وی همچنین ویدیویی از انتقاد تند نماینده پارلمان اروپا از سیاست‌های جنگ‌طلبانه علیه ایران را بازنشر کرد.

نوشته واکنش پیمان معادی به حمله علیه ایران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

هر هفته چهره‌هایی از دل سینما، موسیقی و هنر سر برمی‌آورند که با حضورشان جریان خبری هفته را شکل می‌دهند. این هفته، روایت ما به سراغ پنج چهره‌ای می‌رود که هر کدام با اتفاقی خاص در صدر اخبار قرار گرفتند؛ از حاشیه‌های جنجال‌برانگیز کنسرت مهران مدیری در دبی تا رونمایی از مهم‌ترین برنامه مستقل کارنامه‌ ابوطالب. در سینما، مهران احمدی با ادامه فروش «آقای زالو»، پیمان معادی با یک سال کاری غیرعادی و حضور هم‌زمان در پروژه‌های داخلی و خارجی و انیمیشن یوز که تبدیل به چهره‌ای محبوب میان نسل کم‌سن‌تر شد.

مهران مدیری؛ میان خواندن و نخواندن!

هفته‌ای که گذشت، دوباره نام مهران مدیری به پرخبرترین چهره فضای مجازی بدل شد؛ آن هم نه با سریال، نه با یک شو تلویزیونی یا پروژه تازه، بلکه با کنسرتی در دبی که وایرال‌ترین ویدیوی هفته بود. مدیری که هربار با حضور روی صحنه موسیقی بازخوردهای متناقضی دریافت می‌کند، این‌بار با موجی از انتقادات روبه‌رو شد؛ انتقاداتی که  فقط از جنس دلخور شدن نبود، بلکه گاهی خشمی جمعی را بازتاب داد.

ویدیوهایی که از چند شب اجرای او منتشر شد، کیفیتی نامطلوب داشت؛ نه از نظر تکنیک، نه از نظر کوک، و نه از حیث احترام به میراث ترانه‌های نوستالژیک. بخش جنجالی ماجرا زمانی شدت گرفت که مدیری چند ترانه قدیمی را بازخوانی کرد؛ ترانه‌هایی که برای مردم فقط قطعه‌ای موسیقایی نیستند، بلکه جزئی از حافظه مشترک‌ یک نسل‌اند. اجرای ضعیف «سوغاتی» آن‌قدر سروصدا به‌پا کرد که بنیاد فرهنگی مرحوم محمد حیدری؛ خالق این اثر، ناچار به انتشار بیانیه شد. بیانیه‌ای تند، صریح و مستقیم خطاب به مدیری که در متن آن آمده بود: «با نهایت تأسف… اجرای غیرمجاز و فاقد مشروعیت این اثر ماندگار… مصداق تعدّی آشکار به حقوق معنوی و مادی خالق اثر است.»

رسانه‌ها هم سکوت نکردند. چارسو فرهنگ نوشت: «این در برره هم اسمش کنسرت نیست»؛ جمله‌ای که هم کنایه داشت و هم یک یادآوری تلخ. مدیری که روزگاری با خواندن تیتراژ «شب‌های برره» محبوب‌ترین صداهای تلویزیون را رقم زد، حالا متهم است به اینکه «پا در کفش بزرگان» گذاشته و تصور می‌کند خواننده حرفه‌ای است. همان مقاله یادآور شد که حتی ناصر چشم‌آذر؛ تنظیم‌کننده اصلی «سوغاتی»؛ برای بازخوانی مجدد آن مجوز نگرفته بود، اما مدیری اطمینان دارد اجازه تلفنی اردلان سرفراز برایش کافی است.

در میان این هجمه سنگین، مدیری در همان کنسرت خبر دیگری هم داد: فصل سوم «مرد هزار چهره» در حال ساخت است و اگر همه‌چیز خوب پیش برود، برای نوروز آماده خواهد شد. او درباره مسعود شصتچی گفت این شخصیت را از پدرش الهام گرفته است.

اما پرسش اصلی باقی است: مهران مدیری بعد از این موج انتقاد باز هم به خوانندگی ادامه می‌دهد؟ تجربه‌های سال‌های گذشته نشان می‌دهد که احتمالاً بله!‌ مدیری همیشه راه خودش را می‌رود؛ بی‌اعتنا به نقدها، مخالفان و حتی طوفان‌های رسانه‌ای. این مسیر، برای برخی به معنای «اعتمادبه‌نفس» است و برای بعضی دیگر «اصرار به اشتباه» که منتقدانی جدی دارد!

ابوطالب حسینی؛ از خنداننده‌شو تا استندآپ مستقل

یکی از پرخبرترین چهره‌های هفته در فضای طنز، ابوطالب حسینی بود. هر هفته کلیپ‌هایی از او و امیرحسین قیاسی در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود، اما این هفته ابوطالب یک قدم جلوتر رفت؛ ابتدا با واکنش تند و صریحش به اظهارات یکی از مجریان تلویزیون. ماجرا از انتقاد آن مجری به رفتار یکی از فوتبالیست‌ها شروع شد و ابوطالب در برنامه «فان ۳۶۰» چنان پاسخی داد که کاربران نوشتند: «حرف دل ما را زد.» این ویدیو به‌سرعت وایرال شد و باز هم نشان داد که او در «تک‌تیراندازی کلامی» مهارت دارد.

در ادامه هفته، حسینی و قیاسی با انتشار عکس‌هایی از دوران نوجوانی‌شان فضای دوستانه و بامزه‌ای ساختند؛ تصاویری قدیمی که در تقابل با چهره امروز آنان، موجی از شوخی و نوستالژی میان مخاطبان ایجاد کرد.

اما مهم‌ترین اتفاق هفته برای ابوطالب حسینی، موتور روشن‌شدن نخستین برنامه اختصاصی استندآپ اوست؛ «استندآپ ابوطالب»  به تهیه‌کنندگی رامبد جوان؛ پروژه‌ای در شبکه نمایش خانگی که برای اولین بار جایگاهی جدی برای یک استنداپر ایرانی تعریف می‌کند. این نقطه عطف، بازگشت رسمی او به ریشه‌هایش است؛ همان استندآپ‌هایی که در خندوانه شناختیم و بعدها در «فوتبال ۱۲۰» به شکلی تازه و ورزشی ادامه پیدا کرد.

راه ابوطالب در این سال‌ها پر فراز و نشیب بود. از روزهای خنداننده‌شو تا ممنوع‌التصویری در تلویزیون؛ از ساخت آیتم‌های طنز در فضای مجازی تا همکاری دوباره با عادل فردوسی‌پور در «فوتبال ۳۶۰». هر جا رفت، یک چیز ثابت بود؛ دقت او در شناخت سلیقه مخاطب.

ابوطالب دوباره درکنار رامبد جوان وارد مسیر حرفه‌ای‌اش شده است؛ رامبد هم تهیه‌کننده «استندآپ ابوطالب» است و قرار است اجرای مسابقه بزرگ استندآپ با داوری محسن تنابنده، ریما رامین‌فر و پیمان قاسمخانی را به ابوطالب بسپارد. این انتخاب یعنی یک اعتماد بزرگ.

حسینی اگر همین طور وفاداری به ریشه‌ها، احترام به پیشکسوتان و حفظ مرزهای طنز را ادامه دهد، آینده بسیار روشنی پیش‌رو دارد. او دیگر صرفاً یک استنداپر نیست؛ آرام‌آرام تبدیل می‌شود به یکی از مهم‌ترین چهره‌های برند‌ساز طنز ورزشی و اجتماعی در نسل جدید کمدین‌ها.

مهران احمدی؛ کارگردانی که ریسک را دوست دارد

«آقای زالو» هنوز در صدر گیشه است و همین کافی بود تا مهران احمدی بار دیگر به چهره خبرساز این هفته تبدیل شود. سومین تجربه کارگردانی او برخلاف پیش‌بینی اولیه منتقدان که بازگشت به فرمول دهه ۶۰ را تکراری می‌دانستند، توانسته نظر مخاطبان را جلب کند. فیلم با شروع اکران از ۷ آبان، نه فقط فروش خوبی داشت، بلکه فراتر از انتظار به عنوان «یک فیلم مؤثر و ریتم‌دار» با حرف‌های «جدی و گزنده» شناخته شد. احمدی در «آقای زالو» از ظرفیت کمدی سینمای ایران استفاده کرده: امین حیایی، هادی کاظمی، مهران مدیری و ژاله صامتی. ترکیبی سنگین و پرریسک. اگر فیلم شکست می‌خورد، این پرسش سنگین مطرح می‌شد که «چطور فیلمی با این همه کمدین نتوانست مردم را بخنداند؟» اما احمدی تقریبا از این آزمون سربلند بیرون آمد. منتقدان هم معتقدند او در بازیگردانی و حفظ ضرباهنگ فیلم، رشد محسوسی داشته است.

در کنار موفقیت گیشه، موج دوم دیده‌شدن احمدی از گفت‌وگوی جنجالی‌اش با علی ضیا رقم خورد؛ مصاحبه‌ای پر از لحظات احساسی، انتقادی، پرتنش و گاهی شوکه‌کننده. ویدیوهای کوتاه آن در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست شد؛ از انتقاد تندش به محسن مخملباف تا توضیح درباره «بهبود» و چرایی غیبتش از فصل‌های جدید پایتخت. او تأکید کرد عشقش به نقش بهبود کم نشده، اما اختلافات متنی دلیل قطع همکاری بوده است. به‌نظر می‌رسد مسیر احمدی به سمت پشت دوربین جدی‌تر شده. خودش گفته کارگردانی درد دارد، اما عشق سینما او را وادار می‌کند باز هم بسازد. «آقای زالو» حالا یک گام مهم است؛ گامی که هم فروش داشته و هم بازخورد مردمی.

پیمان معادی ؛ بازیگری که هر سال جهانی‌تر می‌شود

این هفته پیمان معادی یکی از پرخبرترین چهره‌های سینمایی بود ؛ بازیگری که امسال هم پرکار بوده و هم پرحاشیه مثبت. تصاویر رونمایی کتاب «استادان بزرگ بازیگری» با ترجمه‌ای از معادی، با حضور چهره‌هایی چون پارسا پیروزفر، محمد کارت و حسین پاکدل اولین موج توجه هفته بود. انتخاب او برای ترجمه این کتاب، به‌واسطه تسلطش بر زبان انگلیسی و شناخت عمیقش از سیستم بازیگری جهان، خبری مهم برای اهالی سینما بود.

اما اتفاق مهم‌تر، تیزر فیلم «آه چه روزهای خوشی بود» اثر همایون غنی‌زاده بود؛ تیزری سیاه‌وسفید و متفاوت که با حضور معادی، علی نصیریان، گلشیفته فراهانی، نوید محمدزاده و شیرین نشاط حسابی سروصدا کرد. از طرفی تصویری تازه از حضور او در فیلم «بُن‌سای» علی بهراد نیز منتشر شد؛ فیلمی که با پریناز ایزدیار و ستاره پسیانی در شمال ایران در حال فیلم‌برداری است و به روزهای پایانی رسیده است.

خبر مهمتر این هفته اینکه پیمان معادی عضو هیأت داوران جشنواره مراکش شد؛ آن هم در کنار آنیا تیلور-جوی، جنا اورتگا، جولیا دوکورنو و به ریاست بونگ جون-هو.

امسال یکی از پرکارترین سال‌های کاری پیمان معادی بوده است؛ سالی که دو فیلم «بی‌سروصدا» و «زن‌ و بچه»  را روی پرده داشت در دو پروژه تازه، «بالاتر از سیاهی» به کارگردانی احمد بهرامی و «آه چه روزهای خوشی بود» به کارگردانی همایون غنی‌زاده، «بن‌سای» علی بهراد و فیلم آمریکایی «جرم‌شناسی ۱۰۱» که فوریه ۲۰۲۶ آماده می‌شود بازی کرد. با این‌که معمولاً پرکاری لزوماً مترادف کیفیت نیست و بسیاری از بازیگران به‌محض زیاد شدن تعداد پروژه‌ها، اسیر سری‌کاری و افت سطح می‌شوند، اما پیمان معادی از معدود استثناهایی است که این قاعده را برهم زده است. همکاری‌های بین‌المللی او، حضورش در جشنواره‌های معتبر خارجی و انتخاب‌های حساب‌شده‌اش نشان می‌دهد که معادی حتی در پرشتاب‌ترین سال‌های کاری‌اش هم اجازه نمی‌دهد استاندارد حرفه‌ای‌اش فروبپاشد.

یوز؛ قهرمان کوچکِ گیشه بزرگ

این هفته سهم سینمای کودک از شور و هیاهوی سینما، نامی بود که کمتر کسی تصور می‌کرد چنین رکوردی بزند؛ «یوز» انیمیشنی از مرکز انیمیشن سوره و به کارگردانی رضا ارژنگی که حالا به چهره محبوب خانواده‌ها تبدیل شده است. فروش آن به اندازه‌ای بالا رفته که در کنار فیلم‌های اجتماعی و کمدی ایستاده و این اتفاق خود یک پیروزی بزرگ برای سینمای کودک است.

«یوز» با تکنیک سه‌بعدی، داستانی ماجراجویانه و ریتم‌دار روایت می‌کند: یوزی ایرانی که در نیویورک زندگی مجلل دارد، اما حس می‌کند از ریشه‌هایش دور شده. تصمیم می‌گیرد به ایران برگردد؛ سفری پرحادثه، بامزه و هویت‌محور. این انتخاب روایت، برای کودکان جذاب است و برای والدین معنا‌دار؛  بازگشت به هویت، ریشه و اصل.

صداپیشگی حامد عزیزی در نقش یوز یکی از نقاط قوت اثر است؛ صدایی که شخصیت را محبوب کودکان کرده. در کنار او نصرالله مدقالچی، ناصر ممدوح، رزیتا یاراحمدی، فرزاد حسنی و دیگران تیمی حرفه‌ای را تشکیل داده‌اند.

«یوز» فقط یک انیمیشن پر فروش نیست؛ بازتابی از این واقعیت است که نسل امروز، اگر محصول باکیفیت ایرانی ببیند، آن را روی دست می‌برد. در روزگاری که نوجوانان غرق انیمیشن‌های خارجی‌اند، یوزی که از آمریکا برگشته تا هویت ایرانی‌اش را پس بگیرد، برایشان جذاب است؛ سفری که هم سرگرم‌کننده است و هم الهام‌بخش.

در اکران‌های مردمی، کودکان برای عکس گرفتن با «یوز» صف می‌کشند؛ یعنی شخصیت به دلشان نشسته و تبدیل شده به «چهره فرهنگی» این هفته.. موفقیت «یوز» شاید مقدمه‌ای باشد بر دوره‌ای تازه در سینمای کودک ایران؛ دوره‌ای که انیمیشن‌های داخلی نه فقط امکان رقابت، بلکه امکان پیشتازی دارند.

نوشته از صدای ناکوک «مهران» تا ساز خوش‌کوک «یوز» در گیشه‌ها اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

پس از موفقیت‌های «پیر پسر» در گیشه و احیای توجه به ژانرهای غیرکمدی، به نظر می‌رسد فیلم جدید روستایی که در بخش مسابقه اصلی جشنواره فیلم کن ۲۰۲۵ به نمایش درآمد هم می‌تواند شانس بالایی برای توفیق در گیشه داشته باشد.

این فیلم قرار بود پیش‌تر به ترکیب اکران اضافه شود که به دلیل شرایط سینماها در سایه جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، اکران آن به تعویق افتاد و حالا از چهارشنبه اول مرداد به چرخه اکران اضافه می‌شود.

فیلم «زن و بچه» داستان مهناز است، زنی ۴۵ ساله، پرستار، بیوه و مادر دو فرزند که سال‌هاست در نبود همسر، بار زندگی را به‌تنهایی به دوش می‌کشد. او که در آستانه آغاز رابطه‌ای تازه با مردی به نام حمید است، ناگهان با بحرانی خانوادگی مواجه می‌شود؛ پسر نوجوانش، علیار، از مدرسه اخراج می‌شود. این اتفاق آغازگر زنجیره‌ای از تراژدی‌هاست که مهناز را در وضعیتی از بن‌بست، خشم و بی‌پناهی قرار می‌دهد؛ جایی که مرز میان انتقام و عدالت گم می‌شود و زن، به ناچار، به تصمیم‌هایی تن می‌دهد که آینده‌اش را نابود می‌کند.

پریناز ایزدیار، پیمان معادی، فرشته صدرعرفایی، حسن پورشیرازی و سها نیاستی بازیگر اصلی این فیلم هستند و آرشیدا درستکار، جواد پورحیدری، منصور نصیری، مازیار سیدین، سینان محبی (در اولین نقش‌آفرینی سینمایی)، روژین شمس در کنار آنها ایفای نقش می‌کنند.

نوشته پیش‌فروش «زن و بچه» آغاز شد/ روستایی در گیشه چه می‌کند؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

هر هفته چهره‌هایی از دل سینما، موسیقی و هنر سر برمی‌آورند که با حضورشان جریان خبری هفته را شکل می‌دهند. این هفته، روایت ما به سراغ پنج چهره‌ای می‌رود که هر کدام با اتفاقی خاص در صدر اخبار قرار گرفتند؛. چهره‌هایی در این هفته بیش از دیگران دیده شدند، وایرال شدند، تحسین شدند. از اجرای رایگان برای حال خوب مردم تا بازگشت بعد سال‌ها به وطن. از سکانس‌های خاطره‌انگیز در زیر بمباران گرفته تا شنیدن دوباره صدایی که یادآور عشق و مقاومت است.

سجاد افشاریان؛ پرفورمنسی برای حال خوب مردم

این روزها کمتر کسی هست که ویدیویی از سجاد افشاریان در فضای مجازی ندیده باشد؛ چه روزهای پرتشویش تهران، چه حالا که آتش‌بس برقرار شده. افشاریان نه فقط بازیگر و نویسنده‌ای خلاق، که تبدیل به یکی از صداهای همدلی در روزهای سخت شده. روزهایی که خیلی‌ها رفتند، او در کافه‌اش ماند، در دل تهران. کافه‌ای که تبدیل شد به پناهگاه دل‌گرمی، به جایی برای گپ و گفت، جایی برای نفس کشیدن در دل ترس.

او حالا یک قدم فراتر گذاشته؛ اجرای رایگان پرفورمنس «جانِ بی‌قرار» در سالن اصلی تئاتر شهر، فقط برای حال خوب مردم. اجرایی که نسخه قبلی‌اش با مهران مدیری، آن‌طور که باید و شاید دیده نشد، اما این بار با محوریت موشک‌باران تهران و همراهی احسان عبدی‌پور، به شدت مورد استقبال قرار گرفت. ویدیوهای این اجرا که به‌صورت اختصاصی از برنامه «اکنون» منتشر شد، در فضای مجازی دست‌به‌دست چرخید. عبدی‌پور گفت: «سجاد افشاریان با کارهایش تکثیر شجاعت می‌کند؛ شجاعتی که سرعت تکثیرش از هر چیزی بیشتر است.»

«جانِ بی‌قرار» درباره وطن است، درباره شهری که دوباره باید عاشقش شد؛ از شیراز تا تهران. افشاریان در متن خود نوشت:

«زندگی از همین مردم عطر معنا می‌گیرد و صاحب تعریف می‌شود… معنای زندگی برای من، بودن در کنار مردمانی‌ست که عاشقانه دوستشان دارم؛ مردم سرزمینم، وطنم، ایران.» او با هنر خود، امید را نه در قاب نمایش، که در دل شهر زندگی جاری کرده است.

پیمان معادی؛ از «بمب» تا آکادمی اسکار

در میان موج انفجارهای واقعی و مجازی، سکانس‌هایی از فیلم «بمب؛ یک عاشقانه» باز هم جان گرفتند. جایی که زیر صدای آژیر و سایه مرگ، ایرج با کلاه آهنی به میترا می‌گوید: «اگه قرار باشه یه دقیقه دیگه زنده باشم، فکر کردم دلم می‌خواد یه چیزهایی بهت بگم…» این سکانس‌ها بازتابی دوباره پیدا کرده‌اند، چون مثل همیشه، پیمان معادی بلد است در زمانه درست، با نقش‌های درست، تأثیر بگذارد.

اما این هفته برای معادی، خبری مهم‌تر هم منتشر شد: دعوت رسمی آکادمی اسکار برای عضویت. اتفاقی که تنها برای چند سینماگر ایرانی از جمله معادی، روستایی، قاضی، سوهانی و ملایمی رخ داد. عضویت در آکادمی اسکار برای معادی، نه فقط یک افتخار بین‌المللی دیگر، که گامی تازه در مسیر جهانی شدن این هنرمند چندوجهی‌ست.

معادی که به تازگی با فیلم «زن و بچه» سعید روستایی در جشنواره کن حضور داشت، حالا با فیلم «دشمن»  نامش را در کنار اسکاری‌ها می‌بینیم. فیلمی سوئدی-نروژی به نویسندگی و کارگردانی میلاد عالمی که نامزد سوئد برای رقابت در بخش بهترین فیلم بین‌المللی اسکار ۲۰۲۶ شده است. او که سال‌ها پیش با «جدایی نادر از سیمین» پا به فرش قرمز اسکار گذاشت، این‌بار عضو داوری آن شده است.

در کنار همه این‌ها، فیلم جدیدش «بی‌سروصدا» هم در حال اکران است. تولد ۵۵ سالگی‌اش را با عکسی سلفی جشن گرفت؛ مردی که بی‌سروصدا، بی‌ادعا، اما همیشه دقیق و باکلاس، از بمب تا اسکار، در مسیر ماندگاری پیش رفته است.

الهام پاوه‌نژاد؛ زنی قدرتمند در دل «شکارگاه»

وقتی تیزرهای اولیه «شکارگاه» منتشر شد، یکی از گریم‌هایی که نگاه‌ها را جلب کرد، گریم متفاوت الهام پاوه‌نژاد بود. در همان قسمت اول، نقشش به چشم آمد: ملوک‌خاتون، زنی از جنس قدرت، همسر میرعطا با بازی پرویز پرستویی. زنی که نه در سایه مرد خانه، که در کنار او، در میدان تصمیم و عمل ایستاده است. تیراندازی می‌کند، نظر می‌دهد، مقاومت می‌کند و حتی از شوهرش هم رودست نمی‌خورد.

پاوه‌نژاد در سال‌های اخیر، کمتر روی پرده دیده شده بود. بین ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳ فقط در یک سریال به نام «گردن‌زنی» ایفای نقش کرد؛ اثری شلوغ و پر از شخصیت‌های فرعی که مجال چندانی برای دیده شدن نداد. حالا اما، در «شکارگاه» نیما جاویدی، بازی او بیشتر دیده می‌شود؛ گریم، صلابت، لحن، همه بر شخصیت‌اش نشسته‌اند.

تا قضاوت نهایی باید قسمت‌های بیشتری پخش شود، اما ملوک‌خاتون با قدرتی که در رفتار و نگاهش هست، نشان داده پاوه‌نژاد هنوز همان بازیگر توانایی‌ست که تئاتر و تلویزیون را خوب می‌شناسد. کسی که اگر فرصت مناسب پیدا کند، خوب می‌درخشد.

بازگشت پررنگ او در «شکارگاه» این امید را زنده کرده که در نقش‌هایی پررنگ‌تر، دوباره به صدر توجه‌ها برگردد.

فریبرز عرب‌نیا؛ بازگشت، سال‌ها پس از مختار

در روزهای پس از آتش‌بس، ویدیویی کوتاه از فریبرز عرب‌نیا، خیلی زود دیده شد. بازیگری که سال‌هاست کمتر خبری از او در رسانه‌ها منتشر شده، حالا خودش خبرساز شد: «به ایران برمی‌گردم». جمله‌ای که برای بسیاری، مثل یک برگشت غرورآمیز بود. او گفت هرگز به نیت وداع از ایران نرفته، فقط برای شرایط تحصیل فرزندش در کانادا دور مانده و حالا که آرامش بازگشته، وقت بازگشت است. هرچند اعلام کرد که توافقش برای بازی در نقش رستم، ناتمام مانده اما نفس بازگشت او به کشور، خبری قابل‌توجه برای سینمادوستان بود.

فریبرز عرب‌نیا، از جمله بازیگرانی‌ست که هر نقشی که بازی کرده، به قامتش خوش نشسته؛ از مختار ثقفی تا شهید چمران؛ نه فقط چهره‌اش، که صدایش، نگاهش، ایستادنش بر پرده مانده. او بعد از «مختارنامه» با وسواس بیشتری دست به انتخاب زد و از دل همین وسواس هم به نقش «چمران» رسید اما از اوایل دهه ۹۰ دیگر حضورش در فیلم‌ها و سریال‌ها کم‌رنگ شد تا خبر سفرش به خارج از کشور را شنیدیم.

در این قریب به یک دهه هرسال با رسیدن ماه محرم، بازپخش «مختارنامه» بار دیگر او را در ذهن مخاطب زنده می‌کند. به‌خصوص امسال که همزمان با جنگ و بمباران، سکانس پایانی سریال و خطابه عرب‌نیا علیه تزویر و ریا، در فضای مجازی چرخید.

در دورانی که خیلی‌ها سلبریتی بودن را با پرکاری و دیده شدن اشتباه می‌گیرند، عرب‌نیا با چند نقش محدود، اما عمیق، ماندگار شده. شاید کمتر دیده شود، اما درست دیده می‌شود.

یونس غزالی؛ نوجوانی که با امیر ماندگار ماند

نام یونس غزالی برای بسیاری، گره خورده به نقش «امیر» در سریال «وضعیت سفید». نوجوانی عجیب، عاشق، تنها و درگیر درونی‌ترین جنگ‌ها. حالا با بازپخش سریال، دوباره نامش بر سر زبان‌ها افتاده؛ به‌خصوص در روزهایی که صدای آژیر خطر دوباره در تهران شنیده می‌شود، شباهت فضای سریال با واقعیت، سکانس‌ها را بار دیگر احیا کرده.

ویدیوهایی از سکانس‌های احساسی و پرتنش امیر، مثل آنجا که به مادربزرگ می‌گوید: «مامان بزرگ، اون چیزی که موقع رفتن واسمون می‌خوندی فوت می‌کردی چی بود؟» یا سکانسی که می‌گوید «اینجا خونه‌ست، جبهه نیست!» در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود.

بازنشر گفت‌وگویی قدیمی از سروش صحت با عباس غزالی (برادر یونس)، همزمان شده با این پخش مجدد. جایی که عباس می‌گوید یونس بعد از «وضعیت سفید» هیچ پیشنهاد بازی را نپذیرفت و دلایل شخصی داشت؛ اما علاقه‌مند است دوباره کار کند.

یونس غزالی با اینکه قبل از «وضعیت سفید» بازی کرده بود اما با نقش امیر ماندگار شد؛ آن‌قدر درست، خالص و تاثیرگذار بود که بعد از حدود یک دهه امیر هنوز در ذهن بیننده‌هاست. امیر، نوجوانی که عاشق شیرین شد، میان دیوارهای باغ مادری و صدای انفجار بزرگ شد و بلد بود بگوید: «قوی باش؛ قوی.» نقشی که نماد بلوغ شد؛ بلوغ در میان جنگ، ترس، و عشق. نقشی که یونس غزالی را به یکی از خاص‌ترین نوجوانان تلویزیون ایران تبدیل کرد.

نوشته از عاشقانه‌های «سجاد» برای وطن تا بازگشت تماشایی «الهام» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

هر هفته چهره‌هایی از دل سینما، موسیقی و هنر سر برمی‌آورند که با حضورشان جریان خبری هفته را شکل می‌دهند. این هفته، روایت ما به سراغ پنج چهره‌ای می‌رود که هر کدام با اتفاقی خاص در صدر اخبار قرار گرفتند؛ سعید روستایی، پیمان معادی، اصغر فرهادی، نرگس آبیار و کارن همایونفر. این پنج چهره، هر یک با اتفاقی خاص، نام خود را بر سر زبان‌ها انداختند و در مرکز توجه رسانه‌ها قرار گرفتند؛ از حضور در جشنواره کن و همکاری با فیلم‌سازان جهانی گرفته تا اقتباس‌های ادبی و جوایز هنری.

سعید روستایی؛ بازگشت به کن با «زن و بچه»

حدود دو هفته پیش، هنگامی که خبر عدم پذیرش فیلم «زن و بچه» ساخته سعید روستایی در بخش مسابقه جشنواره کن منتشر شد، توجه‌ها به سرعت معطوف به این کارگردان و فیلم جدیدش شد. این‌بار و با اعلام دیرهنگام حضور «زن و بچه» در بخش اصلی جشنواره کن، نام روستایی بارها و بارها در رسانه‌ها و صفحات مختلف به چشم خورد. این نام نه تنها در قالب تبریک‌ها و نقدهای مثبت، بلکه در هیجان و شوق برای حضور یک فیلم ایرانی دیگر در یکی از مهم‌ترین رویدادهای سینمای جهان بازنشر می‌شود. سینمای ایران که در سال‌های گذشته طعم حضور کارگردان‌هایی چون عباس کیارستمی و اصغر فرهادی را در این رویداد چشیده، حالا با «زن و بچه» سعید روستایی باردیگر نماینده‌ای در این کن دارد.

روستایی، بعد از حوادث جنجالی فیلم «برادران لیلا» حالا با فیلم جدیدش توانسته حضور مجدد خود در جشنواره کن را رقم بزند. جشنواره کن، که فیلم «زن و بچه» را با عنوان «مادر و بچه» معرفی کرده، حالا با پخش بین‌المللی این اثر توسط شرکت دیافانا، نام این کارگردان ایرانی را در کنار کارگردانان بزرگی چون وس اندرسون، برادران داردن و جیم جارموش قرار داده است.

روستایی دو سال پیش با «برادران لیلا» در بخش اصلی جشنواره کن حضور داشت اما دست خالی از این رویداد بازگشت. در آستانه نمایش «زن و بچه» در جشنواره کن و تحلیل‌های رسانه‌ای آن، سوال اینجاست که آیا این حضور همانند برخی از حضورهای پیشین، تحت تاثیر مسائل سیاسی قرار خواهد گرفت یا خبرنگاران بیشتر به بررسی خود فیلم و قابلیت‌های سینمایی روستایی خواهند پرداخت.

پیمان معادی؛ بازیگری در مسیر اودیسه

نام پیمان معادی این روزها بیشتر از همیشه در فضای رسانه‌ای شنیده می‌شود؛ از حضورش در  فیلم «زن و بچه» سعید روستایی گرفته تا شایعه داغ و هنوز تأییدنشده احتمال همکاری‌اش با کریستوفر نولان، فیلم‌ساز پرآوازه هالیوود. همین اخبار بود که دوباره او را در مرکز توجه‌ها نشاند؛ به‌ویژه آن‌که خبر کارگردانی نخستین سریال او با عنوان «خاویار» هم به تازگی منتشر شده است.

گرچه نام معادی در گذشته نیز در کنار پروژه‌های بین‌المللی دیده شده بود، از «کمپ ایکس ری» در کنار کریستین استوارت گرفته تا همکاری با مورگان فریمن و بازی در آثار اکشن مایکل بی، اما این نخستین‌بار است که احتمال همکاری‌اش با یکی از برجسته‌ترین فیلم‌سازان روز جهان، تا این اندازه مورد توجه قرار می‌گیرد. هرچند در واکنش به انتشار گسترده این شایعه برخی آن‌ها محصول فعالیت فیک‌نیوزها توصیف کرده‌اند اما با توجه به فضاسازی مشابهی که چند سال پیش بر سر حضور لیلا حاتمی در فیلم ترنس مالیک به‌وجود آمد و سرانجام هم تأیید شد، باید منتظر بمانیم تا سرانجام اخبار مربوط به پیمان معادی هم با اظهارنظر مراجع رسمی تعیین شود.

پیمان معادی که بعد از سریال «افعی تهران» با «ازازیل» در شبکه نمایش خانگی حضور داشته، این‌روزها در آستانه اکران فیلم «بی‌سروصدا» به کارگردانی مجیدرضا مصطفوی قرار دارد؛ فیلمی که پس از سه سال، دوباره او را به پرده سینما بازمی‌گرداند.

اصغر فرهادی؛ بازگشت با «داستان‌های موازی»

اصغر فرهادی، فیلم‌سازی که هر گاه نامش به میان می‌آید، بی‌اختیار نگاهی به فهرست افتخارات بین‌المللی سینمای ایران دوخته می‌شود، این هفته نه با جایزه‌ای تازه، که با خبر ساخت فیلمی جدید در فرانسه دوباره به صدر خبرهای سینما بازگشت پس از سه سال سکوت و فاصله از پشت صحنه.

کارگردانی با دو جایزه اسکار، که هر حرکت و تصمیمش در سینمای ایران با وسواس دنبال می‌شود. این بار هم ماجرا از گمانه‌زنی‌ها درباره فیلم تازه‌اش آغاز شد؛ فیلمی که ابتدا قرار بود در آمریکا ساخته شود، اما حالا سر از فرانسه درآورده؛ با عنوان احتمالی «داستان‌های موازی» و تیمی پرستاره از چهره‌های مطرح سینمای اروپا.

فرهادی پس از فیلم «قهرمان» که او را بار دیگر به جشنواره کن رساند و جوایز مهمی برایش به ارمغان آورد، حالا با یک پروژه بین‌المللی تازه برگشته. او پیش‌تر هم تجربه کار در فرانسه و اسپانیا را داشت: «گذشته» با بازی برنیس بژو که جایزه بهترین بازیگر زن کن را برای او به ارمغان آورد و «همه می‌دانند» با حضور پنه‌لوپه کروز و خاویر باردم که در افتتاحیه کن درخشید. بنابراین دیگر کسی تردید ندارد که فرهادی کارگردانی صرفاً داخلی نیست؛ فیلم‌سازی است جهانی با زبان سینما.

فیلم تازه او قرار است از سپتامبر ۲۰۲۵ در پاریس فیلم‌برداری شود. ایزابل هوپر، ویرجینی افیرا، وینسنت کسل، پیر نینی و آدام بسا بازیگرانی هستند که حضورشان به «داستان‌های موازی» رنگ و اعتباری ویژه بخشیده. پروژه‌ای که محصول مشترک فرانسه، آمریکا، ایتالیا و بلژیک است و از همین حالا بوی رقابت جشنواره‌ای می‌دهد.

نرگس آبیار؛ روایت زنانه میان ادبیات و تصویر

در هفته‌ای که گذشت، نام نرگس آبیار بار دیگر در فضای سینمایی و فرهنگی ایران پررنگ شد. اگرچه از چندی پیش با انتشار جسته‌گریخته‌ تیزرهایی از دو پروژه‌ جدیدش «سووشون» و «بامداد خمار»، کنجکاوی‌ها نسبت به آثار تازه‌ او شکل گرفته بود، اما این هفته با رونمایی رسمی از تیزر سریال عاشقانه «سووشون» و نمایش بخش‌هایی از «بامداد خمار»، بار دیگر نگاه‌ها را به‌سوی این کارگردان معطوف کرد. مخاطبان حالا بیش از هر زمان دیگری منتظرند تا اقتباس‌های آبیار از دو رمان مهم زنانه در ادبیات معاصر را تماشا کنند.

اما حضور او در صدر اخبار فقط به دلیل این دو پروژه نبود. استعفای نرگس آبیار از شورای پروانه نمایش و حاشیه‌هایی که در هفته‌های اخیر درباره شیوه فیلم‌برداری‌اش در مکان‌های تاریخی مطرح شد، نیز به سهم خود، آبیار را به یکی از چهره‌های خبرساز هفته تبدیل کرد.

با این حال، آنچه فراتر از همه‌ این حواشی می‌درخشد، مسیر ویژه‌ای‌ست که آبیار در سینمای ایران برای خود ترسیم کرده است. «سووشون» و «بامداد خمار» تنها دو عنوان نیستند؛ بلکه به تعبیر هوشنگ گلمکانی، این دو سریال نمایندگان دو جریان متضاد در ادبیات معاصر ایران‌اند: یکی برآمده از ادبیات روشنفکری، دیگری از دل رمان‌های عامه‌پسند. انتخاب هر دو برای اقتباس توسط یک کارگردان زن، آن‌هم از نوشته‌های دو نویسنده زن، فرصتی‌ست برای شنیدن دوباره روایت‌های زنانه، این‌بار از پشت دوربین نرگس آبیار.

کارن همایونفر؛ صدای حماسه، استاد پرواز

در روزگاری که موسیقیِ فیلم گاه تنها نقش پس‌زمینه دارد، کارن همایونفر آن را به پروازی بلند بدل کرده است؛ پروازی که روح فیلم را به اوج می‌برد. آهنگسازی که نه تنها صدای سینمای ایران، بلکه حس و جان آن را در بسیاری از آثار ماندگارش دمیده است.

کارن همایونفر، چهره شناخته‌شده و ماندگار عرصه موسیقی فیلم، به‌تازگی به‌عنوان «چهره سال هنر انقلاب» معرفی شد؛ افتخاری که تنها یکی از درخشش‌های او در سال‌های اخیر است. اما آنچه این انتخاب را پررنگ‌تر کرد، سخنان صمیمانه و تحسین‌برانگیز ابراهیم حاتمی‌کیا درباره او بود. حاتمی‌کیا با بیانی شاعرانه گفت: «در سینما، موسیقی سقف پرواز را تعیین می‌کند و کارن استاد پرواز است. هم در ارتفاع پایین می‌پرد و مخاطب را همراه می‌کند، هم در ارتفاع بالا اوج می‌گیرد، جایی که دیگران به او نمی‌رسند.»

حاتمی‌کیا که بارها با همایونفر همکاری داشته، از او به‌عنوان آفریننده جهان آرمانی آثارش یاد کرد؛ کسی که توانسته روح آرمان‌گرایی را در قاب تصویر به موسیقی بدل کند.

بهانه انتخاب همایونفر به‌عنوان چهره سال هنر انقلاب، آهنگسازی و انتشار آلبوم «سیدالأمه» برای وداع با شهید سیدحسن نصرالله بود؛ اثری که به یکی از صداهای ماندگار این بدرقه تاریخی تبدیل شد. موسیقی‌ای که به گفته بسیاری، عزت و اندوه را در هم تنید و با شکوهی حماسی، یاد این رهبر مقاومت را جاودانه کرد.

کارن همایونفر از جمله معدود آهنگسازانی‌ست که با چند نسل از کارگردانان ایرانی همکاری کرده است؛ از ساموئل خاچیکیان و مسعود کیمیایی گرفته تا پوران درخشنده، ابراهیم حاتمی‌کیا، تینا پاکروان و هومن سیدی. او به هیچ نسل یا سبک خاصی محدود نیست؛ آهنگسازی که کارش را بلد است و با درک عمیق از فضای فیلم، موسیقی‌ای خلق می‌کند که تاریخ مصرف ندارد. با چهار سیمرغ بلورین جشنواره فجر و پنج تندیس جشن سینمای ایران، همایونفر امروز نه فقط یک آهنگساز، که بخشی از حافظه‌ شنیداری سینمای ایران است.

نوشته «پیمان» به «نولان» می‌رسد؟/ عاشقانه‌های موازی «نرگس» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

هر هفته چهره‌هایی از دل سینما، موسیقی و هنر سر برمی‌آورند که با حضورشان جریان خبری هفته را شکل می‌دهند. این هفته، روایت ما به سراغ پنج چهره‌ای می‌رود که هر کدام با اتفاقی خاص در صدر اخبار قرار گرفتند مانند پیمان معادی، شیرین سوهانی، علیرضا قربانی، ساعد سهیلی و بهنوش طباطبایی در هفته‌ای که گذشت؛ پنج چهره، پنج قصه. هرکدام با زبان خودشان از جهان گفتند؛ یکی با صدای نرم موسیقی، یکی با نقش‌هایی که در سایه ماندند، یکی با تصاویر خیال‌انگیز انیمیشن و دیگری از دل صحنه‌های تئاتر.

پیمان معادی؛ ستاره بی‌سروصدا

نام پیمان معادی همیشه با تصویر مردانی دردمند، پیچیده و سرسخت در ذهن مخاطب گره خورده است. اما این هفته حضور معادی در فیلم «بی‌سروصدا» به کارگردانی مجیدرضا مصطفوی، بار دیگر نام او را در صدر اخبار سینمایی نشاند. فیلمی که اگرچه چند سالی از ساختش می‌گذرد، اما حالا با نمایش اختصاصی‌اش برای اهالی رسانه، نگاه‌ها را به سوی خود کشاند و بنابر اخبار قرار است همزمان با عید فطر سال آینده، روانه پرده سینماها شود.

سحر عصرآزاد، منتقد سینما، درباره بازی معادی نوشت: «نقش‌آفرینی غافلگیرانه پیمان معادی در کنار بازی متفاوت مهران غفوریان و هانیه توسلی از نقاط درخشان فیلم است.»

معادی از آن چهره‌هایی است که سینما را از پشت و جلوی دوربین زندگی کرده؛ از فیلمنامه‌نویسی «آواز قو» تا کارگردانی «برف روی کاج‌ها» و «بمب؛ یک عاشقانه». برای ما که سال‌هاست او را تماشا می‌کنیم، غافلگیر شدن از بازی‌های پیمان معادی دیگر عادت شده. از نادر «جدایی نادر از سیمین» که سیمرغ گرفت تا تجربه‌ای متفاوت در سریال «افعی تهران»، این روزها با «ازازیل» مهمان شبکه خانگی است. مردی که هم در سینمای ایران درخشان است، هم در فیلم‌های هالیوودی کنار چهره‌هایی مثل مورگان فریمن و کریستن استوارت ایستاده است.

شیرین سوهانی؛ و بالاخره سومین اسکار!

اگر سینمای ایران دو اسکارش را مدیون اصغر فرهادی است، حالا سومین مجسمه طلایی اسکار با نام یک زن ایرانی گره خورده؛ «شیرین سوهانی»، کارگردان انیمیشن کوتاه «در سایه سرو» که با همراهی حسین ملایمی توانست به‌عنوان اولین سینماگر زن ایرانی، اسکار بهترین انیمیشن کوتاه را از آن خود کند.

سوهانی شاید پیش از این هفته برای خیلی‌ها اسم آشنایی نبود، اما حالا اولین زن ایرانی است که اسکار گرفته. فیلمی که فقط یک انیمیشن ساده نیست؛ قصه‌ای است از رنج‌های خاموش، از پدرهایی که با زخم‌های جنگ در گوشه‌های فراموش‌شده زندگی می‌کنند و دخترانی که مثل سرو، کنار این زخم‌ها قد می‌کشند.

قصه «در سایه سرو» درباره زندگی یک جانباز اعصاب و روان است که در جزیره‌ای دورافتاده با دخترش زندگی می‌کند. اما پشت این قصه، خاطره‌ای شخصی از رابطه پدر و دختری پنهان است؛ پدری که خودش سرباز جنگ بوده است. انیمیشن در تکنیک و روایت بی‌نظیر است، با ردپایی از فرهنگ ایرانی در قاب‌هایش: لنج، قوری گل قرمز و بالش‌های مخملی.

سوهانی در آثارش همیشه دنبال جزئیات بوده، دنبال روایت‌هایی که آهسته زیر پوست زندگی می‌روند. چهار سال دانشگاه صنایع دستی خوانده، اما دلش با کارهای ظریف و نرم بود. حالا بعد از سال‌ها طراحی استوری‌بورد و کاراکتر در استودیوهای مختلف، با اولین اسکارش به جهان انیمیشن نشان داد قصه‌های ایرانی چقدر شنیدنی‌اند.

شیرین سوهانی و حسین ملایمی کارگردانی انیمیشن مهم «در سایه سرو» را به صورت مشترک به سرانجام رساندند و اسکار این اثر هم به هر دو هنرمند اهدا شد تا اولین جایزه اسکار برای صنعت انیمیشن ایران، به نام این دو هنرمند ثبت شود.

علیرضا قربانی؛ صدای جاودان، شیدای همیشگی

علیرضا قربانی از آن صداهایی است که وقتی می‌خواند، انگار زمان می‌ایستد. این هفته صدای او دوباره در جشن حافظ پیچید؛ جشنی که خودش هم انگار دیگر جزئی از آن شده. همه به شوق شنیدن صدای قربانی آمده بودند، حتی اگر جایزه بهترین اجرای زنده به نام دیگری ثبت شد. درحالی که جایزه بهترین اجرای زنده به مهدی دارابی رسیده بود اما این ویدیو خواندن قربانی بود که بسیار دیده شد و مورد توجه قرار گرفت.

قربانی سال‌هاست که نامش با موسیقی تلفیقی و تیتراژهای عاشقانه گره خورده است و رد صدایش روی تیتراژ فیلم‌ها و سریال‌هایی مثل «مدار صفر درجه»، «هم‌گناه» و «مست عشق» مانده. امسال او برای فیلم «مست عشق» جایزه جشن حافظ را گرفت و این پنجمین بار بود که صدای قربانی از این جشنواره می‌درخشید.

قربانی این هفته  اجرای تازه‌ای را هم در تالار وحدت رونمایی کرد؛ قطعه‌ای که صدای او را با سروده غلامرضا طریقی و آهنگسازی حسام ناصری ترکیب کرده که حالا ساوندلوگوی یک پلتفرم شده است.

حضور همایون شجریان هم در کنار قربانی در جشن حافظ، برای مردم یادآور «افسانه چشم‌هایت» شد؛ آلبومی که در سال ۹۸ منتشر شد و دو صدای ماندگار موسیقی ایران را کنار هم نشاند.

ساعد سهیلی؛ ورود درخشان به دنیای تئاتر

یکی از جالب‌ترین اتفاقات فرهنگی ماه‌های اخیر، ورود ساعد سهیلی به دنیای تئاتر بود. بازیگری که به واسطه حضور در فیلم‌های سینمایی متعدد و موفق در ذهن مخاطب شناخته شده، حالا پا به عرصه‌ای جدید گذاشته و در اولین تجربه خود روی صحنه تئاتر، توانسته تحسین بسیاری را برانگیزد. او در نمایش «ترور» به کارگردانی ابراهیم امینی، نقش دادستان را ایفا کرد و در این کار، با تسلطی که بر نقش خود داشت، چنان درخشید که دیگر هیچ‌کس نمی‌توانست از درخشش این بازیگر جوان چشم‌پوشی کند.

نمایش «ترور» که بر اساس نمایشنامه‌ای از فردیناند فون شیرباخ، نویسنده آلمانی، ساخته شده است، به یکی از دغدغه‌های اصلی دنیای معاصر یعنی تروریسم و پیچیدگی‌های اخلاقی آن می‌پردازد. «ترور» نه تنها یک نمایش، بلکه به نوعی اعلامیه‌ای بود از توانمندی‌های ساعد سهیلی در دنیای هنرهای نمایشی، و این شاید تنها آغاز مسیری باشد که در آن، او به یکی از چهره‌های تاثیرگذار تئاتر ایران تبدیل خواهد شد.

سهیلی  که سال‌ها در سینما و در فیلم‌هایی چون «لاتاری»، «روز صفر»، «چند متر مکعب عشق» و اخیراً «خدای جنگ» توانسته خود را به عنوان یک بازیگر حرفه‌ای در سینما معرفی کند و  در بازی‌های اخیرش بار دیگر نشان داد که بازیگر جوانی است که وارد لابی‌های مرسوم بازیگران و فیلمسازان نشده و به خاطر حضور در محافل در سینما مطرح نشده بلکه به خاطر توانمندی های شخصی اش برای کار آثاری درست انتخاب شده و زندگی حرفه‌ای بی‌حاشیه‌ای دارد.

بهنوش طباطبایی؛ بازگشت به کانون توجه

بهنوش طباطبایی یکی از چهره‌های شناخته‌شده عرصه بازیگری است که حضور مداومش در پروژه‌های مختلف هنری، باعث شده همواره در کانون توجه قرار گیرد. در این هفته دو اتفاق مهم و ویژه، موجب برجسته شدن این بازیگر در رسانه‌ها و فضای مجازی شده است.

اولین اتفاق مهم، حضور پررنگ او در جشن حافظ بود. بهنوش طباطبایی که تجربه طولانی در دنیای بازیگری دارد، همیشه در مراسم‌ها و جشنواره‌ها با حضورش توجه رسانه‌ها و مخاطبان را جلب کرده است. حضور او در سومین جشن تئاتر و موسیقی حافظ و اجرای بخشی از این مراسم واکنش‌های مختلفی را در فضای مجازی به همراه داشت. بهنوش با انتخاب یک پوشش متفاوت، به خوبی توانست نظر بسیاری از کاربران را جلب کند.

دومین دلیل دیده شدن این بازیگر در این هفته، انتشار تیزری تازه از فیلم «سووشون» به کارگردانی نرگس آبیار بود. در این فیلم، بهنوش طباطبایی، زری «سووشون» نوشته سیمین دانشور را زنده کرده است. این سریال که قرار است از فروردین ۱۴۰۴ پخش شود، برای بسیاری از طرفداران سینما و ادبیات ایران، یک اتفاق مهم و قابل توجه است.

بهنوش طباطبایی کارنامه پررنگی در بازی در فیلم‌های اقتباسی از ادبیات و تاریخ شفاهی دارد. حضور او در فیلم‌هایی چون «رد خون»، «غلامرضا تختی»، «سیانور» و حالا «سووشون»، گواه این ماجرا و نشان‌دهنده توانمندی‌های بی‌نظیر او در به تصویر کشیدن شخصیت‌ها و داستان‌های پیچیده است. همچنین، تجربه‌های موفق او در تئاترهایی مانند «مری پاپینز» و «سیندرلا» گواه دیگری بر توانایی‌های بازیگری گسترده و همه‌جانبه او است.

نوشته از دختر اسکاری ایران تا دادخواهی ساعد سهیلی! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

پیمان معادی، مهران غفوریان، هانیه توسلی، فرشته حسینی، مهدی حسینی‌نیا، مسعود کرامتی، محمد شاکری، عباس ایمانی، محمود موسوی، شیرین ضابطیان و زنده‌یاد حاتم مشمولی بازیگران این فیلم هستند.

تهیه‌کننده و کارگردان: مجیدرضا مصطفوی، مدیر فیلمبرداری: روزبه رایگا، تدوین: بهرام دهقان، نویسندگان: مهیار حمیدیان و مجیدرضا مصطفوی، طراحی و ترکیب صدا: بهمن اردلان، موسیقی: حامد ثابت، مدیر تولید: مهدی مهابادی، طراح صحنه: حسن روح‌پروری، طراح لباس: ندا نصر، طراح گریم: محسن دارسنج و مهرنوش سلیمی، صدابردار: بابک اخوان و محمود کاشانی، طراح جلوه‌های بصری: فرید ناظر فصیحی، طراح جلوه‌های ویژه میدانی: آرش آقابیک، برنامه‌ریز و دستیار یک کارگردان: ایما استمراری، عکاس: فتاح ذی نوری، جانشین تولید: امید میرزازاده، منشی صحنه: ماریا میرنژاد، مشاور رسانه‌ای: مریم قربانی‌نیا.

پخش بین‌المللی این فیلم به عهده محمد اطبایی است.

نوشته فیلم «بی سر و صدا» آماده نمایش شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اگر دقیق‌تر سخن گفته باشم، «برادران لیلا» فیلمی است که بازتاب یک برهه‌ی اجتماعی و تاریخی ایران معاصر را در دل خود دارد و دلیل اهمیت و توجه به آن به خاطر مسائل حاد اجتماعی است و نه صرفا به خاطر ارزش‌های بصری و دراماتیک موجود فیلم. اما آیا یک فیلم سراسر نمادین (نه نشانه‌‌گرا) و بیانیه‌وار می‌تواند ساختار و منطق روایت را از یاد ببرد؟

قبل از آنکه ساختار فیلم را مورد بررسی قرار دهم بد نیست نکاتی را درباره‌ی مضمون آن اشاره کنم. این فیلم براساس تم پدرسالاری بنا شده است. موضوعی که به لحاظ درونمایه بارها دستمایه‌ی ساخت آثار سینمایی و تلویزیونی مختلف قرار گرفته است.

مشهورترین اثر ایرانی با این مضمون سریال «پدرسالار» اکبر خواجویی است که در آن شورش سنتی عروس و پسر علیه افزون‌خواهی پدر خانواده در تقابل با یکدیگر قرار می‌گیرد. در این مجموعه‌ی تلویزیونی، قواعد هنجاری جامعه در حوزه‌ی خانواده زیر سوال نمی‌رود بلکه فرزندان کوشش می‌کنند خود را از بار سنگین سنت‌های نسل گذشته آزاد کنند. اما در «برادران لیلا» با تقابلی سرکش بین دو نسل سروکار داریم. به طوری که نسل بعدی سعی دارد نسل گذشته را تنبیه و تادیب کند. سیلی لیلا به پدرش عملی صرفا دراماتیک نیست که آن را با سیلی‌های مشهور در سینما از جمله با سیلی عماد فیلم «فروشنده» اصغر فرهادی مقایسه کنیم بلکه رخدادی است که از شکاف و شوریدگی نسلی بر نسلی سخن می‌گوید. درونمایه‌ای که به لحاظ اجتماعی اولین‌بار در جزوه‌ی «پدر، مادر ما متهمیم» علی شریعتی و به قول خودش با «انتقادهای زننده و تیز و صریح» و با زبانی ایدئولوژیک و نسنجیده علیه والدین طرح و اقامه‌ی دعوا شد.

در بخشی از این جزوه از زبان نسل جوان خطاب به پدران و مادران آمده است: «برای چه طبقه من و گروه من از شما بیزار شده، از شما بیگانه شده و شما با او بیگانه هستید و نمی‌توانید با هم یک کلمه سخن بگویید؟ به مادرها بگویم که برای چه دختر شما نمی‌تواند با شما حرف بزند و شما هم نمی‌توانید با دخترتان حرف بزنید… و به پدرها بگویم که فرزند شما نه به عنوان یک فساد اخلاقی، بلکه با دلایل و علل فکری و اعتقادی، از شما فرار کرده و با شما بیگانه شده است.»

اگر از بار مذهبی این سخنان بگذریم این تکه از جزوه‌ی شریعتی حتی می‌تواند به عنوان خلاصه‌ی فیلم اخیر روستایی مدنظر قرار گیرد. چرا که این هر دو (جزوه‌ی شریعتی و فیلم روستایی) با «سخن تند» و «انتقادهای زننده» در مقابل نسل گذشته می‌ایستند. هرچقدر که آن جزوه از لحاظ مبانی اجتماعی نسنجیده است، این فیلم نیز از لحاظ دراماتیک و سینمایی قوام نیافته.

همچنین نباید از یاد ببریم که سوژه فیلم و سرآمد شدن پدر در بین خاندان خود (بزرگ فامیل شدن)، رسمی است که تقریبا موضوعیت خود را در جامعه ما از دست داده است، البته اگر که زمانی این موضوع آنقدر مهم بوده باشد که کسانی برای آن خود را به آب و آتش بزنند.

به هر روی، سوژه‌ی‌ بزرگ خاندان محسوب شدن، اهمیت و ارزش اجتماعی پیشین خود را ندارد و به همین دلیل قابلیت تعمیم ندارد و محمل خوبی برای نشان دادن یک داستانی امروزی نیست. این که بازیگران امروزی و شناخته شده‌ی سینما در این فیلم به عنوان بازیگر حضور دارند، کهنگی سوژه و ارتباط موضوعی آن به گذشته را کمرنگ جلوه می‌دهد.

نمادهایی که راه را بر هنر روایت می‌بندد

بنا کردن فیلم بر یک رسم تقریبا از دست رفته و امروزی نبودن سوژه‌ی اصلی، عاملی می‌شود تا فیلمنامه‌نویس جابه‌جای فیلم را با نماد پر کند. در شرایطی که فیلم‌های مدرن عموما بر وجود نشانه‌ها تاکید دارند، اغلب آثار کلاسیک با دایره‌ی شمول گسترده بر نمادها تاکید می‌ورزند. نماد اساسا راه تفکر و منطق را هذیانی می‌کند و معمولا مانع انسجام سطح اول و ظاهری اثر می‌شود تا بتواند معنا را در پشت و پسله‌های اثر پنهان کند. برای همین است که شخصیت‌های «برادران لیلا» برای ما قابل شناسایی نیست و اگر هم احساس آشنایی با کاراکترها داریم به دلیل نمادهای آشنایی است که آن‌ها را تقویت می‌کند. چرا که زحمت چندانی برای شناسایی و پرورش شخصیت‌ها در فیلمنامه کشیده نمی‌شود.

حتی ایده‌ی این فیلم نمی‌تواند بر گرته‌برداری از آثاری چون «پدرخوانده» بنا شده باشد. اگرچه در این فیلم پلان‌هایی که یادآور«پدرخوانده» کاپولا هستند دیده می‌شود اما نباید فراموش کنیم که ایده‌ی جانشینی بزرگ فامیل و جاروجنجال‌هایی که برای آن به‌وجود می‌آید در درون خانواده به شکل سنتی آن قابل طرح نیست، بلکه با شرایط و فضای خانواده‌های مافیایی منطبق است. در ضمن در فیلم‌های مافیایی شبیه «روکو و برادرانش» یا «پدرخوانده» زن عنصر تزیینی و درجه دوم به حساب می‌آید. چرا که این آثار دلمشغول ساخت دنیایی خشن، مردانه و رقابت بین آن‌ها است. چنین برداشتی حتی به قصد همسان کردن آن شرایط با شرایط اجتماعی جامعه‌ی ایران از پیش شکست خورده است، چرا که سنت مافیای شناخته شده و گروه‌های عامل آن در مملکت ما دیده نشده و اگر گروه‌های تبه‌کار قدرت و ثروت را مافیا بنامیم چندان ارتباطی با خاندان‌های مافیایی تبه‌کارانه و نظم و نظام آن ندارد.

درست است که زن در جامعه‌ی امروز نقش تعیین‌کننده‌ای دارد اما شرایط اجتماعی و فرهنگی متفاوت لیلا نسبت به دیگران در فیلم توجیه نمی‌شود. حتی ما نمی‌فهمیم چرا لیلا نسبت به دیگر اعضای خانواده‌اش شرایط کاری مقبول‌تری دارد و برخلاف برادرانش به شغل‌های کاذب مشغول نیست؟ حتی اگر قبول کنیم که در جامعه‌ی ما زنان راحت‌تر از مردان شغل به دست می‌آورند این موضوع در فیلمنامه توجیه نمی‌شود. حتی ما به درستی نمی‌فهمیم که لیلا با وجود این همه خشم و نفرت از والدین‌اش چرا با آن‌ها زندگی می‌کند و با وجود شرایط شغلی مناسب چرا آن‌ها را ترک نکرده و مستقل نمی‌شود؟

ارزیابی شتابزده و صریح سنت‌های نادرست گذشته

فیلم طولانی و نامتعارف روستایی با درونمایه‌ی رکود اقتصادی و تحریم، کلاهبرداری، موقعیت‌های نابسامان اجتماعی و رقابت‌های خانوادگی در یک خاندان روبه زوال اثری شبیه به فضای رمان‌های کلاسیک دوران دیکنز را برای ما تداعی می‌کند، نه فیلمی مدرن و حتی مافیایی. این اثر فاقد ساختار و پرداخت مدرنی همچون «شازده احتجاب» هوشنگ گلشیری است که زوال یک خاندان پیزوری و عقب افتاده را به تصویر می‌کشد. درست است که تم فیلم «برادران لیلا» جسورانه و واقعگرایانه است اما فیلمی به شدت ایدئولوژیک است که علیرغم وجه نمادینش با خانواده و نسل گذشته سر ستیز دارد. علیرغم آن که فیلم قرار است مدرن باشد اما سوژه‌ی آن بلاتکلیف و زمان‌زده است. هرچند که موتیف‌های فیلم می‌تواند احساس واقعیت روزگار ما و مصائب اجتماعی موجود را بازنمایی ‌کند.

فیلم از نظر بازی‌ها و فیلمبرداری شاخص و تاثیرگذار است که بررسی آن جای بحث دیگری را می‌طلبد. اما در مورد تدوین فیلم می‌توان نکاتی را اشاره‌وار بیان کرد. تدوین کردن چنین فیلمی با زمان طولانی مدتش نیازمند یک بازنگری کلی است. بعضی از پلان‌ها علیرغم جذابیت بصری نقشی تعیین کننده در پیشبرد داستان ندارد و از سوی دیگر جای پلان‌هایی که حفره‌های داستانی را پر می‌کند خالی است. با تدوین مجدد چه بسا می‌توان تاحدودی نقایص داستانی فیلم را پنهان کرد و حس‌وحال پویا‌تری به فیلم دید. کاری که می‌تواند روزنه‌ای برای بروز استعداد بازیگران اصلی فراهم کند. در شرایط فعلی تنها  بازی ترانه علیدوستی و سعید پورصمیمی در فیلم برجسته است که علاوه بر شاخص بودن بازی آن دو ریتم و داستان فیلم به بیشتر دیده شدن آن‌ها کمک کرده و فرصت را از بازیگران دیگر گرفته است.

«برادران لیلا» فیلمی است که در جامعه مابه‌ازا دارد. چرا که احتمالا هر خانواده‌ای بخشی از تجربیات اقتصادی و اجتماعی این‌چنینی را از سرگذرانده و یا شاهد تجربه کردن رنج‌های مشابه دیگر افراد بوده است. از سوی دیگر این فیلم جسور و صریح است. درست است که مبانی آن از خانواده از سنخ دیگری تعریف شده است و نسل امروز را طلبکار پدران خود می‌داند اما در دل خود نقادی صریح سنت‌های نادرست گذشته را پرورده است. سنتی که پدران بدون توجه به واقعیات موجود به آن تن داده و برای سایر افراد خانواده گرفتاری ایجاد کرده‌اند.

نوشته پدر، مادر شما متهم هستید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«برادران لیلا» سومین فیلم سعید روستایی بعد از «ابد و یک روز» و «متری شیش و نیم» است که این روزها بعد از حواشی بسیار در زمان تولید و جشنواره کن، به پشتوانه این حواشی و نمادگرایی عجیب و الصاق تعابیری خارج از فیلم به آن از سوی طرفدارانش به محل بحث و مناقشه در شبکه‌های مجازی و غیرمجازی شده است، هرچند که موافقان آن، این روزها زبان گزنده و تندی را نسبت به مخالفان در پیش گرفته‌اند اما خود فیلم به عنوان یک فیلم، اثری ضعیف در فیلم‌نامه و اجرا نسبت به فیلم‌های قبلی فیلمسازش محسوب می‌شود که اتفاق خوب و تازه‌ای نیست بلکه فیلمساز به پشتوانه آن دو فیلم و ترکیبی از آن‌ها و بسط دادن داستان فیلم کوتاه «مراسم» خود به دنبال نمایش و نزدیک شدن بیشتر به خانواده‌ای است که از اساس فرو ریخته است و شرافت و آبرویی هم ندارد.

روستایی در این فیلم مخاطب را با یک خانواده‌ای روبه زوال و پوچی مواجهه می‌کند که ارزش‌ها در آن فراموش شده و حالا برای برون‌رفت از این گرفتاری و بیکاری و توسل به آینده‌ای روشن ، لیلا (ترانه علیدوستی)  به برادرانش پیشنهاد خرید مغازه در پاساژی می‌دهد که خود و برادر بزرگش در آن شاغل هستند و پاساژ پررفت و آمدی هم هست، البته در ادامه علاقه فیلمساز به صحنه‌های توالت که در دو فیلم قبلی‌اش نقش مهمی داشته در این فیلم هم مغازه‌ای را نشان نمی‌دهد بلکه دوربین را داخل توالت می‌برد و می‌گوید که این توالت در آینده قرار است مغازه شود! برادران لیلا برای خرید مغازه به توافق می‌رسند تا با کمک هم برای خرید مغازه اقدام کنند، موضوع حضور پدر در مراسم عروسی و معرفی او به‌عنوان بزرگ خانواده جورابلو مطرح می‌شود و هدیه چهل سکه‌ای که قرار است او به‌عنوان بزرگ خانواده به عروس و داماد بدهد، درحالی‌که فرزندانش برای خرید مغازه به آن سکه‌ها نیاز دارند و با این کادو مخالف هستند….

«برادران لیلا» در شخصیت‌پردازی دچار مشکل جدی است، نویسنده به قدری دل به سوژه اصلی و آغاز و پایان فیلم داده است که ابتدایی‌ترین نکات فیلمنامه‌ای را رعایت نکرده است، شخصیت‌ها هرکدام تصویر درستی از خود را نشان نمی‌دهند تا به یک خانواده تبدیل شوند و مقاصدشان در ادامه برای مخاطب سمپات شود، حتی لیلا هم نمی‌تواند نقش یک دلسوز و لیدر و کسی که می‌خواهد همه چیز را درست کند را داشته باشد برخلاف «سمیه» در ابد و یک روز که هم جای درستی بود و هم بازی خوب و استفاده درستش از میمیک و بالا و پایین کردن‌های صدایش برای شخصیت بسیار مناسب بود و دلسوزی‌اش هم درآمده بود اما در اینجا، هرکدام از شخصیت‌ها با نکات منفی‌شان هست که برجسته می‌شوند، حتی علیرضا (نوید محمدزاده) هم که می‌خواهد نظرات منطقی و درست بدهد اما در جاهایی او هم زیر سؤال می‌رود اما شروع فیلم با معرفی او بهتر از بقیه پیش می‌رود، فرهاد (محمدعلی محمدی)  برادر دیگر لیلا که مشخص نیست در این جمع چه کار می‌کند! هرازگاهی هیکل خود را نمایان می‌کند و تیکه‌ای می‌اندازد حتی زمانی که متوجه افزایش قیمت پرایدش می‌شود واکنش مناسب شرایط نشان نمی‌دهد، منوچهر (پیمان معادی)  شخصیت متزلزلی دارد که حتی تمایلاتش در طول فیلم باید با حدس مخاطب همراه شود یا مخاطب، علت رفتن همسرش را براساس رفتارهایش حدس بزند و پرویز (فرهاد اصلانی) هم تصویر درستی از مردی که چرا پنج دختر دارد و ششمین فرزندش را هم به دنیا می‌آورد! را نمی‌دهد، همه این شخصیت‌ها قرار است در ظرف فیلم‌ساز تبدیل به ابزاری شوند برای موضوعات پراکنده داخل فیلم! زیاده‌روی و اغراق و تمرکز روی تورم اقتصادی و از سوی دیگر نمایش بی‌جهت برادران در زمانی که با چند دختری که کار مدلینگ می‌کنند و از ماشین‌های شاسی بلند پیاده می‌شوند و دیالوگ‌هایی که در آن صحنه مطرح می‌شود، یک جور باج دادن فیلمساز به مخاطبی است که دوست دارد این صحنه‌ها را علاوه بر فضای بیرونی در فیلم هم ببیند.

«برادران لیلا» فیلمی است که متأسفانه در شرایط عادی تولید و پخش در سینماهای ایران اکران نشد اما فیلمی هم نیست که برای پرده عریض سینما ساخته شده باشد، مدیوم و اندازه آن در بضاعت تله‌فیلم است، فیلم‌برداری و نورپردازی ضعیف هومن بهمنش برخلاف صحنه‌های ابتدایی در کارخانه که در ادامه به حداقل‌ها رضایت داده است و اجرای نچسب بازیگران که مانند عروسک خیمه شب بازی، وارد کادر یا از آن خارج می‌شوند و دیالوگ‌های پر حرف را مانند نمایش رادیویی می‌گویند و می‌روند و بعدی و بعدی…

اجرای شلخته گروه صحنه و لباس و تلاش برای کثافت نشان دادن خانه و استفاده زیاد از توالت و آن ایده زشت ادرار در ظرف‌شویی، گویی همه‌چیز باید در یک کثافت گیر کرده باشند و سنگینی غبار گرفته شده در صحنه پخش شود اما حداقل در خانواده پرجمعیت کسی پیدا می‌شود که به تمیزی و دیگر جزییاتی که رنگ زندگی اهمیت دهد.

درباره صحنه بحث‌برانگیزی که لیلا می‌خواهد پدرش را تنبیه کند، جدای از اینکه این صحنه می‌تواند در ذهن بیننده کم سن و سال عواقب بدی را داشته باشد اما در اجرا واکنش برانگیز خواهد بود، بعد از سیلی لیلا به پدر، تنها فرهاد هست که می‌خواهد مقابل لیلا قرار گیرد و بابت این رفتار او با او برخورد فیزیکی کند، فرهاد که در پاساژ خودش با فریاد کشیدن بر سر پدر او را راهی بیمارستان کرده بود اما در این صحنه او واکنش دارد و دیگر برادران طوری رفتار می‌کنند که انگار سیلی زدن دختر به پدر کار هرروزه لیلا بوده و واکنش دیگری را به دنبال ندارد.

نوشته این راه رستگاری ندارد! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی در ادامه به سؤال دیگری مبنی بر این که چرا بیشتر در فیلم‌هایتان به طبقه فرودست جامعه می‌پردازید، گفت: شکل‌گیری یک طبقه متوسط، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای دولت ایران در چهل سال گذشته بود این بود که این طبقه متوسط در ۱۰ تا ۱۵ سال اخیر به‌شدت کوچک و کوچک‌تر شد، خیلی‌ها پول‌دارتر شدند و اما از آنها کسانی بودند که بی‌پول و فقیر شدند. عرض این طبق متوسط خیلی کم شده و امروز به‌وضوح می‌بینیم که افراد، طبقه خود را تغییر می‌دهند.

این کارگردان با ذکر مثالی ادامه داد: به‌عنوان‌مثال افراد؛ خانه، ماشین و خورد و خوراک خود را عوض می‌کنند. در مواقعی تقصیر آدم‌های خود یک خانواده است که مشکلاتی ایجاد و حل نمی‌شود اما وقتی روزی سه بار تورم به آدم‌ها یادآوری می‌شود، دیگر نمی‌توان گفت این تقصیر خانواده است. در فیلم‌های من دختری هست که برای جلوگیری از فروپاشی یک خانواده تلاش می‌کند. در «ابد و یک روز» شاید خانواده تقصیر داشتند اما در «برادران لیلا» این‌گونه نیست و این جامعه است که در حال تأثیرگذاری است و افراد چه اشتباه کنند و چه نکنند به سمتی که نباید می‌روند. بخش کوچکی از جامعه را می‌بینیم که هر روز شرایطشان بهتر می‌شود و بخش بزرگی از جامعه هر روز اوضاعشان بهتر!

*سعید روستایی: «برادران لیلا» هنوز پروانه نمایش ندارد

روستایی در مورد اخذ پروانه نمایش در کشور ایران برای فیلم جدید خود، گفت: در فیلم «متری شیش و نیم» قرار بر این بود که من و پیمان معادی آن را تهیه کنیم اما نشد و تهیه‌کننده را عوض کردیم و با این حال پس از اقدام مجدد نزدیک به یکسال زمان برد تا مجوز ساخت آن را بگیریم. بعد از آن که فیلم ساخته شد، از سوی ارگان‌های مختلف تحت‌فشار قرار گرفتیم و آن‌ها معتقد بودند که فیلم ما بر اساس اساسنامه آن‌ها نیست. در فیلم «برادران لیلا» نیز ما هنوز پروانه نمایش نداریم و قرار است که به ایران بگردیم و پروانه نمایش بگیریم و لیست سانسوری هم برای فیلم به ما داده‌اند اما واقعیت این است که من سانسور نخواهم کرد. ما در دولت قبلی پروانه ساخت گرفته‌ایم اما دولت جدید قوانین خود را دارد و معتقد است که فیلم باید با دیدگاه آن‌ها همخوانی داشته باشد.

*ترانه علیدوستی: ترکیب ما در کن، نشان‌دهنده موضع ما نسبت به متهمان آزار است

در ادامه ترانه علیدوستی در مورد همزادپنداری با شخصیت اصلی فیلم به نام «لیلا» توضیح داد: لیلا برای من تمثیل وضعیتی است از زنان امروز ایران که احساس می‌کنم در خط مقدم مبارزه برای تغییر و آزادی خودشان هستند و در عین حال برای اصلاح محیط اطراف خودشان تلاش می‌کنند تا نقشی در آن داشته باشند. این بلند همتی که امروز زنان ما دارند را در هیچ کجای دنیا ندیده‌ام. من این زاویه را در مورد زنان ایران می‌بینم و به آن آگاهم که کاراکتر لیلا این را بازنمایی می‌کند.

وی در مورد سؤالی مبنی بر اتهامات مطرح شده علیه برخی بازیگران و جنبش می تو گفت: درباره این موضوع باید بگویم موردهایی مطرح شده‌اند که به سال‌ها قبل برمی‌گردند. من در زمان فیلم «فروشنده» قدرتی بیش از این برای حمایت از زنان قربانی نداشتم اما تا جایی که می‌توانستم سعی کردم این موضوع را پیگیری کنم. در مورد اتهامات اخیر پیش‌آمده هم که بعد از فیلم‌برداری مطرح شدند گفتم که ما در کنار کسی که اتهام به او وارد است نمی‌ایستیم و به حرفمان هم عمل کرده‌ایم. همچنین با وجود ترکیبی که امروز ما اینجا هستیم موضعمان را در مورد متهمان به آزار مشخص می‌کند.

علیدوستی در پاسخ خبرنگاری که از او درباره همکاری وی با سریال «شهرزاد» به تهیه‌کنندگی محمد امامی پرسید، توضیح داد: اتفاقی که درباره پروژه سریال «شهرزاد» روی داد، تلنگری برای همه ما بود و تا قبل آن ما این دقت را نداشتیم و این اتفاق بسیار ناراحت‌کننده باعث شد که ما از آن به بعد دقت بیشتری کنیم.

این بازیگر ادامه داد: درباره سریال «شهرزاد» باید نکته‌ای بگویم که البته ممکن است کسی آن را باور نکند، چرا که شش سال از آن گذشته است. من با آقای امامی در پایان فصل یک «شهرزاد» آشنا شدم و از حضور ایشان اطلاعی نداشتم. تهیه‌کننده دیگری به جای ایشان با من قرارداد امضا کرد و در ایران می‌دانند که این شخص کیست اما اسمی از این فرد مطرح نیست. نمی‌خواهم توجیه کنم. شاید این وظیفه ما بود که بدانیم و این کار را انجام ندهیم اما صادقانه نمی‌دانستیم. پای همه حواشی و حرف‌های آن هم ایستادیم اما برای همه ما خیلی بد شد.

علیدوستی اضافه کرد: در کنار همه این مسائل باید توجه داشته باشید که پولی در یک سریال سرمایه‌گذاری شده و پنج برابر آن به همان شخص برگشته است، اما شما چرا از من سؤال می‌پرسید؟ نه آن پول دست من است و نه سود آن پول! من دستمزدی گرفتم که در هر پروژه دیگری هم می‌گرفتم که اتفاقاً نجومی هم نبوده است، درنتیجه پول یا سود این سریال دست کسی است که الان در زندان به سر می‌برد و این را که من چه کمکی می‌توانم به پیشرفت این بحث بکنم، نمی‌دانم!

سپس نوید محمدزاده یکی از بازیگران نقش اصلی فیلم «برادران لیلا» نیز در مورد بازی خود در این فیلم گفت: خوشحالم که در کنار تیمی اینجا هستم که در کنار همکاری‌مان با هم زندگی کرده‌ایم.

وی در مورد حواشی و اتفاقات پیش‌آمده روز گذشته بر روی فرش قرمز کن، توضیح داد: فرشته حسینی همسر من است و او را دوست دارم. بیشتر واکنش‌ها هم به این موضوع مثبت بوده است. این روزها واجب است که ما به عشق احترام بگذاریم. در این دوره‌ای که زندگی می‌کنیم آدم‌ها به همدیگر برخورد خوبی ندارند و حواسشان به هم نیست و من لازم است که قدردانی کنم از کسی که زندگی من را تغییر داد و به زندگی‌ام آرامش بخشید.

*پیمان معادی: تورم و تأثیرات آن در ایران از جنگ ویرانگرتر است

پیمان معادی نیز در بخش دیگری از این نشست درباره وضعیت اقتصادی امروز ایران گفت: درصدی از آدم‌ها در ایران اگر یخچال خانه‌شان خراب شود طبقه اجتماعی‌شان عوض می‌شود یعنی هزینه تعمیر یک یخچال می‌تواند طبقه اجتماعی شما را پایین‌تر ببرد و این آدم‌ها به‌ناچار مجبورند اخبار سیاسی را به لحاظ مسائل معیشتی دنبال کنند.

وی ادامه داد: شما برای اینکه سبد کالا و رفاه خانواده‌ات را تا سر ماه تأمین کنی هر روز باید ببینی رئیس‌جمهورهای آمریکا و فرانسه چی گفتند. همه تئوریسین هستند اما چون نمی‌توانند در این مباحث عمیق شوند در سطح می‌مانند و این کار را برای زندگی در ایران سخت می‌کند و تصمیمات آدم‌ها ممکن است ویرانگر باشد. چیزی که به‌عنوان تورم در ایران در حال رخ‌دادن است برای خیلی‌ها قابل درک نیست؛ چراکه شاید این اتفاق از جنگ بدتر و ویرانگرتر است و امیدوارم بهبود یابد.

نوشته در ایران یخچال خراب شود، طبقه اجتماعی عوض‌ می‌شود! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بازی‌های عالی در یک درام خانوادگی جذاب

لیزا نسلسون: وزن سنت و پیوندهای خانوادگی در «برادران لیلا» پاسخ قانع‌کننده‌ای پیدا می‌کند، یک شیرجه عمیق و دائماً شگفت‌انگیز در پویایی یک خانواده فقیر، خانواده‌ای که تلاش می‌کند تا سرش را بالای آب نگه دارد.

سعید روستایی؛ نویسنده و کارگردان با اطمینان کامل، دیدگاه بلندپروازانه‌اش را همچون مضمون حیرت‌انگیزی که در مورد مواد مخدر در فیلم «متری شیش و نیم» بود، به صورت حقایق، دروغ‌ها و انگیزه‌های متضاد در «برادران لیلا» نیز نشان می‌دهد.

بازی‌های فوق‌العاده و به شکل عجیبی دلخراش، این فیلم حاضر در بخش مسابقه کن را سرگرم‌کننده کرده است.

مشاجره‌های مداوم و عصبانیت‌های شدید در فیلم از ویژگی‌های داستانی آن است.

اسماعیل (سعید پورصمیمی) پیرمرد ۸۰ساله بی‌سوادی که مشکل بیماری دارد، تریاک می‌کشد و با همسر، دختر و دو پسر از چهار پسر بالغش، در یک محله فقیرنشین زندگی می‌کند.

در سکانس آغازین، بیننده با یکی از برادران لیلا (ترانه علیدوستی) به نام علیرضا (نوید محمدزاده) که در خانه آن‌ها ساکن نیست، آشنا می‌کند. در سکانسی دیگر وقتی لیلای چهل‌ساله؛ خواهر مجرد و رنج‌کشیده، از علی درخواست کمک می‌کند، او با یک سال حقوقی که جمع کرده به خانه برمی‌گردد (در واقع، علی بیشتر از هشت سال دور از خانه بوده است).

لیلا باهوش‌ترین عضو این خانواده پرتنش است و حقوق او که با کار در دفتر اداری یک مرکز خرید لوکس دریافت می‌کند، منبع اصلی درآمد خانواده است. از طرفی پسر بزرگ خانواده با نام پرویز (فرهاد اصلانی) که پدر پنج دختر دوست‌داشتنی و یک پسر تازه متولد شده است، خدمتکار توالت‌های عمومی این مرکز خرید است.

فضای خرده‌فروشی در این مرکز خرید آن‌قدر ارزشمند است که مدیریت قصد دارد منطقه سرویس بهداشتی را نیز به یک بوتیک تبدیل کند. در این شرایط رویای لیلا این است که برادران بیکارش منابع ناچیز خود را برای خرید فضای بوتیک جمع کنند و با هم وارد تجارت شوند.

پسر سوم، فرهاد (محمدعلی محمدی) که کمترین ادعا دارد زیاد ورزش می‌کند و کارهای عجیب‌وغریب انجام می‌دهد. حتی اگر برادر چهارم منوچهر (پیمان معادی) آپارتمان کوچک و رقت‌بار خود را بفروشد، آنها برای پیش هم پول پرداخت کم می‌آورند.

با افزایش قدرت، فیلم به این موضوع اشاره می‌کند که چگونه پول ممکن است ریشه همه بدی‌ها نباشد، اما مطمئناً می‌تواند مردم را وادار به رفتار شنیع، اغلب در شفافیت سنت‌های محترمانه کند. حتی با وجود اینکه خانواده در زندگی مدرن لنگر انداخته است، اما ژست‌های اولیه مانند عکس گرفتن مملو از سنت و خرافات است. «پدرخوانده» طایفه بزرگ خانواده مرده است و باید جانشین او مشخص شود. اسماعیل؛ پدر خانواده، به‌عنوان قدیمی‌ترین عضو طایفه می‌تواند «پدرخوانده/پدرسالار» شود اما با توجه به سنت ایرانی برای گرفتن این عنوان باید پول نقد پرداخت کند.

آیا یک احمق ظاهراً بی‌پول می‌تواند هزینه گرفتن افتخاری سنگینی را که هوس می‌کند به دست آورد؟ آیا برادران لیلا می‌توانند سرمایه‌ای را جمع‌آوری کنند تا راه خوداشتغالی را شروع کنند؟ و آیا لیلا می‌تواند به نحوی معایب پیچیده «پیرزن خدمتکار» بودن در جامعه‌ای مرد محور را دور بزند تا غرایز عاقلانه تجاری خود را بر افراد سرسخت و خشمگینی که با آنها مرتبط است تحمیل کند؟ وقتی شکست‌هایی به همان اندازه که محتمل و ویرانگر هستند ظاهر می‌شوند، بیننده مانند قهرمان‌های داستان از پهلو ضربه می‌خورد.

دعواهای خانوادگی همیشه بر اساس انگیزه‌های قابل‌باور است و اغلب از بازیگران خواسته می‌شود تا ریتم‌های احساسی سخت را فقط با چشمان خود منتقل کنند. اندوه و اضطرار، گاهی در محیط‌های صمیمی و گاهی در محیط‌های بزرگ، ثابت هستند. به لطف تسلط کارگردان بر کار خود، درهم تنیدگی‌هایی که شاهد آن هستیم به طرز باورنکردنی چالش‌برانگیز است اما در عین حال نیازی به تعلیق ناباوری (تمایل تماشاگر به باورداشت نمایش و قراردادهای آن) ندارد. این حرکت هیجانی ظریف و متقاعدکننده به اندازه زمان اجرای سخاوتمندانه آن طولانی نیست.

در یادداشت ورایتی که توسط پیتر دبروج (Peter Debruge)، نوشته شده نیز چنین آمده است:

رهبری یک حماسه خانوادگی متراکم  و سخت توسط لیلا

پیتر دبروج: سعید روستایی با اولین حضور خود در کن و در رقابت با یک درام طولانی و پیچیده درباره تلاش یک خواهر و چهار برادر برای رهایی از فقر در تهران صحبت می‌کند.

در «برادران لیلا»، یک خانواده ایرانی که زمانی مغرور و اکنون رقت‌انگیز است، در آستانه نابودی قرار می‌گیرد اما توسط خواهری مدعی که از تکیه بر مردان برای تصمیم‌گیری درباره سرنوشت خود خسته شده است، دوباره این خانواده شکل می‌گیرد. در دست گرفتن امور به دست لیلا می‌تواند مخاطب را با خود همراه کند (شکی نیست که ترانه علیدوستی، بازیگر سابق «فروشنده» که نقش لیلا را بازی می‌کند، بالای سر این گروه مردانه قرار دارد.) اما همچنین دستورالعملی برای تراژدی بالقوه در حماسه رمانتیک سعید روستایی؛ نویسنده و کارگردان ایرانی، است که اولین‌بار برای جشنواره کن انتخاب شد.

برخی از مخاطبان ممکن است روستایی را از پرتره خانوادگی پرتلاطم دیگری به نام «ابد و یک روز» (۲۰۱۶) بشناسند، درحالی‌که این تریلر پلیسی فوق‌العاده او یعنی «متری شیش و نیم» (۲۰۱۹) بود که فرمان را به ذهن من داد.

روستایی، متولد ۱۹۸۹، نماینده نسل جدیدی از نویسندگان ایرانی است و کسی که آن‌قدر حیله‌گر است که نقدهای اجتماعی پیچیده خود را چنان عمیق در تاروپود داستان‌های مدرن جای دهد که حداقل هنوز باعث ناراحتی کسی نشده است.

سبک روستایی که پر از دیالوگ‌های همپوشانی، موقعیت‌های اجتماعی خفقان‌آور و تغییر دیدگاه است، انحراف مشخصی است از فیلم‌های سرراست و متمرکز ایرانی که تاکنون به دنیا راه یافته‌اند. چه قصه‌های افسانه‌وار مجید مجیدی و چه درام‌های صمیمی اصغر فرهادی که سادگی نسبی، آن‌ها را به‌طور منحصربه‌فردی برای مصرف بین‌المللی مناسب می‌کنند، اما در مقابل فیلمی مانند «برادران لیلا» می‌تواند کاملاً طاقت‌فرسا باشد و بدون فراهم کردن زمینه مناسب، فشار جامعه ایران را بر تماشاگر وارد کند.

کشمکش اصلی فیلم به این خلاصه می‌شود: اسماعیل (سعید پورصمیمی) مسن‌ترین مرد طایفه جورابلوها، تمام عمرش را سخت کار کرده است و حالا انتخاب اوست که تصمیم بگیرد با پس‌اندازش چه کند. آیا او پس‌اندازش را به پنج فرزند بالغ خود (که هرکدام ناسپاس‌تر از قبل هستند) می‌دهد یا از این پول برای تثبیت جایگاه خود به‌عنوان «پدرخوانده/پدرسالار» (عنوان افتخار و احترام در جامعه ایرانی) استفاده می‌کند؟ اسماعیل به‌وضوح به گزینه دوم کشیده شده است که به او مزایایی مشابه «پدرخوانده» را می‌دهد.

اما این یک قمار است. این انتصاب تضمین نشده است و به برخی مانورهای سیاسی دقیق از سوی او نیاز دارد. اول اینکه او باید وانمود کند که این عنوان را نمی‌خواهد، درحالی‌که رقیبی آشکارا برای این عنوان می‌جنگد. پس باید به پسر عموی دور خود؛ بایرام (مهدی حسینی نیا) اعتماد کند که از اسماعیل می‌خواهد که ازدواج تنها فرزندش را به میزان ۴۰ سکه طلا (که اساساً کل دارایی اسماعیل است) تضمین کند اگرچه چندین سال قبل بایرام حوصله شرکت در مراسم پسر خود اسماعیل را نداشته است. این معامله‌ای است که برای لیلا بوی خوبی نمی‌دهد و او مسئولیت مداخله را بر عهده می‌گیرد.

او در ۴۰ سالگی از تماشای جدال مادر و چهار برادرش خسته شده و حالا که علیرضا (نوید محمدزاده) به عنوان تنها عضو خانواده شغل آبرومندش را از دست داده، دیگر نمی‌تواند بنشیند و به هم ریختگی زندگی خانوادگی‌شان را تماشا کند. در یکی از شاید نیم دوجین صحنه طاقت‌فرسا، لیلا گریه می‌کند و به علیرضا التماس می‌کند که با کمک برادرانشان تجارتی راه بیندازند. پرویز (فرهاد اصلانی)؛ بزرگ‌ترین برادر است که در یک مرکز خرید مجلل در تهران توالت‌ها را تمیز می‌کند و برای دسترسی به امکانات از مراجعین هزینه دریافت می‌کند. از طرفی فرهاد (محمدعلی محمدی)، برادر سوم لیلا غیر از یک ماشین، دارایی دیگری ندارد و منوچهر (پیمان معادی) گرفتار بدهی و سرگردان در یک شرکت هرمی است.

در این شرایط به نظر می‌رسد باز کردن یک فروشگاه برنامه‌ای کاملاً محکم است، اگرچه این شخصیت‌های نابالغ و غیرمسئولانه می‌توانند همه چیز را خراب کنند. کدام‌یک از این برادران در مورد اداره یک تجارت چیزی می‌دانند؟ تنها کاری که انجام می‌دهند این است که دعوا و شکایت می‌کنند، به همین دلیل است که به فردی سازمان‌یافته مانند لیلا نیاز دارند تا به آنها دستور دهد، حتی اگر برنامه‌های او در نهایت قطعی‌تر از برنامه‌های دیگران نباشد.

همه در «برادران لیلا» چیزی را پنهان می‌کنند، نه لزوماً فریبنده، آن‌قدری که بتوانند اوضاع را برای خودشان راحت‌تر کنند. در اولین صحنه، جشنی برای به‌دنیاآمدن یکی از اعضای جدید خانواده در خانه اسماعیل (پدر خانواده) گرفته می‌شود. به اسماعیل گفته شده که جنسیت فرزند جدید پسر است، اما دیگر باورش نمی‌شود چراکه این ششمین نوه اوست و هر بار پسرانش به دروغ وانمود می‌کردند که فرزندشان پسر است. در این جشن، پرویز که پدر نوه جدید است برای سیر کردن خانواده‌اش از آشپزخانه پدرش غذا می‌دزدد.

کارگردان صحنه‌هایی را با یک انرژی مستند، پر جنب و جوش می‌سازد و حتی در شرایطی که ممکن است به کمک ترانه‌ها روایت جذاب‌تر و با به هم ریختگی کمتر و یا به طور کلی ساده‌تر هضم شوند، اما او با دقت از ترانه‌های ملودراماتیک پرهیز می‌کند.

داستان «برادران لیلا» در شلوغی تهران معاصر و به صورت هم‌زمان میان آپارتمان‌های خانوادگی کثیف و ویران و مکان‌های لوکس می‌گذرد. به طور مثال در یک صحنه، منوچهر؛ برادرانش را به یک دفتر لوکس می‌برد، جایی که هم اتاقی‌اش کار کلاهبردارانه ای را برایشان توضیح می‌دهد که می‌تواند آنها را ثروتمند کند. کمی بعد از مرکز خریدی دیدن می‌کنند که لیلا می‌خواهد یک مغازه خانوادگی در آنجا را راه اندازی کند و سپس عروسی پسر بایرام است، جایی که اسماعیل لحظه شکوه خود را با پرتاب پول به هوا توسط مهمانان تجربه می‌کند.

اما پول می‌آید و می‌رود. در اواخر فیلم، با یک مونتاژ، قیمت طلا ده برابر می‌شود و مشکلات خانوادگی را به طور تصاعدی تشدید می‌کند. اگر آنها ۴۰ سکه طلای اسماعیل را نگه می‌داشتند، اوضاع جور دیگری رقم می‌خورد. اما خواهر و برادرها از ابتدا در حال تضعیف یکدیگر بوده‌اند. روستایی در پایان ما را با این سؤال رها می‌کند: وقتی حتی افراد خودخواه یک خانواده از یکدیگر حمایت نمی‌کنند، چگونه می‌توان از یک جامعه انتظار عملکرد داشت؟

نوشته واکنش منتقدان کن به «برادران لیلا» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته پیمان معادی پروانه ساخت گرفت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نکته قابل‌توجه در این موضوع حضور هومن سیدی است که از سال ۱۳۹۰، در سه دوره از برگزاری جشنواره فیلم فجر هم به‌عنوان کارگردان و هم به‌عنوان بازیگر حضور پررنگی داشته است.

به همین بهانه و در این گزارش قصد داریم با بررسی جشنواره فیلم فجر در دهه ۹۰، هنرمندانی که در هرسال هم به‌عنوان بازیگر حضور داشتند و هم به‌عنوان کارگردان را معرفی کنیم.

* جشنواره سی‌ام

در این دوره از جشنواره که به دبیری محمد خزاعی برگزار شد، سی و یک فیلم در بخش مسابقه سینمای ایران و بیست و یک فیلم در بخش مسابقه فیلم‌های اول حضور داشتند. در میان این تعداد بالای آثار راه‌یافته به این دوره از جشنواره ۳ بازیگر هم به‌عنوان بازیگر و هم به‌عنوان کارگردان حضور داشتند.

مانی حقیقی در سال ۱۳۹۰ کارگردانی فیلم سینمایی «پذیرایی ساده» را به عهده داشت که البته خود نیز به‌عنوان نقش اصلی در این فیلم بازی می‌کرد.

«پذیرایی ساده» به کارگردانی مانی حقیقی و نویسندگی مشترک او و امیررضا کوهستانی داستان زن و مردی است که در فضایی سرد و کوهستانی میان مردم پول پخش می‌کنند …

این فیلم سومین ساخته سینمایی حقیقی پس از فیلم‌های «آبادان»، «کارگران مشغول کارند» و «کنعان» محسوب می‌شود.

ترانه علیدوستی، مانی حقیقی، صابر ابر، اسماعیل خلج، قربان نجفی و سعید چنگیزیان بازیگران فیلم سینمایی «پذیرایی ساده» هستند.

در دوره سی‌ام جشنواره فیلم فجر، فیلم سینمایی «پذیرایی ساده» در دو رشته بهترین کارگردانی و بهترین بازیگر نقش اول زن نامزد دریافت سیمرغ بلورین شده است.

رضا عطاران نیز در همان سال فیلم سینمایی «خوابم می آد» را داشت که خود کارگردانی کرده بود و خودش نیز نقش اول این فیلم سینمایی را ایفا می‌کرد.

این فیلم به کارگردانی رضا عطاران، نویسندگی احمد رفیع‌زاده و تهیه‌کنندگی محمدرضا تخت‌کشیان و جواد فرحانی در سال ۱۳۹۰ تولید شد که در آن اکبر عبدی نقش یک زن سالخورده را بازی می‌کرد.

در خلاصه داستان «خوابم می آد» آمده است: رضا، معلمی ساده و درستکار که به سن میان‌سالی رسیده و در برقراری ارتباط با زن‌ها مشکل دارد، با دختری پاستیل فروش آشنا می‌شود. دختر، برای پیوند کلیه خواهرش با مشکل روبروست و رضا را ترغیب به کارهایی می‌کند که باب میلش نیست و …

اکبر عبدی، مریلا زارعی، ویشکا آسایش، رضا عطاران و سروش صحت بازیگران این فیلم سینمایی بودند.

«خوابم می آد» در سی‌امین دوره از جشنواره فیلم فجر، در ۶ رشته بهترین کارگردانی بخش نگاه نو، بهترین بازیگر نقش اول مرد، بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، بهترین بازیگر مرد در بخش نگاه نو، بهترین چهره‌پردازی و بهترین جلوه‌های ویژه می‌دانی کاندیدای دریافت سیمرغ شد که در دو بخش بهترین کارگردانی بخش نگاه نو و بهترین بازیگر نقش مکمل مرد سیمرغ دریافت کرد.

علی مصفا نیز یکی دیگر از بازیگرانی است که در دوره سی‌ام جشنواره فیلم فجر با فیلم سینمایی «پله آخر» به‌عنوان کارگردان حضور داشت و خود در این فیلم نقش اصلی را ایفا می‌کرد.

«پله آخر» دومین ساخته بلند علی مصفا در مقام کارگردانی پس از «سیمای زنی در دوردست» است. فیلم با هزینه شخصی خود وی ساخته شده و از فیلم‌های مستقل در سینمای ایران محسوب می‌شود.

لیلا حاتمی، علی مصفا، علیرضا آقاخانی و حامد بهداد بازیگران این فیلم سینمایی هستند.

در خلاصه این فیلم آمده است: لیلی (لیلا حاتمی) ستاره سینماست و به‌تازگی شوهرش را ازدست‌داده، سر صحنه فیلم‌برداری ناگهان مقابل دوربین خنده‌اش می‌گیرد و از کار بازمی‌ماند. هیچ‌کس نمی‌تواند دلیل خنده‌هایش را حدس بزند.

این فیلم در دوره سی‌ام جشنواره در دو رشته بهترین فیلم‌نامه اقتباسی و بهترین طراحی صحنه و لباس نامزد دریافت سیمرغ شد که در نهایت سیمرغ بهترین فیلمنامه اقتباسی را دریافت کرد.

* جشنواره سی و یکم

سی و یکمین دوره از جشنواره فیلم فجر با دبیری محمدرضا عباسیان، در ۵ بخش جوایز ویژه داوران، خارج از مسابقه، مسابقه، فیلم‌های اول و سودای سیمرغ برگزار شد که در ۲۶ فیلم در بخش مسابقه، ۸ فیلم خارج از مسابقه و ۱۰ فیلم در بخش فیلم‌های اول حضور داشتند.

از میان تمام این فیلم‌ها فرامرز قریبیان با فیلم سینمایی «گناهکاران» هم به‌عنوان بازیگر و هم به‌عنوان کارگردان در دوره سی و یکم حضور داشت.

«گناهکاران» چهارمین فیلم به کارگردانی قریبیان است که وی سیزده سال پس از کارگردانی آخرین فیلمش به نام «چشم‌هایش»، این فیلم را کارگردانی کرد.

فیلمنامه «گناهکاران» را سام قریبیان، پسر فرامرز قریبیان نوشته است. او گناهکاران را در سال ۲۰۰۶ میلادی در خارج از ایران برای یک فیلم خارجی نوشته بود، ولی پس از بازگشت به ایران آن را به نسخه فارسی تبدیل و بازنویسی کرد.

بهاره کیان افشار، فرامرز قریبیان، رامبد جوان، کوروش تهامی، هومن برق‌نورد، شقایق فراهانی، نسرین مقانلو، همایون ارشادی، قطب‌الدین صادقی، محمد متوسلانی، رضا رویگری، مهتاج نجومی، امید روحانی، سیاوش چراغی پور و سام قریبیان از جمله بازیگران این فیلم سینمایی بودند.

این فیلم در دوره سی و یکم جشنواره در رشته‌های بهترین فیلم، بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، بهترین بازیگر نقش مکمل زن، بهترین فیلمنامه، بهترین صداگذاری، بهترین صدابرداری و بهترین جلوه‌های ویژه می‌دانی نامزد دریافت سیمرغ شد که در نهایت رامبد جوان توانست سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را برای این فیلم دریافت کند.

* جشنواره سی و سوم

سی و سومین جشنواره فیلم فجر با دبیری علیرضا رضاداد در ۳ بخش سودای سیمرغ، نگاه نو و هنر و تجربه که ۲۲ فیلم در بخش سودای سیمرغ، ۱۱ فیلم نگاه نو و ۸ فیلم در بخش هنر و تجربه حضور داشتند، برگزار شد.

از میان این فیلم‌ها هومن سیدی، نیکی کریمی و وحید جلیلوند هم به‌عنوان بازیگر و هم به‌عنوان کارگردان در دوره سی و دوم حضور داشتند.

هومن سیدی در دوره سی و دوم جشنواره فیلم فجر فیلم سینمایی «اعترافات ذهن خطرناک من» را هم کارگردانی کرده و هم خود در آن به ایفای نقش پرداخته بود. این فیلم به تهیه‌کنندگی جواد نوروزبیگی در ۶ بخش بهترین بازیگر نقش اول مرد، بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، بهترین چهره‌پردازی، بهترین طراحی صحنه و لباس، بهترین صدابرداری و بهترین صداگذاری نامزد دریافت سیمرغ شد که در نهایت سیمرغ بهترین طراحی صحنه و لباس را از آن خود کرد.

شخصیت اصلی این فیلم از یک روان‌گردان شیمیایی به نام اسید (ال‌اس‌دی) استفاده می‌کند و دچار توهم و همچنین اغتشاش ذهنی است و اتفاقاتی را که در زندگی و به‌واسطه اطرافیان برایش رخ‌داده به‌خاطر نمی‌آورد و همین منجر به درگیری‌های او با اطرافیانش می‌شود…

این فیلم در یک ۲۴ ساعت روایت می‌شود و درباره مردی است که در یک روز کامل هیچ چیزی را به یاد نمی‌آورد.

سیامک صفری، نگار جواهریان، میترا حجار، رؤیا نونهالی، عباس غزالی، بابک حمیدیان و هومن سیدی بازیگران این فیلم سینمایی بودند.

نیکی کریمی نیز در این دوره از جشنواره با فیلم سینمایی «شیفت شب» به‌عنوان کارگردان حضور داست که البته نقش کوتاهی نیز در آن ایفا می‌کرد و در کنار آن بازیگر نقش اول زن فیلم سینمایی «چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت» ساخته وحید جلیلوند بود.

فیلم سینمایی «شیفت شب» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی نیکی کریمی و نویسندگی مشترک نیکی کریمی و علی اصغری است. این فیلم مسائل و مشکلات جامعه ایران را در زمان تحریم‌های علیه این کشور به تصویر می‌کشد.

ایده اولیه این فیلم بر اساس طرحی از محمود آیدن در مهر ۱۳۹۲ شکل گرفته که نیکی کریمی اقدام به نوشتن فیلمنامه این فیلم بر اساس این طرح کرد.

«شیفت شب» داستان زنی به نام ناهید است که در اثر تغییر رفتار همسرش و خبرهایی که از دوستان او می‌شنود به او شک می‌کند و به دنبال او می‌رود و متوجه می‌شود که شوهرش به دلیل برداشت مبلغ زیادی از حساب شرکت (۵۰۰ میلیون)، اخراج شده و در آژانسی که کار می‌کرده نیز مبلغ ۳۰ میلیون تومان نزول گرفته و به دنبال شریکش که از او کلاهبرداری کرده می‌گردد. همسر ناهید مدتی ناپدید می‌شود و در این مدت ناهید و برادر همسرش مبلغ نزول گرفته شده و بدهی شرکت را باز پس می‌دهند و او را می‌یابند تا به خانه بازگردانند.

این فیلم در سی و سومین جشنواره فیلم فجر در دو بخش بهترین بازیگر نقش اول زن و جایزه ویژه هیئت داوران نامزد دریافت سیمرغ شد که در هر دو بخش دیپلم افتخار را دریافت کرد.

محمدرضا فروتن، لیلا زارع، امیرحسین آرمان، امیر آقایی، گوهر خیراندیش، سحر قریشی و نیکی کریمی بازیگران این فیلم بوده‌اند.

کریمی همچنین در همان سال در فیلم سینمایی «چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت» بازی کرد. این فیلم ساخته وحید جلیلوند محصول سال ۱۳۹۳ ایران است. نویسندگان این فیلم وحید جلیلوند، علی زرنگار و حسین مهکام هستند و این فیلم توسط علی جلیلوند و محمدحسین لطیفی تهیه شده است. این فیلم در هفتاد و دومین دوره جشنواره فیلم ونیز به روی پرده رفت و برنده جایزه فیپرشی شد.

داستان «چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت» درباره سه شخصیت است که روایت هرکدام به‌صورت جداگانه بازگو می‌شود. جلال آشتیانی که ۳۰ میلیون از دارایی خود را برای کمک به نیازمندان در روزنامه آگهی داده است – لیلا که به‌خاطر مشکل همسرش که بر اثر یک تصادف ازکارافتاده و نیاز به مبلغ ۱۵ میلیون برای جراحی دارد – ستاره که پدر و مادر خود را در زلزله بم ازدست‌داده و سال‌هاست با خانواده عمه‌اش زندگی می‌کند و حالا برخلاف میل خانواده مخفیانه با پسری به نام مرتضی عقدکرده.

نیکی کریمی، امیر آقایی، شاهرخ فروتنیان، وحید جلیلوند، سعید داخ و برزو ارجمند بازیگران فیلم سینمایی بودند.

این فیلم در این دوره از جشنواره برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی فیلم اول و سیمرغ بلورین بهترین فیلم اول شد.

وحید جلیلوند نیز در همین دوره با کارگردانی فیلم «چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت» حضور داشت که در آن به ایفای نقش نیز پرداخته بود.

* جشنواره سی و چهارم

سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر با دبیری محمد حیدری در ۴ بخش خارج از مسابقه، سودای سیمرغ، نگاه نو و هنر و تجربه که ۲۵ فیلم در بخش سودای سیمرغ، ۱۱ فیلم نگاه نو و ۱۱ فیلم در بخش هنر و تجربه حضور داشتند، برگزار شد.

از میان این فیلم‌ها بهروز شعیبی و هومن سیدی هم به‌عنوان بازیگر و هم به‌عنوان کارگردان در دوره سی و دوم حضور داشتند.

هومن سیدی در این دوره جشنواره فیلم سینمایی «خشم و هیاهو» را کارگردانی کرده و در فیلم سینمایی «پل خواب» به‌عنوان بازیگر حضور داشت.

«خشم و هیاهو» فیلمی به کارگردانی و نویسندگی هومن سیدی و تهیه‌کنندگی سعید سعدی است.

این فیلم در سی و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر برنده جایزه بهترین فیلم‌برداری شد. هومن سیدی هم برای کارگردانی خشم و هیاهو جایزه ویژه هیئت داوران را از آن خود کرد.

در خلاصه این فیلم آمده است: زندگی به من آموخت که هیچ‌چیز از هیچ‌کس بعید نیست!

این فیلم داستانی جنایی و پیچیده از زندگی یک خواننده را به تصویر می‌کشد. بسیاری از منتقدان معتقدند که داستان این فیلم بسیار شبیه روایت قتل همسر ناصر محمدخانی و اعدام زن صیغه‌ای اوست. نام و شیوهٔ روایت این فیلم، برگرفته از رمان «خشم و هیاهو» نوشته ویلیام فاکنر است.

طناز طباطبایی، نوید محمدزاده، سعید چنگیزیان، بهناز جعفری، رضا بهبودی، رعنا آزادی‌ور، بهزاد عمرانی و رضا کولغانی در این فیلم به ایفای نقش پرداخته‌اند.

فیلم سینمایی «پل خواب» ساخته اکتای براهنی و تهیه‌کنندگی جهانگیر کوثری که در بخش نگاه نو این دوره از جشنواره حضور داشت، یک فیلم اجتماعی است که هومن سیدی در آن به ایفای نقش پرداخته است.

در خلاصه این فیلم آمده است: شهاب در آستانه ازدواج با نامزدش است. شرایط اقتصادی و مالی او باعث می‌شود به اتفاق دوستش وارد یک معامله تجاری شود اما در کمال ناباوری پول‌های او را بالا می‌کشند. شرایط سختی بر زندگی او حاکم می‌شود. پول بهره‌ای می‌گیرد و از پرداخت اقساط آن هم عاجز می‌شود. طلبکاران او را راحت نمی‌گذارند. پدرش که دبیر مدرسه است وارد ماجرای او می‌شود. نامزدش نیز او را تحت‌فشار قرار می‌دهد. شهاب تحت‌تأثیر این فشارها دست به کار عجیبی می‌زند.

ساعد سهیلی، هومن سیدی، آناهیتا افشار، شهین تسلیمی و اکبر زنجان‌پور بازیگران این فیلم سینمایی بوده‌اند.

بهروز شعیبی دیگر هنرمندی بود که در این از جشنواره هم به‌عنوان کارگردان و هم به‌عنوان بازیگر در فیلم سینمایی «سیانور» حضور داشت.

این فیلم در بخش سودای سیمرغ بود که در آن مهدی هاشمی، هانیه توسلی، پدرام شریفی، بابک حمیدیان، حامد کمیلی، بهنوش طباطبایی، آتیلا پسیانی و بهروز شعیبی ایفای نقش کرده بودند.

داستان «سیانور» برگرفته از روایات رسمی دولت ایران از وقایع درونی سازمان مجاهدین خلق ایران پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران است. این فیلم بازگوکننده اختلافات میان دو دسته در سازمان مجاهدین خلق و درگیری میان چهره‌های کلیدی آن مانند تقی شهرام، مرتضی صمدیه لباف و مجید شریف واقفی در متن یک داستان عاشقانه نافرجام است.

* جشنواره سی و ششم

سی و ششمین دوره از جشنواره فیلم فجر با دبیری ابراهیم داروغه زاده در ۲ بخش مسابقه و سودای سیمرغ که ۱۶ فیلم در بخش مسابقه و ۲۳ فیلم در بخش سودای سیمرغ حضور داشتند، برگزار شد.

از میان این فیلم‌ها پیمان معادی، هومن سیدی و مهران احمدی هم به‌عنوان بازیگر و هم به‌عنوان کارگردان در دوره سی و ششم حضور داشتند.

در این دوره از جشنواره پیمان معادی را با کارگردانی فیلم سینمایی «بمب یک عاشقانه» داشتیم که خودش نیز نقش اصلی این فیلم را ایفا می‌کرد. در این فیلم که در بخش مسابقه قرار داشت، لیلا حاتمی، سیامک انصاری، محمود کلاری، حبیب رضایی و سیامک صفری نیز بازی کرده‌اند.

«بمب یک عاشقانه» بر اساس طرحی از مانی حقیقی ساخته شده است که در خلاصه داستان آن چنین آمده: در میانه سال‌های جنگ و در اوج بمباران‌های تهران، روزگار با بیم و ترس می‌گذرد. اما عشق و دلدادگی و زندگی و امید، هراس ملموس مرگ را به فراموشی می‌سپارد؛ رفتگان در کلماتِ زندگان تکرار می‌شوند. مرگ، سؤال مطلق است و عشق، ابهام مکرر. «بمب؛ یک عاشقانه» با کورسوی امیدبخش زندگی کار دارد نه با سیاهی مطلق مرگ.

این فیلم در جشنواره در ۱۱ رشته بهترین فیلم، بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، بهترین فیلمنامه، بهترین فیلم‌برداری، بهترین موسیقی متن، بهترین جلوه‌های ویژه بصری، بهترین جلوه‌های ویژه می‌دانی، بهترین طراحی صحنه، بهترین طراحی لباس و بهترین صدابرداری کاندیدای دریافت سیمرغ شد و در نهایت توانست سیمرغ بهترین طراحی لباس و جایزه ویژه هیئت داوران را دریافت کند.

هومن سیدی که در این عرصه پیشتاز بوده است در این دوره از جشنواره با فیلم سینمایی «مغزهای کوچک زنگ‌زده» به‌عنوان کارگردان و فیلم سینمایی «مصادره» به‌عنوان بازیگر حضور داشت.

«مغزهای کوچک زنگ‌زده» فیلمی به کارگردانی و نویسندگی هومن سیدی و تهیه‌کنندگی سعید سعدی محصول سال ۱۳۹۶ است. این فیلم به سبک درام گانگستری در فضایی اجتماعی، تلخ، جنایی و فیلم اکشن ساخته شده، نوید محمدزاده و فرهاد اصلانی در نقش دو برادر، شخصیت‌های اصلی این فیلم را برعهده دارند.

در داستان این فیلم آمده است: در منطقه‌ای نزدیک البرز و زندان قزل‌حصار، یک آبادی وجود دارد که مختص فقیران و آشغال جمع کن‌ها و افراد به‌شدت گیر افتاده در تمکن مالی است. شکور، شاهین، شهره و شهروز به همراه پدر و مادرشان، در این آبادی زندگی می‌کنند. خشونت‌های جامعه و مسائل جمعی مواد مخدر به‌طوری این خانواده را تحت‌الشعاع قرار داده است که این خانواده از هم می‌پاشد. همچنین جنایت‌ها و جرم‌هایی در دنیای این افراد رخ می‌دهد …

نوید محمدزاده، فرهاد اصلانی، نازنین بیاتی، فرید سجادی حسینی، نوید پورفرج، مرجان اتفاقیان و هامون سیدی بازیگران این فیلم سینمایی هستند.

«مغزهای کوچک زنگ‌زده» در این دوره از جشنواره در ۱۳ رشته از جمله بهترین فیلم از نگاه هنر و تجربه، بهترین فیلمنامه، بهترین صداگذاری، تدوین، نقش مکمل مرد، کارگردانی و … نامزد دریافت سیمرغ شد که در نهایت در چهار رشته بهترین فیلم از نگاه هنر و تجربه، بهترین فیلم از نگاه تماشاگران، بهترین فیلمنامه و بهترین صداگذاری سیمرغ دریافت کرد.

سیدی همچنین در این دوره در فیلم سینمایی «مصادره» ساخته مهران احمدی به ایفای نقش پرداخته بود. این فیلم به نویسندگی علی فرقانی و تهیه‌کنندگی محمدحسین قاسمی است.

داستان فیلم از دهه ۱۳۵۰ آغاز می‌شود و داستان یک کارمند ساواک به نام اسماعیل یارجانلو (رضا عطاران) است که درگیر ماجراهایی می‌شود. او که کارمند اداره ساواک است با خرید بلیت بخت‌آزمایی برنده اعانه ملی می‌شود. او با پولی که برنده شده، ۵۰۰۰ متر زمین در عباس‌آباد خریداری و بر اثر سقوط شاه و انقلابِ ۱۳۵۷ مجبور به خروج از کشور می‌شود و وکالت زمین را به دوستش جلال خاوندی (بابک حمیدیان) می‌دهد و…

رضا عطاران، هومن سیدی، بابک حمیدیان، هادی کاظمی، مهران احمدی، مزدک میرعابدینی و میرطاهر مظلومی بازیگران فیلم سینمایی «مصادره» هستند.

رضا عطاران برای این فیلم سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد را دریافت کرد.

مهران احمدی نیز در همین دوره با کارگردانی فیلم «مصادره» حضور داشت که در آن به ایفای نقش نیز پرداخته بود.

* و اما جشنواره چهلم …

کمتر از یک ماه دیگر به برگزاری چهلمین دوره از جشنواره فیلم فجر باقی‌مانده است، جشنواره امسال اولین دوره دبیری مسعود نقاش زاده است که در بخش سودای سیمرغ برگزار می‌شود، در این بخش قرار است ۲۲ فیلم سینمایی که در آن‌ها کارگردانان فیلم اولی نیز فیلم دارند، نمایش داده شود.

در میان این ۲۲ فیلم بهروز شعیبی هم به‌عنوان کارگردان فیلم سینمایی «بدون قرار قبلی» و بازیگر فیلم سینمایی «صورت فلکی» حضور دارد.

فیلم سینمایی «صورت فلکی» به کارگردانی حسین دارابی و تهیه‌کنندگی محمدرضا شفاه تازه‌ترین محصول سازمان سینمایی حوزه هنری، فیلمی در ژانر درام اجتماعی است که با نگاهی زنانه به مقطعی ملتهب از دهه نود جامعه ایران می‌پردازد.

ترکیبی که سال گذشته نیز فیلم سینمایی «مصلحت» را به تولید رساند. نویسندگی این فیلم توسط احسان ثقفی و مهدیه عین الهی صورت‌گرفته است و به‌نوعی روایتگر زندگی زنی است که زندگی‌اش را در آستانه فروپاشی می‌بیند.

بهروز شعیبی و مریلا زارعی زوج اصلی این فیلم را تشکیل می‌دهند و وحید رهبانی، سیاوش طهمورث، سولماز غنی، امین میری، علیرضا نایینی و بازیگر خردسال کوثر حیدری در «صورت فلکی» آن‌ها را همراهی می‌کنند.

فیلم سینمایی «بدون قرار قبلی» به کارگردانی بهروز شعیبی، فیلمی معناگرا و دینی که از هویت و عشق ایرانیان به حضرت علی ابن موسی‌الرضا علیه‌السلام حرف می‌زند.

تهیه‌کننده این فیلم محمود بابایی است که فیلمنامه آن توسط فرهاد توحیدی و مهدی تراب بیگی با نگاهی به یکی از داستان‌های مصطفی مستور نوشته شده است.

«بدون قرار قبلی»؛ پنجمین فیلم بهروز شعیبی است که با مشارکت بنیاد سینمایی فارابی تولید شده است. بخش‌هایی از فیلم در مشهد فیلم‌برداری شده، قسمت‌هایی از آن در تهران و استان البرز تصویربرداری شده است. در ابتدا فیلم‌برداری این فیلم در تهران آغاز و الهام کردا از جمله بازیگران این فیلم سینمایی مقابل دوربین رفت. گفته می‌شود کردا با نقشی متفاوت نسبت به آنچه پیش‌تر از او دیده بویدم ظاهر شده است. در ادامه صابر ابر و مصطفی زمانی نیز به این پروژه ملحق شدند.

نوشته ۱۰ بازیگری که در فجر کارگردانی هم کرده‌اند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

پیمان معادی، مینا ساداتی، مینو شریفی و مهران مدیری بازیگران این فیلم هستند.

محمدحسین مهدویان کارگردان «درخت گردو» پیش‌ازاین ساخت فیلم‌های سینمایی «ایستاده در غبار»، «ماجرای نیمروز»، «لاتاری» و «ماجرای نیمروز: رد خون» را در کارنامه خود دارد و سریال «زخم کاری» به کارگردانی او در حال پخش در شبکه نمایش خانگی است.

ساخت آنونس: مسعود رفیع‌زاده

نوشته رونمایی از آنونس فیلم سینمایی «درخت گردو» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

لازم به ذکر است؛ آثار نهایی بخش‌های مختلف به تائید استاد علی نصیریان رئیس هیئت‌داوران جشنواره «هنر زنده است» می‌رسند.

فراخوان اولین جشنواره آنلاین «هنر زنده است» در چهار بخش فیلم به دبیری کمال تبریزی، تئاتر به دبیری بهروز غریب‌پور، موسیقی به دبیری فردین خلعتبری و دیجیتال آرت به دبیری محمود کلاری بیست و نهم آذرماه منتشر شد و علاقه‌مندان جهت شرکت در بخش‌های مختلف جشنواره آنلاین «هنر زنده است» می‌توانند با مراجعه به سایت جشنواره به نشانی aafestival.ir به مطالعه متن فراخوان و ثبت اثر بپردازند.

برگزارکنندگان نخستین دوره جشنواره آنلاین «هنر زنده است» موسسه فرهنگی هنری «برداشت آخر» و مجموعه فرهنگی هنری «مربع ۱۱» هستند. این جشنواره به شکل رقابتی در شبکه‌های اینترنتی با حمایت مادی بخش خصوصی و حمایت معنوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از ۱۰ لغایت ۲۰ اسفندماه سال جاری برگزار می‌شود.

نوشته داوران بخش فیلم جشنواره «هنر زنده است» معرفی شدند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.