ارتباط سینما و ادبیات، پیوندی دیرینه و پربار است. کتاب‌های بسیاری هستند که روی پرده نقره‌ای یا صفحه تلویزیون جان دوباره گرفتند و به اثری ماندگار در فرهنگ عامه تبدیل شدند.

در ادامه به برخی از مطرح‌ترین این موارد اشاره می‌کنیم.

سه‌گانه «ارباب حلقه‌ها» (The Lord of the Rings) برگرفته از کتابی اثر جی. آر. آر. تالکین

این اقتباس یک دستاورد سینمایی بی‌نظیر محسوب می‌شود و پیتر جکسون با وفاداری به روح حماسی و عاطفی کتاب، دنیای آن را با جزئیاتی خیره‌کننده به تصویر کشید. این سه‌گانه برنده ۱۷ جایزه اسکار شد.

«پدرخوانده» (The Godfather) بر اساس کتابی اثر ماریو پوزو

فرانسیس فورد کاپولا رمان پوزو را که اگرچه پرفروش اما از نظر منتقدان چندان جدی گرفته نمی‌شد، به یک شاهکار سینمایی تبدیل کرد. فیلم با تمرکز بر مضامین قدرت، خانواده و رؤیای آمریکایی، فراتر از یک فیلم گانگستری رفت و به بررسی جامعه آمریکا پرداخت.

«هری پاتر» (Harry Potter) برگرفته از کتاب جی. کی. رولینگ

این مجموعه، یک پدیده فرهنگی جهانی را ایجاد کرد. فیلم‌ها با رشد بازیگران و مخاطبانش، لحن تاریک‌تری به خود گرفتند و توانستند حس جادو، دوستی و ماجراجویی کتاب‌ها را به طور گسترده به مخاطبان در تمام سنین انتقال دهند.

«بربادرفته» (Gone with the Wind) بر اساس کتابی از مارگارت میچل

این فیلم یکی از بزرگ‌ترین و پرخرج‌ترین تولیدات تاریخ سینمای کلاسیک هالیوود است. داستان عشق و جنگ در دوران جنگ داخلی آمریکا، به یک اثر نمادین تبدیل شد و جایزه اسکار بهترین فیلم را کسب کرد.

«رستگاری در شاوشنک» (The Shawshank Redemption) برگرفته از رمان کوتاه «ریتا هیورث و نجات از شاوشنک» از استفان کینگ

این فیلم به عنوان یکی از محبوب‌ترین و امیدبخش‌ترین فیلم‌های تاریخ سینما شناخته می‌شود و در برخی نظرسنجی‌ها به عنوان برترین فیلم تاریخ سینما از آن یاد می‌شود.

«بازی تاج‌وتخت» (Game of Thrones) بر اساس مجموعه رمان «ترانه یخ و آتش» اثر جورج آر. آر. مارتین

این سریال با ترکیب سیاست‌های پیچیده، شخصیت‌های چندبعدی و عناصر فانتزی، به یک پدیده جهانی تبدیل شد. اقتباس آن به سازندگان اجازه داد دنیایی وسیع با داستان‌های موازی را به شکلی روایت کنند که در یک فیلم سینمایی ممکن نبود.

«مردگان متحرک» (The Walking Dead) برگرفته از کمیک‌بوک اثر رابرت کرکمن

این سریال با اقتباس از یک کمیک‌بوک محبوب، ژانر زامبی را احیا کرد و به بررسی بقای انسان در یک جهان پسا-آخرالزمانی پرداخت.

از طرف دیگر اقتباس ادبی در سینمای ایران نیز سابقه‌ای طولانی دارد و به دهه‌های ابتدایی شکل‌گیری سینمای حرفه‌ای ایران بازمی‌گردد. فیلم «گاو» ساخته داریوش مهرجویی در سال ۱۳۴۸ که از داستان «عزاداران بیل» غلامحسین ساعدی اقتباس شده بود، نقطه عطفی در این زمینه محسوب می‌شود.

ازجمله مهم‌ترین فیلم‌های ایرانی که در این فهرست قرار می‌گیرند می‌توان به «گاو» (داریوش مهرجویی، ۱۳۴۸)، «شازده احتجاب» (بهمن فرمان‌آرا، ۱۳۵۳)، «گاو خونی» (بهروز افخمی، ۱۳۸۱)، «شب‌های روشن» (فرزاد مؤتمن، ۱۳۸۱)، «تنگسیر» (امیر نادری، ۱۳۵۲)، «داش آکل» (مسعود کیمیایی، ۱۳۵۰)، «مهمان مامان» (داریوش مهرجویی، ۱۳۸۲)، «آرامش در حضور دیگران» (ناصر تقوایی، ۱۳۵۱)، «درخت گلابی» (داریوش مهرجویی، ۱۳۷۶)، «خواهران غریب» (کیومرث پوراحمد ۱۳۷۴)، «فروشنده» (اصغر فرهادی ۱۳۹۴)، «اینجا بدون من» (بهرام توکلی ۱۳۸۹)، «بی همه چیز» (محسن قرایی ۱۳۹۹)، «باغ کیانوش» (رضا کشاورز حداد ۱۴۰۲)، «آپاراتچی» (قربانعلی طاهرفر ۱۴۰۲)، «چشم‌هایش» (بهمن فرمان‌آرا، ۱۴۰۴) و… اشاره کرد.

نوشته فیلم و سریال‌هایی که از دل کتاب‌ها بیرون آمدند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- صابر ابر از جمله چهره هایی است که خیلی زود به شبکه اینستاگرام پیوست و از همان ابتدا با انتشار عکس هایی هنری و دلنوشته هایی که به همراه آنها با مخاطبانش در میان می‌گذاشت، با مردم ارتباط برقرار کرد.

او مدتی پیش صد مورد از این عکس‌ها را به همراه متون دلنوشته مربوط به آنها در اختیار نشر ثالث قرار داده و حالا کتابش با عنوان «هر رازی را که فاش می‌کنی یک ماهی قرمز می‌میرد» به زودی به بازار می‌آید.صابر ابر این روزها «رخ دیوانه» را روی پرده دارد.

در کارنامه بازیگری صابر ابر بازی در فیلم‌های سینمایی «هیچ»، «درباره الی»، «دایره زنگی» و … به چشم می‌خورد.

نوشته کتاب دلنوشته‌های صابر ابر منتشر می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- این کتاب شامل مقالات، مصاحبه‌ها و سخنرانی‌های سیدمحمد بهشتی مدیر عامل بنیاد سینمایی فارابی در یک دوره ۱۰ ساله مدیریتی وی است. در این کتاب ۴۹۵ صفحه‌ای کوشیده شده مقالات و گفتگوهای این مدیر و نظریه پرداز سینمایی برای تحلیل و بازخوانی مجدد در دسترس علاقمندان سینما قرار بگیرد. کتاب پیش از آغاز مطالبش، یک مقدمه هم به قلم سید محمد بهشتی با عنوان «چرا دهۀ شصت؟» دارد.

نشریاتی که آقای بهشتی در آن مقاله یا مصاحبه داشته اند عبارتند از فصلنامه قاموس – ماهنامه فیلم – روزنامه رسالت – روزنامه سلام – روزنامه کیهان – روزنامه اطلاعات – کیهان هوایی- فصلنامه فارابی- مجله گزارش فیلم.این کتاب به همت محمود ارژمند و محمدعلی حیدری گردآوری و تدوین شده است.

بریده‌ای از پیشگفتار این کتاب را بخوانید: روشن است که برای بررسی یک دوره تاریخی، چه در سینما و چه در حوزه‌های دیگر، تحلیل‌ها و نظرها باید بیش از اینکه مبتنی بر سخنان افواهی و شایعات باشد، بر اساس نوشته‌ها، گزارش‌ها و سخنان متولیانِ آن دوره باشد. از ابتدای روی کار آمدن مدیران سینمایی از سال‌های اولیه دهه شصت تا سال‌های اولیه دهه هفتاد تاکنون، قضاوت‌های بسیاری راجع به مدیران و سیاست‌های سینمایی آن دوره صورت گرفته است. اکنون که به منابع دست اول رجوع می‌کنیم آشکار می‌شود که اغلب قضاوت‌هایی که شهرت یافته‌اند و به ویژه از زبان نسل سومی‌ها تکرار می‌شوند، ناشی از عدم شناخت مقوله مدیریت و سیاست‌گذاری سینمایی و عدم اشراف به زوایای مختلف آن دوران بوده است.

تردیدی نیست که یکی از ابعاد بررسی سینمای دهه شصت، دست‌یابی به نگاه مدیران سینمایی آن زمان به مقوله سینما است و طبیعتاً برای دریافت آن‌ها نیز لازم است بخوانیم، تحقیق و بررسی کنیم تا دریابیم که آن‌ها چه دیدگاه‌هایی داشتند. یکی و شاید مهم‌ترین راه فهم این مسئله از طریق نوشته‌ها و گفت‌و‌گوهای مستقیم آن‌ها است. برای علاقه‌مندان به سینما، پژوهش‌گران و کسانی که می‌خواهند به نوعی تاریخ آن دوره را بدانند، دسترسی به چنین منابعی چندان آسان نیست. برای سهولت بخشیدن به این کار و قرار دادن آن‌ها در کنار هم، به سراغ نوشته‌ها و مصاحبه‌هایِ سیدمحمّد بهشتی رفتیم، کسی که بی‌تردید در شکل‌گیری این دوران نقشی تعیین‌کننده داشت.

نوشته کتاب «گفتگوهای سینمایی سیدمحمد بهشتی» فردا در کتاب‌فروشی‌ها اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

احمد طالبی‌نژاد منتقد و فیلمساز درباره فعالیت‌های اخیر خود به سوره سینما گفت: چهار فیلمنامه سینمایی آماده ساخت دارم. «بچه‌های خاک» سه سال است به حوزه هنری واگذار شده، منتظر پاسخ برای ساخت این فیلمنامه هستم. فیلمنامه «شهروند درجه یک» در دست تهیه‌کننده است، صحبت‌های اولیه برای ساخت انجام شده ولی تهیه‌کننده منتظر تغییر مدیریت‌هاست.

وی افزود: «روشنایی‌های شهر» دو بار تا پای تولید رفته ولی هربار به دلیل تغییر مدیریت‌ها متوقف شده. «پدر و پسر» را در حال نگارش دارم. نسخه اولیه آماده شده و بازنویسی باقی مانده. این فیلمنامه سینمایی به گونه‌ای حدیث نفس است و تفاوت نسل‌ها را نشان می‌دهد. امیدی برای ساخت هیچکدام ندارم در عین حال امیدوارم. خسته شدم از بس که شخصت‌های فیلمنامه‌هایم شب و روز می‌آیند سراغم و می‌گویند چرا ما را به حال خود رها کرده‌ای؟

وی درباره این که سابقه فعالیت مطبوعاتی در اعتماد تهیه‌کنندگان به او تأثیر داشته توضیح داد: یکی از تهیه‌کننده‌ها مسعود جعفری جوزانی است که قرار است «شهروند درجه یک» را تهیه کند. ایشان از فیلمنامه خوشش آمد نه از چیز دیگری. حجت الاسلام ذم یکی از تهیه‌کننده‌ها بود که از فیلمنامه من خوششان آمد نه از سابقه ام به عنوان منتقد سینما.

وی اضافه کرد: ۴ کتاب آماده انتشار دارم. «به روایت ناصر تقوایی» بعد از ۲۰ سال مجوز چاپ دوم گرفته و به زودی به بازار می‌آید. کتاب «از شما چه پنهان» خاطرات سینمایی و مطبوعاتی‌ام است و روایتی تازه از تاریخ سینما و ادبیات دارد و منتظر مجوز چاپ است.«دل‌نوشته‌ها و گل‌نوشته‌ها» مجموعه مقالات سه چهار سال اخیرم درباره سینما، تئاتر و ادبیات است که منتظر مجوز انتشار برای آن هستم. رمانی به نام «نترس دخترم کسی اینجا نیست» را نوشته‌ام که یک سال است منتظر مجوز از وزارت ارشاد است.

نوشته مسعود جعفری جوزانی «شهروند درجه یک» را تهیه‌‌ می‌کند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.