در بخش «سینمای ایران» نیز پرونده‌ای با محوریت سریال‌های «سرو، سپید، سرخ» و «اهل ایران» بررسی می‌شود. لیلا عاج و محمد اسفندیاری مهمانان این بخش هستند.

همچنین در بخش «سینمای جهان»، فیلم سینمایی «پول ساز» (The Money Maker) مورد نقد و بررسی قرار می‌گیرد و جواد طوسی و رضا صدیق به‌عنوان کارشناسان این بخش حضور دارند.

برنامه «هفت» با اجرای محمدرضا مقدسیان تهیه‌کنندگی و محمد تنکابنی جمعه شب‌ها ساعت ۲۳ از شبکه نمایش پخش می‌شود.

نوشته مسعود فراستی مهمان ویژه برنامه «هفت» می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«نبرد الجزایر» ساخته جیلو پونته‌کوروو با محوریت ایستادگی، «ارتش سایه‌ها» اثر ژان پیر ملویل با موضوع مقاومت، «ستیغ اره‌ای» ساخته مل گیبسون با پرداخت به مفهوم ایمان، «محاکمه در نورنبرگ» با موضوع عدالت، «موقعیت مهدی» ساخته هادی حجازی‌فر با محوریت وطن، «در جبهه غرب خبری نیست» به کارگردانی لوئیس مایلستون با بررسی مفهوم رفاقت، «رم شهر بی‌دفاع» اثر روبرتو روسلینی با موضوع مردم، «دادگاه شیکاگو» ساخته آرون سورکین با محوریت شورش، «بازداشتگاه شماره ۱۷» به کارگردانی بیلی وایلدر روایتی با طنز سیاه و «بهترین سال‌های زندگی ما» به کارگردانی ویلیام وایلر با موضوع  خانواده عنوان ۱۰ فیلمی هستند که روی میز نقد قرار می‌گیرند.

این برنامه به تهیه‌کنندگی حسین ربانی غریبی و کارگردانی رضا مهران‌فر در روزهای جنگ تحمیلی اسرائیل و آمریکا علیه ایران در استودیو تصویر تماشا تولید شده است.

نوشته مسعود فراستی با «وطن‌ و تن» از جنگ می‌گوید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این نشست که در حاشیه رونمایی از مستند «کاپرا کجاست؟» به کارگردانی مهدی انصاری برگزار شد، میلاد دخانچی و مسعود فراستی در مورد سینمای ایران از امید تا سیاه‌نمایی صحبت کردند.

در ابتدای این جلسه میلاد دخانچی از مسعود فراستی خواست تا در مورد امید و سیاه‌نمایی در سینمای ایران صحبت کند. فراستی در مورد آینه بودن هنری به نام سینما که می‌تواند انعکاس‌دهنده مسائل سیاسی، اجتماعی و فرهنگی روز باشد، توضیح داد: من معتقدم سینما آینه نیست و ابداً هنر آینه نیست. از نظر من اگر «هنر» آینه باشد؛ آینه هنرمند است البته اگر هنر و هنرمندی در کار باشد. آن هم نه یک آینه تمامیت دار! شما از ورای ده‌ها کتاب از یک نویسنده خوب و یا ده‌ها فیلم از کارگردانی خوب می‌توانید به بخشی از این هنر دسترسی پیدا کنید و بفهمید که این جانور چیست! به این معنی آثار هنری آینه هنرمند است.

وی ادامه داد: به عقیده من در تاریخ سینما هیچ فیلمسازی نبوده که آینه اوضاع زمانه خود و اجتماعش باشد و این ماجرا یک دعوای قدیمی است که من حتی آن را با شهید آوینی هم داشته‌ام. اما این میزان رانت‌خواری در سینما آینه اوضاع و فیلمساز است. این میزان بی‌ارتباطی با مخاطب و مسائل واقعی‌اش نوبر است.

* کار هنر برانگیختن احساس است

فراستی افزود: در سینمای جدی دنیا با دیدن یک فیلم می‌فهمید که مثلاً برای دهه ۷۰ است یا ۸۰ اما از سینمای ما چنین مفهوم ساطع نمی‌شود. شاید یک مقدار از کهنگی فیلم متوجه دهه ۶۰ بودن آن شویم یا در مورد فیلم‌های آپارتمانی متوجه شویم که مربوط به همین دو دهه اخیر هستند. اما در کل سینمای ایران ذره‌ای با مخاطب خود ارتباط ندارد شاید در طول سال تنها یک یا دو فیلم بتواند تا حدی با مخاطب خود ارتباط برقرار کند.

این منتقد خاطرنشان کرد: این سینما به جای اینکه خودآگاه خود را به من نشان دهد ناخودآگاه را به من نشان می‌دهد. نه‌تنها در سینمای ایران بلکه در جهان هم همین است. فیلمساز انگیزه‌ای برای ساخت آنچه که به آن آگاه است، ندارد. اگر می‌توانست بیانیه بدهد که می‌داد اما نمی‌تواند. هنر پیام نمی‌دهد بلکه حس را بر می‌انگیزد کاری که حتی فلسفه هم نمی‌تواند آن را انجام دهد. اساساً تربیت حس، کار هنر است.

* کمدی‌های بی‌رحم و ضدانسانی محصول چه جامعه‌ای هستند؟

وی در مورد امیدبخشی در سینما بیان کرد: سیاه‌نمایی را قبول ندارم. اوضاع از این بدتر هم شود باز می‌توان زنده ماند و کار کرد. در شرایط بد هم می‌توان آدم بود به آینده امید داشت. اگر قرار بر این باشد که من واسطه یک جامعه باشم پس اگر جامعه خوب بود خوب می‌شوم و اگر بد، بد خواهم بود! اما این صحیح نیست و در هر جامعه این سوژه را باید عیان مطرح کرد.

فراستی ادامه داد: کمدی نقد جدی است که شرایط، انسان‌ها و وضعیت را نقد می‌کند اما این فیلم‌هایی که تولید می‌شوند نقد نمی‌کنند بلکه توهین می‌کنند تا یک لحظه لبخند از مخاطب بگیرند. در حالی که شما یک فیلم ساده از لورل هاردی را تماشا کنید دل و روحتان تازه می‌شود. ما در کمدی به چه می‌خندیم؟ به ضعف‌های خودمان. کمدی پرده درا نیست اما فیلمسازان ما این را از کمدی فهمیده‌اند و به هر قیمتی که شده از شوخی‌های جنسی که خیلی هم وقیحانه است استفاده می‌کنند تا خنده بگیرند. این بلاهت محصول این جامعه نیست. من نمی‌دانم در کجا و چه جامعه‌ای زندگی می‌کنند؟ من می‌دانم آدم‌ها اغلب شریف هستند. ضعف‌هایشان را دارند اما به هم رحم می‌کنند. کمدی‌های بی‌رحم و ضدانسانی محصول چه جامعه‌ای هستند؟

* این سینما مأیوس نیست، معیوب است

وی اضافه کرد: من پاهایم روی زمین است و وضعیت فاجعه‌بار اقتصادی را هم می‌دانم اما هنوز هم اکثر آدم‌ها شریف هستند. این کمدی‌های بی‌رحم محصول دهن‌کجی عده‌ای پول مفت‌خور است که موجودات انگلی هستند که به جان مردم افتاده‌اند. زمانی که این چنین فیلم‌ها روی پرده هستند و ۳۰ میلیارد تومان هم فروش می‌کنند به اوضاع و حکومت و البته فیلم‌های محترم دهن‌کجی کرده‌اند. مشخص است که این شوخی‌های زشت جنسی از کجا می‌آیند که اکثر آن‌ها را نمی‌توان با خانواده تماشا کرد. این سینما مأیوس نیست، معیوب است.

فراستی گفت: اما در این شرایط فیلم‌هایی هم داریم که به آدم بودنمان توهین نکنند از همین موضع است که از فیلمی مانند «شادروان» دفاع کردم چراکه این ویژگی‌های حداقلی را داشت.

فراستی در پاسخ به این سؤال که آیا هنوز هم می‌توان فیلم امیدوارکننده تولید کرد، گفت:  همچنان می‌توان سینمای کنش مند ساخت البته اگر بتوان تهیه‌کننده پیدا کرد. اما سینمای امید سینمایی است که ما را در حال کار و زندگی و مولد نشان می‌دهد، در جامعه‌ای که مولد نیست و بخش مهمی از آن را دلال‌ها تشکیل می‌دهند نمی‌توان سینمای امیدبخش داشت.

این منتقد سینما در خصوص مرز میان امیدبخشی و سودجویانه بودن توضیح داد: من اصلاً نگفتم که می‌توان به صورت دراماتیک امیدوار بود. فقط تاکید کردم که همچنان می‌توانیم از کار حرف بزنیم و آدم‌ها را به کار تولیدی تشویق کنیم،  این موضوع را باید مدام گفت و در موردش فیلم ساخت اما نه به شکل دستوری چراکه با فرمایشی بودن کاری نمی‌توان از پیش برد.

* جای اینکه نقد کنیم آن را یاد بگیریم

وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود در مورد اینکه چه چیزی باید دستخوش تغییر شود که خود را در وضعیت سوژه ببینیم، بیان کرد: در خیلی از مسائل کمبود داریم و در خیلی از جاها می‌لنگیم. خانواده می‌لنگد، دولت‌ها می‌لنگند، مدارس و دانشگاه‌ها می‌لنگند. طبیعی است که در مقابل این‌همه لنگیدن یک آدم قوی لازم است که بتواند از پس همه آن‌ها برآید. ما به سهم خودمان باید شاگردهایی بار بیاوریم که پاهایشان روی زمین باشد، باسواد باشند و توأمان آدم باشند. اینها تجربه جمع بندی شده است.

این منتقد افزود: من با شلوغ‌کاری مخالفم که در تاریخ این وقاحت و پرده‌دری محصول احمدی‌نژاد است. این فرهنگ دامان خودش را می‌گیرد و بخشی از جامعه را فاسد می‌کند. به جای اینکه نقد کنیم نقد را یاد بگیریم. به جای اینکه همدیگر را لو دهیم که مثلاً فلان پیرمرد ۸۰ساله ۳۰ سال پیش چه کرده است؟! حرمت‌ها را نگه داریم. من مخالف این آدم‌ها هستم که حرمت را نگه نمی‌دارند. سؤال این جاست که چرا حرمت را نگه نمی‌دارید؟ چه کسانی حرمت را نگه نمی‌دارند؟ جواب می‌شود شکست‌خوردگان! اول حرمت خودشان را نگه نمی‌دارند و دوم حرمت دیگران را! نقد کنیم اما حرمت آدم‌ها را نگه دارید وگرنه سنگ روی سنگ بند نمی‌شود.

*با سلبریتی‌ها فیلم نسازید!

فراستی در مورد مقایسه سینمای ایران با آمریکا یا هالیوود گفت: سازوکار سینمای ایران و سینمای آمریکا در سطوح مختلف با هم یکی نیست. من هیچ‌وقت سینمای هیچکاک یا جان فورد را با سینمای ایران قیاس نکرده‌ام. فورد بچه کشاورز بود وقتی از او پرسیدن چرا فیلمساز شدی گفت گشنه بودم. نگفت فیلمساز شدم تا خود را بیان کنم! گفت من حداکثر شبیه نانوا هستم.

وی ادامه داد: سینمای ایران این روزها با رانت پیش می‌رود. هجمه پول کثیف به سینماست. تقریباً نقاط عطف پول‌های کثیف هستند که یک باره سر به فلک گذاشت. به‌یک‌باره دستمزد بازیگران میلیاردی شد و حالا می‌بینیم که برخی از آن‌ها به دلار دستمزد می‌گیرند. می‌شناسم بازیگری را که ۱۵۰ هزار دلار دستمزد گرفت و به‌راحتی به او پرداخت شد. هیچ نظارتی نیست و هر کس هر کاری می‌خواهد انجام می‌دهد.

فراستی تاکید کرد: در این شرایط توصیه می‌کنم کسانی که می‌خواهند فیلم بسازند به سراغ سلبریتی‌ها نروند آن‌ها از وقتی پول حرام خوردند روزی دو، سه میلیون فقط پول مواد مخدرشان است. کلی بازیگر بااستعداد و آدم حسابی در همین سینمای ایران وجود دارد که مفت‌خورها هیچ‌وقت نگذاشتند کسی به سراغ آن‌ها برود.

وی افزود: این‌گونه پول‌ها را نخورید این پول‌های کثیف حناق می‌شوند. شعار نمی‌دهم و نفسم هم از جای گرم نمی‌آید. من خودم برای ادامه زندگی کلاس‌هایم را از ماهی ۲ کلاس به ۶ کلاس ارتقا داده‌ام تا بتوانم زندگی کنم.

*تا زمانی که جشنواره‌ها هستند، سیاه‌نمایی کارکرد دارد

فراستی در پاسخ به این سؤال میلاد دخانچی که عنوان کرد «از زمان کودکی من دوگانه امید و سیاه‌نمایی وجود داشت. جایی هست که از شر دوگانه‌ها رها شویم؟» توضیح داد: من فکر می‌کنم تا زمانی که جشنواره‌های خارجی هستند و قاچاقی و غیرقاچاقی شرکت می‌کنیم، سیاه‌نمایی هم کارکرد دارد. تا زمانی که این جشنواره‌ها وجود دارند ما هم فیلم‌های ملتهب می‌سازیم که نتیجه آن می‌شود «برادران لیلا» که جایزه فیبرشی می‌گیرد و به جایزه‌ای که هیچ ارزشی ندارد هم می‌بالد. متر و مقیاس این جشنواره‌ها اگزوتیک بودن است.

وی ادامه داد: درحالی‌که اگر فیلمی ذره‌ای کنش و امید داشته باشد نه می‌فروشد نه جایزه می‌گیرد. امید قلابی نباید داد. چیزی که من‌را خوشحال کرد «موقعیت مهدی» بود نه برای اینکه سوژه آن مهدی باکری بود به این دلیل که قدم بسیار بلندی در فیلم برداشته شده که خود فیلمساز هم نمی‌داند. فیلمساز نه روشنفکر است، نه رانت‌خوار نه عامل حکومتی. قولی داده بوده و اثر شریفی را تولید کرده است.

فراستی اضافه کرد: «موقعیت مهدی» یک دریغ ملی است. در کل «هنر» دریغ است. تمام آثار داستایوفسکی دریغ هستند. دریغ به معنای نوستالژیک و بازگشت به عقب نیست بلکه به معنای رنج و آدم بودن است و «موقعیت مهدی» این شاخصه را داشت و اگر نوستالژی بود قطعاً از آن دفاع نمی‌کردم.

نوشته فراستی: با سلبریتی‌ها فیلم نسازید! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

* فیلم کوتاه عرصه تجربه «فرم»‌ است

مسعود فراستی در نقد فیلم کوتاه «ماسک» ساخته نوا رضوانی پس از توضیحات این کارگردان درباره فیلمش گفت: من خیلی اهل «موضوع» نیستم. اینکه برخی می‌گویند موضوع من شخصی است و یا اجتماعی را نمی‌فهمم. موضوع بزرگ و کوچک را هم نمی‌شناسم. چون معتقدم اگر هر موضوعی در فرم هر فیلمی جاگیر شود درست کار کرده در غیر این صورت فیلمساز کارش را درست انجام نداده است. شاید فکر می‌کنید برای فیلم کوتاه، صحبت از فرم حرف زیادی است، اما می‌توانم فیلم‌های زیادی را در سینمای جهان معرفی کنم که اتفاقا فرمیک هستند. فیلم کوتاه اساسا تجربه فرم است.

این منتقد سینما اظهار کرد: من در دل «ماسک» هیچ تجربه‌ای نمی‌بینم، آن را در اثر باور نمی‌کنم. فیلمساز سوژه را زندگی نکرده است که اگر زندگی کرده باشد، لحظه‌ای به فرم می‌رسد، لحظه‌ای مکث می‌کند و… . من باید این کلنجار درونی را تجربه کنم. اما هیچ کلنجار درونی در فیلم وجود ندارد. این فشار یا پذیرش نظر را در فیلم نمی‌بینم، هیچ کدام در فیلم درنیامده است. انتهای فیلم هم باز باز باز است، از جنس این پایان بازهایی که اصغر فرهادی دارد و البته هیچی بلد نیست!

* اتهام نزنید؛ تا انتها فیلم را دیدم!

فراستی در ادامه گفت: می‌بینید که فیلم را تا انتها دیده‌ام، اینقدر اتهام نزنید فیلم را تا ته نمی‌بینم! این را هم باید بگویم که فیلم کوتاه، سکوی پرش به فیلم بلند نیست بلکه خودش موجود مستقلی است.

* تجربه فوتبال، دلیل نمی‌شود فیلم بسازی!

در ادامه جلسه، نوبت به نقد و بررسی فیلم کوتاه «کپسول» ساخته امیر پذیرفته رسید که فراستی در نقد آن خطاب به کارگردانش که از آرزوهای دوران کودکی خود برای ورود به عالم فوتبال صحبت کرده بود، گفت: «کپسول» خیلی فیلم بدی است. اینکه شما تجربه فوتبال داشتید دلیل نمی‌شود فیلم بسازید، من هم چنین تجربه‌ای داشته‌ام، حتی اینکه از تجربه فوتبالی که داشتید می‌خواهید به چنین جمع‌بندی برسید را هم نمی‌فهمم. پسر فیلم و پدر فاشیستش را نمی‌فهمم، این خشونت پدر از کجا می‌آید؟

در ادامه بابک نوری بازیگر «کپسول» با بغض از حس و حال خود برای ایفای نقش «پدر بد» در این فیلم گفت.

فراستی در واکنش به بغض و صحبت‌های بابک نوری توضیح داد: عیب همین جاست، او نمی‌تواند بد باشد، او که احساسش در دستش است نمی‌تواند بد باشد. حتی یادآوری آن لحظه حال این بازیگر را بد می‌کند، او می‌خواهد یک شخصیت بد عام را بسازد اما بد عام وجود ندارد، این یکی از بزرگترین معضلات سینمای ایران است.

* فیلمی که بد نیست، اما هدر شده است

سپس فیلم کوتاه «گناه» ساخته ابوالفضل عزیزی مورد نقد و بررسی قرار گرفت که فراستی درباره آن توضیح داد: فیلم خیلی بد نبود، درواقع فیلم حرف دهنش را کمی می‌فهمد و اضافه‌گویی نمی‌کند اما کم حرف می‌زند، مثلا ما باید در فیلم تضاد بین قاتل و مقتول را می‌فهمیدیم اما نفهمیدیم، جا داشت فیلم ۴۵ دقیقه می‌شد، اصلا موضوع در اثر پرت نیست. با این حال برخی سکانس‌ها درنیامده است.

فراستی خطاب به کارگردان مطرح کرد: تو از این ترسیدی که مخاطب را از دست بدهی، تجربه غنی داشتی، تکنیک را بلدی، به جز دوربین روی دست که نمی‌دانم چرا استفاده کردی. این می‌توانست یک تجربه کاملا جدی باشد اما فیلم هدر شده است، «گناه» می‌توانست یک فیلم خوب شود.

* مرگ بر کلوزآپ!

فراستی در بخش نقد و بررسی فیلم کوتاه «پیش از بهشت» ساخته احمد حیدریان عنوان کرد: این فیلم اصلا مسأله فلسطین را ندارد. من نمی‌گویم یک اثر باید «زنده باد فلسطین» را داشته باشد اما فیلمی که بحث فلسطین را ندارد، نباید آن شعارها را در انتها بنویسد.

وی ادامه داد: بخش نقاشی روی دیوار در این فیلم خوب است، حیف است کسی که بلد است آن نقاشی روی دیوار را بسازد آن کاراکتر مرد را به تصویر بکشد. در این فیلم همه چیز روی هواست به جز آن دیوار و آن نقاشی‌ها، فیلم حتی آنها را هم نابود کرده است، گاهی تضادهای خوبی دارد اما خشونتی که به نقاش تحمیل می‌کند آن را از بین می‌برد. نکته بعدی اینکه مرگ بر کلوزآپ! حتی برگمان هم گاهی در کلوزآپ اشتباه کرده است، کلوزآپ واقعا بلدی می‌خواهد!

حیدریان هم ضمن ارائه توضیحاتی درباره فیلم خود از فراستی پرسید: سوالم از شما این است که باید چه می‌کردم که کاراکتر من بهتر شود؟

فراستی گفت: این کارهایی را که در فیلم کردی، نباید می‌کردی! کلوزآپ‌های احمقانه فیلم را باورپذیر نمی‌کند.

نوشته مسعود فراستی: نمی‌توانید فریبم دهید! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نزدیک شدن به وجوه کمتر دیده شده از مهمان برنامه و تلاش برای ارتباطی بی‌تعارف و صریح با خودِ واقعی افراد یکی از اهداف این برنامه است. در «رخ به رخ»مهمانان برنامه در حوزه‌های مختلف فرهنگی، هنری، اجتماعی، سیاسی و … انتخاب شده‌اند و تمام بخش های برنامه با سوالاتی طراحی شده که هدف آن  رو به رو شدن با احساسات مختلف آدمی است.

گفت و گو درامای «رخ به رخ» برنامه جدید گروه اجتماعی فرهنگی شبکه دو به تهیه کنندگی مهدی بابایی، کارگردانی حسین فاطمیان و نگارش یاسر حقیقی پور است که جمعه ها حوالی ساعت ۲۳:۰۰ روی آنتن شبکه دو خواهد رفت.

نوشته مسعود فراستی دومین مهمان برنامه «رخ به رخ» می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

درمیزگرد اول این هفته برنامه «هفت» با حضور ابوالفضل پورعرب علل ظهور و افول ستاره‌های سینما بررسی شد.

واژه سلبریتی مضحک است!

ابوالفضل پورعرب در سخنانی درباره واژه سلبریتی گفت: به نظر من سوپراستار و هالیوود شوخی است. واژه سلبریتی مضحک است و برای کسانی استفاده می شود که درست نیست. مثلا من سی سال شمال رفتم شنا نکردم که مبادا در حال شنا کردن کسی از من عکس بگیرد. خیلی چیزها به خیلی چیزها نمی‌خورد. همه فیلم های ما فاخر است. هنرمندان هم همینگونه است. جایی رد میشدم دیدم نوشتند پورعرب دستگیر شد با دستبند عکس گذاشته بودند که برای یک فیلم بود به همین راحتی با یک تیتر آبروی هنرمند می‌رود.

وی با بیان اینکه کسی به سمت بازیگران درجه دو و سه نمی رود و دولت باید به این افراد کمک کند، اظهارداشت: سندیکاها اصلا چگونه تشکیل می شود؟ چرا باید یک آدمی که چندین سال در سینما و تلویزیون کار کرده است چون سنش بالا رفته کنار گذاشته شود؟ به نظر شما دیگر لبخندی وجود خواهد داشت؟

باید از سرمایه‌های بازیگری مراقبت کنیم

پورعرب تاکید کرد: بازیگر به دنبال احترام و ادب است. جایزه پیونیانگ من گم می‌شود و به من تحویل داده نشده خوب باید به چه کسی گفت؟ کسی که دستمزد بالا می‌گیرد مثل من قربانی میشود. قاعدتا من از خوب زندگی کردن بچه ها خوشحال میشوم. یک سری شایعه ها باعث افزایش دستمزد می‌شود. کاش این بالا رفتن دستمزدها باعث ساختن زندگی بازیگرها شود. بودجه های فیلم ها از قبل تقسیم شده است این سخت است نه دستمزد بازیگرها.

وی ادامه داد: ظهور و بروز بازیگران جدید زیاد نبود آن چند نفر هم انقدر اذیت می شوند که باعث از بین رفتن آن ها می‌شود. بچه ها باید یک سری ملاحظاتی در فضای مجازی داشته باشند. وقتی کسی در ۲۵ سالگی استار می‌شود باید معلم داشته باشد تا به بیراهه نرود. دروغ های ما در دنیای مجازی است. من وقتی با شهاب حسینی کار می کردم لذت می بردم از بازیگری. نوید محمدزاده وقتی بازی میکند در واقع فکر می کند و بازی میکند و می‌توان به او گفت باریکلا. اما کاش از این سرمایه‌ها مراقبت کنیم.

وی افزود: من این دو را سرمایه می‌دانم ولی کاش بقیه هم قدر این افراد را بدانند. برخی از این ها برای فروش فقط استفاده می‌شوند. باید بشینیم با هم صحبت کنیم. من از دهه ۷۰ وارد سینما شدم ولی یک عکس از من در موزه سینما نیست. من تا کی سوار موتور شوم و بروم خواستگاری؟ باید نسل جدید وارد شوند.

نسخه قاچاق، تیر خلاص به «دیدن این فیلم جرم است» بود

در میزگرد دوم برنامه «هفت» رضا زهتابچیان کارگردان «دیدن این فیلم جرم است» گفت: فیلم برای اکران عمومی در جشنواره پر از اشکالات کیفی و فنی بود ولی گفتند شاید هیچ وقت نمایش داده نشود و من هم  به اکران آن راضی شدم. نسخه ای که الان در حال اکران است نسخه ی کاملی است. ما عملا یک سال به صورت غیر قانونی توقیف شدیم.

وقتی اعلام کردیم که میخواهیم فیلم را اکران کنیم صداهایی شنیده شد که این فیلم قاچاق شده و بچه ها همت کردند و جلوی آن را گرفتند. وقتی اکران در این دو هفته شروع شد دیگر از دست خارج شد. تیر خلاص به فیلم نسخه قاچاق بود که باعث کمتر شدن فروش می‌شود. لطمه مادی و معنوی زیادی خوردیم. این که کار چه کسی بوده نمیتوان دقیق گفت و لوگوی نسخه بازبینی جشنواره جهانی فیلم فجر را دارد. من ترجیح می‌دادم که اگر قرار است قاچاق شود نسخه درست قاچاق می‌شد ولی آن نسخه پر از اشتباه است.

فروش این هفته خیلی بهتر شد. با همه شرایط بدی که در این اوضاع هست اما فروش خوبی داشتیم. دو سال از «دیدن این فیلم جرم است» گذشته ولی هنوز نتوانستم فیلم جدید بسازم. من خط قرمزی رد نکردم این ها خط قرمزهای فرضی در ذهن بقیه است. سینمایی که من خیلی دوست دارم سینمای مجید مجیدی است.

میز فیلم‌ کوتاه «دریازدگی» به کارگردانی حامد اصلانی

در میز فیلم‌کوتاه این هفته محمدرضا مقدسیان و حامد اصلانی کارگردان «دریازدگی»  به بررسی این فیلم کوتاه پرداختند.

محمدرضا مقدسیان گفت: «دریازدگی» از چند وجه قابل صحبت است. یک وجه ارتباط پدر و پسر است که نقص دارد و مخاطب باید خودش خیلی چیزها را بفهمد. یک وجه دیگر موضوع نوستالژی است. یک بخش نوستالژی آن به علاقع فیلمساز به فیلم روزی روزگاری سرجیو لئونه باز می گردد و بخش دیگر آن خاطره بازی عشقی است که دیگر وجود ندارد. دریا زدگی هم عشق به سینما است و سعی کرده آن را به پرده آورد. در فیلمنامه نواقص جدی وجود دارد اما در فضاسازی این نواقص جبران می شود. حرکات دوربین هم در خانه به شدت خوب عمل می کند و فضا را پویا می کند. چیزی که کمتر در فیلم کوتاه به چشم می آید. در فیلم کوتاه مضمون زدگی زیادی وجود دارد اما در این فیلم کارگردانی تر و تمیز بیشتر دیده می شود. یک دوگانگی در فیلم کوتاه وجود دارد و آن این ایت که فیلمساز گاهی اوقات اینقدر مضامین را داد می زند که مخاطب خسته می شود و گاهی اینقدر از آن دور می شود که فیلم ناقص می شود. اما در دریا زدگی این موضع کمتر به چشم می خورد. در مورد بازی های هم می توان گفت پدر به خوبی می تواند به متن اضافه کند و انتخاب خوبی است.

حامد اصلانی در ادامه عنوان کرد: یک بخش از فیلم از خود من می آید. بخش دیگر ان از پدر و بخشی دیگر از فیلم های کلاسیکی که دیده ام و آن ها را دوست داشته ام. اگر صادقانه بخواهم بگویم من هم می گویم فیلمنامه نقص های زیادی دارد و آن را اگر الان بخواهم بسازم کل کار در سفر می گذشت. این فیلم برای ۴ سال پیش است و تجربیات من کمتر بود. من آدم بصری هستم. چون گرافیست و نقاش بوده ام و الان سعی می کنم بیشتر به متن برسم. در مورد این فیلم هم همین اتفاق افتاد. برای ساخت عجله کردم و از آن هم ضربه خوردم. اما الان سعی می کنم خود را مدیریت کنم. یکی از الگوهای مهم فیلم کوتاه در این فیلم رعات نشده است. فیلم موقعت محور نیست و شخصیت محور است. به همین دلیل فیلم الکن می ماند.

در سینمای بی مساله ما «دیدن این فیلم جرم است» فیلم مهمی به حساب می‌آید

میز نقد این هفته برنامه «هفت» با حضور مسعود فراستی، محمدتقی فهیم و ناصر هاشم‌زاده به نقد و بررسی فیلم سینمایی «دیدن این فیلم جرم است» سپری شد.

مسعود فراستی گفت: امشب قرار است فیلم «دیدن این فیلم جرم است» را بررسی کنیم. اسم فیلم هم جنجال دارد. «دیدن این فیلم جرم است» این یعنی جنجال و امشب راجع به این موضوع کامل بحث خواهیم کرد.

محمدتقی فهیم در ادامه گفت: برای مدت ها بود یک فیلم ایرانی که قابل بحث باشد ندیده بودیم. سینمای امروز پر از فیلم های خنثی است. بخشی از فیلم ها فقط بفروشند و عده ای دیگر چشم به جشنواره های خارجی دارند. مانند جایزه هایی که چند روز پیش در سفارت استرالیا به فیلم هایی جایزه دادند. صحبت در مورد این فیلم برای من جذاب است زیرا در عین جذابیت های عامه پسندانه مساله و دغدغه دارد. حرف فیلم حرف غیرت است. حرفی که برای منطقه ما کارکرد دارد. ما از فیلم «قیصر» به خاطر غیرت خوشمان آمد و این فیلم هم همین است. فیلم در تاریخ سینمای ما از منظر سیاسی جز معدود آثار است و پدیده نو ظهوری به حساب می آید. به نظر من این فیلم تک خال سینمای ایران در سینمای سیاسی در این دهه می باشد. ممکن است جزئیات فیلم دچار اشکالاتی باشد اما در کل فیلم پیشرویی است. فیلم مبتنی بر قواعد هالیوودی است و از این نظر هم قابل بحث است.

ناصر هاشم‌زاده عنوان کرد: من به نوعی در تحلیل قضیه می‌خواهم پرسش‌هایی داشته باشم. این فیلم به عنوان سیاسی‌ترین فیلم شناخته می‌شود. اگر سیاست را به تعریف ارسطویی طبع بشر بدانیم و قبول کنیم که سیاسی بودن جز جوهره انسان است که یک تعریف نظری است. اما در عمل متفکران همواره ناله داشتند که سیاست و قدرت دست نا اهلان است. سیاست مداران اهل قدرت هایی بودند که سوار آن می‌شدند. اثر سیاسی این جا چه معنی می دهد. فیلم به نوعی یک فریاد بلندی است برای توجه به ناموس و قدرت‌های پشت پرده. اما خط قرمزهای زیادی گذاشته است. به نظر من این فیلم سیاست زده است. به همین خاطر سیاست مداران فرصت طلب می‌توانند از آن به خوبی استفاده کنند.

مسعود فراستی در انتها گفت: من دفعه اول که «دیدن این فیلم جرم است» را دیدم فیلم سالم و صادقی بود ولی در گفتن حرف خودش ناتوان بود. برای باردوم فیلم را دیدم که انتهای آن هم تغییری کرده بود ولی معتقدم فیلم هنوز اشکالات زیادی دارد اما فیلم سالمی است. این فیلمنامه قطعا از موضعی سالم نوشته شده است و یک اعتراض به حق دارد و به جایی می رسد که نمی‌شود این اعتراض را جمع کرد و این نمره مثبت دارد. در سینمای بی جربزه و بی مساله ما «دیدن این فیلم جرم است» فیلم مهمی به حساب می آید. مشکل اما از همین جا آغاز می‌شود. موضوع باورمند انتخاب شده و این حتی با وجود لکنت‌های فراوان کاملا مشهود است. «دیدن این فیلم جرم است» یک جربزه معترضی دارد.

نوشته رضا زهتابچیان: نسخه قاچاق، تیر خلاص به «دیدن این فیلم جرم است» بود/ مسعود فراستی: در سینمای بی مساله ما این اثر فیلم مهمی به حساب می‌آید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

او دوشنبه‌ هفته‌ پیشین ۳۱ شهریور، بخش‌هایی از شاهنامه‌ی فردوسی را با اشتباهات متعددی خوانده بود، که با انتقادات بسیاری روبرو شد.

فراستی در ابتدای حضور خود جلوی دوربینِ «کتاب‌باز» با اعتراف به اشتباهاتش، از مخاطبان برنامه عذرخواهی کرد. او گفت: «من شاهنامه را بد خوانده‌ام و بهانه‌ای برای فرار از این اتهام ندارم. نباید وارد مدیومی می‌شدم که شناختی از آن ندارم.این یک نمره‌ی صفر در کارنامه‌ من است.»

این منتقد در ادامه به نقد کردن خود پرداخت و گفت:«اگر نتوانم خودم را نقد کنم منتقد نیستم. خدا به من لطف کرده که چنین اشتباهی را مرتکب شوم تا بفهمم کجا ایستاده‌ام. نقد استثنا ندارد. آدمی که بی نیاز به نقد باشد مرده است. من با این اتفاق فهمیدم نباید وارد حوزه‌ای می‌شدم که تخصصی در آن ندارم. مدیوم من سینما، رمان و داستان کوتاه است. فهمیدم که در شعر و البته موسیقی نباید ورود کنم. به‌خصوص شعر کلاسیک ایران که اصلا شوخی‌بردار نیست.»

او ادامه داد:«من ۳۰ سال فریاد زدم که «فرم» مهم است ولی خودم در خواندن شاهنامه، فرم را رعایت نکردم. من اسیر معنا شدم و فرم را نفهمیدم. می‌خواستم اشتراک معنایی میان شاهنامه‌ی فردوسی و خوان هشتمِ اخوان‌ثالث را بررسی کنم اما فایده نداشت چون فرم را بلد نبودم. فرم یعنی صحیح خواندن لغات و خوانش شعر با لحن درست. حتی خلاصه‌ قصه‌ای که از اشعار گفتم هم نادرست بود. این اشتباه یک نمره‌ صفر برای من است.»

در ادامه‌ این برنامه سروش صحت گفت: «اجرای این برنامه برای من خیلی سخت بود، چون من علاوه‌بر اینکه مجریِ کتا‌ب‌باز هستم، مخاطب آن هم هستم و برنامه‌ی مورد علاقه‌ام است. دلم نمی‌خواست چنین اشتباهی پیش بیاید.»

صحت در ادامه‌ صحبت‌هایش از مخاطبان برنامه‌ تلویزیونی «کتاب‌باز» درخواست کرد که اگر بازهم مرتکب اشتباهی شدند به آن‌ها گوشزد کنند.

قابل ذکر است که برنامه‌ی شب گذشته‌ «کتاب باز» با میزبانی سروش صحت از «محمد معما» نویسنده و خلبان دوران جنگ آغاز شد. در بخش دوم این برنامه‌ی تلویزیونی سروش صحت با لباس و گریم متفاوتی نسبت به بخش اول آن به روی آنتن آمد. این تفاوت نشان از آن دارد که این قسمت از برنامه دوبار ضبط شده است. به‌نظر می‌رسد برنامه «کتاب‌باز» در جهت اصلاح اشتباهاتش و در واکنش به انتقادات، تصمیم به ضبط مجدد این برنامه با مسعود فراستی گرفته است.

نوشته مسعود فراستی به‌خاطر خوانش اشتباه «شاهنامه» در برنامه‌ «کتاب‌باز» عذرخواهی کرد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

تدوین، نزدیک شدن به واقعیت یا دور شدن از آن؟

موتمن پاسخ داد: بازن بیشتر از آنکه واقع گرایی برایش مهم باشد، تأثیری که فیلم بر واقعیت می گذارد برایش مهم است. برای همین است که به او «کارکردگرا» می گویند. گرفتن نماهایی که در آن ها میزانسن حرف اول را می زند با عمق میدان وسیع و پلان های لانگ تیک به دلیل نزدیک تر بودن به واقعیت مورد تاکید او بودند.

سینما تئوری ها را پشت سر گذاشت

موتمن در مورد نقدهای بازن بر فیلم های نئورئالیستی گفت: گویا  بازن در مورد این فیلم ها فورم را در نظر نمی گیرد و تنها بازتاب اجتماعی آن ها برایش اهمیت دارد.

وی ادامه داد: سینما بعد از بازن معتدل تر و واقع گرا تر می شود. با شکل گیری موج نو فرانسه دو مقاله بسیار مهم چاپ می شوند که یکی معروف به «تئوری مؤلف» شد و بعدی مقاله گدار با نام «تدوین ،دل مشغولی شیرین من» بود. گدار در این مقاله رابطه بین میزانسن و مونتاژ را مثل رابطه ریتم و ملودی در موزیک بیان می کند و می گوید اینها غیر قابل تفکیک هستند. گدار تاکید می کند که تدوین تا این حد متکی به لوکیشن و میزانسن است که به هر حال باید روی نگاه بازیگر کات کنیم. از اینجا به بعد به نظر می آید که مسیر عوض می شود. الان سینما از تدوین و میزانسن با هم استفاده می کند. به نظر می آید که سینما تئوری ها پشت سر گذاشت و این تئوری ها الان تاریخ سینما شده اند.

موتمن در تعریف ژانر و مکتب گفت: ژانرها مجموعه فیلم هایی هستند که ویژگی های مشترک دارند. مکاتب مجموعه ای از فیلم ها هستند که در ژانرهای مختلف ساخته می شوند اما ویژگی ها و نزدیکی های موضوعی با هم دارند و گاهی نزدیکی در معماری.

با قدرت گیری نازی ها عملا سینمای آلمان مرد

وی در بررسی فیلم های اکسپرسیونیسم گفت: از ویژگی های مشترک این فیلم ها حجیم و سنگین بودن لوکیشن ها، گریم های ماسکی و اکسپرسیو ، تنالیته های سیاه و سفید با سایه های کشیده و فضاهای رعب آور است. این فیلم ها اکثرا برآمده از شرایط اجتماعی آلمان بودند که با قدرت گیری نازی ها عملا سینمای آلمان مرد.

موتمن در مورد سورئالیزم گفت: سورئالیزم می گوید تخیل چهارچوبی ندارد و لجام گسیخته است و واقعیت هم مهم نیست. به نظر می رسد سورئالیزم واکنش روشنفکران اروپایی به اتفاقات بعد از اکتبر در شوروی بود.

استفاده از جامپ کات در سینمای ایران دِموده است

وی در رابطه ا سینمای مدرن گفت: اگر فیلم های غیر تداومی را به عنوان فیلم مدرن بشناسیم، باید بگوییم مردم به آن خو کرده اند و بسیاری از شگردها مثل جامپ کات به تدریج برایشان عادی شد به همین دلیل است که استفاده ای که ما در سینمای ایران از جامپ کات می کنیم دِموده و احمقانه است.

«شب سینما» پنجمین شب از « شب های هنر» با محوریت بررسی مفاهیم تخصصی سینما و نقد آن ها ، به تهیه کنندگی سلمان وکیلی ،هر سه شنبه شب ساعت ۲۳ به صورت زنده از شبکه چهارم سیما پخش می شود.

نوشته سینما تئوری‌ها را پشت سر گذاشت/ استفاده از جامپ‌کات در سینمای ایران دِموده است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سینما یک هنر تداومی بود

سینما چگونه آغاز شد و مکاتب چگونه در آن جای گرفتند؟

موتمن پاسخ داد : اولین نکته ای که به نظر می آید فیلمسازان نسل اول سینما تحت تاثیر آن قرار گرفتند، ویژگی اصلی خود سینماست، اینکه سینما قادر شد یک توهمی از یک فضای ۳ بعدی را بر روی پرده سینما ایجاد کند و در ایجاد این توهم از نقاشی و عکاسی فراتر رفت. نکته بعدی گرایش هایی است که برای داستان گویی در سینما به وجود آمد. سینما با اینکه یک هنر قرن نوزدهمی است، اما بر خلاف هنرهای دیگر ابتدا عقب رفت و می توان گفت در داستان گویی یک گرایش ارتجاعی داشت و رئالیستی و رومانتیستی قصه می گفت. بدین ترتیب این شکل داستان گویی و ویژگی اصلی سینما، باعث شد تا سینما یک هنر تداومی شود.

سینما، هنر اتمسفر

وی در مورد سینمای صامت گفت: از ویژگی های سینما، تشکیل آن از دو عنصر اصلی نور و هوا است که همان تصویر و صداست.از ابتدا نیز موسیقی یا افکت های دیگر با فیلم ها همراه بوده اند تا اینکه صدا وارد سینما شد. با گذاشتن موسیقی بر روی یک عکس حس و اتمسفری ایجاد می شود، سینما همین اتمسفر است. سینما بیشتر هنر اتمسفر است و کمتر به تئاتر و ادبیات نزدیک است. ما در سینما امکانات منحصر به فردی برای نزدیک شدن مخاطب به کاراکتر داریم که ادبیات این امکان را ندارد.

فراستی با تعریفی از کلوز آپ و اشاره به منحصر به فرد بودن آن در هنر سینما، نظر موتمن را در این رابطه خواست. موتمن گفت: کلوز آپ بیشتر از این منظر مهم می شود که می تواند چشم کاراکتر را که اندامی است برای نشان دادن تمام عواطف و غرایز بشری نشان دهد.در عین حال کلوز آپ محاجم است. در آمریکا در فیلم های مستند باید از افراد برای کلوز آپ اجازه گرفت.

دوربین واقعیت را تحریف می کند

آیا وظیفه سینما ضبط واقعیت است؟

موتمن گفت: من اگر یک نمای نزدیک از یک لیوان بگیرم این واقعیت نیست، بلکه این واقعیتی است که من می خواهم نشان دهم، چون من کل فضای اطراف را حذف کردم و فقط یک لیوان را نشان دادم. به نظر من دوربین واقعیت را تحریف می کند.

تصاویر ما را بلعیده اند و فردیت و هویت ما را از ما گرفته اند

موتمن افزود: وقتی نسل هیچکاک و فورد را نگاه می کنی می توانی بگویی هر کدام استیل و دنیای خودشان را داشتند چون در آن دوره انقدر اطلاعات تصویری نبود و سینما جدید بود و اینها در حال پیدا کردنش بودند بنابراین هر کسی به طور غریزی از دید خودش به آن نزدیک می شد. الان از ۱۰ فیلمساز ۹ تا یک صحنه را مثل هم دکوپاژ می کنند چون اطلاعت بصری یکی است و ماهواره ها شبانه روزی فیلم نشان می دهند. این تصاویر ما را بلعیده اند و فردیت و هویت ما را از ما گرفته اند.

موتمن در بازگشتی به عقب، از قرن ۲۰ گفت: قرن بیستم به جنگ ها و انقلابات گذشت. به خصوص بوسنی هرزه گوین بسیار مهم بود چون نزدیک پاریس آدم خواری شد.اینها روی سینما  تأثیر گذاشت ، به خصوص بعد از جنگ جهانی دوم دنیا پیچیده تر شد، اخلاقیات و شکل زندگی عوض شد. زندگی شتاب عجیبی برداشت. از یک جایی به بعد سینمای تداومی که در ابتدای قرن شکل گرفت دیگر نمی توانست وادامه دهد و باید به شکل های دیگری فیلم ساخته می شد.

سینمای ایران، تحت تأثیر نئورئالیسم ایتالیا

موتمن بهترین نمونه رئالیسم را نئورئالیزسم ایتالیا دانست و ادامه داد: مکاتب در اروپا شکل گرفتند .تحولات اجتماعی و سیاسی چند مکتب به وجود آورد. سینمای ایتالیا پیش از جنگ جهانی دوم سینمای قابل توجهی بوده است. در جنگ جهانی دوم آنها از هر دو طرف مورد تهاجم قرار می گیرند و استدیوی اصلی آن ها خراب می شود، به نحوی مجبور می شوند دوربین را به خیابان ببرد و فیلم های واقعی بسازند و با بازیگرهای غیر حرفه ای کار کنند. شرایط به گونه ای شد که نگاه فیلمسازان متوجه جامعه شان شد. این روند تا اواخر دهه ۵۰ ادامه داشت. نئورئالیزم ایتالیا در نسل فیلمسازان دهه ۶۰ ایران به شدت تأثیر گذار بوده است.

«شب سینما» پنجمین شب از « شب های هنر» با محوریت بررسی مفاهیم تخصصی سینما و نقد آن ها ، به تهیه کنندگی سلمان وکیلی ،هر سه شنبه شب ساعت ۲۳ به صورت زنده از شبکه چهارم سیما پخش می شود.

نوشته سینما یک هنر تداومی بود/ سینمای ایران، تحت تأثیر نئورئالیسم ایتالیا اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اثر هنری مبتنی بر مالیخولیا یا مبتنی بر اسکیزوفرنی!

دکتر پارسا در تبیین روانکاوانه ای از هنر توضیح داد: اگر بخواهیم دو رویکرد کلی را تفکیک کنیم، اثر هنری می تواند مبتنی بر فقدان و مالیخولیا باشد و از طرف دیگر می تواند مبتنی بر ایده جنون و اسکیزوفرنی باشد. اینها هر دو جزو بیماریهای مورد نظر فروید یعنی روان پریشی ها قرار می گیرند. رویکرد اول را می توان روانکاوانه دانست بدین معنا که این رویکرد کاملا فرویدی هست و رویکرد دوم ضد روانکاوانه هست. در رویکرد اول، اثر هنری جایی اتفاق می افتد که هنرمند چیزی را از دست داده باشد و بعد برای باز پس گیری آن فقدان در زبان نشانه ها تلاش کند.

اثر هنری باید ناخودآگاه باشد

وی در مورد تقسیم بندی فروید از بیماری های روانی گفت: فروید روان نژندی ها مانند وسواس و اضطراب را به عنوان یک بیماری روانی مشخص می کند و از طرف دیگر روان پریشی ها مانند مالیخولیا و بیماری دوقطبی را داریم و در نهایت بیماری انحرافات را داریم. در آن دو طرح کلی ارائه شده، هنرمند به واسطه روان پریشی هاست که دست به خلق اثر هنری می زند. اثر هنری نقش وحدت غمگینی را ایفا می کند یعنی می توان از آن به عنوان داروی افسردگی استفاده کرد. اثر هنری در هر دو رویکرد کاملا حسی است و این نشان می دهد که اثر باید کاملا نا خودآگاه باشد.

مترجم کتاب «شب بی پایان» در مورد تمایز روان پریشی و روان نژندی توضیح داد: فروید در اولین تقسیم بندی که ارائه می دهد از ساختار ذهن انسان بین خودآگاه، ناخودآگاه و نیمه خودآگاه تمایز قائل می شود. خودآگاه همان جایی است که می توانیم خودمختاری را به آن نسبت دهیم. نیمه خودآگاه مربوط به خاطرات است که با تلاش به سطح خودآگاه می آیند. بیماری های روان نژندی در ساحت زبان، خودآگاه و عقلانیت اتفاق می افتند اما در روان پریشی ها ما با حس مواجهیم.

 رسالت سینما به تصویر کشیدن فانتزی نیست

آیا سینما عرصه ای برای بروز رویاهاست؟ دکتر پارسا پاسخ داد: فانتزی اساسا کارکرد انسجام بخش امر تصویری را دارد. وظیفه و رسالت سینما به تصویر کشیدن فانتزی نیست. هدف فقط این نیست که بازنمایی مستقیمی از یک مکانیزم ناخودآگاه یا روانکاوانه در فیلم اتفاق بیافتد. وی ادامه داد: نمونه های سینمای مبتنی بر فقدان در اروپا یافت می شوند مثل آثار برگمان. سینمای مبتنی بر جنون را می شود در آثار لینچ یافت.

دکتر پارسا نقدهای فروید به سینما را اینطور توضیح داد: فروید موافقتی با سینما نداشت به ۳ دلیل. اول اینکه سینما از همان سال های اول تبدیل به سرگرمی شده بود، دوم مسئله علمی کردن روانکاوی بود ، یعنی روانکاوی همیشه سعی داشت که از هنر فاصله بگیرد، سوم مسئله تصویر کردن است. فروید اعتقاد داشت اساسا امکان ندارد بدون تحریف، مفاهیم انتزاعی روانکاوانه قابل بازنمایی در سینما باشد. نمی شود گفتار درمانی را در سینما بازنمایی کرد. ما یک دسته فیلم داریم که روانکاوی برایشان یک داستان است. در دسته دوم سوژه هایی داریم که خودآگاه نیستند، این ها را من مشخصا روانکاوانه نمی دانم اما فکر می کنم با روانکاوی پیوند خورده اند. ویرجینیا ولف می گوید سینما می تواند ساختار ناخودآگاه را به تصویر بکشد.

«شب سینما» پنجمین شب از « شب های هنر» با محوریت بررسی مفاهیم تخصصی سینما و نقد آن ها ، به تهیه کنندگی سلمان وکیلی ،هر سه شنبه شب ساعت ۲۳ به صورت زنده از شبکه چهارم سیما پخش می شود.

نوشته دکتر مهرداد پارسا در«شب سینما» گفت: رسالت سینما به تصویر کشیدن فانتزی نیست اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بنابراین گزارش، امشب طبق روال هر چهارشنبه شب در قسمت سینما، مسعود فراستی مجری کارشناس برنامه میزبان دکتر محسن بنی‌هاشمی عضو هییت علمی دانشگاه و کارشناس در حوزه علوم شناختی و رسانه می شود  و با وی در خصوص « روانشناسی شناختی در سینما» گفتگو می کند.

در رویکردهای معاصر به نقد و تحلیل آثار سینمایی، رویکرد روانشناسی شناختی یا رویکرد شناختی نسبت به این مدیوم افزایش یافته و در حال گسترش است. پرداخت به این دیدگاه هم در فیلم های سینمایی نمودی پر رنگ دارد و هم در تحلیل و واکاوی اینچنین آثار سینمایی. در واقع هنگامی که رویکرد شناختی به تحلیل علمی و استفاده از علم در حوزه روانشناسی بهره می برد به طبع به واکاوی آثاری سینمایی می پردازد که در آن ژانر علمی یا حضور علم و مسئله پردازشگری مغز در سوژه هایش وجود داشته باشد.

در واقع دو گونه سینمایی در هم آمیخته را می توان به راحتی به دیدگاه شناختی متصل دانست. نخست آثار علمی تخیلی است و دیگری آثاری که به تجزیه و تحلیل و پردازش مغزی می پردازند.

با این حال اما علاقه مندان به روانشناسی شناختی نیز از منظر فیلمسازان مورد انتقاد قرار گرفته اند، و فیلم «درخشش ابدی یک ذهن پاک» یکی از مهم ترین این نقدهاست و جالب اینجاست که علاقه مندان به روانشناسی شناختی این فیلم را در زمره آثاری با دیدگاه شناختی قرار داده اند.

برای آشنایی بیشتر با مفاهیم تخصصی سینما و نقد در فضای آن، ساعت ۲۳ مخاطب شب سینمای «شب های هنر» به تهیه کنندگی سلمان وکیلی  باشید.

نوشته روانشناسی شناختی در سینما/ گفتگوهای تخصصی فراستی درشبکه چهار اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فراستی امروز در گفتگو با سروش صحت از اقتباس در سینمای ایران و جهان و نویسندگان و کتاب های مورد علاقه اش سخن می گوید.

همچنین به تازگی مخاطبان برنامه «کتاب باز» که قصه هایی را با عنوان «نما داستان» به نگارش درآورده اند، می‌توانند داستان‌های خود را بشنوند.

پیش از این در هر قسمت از برنامه تصاویری نمایش داده می‌شد و مهمانان برنامه براساس این تصاویر داستان هایی می‌نوشتند که در پایان برنامه خوانده می‌شد. مردم نیز می‌توانستند براساس این تصاویر قصه‌های خود را بنویسند که از این هفته داستان هایی که برگزیده شده اند به تناوب خوانده می‌شوند.

روایت این داستان‌ها را خود سروش صحت بر عهده دارد و به آثاری که در برنامه خوانده می‌شود هدایایی هم تعلق می‌گیرد.

فصل دوم «کتاب باز» با اجرای سروش صحت و تهیه کنندگی محمدرضا رضائیان هر شب شنبه تا چهارشنبه روی آنتن شبکه نسیم می‌رود که قرار است با نگاه و رویکرد متفاوتی سراغ ترویج فرهنگ کتابخوانی برود و هر بار در گفتگو با مهمان برنامه از دنیای کتاب‌ها سخن گفته می‌شود.

نوشته گپی از سینمای اقتباسی تا رمان‌های کلاسیک با مسعود فراستی در «کتاب باز» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مجری «هفت» افزود: بنظر این کسان دیگر کمیسیون فرهنگی هستند که غیرخودی به حساب می آیند و ما نباید مسائل داخل سینما را به بیرون از جمله این افراد بکشانیم. من این پیش فرض برایم جالب است. سینمای ایران از نظر ایشان چیست؟ این قبیله کجاست؟ آیا مسئولین و مدیران سینمایی جز این قبیله هستند و اعضای مجلس نیستند و یا آنها هم جز این قبلیه به حساب نمی آیند؟ و آیا با طرح مسئله، نگاه ها از انتقادات تند و تیز به داوری های پر از اشتباه جشنواره برداشته نشده است؟

وی خطاب به حمید فرخ نژاد گفت: اگر هم مافیایی وجود داشته باشند شما نه جز افسران آنهانید نه سربازان آن. شما خود در «گشت ارشاد ۱» چوب همین رفتارها را خوردید. آقای فراستی کسی بود که در برابر توقیف فیلم «گشت ارشاد ۱» واکنش نشان داد و از فیلم دفاع کرد. لذا این طور رفتار نکن که هرکس به کمیسیون فرهنگی دعوت شد دارد شما را می فروشد. کیمسیون فرهنگی وظیفه اش رصد و پیگیری تولیدات سینمای ایران و جشنواره فجر است و فکر می کنم پیش از برگزاری جلسه با مسعود فراستی، برخلاف آقای ایوبی که شب ها زود می خوابند، جشنواره و برنامه «هفت» را دنبال می کردند. مسعود فراستی در این کمیسیون چیزی جز آنکه همان حرف ها را در برنامه «هفت» و در مقابل میلیون ها مخاطب زده بود، نزد.

وی نهایتا گفت: شما بازیگر بسیار خوبی هستید و جایی را در سینمای ایران پر کرده اید که با نبود شما نمی توان سالها کسی را جایگزین کرد. قدر این نقش آفرینی را باید دانست. ما به تو بیشتر از آقای پرستویی نیاز داریم. شما مثل آقای پرستویی نیستید که با مخالفان ما همراه شده و از هر فرصتی استفاده می کند تا تلافی نقد برنامه سال گذشته را دربیاورد که من در عین سادگی گفتم سیمرغ حق ایشان نبود، حق پیمان معادی بود.

سعید سهیلی: به «هفت» آمدم چون روبرویم یک کارگردان نشسته است!

در ادامه برنامه سعید سهیلی، کارگردان فیلم سینمایی «گشت ۲» میهمان «هفت» شد. وی در گفتگو با بهروز افخمی گفت: به حضرت عباس (ع) قسم به هزار دلیل نمی خواستم به برنامه «هفت» بیایم. اما به یک دلیل خواستم بیایم. دلیل آمدم این است که فقط مقابلم یک کارگردان نشسته است. اگر به نام ترین مجری هم بود نمی آمدم! آمدم به این دلیل که روبرویم کارگردانی نشسته است که سکانس طلایی تصادف فیلم «عروس» را گرفته است که می داند زحمت فیلم ساختن چقدر سخت است.

وی افزود: همانطور که به اعضای کمیسیون فرهنگی گفتم تنها بخاطر آقای پژمان فر است که به این کمیسیون می روم والا نمی رفتم. چون ایشان در یک اظهارنظری گفته بودند خاک پای هنرمندان و سینماگران هستند. کسی که خود را کوچک می کند، در نظر دیگران بزرگ می شود.

کارگردان «گشت ۲» ادامه داد: دعا می کنم خداوند آقای علیرضا داوودنژاد، آقای ابوالقاسم طالبی، آقای حبیب الله کاسه ساز، آقای معززی نیا و همه بیماران اهل سینما و همه مریضان را شفاه دهد.

سهیلی درخصوص حواشی اخیر گفت: همانطور که نباید روی یک فرد بخاطر یک اشکالش، نام بد بگذاریم، یکباره یک نام را روی یک فیلم را گذاشتن، درست نیست. ما باید اشکالات و نقاط قوت و ضعف یک فیلم را با هم ببینیم. من فکر می کنم شما باید در برنامه «هفت» به انتقاداتی هم که به شما می شود توجه کنید و ببینید مشکل از کجاست که در میان سینماگران مورد نقد است. آیا همه نقدها با کینه است و از سر دلسوزی نیست؟

در ادامه بهروز افخمی گفت: اگر برنامه «هفت» زمان جشنواره را دیده باشی من برعکس دو منتقد برنامه درباره فیلم «گشت ۲» معتقد بودم، این فیلم هم کمدی روتین سبکی است که جای خود را در صنعت سینما دارد و باید از این دست فیلم ها ساخته شود و درباره فروش فیلم معتقد بودم، خوب هم می فروشد. درضمن حرف های مسعود فراستی در «هفت» هم گفته شد و تکراری بود. اعضای کمیسیون فرهنگی هم عاقل تر از آن هستند که بخواهند تنها بنا بر حرف مسعود فراستی که همگی سبک نقد او را می شناسند که در سال شاید یکی دو فیلم را تنها بپسندد، عمل کنند.

وی افزود: بنظرم فیلمسازان باید عادت کنند که حرف منتقدین را کمتر گوش کنند. منتقدان درواقع مشاوران تماشاگران هستند. و سازمان سینمایی و آقای ایوبی نیز باید بداند با این جنحال های حاشیه ای و الکی حول یک فیلم نمی تواند، عملکرد پر از اشتباه خود را پوشش دهد.

در ادامه سعید سهیلی در پاسخ به این سوال که آیا حواشی اخیر حول «گشت ۲» به توقیف آن منتهی خواهد شد، گفت: بنظرم «گشت ارشاد ۱» را یک نفر و یک گروه نتوانستند پایین بکشند. چند گروه و دسته این کار را کردند. در آن مقطع عده ای حتی فیلم را ندیده بودند و پس از دیدن، فهمیدند اشتباه می کردند. عده ای نیز در دعواهای سهمیه اکران نوروزی، خواستند این فیلم را به اکران دوم نوروزی بکشانند. بخشی نیز بدلیل سوتفاهامتی بود که در آن مقطع ایجاد شده بود.

وی افزود: امروز ظرفیت های همه از امام جمعه ها، مداحان و… بالا رفته است؛ جز سینماگران! امروز همگی معتقدند که دوران مونولوگ تمام شده است و دوران دیالوگ است. لذا معتقدم آن اشکالات آن روز، امروز جواب نمی دهد. اینکه یک نفر برای نمایندگان مجلس بگوید این فیلم بد است، آنها نیز با چشمان بسته بگویند این فیلم را پائین بکشید.

«گشت ۲» برای اکران ۱۵ دقیقه کوتاه شد

این کارگردان سینما ادامه داد: ما باید توهم توطئه را کنار بگذاریم. معتقدم اگر بهم نزدیک تر شویم اختلافات کمرنگ تر و کمتر می شوند. توهم توطئه در سینما تا جایی پیش می رود که برخی درباره حواشی اخیر فیلم «گشت ۲» می گویند همه اینها سناریوی فرخ نژاد و فراستی بوده برای تبلیغات فیلم!

وی نهایتا گفت: ما هنوز اکران عید را از دست نداده ایم و ان شاالله اکران ما ۱۵ یا ۲۵ اسفند آغاز خواهد شد. من ۱۵ دقیقه از فیلم را کوتاه کردم و خوش ریتم تر و جذاب تر شده است.

گفتگو با عوامل فیلم سینمایی «بیست و یک روز بعد»

«هفت» در ادامه میزبان سیدمحمدرضا خردمندان و مهدی قربانی، کارگردان و بازیگر فیلم سینمایی «بیست و یک روز بعد» بود و با آنها گفتگو کرد.

سیدمحمدرضا خردمندان، کارگردان این فیلم در ابتدا گفت: فیلم «بیست و یک روز بعد» از تمام ظرفیت اکران های مردمی در جشنواره بهره برد و با استقبال خوبی هم که از آن شد تقریبا تمام سانس های آن پر شد و نهایتا خداروشکر در میان ۵ فیلم برتر جشنواره از لحاظ مردمی انتخاب شد. هرچند ما در روز اختتامیه انتظار داشتیم در میان ۳ فیلم برتر جای داشته باشیم، اما نهایتا از این اتفاق خوشحالم.

وعده ای که محقق نشد!

وی درخصوص وعده خانه سینما برای امکان اعتراض تهیه کنندگان و بازبینی آرای خود در رای گیری بهترین فیلم مردمی جشنواره فجر گفت: از همین جا هم خطاب به آقای شاهسواری سلام عرض می کنم و می گویم طبق صحبت ایشان در مراسم اختتامیه قرار بود از شنبه پس از جشنواره، خانه سینما پاسخگوی تهیه کنندگان برای جزییات شمارش آرای مردمی جشنواره باشند، اما علی رغم درخواست رسمی ما در رو دوشنبه پس از جشنواره و چند بار پیگیری متاسفانه تا امروز پاسخگوی ما نبودند و گفتند این کار فعلا امکان پذیر نیست. بروید بعدا خودمان بهتان زنگ می زنیم!

وی درخصوص ایده اصلی شکل گیری این فیلم گفت: اصل داستان مربوط به ۳ سال پیش است و زمانی که خودم درگیر ماراتن «بیست و یک روز بعد» بودم. در داورخانه ۱۳ آبان ایده این کار برایم شکل گرفت و به مرور تصویر کار در ذهنم رسیده بود. ایده قطار در این فیلمنامه هم کاملا ارجینال و دست نخورده است و پیش از این جایی بکار برده نشده بود. درباره استفاده از لوکیشن حاشیه قطار و زندگی در آن موقعیت شهری، همیشه از کودکی برایم این سوال بود که کسانی که در حاشیه ریل راه آهن زندگی می کنند چرا انقدر به آنها کم توجهی شده است؟ گویی جا مانده اند. انگار باید به دیگران بگویی یک لحظه توقف کن، به آنها نگاه کن و این مسافران جا مانده از زندگی را سوار کن.

این کارگردان فیلم اول با بیان آنکه در جشنواره امسال شاهد آشفتگی هایی در داوری ها بودیم گفت: از جمله پس گرفتن نامزدی خانم بیات که علی رغم تماس های مکرری که با ایشان شده بود و کارت نامزدی که برایشان ارسال شد، با کمال تعجب در میان نامزدهای اعلامی نبودند و از آن سو تنها بخشی از فیلم ما نامزد شد (جلوه های ویژه) که تنها بخش ناقص فیلم ما بود! از روز اول که فیلم ما از کنداکتوری خارج شد و به روز آخر جشنواره موکول شد، ما اعتراض کردیم اما پاسخی داده نشد. به هر حال وقتی فیلمی را شایسته حضور در بخش مسابقه می دانید و فیلمی را به بخش مسابقه وارد نمی کنید، باید اولویت را برای فیلم بخش مسابقه قرار دهید.

خردمندان درخصوص تجربیات ساخت نخستین فیلم بلند سینمایی اش گفت: برای من ساخت اولین فیلم سینمایی و حضور در بخش مسابقه جشنواره فجر هم دلنشین بود و هم جدایی از عرصه فیلمسازی کوتاه سخت بود. در مجموع کار کردن با عواملی که همگی حرفه ای بودند و پیش از این آنها را می شناختم، جذاب و خوب بود. در عین حال کسب تجربه در موقعیت های جدید و تازه، چالش برانگیز و مفید بود.

وی ادامه داد: من امسال افتخار داشتم پس از سالها فیلمسازی در عرصه فیلم ۱۰۰، به عنوان داور در این جشنواره حضور داشته باشم که امشب اختتامیه آن برگزار شد. بنظرم یکی از بهترین و منظم ترین جشنواره هایی که در کشور برگزار می شود و به شکل جدی در تقویم جشنواره های کشور، برای سینمای ایران جریان ساز است همین جشنواره است. چون اینجا محل تقابل اندیشه هاست و افراد فارغ از سرمایه ها و امکانات می توانند خود را بیازمایند. من سالها این چنین با فیلم ۱۰۰ زندگی کردم. فیلم هایی که قصه هایش را از خود مردم می گرفتم و می ساختم.

با عینک نشانه شناسی سیاسی «بیست و یک روز بعد» را نبینید!

کارگردان «بیست و یک روز بعد» نهایتا گفت: من یک فیلم اجتماعی ساختم کل فیلم درباره این مسئله حرف می زند. خواهشم این است که مخاطبان و منتقدینی که فیلم را می بینند، ارزیابی شان از خود فیلم باشد نه چیزی بیرون از آن. گاهی احساس می کنم با عینکی درباره فیلم صحبت می شود که عینک مردم نیست. بخصوص درباره نشانه شناسی های اشتباهی که صورت می گیرد، من خودم شوکه می شوم که می بینم برچسب های عجیب سیاسی به فیلم من زده می شود. یک آدم دغدغه مند اجتماعی هستم و به هیچ وجه به دنبال متلک های سیاسی نیستم.

واکنش مسعود فراستی به حواشی اخیر

«هفت» در بخش انتهایی با حضور مسعود فراستی و طهماسب صلح جو به نقد فیلم سینمایی «وارونگی» پرداخت. فراستی در ابتدای میز نقد در واکنش به حواشی اخیر حضور در کمیسیون فرهنگی گفت: نه در شان برنامه و نه در شان خودم می دانم که جواب توهین افراد شکست خورده را بدهم.

وی افزود: آدم فروش در قدم اول خودفروش است. آدم فروشی کلیدش در خودفروشی و وطن فروشی است. آدمی که وطنش را تحت هیچ شرایطی نمی فروشد – از جمله مسعود فراستی چه قبل و چه بعد از انقلاب با تغییراتش – خودش را نمی فروشد و کسی که خودش را نمی فروشد دیگری را هم نمی فروشد. آدم فروش کسی است که نه خودی دارند و نه وطن! و آن کسی که وطنش را فروخته خودش را فروخته، پس می تواند همه را بفروشد. خود داشتن به شدت متعالی است و این متر هر چیزی است. من که عاشق سینما هستم، اگر مجبور به انتخاب شوم، بین سینما و وطن، وطنم را انتخاب می کنم. آدم فروش کسی است که ایران را فروخته است.

این منتقد نهایتا گفت: به قول یک نفر «طوری زندگی کن که دشمنانت از افتادنت هم بترسند. چون می دانند که بعد از بلند شدنت قدم های محکم تر و استوارتری برمی داری»!

میز نقد فیلم سینمایی «وارونگی»

فراستی در ادامه درباره فیلم «وارونگی» گفت: «وارونگی» اولین نکته اش این است که راجع به وارونگی نیست. جز دو نما در ابتدا و انتهای فیلم که تهران آلوده را از نمای بالا می بینیم. اسمش شیک است اما این به فیلم مرتبط نیست.

طهماب صلح جو نیز افزود: با حرف مسعود موافق هستم چون احساس می کنم تم هایی را که فیلمساز دست مایه قرار داده، نمی تواند به درام تبدیل کند. فیلم ۳ تم اصلی دارد. بحران اجتماعی که با وارونگی هوا مطرح می شود. دوم بحران خانواده است. اینها از فیلم بیرون نمی آید. نمی توان اینگونه به فیلم وصله کرد که این وارونگی، وارونگی در روابط آدم هاست. شکل سوم هم خیلی قراردادی و کلیشه ای است. فیلم اتفاقا از جایی ضربه می خورد، که می خواهد با بیان به اصطلاح هنری حرف خود را بیان کند و ناتوان است.

این منتقد ادامه داد: بجای آنکه سازندگان فیلم روی درام وقت بگذارند، دائما نمادسازی و سمبل سازی می کنند. نمادها و سمبل ها چیز قشنگی هستند و اساسا هنر بیان نمادین است، منتها اینکه چگونه وارد این عالم شویم مهم است.

فراستی نیز بیان داشت: اولین مشکل فیلم قصه است. قصه به طور جدی ندارد. به زحمت تمی دارد. دختر در شرف ازدواجی که فکر می کند همه دارند در حق او ظلم می کنند. اما به هیچ وجه به داستان هیچ کس در فیلم نزدیک نمی شود. دوربین هم در فیلم شلخته و نابجا است. فیلم قبلی او بهتر است.

صلح جو نهایتا گفت: هر دو فیلم این کارگردان به نظرم در یک سطح هستند و علتش هم این است که آن بیان هنری به معنای خاص که من با آن مخالفم، در هر دو فیلم بر تماشگر چیره است و نمی گذارد من با خود فیلم راحت باشم. از دید من این فیلم ها تماشاگر را ناراحت می کند و لذا از آن استقبال نمی کند. اصل مطلب چیست؟ وقتی اصل مطلب را فراموش می کنیم و بخصوص با برخی زاویه بندی ها، پلان ها و تکنیک های تحمیلی فیلم را بزک می کنیم، درواقع آن را از بین می بریم!

برنامه سینمایی «هفت» هر هفته جمعه شب ها با اجرا و سردبیری بهروز افخمی روی آنتن زنده شبکه سه سیما می رود.

نوشته گفتگو با عوامل فیلم سینمایی «بیست و یک روز بعد»/ واکنش به حواشی اخیر سینمای ایران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: آقای ایوبی! بی شک شما دخل و تصرفی در انتخاب فیلم ها نداشته اید، اما شما از هیئت انتخابِ انتخابی خود بپرسید این فیلم ها بر چه مبنا و اساسی انتخاب شده اند؟ نگوییم که سلیقه ای است! سینما سلیقه نیست.

کی مرام ادامه داد: من در فیلم «اینجا امن نیست» احمد معظمی بازی کردم. فیلمی درباره استفاده نادرست از فضای مجازی. اما این فیلم خوب به اقرار آقای حیدری دبیر جشنواره، از جشنواره بیرون گذاشته شد. این را بر مبنا و اساسی می گویم که طیف های مختلفی اهالی سینما و منتقدین فیلم را دیدند و پسندیدند. اما فیلم های دیگری را در جشنواره دیدم که خیلی حالم را بد کرد.

این بازیگر درباره فیلم «اِو» گفت: این فیلم درباره پدرکشی بود که محتوای آن به شدت بد بود! حتی اگر چنین اتفاقی در جامعه بیافتد نباید بدین سادگی درباره آن صحبت کنیم. من می گویم چطور ممکن است فیلمی با این مضمون وارد جشنواره شود و فیلم ما خیر. علی رغم آنکه می دانم آقای ایوبی و حیدری فیلم «اینجا امن نیست» را دوست داشتند آن را راه ندادند و دارم فیلم هایی را می بینم که حتی اگر بر مبنای تکنیک و مسائل فنی سینما انتخاب شده باشد، نباید ورود می کردند.

کی مرام درخصوص فیلم «ملی و راه های نرفته اش» نیز گفت: فیلم خانم میلانی را نیز بازی کردم که به جشنواره راه پیدا نکرد. من هر سال در یکی دو فیلم بازی می کنم اما نادیده گرفته می شوند. مسئله این است که همین دغدغه ها را به من نیز بگویید تا بروم و براساس این دغدغه ها فیلم بازی کنم چون من بازیگرم و وظیفه دارم به دغدغه های جامعه ام بپردازم. هیئت انتخاب باید درباره شیوه انتخاب فیلم ها جواب دهد.

لشکری: فیلمنامه و تهیه کنندگی؛ ۲ مشکل اصلی سینمای ایران

در ادامه منصور لشکری قوچانی، تهیه کننده سینما میهمان «هفت» شد. وی درخصوص جشنواره امسال گفت: بد است که آدم بگوید تا روز سوم هنوز فیلم خوب ندیده ام. مشکل اصلی همه این فیلم ها، فیلمنامه است. متاسفانه من به عنوان تهیه کننده اول باید یقیه خودم را بگیرم و بعد دیگران. ضعف هم مشخص است. بدون وقت گذاشتن روی فیلمنامه و پرداخت خوب روی صحنه رفته اند. بنظرم سینمای ایران دو ضعف اصلی دارد. اول فیلمنامه، دوم تهیه کنندگی. ما برای فیلمنامه «قاتل اهلی» ۹ ماه زمان صرف کردیم.

وی افزود: شرایطی درباره اکران فیلم ها در سینمای ایران به وجود آمده که با وجود شورای صنفی ریسک پذیری بالا رفته است و طبیعتا سینماگران به سراغ فیلم های با پروداکشن سنگین و جدی نمی روند. اگر ما بتوانیم به فیلمنامه جدی و خوب برسیم، قطعا مخاطب به سینما باز می گردد

این تهیه کننده خاطرنشان کرد: تهیه کنندگی در سینما بسیار سخت شده است. امروز برای ساخت یک فیلم مجبور به گرفتن وام هستید. من برای «قاتل اهلی» برای نخستین بار مجبور به گرفتن وام ۴۰۰ میلیونی شدم که البته فعلا تنها ۱۵۰ میلیون تومان آن را داده اند. اما فکر می کنم نباید شرایط را به گونه ای کرد که از ورود سرمایه گذاران اقتصادی به سینما جلوگیری کرد. کار رسیدگی به تخلفات پولشویی نیز با قوه قضائیه است و بنظرم می رسد نباید زحمت های چندین ماهه یک گروه هنری از بازیگران و عوامل دیگر را بخاطر تخلف یک نفر زیر سوال برد.

نمره قابل قبول دولت یازدهم در سینما

لشکری ادامه داد: نمره سینمای دولت تدبیر و امید قابل قبول است و به لحاظ اقتصادی رشد خوبی را شاهد بودیم. درباره مضامین فیلم ها حرفی ندارم.

لشکری درخصوص شایعات دو نسخه بودن فیلم «قاتل اهلی» نیز گفت: طبق معمول همه فیلم ها یک نسخه دارند. نسخه ای که در جشنواره داده می شود براساس نقطه نظرات منتقدین و اهالی رسانه تغییراتی داده می شود و درباره «قاتل اهلی» نیز این قاعده وجود دارد.

«دریاچه» ماهی؛ فیلمی حوصله سر بر و پرافاده ی بد!

«هفت» در ادامه با حضور مسعود فراستی و سعید قطبی زاده به نقد و بررسی فیلم های حاضر در سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر پرداخت. سعید قطبی زاده در نقد فیلم سینمایی «دریاچه ماهی» گفت: فیلم حوصله سربر، پرافاده و پرادا بود. نهایتا فیلم بدی بود. نه تنها درباره این فیلم، بلکه به طور کلی می پرسم چرا برخی فیلم می سازند؟ این همه شغل خوب است چرا سراغ آن نمی روند. ساده ترین بدیهیات سینما را بلد نیستند بعد فیلم می سازند. باشد، بودجه و رانت هست و فیلم را می سازند، چرا نمایش داده می شوند؟ اگر نمایش داده می شود چرا باید نقد شود؟ هیچ جشنواره ای در دنیا این میزان نمایش ندارد. آن هم فیلم هایی با ساختارهای ابتدایی، بازیهای ناشیانه و کارگردانی ضعیف! اگر فیلمی وارد بخش مسابقه نشده، نمایشش چه معنایی دارد؟ آن هم ما باید مجبور به دیدن آن شویم!

فراستی نیز خاطرنشان کرد: فیلم خیلی بد و در جاهایی بسیار توهین آمیز است. پر از غلط های فاحش در تکنیک و وهن در محتوا! بعد مسئول سینمای مملکت (آقای ایوبی) می گوید امسال امید در سینما محقق شده است! این شوخی است. تا اینجای کار ۱۰ فیلم دیدیم و همه همین وضع!

در ادامه قطبی زاده بیان داشت: هر فیلمی حدودا ۱ میلیارد هزینه آن است و هر کارگردان چندین فیلم در رزومه خود دارد. واقعا انقدر سازمان ها بی توجه به بودجه خود هستند که دست به تولید چنین فیلم هایی می زنند؟! امروز سینما انقدر بی حساب و کتاب است که هرکسی از خیابان می آید می خواهد فیلم بسازد، و می سازد و اشتباهات ابتدایی دارد بعد به خودمان می آییم همین آدم فیلم های دوم و سوم و .. را تا ۱۰ فیلم می سازد و در همگی همین اشتباهات را تکرار می کند و هیچ پیشرفتی ندارد.

«ماجان» ملودرامی که از شدت بدبختی مخاطب را می خنداند

این منتقد درخصوص فیلم سینمایی «ماجان» نیز بیان داشت: ملودرام خیلی خوب است. اما تلقی سینمای ایران از ملودرام، تلقی بلکل باطل و غلطی است. چیزی که باید به آن فیلم هندی یا فیلم فارسی گفت. در این فیلم عمق بدبختی و مفلوکی و فقر آن قدر زیاد و افراط است که آدم می گوید بس است! به آن مرزی می رسد که انسان دیگر می خندد. این همان جنس فیلم هایی است که با نیت احساسی کردن من ساخته می شوند، اما من نهایتا به خنده می آیم. این ناشی از همان فهم غلط ما از ملودرام است. وقتی من با کاراکتر روبرو نمی شوم، همینطور می نشینم و او بدبخت تر می شود و می میرد و من هیچ حسی بدست نمی آورم.

قطبی زاده ادامه داد: وقتی همه چیز در خدمت تورم احساسات است نهایتا یک جایی می ترکد و نتیجه اش خنده است. من به عنوان تماشاگر تمام احساسام را به خدمت فیلم قرار می دهم اما وقتی می بینم دارد از احساسم سواستفاده می شود، ناراحت می شوم و نهایتا از این فاجعه به خنده می آیم. یک فیلم فارسی ضعیف. البته فیلم فارسی به عنوان یک ژانر شریف است اما اینجا همه چیز توهین آمیز است. توهین به زن، جامعه و … . کل دیدگاه ما درباره خانواده به حدی سطحی و ضعیف است که گاهی علیه خانواده است. گمان می کنم اگر این فیلم را مردم نگاه کنند، حتما بعد از دیدن فیلم می گویند برویم یک معلول به خانواده بیاوریم!

فراستی: «ماجان» یک فیلم هندی به شدت ضعیف با موسیقی آزاردهنده

فراستی نیز در نقد این فیلم گفت: «ماجان» یک فیلم هندی به شدت ضعیف که موسیقی آن تا انتها در مغز آدم مثل اره برقی فرو می رود. حیف فرهاد اصلانیِ اغلب خوب، که در این فیلمِ بد بلکل از دست می رود. این فیلم مثلا ملودرام بد، با پلان های فاجعه آمیز که در حد ترم اول کارگردانی نیست با pov های بلکل غلط و میزانسن های غلط و سوتی های فاجعه، جایی برای حرف زدن نمی گذارد.

این منتقد افزود: آگاهی هیچ، لااقل حس انسانی را رعایت کنیم. من فکر می کنم کارگردان در این فیلم حتی به معلول احترام نمی گذارد. فیلم یک سکانس پایانی فاجعه دارد. فیلمساز حتی به سوژه خود نیز بی احترامی می کند.

قطبی زاده: «ویلایی ها» فیلمی با صحنه پردازی، بازی و کارگردانی درست

در ادامه قطبی زاده به نقد فیلم «ویلایی» ها نخستین ساخته منیر قیدی پرداخت. وی دراین خصوص گفت: اتفاق مبارکی است که ما در این یکی دو سال فیلم های خوبی را می بینیم که حتی نام فیلمساز آنها را نمی شناسیم. من به منیر قیدی به عنوان یک فیلمساز اول تبریک می گویم که فیلمی انقدر درست با صحنه پردازی عالی و کارگردانی دیدنی ساختند و اگر نیمه اول فیلمش را کمی سریعتر کند و زودتر به سوژه برود، خیلی خوبتر می شود.

فراستی: «ویلایی ها» اولین فیلم جشنواره امسال که ارزش دیدن داشت

در ادامه مسعود فراستی نیز گفت: «ویلایی ها» اولین فیلم جشنواره امسال که قابل دیدن است. اصلا فیلم بدی نیست. فیلمی که می توانست خوبتر باشد. اولین فیلم جنگی ما که تمام فیلم اساسا زنان هستند. شخصیت اول این فیلم به اصطلاح فرمانده این کمپ خوب است و دارد شخصیت می شود. اما فیلمساز خوب ما که دغدغه زن و جنگ دارد، با چند اشکال در فیلمنامه، زنان فیلم را به شخصیت نمی رساند. زنان عمدتا تیپیکال می شوند. در حالی که فیلمنامه این ظرفیت را داشت که قصه این ۱۰-۱۵ نفر را کامل تر به ما بگوید و روی چند نفر نیاستد اما متاسفانه موفق نمی شود بیش از یک حد، روی هر کدام فوکوس کند و آنها را به ما بشناساند.

وی افزود: مردهای فیلم همگی خراب هستند. یعنی مردهای جنگ و جهبه که در حال دفاع از وطن هستند. همگی لق و شل هستند. بخصوص صابر ابر که همیشه بد است و اینجا بدتر از همیشه. همچنین در صحنه بمباران اولا خیلی کش می دهد، دوما خیلی ابتر تمام می کند. این صحنه جدی چرا اصلا تلفات ندارد؟ چرا همه سالم اند؟ این صحنه باید با آن حجم حمله تلفات می داشت.

وی نهیاتا خاطرنشان کرد: در ۳ جای فیلم می توانست تعلیق داشته باشد که به شدت قابل پیش بینی بود و با جنس حرکت، میزانسن و بازی ها لو می رود. فیلمساز به نظر بیشتر تمرکزش را بر موضوع و دغدغه گذاشته و از خلق این احساسات جا مانده است. بخش زیادی از اینها با تدوین مجدد قابل حل است.

در ادامه قطبی زاده گفت: ما ۲ شخصیت محوری زن داریم که این دو زن به واسطه چهره بودن هنرپیشه ها برای ما مشخص اند. و از ابتدا می دانیم خانم ایزدیار و طباطبایی مهم اند. منتها در یک ساعت اول مدام ما به سراغ حاملگی یک زن، آمدن شوهر دیگری، پیرزن سنتی، بچه ها و … می رویم و این شخصیت های اضافی اجازه نمی دهد مابا شخصیت های اصلی همدل شویم. اما در نیمه دوم با ناگهان باقی کمرنگ می شوند.

این منتقد ادامه داد: در تمام فیلم های شلوغ، ما به شخصیت های دیگر می گوییم مکمل یعنی تکمیل کننده شخصیت های اصلی. نه اینکه خود به طور مستقل سکانس داشته باشند. در نیمه دوم این را می بینیم. اما در نیمه بیشتر شخصیت های مکمل را پررنگ می بینیم، گویی قهرمان قرار است از دل این شلوغی ها بیرون بیاید. و این بنظر به فیلم لطمه زده است. البته با تدوین مجدد قابل رفع است.

ویژه برنامه سینمایی «هفت» به مناسبت سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر در طول برگزاری جشنواره هر شب از ساعت ۲۲:۳۰ با اجرای بهروز افخمی روی آنتن زنده شبکه سه سیما می رود.

نوشته کی مرام: فیلم‌های جشنواره بر چه مبنایی انتخاب شدند؟/ فراستی: «ویلایی ها» اولین فیلم قابل تماشای جشنواره امسال بود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود: اما امشب فیلمی دیدم که اصلا سینما نیست. «شماره ۱۷ سهیلا» که اصلا قابل درک نبود و اصرار دارند مخاطب از دیدن آن بخندد. وقتی بزرگانی مثل آقایان تقوایی، کیمیایی، شما، حاتمی کیا و… فیلم نسازند این می شود.

انتقاد سعید راد از پرویز پرستویی!

راد درخصوص حواشی فیلم سینمایی «قاتل اهلی» نیز گفت: آقای کیمیایی استاد بنده و دیگران هستند حق بزرگی بر سینمای ایران دارند. چطور می شود که امروز این گونه به او توهین می شود؟ این جرات ها را چه کسانی از کجا می آورند که جلوی او می ایستند؟ فیلم آخر ایشان را ندیده ام اما ایشان ۲ سال پیش روی من فیلمنامه ای نوشته بود که به هر دلیلی تولید نشد به اسم «دست تنها»! قصه براساس من بود و قرار بود پولاد کیمیایی هم در فیلم بازی کند. من با پولاد هم صحبت کردم و گفتم نباید انقدر به پدر وابسته باشی و باید سعی کنی مستقل شوی. متاسفانه اطمینانش تنها روی پدرش است و اعتمادی به نفسی که دارد را بکار نمی گیرد.

این بازیگر با انتقاد از پرویز پرستویی گفت: امروز از اینکه حرمت بزرگان سینما چون کیمیایی را نگه نمی داریم ناراحتم. از پرویز پرستویی انتظار نداشتم، هرچه قدر هم دلگیر بود نباید چنین تند برخورد کند! من او را با اخلاق خوبش می شناختم.

پژمان بازغی: دعوای جشنواره و انجمن منتقدین به ضرر سینمای ایران است!

پژمان بازغی، دیگر میهمان «هفت» بود. وی درخصوص فیلم های خود در جشنواره سی و پنجم فجر گفت: امسال با ۳ فیلم از ۳ کارگردان زن در جشنواره حاضر هستم. انتخاب هایم براساس فیلمنامه است و ارتباطی با کارگردان خانم بودن آنها ندارد. بنظرم می رسد انتخاب هایم درست بوده و هر دو فیلم بخش مسابقه ام یعنی «اسرافیل» و «فصل نرگس» فیلم های خوب، احساسی و با لایه های زیرینی هستند. فیلم هایی با هیاهوهای الکی نیستند.

وی ادامه داد: معتقدم دعوای بین جشنواره و انجمن منتقدین به نظرم به ضرر سینمای ایران است و بنظر می رسد باید طی تجربه ۳۵ ساله جشنواره فجر، بخش هایی از آئین نامه این رویداد سینمایی اصلاح شود و فیلم ها صادقانه برای بخش مسابقه جشنواره کاهش یابد. اتفاق خوبی هم که امسال افتاد این بود که بخش «فیلم اول» حذف شد و این بی معنی بود و هرکسی که فیلم می سازد، فیلمساز است و اول و دوم در آن معنی ندارد.

آیدا پناهنده متاثر جوایز «ناهید» قرار نگرفت

بازغی درخصوص ساخته جدید آیدا پناهنده گفت: نکته خوب خانم پناهنده این بود که با وجود اینکه فیلم «ناهید» در جشنواره های متعدد جهانی حضور یافت، اما متاثر از این جوایز قرار نگرفت و فیلم خود را در «اسرافیل» ساخته است. ژانر سینمای اجتماعی بیش از هرچیزی در انتخاب های سینمایی ام مهم است. کار هنرمند این است که بخشی از جامعه اش را منعکس کند. لذا گمان می کنم با ساخت فیلم اجتماعی بخشی از دغدغه های مردم را تولید می کنیم که ماندگاری و تاثیرگذاری بیشتری بر مردم دارد. البته فیلم های بفروش هم بازی کرده ام و مثلا سال گذشته با فیلم «بارکد» در جشنواره حاضر شدم. اما به طور کلی دغدغه اولم فیلمسازان اول است.

این بازیگر درخصوص تجربه کارگردانی در سینما گفت: آرزوی این را داشتم که در ۴۰ سالگی اولین فیلمم را بسازم اما حس می کنم هنوز ولع بازی در نقش های جدید را دارم. اما اگر روزی فیلم بسازم هرگز در آن بازی نخواهم کرد و تمام تمرکزم را بر فیلمنامه و کارگردانی خواهم گذاشت. بنظرم ما قصه های ساده مان را در سینما فراموش کرده ایم.

نقد فیلم سینمایی «شماره ۱۷ سهیلا»

«هفت» در ادامه در میز نقد خود، با حضور مسعود فراستی و سعید قطبی زاده به نقد فیلم های سینمایی جشنواره سی و پنجم پرداخت. در ابتدا قطبی زاده درخصوص فیلم سینمایی «شماره ۱۷ سهیلا» گفت: من احساس کردم در این فیلم تعمدی وجود دارد. اولا شروع فیلم و بازیگر اصلی آن خانم داودنژاد برایم جالب بود. فیلم اصلا سعی نداشت لوکس، شیک و دلبرانه باشد. فیلم ایده بود. یک ایده خوب داشت که در ۱ ساعت اول تنها با این ایده بازی می کرد. طرح موضوع خوب بود، پرداخت در مواردی خوب بود. اما در جاهایی زیادی از حد فیلم را شل گرفته بود. نورپردازی، بلندی برخی پلان ها و… اذیت کننده بود. فیلمی بود که تا حدی ۵۰-۵۰ بود و حالتی میانه داشت.

در ادامه مسعود فراستی نیز گفت: ایده برای بیرون است. فیلمساز عزیز ما پیش خود گفته وای عجب ایده ای! همین و تمام. یعنی ایده اصلا مسئله اش نشده و از سینما هم چیزی نمی داند. در نمایی از فیلم در یک کافه، یک سوم قاب از پائین پر است و دو سوم قاب از بالا خالی است! این یعنی چی؟ کارگردان می گوید خواستم کاراکتر از فیلم بیافتد و تعمدی است. اما اصلا بی معنی و بد است. ایده که می آید تازه باید شروع شود. باید با آن مانوس شوی. معلوم است فیلمساز نه آشنایی با زن دارد و نه دغدغه مسئله و دارد تمرین فیلمسازی می کند؛ از دوربین رو دست های بی معنی تا قاب بندی های غلط! فیلم کاراکتر نمی سازد. در صورتی که این زن می توانست، دردش، تنهایی اش و مسئله مهم اش یک کاراکتر مستقل شود.

قطبی زاده نیز گفت: البته در پلان سکانس هایی از فیلم که بابک حمیدیان بازی می کرد، بازی خوبی داشت و بجا بود.

قطبی زاده: «دعوتنامه» برایم مفرح بود!

این منتقد در نقد فیلم سینمایی «دعوتنامه» ساخته مهرداد فرید نیز گفت: این فیلم برایم مفرح بود و تا آخر نشستم و خوشحال که این فیلم را دیدم برای اینکه خیلی ابتدایی بود و هیچ چیز از قصه، کارگردانی، بازی و … نداشت و همین فضای کمدی ناخواسته ای ایجاد کرده بود که بسیار بخندم. یک ایده با روایت بد فیلم فارسی!

مسعود فراستی نیز در خصوص این فیلم گفت: شخصیت مرد فیلم مقوا است. جامعه فقیر مفلوک بدبخت و… . اصلا نمی فهمم فیلمساز کِی زندگی می کند، کجا زندگی می کند، چرا زندگی می کند؟ فیلم خیلی خیلی بدی شبیه به فیلم فارسی های دهه ۳۰ است. مهرداد فرید جسارت فیلمسازی ندارد و فکر می کند یک موضوع یا قصه جنوب شهر می تواند فیلم را نجات دهد! مشخص است از فیلم اول تا این فیلم هیچ فیلمی ندیده است و کارگردانی یاد نگرفته است. فیلم اساسا قصه ندارد و دارد هیچ چی را می پیچاند. این حس به مخاطب دست می دهد که پایان فیلم از ابتدا معلوم است!

قطبی زاده نیز خاطرنشان کرد: فیلم به شدت شعار می دهد. از آن شعارهایی که قرار است شعارهای سیاسی و اقتصادی باشد و اساسا فیلم خیلی بدی است. اما چون کارگردان، زبان قصه و سینما را بلد نیست و مرز اغراق در بازی ها و هدایت بازیگر را نمی داند، فیلم این چنین می شود. بنظرم اشکال از کارگردان است، همین قصه را می توان بهتر تولید کرد. فیلم بیش از پایان معلوم، معلول بود.

نقد فیلم مستند «انحصار ورثه»

مسعود فراستی در ادامه به نقد مستند «انحضار ورثه» درباره زندگی شهید آوینی پرداخت. وی گفت: من غیر از مسئله فیلم مستند و ساختار آن، به سوژه یعنی مرتضی آوینی هم حساسیت زیادی داشتم. با این حساسیت زیاد در حین تماشای فیلم، اذیت نشدم. درصورتی که منتظر بودم اذیت شوم. فیلم علی رغم ضعف ها و لَختی ها در بیان و میزانسن ها، اما حرف هایی می زند که برایم اذیت کننده نیست و تازگی دارد و با تمام حجب و حیاها، روایتی تازه از آوینی را تشریح می کند که قبول دارم.

وی درادامه با انتقاد از بخشی هایی از فیلم گفت: اما در بخشی از فیلم بیان می شود که مرتضی، هروئینی بود و بعد از آن راه رسیدن به خدا را کشف کرد. خب مرتضی در دوره ای به شدت نیهیلیست بود. اما بیان این جلمه غلط، بدون آنکه جلوتر در فیلم بدان پاسخ داده شود، به فیلم آسیب رسانده است. همین موضوع سبب شده تا جوی علیه این فیلم راه افتاده است گویی که فیلمساز خواسته بر این مسئله تکیه کند و پررنگ جلوه دهد، درصورتی که در فیلم این چنین نیست.

قطبی زاده نیز دراین خصوص بیان داشت: من وقتی فیلم را در جشنواره سینماحقیقت دیدم، برایم خیلی جالب بود کسانی دارند آوینی را از شمایل اسطوره ای درمی آورند و حرف های تازه می زنند که از نزدیک ترین دوستان و رفقایش بوده اند! نظیر تو، حاتمی کیا و … . در این فیلم حرف های حاتمی کیا برایم به شدت تکان دهنده بود. خود فیلم یک مستند پرتره معمولی است. این در محتوا و قصه خیلی خوب مانور داده است اما اجرا، ظاهر و مونتاژ فیلم بسیار ساده آمد.

وی افزود: ساخت چنین مستندهایی برای چهره های مهم تاریخ معاصر، می تواند کمک کند به صمیمیت بیشتر این شخصیت ها برای نسل جوان. بنظرم پوشیدن یک تیشرت با طرحی از چهره آوینی بسیار ارزشمندتر از داشتن یک کتاب آینه جادو در کتابخانه است که هیچگاه خوانده نمی شود!

فراستی نیز نهایتا بیان داشت: بنظرم صادق زیباکلام بلکل در این فیلم پرت است. چون نه مرتضی را می شناسد و نه مسئله مرتضی را دارد. من طرفدار این هستم که آقای قوچانی درباره فیلم حرف بزند، چون نظر دارد اما این شخص اساسا هیچ ربطی به ماجرا ندارد.

ویژه برنامه سینمایی «هفت» به مناسبت جشنواره فیلم فجر با اجرای بهروز افخمی در طول برگزاری جشنواره هرشب از ساعت ۲۲:۳۰ از برج میلاد روی آنتن زنده شبکه سه سیما می رود.

نوشته انتقاد سعید راد از پرویز پرستویی/ قطبی زاده: «دعوتنامه» برایم مفرح بود!/ نقد فیلم مستند «انحصار ورثه» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.