقیقی در جشنواره تورنتو اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نکته قابل‌توجه در این موضوع حضور هومن سیدی است که از سال ۱۳۹۰، در سه دوره از برگزاری جشنواره فیلم فجر هم به‌عنوان کارگردان و هم به‌عنوان بازیگر حضور پررنگی داشته است.

به همین بهانه و در این گزارش قصد داریم با بررسی جشنواره فیلم فجر در دهه ۹۰، هنرمندانی که در هرسال هم به‌عنوان بازیگر حضور داشتند و هم به‌عنوان کارگردان را معرفی کنیم.

* جشنواره سی‌ام

در این دوره از جشنواره که به دبیری محمد خزاعی برگزار شد، سی و یک فیلم در بخش مسابقه سینمای ایران و بیست و یک فیلم در بخش مسابقه فیلم‌های اول حضور داشتند. در میان این تعداد بالای آثار راه‌یافته به این دوره از جشنواره ۳ بازیگر هم به‌عنوان بازیگر و هم به‌عنوان کارگردان حضور داشتند.

مانی حقیقی در سال ۱۳۹۰ کارگردانی فیلم سینمایی «پذیرایی ساده» را به عهده داشت که البته خود نیز به‌عنوان نقش اصلی در این فیلم بازی می‌کرد.

«پذیرایی ساده» به کارگردانی مانی حقیقی و نویسندگی مشترک او و امیررضا کوهستانی داستان زن و مردی است که در فضایی سرد و کوهستانی میان مردم پول پخش می‌کنند …

این فیلم سومین ساخته سینمایی حقیقی پس از فیلم‌های «آبادان»، «کارگران مشغول کارند» و «کنعان» محسوب می‌شود.

ترانه علیدوستی، مانی حقیقی، صابر ابر، اسماعیل خلج، قربان نجفی و سعید چنگیزیان بازیگران فیلم سینمایی «پذیرایی ساده» هستند.

در دوره سی‌ام جشنواره فیلم فجر، فیلم سینمایی «پذیرایی ساده» در دو رشته بهترین کارگردانی و بهترین بازیگر نقش اول زن نامزد دریافت سیمرغ بلورین شده است.

رضا عطاران نیز در همان سال فیلم سینمایی «خوابم می آد» را داشت که خود کارگردانی کرده بود و خودش نیز نقش اول این فیلم سینمایی را ایفا می‌کرد.

این فیلم به کارگردانی رضا عطاران، نویسندگی احمد رفیع‌زاده و تهیه‌کنندگی محمدرضا تخت‌کشیان و جواد فرحانی در سال ۱۳۹۰ تولید شد که در آن اکبر عبدی نقش یک زن سالخورده را بازی می‌کرد.

در خلاصه داستان «خوابم می آد» آمده است: رضا، معلمی ساده و درستکار که به سن میان‌سالی رسیده و در برقراری ارتباط با زن‌ها مشکل دارد، با دختری پاستیل فروش آشنا می‌شود. دختر، برای پیوند کلیه خواهرش با مشکل روبروست و رضا را ترغیب به کارهایی می‌کند که باب میلش نیست و …

اکبر عبدی، مریلا زارعی، ویشکا آسایش، رضا عطاران و سروش صحت بازیگران این فیلم سینمایی بودند.

«خوابم می آد» در سی‌امین دوره از جشنواره فیلم فجر، در ۶ رشته بهترین کارگردانی بخش نگاه نو، بهترین بازیگر نقش اول مرد، بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، بهترین بازیگر مرد در بخش نگاه نو، بهترین چهره‌پردازی و بهترین جلوه‌های ویژه می‌دانی کاندیدای دریافت سیمرغ شد که در دو بخش بهترین کارگردانی بخش نگاه نو و بهترین بازیگر نقش مکمل مرد سیمرغ دریافت کرد.

علی مصفا نیز یکی دیگر از بازیگرانی است که در دوره سی‌ام جشنواره فیلم فجر با فیلم سینمایی «پله آخر» به‌عنوان کارگردان حضور داشت و خود در این فیلم نقش اصلی را ایفا می‌کرد.

«پله آخر» دومین ساخته بلند علی مصفا در مقام کارگردانی پس از «سیمای زنی در دوردست» است. فیلم با هزینه شخصی خود وی ساخته شده و از فیلم‌های مستقل در سینمای ایران محسوب می‌شود.

لیلا حاتمی، علی مصفا، علیرضا آقاخانی و حامد بهداد بازیگران این فیلم سینمایی هستند.

در خلاصه این فیلم آمده است: لیلی (لیلا حاتمی) ستاره سینماست و به‌تازگی شوهرش را ازدست‌داده، سر صحنه فیلم‌برداری ناگهان مقابل دوربین خنده‌اش می‌گیرد و از کار بازمی‌ماند. هیچ‌کس نمی‌تواند دلیل خنده‌هایش را حدس بزند.

این فیلم در دوره سی‌ام جشنواره در دو رشته بهترین فیلم‌نامه اقتباسی و بهترین طراحی صحنه و لباس نامزد دریافت سیمرغ شد که در نهایت سیمرغ بهترین فیلمنامه اقتباسی را دریافت کرد.

* جشنواره سی و یکم

سی و یکمین دوره از جشنواره فیلم فجر با دبیری محمدرضا عباسیان، در ۵ بخش جوایز ویژه داوران، خارج از مسابقه، مسابقه، فیلم‌های اول و سودای سیمرغ برگزار شد که در ۲۶ فیلم در بخش مسابقه، ۸ فیلم خارج از مسابقه و ۱۰ فیلم در بخش فیلم‌های اول حضور داشتند.

از میان تمام این فیلم‌ها فرامرز قریبیان با فیلم سینمایی «گناهکاران» هم به‌عنوان بازیگر و هم به‌عنوان کارگردان در دوره سی و یکم حضور داشت.

«گناهکاران» چهارمین فیلم به کارگردانی قریبیان است که وی سیزده سال پس از کارگردانی آخرین فیلمش به نام «چشم‌هایش»، این فیلم را کارگردانی کرد.

فیلمنامه «گناهکاران» را سام قریبیان، پسر فرامرز قریبیان نوشته است. او گناهکاران را در سال ۲۰۰۶ میلادی در خارج از ایران برای یک فیلم خارجی نوشته بود، ولی پس از بازگشت به ایران آن را به نسخه فارسی تبدیل و بازنویسی کرد.

بهاره کیان افشار، فرامرز قریبیان، رامبد جوان، کوروش تهامی، هومن برق‌نورد، شقایق فراهانی، نسرین مقانلو، همایون ارشادی، قطب‌الدین صادقی، محمد متوسلانی، رضا رویگری، مهتاج نجومی، امید روحانی، سیاوش چراغی پور و سام قریبیان از جمله بازیگران این فیلم سینمایی بودند.

این فیلم در دوره سی و یکم جشنواره در رشته‌های بهترین فیلم، بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، بهترین بازیگر نقش مکمل زن، بهترین فیلمنامه، بهترین صداگذاری، بهترین صدابرداری و بهترین جلوه‌های ویژه می‌دانی نامزد دریافت سیمرغ شد که در نهایت رامبد جوان توانست سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را برای این فیلم دریافت کند.

* جشنواره سی و سوم

سی و سومین جشنواره فیلم فجر با دبیری علیرضا رضاداد در ۳ بخش سودای سیمرغ، نگاه نو و هنر و تجربه که ۲۲ فیلم در بخش سودای سیمرغ، ۱۱ فیلم نگاه نو و ۸ فیلم در بخش هنر و تجربه حضور داشتند، برگزار شد.

از میان این فیلم‌ها هومن سیدی، نیکی کریمی و وحید جلیلوند هم به‌عنوان بازیگر و هم به‌عنوان کارگردان در دوره سی و دوم حضور داشتند.

هومن سیدی در دوره سی و دوم جشنواره فیلم فجر فیلم سینمایی «اعترافات ذهن خطرناک من» را هم کارگردانی کرده و هم خود در آن به ایفای نقش پرداخته بود. این فیلم به تهیه‌کنندگی جواد نوروزبیگی در ۶ بخش بهترین بازیگر نقش اول مرد، بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، بهترین چهره‌پردازی، بهترین طراحی صحنه و لباس، بهترین صدابرداری و بهترین صداگذاری نامزد دریافت سیمرغ شد که در نهایت سیمرغ بهترین طراحی صحنه و لباس را از آن خود کرد.

شخصیت اصلی این فیلم از یک روان‌گردان شیمیایی به نام اسید (ال‌اس‌دی) استفاده می‌کند و دچار توهم و همچنین اغتشاش ذهنی است و اتفاقاتی را که در زندگی و به‌واسطه اطرافیان برایش رخ‌داده به‌خاطر نمی‌آورد و همین منجر به درگیری‌های او با اطرافیانش می‌شود…

این فیلم در یک ۲۴ ساعت روایت می‌شود و درباره مردی است که در یک روز کامل هیچ چیزی را به یاد نمی‌آورد.

سیامک صفری، نگار جواهریان، میترا حجار، رؤیا نونهالی، عباس غزالی، بابک حمیدیان و هومن سیدی بازیگران این فیلم سینمایی بودند.

نیکی کریمی نیز در این دوره از جشنواره با فیلم سینمایی «شیفت شب» به‌عنوان کارگردان حضور داست که البته نقش کوتاهی نیز در آن ایفا می‌کرد و در کنار آن بازیگر نقش اول زن فیلم سینمایی «چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت» ساخته وحید جلیلوند بود.

فیلم سینمایی «شیفت شب» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی نیکی کریمی و نویسندگی مشترک نیکی کریمی و علی اصغری است. این فیلم مسائل و مشکلات جامعه ایران را در زمان تحریم‌های علیه این کشور به تصویر می‌کشد.

ایده اولیه این فیلم بر اساس طرحی از محمود آیدن در مهر ۱۳۹۲ شکل گرفته که نیکی کریمی اقدام به نوشتن فیلمنامه این فیلم بر اساس این طرح کرد.

«شیفت شب» داستان زنی به نام ناهید است که در اثر تغییر رفتار همسرش و خبرهایی که از دوستان او می‌شنود به او شک می‌کند و به دنبال او می‌رود و متوجه می‌شود که شوهرش به دلیل برداشت مبلغ زیادی از حساب شرکت (۵۰۰ میلیون)، اخراج شده و در آژانسی که کار می‌کرده نیز مبلغ ۳۰ میلیون تومان نزول گرفته و به دنبال شریکش که از او کلاهبرداری کرده می‌گردد. همسر ناهید مدتی ناپدید می‌شود و در این مدت ناهید و برادر همسرش مبلغ نزول گرفته شده و بدهی شرکت را باز پس می‌دهند و او را می‌یابند تا به خانه بازگردانند.

این فیلم در سی و سومین جشنواره فیلم فجر در دو بخش بهترین بازیگر نقش اول زن و جایزه ویژه هیئت داوران نامزد دریافت سیمرغ شد که در هر دو بخش دیپلم افتخار را دریافت کرد.

محمدرضا فروتن، لیلا زارع، امیرحسین آرمان، امیر آقایی، گوهر خیراندیش، سحر قریشی و نیکی کریمی بازیگران این فیلم بوده‌اند.

کریمی همچنین در همان سال در فیلم سینمایی «چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت» بازی کرد. این فیلم ساخته وحید جلیلوند محصول سال ۱۳۹۳ ایران است. نویسندگان این فیلم وحید جلیلوند، علی زرنگار و حسین مهکام هستند و این فیلم توسط علی جلیلوند و محمدحسین لطیفی تهیه شده است. این فیلم در هفتاد و دومین دوره جشنواره فیلم ونیز به روی پرده رفت و برنده جایزه فیپرشی شد.

داستان «چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت» درباره سه شخصیت است که روایت هرکدام به‌صورت جداگانه بازگو می‌شود. جلال آشتیانی که ۳۰ میلیون از دارایی خود را برای کمک به نیازمندان در روزنامه آگهی داده است – لیلا که به‌خاطر مشکل همسرش که بر اثر یک تصادف ازکارافتاده و نیاز به مبلغ ۱۵ میلیون برای جراحی دارد – ستاره که پدر و مادر خود را در زلزله بم ازدست‌داده و سال‌هاست با خانواده عمه‌اش زندگی می‌کند و حالا برخلاف میل خانواده مخفیانه با پسری به نام مرتضی عقدکرده.

نیکی کریمی، امیر آقایی، شاهرخ فروتنیان، وحید جلیلوند، سعید داخ و برزو ارجمند بازیگران فیلم سینمایی بودند.

این فیلم در این دوره از جشنواره برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی فیلم اول و سیمرغ بلورین بهترین فیلم اول شد.

وحید جلیلوند نیز در همین دوره با کارگردانی فیلم «چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت» حضور داشت که در آن به ایفای نقش نیز پرداخته بود.

* جشنواره سی و چهارم

سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر با دبیری محمد حیدری در ۴ بخش خارج از مسابقه، سودای سیمرغ، نگاه نو و هنر و تجربه که ۲۵ فیلم در بخش سودای سیمرغ، ۱۱ فیلم نگاه نو و ۱۱ فیلم در بخش هنر و تجربه حضور داشتند، برگزار شد.

از میان این فیلم‌ها بهروز شعیبی و هومن سیدی هم به‌عنوان بازیگر و هم به‌عنوان کارگردان در دوره سی و دوم حضور داشتند.

هومن سیدی در این دوره جشنواره فیلم سینمایی «خشم و هیاهو» را کارگردانی کرده و در فیلم سینمایی «پل خواب» به‌عنوان بازیگر حضور داشت.

«خشم و هیاهو» فیلمی به کارگردانی و نویسندگی هومن سیدی و تهیه‌کنندگی سعید سعدی است.

این فیلم در سی و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر برنده جایزه بهترین فیلم‌برداری شد. هومن سیدی هم برای کارگردانی خشم و هیاهو جایزه ویژه هیئت داوران را از آن خود کرد.

در خلاصه این فیلم آمده است: زندگی به من آموخت که هیچ‌چیز از هیچ‌کس بعید نیست!

این فیلم داستانی جنایی و پیچیده از زندگی یک خواننده را به تصویر می‌کشد. بسیاری از منتقدان معتقدند که داستان این فیلم بسیار شبیه روایت قتل همسر ناصر محمدخانی و اعدام زن صیغه‌ای اوست. نام و شیوهٔ روایت این فیلم، برگرفته از رمان «خشم و هیاهو» نوشته ویلیام فاکنر است.

طناز طباطبایی، نوید محمدزاده، سعید چنگیزیان، بهناز جعفری، رضا بهبودی، رعنا آزادی‌ور، بهزاد عمرانی و رضا کولغانی در این فیلم به ایفای نقش پرداخته‌اند.

فیلم سینمایی «پل خواب» ساخته اکتای براهنی و تهیه‌کنندگی جهانگیر کوثری که در بخش نگاه نو این دوره از جشنواره حضور داشت، یک فیلم اجتماعی است که هومن سیدی در آن به ایفای نقش پرداخته است.

در خلاصه این فیلم آمده است: شهاب در آستانه ازدواج با نامزدش است. شرایط اقتصادی و مالی او باعث می‌شود به اتفاق دوستش وارد یک معامله تجاری شود اما در کمال ناباوری پول‌های او را بالا می‌کشند. شرایط سختی بر زندگی او حاکم می‌شود. پول بهره‌ای می‌گیرد و از پرداخت اقساط آن هم عاجز می‌شود. طلبکاران او را راحت نمی‌گذارند. پدرش که دبیر مدرسه است وارد ماجرای او می‌شود. نامزدش نیز او را تحت‌فشار قرار می‌دهد. شهاب تحت‌تأثیر این فشارها دست به کار عجیبی می‌زند.

ساعد سهیلی، هومن سیدی، آناهیتا افشار، شهین تسلیمی و اکبر زنجان‌پور بازیگران این فیلم سینمایی بوده‌اند.

بهروز شعیبی دیگر هنرمندی بود که در این از جشنواره هم به‌عنوان کارگردان و هم به‌عنوان بازیگر در فیلم سینمایی «سیانور» حضور داشت.

این فیلم در بخش سودای سیمرغ بود که در آن مهدی هاشمی، هانیه توسلی، پدرام شریفی، بابک حمیدیان، حامد کمیلی، بهنوش طباطبایی، آتیلا پسیانی و بهروز شعیبی ایفای نقش کرده بودند.

داستان «سیانور» برگرفته از روایات رسمی دولت ایران از وقایع درونی سازمان مجاهدین خلق ایران پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران است. این فیلم بازگوکننده اختلافات میان دو دسته در سازمان مجاهدین خلق و درگیری میان چهره‌های کلیدی آن مانند تقی شهرام، مرتضی صمدیه لباف و مجید شریف واقفی در متن یک داستان عاشقانه نافرجام است.

* جشنواره سی و ششم

سی و ششمین دوره از جشنواره فیلم فجر با دبیری ابراهیم داروغه زاده در ۲ بخش مسابقه و سودای سیمرغ که ۱۶ فیلم در بخش مسابقه و ۲۳ فیلم در بخش سودای سیمرغ حضور داشتند، برگزار شد.

از میان این فیلم‌ها پیمان معادی، هومن سیدی و مهران احمدی هم به‌عنوان بازیگر و هم به‌عنوان کارگردان در دوره سی و ششم حضور داشتند.

در این دوره از جشنواره پیمان معادی را با کارگردانی فیلم سینمایی «بمب یک عاشقانه» داشتیم که خودش نیز نقش اصلی این فیلم را ایفا می‌کرد. در این فیلم که در بخش مسابقه قرار داشت، لیلا حاتمی، سیامک انصاری، محمود کلاری، حبیب رضایی و سیامک صفری نیز بازی کرده‌اند.

«بمب یک عاشقانه» بر اساس طرحی از مانی حقیقی ساخته شده است که در خلاصه داستان آن چنین آمده: در میانه سال‌های جنگ و در اوج بمباران‌های تهران، روزگار با بیم و ترس می‌گذرد. اما عشق و دلدادگی و زندگی و امید، هراس ملموس مرگ را به فراموشی می‌سپارد؛ رفتگان در کلماتِ زندگان تکرار می‌شوند. مرگ، سؤال مطلق است و عشق، ابهام مکرر. «بمب؛ یک عاشقانه» با کورسوی امیدبخش زندگی کار دارد نه با سیاهی مطلق مرگ.

این فیلم در جشنواره در ۱۱ رشته بهترین فیلم، بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، بهترین فیلمنامه، بهترین فیلم‌برداری، بهترین موسیقی متن، بهترین جلوه‌های ویژه بصری، بهترین جلوه‌های ویژه می‌دانی، بهترین طراحی صحنه، بهترین طراحی لباس و بهترین صدابرداری کاندیدای دریافت سیمرغ شد و در نهایت توانست سیمرغ بهترین طراحی لباس و جایزه ویژه هیئت داوران را دریافت کند.

هومن سیدی که در این عرصه پیشتاز بوده است در این دوره از جشنواره با فیلم سینمایی «مغزهای کوچک زنگ‌زده» به‌عنوان کارگردان و فیلم سینمایی «مصادره» به‌عنوان بازیگر حضور داشت.

«مغزهای کوچک زنگ‌زده» فیلمی به کارگردانی و نویسندگی هومن سیدی و تهیه‌کنندگی سعید سعدی محصول سال ۱۳۹۶ است. این فیلم به سبک درام گانگستری در فضایی اجتماعی، تلخ، جنایی و فیلم اکشن ساخته شده، نوید محمدزاده و فرهاد اصلانی در نقش دو برادر، شخصیت‌های اصلی این فیلم را برعهده دارند.

در داستان این فیلم آمده است: در منطقه‌ای نزدیک البرز و زندان قزل‌حصار، یک آبادی وجود دارد که مختص فقیران و آشغال جمع کن‌ها و افراد به‌شدت گیر افتاده در تمکن مالی است. شکور، شاهین، شهره و شهروز به همراه پدر و مادرشان، در این آبادی زندگی می‌کنند. خشونت‌های جامعه و مسائل جمعی مواد مخدر به‌طوری این خانواده را تحت‌الشعاع قرار داده است که این خانواده از هم می‌پاشد. همچنین جنایت‌ها و جرم‌هایی در دنیای این افراد رخ می‌دهد …

نوید محمدزاده، فرهاد اصلانی، نازنین بیاتی، فرید سجادی حسینی، نوید پورفرج، مرجان اتفاقیان و هامون سیدی بازیگران این فیلم سینمایی هستند.

«مغزهای کوچک زنگ‌زده» در این دوره از جشنواره در ۱۳ رشته از جمله بهترین فیلم از نگاه هنر و تجربه، بهترین فیلمنامه، بهترین صداگذاری، تدوین، نقش مکمل مرد، کارگردانی و … نامزد دریافت سیمرغ شد که در نهایت در چهار رشته بهترین فیلم از نگاه هنر و تجربه، بهترین فیلم از نگاه تماشاگران، بهترین فیلمنامه و بهترین صداگذاری سیمرغ دریافت کرد.

سیدی همچنین در این دوره در فیلم سینمایی «مصادره» ساخته مهران احمدی به ایفای نقش پرداخته بود. این فیلم به نویسندگی علی فرقانی و تهیه‌کنندگی محمدحسین قاسمی است.

داستان فیلم از دهه ۱۳۵۰ آغاز می‌شود و داستان یک کارمند ساواک به نام اسماعیل یارجانلو (رضا عطاران) است که درگیر ماجراهایی می‌شود. او که کارمند اداره ساواک است با خرید بلیت بخت‌آزمایی برنده اعانه ملی می‌شود. او با پولی که برنده شده، ۵۰۰۰ متر زمین در عباس‌آباد خریداری و بر اثر سقوط شاه و انقلابِ ۱۳۵۷ مجبور به خروج از کشور می‌شود و وکالت زمین را به دوستش جلال خاوندی (بابک حمیدیان) می‌دهد و…

رضا عطاران، هومن سیدی، بابک حمیدیان، هادی کاظمی، مهران احمدی، مزدک میرعابدینی و میرطاهر مظلومی بازیگران فیلم سینمایی «مصادره» هستند.

رضا عطاران برای این فیلم سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد را دریافت کرد.

مهران احمدی نیز در همین دوره با کارگردانی فیلم «مصادره» حضور داشت که در آن به ایفای نقش نیز پرداخته بود.

* و اما جشنواره چهلم …

کمتر از یک ماه دیگر به برگزاری چهلمین دوره از جشنواره فیلم فجر باقی‌مانده است، جشنواره امسال اولین دوره دبیری مسعود نقاش زاده است که در بخش سودای سیمرغ برگزار می‌شود، در این بخش قرار است ۲۲ فیلم سینمایی که در آن‌ها کارگردانان فیلم اولی نیز فیلم دارند، نمایش داده شود.

در میان این ۲۲ فیلم بهروز شعیبی هم به‌عنوان کارگردان فیلم سینمایی «بدون قرار قبلی» و بازیگر فیلم سینمایی «صورت فلکی» حضور دارد.

فیلم سینمایی «صورت فلکی» به کارگردانی حسین دارابی و تهیه‌کنندگی محمدرضا شفاه تازه‌ترین محصول سازمان سینمایی حوزه هنری، فیلمی در ژانر درام اجتماعی است که با نگاهی زنانه به مقطعی ملتهب از دهه نود جامعه ایران می‌پردازد.

ترکیبی که سال گذشته نیز فیلم سینمایی «مصلحت» را به تولید رساند. نویسندگی این فیلم توسط احسان ثقفی و مهدیه عین الهی صورت‌گرفته است و به‌نوعی روایتگر زندگی زنی است که زندگی‌اش را در آستانه فروپاشی می‌بیند.

بهروز شعیبی و مریلا زارعی زوج اصلی این فیلم را تشکیل می‌دهند و وحید رهبانی، سیاوش طهمورث، سولماز غنی، امین میری، علیرضا نایینی و بازیگر خردسال کوثر حیدری در «صورت فلکی» آن‌ها را همراهی می‌کنند.

فیلم سینمایی «بدون قرار قبلی» به کارگردانی بهروز شعیبی، فیلمی معناگرا و دینی که از هویت و عشق ایرانیان به حضرت علی ابن موسی‌الرضا علیه‌السلام حرف می‌زند.

تهیه‌کننده این فیلم محمود بابایی است که فیلمنامه آن توسط فرهاد توحیدی و مهدی تراب بیگی با نگاهی به یکی از داستان‌های مصطفی مستور نوشته شده است.

«بدون قرار قبلی»؛ پنجمین فیلم بهروز شعیبی است که با مشارکت بنیاد سینمایی فارابی تولید شده است. بخش‌هایی از فیلم در مشهد فیلم‌برداری شده، قسمت‌هایی از آن در تهران و استان البرز تصویربرداری شده است. در ابتدا فیلم‌برداری این فیلم در تهران آغاز و الهام کردا از جمله بازیگران این فیلم سینمایی مقابل دوربین رفت. گفته می‌شود کردا با نقشی متفاوت نسبت به آنچه پیش‌تر از او دیده بویدم ظاهر شده است. در ادامه صابر ابر و مصطفی زمانی نیز به این پروژه ملحق شدند.

نوشته ۱۰ بازیگری که در فجر کارگردانی هم کرده‌اند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

حمید بهرامیان سال‌ها در عرصه سینما و تلویزیون به‌عنوان دستیار اول کارگردان و برنامه‌ریز فعالیت داشته و فیلم‌های کوتاه متعددی از او در فستیوال‌های جهانی به نمایش در آمده است؛ «ملاقات با جادوگر» نخستین اثر سینمایی حمید بهرامیان محسوب می‌شود.

«ملاقات با جادوگر» هم اکنون توسط امیرمهدی ژوله در حال بازنویسی نهایی است.

در خلاصه داستان «ملاقات با جادوگر» آمده است: «جناب سرهنگ  برادری کن ما رو بگیر، من از خجالتت در میام!»

همچنین تاکنون حضور حسن مصطفوی به‌عنوان مجری طرح و مدیر تولید، محمدرضا سکوت مدیر فیلمبرداری،نظام کیایی مدیر صدابرداری ، مجید لیلاجی طراح صحنه و لباس و علی بهرامی‌فر طراح چهره‌پردازی در این فیلم قطعی شده است.

سیدجواد حسینی و حمید اعتباریان سرمایه‌گذاران «ملاقات با جادوگر» هستند و سن پترزبورگ آخرین فیلم اعتباریان در مقام تهیه کننده بوده است.

فیلم نامه اولیه این اثر با نام «ماساچوست» پیش تر توسط پیمان عباسی به نگارش در آمده است.

«ملاقات با جادوگر» هم‌اکنون در مرحله پیش‌تولید قرار دارد و بزودی اسامی دیگر بازیگران فیلم از طریق مشاور رسانه‌ای بصورت رسمی اعلام خواهد شد.

نوشته مانی حقیقی به فیلم سینمایی «ملاقات با جادوگر» پیوست اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

از عجایب روزگار هم این است که اصغر فرهادی- مانند همیشه در جمعی که تنها طرفدارانش دورش را گرفته‌اند و منتقدی در کار نیست- برای تائید سینمای ورشکسته‌ی اروپا پای غرب‌ستیزی را وسط می‌کشد: «می‌گویند چرا مثل سینمای آمریکا نیستیم. اگر قرار بود سینما مسیر سینمای آمریکا را برود، پس چرا انقلاب کردید. شعار غرب‌ستیزی می‌دهیم و بعد به دنبال سینمای آمریکا هستیم.» و خب حتما کسی در جمع به خود این اجازه و جرئت را نمی‌داده که از فرهادی بپرسد مگر انقلاب کردیم که از اروپا الگو بگیریم؟ و اساسا یک بحث فرمال سینمایی چه ربطی به مضمون آثار دارد؟ و اساسا چه کسی گفته است باید عین به عین دنباله‌روی سینمای آمریکا بود؟

اما به تازگی داریوش مهرجویی هم در ادامه روند حمله به سینمای آمریکا در اظهارنظری قابل تامل گفته است که: «این موج تحمیق‌کننده و مبتذل و مورد پسند تماشاگر که سینمای آمریکا پایه‌گذار آن بوده است، توانسته به سینمای ایران یعنی به‌اصطلاح سینمای بدنه ایران و همچنین به تلویزیون نفوذ کند. این موج مبتذل منبع اشاعه و نمایش فیلم‌های مبتذل، بی‌محتوا، تحمیق‌کننده و توهین‌آمیز به شخصیت فرهیخته شاعرانه و عقلانی فرد ایرانی شده است.»

شبه‌روشنفکران وطنی سالهاست به این ترتیب و با زدن برچسب «مبتذل» به هر نوع اثر هنری که سعی در نزدیک شدن به مخاطب عام را داشته باشد، با کمک مدیران همسو با خودشان از ابتدای دهه شصت به این‌سو امکان رشد هر نوع سینمای مردم‌پسند را گرفته‌اند و با ارتزاق از پول‌های دولتی سینمایی بی‌مخاطب، اخته و سترونی را پدید آورده‌اند که حالا با توجه نزدیک به پنج درصد مردم به سینما در نوروز همه از خوشحالی جشن و پایکوبی به راه انداخته‌اند.

اما جالب است که همین روشنفکران به محض اینکه با ساخت یک فیلمفارسی مبتذل به اندکی فروش می‌رسند، جذب مخاطب عام را سند افتخار می‌دانند. مانند کارگردان «۵۰ کیلو آلبالو» که برای تائید فیلمش نوشته بود: «از این که با تماشاگران این فیلم پانزده بار استادیوم آزادى را پر و خالى کردم مفتخرم.»

از تناقضات شبه‌روشنفکران ایرانی بگذریم. اما اصل ماجرای دفاع از سینمای آمریکا چیست؟ بحث قطعا تن دادن به ابتذال فیلمفارسی که کسانی مانند مانی حقیقی برای فروش بیشتر به ان تن می‌دهند نیست. اصل ماجرا توجه به جذب مخاطب عام، قصه‌گویی، قهرمان‌پردازی، توجه به منافع ملی و درنهایت تبدیل شدن به یک سینمای مردمی به جای سینمای محفلی است، که طبعا از مسیر سینمای ورشکسته‌ی اروپا نخواهد گذشت.

روشنفکران ایرانی طوری از الگوگیری از سینمای آمریکا انتقاد می‌کنند که انگار سینمای ایران به یک مدل بومی مبتنی بر چارچوب‌های ملی خود دست یافته است و حالا عده‌ای قصد تخریب این دستاورد ملی و تقلید از سینمایی مبتذل را دارند، در حالیکه سینمای فعلی ایران اساسا نمونه‌ای دست‌چندم از سینمای اروپاست که خود بدون کمک و سوبسید دولت لحظه‌ای قادر به باقی ماندن و ادامه مسیر نیست. بنابراین حالا که سینمای ایران قرار است دست به تقلی از یک سینما بزند، چرا آن سینمای مردم‌پسند آمریکایی نباشد؟

قطعا هدف نهایی دست‌یابی به یک سینمای ملی و بومی است، سینمایی که نه از مسیر ابتذال فیلمفارسی و فیلم‌هایی مانند «۵۰ کیلو البالو» می‌گذرد و نه از راه پشت کردن به مخاطب و فرار از جذابیت‌های سینمایی «فیلم‌های ظاهرا آوانگارد و متفکر» شبه‌روشنفکران غرب‌زده. سینمایی که در عین جذب مخاطب عام، مبتذل نیست، به دام سکس و خشونت و… نمی‌افتد و در عین حال به فرهنگ، تاریخ و هویت مردم ایران پشت نمی‌کند. اما قطعا داستانگویی، عامه‌پسند بودن و توجه به قهرمان از مولفه‌هایی است که نباید از آنها چشم‌پوشید، مولفه‌هایی که طبعا در سینمای آمریکا بیشتر نمود دارند تا سینمای اروپا.

برگردیم به صحبتهای جدید شبه‌روشنفکران. مهرجویی در مصاحبه اخیرش همچنین گفته است: «پیش از انقلاب موجی از فیلم‌سازان مثل ابراهیم گلستان یا فرخ غفاری و… نسبت به جریان غالب سینمای مبتذل و تجارتی طغیان کردند که موج آن به موج نو سینمای ایران هم رسید و سینماگرانی نظیر مسعود کیمیایی، ناصر تقوایی، من، بهمن فرمان‌آرا، عباس کیارستمی، شهیدثالث، بهرام بیضایی، امیر نادری و دیگرانی که در این زمینه فعالیت می‌کردند، خوشبختانه این موج را تا به امروز ادامه داده‌اند.»

اما سیدمرتضی آوینی همان زمان پاسخی به این جریان داده است که همچنان کامل است و قابل نقل: «سوال: ممکن است سینمای قبل و بعد از پیروزی انقلاب را از لحاظ رابطه‌اش با مخاطب تحلیل کنید؟ جواب: بله! پیش از پیروزی انقلاب اسلامی دو جریان سینمایی در کشور ما وجود داشت: یک جریان فیلمفارسی و یک جریان سینمای شبه روشنفکریِ پر مدعا. تحلیل نوع رابطه‌ای که این دو جریان سینمایی با مخاطب داشتند بسیار مفید است.

فیلمفارسی یا سینمای آبگوشتی یک سینمای تجارتی بود که به بهانه‌ی تجارت ناگزیر بود «مردمی» باشد. اما این مردمی بودن مثل مردمی بودنِ آغاسی بود. فیلمفارسی سعی داشت که با ریاکاری، جذابیت خود را بر ضعف‌های وجودیِ مردم استوار کند. مثال بسیار روشنی که می‌توان زد «جنگ هفته» در تلویزیون است. نگرش فیلم‌های «جنگ هفته» به تماشاگر، همان نگرش فیلمفارسی است. در این نگرش، مخاطب مردمی سطحی، ساده‌پسند، گرفتار معادلات پست دنیایی و دوستدار ابتذال هستند. این همان نگرشی است که در جامعه‌ی دیگری بجز ما که نظارت اخلاقی بر سینما از جانب مردم و سیاست‌گذاران وجود ندارد، چون پیچکی خود را به داربستِ فساد، سکس و ابتذال متکی خواهد کرد و بالا خواهد کشید.

جریان دیگری که در سینمای پیش از انقلاب وجود داشت نگرش دیگری بود که هم‌اکنون نیز بر سینمای ما حاکم است. ریشه‌ی سینمای شبه‌روشنفکریِ غرب‌زده در واقع در سال‌های پیش از انقلاب با فیلم‌هایی چون «شب قوزی» و «جنوب شهر» و نمونه‌های بعدی‌اش از جمله «طبیعت بی‌جان» و «مغول‌ها» که نمونه‌های روشنی از این سینما هستند پا گرفته است. البته شکی نیست که سینمای امروز ایران از لحاظ تکنیکی بسیار پیشرفته‌تر است و از این لحاظ هیچ تردیدی نیست، اما از لحاظ نگرش به سینما و به جهان، این سینما شجره‌ای است که در خاک مدرنیسم شهبانویی پاگرفته و بالیده است. اگرچه مسلماً رنگی ظاهری نیز از فضای این سال‌ها به خود گرفته است.

این سینما به مخاطب عام بی‌اعتناست؛ اصلاً معتقد است که فیلم اگر دو نفر بیننده نیز داشته باشد، سینماست، و همان‌طور که گفتم، این سینما به سیر تحول تاریخی سینما نیز که به ایجاد نهادی اجتماعی با نام سینما منتهی شده نیز اعتقاد ندارد و با آن معارض است و اگر امکان می‌داشت، همچون گروتوفسکی برای تماشاگران خویش کنکور می‌گذاشت و آن کسانی را به سینما راه می‌داد که با زبان سینمای شبه‌روشنفکری آشناتر هستند. این سینما مسلماً ریشه ندارد و نمی‌تواند مستقلاً بدون کمک‌های دولتی موجود باشد و وجودش وابسته به وجود مسئولینی است که حامی و مشوق چنین سینمایی هستند. اگر عصای سوبسید را از زیر بغل این سینما بردارند، زمین می‌خورد و دیگر سر بر نمی‌دارد، حال آن‌که رشد واقعی سینما به آن است که همه‌ی اندام سینما، دست و پا و سرش، با یکدیگر رشد کنند. در این جنگل مولا که فقط چنین درخت‌هایی می‌توانند خود را به نور برسانند، مسلماً نهال‌های تازه با مشکلات بسیاری مواجه خواهند شد که بحران اقتصادی روزگار ما آن‌ها را از رشد باز خواهد داشت.»(سمینار بررسی سینمای پس از انقلاب، اسفند۱۳۷۰)

و خب حالا پس از ۲۵ سال مشخص شده است که همانطور که از همان زمان مشخص بود و کسانی مانند آوینی آن را فریاد می‌زدند، جریان سینمایی مطلوب شبه‌روشنفکران هرگز به یک سینمای تاثیرگذارِ مردمی تبدیل نخواهد شد و حتی یک روز بدون کمک دولتی زنده نخواهد ماند. پس روشنفکران از چه دفاع می‌کنند؟

نوشته غرب‌ستیزی، سینمای اروپا، هالیوود و هنر عامه‌پسندِ غیرمبتذل!/ روشنفکران از چه چیز دفاع می‌کنند؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اما در سینما؛ فیلمی بیش از ۱۳ میلیارد می فروشد. این رقم برای فیلمی که حتی کارگردانش هم حاضر نیست از آن دفاع کند و به قول خودش یک سینمایی «پفک نمکی» است، باید مطلوب باشد. فیلمی که تلاش زیادی برای «خالی شدن محتوا» روی آن صورت گرفته است و در کنار شذوذات اخلاقی هدفی جز«پول» ندارد و طبیعتا از هر اتفاقی که باعث فروش بیشتر آن بشود استقبال می کند، چه این اتفاق «شرمندگی وزیر فرهنگ» باشد چه تصمیم «توقف اکران بعد از فروش ۱۳میلیاردی توسط معاونت ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی».

همه ی ۵ بند، نامه سرگشاده مانی حقیقی به وزیر ارشاد نیز بیشتر از آنکه حاکی از بی‌سر وسامانی وضعیت صدور پروانه نمایش باشد، نشان می دهد سر و صدایی که از سمت وزارت ارشاد و شخص وزیر بلند شد به نفع فیلم به پایان رسید چرا که چند هفته بعد از شرمندگی ظاهری وزیر در دیدار با مراجعه و پس از آن در گفتگو با یکی از روزنامه‌ها، اکران فیلم کماکان ادامه داشت تا پس از تبدیل مانی حقیقی به «دومین کارگردان پرفروش سینمای ایران»(پس از مسعود ده‌نمکی) زمزمه پایین کشیدن یکی از سه فیلم او که بصورت همزمان در حال اکران هستند، نه تنها به فروش خود فیلم مورد بحث کمک کند، بلکه کمک فروانی به دیگر فیلم‌های روی پرده‌ی او و فروش احتمالی فیلم در شبکه نمایش خانگی هم نماید.

البته این نخستین باری نیست که شکایت‌های آقای وزیر به طرز عجیبی به نفع مخاطب اعتراض‌هایش تمام می‌شود، دو سال پیش هم زمانی که طبق روال جشنواره ونیز فیلم‌هایی که شانس جایزه نداشتند در روزهای نخست جشنواره به نمایش گذاشته شدند، رخشان بنی اعتماد نیز که فیلمش در همان روزهای ابتدایی نمایش داشت بعد از سفر چند روزه به ونیز به ایران بازگشت تا دست خالی از سفر ایتالیا بازگشته باشد.

اما در همین زمان بود که اظهارات علی جنتی درباره «قصه‌ها» جنجال آفرید. او پس از آن که «قصه‌ها»ی رخشان بنی‌اعتماد بدون دریافت پروانه ساخت، تولید شد و بعد از آن هم بدون مجوز وزارت ارشاد راهی ونیز شد، گفته بود: «این کاری است که باید با آن برخورد کرد. بعضی فیلم‌ها دست روی بعضی زخم‌ها و نقاط سیاه می‌گذارند و این نگاه را به دنیا عرضه می‌کنند که کار نادرستی است. «قصه‌ها» فیلم نامناسبی است. چرا در صحنه بین‌المللی حضور پیدا می‌کند؟ بنده سئوالم این است که چرا به این فیلم مجوز ساخت داده شد.»

رخشان بنی اعتماد اما برنده ماجرا بود، او که تا پیش از این اتفاق ناکام از ایتالیا بازگشته بود، به درخواست جشنواره مجددا به ونیز بازگشت تا جایزه بهترین فیلمنامه هفتادویکمین دوره این جشنواره را تحویل بگیرد.

در اینکه اظهارات جنتی در این جایزه نقشی داشته است یا خیر هم اگر تردیدی باشد در استفاده جشنواره‌ی ونیز از فضای ایجاد شده نمی‌توان به راحتی گذشت و از کل ماجرا می شود فهمید گلایه‌های جنتی نه تنها تاثیری علیه فیلم نداشته است بلکه به نفع فیلم هم تمام شده است. در نهایت هم «قصه‌ها» بدون هیچ مشکلی وارد چرخه اکران و توزیع نمایش خانگی شد و با موفقیت عملیات خود را به پایان رساند.

اگر خوشبین باشیم و موضع‌گیری های جنتی را از سر دغدغه هم بدانیم، نباید از تاثیر سخنانش بر فضای فرهنگی چشم بپوشیم. سخنانی که در این مدت همواره نتیجه عکس داده است. چنانچه در ماجرای «۵۰ کیلو آلبالو» هم پروژه توقف فیلم پس از افتادن آن از کف فروش تبدیل به بهانه‌ای برای باج‌خواهی دوباره روشنفکران از مدیریت دولتی با ابزارهایی مانند نامه‌‌نگاری کارگردانان در برابر پایین کشیده شدن فیلم‌ها شد، درحالیکه فیلم حاشیه‌ساز حقیقی حتی دو هفته قبل از سایر آثار اکران نوروزی روی پرده رفت و حالا بیش از سه ماه است که روی پرده است، در بهترین بازه اکران سال.

در چنین شرایطی برای محک واقعیت اظهارات جنتی در مورد محتوای چنین آثاری باید منتظر تصمیم‌گیری در مورد توزیع نمایش خانگی «۵۰ کیلو آلبالو» ماند. باید منتظر ماند تا درصد علاقه دولت به یک فیلمساز دردسرساز را فهمید؛ هر چند با اکران همزمان سه فیلم «اژدها وارد می‌شود»، «۵۰ کیلو آلبالو» و مستند «مهرجویی؛ کارنامه چهل ساله» می شود میزان دلبستگی دولت به این فیلمساز را حدس زد!

نوشته پاس‌گل‌های جنتی به روشنفکران؛ آیا اعتراض وزیر ارشاد به فیلم‌های حاشیه‌ساز واقعی است؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

باید دید شورای صنفی نمایش با تخلف سینمادارها در ادامه اکران این فیلم چه برخوردی خواهد کرد.

بنابراین گزارش، فیلم «پنجاه کیلو آلبالو» علاوه بر انتقاد وسیع در سطح جامعه، دانشجویان دانشگاه امام صادق را هم به واکنش واداشت و در نامه عملکرد غلط سازمان سینمایی را مورد انتقاد قرار دادند.

منبع: فارس

نوشته تخلف سینماها در نمایش فیلمی که وزیر ارشاد از اکرانش شرمنده بود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ادامه بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع) دوباره پاسخ دادند و ضمن مردود خواندن دلایل معاون وزیر، تأکید کردند که بحث را به حاشیه نکشید و دست‌کم فیلم را در بخش نمایش خانگی اصلاح کنید. حال با ابراز چنین جملاتی از سوی نوش‌آبادی و در نبود رئیس سازمان سینمایی – ایوبی به دلیل حضور در جشنواره کن در خارج از کشور به سر می‌برد – به نظر می‌رسد وزارت ارشاد به نظرات معترضان تمکین کرده است. درپی این اتفاقات مانی حقیقی، کارگردان فیلم، به این اظهارات واکنش نشان داد و نامه‌ای سرگشاده را در شماره امروز روزنامه شرق به وزیر ارشاد نوشت.

در متن این نامه آمده است:

جناب آقای علی جنتی، وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ سلام، همان‌طور که مستحضرید، فیلم «پنجاه کیلو آلبالو» ساخته این‌جانب، ‌مانی حقیقی، از ۲۶ اسفندماه سال گذشته در سرتاسر کشور اکران شده و با استقبال غیرقابل‌انتظار و چشمگیر مردم ایران روبه‌رو شده است. در خبرها آمده که سخنگوی وزارت ارشاد از قول شما اعلام کرده که در این فیلم «برخی ضوابط رعایت نشده و این فیلم برای پخش در شبکه خانگی اصلاح می‌شود». یادآوری چند نکته پیرامون این اظهارنظر شما ضروری به نظر می‌رسد.

١- فیلم‌نامه «پنجاه کیلو آلبالو» نه یک بار، ‌نه دو بار، بلکه سه ‌بار از وزارت محترم ارشاد پروانه ساخت دریافت کرده است. بار اول در سال ۱۳۸۸، هنگامی که آقای شمقدری، معاون سینمایی وزارت ارشاد بودند، بار دوم در سال ۱۳۹۳ و بار سوم در سال ۱۳۹۴ و زیر نظر مدیران فعلی شما.

٢- فیلمی که امروز روی پرده است دقیقا براساس همان متنی ساخته شده که از سوی وزارت ارشاد در سه نوبت تأیید شده بوده و تفاوت‌هایی که بین متن فیلم‌نامه و فیلم اکران‌شده دیده می‌شود عمدتا ناشی از ممیزی‌هایی است که از سوی وزارت ارشاد اعمال شده است.

٣- پیش از آغاز فیلم‌برداری در پاییز سال گذشته، جناب آقای جمال شورجه، نماینده شورای پروانه ساخت وزارت ارشاد‌، تعهدنامه‌ای کتبی از جناب آقای مصطفی شایسته، تهیه‌کننده فیلم، دریافت کردند که متن آن، طبق روال معمول، در وزارتخانه شما محفوظ است. در این متن، تهیه‌کننده تعهد داده که ١۴ نکته مهم را در زمان ساخت فیلم در نظر بگیرد و پروانه نمایش فیلم منوط به اعمال این موارد صادر شده است. مقایسه این متن با فیلمی که امروز روی پرده سینماهای کشور است به‌روشنی ثابت می‌کند که سازندگان فیلم تا چه اندازه و با چه میزان وسواس و دقتی به تعهدهای خود پایبند بوده‌اند.

۴- پس از پایان فیلم‌برداری، فیلم «پنجاه کیلو آلبالو» نه یک بار، بلکه در دو نوبت توسط شورای محترم پروانه نمایش وزارت ارشاد بازبینی شده و پس از اعمال ١٧ مورد اصلاحیه موفق به دریافت مجوز اکران شده. لازم به یادآوری نیست که یکی از اعضای شورای فوق فردی روحانی است که ظاهرا حضور بسیار فعال و تأثیرگذاری در اعمال این اصلاحیه‌ها داشته است.

۵- بی‌شک مستحضرید که اکران نوروزی در سینمای ایران، پرمخاطب‌ترین اکران سال سینمای ایران است و از این منظر، فیلم‌هایی که در این مقطع از سال به نمایش در می‌آیند به تعبیری مهم‌ترین فیلم‌های سال محسوب می‌شوند. به‌همین‌دلیل از مدیران محترم وزارتخانه شما و از شخص شما، انتظار می‌رود که از محتوای پرمخاطب‌ترین محصولات فرهنگی کشور، پیش از ارائه آنها به عموم مردم، باخبر باشید.

به اختصار مرور می‌کنم: فیلم «پنجاه کیلو آلبالو» سه بار از وزارت ارشاد پروانه ساخت گرفته، فیلم‌نامه آن ١۴ اصلاحیه داشته، دوبار توسط شورای پروانه نمایش بازبینی شده و ١٧ اصلاحیه بر آن اعمال کرده و سپس، ‌بعد از گذر از تمامی این مراحل، به ‌عنوان یکی از فیلم‌های پربیننده‌ترین اکران سال، یعنی اکران نوروزی، توسط شورای صنفی نمایش انتخاب شده. بااین‌حال، امروز خبر رسیده که شما فرموده‌اید در این فیلم «برخی ضوابط رعایت نشده» و «این فیلم برای پخش در شبکه خانگی اصلاح می‌شود»، درحالی‌که نه مدیران شما در اعمال ممیزی بر این فیلم کوتاهی کرده‌اند و نه سازندگان فیلم آن را به دور از چشم شما و با گذر از مسیری غیرمتعارف یا غیرقانونی به نمایش درآورده‌اند. جناب آقای وزیر، اصل مشکل من با اعمال سانسورهای جدید در فیلمم نیست، هرچند این را تصمیمی نادرست و خارج از چارچوب اخلاقی مدیریت فرهنگی کشورم می‌دانم. بحران، جدی‌تر و نگران‌کننده‌تر از این است: ماجرای تولید و اکران فیلم «پنجاه کیلو آلبالو» حاکی از این است که مدیریت فرهنگی کشور من دراین ‌زمینه بی‌ضابطه، مغشوش و غیراصولی بوده است. به‌همین‌دلیل، من دوستانه و برادرانه از شما تقاضا می‌کنم که کار را به کاردان بسپارید.

با احترام، مانی حقیقی

نوشته نامه سرگشاده مانی حقیقی به وزیر ارشاد پس از انتقاد از «۵۰ کیلو آلبالو»: آقای جنتی کار را به کاردان بسپارید! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی با بیان اینکه در مورد شبکه نمایش خانگی هم تصمیم خواهیم گرفت، اظهار داشت: «۵۰ کیلو آلبالو» فیلم پرفروش بود اما این مسئله دلیل نمی شود که ما همه جانبه از این فیلم حمایت کنیم. شاید در شبکه نمایش خانگی برخی مسائلی که در این فیلم مشکل ساز شده اند، را مدنظر قرار دهیم تا همان طور که سینماها اکران شد در شبکه نمایش خانگی آن مسائل نباشد.

منبع: نسیم آنلاین

نوشته سخنگوی وزارت ارشاد: «۵۰ کیلو آلبالو» برای پخش در شبکه نمایش خانگی اصلاحات خواهد داشت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اژدها وارد می‌شود، تمامیت‌اش «جعل» است. از عنوانش که سوءاستفاده از نام فیلم کلاسیک مرحوم بروس‌لی است تا موضوع‌اش. پر از تناقض و راست‌نمایی دروغ است. صحبت‌های حقیقی در جشنواره فیلم‌فجر هم بسیار متضاد و بر مدار حاشیه‌آفرینی برای فیلم استوار بود تا از این طریق برای اثری که فیلم نشده و سینما نیست پروپاگاندایی رسانه‌ای بسازد. مثلا در حالی حقیقی از بیخ و بن منکر استعاری بودن فیلم می‌شود که می‌گوید: «به دنبال فضایی هستم که معانی پنهانی درآن وجود دارد و این بازی معانی برایم جذابیت دارد».

اوج این «بازی» جایی است که توانسته چند نفر از سیاست پیشگان معروف مانند حجاریان و زیباکلام (مسعود بهنود حذف شده است) را پای تریبونی بیاورد که موضوعی خیالی را مستند جلوه دهند. همچنین او تاکید دارد که : «جهان‌بینی بی معناست» یا اینکه از وجود جامعه و اجتماع تبری می‌جوید و برای اثبات حرفش متوسل به مارگارت تاچر می‌شود بنابراین از کسی که اساسا نافی جهان‌بینی است و … توقع اینکه جهانی از شگفتی و اعتقاد و ایمان خلق کند چندان بجا نیست و لذا اثرش متشتت و بی در و پیکر می‌شود.

اژدها وارد می‌شود، گیج است. دوربین واقعی و روی زمین به کار گرفته شده اما فضای سوررئال طراحی و به اجرا درآمده است. دوربین سیالیت ندارد. فقط در تعقیب کارهای عجیب و غریب است. آدم‌ها واقعی هستند، ارجاعات فیلم تاکید بر اتفاقات تاریخی رئال دارد مانند تبعیدشدگان به قشم. ساواک، حرکت شورلت‌ایم پالا و طراحی لباس‌ها و … اما رویکردهای مختلف فانتزی شکل می‌گیرند. همه‌ ارجاعات فیلم واقعی‌اند اما تلاش برای فانتزی‌نگاری از سر و روی فیلم می‌بارد. موسیقی متن چنان بیرون می‌زند که برای لحظاتی سرسام‌آور می‌شود. اجرای صحنه‌ها شلخته و ناقص‌اند. صحنه‌های داخل ماشین را بیاد بیاورید تا بیش از پیش به دم‌دستی بودن اجراها را دریابیم. سازنده ادعای شیکی و ساختارمندی دارد ولی از همه جای کار پاشیدگی می‌بارد. انسجامی در کار نیست. نه دوربین تابع دستوری فرمیک است و نه محتوای پر حجم، تحت عوامل فرم تبدیل به ساختاری یک دست شده است.

«اژدها وارد می‌شود» پر از ادا و اصول است. می‌خواهد تارانتینویی باشد. تلاش شده دیوید لینچی از کار درآید. بونوئل‌بازی کند. ولی هیچکدام نشده است. گونه (ژانر) ندارد. آشفته و فاقد قواعد است. مرتب ساحت عوض می‌کند. ظاهری پست مدرنیستی می‌گیرد ولی ماقبل مدرنیته‌ای است، چون سینمای کولاژی است. به همه چیز ناخنک می‌زند. از فیلم‌های قدیمی معتبر در نزد شبه روشنفکران استفاده می‌کند. پای شخصیت‌ها و هنرمندان و شاعران را به میان می‌کشد. اخوان ثالث، صفامنش، بهرام صادقی و … را خرج می‌کند تا بزرگ خاندان خود (یعنی گلستان) را به حد و قواره‌ی آنان ارتقا دهد. خلاصه به هر نکته و فکت هنری – تاریخی تمسک می‌جوید تا بلکه فیلمش رنگ و شکل روشنفکری بگیرد. هندی‌ها و پرتقالی‌ها و صفویه و حسن علی منصور را هزینه می‌کند تا شاید گذشته به امروز وصل شود (ولی نمی‌شود) و هر کدام ساز جداگانه ای می‌زنند. بنابراین اژدها وارد می‌شود فیلم مضمون است. محتوایش بیرون می‌زند. پازل ساختاری‌اش تکمیل نمی‌شود، چون خانه از پای بست ویران است.

حقیقی در نشست رسانه‌ای فیلمش اصرار دارد که اهل نمادپردازی و سمبل‌گذاری نیست و چنین رویکردهایی را نشانه ترس و محافظه‌کاری فیلمسازان می‌شمارد. اما در عمل جای جای فضای فیلمش را از نشانه پر کرده است. مثلا شتر با آن هیبت، بادکنک، غار، اژدها، هندی‌ها، کشتی به گل نشسته‌ی دور افتاده از ساحل، استفاده از عنوان «والیه» برای منطقه وقوع اتفاقات و… به چه منظوری وارد فیلم شده‌اند. شاید تا حدودی لنج را بشود در خدمت وقوع رویدادهای فیلم دانست و یاری دهنده‌ زیبایی بصری شمرد، ولی فصل اجرای با وجود شتر که اساسا ضرورت پیشرفت قصه نیست و چه تلقی‌ جز معانی پراکنی سمبلیک از آن می‌شود.

فیلم‌های زیادی ساخته شده‌اند که موضوعات واقعی را فانتزی کرده‌اند مانند ترور رییس جمهور که اگر کسی «بوش» را نمی‌شناخت باورش می‌شد که این شخصیت ترور شده است. ولی در این فیلم‌ها تماشاگر را فریب نمی‌دهند بلکه با پرداخت خوب باورپذیر می‌کنند. حال آنکه در فیلم اژدها وارد می‌شود، یک سوژه و محتوای دروغی و جعلی، با انواع فاکتورها، واقعی و تاریخی معرفی شده است، خصوصا که از آدم‌های شناخته شده‌ی فعال در سیاست، برای پذیرش و سندیت بخشی کار استفاده شده است. بنابراین تماشاگر به دلیل قوت‌های فیلم نیست که همه چیز را باور می‌کند بلکه از رهگذر شکل و شمایل و حضور آدم‌های سیاسی فریب می‌خورد که با موضوعی واقعی طرف هست. به ویژه که در تیتراژ شروع هم تاکید می‌شود که داستان واقعی است. حقیقی برای اینکه محکوم تاریخی نباشد، در تیتراژ پایانی «کد» گذاشته مبنی بر اینکه فیلم در زمستان ۹۴ تولید شده است!

به سیاق «ذم‌اش بگفتی از مدح‌اش غافل نشو»، فیلم ویژگی‌هایی دارد که در وانفسای جشنواره کنونی قابل توجه‌اند، که اتفاقا همین‌ها باعث شده‌اند تا تماشاگر به اژدها وارد می‌شود روی خوش نشان دهد. مانند زیبایی‌های قشم که از نظر بسیاری از فیلمسازان پوشیده مانده است. همین که دوربین حقیقی از شهر و فضای بسته آپارتمان‌ها و نمایش انواع پلشتی، زشتی ظاهری، یاس پراکنی، خودکشی، خیانت جنسی و… فاصله گرفته است، غنیمتی مهم است.

نکته دیگری که باید از حضور «حقیقی» در نشست رسانه‌ای پس از اکران در جشنواره خرسند بود، اینکه گفت «ترس» در کار نیست. باب انتقاد تند و تیز باز است بدون اینکه تهدیدی در کار باشد. سینمای نمادپرداز را متعلق به دوران استبداد شاهنشاهی دانست و فضای امروز را آماده و حمایت کننده از کار هنری و آزادی برای هنرمندان معرفی کرد و … و او درست براساس واقعیت‌های موجود در فضای سیاسی – اجتماعی ابراز نظر کرد که وجود همین فیلم و نشست دیروز و حرف‌های ایراد شده (تا نفی جهان بینی) اثبات کننده‌ حاکمیت آزادی‌خواه ایران اسلامی است.

منبع:فارس

نوشته نقد «محمدتقی فهیم» بر «اژدها وارد می‌شود»؛می‌خواهد تارانتینویی باشد اما …/ همه چیز بگوی تا روشنفکرت بدانند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

درحالی که از هفته گذشته مطرح شده بود این برنامه احتمالا با حضور خود مانی حقیقی برگزار می شود اما مسعود فراستی در ابتدای این برنامه گفت: ما هنوز دعوت نکرده مانی حقیقی هول هولکی یک مصاحبه کرد و گفت من نمی آیم! خب نیا. فیلمساز خودش می داند، اگر نقد را در شأنش می داند می آید و اگر فکر می کند فیلمش قابل دفاع نیست نمی آید.

فراستی افزود: مانی حقیقی کاش می آمد. به نفعش بود. چیز یاد می گرفت. حداقل کمدی یاد می گرفت.

وی ادامه داد: برخی فیلمسازها فیلم به اصطلاح برفوش خود را به جشنواره نمی دهند. چون آنجا هو می شود و نگه می دارند برای اکران تا با فروش میلیاردی اش پز دهند. پرستیژشان را هم با فیلم انتلکت شان در جشنواره می دهند. سینما روراستی است. ترس نیست. اگر آدم به مخاطب و اثرش اطمنیان دارد ترسی ندارد.

این منتقد درباره علت اقبال مردم به این فیلم گفت: مخاطب تصمیم گرفته است به سینما برود و امروز نیاز دارد بخندد و سینماگر هم این را به خوبی می داند و سعی می کند به هر ترفندی از این موقعیت او سواستفاده کند. تنها ترفند تصویری کارگردان هم درآوردن شلوار کوتاه بازیگر آن است.

وی ادامه داد: حقیقی تمام آنچه در سینمای کمدی جهان دیده را در یک کلاژ نماهنگ و غیرکمیک جمع کرده است.

در ادامه کامیار محسنین بیان داشت: هرچیزی که بخنداند کمدی نیست. کمدی طبعا یک مشخصه هایی دارد و وقتی آن ویژگی ها را نداشته باشد نمی توانیم به آن بگوییم کمدی.

وی افزود: مانی حقیقی بیشتر از اینکه به ایجاد موقعیت های کمدی فکر کند، سعی کرده است به خط قرمزهایی فکر کند که مخاطب کمتر در سینمای ایران می بیند و این خطوط را رد کند.

این منتقد بیان داشت: یکی از موضوعات در فیلم «۵۰ کیلو آلبالو»، توجه نکردن به نقش شخصیت های فرعی در پیش بردن فیلم کمدی است. یک سری کمدی هایی داریم که بر بازی یک کمدین پیش می رود. اما در نقطه مقابل یک سری کمدی داریم که متکی بر کمدین ها نیستند و ممکن اصلا بازیگر کمدی مهمی در فیلم بازی نکند، بلکه موقعیت ها و صحنه هایی را ایجاد کند که خلق کمدی کند. اما در این فیلم این موقعیت ها خلق نمی شود.

محسنین افزود: فیلم تنها یک نکته خوب دارد که اصلا ربطی به کلیت فیلم ندارد. یک ترک موسیقی فوق العاده و هیجان انگیز دارد که به نظرم کارکرد بدی در فیلم ندارد و آن خلا ریتمی که در بخش های مختلف می بینید به وسیله این موسیقی تاحدودی جبران می شود.

این منتقد ادامه داد: مانی حقیقی در دو فیلم اخیر خود همه چیز را به شوخی می گیرد در حالی که در سینما چیزهایی هست که نمی توان اصلا با آن شوخی کرد.
در ادامه فراستی بیان داشت: همه چیز برای فروش به هر قیمت! کل فیلم همین است. مانی حقیقی هنوز باید خیلی کار کند تا به فیلمهای بد داریوش مهرجویی برسد. مانی حقیقی کمدی بلد نیست.

محسنین نیز خاطرنشان کرد: بله به نظر من نیز مانی حقیقی کمدی بلد نیست.

نوشته فراستی: «۵۰ کیلو آلبالو»؛ همه چیز برای فروش به هر قیمت! / محسنین: مانی حقیقی کمدی بلد نیست اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«۵۰ کیلو آلبالو» کمدی سالمی نیست. کمدی هست؟ بله می تواند کمدی باشد اما از نوع هرزه نگارانه آن.

کمدی هرزه نگارانه چیست؟ نوعی از کمدی که در آن استفاده از نمادها و دیالوگهای اروتیک مجاز است و کارگردان حد و مرز مشخصی را برای خنداندن توسط این نمادها درنظر نمی گیرد.

کارگردان «۵۰ کیلو آلبالو» کیست؟ مانی حقیقی فرزند نعمت حقیقی فیلمبردار سرشناس ایران و البته نوه ابراهیم گلستان کارگردان آثاری چون «خشت و آینه» و «اسرار گنج دره جنی».

مانی حقیقی هر چه را نیاموخته باشد وجه تکنیکی کارگردانی را خوب آموخته است.

او خیلی خوب می داند وقتی بناست نماد ورودی سکانسی را بسازد از چه اینسرتی استفاده کند و چگونه قطع تصویری می تواند به او در القای مفهوم فیلم به مخاطب کمک کند.

اما همین کارگردان یک چیز را نمی داند و آن هم اینکه هر قدر که توسل اش به فانتزی سازی در آثاری چون «اژدها وارد می‌شود» و حتی «پذیرایی ساده» می تواند اسباب ایجاد نوعی کمدی تلخ را فراهم کند و لااقل مخاطب جدی سینما را به خود جلب کند اما وقتی این فانتزی سازی ها به دامن هرزه نگاری بیفتد حتی آن مخاطب خاص سینما را هم دلزده می کند.

«…آلبالو» بلحاظ آنچه به عنوان تکنیک کارگردانی می شناسیم ایرادی ندارد اما ایراد اصلی در متن کار است. متنی آن قدر متشتت و بی سر و ته و پر شده از اشارات و کنایات جنسی است که حتی وقتی بناست رگه های اجتماعی بگیرد حال بهم زن می شود.

اینکه حقیقی در روزگار شمقدری نتوانست این فیلم را بسازد به ادعای خودش نه مرتبط بودن اثر به انتخابات ۸۸ که اتفاقا حجم بی سابقه اشارات و کنایات اروتیک اثر است.

دقت کنید که حتی در دولت یازدهم هم این فیلم در شرایطی ساخته شد که یک بار به حضور تهیه کننده ای جوان در آن رضایت داده نشد و بار دوم هم وقتی بنا شد فیلم ساخته شود توصیه شد در جشنواره فجر نباشد مبادا حجم هتاکی های فیلم عاملی شود برای بالا رفتن انتقادات و بغرنج شدن وضعیت اکران فیلم.

«…آلبالو» در کنار نماهای هرزه نگارانه اثریست متکی بر تیپ به جای کاراکتر.

یعنی مانی حقیقی کوشیده یک سری بازیگر که بیش از هر چیز سابقه ایفای نقش در کمدی های تلویزیونی دارند را کنار هم جمع کرده و از آنها بخواهد بر مدار تیپ آشنایی که مخاطب از آنها به خاطر دارد فیلم را پیش ببرند.

این تیپها هم چون زودتر از حد تصور لو می روند نمی توانند چنان که باید کمک حال همراهی مخاطب با فیلم باشند و نتیجه آن که تنها بعد از گذشت یک سوم فیلم مخاطب عاقبت تیپها را پیش بینی کرده و هر چه منتظر اتفاقی غیرمنتظره برای شگفتی می ماند نتیجه ای نمی گیرد.

مانی حقیقی اگر فقط کمی حواسش را جمع لحن روایی کمدی «ورود آقایان ممنوع» می کرد که خود در آن ایفای نقش کرده بود حداقل با چگونگی شخصیت پردازی در کمدی و پرهیز از تکیه بی دلیل بر تیپ سازی آشنا می شد.

البته که آن کمدی می توانست برای وی کلاس درسی باشد در جهت چگونگی تبیین سناریو براساس موقعیتهای کمیک و نه توسل بر هرزه نگاری برای امتداد کشدار ماجراهایی بی ربط و غیرمنطقی.

اما حقیقی که اتفاقا در همه ادوار سیاسی توانسته فیلم بسازد آن قدر ذهنش درگیر ساختن فیلمنامه ای که اداره نظارت شمقدری ردش کرده بود شده است که دیگر زمانی بر تمرکز بر شخصیت و چینش موقعیت کمیک برایش نماند.

او  خواست این فیلم را با این حجم هرزه نگاری بسازد فقط و فقط در این جهت که بگوید کمدی هم می تواند بسازد اما صد افسوس که فیلم سازی با این سبک و سیاق برای چهره ای که ادعای روشنفکری هم دارد  یک عقب گرد تمام عیار است….

نوشته چرا «۵۰ کیلو آلبالو» کمدی سالمی نیست؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم‌های سینمایی «رسوایی ۲» به کارگردانی مسعود ده‌نمکی، «اژد‌ها وارد می‌شود» به کارگردانی مانی حقیقی، «خنده‌های آتوسا» به کارگردانی علیرضا فرید، «یک دزدی عاشقانه» به کارگردانی امیرشهاب رضویان و «ایستاده در غبار» به کارگردانی محمدحسین مهدویان قرار است در اکران دوم نوروز ۹۵ روی پرده بروند.

از میان این فیلم‌ها تاکنون اکران فیلم خنده‌های آتوسا به کارگردانی علیرضا فرید در گروه اریکه ایرانیان و فیلم سینمایی اژد‌ها وارد می‌شود به کارگردانی مانی حقیقی در گروه سینمایی زندگی قطعی است. نمایش فیلم سینمایی ایستاده در غبار ساخته محمدحسین مهدویان در گروه سینمای آزاد و همچنین گروه سینمایی هنر و تجربه مسجل شده است.

باید منتظر ماند و دید که آیا شورای صنفی نمایش در جلسات آینده خود این ترکیب را تغییر می‌دهد یا خیر.

منبع: ایلنا

نوشته فیلم‌های اکران دوم نوروز ۹۵ مشخص شدند/ یک رکورد جدید، فیلم دوم حقیقی پس از «۵۰ کیلو آلبالو» در اکران دوم نوروز اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

همچنین نشست خبری فیلم سینمایی «پل خواب» با اعلام قبلی عوامل آن برگزار نشد.

به خاطر محدودیت سینمای ایران باید به سراغ درام‌های اجتماعی برویم

اولین نشست مربوط به فیلم سینمایی «عادت نمی‌کنیم» به کارگردانی ابراهیم ابراهیمیان بود. در این نشست ابراهیم ابراهیمیان کارگردان فیلم، پیمان جعفری تهیه‌کننده، حامد ثابت آهنگساز، علیرضا برازنده مدیر فیلمبرداری، ساره بیات و ژینوس پدرام بازیگر، سارا سلطانی فیلمنامه‌نویس، شهرام اخلاص‌پور چهره‌پرداز و مجری طرح و خسرو نقیبی منتقد سینما حضور داشتند.

ابراهیمیان کارگردان اثر در ارتباط با مسیر تولید این فیلم گفت: ما محدودیت‌های زیادی در سینمای ایران داریم که یکی از این محدودیت‌ها محدودیت روایت در ژانر است. از شرایط اقتصادی گرفته تا فیلمنامه دستمان بسته است و مجبوریم به سراغ درام‌های اجتماعی برویم تا داستانمان را در این قالب روایت کنیم. من و اعضای گروه تمام تلاشمان را کردیم که حداقل یک فیلم استاندارد بسازیم. ما هرچه بلد بودیم در این فیلم به کار بردیم. حال امیدواریم که نتیجه خوب بوده باشد.

در ادامه این نشست پیمان جعفری تهیه‌کننده فیلم گفت: در وهله اول وظیفه خود می‌دانم که یاد یدالله نجفی را گرامی بدارم.

وی افزود: درباره فیلم عادت نمی‌کنیم باید بگویم که ما انسان‌ها در زندگی واقعی هم خیلی به یکدیگر شبیه هستیم به نظرم نباید بگوییم که فیلم به آثار فرهادی یا پولانسکی شبیه است. فقط باید بگویم که این فیلم تنها فیلم آقای ابراهیمیان است ولا غیر.

همچنین ساره بیات تنها بازیگر اصلی این فیلم که در نشست حضور پیدا کرده بود، درباره همکاری با ابراهیمیان عنوان کرد: زمانی که ابراهیمیان و سلطانی متن را می‌نوشتند یکسری پیش‌فرض‌هایی در ذهن‌شان داشتند که خیلی دوست داشتند این پیش‌فرض‌ها در روند کار اتفاق بیفتد و ما در این باره صحبت‌های زیادی با هم کردیم و خوشبختانه تمام آن صحبت‌ها با یکسری تعامل سر صحنه اتفاق افتاد.

بیات افزود: اگرچه گفته می‌شود آقای ابراهیمیان وسواس زیادی در پروسه ساخت فیلم دارند، ولی باید بگویم که این وسواس‌ها برای یک فیلمساز کاملا به اندازه و به جاست. آقای ابراهیمیان دوست دارند که نگاهی را که دارند به کل فیلم بسط دهند ولی خب اطمینانی که به بازیگر می‌دهند حتی اگر مشکلاتی چون تعداد برداشت زیاد هم وجود داشته باشد باعث می‌شود بازیگر با دل و جان هر آنچه را که او می‌گوید انجام بدهد.

«برادرم خسرو»، قصه ای دراماتیزه شده با نیم نگاهی به بیماری دو قطبی

دومین نشست مطبوعاتی امروز مربوط به فیلم سینمایی «برادرم خسرو» به کارگردانی احسان بیگلری بود. وی در ارتباط با دلایل ساخت این فیلم گفت: عمویی داشتم که سال ها پیش خودکشی کرد. بعدها فهمیدند که عموی من گرفتار بیماری دو قطبی بوده و کسی در آن دوران متوجه بیماری او نشد و در شرایطی قرار گرفته که خودکشی کرد.

بیگلری افزود: این فضا همیشه در ذهن من وجود داشت و دوست داشتم قصه ای دراماتیزه شده با نیم نگاهی به بیماری دو قطبی بنویسم و به سینما تقدیم کنم.

سعید ملکان تهیه‌کننده این اثر نیز درباره تولید این فیلم سینمایی گفت: فیلم «برادرم خسرو» بعد از ابد و یک روز دومین فیلمی است که با کارگردان های فیلم اولی کار می کنم اما باید بگویم که اگر شهاب نبود قطعا این فیلم ساخته نمی شد چراکه شهاب حسینی به عنوان سرمایه گذار و بازیگر در این فیلم حضورر داشت.

ناصر هاشمی بازیگر هم در ادامه این نشست گفت: پس از خواندن فیلمنامه بحث هایی متعددی درباره روند داستان انجام دادیم. گاهی بازیگر تنها یک نقش را بازی می کند اما در برخی موارد نقش را کشف می کند و من در فیلم «برادرم خسرو» ناصر را کشف کردم چون شخصیتی بود که به هیچ عنوان اجازه دخالت در امور شخصی‌اش را نمی داد و در عین حال خسرو هم همین ویژگی را داشت به همین دلیل در کنار هم قرار گرفتن این دو باعث ایجاد تنش می شد که به نظرم این تنش به خوبی از آب درآمده است.

مانی حقیقی: فیلمساز مؤلف نیستم!

سومین و آخرین نشست امروز مربوط به فیلم سینمایی «اژدها وارد می‌شود» به کارگردانی مانی حقیقی بود. در این نشست مانی حقیقی کارگردان، کیانا تجمل بازیگر، امیر جدیدی بازیگر، همایون غنی‌زاده بازیگر، احسان گودرزی بازیگر و همچنین حسین معززی نیا به عنوان منتقد حضور داشتند.

در ابتدای این نشست مانی حقیقی کارگردان اثر درباره محتوای فیلمش گفت: صادقانه بگویم که اساسا در هر نوع فرایند خلق آثار هنری از سمبولیزم متنفرم. به نظرم این یک تنبلی در منتقدین است که به یک سری چیزهایی که فکر می‌کنند آن را به حقیقت محض یک اثر تعمیم داده و تنها خود را  به همان چیزها محدود می‌کند. من همیشه در فیلم‌هایم فضایی را خلق می‌کنم که حس پنهانی در فیلم به وجود می‌آورد به گونه‌ای که فیلم مرا به یک بازی تبدیل می‌کند که همه ما سرگرم آن بازی می‌شویم. درست همانند اتفاقی که در فیلم کارگرها مشغول کارند، افتاد.

وی افزود:‌ «اگر فیلم اژدها وارد می‌شود»، خیالی بود نمادین می‌بود. در حالی که این فیلم یک فیلم واقعی است و یک فیلم زمانی که واقعی باشد نمی‌تواند استعاره، سمبولیک و نمادین باشد. شما زمانی که فیلم را تا آخر تماشا می‌کنید دیگر جای سؤالی برای پرسیدن از خالق اثر درباره واقعی یا نمادین بودن آن پیش نمی‌آید.

حقیقی درباره نقش اول این فیلم گفت: اگرچه بار درام فیلم به دوش هر سه بازیگر است ولی از نظر من جدیدی نقش اول این فیلم است. به عقیده من بازیگر نقش اول کسی است که جرقه داستان را بزند.

مانی حقیقی در تکمیل سخنان قبلی خود و پاسخ به این سؤال که چرا در تمامی فیلم‌هایش جهانبینی‌اش با یکدیگر فرق می‌کند، پاسخ داد: باید به یکی از صحبت‌های مارگارت تاچر با این مضمون اشاره کنم که می‌گفت جامعه وجود ندارد. حال من می‌گویم من به شخصه به جهانبینی اعتقادی ندارم. من تمام تلاشم را می‌کنم که هر فیلمی که می‌سازم مخاطب را غافلگیر کنم. در واقع سعی می‌کنم در فیلم‌هایم خودم را تکرار نکنم. شما زمانی که فیلم بعدی من تحت عنوان ۵۰ کیلو آلبالو را ببینید بیشتر متوجه این نکته خواهید شد. در واقع من با این فیلم زیرآب کل کارنامه کاری‌ام را خواهم زد.

حقیقی در ادامه افزود: همواره سعی‌ام بر این بود که فیلمساز مؤلف نباشم. چون در سینمای ایران تعریف غلطی از فیلمساز مؤلف می‌شود. فیلمساز مؤلف در سینمای ایران به این معناست که یک فیلمساز فیلمی را می‌سازد و آن را تا ابد تکرار می‌کند.

نوشته مهمترین نکات نشست‌های مطبوعاتی فیلم‌های روز هشتم جشنواره فجر/ مانی حقیقی: فیلمساز مؤلف نیستم! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.