زندگی زیر سایه جنگ

در ابتدا باید از غلط مصطلح «ژانر اجتماعی» خلاص شویم. سینمای اجتماعی هیچ نسبتی با مفهوم ژانر ندارد. ژانر، مفهومی سترگ در ترمینولوژی سینماست و فیلمی که در زمره یک ژانر مشخص قرار می‌گیرد، باید دارای مختصات و ویژگی‌های منحصربه‌فردی باشد. سینمای ایران به‌سختی تنها یک ژانر دارد: ژانر دفاع مقدس. در طول دهه ۶۰، وقتی زندگی مردم ایران زیر سایه جنگ بود، فیلم‌هایی برآمده از این شرایط زیسته تولید و اکران شدند. «پرواز در شب»، «مهاجر»، «باشو غریبه کوچک» و غیره آثاری بودند که از دل وضعیت و شرایط زیسته مردم بیرون آمدند.

بیش از ۸۰ فیلم در این مقطع زمانی ساخته شد. کارگردان‌های بزرگی مانند ابراهیم حاتمی‌کیا و رسول ملاقلی‌پور با این فیلم‌ها پا به عرصه کارگردانی و تألیف گذاشتند. به دلیل گفتمان غالب جنگ، این فیلم‌ها با موتیف‌های تکرارشونده به چارچوب مشخصی رسیدند؛ چارچوبی که اکنون با عنوان سینمای دفاع مقدس شناخته می‌شود. البته در خلال انبوه فیلم‌های جنگی، فیلم‌هایی با مضامین اجتماعی و شهری در قالب کمدی و ملودرام نیز تولید شدند. «اجاره‌نشین‌ها» محصول سال ۱۳۶۵ به کارگردانی داریوش مهرجویی و «سایه‌های غم» اثر شاپور قریب از نمونه‌های بارز این دسته‌اند.

ورق‌ها برمی‌گردد

در دهه بعد از جنگ، یعنی دهه ۷۰ شمسی، سوژه‌های سینمایی رنگ‌وبویی متفاوت گرفتند. ایده‌های اولیه از دل مسائل و مصائب زناشویی، خانوادگی و حقوقی بیرون آمدند. «روسری آبی»، «قرمز»، «شوکران» و غیره درون‌مایه‌هایی بدیع در آن زمان داشتند.

کریستینا کالاس، نظریه‌پرداز حوزه فیلمنامه‌نویسی، درون‌مایه هر فیلم را به روابط میان شخصیت‌ها نسبت می‌دهد. او معتقد است که جوهره هر فیلم به ارتباط و تقابل یک شخصیت با خود یا با دیگری مربوط است. سینمای دهه ۷۰، آغاز ایجاد چنین درون‌مایه‌ای در سینمای ایران بود.

از عمق به سطح می‌رسیم

از آغاز دهه ۸۰ تا پایان دهه ۹۰ شمسی، درون‌مایه‌ها و سوژه‌های فیلم‌ها تنوع یافتند. در برخی فیلم‌ها، سوژه‌ها در عمق و زیرمتن روایت حرکت کرده و به مضمون نهایی رسیدند. «درباره الی»، «شب یلدا»، «جدایی نادر از سیمین»، «پله آخر» و غیره فیلم‌هایی بودند که با شیوه‌های مختلف، از جمله اقتباس، زیر و روی دغدغه‌های انسانی و اخلاقی را به‌نحوی بر پرده نقره‌ای ترسیم کردند. به‌طور کلی، از اواخر دهه ۶۰ تا پایان دهه ۹۰، نزدیک به ۳۰۰ فیلم با سوژه‌های اجتماعی ساخته شد.

۶۰ درصد این آثار از دل پیچیدگی‌های روابط خانوادگی و معیشتی استخراج شدند. ۳۵ درصد فروش سینمای ایران در سه دهه یادشده به این آثار اختصاص دارد. در اواخر دهه ۹۰، این فیلم‌ها به‌تدریج عمق خود را از دست دادند و به‌جای قصه‌گویی، به بیان رنج‌ها روی آوردند؛ به‌گونه‌ای که قصه، داستان و ساختارهایی مانند شخصیت و روایت به حاشیه رفتند و تنها نمایش سختی‌ها اولویت یافت. برای نمونه، باید به «برادران لیلا» اشاره کنیم. این فیلم ظرفیت‌های سینمایی‌اش را صرف بیان معضلات اجتماعی و اقتصادی کرده است. این بیان از زبان کارگردان صورت می‌گیرد، نه شخصیت‌ها. در نتیجه، مناسبات سینمایی در این اثر تعریف نمی‌شوند.

فریادهای بی‌صدا!

سعید روستایی با فیلم «زن و بچه»، راهی را که در «برادران لیلا» آغاز کرده بود، ادامه داده و حتی فراتر می‌رود. موقعیت‌ها، صحنه‌ها و چالش‌هایی که در این فیلم طرح می‌شوند، ربطی به شخصیت‌ها و روایت اثر ندارند. در جای‌جای فیلم، ردپای فیلمساز احساس می‌شود. وقتی هیچ‌یک از ساختارهای فیلم در جهانی سینمایی قرار ندارند، نمی‌توان موفقیت‌های پیشین سینمای ایران را برای «زن و بچه» در آکادمی اسکار تصور کرد.

گفتن از رنج‌ها و معضلات اجتماعی و اقتصادی هیچ اشکالی ندارد، اما فریاد آن‌ها از زبان فیلمساز مشکلی است که مانند ویروسی میان کارگردان‌ها و فیلمسازان در حال پخش شدن است. این فریادها نه‌تنها صدایی ندارند، بلکه توجه مخاطبان سینما را به سمت دیگری می‌برند. آن‌ها به‌جای درگیر شدن با فیلم و جهان آن، به نابلدی سازنده اثر توجه می‌کنند. سینمای اجتماعی ایران اکنون به‌جای حرکت رو به جلو، در نقطه‌ای ایستاده و سعی دارد با فریادهای بی‌صدا محتوای موردنظر خود را بیان کند؛ درحالی‌که می‌تواند با ساخت لحن، فضا و ساختار، مسیری سینمایی و عمیق را طی کند.

نوشته «زن و بچه» شانسی برای عرض اندام در اسکار دارد؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در میز سینمای ایران، امیر قادری و رضا صدیق فیلم سینمایی «زن و بچه» ساخته سعید روستایی را مورد نقد و بررسی قرار می‌دهند.

پرونده ویژه این قسمت از برنامه «خانواده در سینمای ایران» نام دارد و رضا پورحسین و حمیدرضا مدقق در این بخش حضور دارند‌.

آرش خوشخو و رامتین شهبازی در میز سینمای جهان نیز به نقد و بررسی فیلم سینمایی «بالرین» (Ballerina) به کارگردانی  لن وایزمن می‌پردازند.

برنامه سینمایی «هفت» به تهیه‌کنندگی محمدحسین تنکابنی و با اجرای بهروز افخمی جمعه شب‌ها ساعت ۲۲ روی آنتن شبکه نمایش ‌می‌رود.

نوشته «زن و بچه» به برنامه «هفت» رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

پس از موفقیت‌های «پیر پسر» در گیشه و احیای توجه به ژانرهای غیرکمدی، به نظر می‌رسد فیلم جدید روستایی که در بخش مسابقه اصلی جشنواره فیلم کن ۲۰۲۵ به نمایش درآمد هم می‌تواند شانس بالایی برای توفیق در گیشه داشته باشد.

این فیلم قرار بود پیش‌تر به ترکیب اکران اضافه شود که به دلیل شرایط سینماها در سایه جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، اکران آن به تعویق افتاد و حالا از چهارشنبه اول مرداد به چرخه اکران اضافه می‌شود.

فیلم «زن و بچه» داستان مهناز است، زنی ۴۵ ساله، پرستار، بیوه و مادر دو فرزند که سال‌هاست در نبود همسر، بار زندگی را به‌تنهایی به دوش می‌کشد. او که در آستانه آغاز رابطه‌ای تازه با مردی به نام حمید است، ناگهان با بحرانی خانوادگی مواجه می‌شود؛ پسر نوجوانش، علیار، از مدرسه اخراج می‌شود. این اتفاق آغازگر زنجیره‌ای از تراژدی‌هاست که مهناز را در وضعیتی از بن‌بست، خشم و بی‌پناهی قرار می‌دهد؛ جایی که مرز میان انتقام و عدالت گم می‌شود و زن، به ناچار، به تصمیم‌هایی تن می‌دهد که آینده‌اش را نابود می‌کند.

پریناز ایزدیار، پیمان معادی، فرشته صدرعرفایی، حسن پورشیرازی و سها نیاستی بازیگر اصلی این فیلم هستند و آرشیدا درستکار، جواد پورحیدری، منصور نصیری، مازیار سیدین، سینان محبی (در اولین نقش‌آفرینی سینمایی)، روژین شمس در کنار آنها ایفای نقش می‌کنند.

نوشته پیش‌فروش «زن و بچه» آغاز شد/ روستایی در گیشه چه می‌کند؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم سینمایی «مرد عینکی» به کارگردانی کریم امینی و تهیه‌کنندگی ابراهیم عامریان، یک کمدی- اکشن است و سومین همکاری سید ابراهیم عامریان و بهرام افشاری پس از فیلم‌های «کارگر ساده نیازمندیم» و «فسیل» است. این فیلم از چهارشنبه ۱ مرداد به سینماهای سراسر کشور می‌آید.

عامریان درباره این همکاری جدید خود به این نکته اشاره کرده است که «مرد عینکی» بیشتر اکشن است تا کمدی و فیلم اکشنی شبیه به «مرد عینکی» در سینمای ایران نداشته‌ایم.

با اضافه شدن فیلم «پیر پسر» به چرخه اکران، از میزان توجه صرف به فیلم‌های کمدی کاسته شده و باید دید که همکاری کریم امینی و عامریان می‌تواند باز توجه‌ها را به سمت فیلم‌های کمدی معطوف کند یا خیر.

با وجود فیلم‌های پرفروش در کارنامه عامریان و افشاری و قرار گرفتن این دو در کنار هم انتظار می‌رود که این فیلم هم فروش قابل توجهی داشته باشد.

بهرام افشاری، مهدی هاشمی، هومن حاجی عبداللهی، سام نوری، امیر کربلایی زاده ازجمله بازیگران فیلم سینمایی «مرد عینکی» هستند.

علاوه بر فیلم «مرد عینکی»، فیلم سینمایی «زن و بچه» به کارگردانی سعید روستایی هم به چرخه اکران اضافه می‌شود.

تهیه‌کنندگی چهارمین اثر سینمایی سعید روستایی برعهده سیدجمال ساداتیان بوده است و پس از اقبال و توجه مخاطبان به فیلم «پیر پسر» انتظار می‌رود که فیلم سعید روستایی که در جشنواره کن هم به نمایش درآمد، با استقبال مخاطبان همراه شود.

پریناز ایزدیار، پیمان معادی، حسن پورشیرازی، فرشته صدرعرفایی، سها نیاستی، مازیار سیدی، آرشیدا درستکار، سحر گلدوست، جواد پورحیدری، منصور نصیری، با معرفی سینان محبی و روژین شمس ترکیب بازیگران این فیلم سینمایی را تشکیل می‌دهند.

نوشته خون تازه در رگ‌های سینما/ «مرد عینکی» و «زن و بچه» به سینما می‌آیند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

صدور پروانه نمایش برای فیلم «زن و بچه» و احتمال قرار گرفتن آن در نوبت اکران در حالی است که فیلم «پیر پسر» به کارگردانی اکتای براهنی، بعد از رونمایی به‌صورت تک سانس در جشنواره فیلم فجر و صدور پروانه نمایش، همچنان سرنوشتی بلاتکلیف برای اکران عمومی دارد؛ باید دید کدام یک از این دو فیلم که از منظر کنجکاوی سینمادوستان، شانس بالایی هم برای تغییر معادلات گیشه سینماها به نفع فیلم‌های غیرکمدی را دارند، زودتر روانه پرده سینماها خواهند شد.

نوشته «زن و بچه» زودتر از «پیر پسر» به اکران می‌رسد؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بازی پریناز ایزدیار از سوی برخی منتقدان سینمایی در جشنواره کن مورد توجه قرار گرفت تا جایی که در بعضی پیش‌بینی‌ها او را یکی از نامزدهای دریافت جایزه می‌دانستند.

سیدجمال ساداتیان تهیه‌کننده فیلم «زن و بچه» در گفت‌وگو با سوره سینما درباره اکران این فیلم گفت: فیلم «زن و بچه» آماده نمایش است و صحبت‌های اولیه برای اکران آن انجام شده و به امید خدا از تیرماه اکران خود را آغاز خواهد کرد.

وی درباره سرگروهی این فیلم بیان کرد: درباره سرگروه درحال رایزنی هستیم ولی تقریبا مشخص شده و قرار است فیلم توسط دفتر پخش خانه فیلم به چرخه اکران اضافه شود.

ساداتیان در بخش دیگری از صحبت‌های خود مطرح کرد: فیلم «زن و بچه» از نظر محتوایی و تکنیکی فضای متفاوتی دارد و می‌تواند مخاطبان را به سینما کشانده و رضایت آن‌ها را جلب کند.

سیدجمال ساداتیان در پایان درباره تغییرات نسخه اکران نسبت به نسخه حاضر در جشنواره کن گفت: این فیلم تمام مراحل خود را در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی طی کرده و با دریافت پروانه نمایش به جشنواره کن رفت و دقیقا همان نسخه هم به سینماها خواهد آمد و چیزی برای حذف و یا سانسور وجود ندارد.

داستان این فیلم با موضوع انتقام و بخشش است که پریناز ایزدیار را در نقش یک پرستار بیوه به تصویر می‌کشد که با پسر یاغی خود دست و پنجه نرم می‌کند. هنگامی که یک حادثه غم‌انگیز رخ می‌دهد، او خود را درگیر احساس خیانت می‌بیند.

در فیلم سینمایی «زن و بچه» بازیگرانی چون پریناز ایزدیار، پیمان معادی، فرشته صدرعرفایی، سحر گلدوست، سها نیاستی و حسن پورشیرازی به ایفای نقش پرداخته‌اند.

نوشته «زن و بچه» به سینماها می‌آید/ نسبت به کن تغییری نداشتیم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سینمای ایران از دهه ۱۳۶۰ به بعد توانست در مواردی توجه جهانیان را به خود جلب کند. جشنواره فیلم کن به عنوان یکی از معتبرترین رویدادهای سینمایی جهان، همواره میزبان فیلم‌سازان ایرانی بوده و تاکنون حدود ۴۰ جایزه به سینماگران ایرانی اعطا کرده است.

اولین حضور رسمی سینمای ایران در کن به سال ۱۳۴۰ و فیلم «کورش کبیر» ساخته مصطفی فرزانه در بخش مسابقه فیلم‌های کوتاه بازمی‌گردد. ولی اولین جایزه سینمای ایران در کن در سال ۱۳۴۳ به فیلم «طلوع فجر» ساخته احمد فاروقی قاجار در بخش فیلم‌های کوتاه تعلق گرفت.

پس از ۲۸ سال وقفه، عباس کیارستمی در سال ۱۳۷۱ با فیلم «زندگی و دیگر هیچ» جایزه‌های بهترین فیلم بخش نوعی نگاه و جایزه روسلینی را دریافت کرد.

اما به همین‌جا اکتفا نکرد و در کل دهه ۱۳۷۰ نقطه عطفی برای سینمای ایران در جشنواره کن بود. جعفر پناهی در سال ۱۳۷۴ با «بادکنک سفید» سه جایزه شامل دوربین طلایی، فیپرشی و بهترین فیلم بخش پانزده روز کارگردان‌ها را کسب کرد. عباس کیارستمی نیز در سال ۱۳۷۶ با «طعم گیلاس» نخل طلای کن را به طور مشترک با فیلم ژاپنی «مار ماهی» دریافت کرد و افتخار دیگری را برای سینمای ما به ارمغان آورد.

برخی دیگر از این فیلم‌ها عبارت‌اند از: «تخته سیاه» سمیرا مخملباف که جایزه داوران بخش مسابقه را دریافت کرد، «زمانی برای مستی اسب‌ها» که دوربین طلایی و دو جایزه دیگر به دست آورد.

اصغر فرهادی نیز با فیلم‌های «فروشنده» و «قهرمان» در این جشنواره حضور داشته و جوایزی چون بهترین فیلمنامه (اصغر فرهادی) و بهترین بازیگر مرد (شهاب حسینی) و جایزه بزرگ هیأت داوران را به دست آورده است.

امسال نیز سینمای ایران در هفتاد و هشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم کن حضور دارد.

«یک تصادف ساده» ساخته جعفر پناهی فیلمی است که در بخش مسابقه اصلی حضور دارد و قرار است پس از کن در جشنواره فیلم سیدنی نیز به نمایش دربیاید.

اما «زن و بچه» به کارگردانی سعید روستایی فیلم کشورمان است که در بخش مسابقه اصلی حضور دارد و قرار است ۲ و ۳ خرداد به نمایش درآید.

داستان این فیلم با موضوع انتقام و بخشش است که پریناز ایزدیار را در نقش یک پرستار بیوه به تصویر می‌کشد که با پسر یاغی خود دست و پنجه نرم می‌کند. هنگامی که یک حادثه غم‌انگیز رخ می‌دهد، او خود را درگیر احساس خیانت می‌بیند.

حضور کارگردانان ایرانی در بخش مسابقه اصلی نشان‌ دهنده تداوم کیفیت سینمای ایران است. درحقیقت این حضور نشان‌دهنده پویایی و تنوع سینمای ایران است. با توجه به سابقه درخشان فیلم‌سازان ایرانی در این جشنواره، می‌توان امیدوار بود که امسال نیز شاهد موفقیت‌های دیگری از سینمای ایران در کن باشیم.

نوشته نگاهی به تاریخچه پرافتخار سینمای ایران در جشنواره فیلم کن اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

هر هفته چهره‌هایی از دل سینما، موسیقی و هنر سر برمی‌آورند که با حضورشان جریان خبری هفته را شکل می‌دهند. این هفته، روایت ما به سراغ پنج چهره‌ای می‌رود که هر کدام با اتفاقی خاص در صدر اخبار قرار گرفتند؛ سعید روستایی، پیمان معادی، اصغر فرهادی، نرگس آبیار و کارن همایونفر. این پنج چهره، هر یک با اتفاقی خاص، نام خود را بر سر زبان‌ها انداختند و در مرکز توجه رسانه‌ها قرار گرفتند؛ از حضور در جشنواره کن و همکاری با فیلم‌سازان جهانی گرفته تا اقتباس‌های ادبی و جوایز هنری.

سعید روستایی؛ بازگشت به کن با «زن و بچه»

حدود دو هفته پیش، هنگامی که خبر عدم پذیرش فیلم «زن و بچه» ساخته سعید روستایی در بخش مسابقه جشنواره کن منتشر شد، توجه‌ها به سرعت معطوف به این کارگردان و فیلم جدیدش شد. این‌بار و با اعلام دیرهنگام حضور «زن و بچه» در بخش اصلی جشنواره کن، نام روستایی بارها و بارها در رسانه‌ها و صفحات مختلف به چشم خورد. این نام نه تنها در قالب تبریک‌ها و نقدهای مثبت، بلکه در هیجان و شوق برای حضور یک فیلم ایرانی دیگر در یکی از مهم‌ترین رویدادهای سینمای جهان بازنشر می‌شود. سینمای ایران که در سال‌های گذشته طعم حضور کارگردان‌هایی چون عباس کیارستمی و اصغر فرهادی را در این رویداد چشیده، حالا با «زن و بچه» سعید روستایی باردیگر نماینده‌ای در این کن دارد.

روستایی، بعد از حوادث جنجالی فیلم «برادران لیلا» حالا با فیلم جدیدش توانسته حضور مجدد خود در جشنواره کن را رقم بزند. جشنواره کن، که فیلم «زن و بچه» را با عنوان «مادر و بچه» معرفی کرده، حالا با پخش بین‌المللی این اثر توسط شرکت دیافانا، نام این کارگردان ایرانی را در کنار کارگردانان بزرگی چون وس اندرسون، برادران داردن و جیم جارموش قرار داده است.

روستایی دو سال پیش با «برادران لیلا» در بخش اصلی جشنواره کن حضور داشت اما دست خالی از این رویداد بازگشت. در آستانه نمایش «زن و بچه» در جشنواره کن و تحلیل‌های رسانه‌ای آن، سوال اینجاست که آیا این حضور همانند برخی از حضورهای پیشین، تحت تاثیر مسائل سیاسی قرار خواهد گرفت یا خبرنگاران بیشتر به بررسی خود فیلم و قابلیت‌های سینمایی روستایی خواهند پرداخت.

پیمان معادی؛ بازیگری در مسیر اودیسه

نام پیمان معادی این روزها بیشتر از همیشه در فضای رسانه‌ای شنیده می‌شود؛ از حضورش در  فیلم «زن و بچه» سعید روستایی گرفته تا شایعه داغ و هنوز تأییدنشده احتمال همکاری‌اش با کریستوفر نولان، فیلم‌ساز پرآوازه هالیوود. همین اخبار بود که دوباره او را در مرکز توجه‌ها نشاند؛ به‌ویژه آن‌که خبر کارگردانی نخستین سریال او با عنوان «خاویار» هم به تازگی منتشر شده است.

گرچه نام معادی در گذشته نیز در کنار پروژه‌های بین‌المللی دیده شده بود، از «کمپ ایکس ری» در کنار کریستین استوارت گرفته تا همکاری با مورگان فریمن و بازی در آثار اکشن مایکل بی، اما این نخستین‌بار است که احتمال همکاری‌اش با یکی از برجسته‌ترین فیلم‌سازان روز جهان، تا این اندازه مورد توجه قرار می‌گیرد. هرچند در واکنش به انتشار گسترده این شایعه برخی آن‌ها محصول فعالیت فیک‌نیوزها توصیف کرده‌اند اما با توجه به فضاسازی مشابهی که چند سال پیش بر سر حضور لیلا حاتمی در فیلم ترنس مالیک به‌وجود آمد و سرانجام هم تأیید شد، باید منتظر بمانیم تا سرانجام اخبار مربوط به پیمان معادی هم با اظهارنظر مراجع رسمی تعیین شود.

پیمان معادی که بعد از سریال «افعی تهران» با «ازازیل» در شبکه نمایش خانگی حضور داشته، این‌روزها در آستانه اکران فیلم «بی‌سروصدا» به کارگردانی مجیدرضا مصطفوی قرار دارد؛ فیلمی که پس از سه سال، دوباره او را به پرده سینما بازمی‌گرداند.

اصغر فرهادی؛ بازگشت با «داستان‌های موازی»

اصغر فرهادی، فیلم‌سازی که هر گاه نامش به میان می‌آید، بی‌اختیار نگاهی به فهرست افتخارات بین‌المللی سینمای ایران دوخته می‌شود، این هفته نه با جایزه‌ای تازه، که با خبر ساخت فیلمی جدید در فرانسه دوباره به صدر خبرهای سینما بازگشت پس از سه سال سکوت و فاصله از پشت صحنه.

کارگردانی با دو جایزه اسکار، که هر حرکت و تصمیمش در سینمای ایران با وسواس دنبال می‌شود. این بار هم ماجرا از گمانه‌زنی‌ها درباره فیلم تازه‌اش آغاز شد؛ فیلمی که ابتدا قرار بود در آمریکا ساخته شود، اما حالا سر از فرانسه درآورده؛ با عنوان احتمالی «داستان‌های موازی» و تیمی پرستاره از چهره‌های مطرح سینمای اروپا.

فرهادی پس از فیلم «قهرمان» که او را بار دیگر به جشنواره کن رساند و جوایز مهمی برایش به ارمغان آورد، حالا با یک پروژه بین‌المللی تازه برگشته. او پیش‌تر هم تجربه کار در فرانسه و اسپانیا را داشت: «گذشته» با بازی برنیس بژو که جایزه بهترین بازیگر زن کن را برای او به ارمغان آورد و «همه می‌دانند» با حضور پنه‌لوپه کروز و خاویر باردم که در افتتاحیه کن درخشید. بنابراین دیگر کسی تردید ندارد که فرهادی کارگردانی صرفاً داخلی نیست؛ فیلم‌سازی است جهانی با زبان سینما.

فیلم تازه او قرار است از سپتامبر ۲۰۲۵ در پاریس فیلم‌برداری شود. ایزابل هوپر، ویرجینی افیرا، وینسنت کسل، پیر نینی و آدام بسا بازیگرانی هستند که حضورشان به «داستان‌های موازی» رنگ و اعتباری ویژه بخشیده. پروژه‌ای که محصول مشترک فرانسه، آمریکا، ایتالیا و بلژیک است و از همین حالا بوی رقابت جشنواره‌ای می‌دهد.

نرگس آبیار؛ روایت زنانه میان ادبیات و تصویر

در هفته‌ای که گذشت، نام نرگس آبیار بار دیگر در فضای سینمایی و فرهنگی ایران پررنگ شد. اگرچه از چندی پیش با انتشار جسته‌گریخته‌ تیزرهایی از دو پروژه‌ جدیدش «سووشون» و «بامداد خمار»، کنجکاوی‌ها نسبت به آثار تازه‌ او شکل گرفته بود، اما این هفته با رونمایی رسمی از تیزر سریال عاشقانه «سووشون» و نمایش بخش‌هایی از «بامداد خمار»، بار دیگر نگاه‌ها را به‌سوی این کارگردان معطوف کرد. مخاطبان حالا بیش از هر زمان دیگری منتظرند تا اقتباس‌های آبیار از دو رمان مهم زنانه در ادبیات معاصر را تماشا کنند.

اما حضور او در صدر اخبار فقط به دلیل این دو پروژه نبود. استعفای نرگس آبیار از شورای پروانه نمایش و حاشیه‌هایی که در هفته‌های اخیر درباره شیوه فیلم‌برداری‌اش در مکان‌های تاریخی مطرح شد، نیز به سهم خود، آبیار را به یکی از چهره‌های خبرساز هفته تبدیل کرد.

با این حال، آنچه فراتر از همه‌ این حواشی می‌درخشد، مسیر ویژه‌ای‌ست که آبیار در سینمای ایران برای خود ترسیم کرده است. «سووشون» و «بامداد خمار» تنها دو عنوان نیستند؛ بلکه به تعبیر هوشنگ گلمکانی، این دو سریال نمایندگان دو جریان متضاد در ادبیات معاصر ایران‌اند: یکی برآمده از ادبیات روشنفکری، دیگری از دل رمان‌های عامه‌پسند. انتخاب هر دو برای اقتباس توسط یک کارگردان زن، آن‌هم از نوشته‌های دو نویسنده زن، فرصتی‌ست برای شنیدن دوباره روایت‌های زنانه، این‌بار از پشت دوربین نرگس آبیار.

کارن همایونفر؛ صدای حماسه، استاد پرواز

در روزگاری که موسیقیِ فیلم گاه تنها نقش پس‌زمینه دارد، کارن همایونفر آن را به پروازی بلند بدل کرده است؛ پروازی که روح فیلم را به اوج می‌برد. آهنگسازی که نه تنها صدای سینمای ایران، بلکه حس و جان آن را در بسیاری از آثار ماندگارش دمیده است.

کارن همایونفر، چهره شناخته‌شده و ماندگار عرصه موسیقی فیلم، به‌تازگی به‌عنوان «چهره سال هنر انقلاب» معرفی شد؛ افتخاری که تنها یکی از درخشش‌های او در سال‌های اخیر است. اما آنچه این انتخاب را پررنگ‌تر کرد، سخنان صمیمانه و تحسین‌برانگیز ابراهیم حاتمی‌کیا درباره او بود. حاتمی‌کیا با بیانی شاعرانه گفت: «در سینما، موسیقی سقف پرواز را تعیین می‌کند و کارن استاد پرواز است. هم در ارتفاع پایین می‌پرد و مخاطب را همراه می‌کند، هم در ارتفاع بالا اوج می‌گیرد، جایی که دیگران به او نمی‌رسند.»

حاتمی‌کیا که بارها با همایونفر همکاری داشته، از او به‌عنوان آفریننده جهان آرمانی آثارش یاد کرد؛ کسی که توانسته روح آرمان‌گرایی را در قاب تصویر به موسیقی بدل کند.

بهانه انتخاب همایونفر به‌عنوان چهره سال هنر انقلاب، آهنگسازی و انتشار آلبوم «سیدالأمه» برای وداع با شهید سیدحسن نصرالله بود؛ اثری که به یکی از صداهای ماندگار این بدرقه تاریخی تبدیل شد. موسیقی‌ای که به گفته بسیاری، عزت و اندوه را در هم تنید و با شکوهی حماسی، یاد این رهبر مقاومت را جاودانه کرد.

کارن همایونفر از جمله معدود آهنگسازانی‌ست که با چند نسل از کارگردانان ایرانی همکاری کرده است؛ از ساموئل خاچیکیان و مسعود کیمیایی گرفته تا پوران درخشنده، ابراهیم حاتمی‌کیا، تینا پاکروان و هومن سیدی. او به هیچ نسل یا سبک خاصی محدود نیست؛ آهنگسازی که کارش را بلد است و با درک عمیق از فضای فیلم، موسیقی‌ای خلق می‌کند که تاریخ مصرف ندارد. با چهار سیمرغ بلورین جشنواره فجر و پنج تندیس جشن سینمای ایران، همایونفر امروز نه فقط یک آهنگساز، که بخشی از حافظه‌ شنیداری سینمای ایران است.

نوشته «پیمان» به «نولان» می‌رسد؟/ عاشقانه‌های موازی «نرگس» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

شرکت فرانسوی «Goodfellas» مسئولیت فروش بین‌المللی این درام ایرانی را بر عهده گرفته است. این فیلم، اولین اثر سعید روستایی پس از فیلم «برادران لیلا»  است.

هفتاد و هشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم کن از ۱۳ تا ۲۴ می ۲۰۲۵ (۲۳ اردیبهشت تا سوم خرداد ۱۴۰۴) برگزار می‌شود و  ژولیت بینوش، به عنوان رئیس هیات داوران بخش رقابتی اصلی این جشنواره انتخاب شده است.

نوشته ورود سعید روستایی به جشنواره فیلم کن اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

آخر هفته جاری تیری فرمو رئیس جشنواره در یک کنفرانس مطبوعاتی انتخاب‌های کامل جشنواره را اعلام خواهد کرد و هر چه نزدیک‌تر می‌شویم، گمانه‌زنی‌ها پیرامون این جشنواره بیشتر هم می‌شود.

یکی از غافلگیری‌های بزرگ احتمال حضور فیلم تازه اصغر فرهادی خواهد بود. فیلمی که هیچ خبری از آن منتشر نشده و تنها نشریه سینمایی «ورلد او ربل» مدعی شد، این فیلم‌ساز برنامه‌ای برای فیلم‌برداری در سال ۲۰۲۵ در نیویورک ترتیب داده و خود فرهادی نیز این نکته را تائید کرد، اما هنوز جزئیاتی درباره داستان یا انتخاب بازیگران فاش نشده است.

پیش از این نیز «قهرمان» اصغر فرهادی جایزه بزرگ هیئت داوران جشنواره فیلم کن ۲۰۲۱ را دریافت کرد. «گذشته» نیز نامزد دریافت نخل طلا جشنواره کن شد و در نهایت موفق به کسب نخل طلای بهترین بازیگر زن و جایزه کلیسای جهانی جشنواره فیلم کن شد.

سعید روستایی نیز مشغول کارهای پست پروداکشن «زن و بچه» است تا بتواند در جشنواره کن امسال حضور داشته باشد. حضوری که توسط رسانه‌های سینمایی دنیا هم خبری شده است.

مدتی قبل نشریه هالیوود ریپورتر در گزارشی درباره فیلم‌های مورد انتظار برای رونمایی در جشنواره کن امسال ضمن اشاره به فیلم جدید سعید روستایی، «زن و بچه» را  یک درام خانوادگی معاصر با موضوع انتقام و بخشش معرفی کرد و نوشت: این فیلم با بازی پریناز ایزدیار در نقش یک پرستار بیوه روایت می‌شود. او با پسر سرکش خود درگیر است و هنگامی که یک حادثه غم‌انگیز رخ می‌دهد، خود را درگیر احساس خیانت می‌بیند در حالی که به دنبال عدالت است.

مجید مجیدی دیگر فیلم‌ساز مطرح کشورمان است که فیلم جدید خود را به سرانجام رسانده و این احتمال داده می‌شود تا بتواند یکی از شانس‌های حضور در جشنواره کن امسال باشد. فیلم‌برداری فیلم تازه مجیدی در چابهار به پایان رسیده است. فیلم مجیدی به نام «غذای نیمروز» با حضور بازیگران بومی و در جنوب کشور و به ویژه چابهار تصویربرداری شده است و هومن بهمنش پس از فیلم «خورشید» برای دومین بار به‌عنوان مدیر فیلم‌برداری با مجیدی همکاری می‌کند. «غذای نیمروز» با محوریت کودکان و نوجوانان تولید می‌شود و سرمایه‌گذاری آن بر عهده کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است.

نوشته مجیدی، فرهادی، روستایی؛ چشم کن به سینمای ایران روشن می‌شود؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اگر دقیق‌تر سخن گفته باشم، «برادران لیلا» فیلمی است که بازتاب یک برهه‌ی اجتماعی و تاریخی ایران معاصر را در دل خود دارد و دلیل اهمیت و توجه به آن به خاطر مسائل حاد اجتماعی است و نه صرفا به خاطر ارزش‌های بصری و دراماتیک موجود فیلم. اما آیا یک فیلم سراسر نمادین (نه نشانه‌‌گرا) و بیانیه‌وار می‌تواند ساختار و منطق روایت را از یاد ببرد؟

قبل از آنکه ساختار فیلم را مورد بررسی قرار دهم بد نیست نکاتی را درباره‌ی مضمون آن اشاره کنم. این فیلم براساس تم پدرسالاری بنا شده است. موضوعی که به لحاظ درونمایه بارها دستمایه‌ی ساخت آثار سینمایی و تلویزیونی مختلف قرار گرفته است.

مشهورترین اثر ایرانی با این مضمون سریال «پدرسالار» اکبر خواجویی است که در آن شورش سنتی عروس و پسر علیه افزون‌خواهی پدر خانواده در تقابل با یکدیگر قرار می‌گیرد. در این مجموعه‌ی تلویزیونی، قواعد هنجاری جامعه در حوزه‌ی خانواده زیر سوال نمی‌رود بلکه فرزندان کوشش می‌کنند خود را از بار سنگین سنت‌های نسل گذشته آزاد کنند. اما در «برادران لیلا» با تقابلی سرکش بین دو نسل سروکار داریم. به طوری که نسل بعدی سعی دارد نسل گذشته را تنبیه و تادیب کند. سیلی لیلا به پدرش عملی صرفا دراماتیک نیست که آن را با سیلی‌های مشهور در سینما از جمله با سیلی عماد فیلم «فروشنده» اصغر فرهادی مقایسه کنیم بلکه رخدادی است که از شکاف و شوریدگی نسلی بر نسلی سخن می‌گوید. درونمایه‌ای که به لحاظ اجتماعی اولین‌بار در جزوه‌ی «پدر، مادر ما متهمیم» علی شریعتی و به قول خودش با «انتقادهای زننده و تیز و صریح» و با زبانی ایدئولوژیک و نسنجیده علیه والدین طرح و اقامه‌ی دعوا شد.

در بخشی از این جزوه از زبان نسل جوان خطاب به پدران و مادران آمده است: «برای چه طبقه من و گروه من از شما بیزار شده، از شما بیگانه شده و شما با او بیگانه هستید و نمی‌توانید با هم یک کلمه سخن بگویید؟ به مادرها بگویم که برای چه دختر شما نمی‌تواند با شما حرف بزند و شما هم نمی‌توانید با دخترتان حرف بزنید… و به پدرها بگویم که فرزند شما نه به عنوان یک فساد اخلاقی، بلکه با دلایل و علل فکری و اعتقادی، از شما فرار کرده و با شما بیگانه شده است.»

اگر از بار مذهبی این سخنان بگذریم این تکه از جزوه‌ی شریعتی حتی می‌تواند به عنوان خلاصه‌ی فیلم اخیر روستایی مدنظر قرار گیرد. چرا که این هر دو (جزوه‌ی شریعتی و فیلم روستایی) با «سخن تند» و «انتقادهای زننده» در مقابل نسل گذشته می‌ایستند. هرچقدر که آن جزوه از لحاظ مبانی اجتماعی نسنجیده است، این فیلم نیز از لحاظ دراماتیک و سینمایی قوام نیافته.

همچنین نباید از یاد ببریم که سوژه فیلم و سرآمد شدن پدر در بین خاندان خود (بزرگ فامیل شدن)، رسمی است که تقریبا موضوعیت خود را در جامعه ما از دست داده است، البته اگر که زمانی این موضوع آنقدر مهم بوده باشد که کسانی برای آن خود را به آب و آتش بزنند.

به هر روی، سوژه‌ی‌ بزرگ خاندان محسوب شدن، اهمیت و ارزش اجتماعی پیشین خود را ندارد و به همین دلیل قابلیت تعمیم ندارد و محمل خوبی برای نشان دادن یک داستانی امروزی نیست. این که بازیگران امروزی و شناخته شده‌ی سینما در این فیلم به عنوان بازیگر حضور دارند، کهنگی سوژه و ارتباط موضوعی آن به گذشته را کمرنگ جلوه می‌دهد.

نمادهایی که راه را بر هنر روایت می‌بندد

بنا کردن فیلم بر یک رسم تقریبا از دست رفته و امروزی نبودن سوژه‌ی اصلی، عاملی می‌شود تا فیلمنامه‌نویس جابه‌جای فیلم را با نماد پر کند. در شرایطی که فیلم‌های مدرن عموما بر وجود نشانه‌ها تاکید دارند، اغلب آثار کلاسیک با دایره‌ی شمول گسترده بر نمادها تاکید می‌ورزند. نماد اساسا راه تفکر و منطق را هذیانی می‌کند و معمولا مانع انسجام سطح اول و ظاهری اثر می‌شود تا بتواند معنا را در پشت و پسله‌های اثر پنهان کند. برای همین است که شخصیت‌های «برادران لیلا» برای ما قابل شناسایی نیست و اگر هم احساس آشنایی با کاراکترها داریم به دلیل نمادهای آشنایی است که آن‌ها را تقویت می‌کند. چرا که زحمت چندانی برای شناسایی و پرورش شخصیت‌ها در فیلمنامه کشیده نمی‌شود.

حتی ایده‌ی این فیلم نمی‌تواند بر گرته‌برداری از آثاری چون «پدرخوانده» بنا شده باشد. اگرچه در این فیلم پلان‌هایی که یادآور«پدرخوانده» کاپولا هستند دیده می‌شود اما نباید فراموش کنیم که ایده‌ی جانشینی بزرگ فامیل و جاروجنجال‌هایی که برای آن به‌وجود می‌آید در درون خانواده به شکل سنتی آن قابل طرح نیست، بلکه با شرایط و فضای خانواده‌های مافیایی منطبق است. در ضمن در فیلم‌های مافیایی شبیه «روکو و برادرانش» یا «پدرخوانده» زن عنصر تزیینی و درجه دوم به حساب می‌آید. چرا که این آثار دلمشغول ساخت دنیایی خشن، مردانه و رقابت بین آن‌ها است. چنین برداشتی حتی به قصد همسان کردن آن شرایط با شرایط اجتماعی جامعه‌ی ایران از پیش شکست خورده است، چرا که سنت مافیای شناخته شده و گروه‌های عامل آن در مملکت ما دیده نشده و اگر گروه‌های تبه‌کار قدرت و ثروت را مافیا بنامیم چندان ارتباطی با خاندان‌های مافیایی تبه‌کارانه و نظم و نظام آن ندارد.

درست است که زن در جامعه‌ی امروز نقش تعیین‌کننده‌ای دارد اما شرایط اجتماعی و فرهنگی متفاوت لیلا نسبت به دیگران در فیلم توجیه نمی‌شود. حتی ما نمی‌فهمیم چرا لیلا نسبت به دیگر اعضای خانواده‌اش شرایط کاری مقبول‌تری دارد و برخلاف برادرانش به شغل‌های کاذب مشغول نیست؟ حتی اگر قبول کنیم که در جامعه‌ی ما زنان راحت‌تر از مردان شغل به دست می‌آورند این موضوع در فیلمنامه توجیه نمی‌شود. حتی ما به درستی نمی‌فهمیم که لیلا با وجود این همه خشم و نفرت از والدین‌اش چرا با آن‌ها زندگی می‌کند و با وجود شرایط شغلی مناسب چرا آن‌ها را ترک نکرده و مستقل نمی‌شود؟

ارزیابی شتابزده و صریح سنت‌های نادرست گذشته

فیلم طولانی و نامتعارف روستایی با درونمایه‌ی رکود اقتصادی و تحریم، کلاهبرداری، موقعیت‌های نابسامان اجتماعی و رقابت‌های خانوادگی در یک خاندان روبه زوال اثری شبیه به فضای رمان‌های کلاسیک دوران دیکنز را برای ما تداعی می‌کند، نه فیلمی مدرن و حتی مافیایی. این اثر فاقد ساختار و پرداخت مدرنی همچون «شازده احتجاب» هوشنگ گلشیری است که زوال یک خاندان پیزوری و عقب افتاده را به تصویر می‌کشد. درست است که تم فیلم «برادران لیلا» جسورانه و واقعگرایانه است اما فیلمی به شدت ایدئولوژیک است که علیرغم وجه نمادینش با خانواده و نسل گذشته سر ستیز دارد. علیرغم آن که فیلم قرار است مدرن باشد اما سوژه‌ی آن بلاتکلیف و زمان‌زده است. هرچند که موتیف‌های فیلم می‌تواند احساس واقعیت روزگار ما و مصائب اجتماعی موجود را بازنمایی ‌کند.

فیلم از نظر بازی‌ها و فیلمبرداری شاخص و تاثیرگذار است که بررسی آن جای بحث دیگری را می‌طلبد. اما در مورد تدوین فیلم می‌توان نکاتی را اشاره‌وار بیان کرد. تدوین کردن چنین فیلمی با زمان طولانی مدتش نیازمند یک بازنگری کلی است. بعضی از پلان‌ها علیرغم جذابیت بصری نقشی تعیین کننده در پیشبرد داستان ندارد و از سوی دیگر جای پلان‌هایی که حفره‌های داستانی را پر می‌کند خالی است. با تدوین مجدد چه بسا می‌توان تاحدودی نقایص داستانی فیلم را پنهان کرد و حس‌وحال پویا‌تری به فیلم دید. کاری که می‌تواند روزنه‌ای برای بروز استعداد بازیگران اصلی فراهم کند. در شرایط فعلی تنها  بازی ترانه علیدوستی و سعید پورصمیمی در فیلم برجسته است که علاوه بر شاخص بودن بازی آن دو ریتم و داستان فیلم به بیشتر دیده شدن آن‌ها کمک کرده و فرصت را از بازیگران دیگر گرفته است.

«برادران لیلا» فیلمی است که در جامعه مابه‌ازا دارد. چرا که احتمالا هر خانواده‌ای بخشی از تجربیات اقتصادی و اجتماعی این‌چنینی را از سرگذرانده و یا شاهد تجربه کردن رنج‌های مشابه دیگر افراد بوده است. از سوی دیگر این فیلم جسور و صریح است. درست است که مبانی آن از خانواده از سنخ دیگری تعریف شده است و نسل امروز را طلبکار پدران خود می‌داند اما در دل خود نقادی صریح سنت‌های نادرست گذشته را پرورده است. سنتی که پدران بدون توجه به واقعیات موجود به آن تن داده و برای سایر افراد خانواده گرفتاری ایجاد کرده‌اند.

نوشته پدر، مادر شما متهم هستید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«برادران لیلا» سومین فیلم سعید روستایی بعد از «ابد و یک روز» و «متری شیش و نیم» است که این روزها بعد از حواشی بسیار در زمان تولید و جشنواره کن، به پشتوانه این حواشی و نمادگرایی عجیب و الصاق تعابیری خارج از فیلم به آن از سوی طرفدارانش به محل بحث و مناقشه در شبکه‌های مجازی و غیرمجازی شده است، هرچند که موافقان آن، این روزها زبان گزنده و تندی را نسبت به مخالفان در پیش گرفته‌اند اما خود فیلم به عنوان یک فیلم، اثری ضعیف در فیلم‌نامه و اجرا نسبت به فیلم‌های قبلی فیلمسازش محسوب می‌شود که اتفاق خوب و تازه‌ای نیست بلکه فیلمساز به پشتوانه آن دو فیلم و ترکیبی از آن‌ها و بسط دادن داستان فیلم کوتاه «مراسم» خود به دنبال نمایش و نزدیک شدن بیشتر به خانواده‌ای است که از اساس فرو ریخته است و شرافت و آبرویی هم ندارد.

روستایی در این فیلم مخاطب را با یک خانواده‌ای روبه زوال و پوچی مواجهه می‌کند که ارزش‌ها در آن فراموش شده و حالا برای برون‌رفت از این گرفتاری و بیکاری و توسل به آینده‌ای روشن ، لیلا (ترانه علیدوستی)  به برادرانش پیشنهاد خرید مغازه در پاساژی می‌دهد که خود و برادر بزرگش در آن شاغل هستند و پاساژ پررفت و آمدی هم هست، البته در ادامه علاقه فیلمساز به صحنه‌های توالت که در دو فیلم قبلی‌اش نقش مهمی داشته در این فیلم هم مغازه‌ای را نشان نمی‌دهد بلکه دوربین را داخل توالت می‌برد و می‌گوید که این توالت در آینده قرار است مغازه شود! برادران لیلا برای خرید مغازه به توافق می‌رسند تا با کمک هم برای خرید مغازه اقدام کنند، موضوع حضور پدر در مراسم عروسی و معرفی او به‌عنوان بزرگ خانواده جورابلو مطرح می‌شود و هدیه چهل سکه‌ای که قرار است او به‌عنوان بزرگ خانواده به عروس و داماد بدهد، درحالی‌که فرزندانش برای خرید مغازه به آن سکه‌ها نیاز دارند و با این کادو مخالف هستند….

«برادران لیلا» در شخصیت‌پردازی دچار مشکل جدی است، نویسنده به قدری دل به سوژه اصلی و آغاز و پایان فیلم داده است که ابتدایی‌ترین نکات فیلمنامه‌ای را رعایت نکرده است، شخصیت‌ها هرکدام تصویر درستی از خود را نشان نمی‌دهند تا به یک خانواده تبدیل شوند و مقاصدشان در ادامه برای مخاطب سمپات شود، حتی لیلا هم نمی‌تواند نقش یک دلسوز و لیدر و کسی که می‌خواهد همه چیز را درست کند را داشته باشد برخلاف «سمیه» در ابد و یک روز که هم جای درستی بود و هم بازی خوب و استفاده درستش از میمیک و بالا و پایین کردن‌های صدایش برای شخصیت بسیار مناسب بود و دلسوزی‌اش هم درآمده بود اما در اینجا، هرکدام از شخصیت‌ها با نکات منفی‌شان هست که برجسته می‌شوند، حتی علیرضا (نوید محمدزاده) هم که می‌خواهد نظرات منطقی و درست بدهد اما در جاهایی او هم زیر سؤال می‌رود اما شروع فیلم با معرفی او بهتر از بقیه پیش می‌رود، فرهاد (محمدعلی محمدی)  برادر دیگر لیلا که مشخص نیست در این جمع چه کار می‌کند! هرازگاهی هیکل خود را نمایان می‌کند و تیکه‌ای می‌اندازد حتی زمانی که متوجه افزایش قیمت پرایدش می‌شود واکنش مناسب شرایط نشان نمی‌دهد، منوچهر (پیمان معادی)  شخصیت متزلزلی دارد که حتی تمایلاتش در طول فیلم باید با حدس مخاطب همراه شود یا مخاطب، علت رفتن همسرش را براساس رفتارهایش حدس بزند و پرویز (فرهاد اصلانی) هم تصویر درستی از مردی که چرا پنج دختر دارد و ششمین فرزندش را هم به دنیا می‌آورد! را نمی‌دهد، همه این شخصیت‌ها قرار است در ظرف فیلم‌ساز تبدیل به ابزاری شوند برای موضوعات پراکنده داخل فیلم! زیاده‌روی و اغراق و تمرکز روی تورم اقتصادی و از سوی دیگر نمایش بی‌جهت برادران در زمانی که با چند دختری که کار مدلینگ می‌کنند و از ماشین‌های شاسی بلند پیاده می‌شوند و دیالوگ‌هایی که در آن صحنه مطرح می‌شود، یک جور باج دادن فیلمساز به مخاطبی است که دوست دارد این صحنه‌ها را علاوه بر فضای بیرونی در فیلم هم ببیند.

«برادران لیلا» فیلمی است که متأسفانه در شرایط عادی تولید و پخش در سینماهای ایران اکران نشد اما فیلمی هم نیست که برای پرده عریض سینما ساخته شده باشد، مدیوم و اندازه آن در بضاعت تله‌فیلم است، فیلم‌برداری و نورپردازی ضعیف هومن بهمنش برخلاف صحنه‌های ابتدایی در کارخانه که در ادامه به حداقل‌ها رضایت داده است و اجرای نچسب بازیگران که مانند عروسک خیمه شب بازی، وارد کادر یا از آن خارج می‌شوند و دیالوگ‌های پر حرف را مانند نمایش رادیویی می‌گویند و می‌روند و بعدی و بعدی…

اجرای شلخته گروه صحنه و لباس و تلاش برای کثافت نشان دادن خانه و استفاده زیاد از توالت و آن ایده زشت ادرار در ظرف‌شویی، گویی همه‌چیز باید در یک کثافت گیر کرده باشند و سنگینی غبار گرفته شده در صحنه پخش شود اما حداقل در خانواده پرجمعیت کسی پیدا می‌شود که به تمیزی و دیگر جزییاتی که رنگ زندگی اهمیت دهد.

درباره صحنه بحث‌برانگیزی که لیلا می‌خواهد پدرش را تنبیه کند، جدای از اینکه این صحنه می‌تواند در ذهن بیننده کم سن و سال عواقب بدی را داشته باشد اما در اجرا واکنش برانگیز خواهد بود، بعد از سیلی لیلا به پدر، تنها فرهاد هست که می‌خواهد مقابل لیلا قرار گیرد و بابت این رفتار او با او برخورد فیزیکی کند، فرهاد که در پاساژ خودش با فریاد کشیدن بر سر پدر او را راهی بیمارستان کرده بود اما در این صحنه او واکنش دارد و دیگر برادران طوری رفتار می‌کنند که انگار سیلی زدن دختر به پدر کار هرروزه لیلا بوده و واکنش دیگری را به دنبال ندارد.

نوشته این راه رستگاری ندارد! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در بیانیه این جایزه چنین آمده است: «هیئت داوران Fipresci، به سرپرستی احمد شوکی مصری، به «برادران لیلا» به دلیل «توانایی کارگردان در ساختن داستانی جذاب، بینش‌های فرهنگی بسیار متراکم، ترسیم دنیای کوچکی از مردسالاری ناکارآمد و جابه‌جایی آزادانه – و شادی‌بخش – بین لحن‌ها» جایزه داد.»

سعید روستایی پس از دریافت جایزه خود، طی صحبت‌هایی عنوان کرد: «از بابت این جایزه خیلی مهم ممنونم. این جایزه به دلایل زیادی برایم ارزشمند است از جمله آن‌ها، این است که بزرگان تاریخ سینما این جایزه را به دست آوردند و خوش‌شانس بودم که من هم توانستم به آن دست پیدا کنم. همچنین برایم باارزش است که جایزه را از منتقدین می‌گیرم که یکی از پایه‌های مهم سینما هستند. این جایزه مهم را به مردم داغ‌دار کشورم در آبادان تقدیم می‌کنم.»

در بخش‌های دیگر، «کافتان آبی» مریم توزانی در بخش «نوعی نگاه» جایزه بهترین فیلم را گرفت و «عشق به گفته دالوا» به کارگردانی امانوئل نیکوت، توسط هیئت داوران فیپرشی به‌عنوان بهترین فیلم در دوهفته کارگردانان (هفته منتقدان) انتخاب شد.

نوشته جایزه بخش جنبی کن برای روستایی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی در ادامه به سؤال دیگری مبنی بر این که چرا بیشتر در فیلم‌هایتان به طبقه فرودست جامعه می‌پردازید، گفت: شکل‌گیری یک طبقه متوسط، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای دولت ایران در چهل سال گذشته بود این بود که این طبقه متوسط در ۱۰ تا ۱۵ سال اخیر به‌شدت کوچک و کوچک‌تر شد، خیلی‌ها پول‌دارتر شدند و اما از آنها کسانی بودند که بی‌پول و فقیر شدند. عرض این طبق متوسط خیلی کم شده و امروز به‌وضوح می‌بینیم که افراد، طبقه خود را تغییر می‌دهند.

این کارگردان با ذکر مثالی ادامه داد: به‌عنوان‌مثال افراد؛ خانه، ماشین و خورد و خوراک خود را عوض می‌کنند. در مواقعی تقصیر آدم‌های خود یک خانواده است که مشکلاتی ایجاد و حل نمی‌شود اما وقتی روزی سه بار تورم به آدم‌ها یادآوری می‌شود، دیگر نمی‌توان گفت این تقصیر خانواده است. در فیلم‌های من دختری هست که برای جلوگیری از فروپاشی یک خانواده تلاش می‌کند. در «ابد و یک روز» شاید خانواده تقصیر داشتند اما در «برادران لیلا» این‌گونه نیست و این جامعه است که در حال تأثیرگذاری است و افراد چه اشتباه کنند و چه نکنند به سمتی که نباید می‌روند. بخش کوچکی از جامعه را می‌بینیم که هر روز شرایطشان بهتر می‌شود و بخش بزرگی از جامعه هر روز اوضاعشان بهتر!

*سعید روستایی: «برادران لیلا» هنوز پروانه نمایش ندارد

روستایی در مورد اخذ پروانه نمایش در کشور ایران برای فیلم جدید خود، گفت: در فیلم «متری شیش و نیم» قرار بر این بود که من و پیمان معادی آن را تهیه کنیم اما نشد و تهیه‌کننده را عوض کردیم و با این حال پس از اقدام مجدد نزدیک به یکسال زمان برد تا مجوز ساخت آن را بگیریم. بعد از آن که فیلم ساخته شد، از سوی ارگان‌های مختلف تحت‌فشار قرار گرفتیم و آن‌ها معتقد بودند که فیلم ما بر اساس اساسنامه آن‌ها نیست. در فیلم «برادران لیلا» نیز ما هنوز پروانه نمایش نداریم و قرار است که به ایران بگردیم و پروانه نمایش بگیریم و لیست سانسوری هم برای فیلم به ما داده‌اند اما واقعیت این است که من سانسور نخواهم کرد. ما در دولت قبلی پروانه ساخت گرفته‌ایم اما دولت جدید قوانین خود را دارد و معتقد است که فیلم باید با دیدگاه آن‌ها همخوانی داشته باشد.

*ترانه علیدوستی: ترکیب ما در کن، نشان‌دهنده موضع ما نسبت به متهمان آزار است

در ادامه ترانه علیدوستی در مورد همزادپنداری با شخصیت اصلی فیلم به نام «لیلا» توضیح داد: لیلا برای من تمثیل وضعیتی است از زنان امروز ایران که احساس می‌کنم در خط مقدم مبارزه برای تغییر و آزادی خودشان هستند و در عین حال برای اصلاح محیط اطراف خودشان تلاش می‌کنند تا نقشی در آن داشته باشند. این بلند همتی که امروز زنان ما دارند را در هیچ کجای دنیا ندیده‌ام. من این زاویه را در مورد زنان ایران می‌بینم و به آن آگاهم که کاراکتر لیلا این را بازنمایی می‌کند.

وی در مورد سؤالی مبنی بر اتهامات مطرح شده علیه برخی بازیگران و جنبش می تو گفت: درباره این موضوع باید بگویم موردهایی مطرح شده‌اند که به سال‌ها قبل برمی‌گردند. من در زمان فیلم «فروشنده» قدرتی بیش از این برای حمایت از زنان قربانی نداشتم اما تا جایی که می‌توانستم سعی کردم این موضوع را پیگیری کنم. در مورد اتهامات اخیر پیش‌آمده هم که بعد از فیلم‌برداری مطرح شدند گفتم که ما در کنار کسی که اتهام به او وارد است نمی‌ایستیم و به حرفمان هم عمل کرده‌ایم. همچنین با وجود ترکیبی که امروز ما اینجا هستیم موضعمان را در مورد متهمان به آزار مشخص می‌کند.

علیدوستی در پاسخ خبرنگاری که از او درباره همکاری وی با سریال «شهرزاد» به تهیه‌کنندگی محمد امامی پرسید، توضیح داد: اتفاقی که درباره پروژه سریال «شهرزاد» روی داد، تلنگری برای همه ما بود و تا قبل آن ما این دقت را نداشتیم و این اتفاق بسیار ناراحت‌کننده باعث شد که ما از آن به بعد دقت بیشتری کنیم.

این بازیگر ادامه داد: درباره سریال «شهرزاد» باید نکته‌ای بگویم که البته ممکن است کسی آن را باور نکند، چرا که شش سال از آن گذشته است. من با آقای امامی در پایان فصل یک «شهرزاد» آشنا شدم و از حضور ایشان اطلاعی نداشتم. تهیه‌کننده دیگری به جای ایشان با من قرارداد امضا کرد و در ایران می‌دانند که این شخص کیست اما اسمی از این فرد مطرح نیست. نمی‌خواهم توجیه کنم. شاید این وظیفه ما بود که بدانیم و این کار را انجام ندهیم اما صادقانه نمی‌دانستیم. پای همه حواشی و حرف‌های آن هم ایستادیم اما برای همه ما خیلی بد شد.

علیدوستی اضافه کرد: در کنار همه این مسائل باید توجه داشته باشید که پولی در یک سریال سرمایه‌گذاری شده و پنج برابر آن به همان شخص برگشته است، اما شما چرا از من سؤال می‌پرسید؟ نه آن پول دست من است و نه سود آن پول! من دستمزدی گرفتم که در هر پروژه دیگری هم می‌گرفتم که اتفاقاً نجومی هم نبوده است، درنتیجه پول یا سود این سریال دست کسی است که الان در زندان به سر می‌برد و این را که من چه کمکی می‌توانم به پیشرفت این بحث بکنم، نمی‌دانم!

سپس نوید محمدزاده یکی از بازیگران نقش اصلی فیلم «برادران لیلا» نیز در مورد بازی خود در این فیلم گفت: خوشحالم که در کنار تیمی اینجا هستم که در کنار همکاری‌مان با هم زندگی کرده‌ایم.

وی در مورد حواشی و اتفاقات پیش‌آمده روز گذشته بر روی فرش قرمز کن، توضیح داد: فرشته حسینی همسر من است و او را دوست دارم. بیشتر واکنش‌ها هم به این موضوع مثبت بوده است. این روزها واجب است که ما به عشق احترام بگذاریم. در این دوره‌ای که زندگی می‌کنیم آدم‌ها به همدیگر برخورد خوبی ندارند و حواسشان به هم نیست و من لازم است که قدردانی کنم از کسی که زندگی من را تغییر داد و به زندگی‌ام آرامش بخشید.

*پیمان معادی: تورم و تأثیرات آن در ایران از جنگ ویرانگرتر است

پیمان معادی نیز در بخش دیگری از این نشست درباره وضعیت اقتصادی امروز ایران گفت: درصدی از آدم‌ها در ایران اگر یخچال خانه‌شان خراب شود طبقه اجتماعی‌شان عوض می‌شود یعنی هزینه تعمیر یک یخچال می‌تواند طبقه اجتماعی شما را پایین‌تر ببرد و این آدم‌ها به‌ناچار مجبورند اخبار سیاسی را به لحاظ مسائل معیشتی دنبال کنند.

وی ادامه داد: شما برای اینکه سبد کالا و رفاه خانواده‌ات را تا سر ماه تأمین کنی هر روز باید ببینی رئیس‌جمهورهای آمریکا و فرانسه چی گفتند. همه تئوریسین هستند اما چون نمی‌توانند در این مباحث عمیق شوند در سطح می‌مانند و این کار را برای زندگی در ایران سخت می‌کند و تصمیمات آدم‌ها ممکن است ویرانگر باشد. چیزی که به‌عنوان تورم در ایران در حال رخ‌دادن است برای خیلی‌ها قابل درک نیست؛ چراکه شاید این اتفاق از جنگ بدتر و ویرانگرتر است و امیدوارم بهبود یابد.

نوشته در ایران یخچال خراب شود، طبقه اجتماعی عوض‌ می‌شود! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بازی‌های عالی در یک درام خانوادگی جذاب

لیزا نسلسون: وزن سنت و پیوندهای خانوادگی در «برادران لیلا» پاسخ قانع‌کننده‌ای پیدا می‌کند، یک شیرجه عمیق و دائماً شگفت‌انگیز در پویایی یک خانواده فقیر، خانواده‌ای که تلاش می‌کند تا سرش را بالای آب نگه دارد.

سعید روستایی؛ نویسنده و کارگردان با اطمینان کامل، دیدگاه بلندپروازانه‌اش را همچون مضمون حیرت‌انگیزی که در مورد مواد مخدر در فیلم «متری شیش و نیم» بود، به صورت حقایق، دروغ‌ها و انگیزه‌های متضاد در «برادران لیلا» نیز نشان می‌دهد.

بازی‌های فوق‌العاده و به شکل عجیبی دلخراش، این فیلم حاضر در بخش مسابقه کن را سرگرم‌کننده کرده است.

مشاجره‌های مداوم و عصبانیت‌های شدید در فیلم از ویژگی‌های داستانی آن است.

اسماعیل (سعید پورصمیمی) پیرمرد ۸۰ساله بی‌سوادی که مشکل بیماری دارد، تریاک می‌کشد و با همسر، دختر و دو پسر از چهار پسر بالغش، در یک محله فقیرنشین زندگی می‌کند.

در سکانس آغازین، بیننده با یکی از برادران لیلا (ترانه علیدوستی) به نام علیرضا (نوید محمدزاده) که در خانه آن‌ها ساکن نیست، آشنا می‌کند. در سکانسی دیگر وقتی لیلای چهل‌ساله؛ خواهر مجرد و رنج‌کشیده، از علی درخواست کمک می‌کند، او با یک سال حقوقی که جمع کرده به خانه برمی‌گردد (در واقع، علی بیشتر از هشت سال دور از خانه بوده است).

لیلا باهوش‌ترین عضو این خانواده پرتنش است و حقوق او که با کار در دفتر اداری یک مرکز خرید لوکس دریافت می‌کند، منبع اصلی درآمد خانواده است. از طرفی پسر بزرگ خانواده با نام پرویز (فرهاد اصلانی) که پدر پنج دختر دوست‌داشتنی و یک پسر تازه متولد شده است، خدمتکار توالت‌های عمومی این مرکز خرید است.

فضای خرده‌فروشی در این مرکز خرید آن‌قدر ارزشمند است که مدیریت قصد دارد منطقه سرویس بهداشتی را نیز به یک بوتیک تبدیل کند. در این شرایط رویای لیلا این است که برادران بیکارش منابع ناچیز خود را برای خرید فضای بوتیک جمع کنند و با هم وارد تجارت شوند.

پسر سوم، فرهاد (محمدعلی محمدی) که کمترین ادعا دارد زیاد ورزش می‌کند و کارهای عجیب‌وغریب انجام می‌دهد. حتی اگر برادر چهارم منوچهر (پیمان معادی) آپارتمان کوچک و رقت‌بار خود را بفروشد، آنها برای پیش هم پول پرداخت کم می‌آورند.

با افزایش قدرت، فیلم به این موضوع اشاره می‌کند که چگونه پول ممکن است ریشه همه بدی‌ها نباشد، اما مطمئناً می‌تواند مردم را وادار به رفتار شنیع، اغلب در شفافیت سنت‌های محترمانه کند. حتی با وجود اینکه خانواده در زندگی مدرن لنگر انداخته است، اما ژست‌های اولیه مانند عکس گرفتن مملو از سنت و خرافات است. «پدرخوانده» طایفه بزرگ خانواده مرده است و باید جانشین او مشخص شود. اسماعیل؛ پدر خانواده، به‌عنوان قدیمی‌ترین عضو طایفه می‌تواند «پدرخوانده/پدرسالار» شود اما با توجه به سنت ایرانی برای گرفتن این عنوان باید پول نقد پرداخت کند.

آیا یک احمق ظاهراً بی‌پول می‌تواند هزینه گرفتن افتخاری سنگینی را که هوس می‌کند به دست آورد؟ آیا برادران لیلا می‌توانند سرمایه‌ای را جمع‌آوری کنند تا راه خوداشتغالی را شروع کنند؟ و آیا لیلا می‌تواند به نحوی معایب پیچیده «پیرزن خدمتکار» بودن در جامعه‌ای مرد محور را دور بزند تا غرایز عاقلانه تجاری خود را بر افراد سرسخت و خشمگینی که با آنها مرتبط است تحمیل کند؟ وقتی شکست‌هایی به همان اندازه که محتمل و ویرانگر هستند ظاهر می‌شوند، بیننده مانند قهرمان‌های داستان از پهلو ضربه می‌خورد.

دعواهای خانوادگی همیشه بر اساس انگیزه‌های قابل‌باور است و اغلب از بازیگران خواسته می‌شود تا ریتم‌های احساسی سخت را فقط با چشمان خود منتقل کنند. اندوه و اضطرار، گاهی در محیط‌های صمیمی و گاهی در محیط‌های بزرگ، ثابت هستند. به لطف تسلط کارگردان بر کار خود، درهم تنیدگی‌هایی که شاهد آن هستیم به طرز باورنکردنی چالش‌برانگیز است اما در عین حال نیازی به تعلیق ناباوری (تمایل تماشاگر به باورداشت نمایش و قراردادهای آن) ندارد. این حرکت هیجانی ظریف و متقاعدکننده به اندازه زمان اجرای سخاوتمندانه آن طولانی نیست.

در یادداشت ورایتی که توسط پیتر دبروج (Peter Debruge)، نوشته شده نیز چنین آمده است:

رهبری یک حماسه خانوادگی متراکم  و سخت توسط لیلا

پیتر دبروج: سعید روستایی با اولین حضور خود در کن و در رقابت با یک درام طولانی و پیچیده درباره تلاش یک خواهر و چهار برادر برای رهایی از فقر در تهران صحبت می‌کند.

در «برادران لیلا»، یک خانواده ایرانی که زمانی مغرور و اکنون رقت‌انگیز است، در آستانه نابودی قرار می‌گیرد اما توسط خواهری مدعی که از تکیه بر مردان برای تصمیم‌گیری درباره سرنوشت خود خسته شده است، دوباره این خانواده شکل می‌گیرد. در دست گرفتن امور به دست لیلا می‌تواند مخاطب را با خود همراه کند (شکی نیست که ترانه علیدوستی، بازیگر سابق «فروشنده» که نقش لیلا را بازی می‌کند، بالای سر این گروه مردانه قرار دارد.) اما همچنین دستورالعملی برای تراژدی بالقوه در حماسه رمانتیک سعید روستایی؛ نویسنده و کارگردان ایرانی، است که اولین‌بار برای جشنواره کن انتخاب شد.

برخی از مخاطبان ممکن است روستایی را از پرتره خانوادگی پرتلاطم دیگری به نام «ابد و یک روز» (۲۰۱۶) بشناسند، درحالی‌که این تریلر پلیسی فوق‌العاده او یعنی «متری شیش و نیم» (۲۰۱۹) بود که فرمان را به ذهن من داد.

روستایی، متولد ۱۹۸۹، نماینده نسل جدیدی از نویسندگان ایرانی است و کسی که آن‌قدر حیله‌گر است که نقدهای اجتماعی پیچیده خود را چنان عمیق در تاروپود داستان‌های مدرن جای دهد که حداقل هنوز باعث ناراحتی کسی نشده است.

سبک روستایی که پر از دیالوگ‌های همپوشانی، موقعیت‌های اجتماعی خفقان‌آور و تغییر دیدگاه است، انحراف مشخصی است از فیلم‌های سرراست و متمرکز ایرانی که تاکنون به دنیا راه یافته‌اند. چه قصه‌های افسانه‌وار مجید مجیدی و چه درام‌های صمیمی اصغر فرهادی که سادگی نسبی، آن‌ها را به‌طور منحصربه‌فردی برای مصرف بین‌المللی مناسب می‌کنند، اما در مقابل فیلمی مانند «برادران لیلا» می‌تواند کاملاً طاقت‌فرسا باشد و بدون فراهم کردن زمینه مناسب، فشار جامعه ایران را بر تماشاگر وارد کند.

کشمکش اصلی فیلم به این خلاصه می‌شود: اسماعیل (سعید پورصمیمی) مسن‌ترین مرد طایفه جورابلوها، تمام عمرش را سخت کار کرده است و حالا انتخاب اوست که تصمیم بگیرد با پس‌اندازش چه کند. آیا او پس‌اندازش را به پنج فرزند بالغ خود (که هرکدام ناسپاس‌تر از قبل هستند) می‌دهد یا از این پول برای تثبیت جایگاه خود به‌عنوان «پدرخوانده/پدرسالار» (عنوان افتخار و احترام در جامعه ایرانی) استفاده می‌کند؟ اسماعیل به‌وضوح به گزینه دوم کشیده شده است که به او مزایایی مشابه «پدرخوانده» را می‌دهد.

اما این یک قمار است. این انتصاب تضمین نشده است و به برخی مانورهای سیاسی دقیق از سوی او نیاز دارد. اول اینکه او باید وانمود کند که این عنوان را نمی‌خواهد، درحالی‌که رقیبی آشکارا برای این عنوان می‌جنگد. پس باید به پسر عموی دور خود؛ بایرام (مهدی حسینی نیا) اعتماد کند که از اسماعیل می‌خواهد که ازدواج تنها فرزندش را به میزان ۴۰ سکه طلا (که اساساً کل دارایی اسماعیل است) تضمین کند اگرچه چندین سال قبل بایرام حوصله شرکت در مراسم پسر خود اسماعیل را نداشته است. این معامله‌ای است که برای لیلا بوی خوبی نمی‌دهد و او مسئولیت مداخله را بر عهده می‌گیرد.

او در ۴۰ سالگی از تماشای جدال مادر و چهار برادرش خسته شده و حالا که علیرضا (نوید محمدزاده) به عنوان تنها عضو خانواده شغل آبرومندش را از دست داده، دیگر نمی‌تواند بنشیند و به هم ریختگی زندگی خانوادگی‌شان را تماشا کند. در یکی از شاید نیم دوجین صحنه طاقت‌فرسا، لیلا گریه می‌کند و به علیرضا التماس می‌کند که با کمک برادرانشان تجارتی راه بیندازند. پرویز (فرهاد اصلانی)؛ بزرگ‌ترین برادر است که در یک مرکز خرید مجلل در تهران توالت‌ها را تمیز می‌کند و برای دسترسی به امکانات از مراجعین هزینه دریافت می‌کند. از طرفی فرهاد (محمدعلی محمدی)، برادر سوم لیلا غیر از یک ماشین، دارایی دیگری ندارد و منوچهر (پیمان معادی) گرفتار بدهی و سرگردان در یک شرکت هرمی است.

در این شرایط به نظر می‌رسد باز کردن یک فروشگاه برنامه‌ای کاملاً محکم است، اگرچه این شخصیت‌های نابالغ و غیرمسئولانه می‌توانند همه چیز را خراب کنند. کدام‌یک از این برادران در مورد اداره یک تجارت چیزی می‌دانند؟ تنها کاری که انجام می‌دهند این است که دعوا و شکایت می‌کنند، به همین دلیل است که به فردی سازمان‌یافته مانند لیلا نیاز دارند تا به آنها دستور دهد، حتی اگر برنامه‌های او در نهایت قطعی‌تر از برنامه‌های دیگران نباشد.

همه در «برادران لیلا» چیزی را پنهان می‌کنند، نه لزوماً فریبنده، آن‌قدری که بتوانند اوضاع را برای خودشان راحت‌تر کنند. در اولین صحنه، جشنی برای به‌دنیاآمدن یکی از اعضای جدید خانواده در خانه اسماعیل (پدر خانواده) گرفته می‌شود. به اسماعیل گفته شده که جنسیت فرزند جدید پسر است، اما دیگر باورش نمی‌شود چراکه این ششمین نوه اوست و هر بار پسرانش به دروغ وانمود می‌کردند که فرزندشان پسر است. در این جشن، پرویز که پدر نوه جدید است برای سیر کردن خانواده‌اش از آشپزخانه پدرش غذا می‌دزدد.

کارگردان صحنه‌هایی را با یک انرژی مستند، پر جنب و جوش می‌سازد و حتی در شرایطی که ممکن است به کمک ترانه‌ها روایت جذاب‌تر و با به هم ریختگی کمتر و یا به طور کلی ساده‌تر هضم شوند، اما او با دقت از ترانه‌های ملودراماتیک پرهیز می‌کند.

داستان «برادران لیلا» در شلوغی تهران معاصر و به صورت هم‌زمان میان آپارتمان‌های خانوادگی کثیف و ویران و مکان‌های لوکس می‌گذرد. به طور مثال در یک صحنه، منوچهر؛ برادرانش را به یک دفتر لوکس می‌برد، جایی که هم اتاقی‌اش کار کلاهبردارانه ای را برایشان توضیح می‌دهد که می‌تواند آنها را ثروتمند کند. کمی بعد از مرکز خریدی دیدن می‌کنند که لیلا می‌خواهد یک مغازه خانوادگی در آنجا را راه اندازی کند و سپس عروسی پسر بایرام است، جایی که اسماعیل لحظه شکوه خود را با پرتاب پول به هوا توسط مهمانان تجربه می‌کند.

اما پول می‌آید و می‌رود. در اواخر فیلم، با یک مونتاژ، قیمت طلا ده برابر می‌شود و مشکلات خانوادگی را به طور تصاعدی تشدید می‌کند. اگر آنها ۴۰ سکه طلای اسماعیل را نگه می‌داشتند، اوضاع جور دیگری رقم می‌خورد. اما خواهر و برادرها از ابتدا در حال تضعیف یکدیگر بوده‌اند. روستایی در پایان ما را با این سؤال رها می‌کند: وقتی حتی افراد خودخواه یک خانواده از یکدیگر حمایت نمی‌کنند، چگونه می‌توان از یک جامعه انتظار عملکرد داشت؟

نوشته واکنش منتقدان کن به «برادران لیلا» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.