این مجموعه نمایشی به کارگردانی لیلی عاج و تهیه‌کنندگی مهدی فرجی که در ۱۸ قسمت در حال تولید است، رفت. این مجموعه، زندگی کونیکو یامامورا دختری از یک خانواده اصیل سامورایی را روایت می‌کند که پس از ازدواج با اسدالله بابایی تاجر ایرانی، راهی ایران می‌شود و نه‌تنها به اسلام گرویده، بلکه در روز‌های پرالتهاب انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس نقش‌آفرینی قابل توجهی داشته است.

وی همچنین یک فرزند خود را در دوران دفاع مقدس تقدیم اسلام کرده است. این مجموعه تلویزیونی یکی از آثار مهم سیمافیلم است و اجرای آن بر عهده حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی است و در شهرک غزالی مراحل تولید را طی می‌کند.

شخصیت خانم یامامورا اسوه و الهام‌بخش برای جامعه

رئیس رسانه ملی جبلی در جریان این بازدید، با اشاره به ملاقاتش با خانم یامامورا (سبا بابایی) در روز‌های پایانی عمر این بانوی فرهیخته، گفت: شخصیت فرهنگی و تربیتی خانم یامامورا الهام بخش بود. او در عرصه ایثار و شهادت نیز برای الگو و نمونه است.

رئیس رسانه ملی افزود: انقلاب اسلامی پدیده‌ای مبارک است که زنی غیر مسلمان از آن سوی دنیا، با درک عمیق از مفاهیم انقلاب اسلامی، در مدار آن قرار گرفت و خود و زندگی و عزیزترین داشته‌هایش را وقف آن کرد.

تولید مجموعه‌ای نمایشی که نماد پیوند فرهنگ ایران و ژاپن است

جبلی ضمن قدردانی از لیلی عاج برای کارگردانی این اثر عنوان کرد: تجربه خانم عاج در تولیدات سینمایی و نگاه موفق و لطیف زنانه و متعهدانه او کمک زیادی به دیده شدن این اثر می‌کند و امیدوارم نسخه سینمایی آن نیز در زمان درستی ساخته و اکران شود.

رئیس رسانه ملی با اشاره به اهمیت اقتباس در تولید این اثر ضمن قدردانی از مرکز سریال سوره و حوزه هنری که این اثر را با همراهی سیمافیلم تولید کرده، گفت: برای پرداختن به این موضوع زحمت زیادی کشیده شده و انتخاب صحنه و لوکیشن و دکور این اثر که نیاز به هنرنمایی مضاعفی در عرصه تولید به لحاظ مشابهت دکور با فضای ژاپن دهه ۶۰ میلادی داشت، قابل‌تأمل و تحسین است.

وی خاطرنشان کرد: این اثر نماد پیوند فرهنگ ایران و ژاپن و بانوی بابصیرت و وفادار به ارزش‌های دینی و انسانی است.

رئیس حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی محمدمهدی دادمان و وحید پناهلو، مدیر مرکز سریال سوره که جبلی را در این دیدار همراهی می‌کردند، درخصوص تقویت همکاری‌های دو جانبه میان رسانه ملی و حوزه هنری ابراز علاقه‌مندی با اشاره به همکاری مشترک میان این دو مجموعه در قالب روندی مؤثر و مثبت و رو به جلو بر بهره‌گیری از مزیت‌های تولیدی صداوسیما در حوزه سینما و تلویزیون تأکید کردند.

در این بازدید مهدی فرجی تهیه‌کننده این اثر با اشاره به به تصویرکشیدن زندگی مادر شهید ژاپنی در یک سریال گفت: تولید این اثر فرازونشیب‌های زیادی داشت؛ از انتخاب بازیگران جوان و شناخته نشده تا بازیگرانی از کشور‌های چین، کره و ژاپن.

وی افزود: تولید این اثر از هر جنبه برای ما نیازمند پژوهش و دقت بسیار بود و، چون تاکنون در این عرصه و فضا اثری در ایران تولید نشده است، تلاش کردیم به‌عنوان یک اثر ماندگار و دقیق، از نظر طراحی صحنه و لباس نکات لازم را مورد توجه قرار دهیم.

نوشته بازدید رئیس رسانه ملی از پشت‌‌صحنه سریال «خانم یامامورا» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

احیای برندهای خاطره‌انگیز و تولید فصل‌های جدید

مهدی نقویان، رئیس سیمافیلم، در توضیح برنامه‌های تازه تلویزیون برای احیای برندهای محبوب و تولید آثار شاخص، اظهار داشت: یکی از رویکردهای سند تحول در تولید آثار نمایشی، معطوف به بازسازی خاطرات جمعی و شیرین خانواده‌های ایرانی در دهه‌های ۶۰، ۷۰ و ۸۰ است.

وی تأکید کرد: هدف این جریان، احیای سبک زندگی خانوادگی آن دوران در قالب تولید آثار متناسب با فضای امروز جامعه است.

مهدی نقویان با اشاره به سیاست سازمان صداوسیما مبنی بر احیای برندهای پرمخاطب گفت: سریال‌هایی همچون «کارآگاه علوی ۳» که با کارگردانی سید جمال سیدحاتمی در حال ساخت است و می‌کوشد با حفظ روح اثر قدیمی، کیفیتی بالاتر و نگاهی نو ارائه دهد یا سریال «آژانس دوستی» در همین راستا در مرحله نگارش قرار دارد.

وی  افزود: موفقیت فصل هفتم «پایتخت» نشان داد اگر با دقت و وسواس عمل کنیم، می‌توانیم آثار محبوب را با کیفیتی تازه بازآفرینی کنیم. از همین رو، فصل هشتم «پایتخت» نیز در مرحله ایده و طرح قرار دارد و پس از نهایی شدن به تولید خواهد رسید.

احتمال بازگشت رضا عطاران به تلویزیون 

نقویان در پاسخ به پرسشی درباره حضور چهره‌های شناخته‌شده و احتمال بازگشت رضا عطاران گفت: ما بخشی از همین مردم هستیم و خاطرات خوش گذشته برای ما نیز ارزشمند است. بخشی از آن خاطرات هم مربوط به آثار رضا عطاران است.

وی با اشاره به گفت‌وگوهای جدی با نزدیکان عطاران برای فراهم ‌کردن شرایط بازگشتش به تلویزیون گفت:  محدودیتی از سمت تلویزیون برای حضور ایشان وجود ندارد.

تولید آثار فاخر و پروژه‌های الف ویژه

رئیس مرکز سیمافیلم با تأکید بر نگاه ویژه سازمان به آثار تاریخی و فاخر گفت: برای نخستین بار پنج سریال الف ویژه به‌صورت هم‌زمان در مراحل مختلف تولید هستند. حضور کارگردانان بزرگی همچون داوود میرباقری و ابراهیم حاتمی‌کیا برای ما مغتنم است. علاوه بر این دو پروژه، سریال‌های «پوریای ولی» به کارگردانی مسعود جعفری جوزانی، «رئیسعلی» به کارگردانی رضا میرکریمی در مرحله پیش تولید و «چمران» به کارگردانی جلیل سامان نیز در مرحله نگارش قرار دارند.

وی از آماده‌سازی نسخه سینمایی «رئیسعلی» و ساخت مینی‌سریال «پیش‌مرگ» با استفاده از راش‌های دیده‌ نشده خبر داد و گفت: فیلم‌های موفق سینمایی پس از اکران می‌توانند به مینی‌سریال‌هایی با ساختار تلویزیونی تبدیل شوند.

پروژه‌های در حال تولید و پخش آینده

رئیس مرکز سیمافیلم تاکید کرد: طبق برنامه‌ هفتم توسعه، پخش سالانه حداقل یک سریال «الف ویژه» برای رسانه ملی تکلیف شده است. با این حال، به دلیل عدم تولید بیشتر سریال الف ویژه در سالهای گذشته، این روند هنوز به ثبات نرسیده اما پیش‌بینی ما این است که با فعال شدن الف ویژه‌ها در دو سه سال گذشته، از سال آینده، پخش منظم و سالانه سریال‌های «الف ویژه» آغاز شود و هر سال حداقل یک اثر از این سطح کیفی روی آنتن برود.

وی تاکید کرد: از آنجا که تحولات منطقه با سرعت بالایی پیش می‌رود، فیلمنامه فصل سوم که پیش‌تر نوشته شده بود، دیگر با شرایط روز انطباق نداشت. اکنون، گروه نویسندگان با همراهی دوستان شهید آوینی در حال تدوین فیلمنامه‌ای جدید با موضوع دفاع مقدس ۱۲ روزه هستند.

نقویان گفت: در حال حاضر سریال‌هایی چون «بهترین تابستان من ۲»، «طوبی ۲»، «مهیار عیار ۲»، «آتش و باد ۲»، پروژه «مرد سه هزار چهره» در دستور کار قرار دارند. همچنین درباره ساخت «زیر آسمان شهر۳» با مهران غفوریان در حال مذاکره هستیم و اگر طرح نهایی مناسب باشد، تولید آن آغاز می‌شود.

نقویان درباره زمان پخش سریال جدید مهران مدیری گفت: پخش مجموعه «شیش‌ ماهه» از شبکه سه احتمالاً پس از پایان پخش سریال «الگوریتم» آغاز خواهد شد. «الگوریتم» مجموعه‌ای ۵۲ قسمتی است که حدود یک ماه و نیم تا دو ماه از زمان آنتن را پر می‌کند. گزینه دوم نیز پخش در قالب روزهای پنجشنبه و جمعه است که در این صورت، زودتر به آنتن خواهد رسید.

همکاری هنرمندان و چهره ها با تلویزیون

رئیس سیمافیلم ادامه داد: شمار چهره ها و هنرمندانی که هم اکنون با تلویزیون کار می‌کنند بیشتر از دوران قبل شده، و با تمرکزی که در زمینه تولید در سیمافیلم رخ داده است و با اتفاقی که در مرکز فیلمنامه صورت می گیرد یعنی فیلمنامه‌ها در یک‌جا تجمیع و تصمیم‌گیری می‌شود، این تفاهم دوطرفه بین رسانه و چهره‌ها  شکل می‌ گیرد.

اکنون از داریوش فرضیایی با «اکسیر» تا محمدرضا ورزی با «پریزاد» یا رضا میرکریمی با سریال «رئیسعلی دلواری»، کمال تبریزی با نگارش سریال «اقبال لاهوری»، سیروس مقدم با سریال ماورایی «سفر به میانه سر»، سعید آقاخانی، جواد افشار، مهران مدیری، حسین سهیلی‌زاده، جلیل سامان، سیدجمال سیدحاتمی، لیلی عاج، جلیل سامان، منوچهر هادی، احمدرضا درویش و … با تلویزیون کار می کنند.

وی همچنین درباره سریال های الف فاخر گفت: سریال «سرباز کوچک امام» در مورد آزاده سرافراز مهدی طحانیان است که به زندگی دوران جنگ و اسارت او می‌پردازد. سریال «یامامورا» هم که لیلی عاج کارگردانی آن را بر عهده دارد با همکاری حوزه هنری در حال انجام است. در مجموع پنج سریال «الف ویژه» و پنج سریال «الف فاخر» در مراحل مختلف نگارش، پیش‌تولید و تولید قرار دارند.

توجه به تولیدات کودک و نوجوان

رئیس مرکز سیمافیلم با اشاره به ساختار جدید تولید در سازمان گفت: در دوران تحول رسانه ملی، مراکز تولیدی به‌صورت تخصصی فعالیت می‌کنند. مرکز کودک و نوجوان نیز به‌طور مستقل شکل گرفته اما گروه فیلم و سریال آن در مرکز سیمافیلم قرار دارد که نخستین سریال گروه کودک و نوجوان آن به کارگردانی احمد درویشعلی‌پور و با بازی داریوش فرضیایی (عمو پورنگ) با نام «اکسیر» تولید می‌شود و به‌زودی رنگ آنتن را خواهد دید.

وی همچنین خاطرنشان کرد: در کنار گروه کودک، گروه‌های «الف ویژه»، «تاریخی»، «اجتماعی»، «طنز» و «حادثه‌ای» با محورهای کاملاً مشخص مشغول کار هستند.

وی با اشاره به وضعیت بودجه‌ای سیمافیلم افزود: بودجه این مرکز تعریف‌شده است و نمی‌توان از آن تخطی کرد. با این حال، هزینه‌های ما تقریباً یک‌دوم تولیدات خارج از سازمان است و از همراهی عوامل و هنرمندانی که با عشق در کنار ما هستند قدردانی می‌کنیم.

تولید آثار تاریخی و همکاری‌های بین‌نهادی

نقویان با تأکید بر اهمیت تاریخ اسلام و ایران گفت: داستان‌های تاریخ اسلام در کنار داستان‌هایی از تاریخ ایران از اهمیت بالایی برای ما برخوردارند. سریال «مهیار عیار» که در دوران صفویه روایت می‌شود، اکنون در مرحله تولید فصل دوم است.

وی همچنین از توافق با نهادهای فرهنگی بیرون از سازمان خبر داد و افزود: با مجموعه‌هایی چون حوزه هنری، مؤسسه اوج و موسسه شهید آوینی همکاری نزدیک داریم. در برخی پروژه‌ها نهادهای بیرونی مجری طرح هستند اما نظارت و پشتیبانی مالی و کیفی با سیمافیلم است. ما آمادگی همکاری گسترده‌تر با مجموعه‌های فرهنگی و بین‌المللی را داریم.

نگاه برون‌مرزی و افزایش حجم تولیدات

نقویان همچنین گفت: کشورهایی مانند ترکیه و کشورهای فارسی زبان در حوزه سریال‌سازی ظرفیت بالایی دارند و می‌توان با آن‌ها همکاری‌های مشترک داشت. امروز در سیمافیلم ۱۱ پروژه در مرحله پس‌تولید، ۱۷ پروژه در حال تولید و ۱۲ پروژه در پیش‌تولید داریم که نشان‌دهنده جهش کمّی و کیفی در این مرکز است.

برنامه‌ریزی برای رمضان و نوروز

وی در پاسخ به پرسشی درباره جدول پخش سریال‌ها گفت: باکس نوروز و ماه رمضان پشت سر هم هستند و شش سریال با موضوعات طنز، اجتماعی و ماورایی برای این ایام آماده می‌شود.

تداوم سلسله نشست های خبری مراکز تولیدی سیما

گفتنی است حامد فاتحی، مدیر روابط عمومی معاونت سیما در جمع اصحاب رسانه گفت: در سال‌های اخیر، معاونت سیما به عنوان بازوی اصلی تولید و پخش محتوا در رسانه ملی، با هدف ارتقای کیفیت، تنوع و اثربخشی محتواهای نمایشی، گام‌های جدید و اثربخشی در مسیر تحول برداشته است. این معاونت با رویکردی مبتنی بر همگرایی، نوآوری و تعامل میان شبکه‌ها و مراکز تولیدی، تلاش دارد تا پاسخگوی نیازهای متنوع مخاطبان در سطوح ملی و بین‌المللی باشد.

وی ادامه داد: در این میان، مرکز سیمافیلم به عنوان مهم‌ترین نهاد تولید آثار نمایشی تلویزیون، نقشی کلیدی در شکل‌دهی به سیاست‌های محتوایی و اجرایی معاونت سیما ایفا می‌کند. این مرکز با تمرکز بر تولید مجموعه‌های فاخر نمایشی، مأموریت دارد روایت‌های اصیل ایرانی و ارزش‌های فرهنگی کشور را در قالبی نوین و مخاطب‌پسند بازآفرینی کند.

فاتحی در ادامه به برگزاری سلسله نشست های خبری مراکز تولیدی از جمله مرکز سیمرغ در ماه آتی اشاره کرد.

گفتنی است این رویداد رسانه های با حضور خبرنگاران خبرگزاری های فارس، مهر، تسنیم، ایسنا، ایرنا، میزان، ایلنا، باشگاه خبرنگاران، صبا، ایکنا و روزنامه های جام جم، جوان و کیهان و خبرگزاری صدا و سیما و گروه تولیدی شما و سیما برگزار شد.

نوشته نشست خبری رئیس مرکز سیمافیلم برگزار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

ایران اسلامی در طول تاریخ پرافتخار خود از گنجینه‌های ممتاز و بی‌نظیر داستان‌پردازی،  تصویرسازی و هنرهای روایی بهره‌مند بوده و امروز با توجه به رقابت‌های روزافزون منطقه‌ای و جهانی و ضرورت تاریخی و تمدنی، احیای این جایگاه و جهش در هنرهای نمایشی و روایت هنری، اهمیت مضاعف پیدا کرده است. انقلاب اسلامی نیز از یک سو بر گنجینه ماجراهای ملی و قهرمانان مردمی و قصه‌های پرفراز و فرود و تجربه زیسته ممتاز ملت افزوده و از دیگر سو چشم و دل توده ها و نخبگان بسیاری از ملت‌های جهان را مشتاق شنیدن از ایران عزیز کرده است.

معاون سیما ارتقای کیفی، محتوایی و کمی آثار نمایشی و مجموعه‌های داستانی رسانه ملی را ماموریت مهم رییس جدید مرکز سیما فیلم برشمرده و خطاب به نقویان تاکید کرده است:

برنامه‌ریزی برای تحول در سازماندهی تولید و به‌کارگیری سازوکارهای موثر برای استفاده حداکثری از سرمایه‌ها و استعداد‌های موجود در عرصه هنرهای نمایشی و جلوگیری از انحصار، کاهش بروکراسی‌های غیر لازم و افزایش کیفیت ساخت مجموعه‌های داستانی متناسب با راهبردهای مصرح در سند تحول، هماهنگی کامل با دفتر فیلمنامه رسانه ملی در جهت هم‌افزایی راهبردی و عملیاتی، قانون‌مند کردن نظارت منطقی و موثر بر تولید در ابعاد مالی، نیروی انسانی، محتوایی و …در بازه زمانى مشخص پیگیرى شود.

همچنین کاهش هزینه‌های غیرضروری، افزایش بهره‌وری و گسترش زیرساخت های تولید حرفه ای و صنعتی، رصد، رتبه‌بندی، ارتباط و بکارگیری مجموعه ظرفیت‌های انسانی، حرفه‌ای، مادی و سخت‌افزاریِ تولید نمایشی فراتر از پایتخت، هم‌افزایی با بخش‌های دولتی و خصوصی در راستای جهش چشم‌گیر کیفی و کمی آثار نمایشی با رویکرد تمدن‌سازی در چشم‌اندازهای ملی، منطقه‌ای و جهانی از دیگر تاکیدات در این حکم است.

معاون سیما در این حکم همچنین از زحمات و خدمات شایسته دکتر جواد رمضان‌نژاد درطول تصدی این مسئولیت قدردانی کرده است.

مهدى نقویان فارغ التحصیل کارگردانی از انجمن سینمای جوان و نیز رشته کارگردانی در مقطع کارشناسی از دانشگاه صداوسیما بوده و داراى تجربه فیلمسازی در زمینه های فیلم کوتاه، نماهنگ، مستند، سینمایی، حضور در جشنواره های فجر، حقیقت، عمار، رشد، کیش، مقاومت و… است.

وى از سال ۱۳۹۸ نیز مدیرعامل موسسه فرهنگی هنری اندیشه شهید آوینی است و مدیریت ساخت و تولید سریال های «گاندو»، «محرمانه»، «ترور»، «سرباز کوچک امام»، «روزهای لاجوردی» و… و همچنین کارگردانى آثار شاخصى همچون نماهنگ «بابا خون داد»، فیلم کوتاه «اقتباس»، مستندهای «روایت رهبری»، «در لباس سربازی»، «رمز و راز ملکه»، «برادران» و «در برابر طوفان» را در کارنامه کارى خود دارد.

نقویان نامزد دو دوره چهره سال هنر انقلاب ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ هم بوده است.

نوشته مهدی نقویان رئیس مرکز سیمافیلم شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته موتمن و نقویان پروانه ساخت گرفتند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این مستند با استفاده از تصاویر آرشیوی دیده نشده‌ای از اجلاسیه فوق‌العاده مجلس خبرگان در ۱۴ خرداد ۶۸ و مباحثات صورت گرفته در این اجلاس، را رونمایی می‌کند و اسناد اجلاسیه فوق‌العاده مجلس خبرگان در ۱۵ مرداد سال ۶۸ در این مستند پخش می شود.

استعفای آیت‌الله منتظری، چگونگی پذیرفتن این استعفا توسط امام خمینی (ره) و بررسی آن در اجلاس مجلس خبرگان، اصل ولایت‌فقیه و چگونگی ورود آن به قانون اساسی، ارتباط آیت‌الله خامنه‌ای با امام خمینی (ره) و انقلاب و دلایل انتخاب ایشان برای رهبری و … از جمله موضوعاتی است که در این مستند به آن‌ها پرداخته ‌شده است.

«روایت رهبری» به کارگردانی مهدی نقویان روزهای شنبه، یکشنبه و دوشنبه (۱۰، ۱۱ و ۱۲ خردادماه) ساعت ۲۱ از شبکه چهار سیما پخش می‌شود.

نوشته مستند «روایت رهبری» روی آنتن شبکه چهار می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

صنعت فحشا یکی از صنایع پردرآمد در دنیاست که در برخی از کشورهای جهان درآمد آن در اقتصاد زیرزمینی محاسبه می‌شود و در برخی از کشورها یک شغل قانونی محسوب می‌شود و معاملاتش در اقتصاد رسمی کشور ثبت می‌شود. طبق آمارهای موجود در سال ۲۰۱۲ میلادی این صنعت درآمدی بالغ بر ۱۸۶ میلیارد دلار آمریکا داشته است. بیشترین درآمد این صنعت در کشور چین به دست آمده است و در کل این صنعت را دومین صنعت پولساز دنیا قلمداد می کنند. در برخی از کشورهای دنیا روسپیگری قانونی است و از آنجایی که واژه آزادی با بی بند باری یکسان شمرده می شود این صنعت به صورت شفاف تری در حال کسب درآمد است. برخی کشورهای دنیا هم اصلا از صنعت فحشا و جذب توریست به این واسطه درآمد دارند. در کشور ما و البته کشورهای مسلمان که مردم روسپیگری را حرام و خطایی غیر قابل بخشایش می دانند این امر جرم شناخته می شود اما متاسفانه در کشور ما هم باوجود غیر قانونی بودن ، فحشا وجود دارد و این صنعت حتی برای کسب درآمد بیشتر و دوام وحیات راحت تر اقدام به قاچاق دختران به کشورهایی مانند امارات عربی و مالزی و … می کند.

مستند «پول و پورن» به کارگردانی مهدی نقویان این موضوع را دستمایه تولید فیلم قرار داده و به افشای رازهای مخوف شبکه ای به نام عنکبوت دو می پردازد. فیلم با بخش های از مستند «فقر و فحشا» که در سال ۸۲ توسط مسعود ده نمکی ساخته شد آغاز می شود و با توضیحاتی درباره واکنش هایی که این مستند جنجالی به دنبال داشت سراغ موضوع اصلی یعنی تجارت دختران و اغفال آنها برای روسپیگری در کشوهای مجاور می رود.  مستند «پول و پورن» پس از ترسیم نمایی کلی از باند های زیرزمینی اما پر کار فساد و فحشا (اسکورت سرویس ها) و بیان نحوه فعالیت آنها، ماجرای یک پرونده امنیتی مرموز و مهم از نفوذ آنها به ایران و قاچاق دختران ایرانی را روایت می ‌کند.

ماجرای فیلم از این قرار است که فردی به نام الکس که ایرانی تبار است تصمیم به تشکیل باندی برای روسپیگری و فحشا با سواستفاده از دختران ایرانی در شهر دبی به راه می ندازد. طولی نمی کشد که الکس بخاطر ارتکاب به جرایم مختلف از دبی دیپورت شده و برای ابقای صنعت تازه پروبال گرفته اش از دختری ایرانی به نام مانلی استفاده کرده و به اصطلاح خودشان او را منیجر خود در شهر دبی می کند و از طریق این دختر که خود او نیز به روسپیگری مشغول است اقدام به فریب دختران جوان کرده و آنها را ابتدا به قصد تفریح و حضور در پارتی های شبانه و مجانی وارد شهر دبی کرده و سپس به روسپیگری وادار می کند.

درواقع این شبکه مخوف در ابتدا با نشان دادن در باغ سبز به دختران ساده دل و والبته بلند پرواز و بی بند بار به آنها اینطور القا می‌کند که قرار است در شهرهای زیبایی مانند دبی و کوالالامپور  و … زندگی مرفه و خوبی داشته باشند و غرق در شادی و تفریح شود و شب و روزشان را در مراکز تفریحی و خرید بگذرانند به این شرط که در پارتی های شبانه شرکت کرده و به رقاصگی مشغول شوند اما بعد از ورود به شهرهای مذکور ابتدا پاسپورت دختران توسط شبکه از آنها گرفته و سپس آنها را با تهدید های مختلف از جمله اطلاع دادن به خانواده ها و آزار و اذیت و حتی تهدید به قتل ناچار به تن فروشی می کنند.

نقویان در این فیلم نیز همچون آثار گذشته از تصاویر آرشیوی استفاده کرده است. البته در مستند های قبلی این تصاویر معمولا هم کیفیت بهتری داشتند و هم از تدوین مناسب تری برخوردار بودند و از این جهت می توان مستند اخیر این کارگردان جوان را در زمینه مسایل فنی گامی به عقب برای او به حساب آورد. در مورد کیفیت پایین اغلب تصاویر باید به این موضوع نیز اشاره کرد که نقویان و گروهش برای پیدا کردن تصاویری که بتوان بدون برخوردن به مشکل ممیزی از آنها بهره برد با محدودیت فراوان روبرو بوده اند اما تدوین تند و شتابزده اثر توجیه پذیر نیست. وقتی کارگردانی بتواند تدوینی شسته و رفته، زیبا و حرفه ای مانند آنچه پیش تر از او در فیلم «رمز و راز ملکه» دیده ایم تحویل مخاطب دهد پس با کار حرفه ای تدوین آشناست و در این فیلم نیز می توانست کاری در حد همان استاندارد داشته باشد که اینطور نشده است.

مشکل دیگر فیلم صدای راوی است که اصلا گیرایی صدای ناصر طهماسب (روای آثار پیشین کارگردان) را ندارد. مستند های نقویان بسیار به گفتار روی متن وابسته هستند و از این رو استفاده از صدای گیرا و دلنشین طهماسب یکی از عوامل موفقیت آثار پیشین این کراگردان بود که  فیلم «پول و پورن» از آن بی بهره مانده است.

با وجود برخی ایرادهای عمدتا فنی، مستند «پول و پورن» اثری هشدار دهنده و دیدنی از کار درآمده. فیلمی که همه دختران جوان و بخصوص خانواده هایی که فرزند نوجوان دارند باید ببینند تا با راه ها و شیوه های کثیف باند هایی نظیر عنکبوت دو برای اغفال و به دام انداختن دختران جوان آشنا شوند. دخترانی که بسیاری از آنها تنها جرم شان سودای زندگی رویایی و مرفه و فریب خوردن و بعد از آن محافظت از جان خود و خانواده شان است و ناخواسته اسیر هیولاهایی شده اند که از آنها در جهت منافع و کسب پول های کثیف بهره برداری می کنند.

منبع: بهمن سبز

نوشته نگاهی به آخرین مستند مهدی نقویان/ صنعت سیاه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: حوزه هنری در بخش تاریخ مکتوب و تاریخ شفاهی انقلاب اسلامی توفیقات بسیاری داشته است، هرچند به دلیل برجستگی آثار دفاع مقدس، آثار مربوط به انقلاب اسلامی به درستی دیده و یا منتشر نشد. اما به لحاظ آرشیو مجموعه های غنی در حوزه هنری وجود دارد که پژوهشگران و مستندسازان کشور می‌توانند از آن استفاده کنند.

رئیس حوزه هنری گفت: متاسفانه در حوزه تصویر، دیگران از ما سبقت گرفته‌اند. کمابیش آثار منتشر شده مخالفان نظام را خوانده‌ام. آن‌ها با وقاحت تمام به دنبال تحریف تاریخ هستند. زمانی اثری را می‌خوانیم و به زحمت متوجه می‌شویم که در خلال اثر، تحریفی هم صورت گرفته است، اما در آثاری که از سوی بنیاد فرح پهلوی و چند دانشگاهی که فعال هستند نوشته می‌شود، آشکارا سعی در تحریف تاریخ کشورمان داشته‌اند. البته آن‌ها به لحاظ علمی و روشی از پژوهشگران داخلی و به ویژه حوزه هنری عقب هستند و در مواردی هم از ما تاثیر گرفته‌اند.

مومنی شریف با تاکید بر اینکه پهلوی‌ها نسبت به وابستگی خود به استکبار بسیار شرمنده هستند، عنوان کرد: اگر بخواهند این موضوع را در تاریخ انکار کنند باید دروغ بسیار بزرگی بگویند. هرچند این دروغ را می‌گویند. هدف‌گیری مخاطب‌شان هم طبقه متوسط جامعه است و افرادی که کمتر با کتاب سر و کار دارند. تلاش می‌کنند تا با برنامه‌های تصویری و مستندها، این قشر از جامعه را اقناع کنند. در آثارشان تلاش می‌کنند از جنبه‌های مذهب ستیزی رضاخان چیزی نگویند و بیشتر به عمران و ساخت و سازهای رضاخان می‌پردازند.

وی تصریح کرد: همچنین خاندان پهلوی تلاش می‌کنند محمدرضا شاه را انسانی روشنفکر، دارای تمایلات مذهبی و فردی دور از خشونت نشان دهند. در نهایت هم می‌گویند که محمدرضا وقتی دید که مردم او را نمی‌خواهند از قدرت ارتش استفاده نکرد و از قدرت کناره‌گیری کرد. می بینیم که حدود ۳۷ هزار نفر در جریان انقلاب اسلامی به شهادت رسیدند و اگر محمدرضا شاه از قدرت خود استفاده نکرده است؛ این افراد چگونه به شهادت رسیده اند؟ همچنین تلاش می‌کنند تا شرایط اقتصادی دوران محمدرضا شاه را بسیار خوب جلوه دهند، در حالی که در آن دوران، با وجود بالا رفتن قیمت نفت، اما شرایط اقتصادی مردم به شدت بد بود. هزینه نفت هم هزینه تسلیحاتی شد که بخش بزرگی از آن نیامد و بسیاری از سرمایه های کشور به همین دلیل بلوکه شده است.

رئیس حوزه هنری با بیان اینکه وقتی واقعیت‌ها را می‌گوییم بسیار بیشتر به دل مردم می نشیند، عنوان کرد: مردم به طور فطری، واقعیت و حق را دوست دارند. در آستانه چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی هستیم و همکارانمان در مرکز مستند باید آثاری تولید کنند تا مردم بتوانند به درستی قضاوت کنند.

وی اظهار داشت: خاندان پهلوی در برابر تاریخ شرمنده هستند و هیچ حجت و دلیلی برای دفاع از کارهایشان ندارند. هیچ حکومتی در طول تاریخ مانند این‌ها نبوده است. پهلوی به لحاظ بی ریشگی و فساد منحصر به فرد است.

وی ضمن تقدیر از گروه سازنده مستند «در برابر طوفان» گفت: من مستند «راز و رمز ملکه» اثر آقای نقویان را هم دیدم و تصور می‌کنم بسیار فراتر از سن و سال ایشان بود. موضوعات و سوژه‌های زیادی وجود دارد که مستندسازان کشور هنوز به درستی به سراغشان نرفته‌اند. می‌توان بر روی هر کدام از اتفاقات جزئی تاریخ معاصر کار کرد و مستند ساخت. باید بارها کار کنیم تا تکرار این آثار، تاریخ معاصر را زنده نگه دارد.

در ادامه، محمد حمزه زاده طی سخنان کوتاهی ضمن اشاره به اهمیت ساخت آثار تاریخی و مستندهای سیاسی مرتبط با تاریخ معاصر عنوان کرد: خدا را شاکریم که بستر تولید این اثر ارزشمند در حوزه هنری فراهم شد.

وی ادامه داد: این ضرورت به صورت جدی احساس می شود که با ساخت آثار تصویری تاثیرگذار نسل امروز را با سیر حوادث تاریخی بویژه تاریخ معاصر بیشتر آشنا کنیم.

رئیس سازمان سینمایی حوزه هنری در این برنامه از مدیریت مرکز مستند سوره و عوامل مجموعه«در برابر طوفان»به خاطر ساخت این اثر غنی و آگاهی بخش تشکر کرد.

همچنین، یزدان عشیری مدیرروابط عمومی سازمان سینمایی حوزه هنری نیز، ضمن اشاره به پخش مستند «در برابر طوفان» در بهمن ماه و دهه فجر خاطرنشان ساخت: خوشبختانه این مستند آنقدر محکم و هوشمندانه ساخته شده که در ازدحام برنامه ها و هیاهوی جشنواره های فجر از سوی مخاطبان خاص و عام به خوبی دیده شده است.

وی گفت: جای خالی این گونه آثار همواره حس می شود و سازمان سینمایی حوزه هنری با درک ضرورت و تشخیص نیاز، رویکرد درستی را انتخاب کرده و این اثر از جمله دستاوردها و فرایندهای این نگاه است.

مهدی نقویان کارگردان مجموعه مستند «در برابر طوفان»، نیز در سخنانی با بیان اینکه حوزه هنری در چند سال اخیر ظرفیت بالایی را ایجاد کرده است، اظهار کرد: درهای حوزه هنری به روی هنرمندان انقلاب اسلامی باز است و اولویت کاری ما هم حوزه هنری است؛ چرا که فضایی فراهم شده که به راحتی می‌توانیم کار کنیم و دغدغه هایمان را به تولید برسانیم.

وی همچنین با اشاره به این که خلاصه‌ای از ۱۰ قسمت مستند «در برابر طوفان» در قالب اثری ۹۰ دقیقه‌ای درباره حکومت پهلوی تدوین و تولید خواهد شد، عنوان کرد: ۵۰ در صد ارائه یک اثر بر عهده تولید کنندگان است و ۵۰ درصد دیگر، پخش مناسب آن برای مخاطبان است که در مجموعه مرکز مستند حوزه هنری و با همکاری که صدا و سیما و شبکه مستند و همچنین شبکه یک سیما با ما داشتند، این اتفاق رخ داد.

محسن یزدی، مدیر مرکز مستند حوزه هنری، نیز با بیان اینکه کار کردن با مهدی نقویان دلنشین و راحت بوده است، اظهار کرد: وقتی با ایشان در مورد پروژه ای به توافق می‌رسیم، می دانیم که هم در هزینه‌ها منصفانه عمل می‌کنند و هم به لحاظ ساخت و تولید اثر، مستندی با کیفیت ارائه می‌کنند.

وی ادامه داد: مجموعه مستند «در برابر طوفان» اثری بود که به جهت سخنان رهبر معظم انقلاب اسلامی مبنی بر این که رژیم پهلوی از سوی استکبار و خاندان پهلوی و با تولید آثار مختلف در حال بزک شدن است، تولید شد و تصمیم گرفتیم مستندی درباره پهلوی اول و دوم کار کنیم. پژوهش خیلی خوبی برای این اثر انجام شد و البته رساندن این اثر به تولید بسیار سخت بود. در این پروژه با یعقوب توکلی (محقق، مورخ و کارشناس مسائل سیاسی) هم همکاری داشتیم و چیزی که آقای توکلی گفتند برایم بسیار جالب بود. ایشان گفت: «کسی که متن مستند را نوشته، متوجه تاریخ و مسائل بوده است.»

یزدی خاطرنشان کرد: مجموعه مستند «در برابر طوفان» با مشارکت اداره فیلم و نمایش بسیج تولید شده است و در این راه ما را یاری کردند.

مجموعه مستند «در برابر طوفان» روایتگر تاریخ سیاسی و اجتماعی پهلوی دوم از زمان پادشاهی محمدرضا پهلوی تا انقلاب اسلامی است. در این مجموعه صداها و تصاویر دیده نشده از تاریخ معاصر کشور نمایش داده می شود.

مجموعه مستند «در برابر طوفان» به تهیه‌کنندگی مهدی نقویان از محصولات سازمان سینمایی حوزه هنری از طریق شبکه‌های مختلف سیما در ایام سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی پخش شد و روایتگر تاریخ سیاسی و اجتماعی پهلوی دوم از زمان پادشاهی محمدرضا پهلوی تا انقلاب اسلامی است.

عنوان مجموعه از جمله رضاشاه گرفته شده؛ زمانی که به جزیره موریس تبعید می‌شد به پسرش گفت:‌ «در برابر طوفان مقاومت نکن بگذار طوفان از تو عبور کند».

از عوامل این سریال می‌توان به: تهیه کننده و کارگردان_مهدی نقویان، تهیه شده در مرکز مستند سوره و مرکز فیلم و نمایش بسیج، تدوینگر_حسن جعفری، نویسنده_مهدی فیاضی کیا، محقق_مسیح نوروزی، مدیر تولید_محمدرضا آزادخاطر، گوینده متن_ناصر طهماسب، صداگذار_پیمان توسلی، گرافیک_حامد بارئی تبری و آرمین گل چوبیان.

در پایان این مراسم، با اهدای لوح تقدیر و تابلویی نفیس از عوامل این مستند تقدیر و تجلیل به عمل آمد.

نوشته تجلیل از کارگردان و عوامل مجموعه مستند سیاسی «در برابر طوفان» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

*  هر سال در دهه فجر مستندهای زیادی درباره انقلاب و رژیم پهلوی از تلویزیون پخش می‌شود. چه ضرورت یا خلأیی باعث شد تا شما انگیزه تولید «در برابر طوفان» را پیدا کنید؟

به نظرم تا به حال مجموعه کاملی با این موضوع که برای مخاطب عام هم مناسب باشد ساخته نشده است. درست است که هر سال در دهه فجر برنامه‌های زیادی به این مناسبت از تلویزیون پخش می‌شود اما کاری که هم مستدل باشد و براساس منطق جلو برود و زوایای مختلف رژیم پهلوی را بررسی کند متأسفانه تا به حال نداشتیم. من خودم هم که برای تحقیق به مستندهایی که قبلا ساخته شده بودند رجوع کردم، به مجموعه کاملی دست پیدا نکردم. از آن طرف هم طی چند سال اخیر با هجوم رسانه‌های بیگانه که حامی پهلوی هستند و به طور مرتب برنامه‌هایی را درباره آن رژیم می‌سازند مواجه هستیم. به همین دلیل هم بنا شد تا کاری درباره حکومت پهلوی دوم بسازم. ایده اولیه هم این بود که بیوگرافی محمدرضا پهلوی را نمایش دهم. در نهایت به این نتیجه رسیدیم که به طور کلی درباره رژیم پهلوی کار کنیم.

* شما جزو نسل بعد از انقلاب هستید که نه دوران پهلوی را دیده اید و نه انقلاب را که این باعث می‌شود نسبت به مستندسازهایی که آن دوران را از نزدیک دیده اند، این موضوع پیچیدگی بیشتری داشته باشد. چطور با این پیچیدگی کنار آمدید و مدیران حوزه هنری چطور به شما اعتماد کردند؟

من خودم به تاریخ معاصر کشورمان، به خصوص تاریخ پهلوی دوم و انقلاب اسلامی خیلی علاقه دارم. همین علاقه باعث شده که دشواری این کار برایم محسوس نباشد. منتها همان طور که گفتید من هم جزو نسلی هستم که رژیم پهلوی و انقلاب را ندیده‌ام. از قضا، مجموعه «در برابر طوفان» هم همین نسل را هدف قرار داده است. یعنی برای کسانی است که از طریق این کار می‌توانند ببینند که چه اتفاقاتی افتاده بود. من زبان هم نسلی‌های خودم را بهتر می‌فهمم و می‌توانستم آن‌ها را بهتر مخاطب قرار دهم.

*  آیا روی نسل جوان تأثیر محسوسی گذاشت؟ از بازخوردهای کارتان در بین مردم خبر دارید؟

راستش ما تا شب ۲۱ بهمن درگیر تولید این کار بودیم، چون به طور همزمان با پخش، مجموعه را آماده می‌کردیم، بنابراین فرصت نشد که از نزدیک، واکنش مردم را ببینم. اما براساس خبرهایی که به ما رسید از بازخورد خوب و تأثیرگذاری بالای این مستند خبر دار شدیم. به طور مثال، روابط عمومی شبکه مستند گفت که سایت این شبکه با هجوم مردم برای دریافت این برنامه مواجه شده است. گفتند که میانگین بازدید از برنامه‌ها در سایت شبکه مستند حدود ۱۰۰۰ بازدید در روز است، اما «در برابر طوفان» در طول روز حدود ۱۱‌هزار بازدید داشته است. همچنین پیام‌هایی که مردم درباره این مجموعه داده بودند را برای من می‌فرستادند. دوستان و بستگان و همکلاسی‌های دوران دانشگاه و … نیز نظرات مردم را به من منتقل می‌کردند. برایم جالب بود که مدیران سازمان نیز تماس گرفتند و از این کار تشکر کردند. چون راستش، مقداری نگران بودم که به خاطر تصاویر خاصی که از رژیم پهلوی نمایش دادیم به ما انگ ضدانقلاب بودن بزنند! همه این‌ها دست به دست هم داد تا به این نتیجه برسم که جو مثبتی نسبت به این مجموعه راه افتاده است. از نظر محتوا کار سنگینی بود و یک جمع چهار، پنج نفره بودیم که بار تولید یک محصول ملی را بر دوش داشتیم و این بازخوردهای مثبت نشان داد که این مستند توانسته مخاطب را اقناع کند.

* یکی از مسائلی که باعث می‌شود فیلم‌های مستند تاریخی و سیاسی تأثیرگذاری و اقناع کنندگی خود را از دست بدهند، جانبداری افراطی یا تعصب منفی شدید است. هر چند که نگاه بی‌طرفانه به رژیم پهلوی امکان پذیر نیست و خیلی سخت می‌توان نگاه مثبتی به محمدرضا پهلوی داشت، اما شما چه کردید که در این زمینه موفق شوید؟

الان در دنیا رسم شده است که درباره ابعاد مثبت شخصیت‌های منفور تاریخ هم فیلم‌هایی ساخته می‌شود. مثلا چند فیلم درباره بعد عاطفی هیتلر ساخته شده است. احتمال دارد که درآینده درباره صدام و قذافی هم چنین فیلم‌هایی ساخته شود. در اینکه تاریخ درباره این افراد قضاوتی منفی دارد و آن‌ها به بشریت ضربه زدند شکی نیست. اما به هر حال، آن‌ها هم آدم بودند و از ابتدا، دیکتاتور و ظالم به دنیا نیامدند. یعنی از یک جایی شروع کردند و به آن نقطه رسیدند. ما هم سعی کردیم درباره محمدرضا پهلوی، این گونه کار کنیم. یعنی نشان دادیم که محمدرضا شاه، اوائل پادشاهی خود فردی کاملا بی‌برش بود که حتی از تک تک وزرای خودش هم می‌ترسید که علیه او کودتا نکنند. کاملا با این ترس حکومت می‌کرد. یعنی تا این حد ضعیف بود که از زیر دستان خودش هم می‌ترسید. اما به تدریج و از زمان کودتای ۲۸ مرداد، قدرت پیدا می‌کند و به یک دیکتاتور خود رأی تبدیل می‌شود. بعد از سرکوب‌های خرداد سال ۴۲ این مرام در او شدت پیدا می‌کند و در دهه ۵۰، فروش نفت به قدری او را مغرور می‌کند که به دوستان خودش هم رحم نمی‌کند. ما سعی کردیم تا این تغییر را نشان دهیم. اگر می‌خواستیم از ابتدا نشان دهیم که محمدرضا پهلوی، فردی بسیار مستبد و ظالم بود، به طور طبیعی باعث کاهش تأثیرگذاری کار می‌شد.

* نظرتان درباره سریال «معمای شاه» چیست؟

به نظر من مخاطب اگر از ابتدا تا انتهای کار را ببیند به برداشت‌های جدیدی دست پیدا می‌کند. من خودم «معمای شاه» را می‌دیدم و به نظرم کارگردانی دقیقی دارد و طراحی صحنه و‌گریم در آن فوق العاده است. اما چون داستانش یک طرفه روایت و قضاوت می‌شود با افت تأثیرگذاری مواجه می‌شود.

* یکی از دروغ‌هایی که از سوی طرفداران سلطنت به ذهن نسل جوان القا می‌شود این است که در دوران رژیم پهلوی وضعیت رفاه و اقتصاد در ایران خوب بود! شما چه کردید تا به این دروغ‌ها پاسخ دهید؟

ما سعی کردیم به شبهاتی که درباره آن دوران وجود دارد بپردازیم. در این زمینه هم یکی از شبهات این بود که گفته می‌شود «هویدا» در دادگاه محاکمه خود بعد از پیروزی انقلاب گفته بود که موقعی که من آمدم کبریت یک ریال بود و بعد از رفتنم هم یک ریال بود. در صورتی که در همین مستند نشان می‌دهیم که اوج تورم اقتصادی در ایران در سال‌های ۵۵ تا ۵۷ بود. این درحالی است که در دهه ۵۰ قیمت نفت چند برابر شد. حتی خود شاه هم می‌گفت که نمی‌دانیم با این همه پول باید چه کنیم! اما در همان دوران که قیمت نفت تا این حد بالا رفته بود، تورم و گرانی به اوج خودش رسید. ما در مستند، مصاحبه‌های مردم در روزهای قبل از انقلاب را داریم که می‌گویند ما پول خرید گوشت یا حتی پرتقال را نداریم. یا مثلا علی امینی در دوران نخست وزیری خود می‌گفت که مردم پول خرید یک دانه نخود را هم ندارند.

* نظرتان درباره مستندهایی که شبکه‌های ماهواره‌ای درباره رژیم پهلوی می‌سازند چیست؟

کاملا مشخص است که این مستندها جنبه پروپاگاندا دارند و برای تطهیر رژیم پهلوی و به صورت خیلی یک طرفه ساخته می‌شوند. البته بی‌بی سی یک مقداری هوشمندانه‌تر عمل می‌کند، اما مستندهای شبکه «من و تو» درباره پهلوی خیلی مضحک و خنده دار هستند. حتی یک آدم کم سواد هم می‌تواند بفهمد که این مستندها بی‌سند و فاقد ارزش تاریخی هستند. به نظرم شبکه «من و تو» با این مستندهایی که پخش می‌کند، خودش را لو می‌دهد. یعنی معلوم شده که این شبکه با پشتیبانی بنیاد پهلوی و با بودجه‌های آن‌ها کار می‌کند. چون هیچ عقل سلیمی حاضر نیست که مثل این شبکه مخاطب خود را نادان فرض کند و این گونه بی‌سند کار کند! اما مشکل این است که من بعد از اینکه همراه همکارانم مستند این شبکه درباره رضا شاه را دیدم، وقتی خواستم فیلم مستندی را به عنوان جایگزین و پاسخ آن مستند نشان دهم، دیدم اصلا مستندی وجود ندارد! این باید یک مقداری نگرانمان کند و به ما تلنگر بزند که چرا ما کار نمی‌کنیم که کارهای مبتذل آن‌ها دیده می‌شود؟

* دلیل گرایش شما به مستند آرشیوی چیست؟

یکی از دلایلش این است که در ابتدای شروع کار مستندسازی ام، حامی نداشتم. به همین دلیل هم مجبور بودم طوری فیلم بسازم که بتوانم تنهایی فیلمم را جمع کنم. موضوعاتی هم که انتخاب می‌کردم موضوعاتی بودند که می‌شد تصاویر آرشیوی مرتبط با آن را به راحتی به دست آورد. کم کم به عنوان مستندساز آرشیوی شناخته شدم و سفارش‌هایی که برای تولید می‌آمد، کارهای آرشیوی بود.

* شما در «در برابر طوفان» تصاویر آرشیوی بسیار بکر و دیده نشده‌ای را نمایش دادید. برای بسیاری از مستندسازها جای سؤال است که چگونه به این تصاویر دست پیدا کردید؟

با توجه به سابقه ۱۰ ساله‌ای که در حوزه مستندسازی دارم به من اعتماد می‌شود و تصاویر آرشیوی را در اختیارم می‌گذارند. اما استفاده از آرشیو یک فعالیت دو طرفه است. یعنی هم فیلمساز در این زمینه یک مقداری سهل‌انگاری می‌کند و هم مدیران معذوریت‌هایی دارند که درست است. چون آرشیو، سند است و به راحتی می‌توان از آن سوءاستفاده کرد. کما اینکه قبلا سوءاستفاده‌های زیادی از این گونه تصاویر شد. حتی برخی از افراد، بخشی از آرشیوهای ما را خارج از کشور بردند و فروختند! اما با همه این محدودیت‌ها، خود فیلمساز هم می‌تواند با پی‌گیری‌هایش به تصاویر آرشیوی دست پیدا کند. مثلا خیلی از فیلمسازها وقتی دنبال تصویری از فرار شاه هستند، اولین تصویری که به دستشان می‌رسد را در فیلم می‌گذارند و خیالشان را راحت می‌کنند. در صورتی که ما سعی کردیم از تصاویر تکراری عبور کنیم و چیزهایی را نشان دهیم که کمتر دیده شده‌اند. در مجموعه «در برابر طوفان» اصلا به آرشیوهای محرمانه دسترسی نداشتیم، اما بخشی از تصاویر آرشیوی نیاز به نامه اداری داشت که یک امر طبیعی است. یعنی تصاویر ما، چیزهایی نبود که فقط ما بتوانیم به آن‌ها دسترسی یابیم. تفاوت ما همین بود که برخلاف دیگران، به تصاویر دم دستی اکتفا نکردیم. برای من خیلی جدی است که تک پلان‌هایی که نمایش می‌دهیم تصاویری باشند که کمتر دیده شده‌اند.

*  برنامه بعدی شما در زمینه مستندسازی چیست؟

یک مستند درباره وقایع منتهی به انقلاب و حوادثی که به پیروزی انقلاب می‌انجامد را در دست دارم که اکنون در مرحله تحقیق و نگارش قرار دارد. این مستند، به بازسازی یک ماجرای واقعی می‌پردازد که از نگاه یک عکاس آمریکایی، ۴۴ روز آخر رژیم پهلوی و پیروزی انقلاب اسلامی را نمایش می‌دهد.

این مستند در قالب ۱۰ قسمت ساخته خواهد شد و از دل آن یک مستند سینمایی هم تولید خواهد شد. نسخه سینمایی، سال آینده به نمایش در خواهد آمد و نسخه سریال هم دو سال بعد و به مناسبت چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب پخش خواهد شد.

منبع: روزنامه کیهان

نوشته روایتی بکر از آغاز و پایان یک دوران سیاه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«در برابر طوفان» سرگذشت حکومت پهلوی است، از زمانی که رضاخان افسر قلدر قزاق پله‌های ترقی را یکی‌یکی بالا رفت تا مورد توجه دولت انگلیس قرار گرفت و با کودتا علیه قاجارها به قدرت رسید تا روزهایی که پسرش نتوانست جلوی طوفان مردم ایران را که خواهان برقراری جمهوری اسلامی بودند، بگیرد و دودمان پهلوی و نظام شاهنشاهی درهم پیچیده شد. مجموعه مستند «در برابر طوفان» در ۱۰ قسمت تولید شده و کارگردان و تهیه‌کننده آن مهدی نقویان است. کسانی که آثار مستند نقویان را دنبال کرده‌اند و از کار‌های قبلی وی آثاری مانند «رمز و راز ملکه»، «قصه فیل و الاغ» و «مستندبازی» را دیده‌اند به خوبی با سبک کاری این مستندساز آشنا هستند. می‌شود گفت نقویان متخصص ساخت فیلم براساس تصاویر آرشیوی است. وی قصه‌گوی خوبی است و مستندهایش را براساس روایت داستانی و صدای مخملین ناصر طهماسب می‌سازد. طهماسب در اکثر کارهای نقویان نریتور است و گفتار متن مستند را می‌خواند که اساس روایت مستند را تشکیل می‌دهد.

نقویان در ساخت «در برابر طوفان» سراغ تصاویری از دوران پهلوی‌ها رفته که کمتر در تلویزیون شاهد نمایش آنها بوده‌ایم. اولین جذابیت «در برابر طوفان» پیدا کردن و نمایش چنین تصاویری است. قسمت اول از مجموعه «در برابر طوفان» با تصویر تاجگذاری محمدرضا پهلوی آغاز می‌شود؛ تصویری که شاید در مستند‌های تولید شده در خارج از کشور از آن استفاده شده بود، اما پخش تصاویر حرکت کالسکه سلطنتی و ورود آن به کاخ گلستان که محل برگزاری مراسم تاجگذاری است و تشریفات هنگام اجرای مراسم، از آن جمله فیلم‌های کمیاب از تاریخ معاصر است که با وجود اینکه در آرشیو غنی صداوسیما وجود دارد، خیلی کم از تلویزیون پخش شده و می‌توان آن را از جمله تصاویر دیده نشده تلویزیونی دانست.

نقویان بلافاصله بعد از نمایش تاجگذاری محمدرضا پهلوی و فرح دیبا، فلاش‌بکی به گذشته پهلوی‌ها می‌زند و تاریخ را از زمانی آغاز می‌کند که رضاخان پهلوی وارد نیروی قزاق می‌شود. از آنجایی که مستندساز قصد دارد خود را روی دوران پهلوی دوم متمرکز کند، در همان قسمت اول به سرعت مروری بر دوران ۱۶ ساله حکومت رضاشاه انجام می‌شود و بحث اصلی روی روزهای حساس شهریور سال ۲۰ و روی کار آمدن محمدرضا پهلوی می‌رود. زمانی که به گفته خود محمدرضا پهلوی، انگلیسی‌ها ترجیح می‌دادند وی به حکومت برسد، اما قدرت چندانی نداشته باشد.

نقویان توانسته مجموعه‌ای از تصاویر تاریخ معاصر را در کنار هم جمع کند که دسترسی به آنها در داخل کشور چندان آسان نبوده و حتی با وجود اینکه صداوسیما و مراکز تحقیقاتی تاریخ معاصر عکس‌ها، مدارک و فیلم‌های متعددی از این دوران در اختیار دارند، مستندسازان یا نتوانسته‌اند به خوبی از آنها استفاده کنند یا اصلاً اجازه دسترسی به آنها داده نشده است. انتقال بخشی از تصاویر دوران پهلوی به خارج از ایران و تولید مستندهایی توسط شبکه «من و تو» که با روایتی یک‌سویه قصد تطهیر دوران پهلوی و تضعیف باور لزوم انقلاب اسلامی را دارند، نیازمند پاسخی مستند بود؛ مستندی که بتواند بدون غرض‌ورزی دروغ‌های مستندهای خارجی را برملا کند و تاریخ را آنگونه که هست، روایت کند. مهدی نقویان به عنوان مستند‌سازی که کارنامه موفقی دارد در طول مجموعه «در برابر طوفان» تلاش کرده با همین رویکرد و حفظ بی‌طرفی مستندساز، مجموعه‌ای را بسازد که مورد توجه بینندگان سیما قرار گیرد. مجموعه ۱۰ قسمتی «در برابر طوفان» علاوه بر پخش از تلویزیون، در تارنما(سایت) اینترنتی شبکه مستند سیما نیز بارگذاری شده و علاقه‌مندان می‌توانند قسمت‌های مختلف این مجموعه مستند جذاب را به صورت آنلاین تماشا یا دانلود کنند.

منبع: روزنامه جوان

نوشته «در برابر طوفان» روایت بی‌طرفانه از آنچه بر ایران گذشت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: این برنامه در ۱۰ قسمت ۴۰ دقیقه‌ای برای یکی از شبکه‌های سیما تولید شده است. این احتمال وجود دارد تا از شبکه مستند یا سه سیما بروی آنتن رود.

این تهیه کننده درباره جزئیات این برنامه و ویژگی‌های اصلی این برنامه مستند نیز عنوان داشت: ساختار این برنامه به شکل مستند است و از تصاویر و فیلم و عکس‌های آرشیوی بسیاری در این اثر استفاده کردیم که تا به حال در صدا و سیما استفاده نشده بود و یکی از ویژگی‌های اصلی کارمان به شمار می‌رود.

وی افزود: «در برابر طوفان» تاریخ سیاسی و اجتماعی پهلوی دوم را از زمانیکه محمدرضا پهلوی به پادشاهی رسید تا زمان انقلاب نشان می‌دهد و اتفاق‌های جزئی را مرور می‌کند. نزدیک به ۴۰ سال از انقلاب اسلامی ایران گذشته است و ما تا به حال درباره پهلوی دوم مستند و برنامه‌ای اینچنینی نداشتیم.

نقویان با اشاره به راوی و نریتور این مستند گفت: راوی «در برابر طوفان» ناصر طهماسب است. در این اثر به اتفاق‌هایی که تا به حال در تاریخ به آنها پرداخته نشده است، می‌پردازیم. مثل کودتای ۲۵ مرداد سال ۳۲ که کمتر رسانه‌ای به آن پرداختند و زمانی که محمدرضا شاه اقدام بعد از ورود متفقین به ایران اقدام به خودکشی کرده بود. در این اثر سعی کردیم تا تحلیلی درباره تاریخ نداشته باشیم و بیشتر روایت کننده بودیم و در تاریخ دست نبردیم.

این کارگردان همچنین درباره نام این مجموعه مستند نیز بیان داشت:‌ زمانی که رضا شاه به جزیره موریس تبعید می‌شد به پسر خود گفت:‌ در برابر طوفان مقاومت نکن بگذار طوفان از تو عبور کند.

از دیگر عوامل این سریال می‌توان به: تهیه کننده و کارگردان مهدی نقویان، تهیه شده در مرکز مستند سوره و مرکز فیلم و نمایش بسیج، تدوینگر حسن جعفری، نویسنده مهدی فیاضی کیا، محقق مسیح نوروزی، مدیر تولید محمدرضا آزادخاطر، گوینده متن ناصر طهماسب، صداگذار پیمان توسلی،گرافیک حامد بارئی تبری،  آرمین گل چوبیان.

مستند «در برابر طوفان» در ۱۰ قسمت ۴۰ دقیقه‌ای قرار است به مناسبت یوم الله دهه فجر از ۱۲ تا ۲۲ بهمن از یکی از شبکه‌های سراسری سیما پخش شود.

منبع: خبرگزاری فارس

نوشته نقویان: «در برابر طوفان» اتفاق‌های جزئی زمان پهلوی دوم را روایت می‌کند/ در تاریخ دست نبردیم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

* آقای نقویان به عنوان سازنده مستند «قصه فیلم و الاغ» که درباره انتخابات امریکاست آیا انتظار چنین نتیجه ای را داشتید؟ تلقی تان از نتیجه انتخابات پیش از اعلام فرد منتخب چه بود؟

در فیلم هم تحلیل من تقریبا مشخص بود و من حدس می زدم که آقای ترامپ برنده انتخابات خواهد شد. به نظرم دلیل این انتخاب هم این بود که مردم آمریکا به طور مرتب ناچار هستند بین دو حزب دموکرات و جمهوری خواه، یکی را انتخاب کنند و ترامپ هم کمی خارج از این چهارچوب بسته بود و در نتیجه مردم به او اقبال نشان دادند. در واقع ترامپ چندان اصول جمهوری خواهان را رعایت نمی کند و مردم از این موضوع به عنوان یک فرصت استفاده کردند تا آن چارچوب به نوعی شکسته شود و حزب سومی شکل بگیرد. برای من رای آوردن ترامپ قابل پیش بینی بود. البته از آن سو هم آقای سندرز چنین شرایطی داشت و با اینکه نامزد حزب دموکرات بود اما عقاید و نظریات خاص خودش را داشت اما در نهایت موفق نشد به مرحله نهایی برسد. اگر سندرز به عنوان نامزد دموکرات ها به مرحله نهایی انتخابات می رسید، شرایطی تقربا مشابه ترامپ داشت و شاید پیش بینی کمی سخت تر از این می شد.

* چطور شد تصمیم گرفتید درباره انتخابات آمریکا فیلم مستند بسازید؟

فیلم ساختن درباره مسایل روز برایم بسیار جذاب است و حتی برایم جای سوال دارد که چرا دیگران درباره این موضوعات فیلم نمی سازند و توجه شان به آن جلب نمی شود. موضوع انتخابات آمریکا، چه در سطح روشنفکران و چه در بین عامه مردم، موضوعی بحث برانگیز و جالب بود و هم قبل از انتخابات و هم پس از آن همه درباره این موضوع صحبت می کردند. خب وقتی یک موضوع دغدغه اجتماعی مردم باشد، سوژه ای بسیار خوب برای ساخت فیلم است.

* لطفا درباره روند ساخت این فیلم هم توضیح بدهید.

فیلم به سفارش حوزه هنری تولید شد. گروه ما (بخش تحقیق، گروه نویسندگان و کارگردانی) در سال حدود سه فیلم تولید می کند. این کار گروهی و هماهنگ باعث می شود سرعت کارمان نیز در عین حفظ کیفیت بالا باشد. سفارش ساخت این فیلم نیز اوایل تابستان از طرف آقای یزدی مطرح شد و ما هم می دانستیم فیلم نهایتا باید تا مهر و آبان برای پخش آماده شود، چون بعد از این تایم دیگر تماشای آن لطفی نداشت. به همین دلیل مستمر کار کردیم تا فیلم پیش از انتخابات آماده شود که خدا را شکر این اتفاق افتاد.

* فیلم های آرشیوی تان را چطور و از چه منابعی تهیه کردید؟ البته فکر می کنم پیدا کردن فیلم های آرشیوی برای این فیلم «قصه فیل و الاغ» راحت تر از کارهای قبلی تان بوده چرا که موضوع کاملا به روز است.

بله چون در شلوغی انتخابات قرار داشتیم، به خوبی توانستیم از منابع اینترنتی استفاده کنیم. کلا اینترنت بستر بسیار مناسبی برای تهیه تصاویر آرشیوی است. توصیه من به مستندسازان تازه کار که تمایل به ساخت فیلم های آرشیوی به خصوص در زمینه تمدن غرب دارند این است که از این منابع استفاده کنند. کمی جستجوی این منابع نیاز به تجربه داشته و دسترسی به آنها نیاز به تخصص دارد که کم کم به دست می آورند اما در کل می توانم بگویم اینترنت منبع بسیار عظیمی از اطلاعات و تصاویر است که می توان برای ساخت فیلم از آن ها بهره بود. جالب اینکه من جایی برای نمایش فیلم رفته بودم و در مصاحبه پس از نمایش فیلم از من سوال شد که تصاویر آرشیوی را از کجا تهیه می کنم و وقتی عنوان کردم از اینترنت به من توصیه شد که منابع دیگری را هم ذکر کنم چون اگر بگویم تنها از اینترنت استفاده می کنم وجهه کارم پایین می آید! درحالی که به نظر من اصلا اینطور نیست و اگر شما به صورت تخصصی وارد فضای اینترنت شوید، می توانید از سطحی که عامه از آن استفاده می کنند گذر کرده و به منابع خوبی دسترسی پیدا کنید.

 * در فیلم «قصه فیل والاغ» به نواقصی که در سیستم رای گیری در آمریکا وجود دارد اشاره کرده اید. به نظرتان بزرگ ترین نقص این شیوه انتخابات چیست؟

در طول انتخابات های آمریکا چهار بار این اتفاق افتاده است که کسی منتخب می شود که آرای کمتری نسبت به رقیب خود دارد. این اتفاق آخرین بار درمورد الگور و بوش افتاده بود که در فیلم هم به آن اشاره می شود. در انتخابات اخیر هم این موضوع برای بار پنجم تکرار شد و هیلاری کلینتون حدود صد و نود هزار رای بیشتر از ترامپ داشت اما در نهایت این ترامپ بود که به عنوان رئیس جمهور انتخاب شد. چرا که رای گیری در آمریکا به صورت الکترال است که به نظرم بزرگترین نقص آن است. در واقع در انتخابات آمریکا مردم مستقیم رای نمی دهند و باید به نمایندگان هر ایالت رای بدهند که در کالج الکترال رئیس جمهور را انتخاب می کنند و به این صورت عدالت زیر سوال می رود و رای بخشی از مردم بی اثر می شود.

* تا به حال چند مستند به شیوه استفاده از تصاویر آرشیوی ساخته اید و در این گونه مستند تجربه های خوبی کسب کرده اید اما آیا تمایل دارید شیوه های ساختاری جدید را در مستند سازی تجربه کنید؟

در ساخت فیلم های آرشیوی ام هم سعی کرده ام تک ساختاری پیش نروم و هر بار تلاشم را کرده ام تا با متریال آرشیوی ام به شیوه ای جدید فیلم بسازم. منتهی اینکه چرا به صورت تخصصی در زمینه فیلمسازی آرشیوی فعالم، به خاطر عدم حمایت است. قطعا دوست دارم در گونه های دیگری فیلم مستند بسازم و در زمینه ساخت فیلم های تولیدی هم فعال باشم، اما همه اینها مستلزم حمایت های مالی است. برای مثال دوست داشتم پس از فیلم «گاو خشمگین» که درباره آمریکا ساختم و فیلم «رمز و راز ملکه» که درباره انگلیس بود، فیلمی درباره فرانسه بسازم و ایده ام این بود که فیلم تولیدی باشد تا شبیه به دو کار قبلی نشود اما  حمایتی صورت نگرفت و ما هم به همان سبک و سیاق قبلی بازگشتیم و کارمان را در همان مستند سازی آرشیوی ادامه دادیم. امیدوارم در آینده بتوانم شیوه های مختلف فیلمسازی مستند را تجربه کنم و بسیار مایل هستم این اتفاق بیفتد.

* درباره برنامه هایتان برای تولید مستند در آینده هم بفرمایید.

خیلی دوست دارم درباره دونالد ترامپ فیلم بسازم و استارت کار هم زده شده است. ایده ام این بود که پس از ساخت فیلم «قصه فیل و الاغ» هرکدام از ین دو نامزد رئیس جمهور شد، درباره او و پیشینه و شخصیت اش فیلم بسازم و حالا هم این اتفاق درباره دونالد ترامپ خواهد افتاد. فیلم درباره شخصیت ترامپ، اعتراضات مردمی پس از انتخابات و دلایل آن، اینکه چرا سران جمهوری خواه طرفدار وی نیستند و پیشینه این شخصیت خواهد بود. فعلا در حال تحقیق و برسی هستیم و به نظرم جامعه به این روشنگری ها نیاز دارد و همانطور که فیلم «قصه فیلم و الاغ » مورد توجه قرار گرفت، از این فیلم استقبال خواهد شد.

منبع: وبسایت رسمی حوزه هنری

نوشته فیلم ساختن درباره مسایل روز برایم جذاب است/ در انتخابات آمریکا برای پنجمین بار کسی که کمتر رای داشت، رئیس جمهور شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نقویان در ابتدای سخنانش گفت :من همیشه سعی می کنم موضوعات وسوژه هایی که در مورد آن ها فیلم می سازیم تحلیل شخصی نباشد و تلاش کرده ام تاریخ را با حالتی تبینی و اقناعی روایت کنم .

وی افزود :تاریخ دشمنی های آمریکا علیه ایران علی الخصوص در بحث تحریم شاید خیلی نیازی به تحلیل هم نداشته باشد و شاید با یک روایت ساده هم همه چیز مشخص شود .

نقویان در پاسخ به سوالی که چرا در فیلم به قضیه فوردو و جنجال های آن پرداخته نشده است گفت : فیلم در کل پیرامون تحریم است و در مسائل هسته ای فقط آنجا ورود داشته ایم که بحث ها مرتبط با تحریم است .

وی افزود : فیلم من از لحاظ دربرگیری فیلم کاملی نیست چراکه یک فیلم تک قسمتی که قرار است ۳۵ سال تحریم های آمریکا علیه ایران را بررسی کند نمی تواند هم فراز و نشیب های این واقعه را شامل شود .

وی در خصوص اهمیت ساخت این مستند و انتظارات از آن گفت : موضوعی که از یک استاد دانشگاه تا یک نانوا را درگیر خودش کرده است شاید خیلی مهم است و وقتی رسانه ها هم خیلی به آن بها نمی دهند شاید همه انتظار دارند همه جزئیات آن را بیان کنید که عملاً این موضوع امکان پذیر نیست .

نقویان افزود : برخی ماجرا های برجام و اتفاقات آن که دائما در حال روی دادن بود نیز چندین بار پایان بندی فیلم را تغییر داد که این موضوع چینش روایت را قدری سخت می کرد .

کارگردان مستند بازی در خصوص پژوهش فیلمش گفت : وقتی مرکز مستند سوره سفارش این کار را به من داد موضوع فیلم نقش فتنه در تشدید تحریم ها علیه ایران بود منتهی وقتی پیرامون موضوع تحقیقاتی انجام دادیم متوجه شدیم روایت این موضوع از اواسط یک اتفاق است و مخاطب را احتمالاً سردرگم می کند ؛ برای همین تصمیم به ساخت فیلمی با کیفیت موضوع تحریم گرفتیم و حالا می شود به صورت جزئی تر و مجموعه ای در مورد آن فیلم ساخت .

نقویان در پایان این جلسه  افزود : در خصوص برجام هم در حال ساخت فیلمی هستم که صدای روایتگر فیلم مقام معظم رهبری هستند با روایت ایشان برجام را تبیبن می کند و اگر می خواستیم در مستند بازی هم به موضوع برجام وارد شویم وارد دریای جدیدی از اطلاعات می شدیم که در فیلم نمی گنجید .

مستند بازی از تولیدات مرکز مستند سوره است که دانشگاهای سراسر کشور می توانند با مراجعه به سایت سینما مارکت اقدام به اکران این مستند نمایند.

نوشته افتتاحیه اکران‌های دانشگاهی مستند «بازی» برگزار شد/ نقویان: سعی کرده‌ام بدون تحلیل شخصی فیلم بسازم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این مراسم و پس از نمایش مستند «بازی» مهدی نقویان در ارتباط با هدف تولید این مستند اظهار کرد: معتقدم مسائل زیادی هستند که لازم است به آن ها پرداخته شود ولی در سینما، تلویزیون و فیلم مستند به آن ها کم‌توجهی شده و باید این خلاء را پر کنیم. من سالی یکی دو فیلم را که دغدغه شخصی خودم هم باشد تولید می‌کنم. موضوع این مستند از مواردی بود که برایم اهمیت داشت و هنگامی که از طرف مرکز مستند سوره حوزه هنری، ساخت آن پیشنهاد شد، بلافاصله آن را پذیرفتم.

وی افزود: در این کار، پژوهش‌ها از قبل انجام شده بود و من دخالتی در روند پژوهش نداشتم و صرفا کارگردانی اثر به عهده من گذاشته شد. با این حال، وجه پژوهشی این اثر هم برایم مهم بود؛ چراکه عموما به پژوهش در ساخت فیلم مستند اهمیت می‌دهم و معتقدم بر خلاف اینکه در ابعاد تکنولوژی سینما پیشرفت داشته‌ایم، در محتوا و درون‌مایه و فیلم‌نامه هنوز ضعف داریم که پژوهش می‌تواند کمک بزرگی برای برطرف کردن این ضعف‌ها باشد.

کارگردان مستند «رمز و راز ملکه» در ادامه در پاسخ به برخی از از اظهارنظرها در ارتباط با تولید کارهایی که به آن‌ها برچسب سفارشی زده می‌شود، بیان کرد: بعضی به من می‌گویند فیلم‌ساز سفارشی، اما در جواب آن ها می‌گویم بله من فیلم‌ساز سفارشی هستم اما من به مدیرها سفارش می‌دهم. این اتفاق در موارد زیادی افتاده؛ به عنوان مثال فیلم «گاو خشمگین» را که درباره سیاست‌های کاپیتالیستی آمریکاست، سفارش خودم به نهادهای دولتی بوده است.

نقویان همچنین درباره ساخت مستند سیاسی که برای عموم افراد نیز جذابیت داشته باشد،‌ گفت: در این آثار باید وجه داستان‌گویی فیلم را حفظ کنیم؛ یعنی باید بعد از مرحله پژوهش، تحقیقات را به یک روایت قصه‌گو تبدیل کنیم که دنبال کردن ماجرا برای مخاطب جذابیت داشته باشد. من اصولا سعی می‌کنم مخاطب را طوری در نظر بگیرم که لازم است درباره تمام وقایع برای او توضیح داده شود نه اینکه با این تصور فیلم بسازم که چون خودم پنج مستند سیاسی ساخته و با وقایع مختلف آشنا هستم، مخاطب هم در چنین سطحی از اطلاعات سیاسی قرار دارد. ضمن اینکه تلاش می‌کنم مستند از نظر عقلانی و منطق و استدلال باورپذیر باشد.

وی در تشریح این موضوع گفت: تاکیدی که در بیشتر این‌گونه آثار می‌شود این است که فیلمی تهیجی ساخته شود،. درست است که فیلم‌های هیجان‌آور هم لازم است اما نباید از ساخت فیلم‌هایی که اقناعی و استدلالی هستند فاصله بگیریم و تمام تلاش را بر هیجان‌سازی‌های مقطعی صرف کنیم.

نقویان با اشاره به دلایل انتخاب نام «بازی» برای این مستند اظهار کرد: می‌خواستم تاکید کنم این بازی‌ای است که آمریکا با ملت‌ها انجام می‌دهد و به دقت باید مراقب واکنش‌ها و عکس‌العمل‌هایی که در مقابل آمریکا انجام می‌دهیم باشیم.

کارگردان مستند «برادران» در پایان در ارتباط با حمایت از تولید آثار مستند در کشور گفت: یکی از دلایلی که من در کارهایم از تصاویر آرشیوی استفاده می کنم عدم حمایت است. با این ترفند در واقع با کمترین هزینه فیلم هایم را تولید می کنم. در همه جای دنیا سینمای مستند در مدیوم تلویزیون جای دارد ولی در کشور ما چنین نیست. همین طور توجه جشنواره های داخلی روی فیلم های مستند انقلابی نیست.

وی افزود: برای مثال ما فیلم «رمز و راز ملکه» را به جشنواره سینما حقیقت ارسال کردیم اما به این جشنواره راه پیدا نکرد. ما انتظار جایزه نداشتیم ولی فیلم حتی به مسابقه هم راه پیدا نکرد. جای اصلی این آثار جشنواره های داخلی و تلویزیون است و امیدواریم فیلم «بازی» از تلویزیون پخش شود و مردم آن را تماشا کنند.

در ادامه این مراسم سعید مستغاثی منتقد سینما با تشکر از نقویان و سایر اعضای تیم تولید این اثر برای ورود به عرصه تولید مستند سیاسی گفت: از حوزه هنری هم باید تشکر کرد که چنین حمایتی را از جوانان فیلم‌ساز انقلابی به عمل می‌آورد و به آن ها برای ساخت آثار بیشتر در این زمینه‌ها انگیزه می‌دهد.

این منتقد سینمایی در ادامه درباره مستند «بازی» بیان کرد: اینکه در آثار آقای نقویان به پژوهش اهمیت زیادی داده می‌شود بسیار خوب است. من «رمز و راز ملکه» را هم که ساخته ایشان بود دیدم و از آن لذت بردم. در این فیلم مستند هم به نظرم می‌رسد انتخاب هوشمندانه بازی نوستالژیک ایران و آمریکا به جذابیت اثر کمک فراوان کرد.

مستغاثی همچنین درباره پژوهش‌های انجام‌شده در مسیر تولید این مستند بیان کرد: به نظر می‌رسد پژوهش‌ها می‌توانست قدری دقیق‌تر باشد، در این فیلم قدری پراکندگی وجود دارد و حفره‌های تاریخی هست که با اشاره واضح‌تر و جامع‌تر به موضوع، می‌توانست برای مخاطب شبهه ایجاد نکند و او را با اطلاعات کاملی پس از پایان فیلم همراه سازد در حالی که در این فیلم پاسخ بسیاری از پرسش‌ها داده نمی‌شود.

وی افزود: در انتخاب صحنه‌هایی از بازی ایران و آمریکا برای این روایت تاریخی هم می‌شد بخش‌های متناسب‌تری با موضوع در نظر گرفته شود ضمن این که در روند آن بازی جابجایی انجام شده و باز هم این موضوع به سردرگمی مخاطب منجر می‌شود که درنهایت چه شد، بازنده کدام بود و برنده کدام.

این کارشناس سینمایی با اشاره به کمبود نگاه جامع به مسئله تحریم در این مستند گفت: در کنار همه این مسائل، به نظرم لازم بود نگاه جامع‌تری به موضوع تحریم‌ها و پیشینه دشمنی امریکا با ایران وجود داشت. در این فیلم، به کارشکنی‌ها و  دشمنی‌های امریکا پیش از تسخیر لانه جاسوسی اشاره‌ای نمی‌شود در حالی که تلنگری نسبت به آن قضیه می‌توانست دیدگاه روشن‌تری به مخاطب بدهد.

مستغاثی در پایان با بیان اینکه در جریان فعلی سینمای کشورمان نیاز به جوانان انقلابی داریم،‌ گفت: لازم است مدیریت سینمایی از فیلم‌سازان جوانی که هوای تازه به سینما می‌آورند حمایت کند. ما در چنین فضاهایی یا جشنواره عمار و … فیلم‌سازان جوان انقلابی زیادی را می‌بینیم که با حمایت از آن ها می‌توان به آینده سینمای کشورمان امیدوار بود.

مستند «بازی» از تولیدات مرکز مستند حوزه هنری است که که به  موضوع رابطه ایران و آمریکا بعد از انقلاب اسلامی می پردازد.

نوشته نقویان: «بازی» را برای عموم مردم ساختم نه جشنواره‌ها/مستغاثی: انتخاب بازی ایران و آمریکا، هوشمندانه بود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این مستند محصول مرکز مستند حوزه هنری است  که دوشنبه ۱۴ تیرماه ساعت ۱۷ در سالن اوستای حوزه هنری واقع در خیابان سمیه، بین حافظ و نجات اللهی  طی مراسمی اکران و رونمایی می‌شود.

نوشته مستند «بازی» فردا در حوزه هنری رونمایی می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این‌بار اما سراغ «مهدی نقویان» رفته‌ایم، مستندسازی که رودربایستی با خودش و دیگران را کنار گذاشته و همواره به سراغ سوژه‌های حساسی رفته که کمتر کسی جرات پرداختن به آن را دارد. ساخت مستندهایی مهم پیرامون عدم تقلب در انتخابات ۸۸ در اوج فتنه، خلق اثری با موضوع ساختار اقتصادی آمریکا و کارگردانی مستندی با موضوع بررسی اختیارات ملکه‌ی انگلیس، تنها بخشی از موضوعاتی است که نقویان روی آن‌ها دست گذاشته است.

اما آخرین مستند نقویان با نام «برادران»، حضور نیروهای حزب‌الله لبنان در انتخابات ۸۸ را مورد بررسی قرار داده و به این بهانه زندگی «مهدی نوروزی» را در برهه‌های مختلف روایت می‌کند. پخش این مستند از تلویزیون بازخوردهای بسیاری داشت. همین مستند بهانه‌ای شد تا با «مهدی نقویان» پیرامون موضوعات مختلف گفتگو کنیم:

جناب آقای «نقویان» بدون مقدمه به سراغ آخرین مستندی که ساختید برویم. پخش مستند «برادران» از تلویزیون بازخوردهای بسیار خوبی داشت و چند بار هم بازپخش شد. خودتان توقع چنین بازخوردی را داشتید؟

در جبهه فرهنگی انقلاب آثار خوبی تولید می‌شوند، اما متأسفانه امکان نمایش و پخش مناسب برای این آثار وجود ندارد. خوشبختانه این اتفاق برای مستند «برادران» افتاد و دوستانی که تهیه‌کننده و سفارش‌دهنده‌ی کار بودند، رایزنی کردند و از شبکه‌های تلویزیون پخش شد. پیشنهاد خود من، پخش این مستند از شبکه‌ی ۳ بود. چون آنتن شبکه ۳ تازه شانزده به نه شده بود و کارم هم HD بود و می‌خواستم از نظر فنی درست پخش شود. سفارش‌دهنده‌ها ترجیح می‌دادند که کار از شبکه ۱ پخش شود. پیشنهاد دادم این بندگان خدا هم خیلی برای شبکه ۳ رایزنی کردند و تا لحظه آخر هم معلوم نبود کار ما پخش شود، ولی چون کمی حساسیت موضوعی در حوزه فتنه وجود دارد، مدیران شبکه ۳ کمی با احتیاط برخورد کردند و کار را به آقای پورمحمدی و مدیران رده‌های بالاتر دادند و خود آقای پورمحمدی دستور یک بار پخش آن را داد و ساعت ۲ بعد از ظهر پنج‌شنبه برای اولین بار پخش شد. بعد از این آقای میرحسینی، مدیر وقت شبکه ۳ یک آنتن بهتر به این کار دادند و تیزرهای کار هم پخش شد و همه این عوامل دست به دست هم دادند که این کار به‌خوبی دیده شود و یکمرتبه جو خیلی خوبی به وجود آمد که خودم اصلاً انتظارش را نداشتم.

 در حوزه فتنه ضرورتی برای ساخت کارهای شعاری و تهییجی وجود ندارد

اشاره کردید مسئولین شبکه ۳ به خاطر حساسیت موضوع نسبت به پخش این مستند تردید داشتند، ولی استقبال خیلی خوبی از کار شد. به نظر من در این استقبال دو عامل تأثیر داشت. یک اینکه جای آثار مستند در شبکه‌های مختلف، غیر از شبکه مستند خالی است و دو اینکه سوژه‌های حساسی مثل سوژه شما در مستندهای تلویزیون چندان دیده نمی‌شوند.

واقعیت این است که کنداکتور درستی برای شبکه‌ها نمی‌چینیم. مثلاً شبکه ۱ زیاد مستند نشان می‌دهد، ولی آنتن درستی برای پخش مستند ندارد. رشته‌ی کنداکتوری در غرب یک رشته تحصیلی است که در شبکه‌های تلویزیونی ما جا نیفتاده است. بخش دوم هم موضوع کار است. پیرامون فتنه کار زیاد ساخته شده است، ولی متأسفانه برای مدیران سازمان بحث کمیت جدی است، ولی از نظر کیفی قضیه جدی نیست. در مورد فتنه شبهات زیادی مطرح شده‌اند که ما در مورد آنها کار جدی نکرده‌ایم. همین حالا هم در بین دوستان ما و حتی در سطح مدیران ارشد نظام و وزرا هم حامیان جریان سبز داریم. ما مردم را تهییج می‌کنیم که بیایند و رأی بدهند، ولی نمی‌گوییم به چه ضوابط و قوانینی رأی بدهند و عقبه آن شبکه‌های خارجی می‌شوند که در این زمینه به شکل جدی کار می‌کنند که جوان ایرانی با چه تفکری بیاید و رأی بدهد. در حوزه فتنه هم همین‌طور است و هر ساله برنامه‌های زیادی که آنتن را پر کنند، ساخته می‌شوند، ولی کارهای خوب، مبتنی بر پژوهش‌های بدون پیش‌داوری، دقیق و بی‌طرفانه ساخته نمی‌شوند. به نظر من در حوزه فتنه آن‌قدر شبهات زیاد بوده‌اند که ضرورتی برای ساخت کارهای شعاری و تهییجی وجود ندارد. بهتر است موضوع را از ابعاد مختلف بررسی کنیم. عده‌ای از دوستانی که گرایش‌های آنها با من متفاوت بوده است، بعد از دیدن فیلم می‌گفتند در این حوزه اشتباه کردیم و با پمپاژهای خبری که رسانه‌های آن دوره می‌کردند، مخصوصاً اینکه یک آدم را اشتباه گرفتند، دچار خطا شدیم.

در برخی گروه‌های تلگرامی علیه من جبهه گرفته بودند که تو فیلمساز حکومتی هستی

یعنی مستند «برادران» در بین افرادی که همچنان از جنبش سبز حمایت می‌کنند هم موثر بوده و بازخورد داشته؟

بله. به نظر من مستند «برادران» منطق مخاطب را هدف قرار می‌دهد. یک‌سری گروه‌های تلگرامی علیه من به شکل جدی جبهه گرفته بودند و می‌گفتند تو فیلمساز حکومتی هستی و این کار را به تو سفارش داده‌اند. به آنها گفتم این حرف‌ها را کنار بگذاریم. طبق علایق خودم کار می‌کنم و وقتی چنین موضوعی را انتخاب می‌کنم، علایق‌ام روشن هستند. در مورد این چیزها که نمی‌خواهیم بحث کنیم، ولی اگر در مورد منطق، اخبار و اطلاعات فیلم و …، انتقادی دارید بگویید که در بعدی رفع کنم. به هر حال به نظرم چیزی که در برنامه‌سازی، فیلمسازی و مستندسازی جای‌اش در تلویزیون خالی است، این است که کارهای تهییجی زیاد می‌شود و کارهای بر اساس منطق و پژوهش کمتر ساخته می‌شوند.

فیلمسازی که درگیر خیانت‌های جنسی است، همان را در سینما نشان می‌دهد

همین حالا در سینمای ما فیلم‌هایی ساخته می‌شوند که به اصطلاح حامی فتنه هستند و در سطح عمومی اکران هم می‌شوند. در خارج هم که بعضاً چنین فیلم‌هایی ساخته می‌شوند. چرا صدا و سیمای خودمان هیچ‌وقت این‌طور شفاف و صریح راجع به فتنه و این شبهاتی که شما می‌گویید کار نمی‌سازد؟

فیلم در مورد فتنه را چه کسی باید بسازد؟ کسی که دغدغه‌اش جمهوری اسلامی و اختلافات موجود است. کسی که چنین دغدغه‌ای ندارد نمی‌تواند فیلمی با این موضوع بسازد. یا فیلمی را که در حمایت از جریان سبز ساخته می‌شود، چه کسی می‌سازد؟ خیلی از فیلمسازان و برنامه‌سازان تلویزیونی ما متأسفانه از نظر فکری با آن جریان همراه هستند. دغدغه در درون فیلمساز است که نهایتاً تراوش می‌کند و فیلم ساخته می‌شود. حالا شما به فتنه اشاره کردید، در مورد مسائل اجتماعی هم همین‌طور است. فیلمسازی که درگیر خیانت‌های جنسی است، همان را در سینما نشان می‌دهد یا کمدی‌های مبتذلی که ساخته می‌شوند. دغدغه فیلمساز همین است، نه اینکه چیزی خلاف ذهنیت خودش را ساخته باشد. پس به نظرم باید به مدیران سازمان حق بدهیم، چون فیلمسازان تربیت شده انقلاب اسلامی وجود ندارند که کارها را جلو ببرند. مدیر هم وظیفه دارد آنتن را پر کند، بنابراین کیلویی سفارش کار می‌دهد و کیلویی هم تحویل می‌گیرد.

که کیفیت‌اش آن‌گونه که باید باشد نیست.

متأسفانه همین‌طور است و باید در این حوزه‌ها خودمان را بیشتر تقویت کنیم. البته هنوز در ابتدای انقلاب هستیم.

آینده‌ی حوزه‌ی رسانه انقلاب اسلامی آینده بسیار روشنی است

یعنی شما آینده‌ی فیلمسازی کشور را امیدوارکننده می‌بینید؟

به‌شدت تأثیرگذار و روشن می‌بینم. یکی از برکات فتنه این بود که سطوح مدیریت انقلابی به حوزه رسانه حساس‌تر شوند. می‌بینیم جشنواره عمار با پتانسیل اینکه کار ژورنالیستی برای بچه‌های این طرفی انجام بدهد راه افتاد. بعد جریاناتی مثل شبکه افق، سازمان اوج و مستند حوزه هنری راه افتاد که تبدیل به یک عقبه ساخت تولیدی شود و بعد بیاید و در شبکه افق، جشنواره عمار و جاهای دیگر نمایش داده شود. اینها همه از برکات فتنه است که به شکل جدی‌تر اتفاق افتاده‌اند. در تربیت نیروی انسانی هم همین‌طور است. در دهه ۶۰ اینکه بچه حزب‌اللهی‌ها بروند و در حوزه سینما آموزش ببینند کار ممنوعه‌‌ای بود. در دهه ۷۰ هم همین‌طور. به نظرم این نگاه عوض شده و آینده‌ی حوزه‌ی رسانه انقلاب اسلامی آینده بسیار روشنی است.

متاسفانه برخی انقلابی‌ها کارهای خنثی می‌سازند!

به گروه تلگرامی اشاره کردید. اکثر فیلمسازان و همکارانتان، فضای فکری کاملاً متفاوتی با شما دارند. اگر هم بخواهید مقابل آنها محکم بایستید، کار بسیار سختی است. چگونه با خودتان کنار می‌آیید که با این عقاید در حوزه‌ی هنر کار کنید؟ چون احتمال بایکوت شدن شما توسط جریاناتی وجود دارد.

به هر حال این مشکل به شکل جدی وجود دارد. این حرف را قبلاً هم گفته‌ام و تکرار می‌کنم. جمله‌ای از شهید آوینی خواندم که در زندگی هنری‌ام بسیار تأثیرگذار بود. آوینی در جایی در وصف حال خودش می‌نویسد من رو در بایستی را اول با خودم و بعد با دیگران کنار گذاشتم. به نظرم این رو در بایستی که اگر فلان فیلم را بسازم، فلان دوست یا فلان جریان مرا طرد خواهند کرد در مقابل فیلمساز سد بزرگی است. به نظرم این بیشتر یک رو در بایستی است و واقعیت خارجی چندان ملموسی ندارد. اگر در برابر دوستانی که گرایش‌های مخالف من دارند کوتاه بیایم، شأن‌ام پیش آنها پایین می‌آید، در حالی که اگر خودم را نشان بدهم و از نظر فکری با آنها برابری کنم، جایگاه بهتری خواهم داشت. به هر حال این جمله شهید آوینی خیلی روی‌ام تأثیر گذاشت. در دیداری که برگزیدگان جشنواره عمار با آقا داشتند، ایشان دقیقاً به این نکته اشاره کردند و فرمودند کسانی که دارند در حوزه انقلاب کار می‌کنند باید بدانند دارند جهاد می‌کنند. این مسائل وجود دارند، ولی به نظرم هنرمند اول از همه باید رو در بایستی با خودش و بعد با دیگران را کنار بگذارد. متأسفانه دوستان انقلابی را می‌بینیم که کارهای کاملاً خنثی می‌سازند و مثلاً فقط با حزب‌الله لبنان حال می‌کنند. آن آثار هم باید ساخته شوند، ولی وقتی در این طرف اتفاق بزرگی افتاده است که خلاء در آن دیده می‌شود، اثری نمی‌سازند.

احساس تکلیف می‌کنم برای فتنه کار کنم

حرفی که می‌زنید کاملا درست است. متاسفانه بسیاری از مستندسازان دغدغه‌مند، موضوعات را اولویت‌بندی نمی‌کنند. مثلا پیرامون فتنه‌ی ۸۸ که موضوع بسیار مهمی است، آثار بسیار کمی ساخته شده. شما تقریباً هر سال اثری در باره فتنه ساخته‌اید. آیا کمبود احساس کرده‌اید که این آثار را ساخته‌اید؟ اهمیت آن نسبت به موضوعات دیگر چقدر است؟

برخی انتقاد می‌کنند که چرا جشنواره عمار به هر چه که نقویان می‌سازد جایزه می‌دهد؟ به این نقد اینگونه پاسخ می‌دهم. من می‌بینم مثلاً در حوزه فتنه کسی فیلم نمی‌سازد و انصافاً تکلیف خودم می‌بینم که در این باره فیلم بسازم، در حالی که ممکن است از نظر روحی و روانی خسته هم بشوم که دائماً دارم درباره فتنه کار می‌کنم. چون متأسفانه آثار تولیدی در این زمینه کم است و لاجرم آثارم به جشنواره عمار راه می‌یابند و مجبور می‌شوند به من جایزه بدهند. خب دوستان بیایند و کار کنند. من می‌بینم در زمینه‌های دیگر کار می‌شود و رسانه‌های غربی هم آن‌قدری که روی فتنه حساسیت دارند، روی مسائل دیگر ندارند. من و تو و بی‌بی‌سی دارند مستندی را درباره فتنه پخش می‌کنند، آن هم مستندهای جدی و حرفه‌ای. وقتی می‌بینم آنها به این شدت فعال‌اند، طبیعتاً احساس می‌کنم باید کار کنم. اگر دو سه سالی ‌ببینم که آنها کاری پیرامون فتنه نمی‌کنند، شاید من هم دیگر اثری با این موضوع نسازم. این مسئله باید بیشتر دغدغه مدیران فرهنگی باشد تا دغدغه شخص فیلمساز، ولی به قولی هر کسی هر جا که ایستاده، مرکز انقلاب اسلامی و مرکز عالم است. ما احساس تکلیف می‌کنیم و باید بسازیم.

مدیران فکر می‌کردند با پخش این اثار جو ناآرام می‌شود!

حدود دو سال پیش با شما مصاحبه‌ای کردم و گفتید به سفارش شبکه ۱ مستندهایی را راجع به فتنه ساخته‌‌اید که در آرشیو هستند و هنوز پخش نشده‌اند. آن مستندها هنوز در آرشیو خاک می‌خورند؟

دو کار اول‌ام بود، «نگهبان آرا» و «انتخاب درد». در سال ۱۳۸۹ این فیلم‌ها آماده بودند. قرار بود در خرداد سال ۱۳۸۹ پخش شوند و به سفارش مدیران خود شبکه ۱ هم ساخته شده بودند. نه‌تنها من که خیلی‌ها آثاری را ساخته بودند، ولی شاید مدیران فکر می‌کردند ممکن است یک جو بیرونی شکل بگیرد و دوباره مردم بیرون بریزند. با مدیران سازمان صحبتی نکرده‌ام، ولی حس‌ام این است که دلیل پخش نشدن این مستندها این بود که نمی‌خواستند جو آرام دوباره به هم بریزد.

«جشنواره عمار» انگیزه‌ی از دست رفته را به من بازگرداند

بالاخره این مستندها پخش شد یا خیر؟

یکی دو سالی کارها دیده نشدند و حتی انگیزه شخصی خودم هم کم شد و گفتم نکند کارهای بی‌اهمیتی ساخته‌ام، چون اینها اولین کارهای جدی‌ام بودند و حتی دوستان‌ام هم آنها را ندیده بودند. شبکه هم که پخش نکرد. می‌گفتم اگر از نظر تکنیکی و محتوایی خوب بود، بالاخره پخش می‌شد. بعد جشنواره عمار راه افتاد و دیدم اصلاً فیلم‌هایی که می‌پذیرد با همین محتواها و موضوعات است و فیلم‌های‌ام را به جشنواره دادم، ولی دیگر به‌قدری موضوع اهمیت‌اش را برای‌ام از دست داده بود که حتی وقتی برای اختتامیه جشنواره عمار به من زنگ زدند، حضور پیدا نکردم و فردای آن روز تماس گرفتند که برنده شده‌ای و بیا جایزه‌ات را بگیر. بعد دیدم مخصوصاً برای «نگهبان آرا» جوی به وجود آمد و رسانه‌ها به آن توجه کردند و فیلم دیده شد و بعد شبکه‌های مختلف تلویزیونی آن را پخش کردند. جشنواره عمار واقعاً اتفاق خوبی بود که موجب شد امثال ما برای این نوع فیلمسازی ثابت‌قدم‌تر شدیم. آن جوّ مخالفی که به آن اشاره کردید بخشی ملموس و بخشی غیرملموس است، تا حدی توسط جشنواره عمار شکسته شد.

سینما از هر نوعی که باشد، بسیار متکی به داستان است

شما در «رمز و راز ملکه» و «برادران» به شیوه‌ی خاصی از ساخت مستند رسیدید که یک نوع مستند داستان‌گوست و این شاخصه به وضوح دیده می‌شود و به‌نوعی این آثار به کارهای داستانی نزدیک شده است. چگونه به این قالب رسیدید و چقدر به داستان‌گویی اهمیت می‌دهید؟

جدا از اینکه فارغ‌التحصیل رشته کارگردانی دانشکده صدا و سیما هستم، فیلمسازی را از روایت فتح شروع کردم و خیلی چیزها را به صورت عملی در آنجا یاد گرفتم. اولین کار مستندم به اسم «زخم تازه» را در روایت فتح انجام دادم که علت آن زمزمه خلیج عربی بود و اینکه اساساً این کلمه از کجا در آمد. آن موقع خودم نمی‌دانستم دارم چه کار می‌کنم. در باره این موضوع هشت ماه تحقیق کردم و تحقیقات را به آقای ابوالحسنی دادم که نویسنده زبده روایت فتح بود و آن موقع خیلی پرکار بود، ولی خودم یک نگاه ساختاری که با این تحقیقات چه کار می‌شود کرد نداشتم. وقتی ایشان فیلمنامه را نوشت، یک فیلمنامه داستان‌گو و روایت‌گونه بود و تدوین‌اش کردم، یعنی بدون اینکه به جزئیات‌اش دست بزنم، فیلم چیده شد و فقط سعی کردم این کار تدوین مناسبی شود. بعد که فیلم از شبکه ۱ پخش شد، مسئله برای خودم خیلی جدی شد. قبلاً در حوزه تئوریک داستان‌گویی را می‌خواندم، ولی در وجه عملی می‌دیدم که چقدر می‌تواند یک بحث سنگین، ولی به صورت روایت داستان‌گونه برای مخاطب عام جذاب باشد. بحث‌های خلیج عربی و خلیج فارس یک‌سری بحث‌های سنگین ژئوپلتیکی و جغرافیایی است که اصلاً برای مخاطب جذابیت ندارد، ولی مسئله‌اش هست که چرا عرب‌ها می‌گویند خلیج عربی؟ این اتفاق در اولین کار برای‌ام افتاد و گام بعدی «گاو خشمگین» بود که دیگر داستان‌گویی برای‌ام جدی شده بود و خود من یک‌مقدار در ساختار آن سهم داشتم و بعدها در «رمز و راز ملکه» به شکل جدی‌تر برای‌ام مطرح شد. به نظرم سینما از هر نوعی که باشد، بسیار متکی به داستان است و آثار ما اگر در گیشه شکست می‌خورد، به خاطر این است که بسیاری از فیلمسازهای ما داستان‌گو نیستند. در گام اول باید داستان‌گویی درست شود و بعد به سراغ تکنیک و این مسائل برویم. مسئله داستان‌گویی برای‌ام بسیار جدی است.

می خواهم وارد فضای داستانی شوم

شما مستندها و کلیپ‌هایی ساخته‌اید که با استقبال روبه‌رو شده است. یکی دو تا کار  comic motion هم از شما دیده‌ام. دو سال پیش که با شما صحبت می‌کردم، می‌گفتید دنبال ساخت فیلم داستانی هستید. فکر نمی‌کنید کمی از این شاخه به آن شاخه پریدن به کارتان لطمه می‌زند؟ شما که در حوزه‌ی مستند شناخته شده و به نوعی صاحب سبک هستید، چرا همین را دنبال نمی‌کنید؟

رشته‌ی تحصیلی خودم کارگردانی تلویزیونی با گرایش فیلمسازی است، یعنی از ترم دوم به بعد باید گرایش‌های ما مشخص می‌شد یا مستند می‌رفتیم یا داستانی. در دوره دانشجویی اصلاً به مستند فکر نمی‌کردم، منتهی چون همه به داستانی رفتند و مستند دانشجویی نداشت، قرعه‌کشی کردند و عده‌ای را به مستند فرستادند. اسم‌ من هم در بچه‌های مستند بود، یعنی یک ترم داشتم تعلیق می‌شدم، چون سر کلاس‌های مستند نمی‌رفتم و می‌گفتم حتماً باید به داستانی بروم و آخر هم این اتفاق افتاد و به داستانی رفتم، ولی شروع کار دانشجویی‌ام با روایت فتح و مستندسازی و فیلم «زخم تازه» و فیلم‌های دیگر بود و به همین دلیل به مستند علاقه پیدا کردم. مسئله مهم‌تر این بود که دیدم ورودم به حوزه سینمای داستانی برای شروع امکان‌پذیر نیست. یا باید هر چهار پنج سال یک بار یک کار ۲۰ دقیقه‌ای بسازم و این و آن را ببینم، ولی در حوزه مستند حداقل می‌توانم از نظر مالی زندگی‌ام را اداره کنم، چون در دوران دانشجویی متأهل هم شده بودم و به همین دلیل می‌خواستم کم‌کم وارد این عرصه شوم. الان چند تا از دوستان خود من دارند فیلم سینمایی می‌سازند و سال گذشته هم ساختند. عقبه‌شان را که نگاه کنید می‌بینید قبل از این کار همه مستندساز بوده‌اند. یا مثلاً آقای اصغر فرهادی با تئاتر شروع کرد، بعد برنامه‌های تلویزیونی ساخت و سپس به سراغ سینما رفت. اصلاً آدمی نیستم که بگویم مستند ساختم و با چهار تا رسانه هم مصاحبه کردم و چهار نفر مرا می‌شناسند و حالا بروم و داستانی بسازم و می‌ترکاند! واقعاً عقبه‌ای دارم و دوست هم دارم وارد کار داستانی شوم.

شما کار داستانی را نسبت به فضای مستند مؤثرتر می‌دانید؟

اگر داستانی بسازم این‌طور نیست که مستند را رها کنم. همین حالا گروهی را تشکیل داده‌ایم و داریم فیلمنامه یک کار داستانی را می‌نویسیم و حتی رایزنی‌هایی هم شده است که کار را حمایت کنند، ولی این‌طور نیست مستندسازی را رها کرده و به این کار چسبیده باشم، چون داستان‌گویی را دوست دارم، علاقمندم با زبان رسانه حرف بزنم. حالا جایی بسترش فراهم است و با مستندسازی می‌سازم، یک وقتی هم اگر بستر داستانی فراهم شد، خیلی دوست دارم داستانی بسازم. انگیزه و به نظر خودم شرایط اولیه‌اش را دارم.

جشنواره عمار به قله‌ی آنچه که می‌خواست رسیده است

شما بیشترین جایزه را در جشنواره عمار کسب کرده‌اید. با توجه به اینکه پنج شش سال از این جشنواره گذشته است، اگر بخواهیم یک نگاه آسیب‌شناسانه داشته باشیم، بزرگ‌ترین نقطه قوت و ضعف جشنواره عمار در دوره‌هایی که برگزار شد کدام‌اند؟

هر سال به جشنواره عمار انتقاد می‌کردم، اما امسال دو سه جا که مصاحبه کردم گفتم به نظرم جشنواره عمار به قله‌ی آنچه که می‌خواست رسیده است. به نظرم وظیفه جشنواره عمار این بود که جوّ ‌خبری و ژورنالیستی برای هنر انقلاب فراهم کند که الان در اوج خودش هست، یعنی در طول یک ماهی که این جشنواره برگزار می‌شد، بچه‌هایی که در این حوزه کار می‌کنند، خیلی در بورس خبری هستند. به نظرم ذات برگزاری جشنواره عمار همین بود که به آن رسیده است. ممکن است مسئولین برگزاری جشنواره دغدغه‌های تولیدی هم داشته باشند که در حوزه تولید موفقیت چندانی از آنها ندیده‌ایم، ولی در زمینه‌ای که اشاره کردم به قله رسیده، به قله رسیدن کار سختی است، ولی در قله ماندن سخت‌تر است. به نظرم تقویم جشنواره را باید زودتر بدهند و کارهای تبلیغاتی مناسب‌تری انجام شود. امسال امکانات پخش سینماها بهتر شده بود. باید همین را حفظ کنند.

شاید یکی از وظایفی را که می‌شد برای جشنواره عمار متصور شد این بود که بتواند فیلمسازان جوان را به سمت سینمای حرفه‌ای سوق بدهد. استعدادهای جوان در جشنواره کشف شده‌اند و حالا باید به سمت سینمای حرفه‌ای هدایت شوند. آیا این اتفاق افتاده است؟ یعنی برندگان جشنواره که نخبگان یا استعدادهای آن سال هستند، به سمت سینمای حرفه‌ای هدایت می‌شوند؟

سال اولی که فیلم‌ام در جشنواره عمار دیده شد تا دور بعدی جشنواره، دبیران آن در تمام طول ماه پیگیر بودند که کار بعدی‌ات را کی می‌سازی و داری چه کار می‌کنی. این برای‌ام اتفاق ویژه‌ای بود که می‌دیدم دارم مورد توجه اینها قرار می‌گیرم و برای‌ام جذاب بود. بعد از یکی دو دوره که از نظر کاری مورد وثوق‌شان شدیم، از این قبیل پیشنهادها هم بود که گام بعدی را جدی‌تر بردارید و کارهای جدی‌تری را انجام بدهید. اگر نگویم صد در صد، ولی ۷۰ درصد این اتفاق دارد در جشنواره عمار می‌افتد. با دوره‌هایی که برگزار و حمایت‌های مالی‌ای که می‌کنند و تصویب کارهای تولیدی به نظرم جشنواره دارد گام‌های بعدی‌اش را برمی‌دارد.

انتقادی که به بعضی از مستندسازان مورد قبول جشنواره عمار وارد است، این است که اینها مستندهای‌شان را به جشنواره‌های دیگری از قبیل سینما حقیقت و فجر ارائه نمی‌کنند. آیا خود شما هم این‌طور هستید؟

در یکی دو مصاحبه خواندم که بعضی‌ها گفته بودند ما باید فیلم‌مان را به جشنواره عمار می‌دادیم. نمی‌دانم این حرف چقدر درست است، ولی خودم این کار را نکرده‌ام. اتفاقاً دوست دارم جریان‌های مختلف فیلم‌هایم را ببینند.

پس چرا تا به حال آثارتان را به این جشنواره‌ها نداده‌اید؟

مستند «برادران» به جشنواره سینما حقیقت نرسید، ولی مستند «رمز و راز ملکه» را دادم، اما پذیرفته نشد.

چرا مستندهای ژانر سیاسی در جشنواره‌ها جدی گرفته نمی‌شوند؟

سئوال کردید که چرا؟

سفارش‌دهنده و تهیه‌کننده فیلم حوزه هنری بود. آقای طباطبایی‌نژاد به آقای یزدی گفته بود خودم به صورت شخصی این فیلم را دیدم و از فیلم هم خوش‌ام آمد، اما هیئت انتخاب این فیلم را انتخاب نکرد و من هم نمی‌توانم در کارشان دخالت کنم. اگر موافقت کنید به صورت افتخاری در جشنواره حضور داشته باشد که همین کار را هم کردیم.

خودتان در آنجا بازخوردش را گرفتید؟

یک بار پخش کردند که آن موقع نبودم و اطلاعی ندارم. ولی بحث مهم این است که چرا مستندهای ژانر سیاسی در جشنواره‌ها جدی گرفته نمی‌شوند؟ فیلمی در باره ساختار حکومتی انگلیس ساخته‌ام و نمی‌دانم چرا در جشنواره حقیقت انتخاب نشد. می‌شود دو فرض را تصور کرد. یکی اینکه هیئت انتخاب اساساً به این قضایا اعتقاد ندارد و می‌گوید چرا در فضای پسابرجام انگلیس را بکوبیم و توی دل‌اش برویم؟ دوم اینکه اصلاً مستند سیاسی برای‌شان مهم نیست و بهتر است در این ژانر کار نکنیم یا شاید هر دو. به هر حال سئوال مهمی است که چرا نباید ژانر سیاسی مطرح شود.

پس خودتان علاقه دارید که کارهای‌تان در جشنواره‌های مختلف دیده شوند؟

قطعاً، چون کار وجهه‌ای پیدا می‌کند که بیشتر دیده می‌شود.

بی‌بی‌سی و من و تو هم در پسابرجام برنامه‌های‌شان علیه ایران را تعطیل کرده‌اند؟

این اتفاق امسال تا حدی برای محسن اسلام‌زاده افتاد و «در میان طالبان» او دیده شد.

به نظرم «در میان طالبان» فیلم خوبی هم هست و چندین جا در موردش گفته‌ام که فیلم خوبی است و آن را ببینید. الان در دوران پسابرجام هستیم. آیا VOA، بی‌بی‌سی و من و تو برنامه‌های‌شان علیه ایران را تعطیل کرده و گفته‌اند چیزی به ایران نگویید که به او برنخورد و یک وقت به تعهدات‌اش عمل نکند؟ ما که انگلیس را نقد داخلی نکرد‌ه‌ایم، بلکه در باره ساختار داخلی آن حرف زده‌ایم که برای همه روشن است. بنابراین چرا چنین فیلم‌هایی نباید تصویب شوند؟ اصلاً موضوع شخصی نیست، بلکه بحث موضوعی است. یکی دو سال پیش آقای حاتمی‌کیا اعتراض کرد که چرا فیلم «شیار ۱۴۳» دیده نمی‌شود و گفت اصلاً بحث ما شخصی نیست، بلکه بحث بر سر این است که چرا یک فیلم جدی که در این حوزه ساخته شده است، دیده نمی‌شود. بحث ما فکری است. مستند «گاو خشمگین» من هم در باره سیاست کاپیتالیستی بود و مورد توجه منتقدین قرار گرفت، ولی چرا در جشنواره‌های ما نمایش داده نمی‌شود. به نظرم باید یک مقدار به مسئولین انتخاب فیلم‌ها و جشنواره‌ها توجه بیشتری کرد.

برای من هم سئوال است که چرا فیلمسازهای دیگر به ژانر اجتماعی توجه نمی‌کنند

یکی دیگر از انتقاداتی که به فیلمسازان مستند جبهه فرهنگی انقلاب وارد هست، این است که کمتر به سراغ ساخت مستندهای اجتماعی می‌روند. آیا با این تحلیل موافقید و آیا اهمیت این کار از نظر شما زیاد هست یا نه؟

قطعاً. در باره کارهای خودم درجه‌بندی‌هایی دارم، ولی در مورد دیگران نه. مثلاً دوست دارم در باره brandهایی که در ایران آمده و کلاً بدنه تولید ما را فلج کرده‌اند، کار اجتماعی خوبی بسازم، ولی تا حالا وقت نکرده‌ام، چون مثلاً می‌بینم قضیه فتنه جدی‌تر است و اول باید در باره آن کار شود یا موضوعات دیگر. برای خود من هم جای سئوال است که چرا فیلمسازهای دیگر به این ژانر توجه نمی‌کنند. آیا باید مدیران فرهنگی زمینه و بستری را فراهم کنند که فیلمسازها بیایند و در این حوزه کار کنند یا باید دغدغه شخصی فیلمساز باشد؟ به نظرم کفه ترازو برابر است.

قبول دارید که فیلمسازهای حزب‌اللهی خنثی شده‌اند؟

گفتم بحث رو در بایستی با خود و دیگران آفت است. غالباً آثاری را می‌سازند که عقایدشان برای خودشان و دیگران به صورت کامل باز نشود که هم آن طرفی‌ها را داشته باشند و هم این طرفی‌ها را. البته اینها دلایل شخصی من است. شاید آنها خودشان دلایل دیگری داشته باشند. بعد از انقلاب ناگهان گروه‌های انقلابی و از این طرف هم روشنفکری به میدان آمدند و آثاری را در زمینه انقلاب و دفاع مقدس ساختند. بعد از فتنه هم چنین جریانی به راه افتاد و تهاجم فرهنگی دشمن را به عینه دیدیم. سپس یک‌باره جوّی را ساختیم که بچه‌های انقلاب به میدان بیایند و آثاری را خلق کنند، ولی باید مراقب باشیم که این امر برای بچه‌های انقلابی آفت نشود که کم‌کم آثار خنثی و حتی آن طرفی بسازند. این موضوع باید به صورت جدی در سطح مدیریت‌ها دیده شود.

ساخت مستندی با موضوع پهلوی

درباره کارهای بعدی‌تان هم توضیح بدهید.

یک تاریخچه پهلوی هست که کارهای تحقیقاتی جدی روی آن انجام شده است و شاید پژوهش آن تا اواخر شهریور هم طول بکشد. موضوعات‌مان را در این پروژه تقسیم‌بندی کرده و موضوعاتی مثل ارزش، اقتصاد، رسانه و… را در نظر گرفته‌ایم. به نظرم اصلاً کسی تا به حال به موضوعاتی مثل ورزش در دوره پهلوی توجه نکرده است. داریم همه موضوعات را به‌طور جداگانه تحقیق می‌کنیم.

یعنی دوران پهلوی را با زمان انقلاب مقایسه می‌کنید؟

نه، فقط مختص دوره پهلوی است و موضوعاتی مثل اقتصاد، سیاست داخلی، سیاست خارجی، حقوق بشر و… بررسی و همه اینها قاتی و به صورت روایت بیان می‌شوند. یعنی در یک قسمت این‌طور نیست که فقط درباره یکی از موضوعات صحبت شود، بلکه همه موضوعات در کنار هم بررسی می‌شوند. این یک فیلم مستند نیست، بلکه یک برنامه تلویزیونی است که می‌تواند اتفاق ویژ‌ه‌ای باشد، چون جنبه تحقیقاتی‌ آن جدی است.

«محمدرضا پهلوی» برای نسل جدید اسطوره دموکراسی و حقوق بشر شده است!

جالب است بعد از این همه سال راجع به دوره پهلوی آثار در خوری نداریم.

به همین دلیل برای‌ام دغدغه شده بود که چرا در باره پهلوی اثری نداریم؟ الان محمدرضاشاه بین جوانان ما محبوب است، بدون اینکه در باره‌اش فکر کنند که چه کسی بوده است یا حسنی مبارک در مصر این همه جنایت کرد و مصر را به این روز انداخت، ولی حالا دارند او را از زندان بیرون می‌آورند و روی ذهن جوان مصری هم کار می‌کنند که این اصلاً آدم بدی که نبود هیچ، خیلی هم آدم خوبی بود. اوایل انقلاب در باره محمدرضاشاه پهلوی نمی‌توانستند این کار را بکنند، ولی الان آرام‌آرام برای نسل جدید اسطوره دموکراسی و حقوق بشر شده است!

حرف درست را باید دراماتیزه کرد و تحویل داد وگرنه جواب نمی‌دهد

با توجه به تحقیقاتی که پیرامون مستندتان انجام داده‌اید، نظرتان در باره «معمای شاه» چیست؟

چند قسمت‌اش را دیده‌ام. «معمای شاه» حرف‌های درستی می‌زند، ولی ساختار دراماتیک آن کاملاً معیوب است. حرف درست را باید دراماتیزه کرد و تحویل داد. تاریخ را همین‌جوری در دهان بازیگر بگذارید جواب نمی‌دهد.

غیر از اینها کاری در دست ندارید؟

کاری هست که برای خودم خیلی جذاب شده و در باره تحریم‌هاست، یعنی در واقع داستان تحریم است و چندان تاریخی به آن نگاه نکرده‌ایم. داریم به صورت تمثیلی با بازی ایران و امریکا بیان می‌کنیم. سکانس‌های «گاو خشمگین» با فیلم‌های هالیوودی و «رمز و راز ملکه» با شکسپیر بود. این یکی با فوتبال تهاجمی و تدافعی و ناجوانمردانه است.

به توافق هم ربط دارد؟

تحریم‌ها در تمام دوره‌ها بررسی می‌شوند، از جمله برجام. خیلی تحلیل نمی‌کنیم. بیشتر از این منظر نگاه می‌کنیم که امریکا در چه مواقعی ما را تحریم کرده است. این موضوع بررسی می‌شود که سیاست‌های کلان نظام چه بود که مثلاً در دوره احمدی‌نژاد این‌طوری شده است؟ سیاست‌های کلان ما کدام‌اند که دو باره داریم تحریم می‌شویم؟ سیاست‌های کلان دوران خاتمی چه بود و…. بیشتر داریم این‌طوری بررسی می‌کنیم.

پس یک مستند سیاسی است؟

یک مستند جدی است و کارهای‌ام بیشتر این‌جوری هستند. یک وقت هست برای تلویزیون کار می‌سازم، مثل همین پهلوی‌ها، ولی یک وقت هست برای جشنواره‌ها یا اکران‌های عمومی فیلم می‌سازم. فکر می‌کنم این ادامه «گاو خشمگین» و «رمز و راز ملکه» است. اسم فیلم هم «بازی» است.

ممنون از فرصتی که در اختیارمان قرار دادید.

نوشته گفتگوی «سوره‌سینما» با سازنده فیلم‌های تحسین شده «برادران» و «رمز و راز ملکه»/ نقویان: احساس تکلیف می‌کنم برای فتنه کار کنم/ متاسفانه برخی انقلابی‌ها کارهای خنثی می‌سازند!/ حرف درست را باید دراماتیزه کرد و تحویل داد وگرنه جواب نمی‌دهد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.