فرید به سایت سوره سینما گفت: پس از دریافت پروانه ساخت فیلم سینمایی «کوروش زنده است» از مدیران سینمایی دولت یازدهم، به دنبال سرمایه گذار و تامین بودجه بودیم که هنوز هم کامل نشده و با نقص مواجهیم و در انتظار تامین کسری بودجه تولید هستیم. مدتی است روی طرح یک سریال ۱۲ قسمتی برای تولید و پخش در شبکه نمایش خانگی کار می‌کنم که «فرج و تورج» نام دارد و  با نگاهی به مسائل روز جامعه و با فضایی رئال و آمیخته به زبان طنز که در آثار پیشین خود هم تجربه کرده‌ام، تولید خواهد شد.

کارگردان «بی‌تابی بیتا» با اشاره به اینکه مدیران جدید سینمایی با صلاحیت و دارای برنامه برای رشد و گسترش سینما هستند، ادامه داد: یکی از مشکلاتی که گریبان سینمای ما را گرفته است نیروهایی هستند که خارج از سازمان و اهالی سینما، جریان را تحت فشار قرار می‌دهند و اگر آنها دست از این تحمیل‌ها بردارند ، مدیران فعلی در پایان کار خود کارنامه موفقی خواهند داشت.

فرید با اشاره به آثاری که در سی و دومین جشنواره فیلم فجر روی پرده رفته، درباره وضعیت اکران سال ۹۳ گفت: نسبت به سال گذشته تغییری از لحاظ جذابیت و میزان استقبال نخواهیم داشت و به جز معدودی از آثار، بقیه با مشکل مواجه هستند و قادر نیستند چراغ سینما را روشن نگه دارند، البته از لحاظ حضور سینماگران، بار فرهنگی و هنری فیلم‌های قابل قبولی در جشنواره داشتیم، ولی از لحاظ اینکه این آثار مخاطب را به سینماها بیاورند، به نظر این اتفاق نمی‌افتد.

وی با بیان اینکه به طور کلی ضعف سینمای ایران در بحث مدیریت اکران است، تصریح کرد: در کشورهای صاحب صنعت سینما تکلیف اکران یک اثر و توزیع و پخش آن در رسانه‌های خصوصی و تلویزیون از زمان پیش‌تولید و تولید مشخص می‌شود، اما در کشور ما مشکلات پیش از دریافت پروانه ساخت شروع می‌شود. در اکران سال آینده رفتار مخاطبان قابل پیش بینی نیست. باید گفت که در سال‌های اخیر اکران ما خارج از مباحث اصلی تابع حاشیه‌ها بوده و در اصل برخی از فیلمسازان با راه اندازی موج و اقدام‌های ژورنالیستی از فضاهای رسانه‌ای و مجازی برای اکران موفق استفاده کرده‌اند.  این جریان ایرادی ندارد و در حال حاضر تبدیل به یک قاعده شده، اما فیلمسازهایی که ساکت هستند مهجور واقع می‌شوند. در مجموع این جریان به نوعی یک بیماری محسوب می‌شود که ناشی از بی‌برنامگی در عرصه اکران است.

مهرداد فرید فیلم‌های سینمایی «آرامش در میان مردگان»، «همخانه»، «از ما بهترون» و «بی‌تابی بیتا» را کارگردانی کرده است.

نوشته فرید با «فرج و تورج» در شبکه نمایش خانگی/ اکران در سینمای ما تابع حواشی است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مهرداد فرید کارگردان سینما که مدتی پیش برای فیلمنامه سینمایی «کوروش زنده‌ است» با تهیه‌کنندگی خود پروانه ساخت دریافت کرد، درباره وضعیت تولید این فیلم به سوره سینما گفت: ما بنا داشتیم این فیلم را برای حضور در جشنواره فیلم فجر امسال آماده کنیم اما به علت دیر صادر شدن پروانه ساخت، با توجه به زمان کمی که تا جشنواره مانده تصمیم گرفتیم حضور در جشنواره امسال را در اولویت قرار ندهیم.

وی ادامه داد: به تازگی پیش‌تولید جدی این فیلم آغاز شده و مذاکره با عوامل و بازیگران را شروع کردیم. طبق برنامه‌ریزی انجام شده بهمن ماه فیلمبرداری را در تهران آغاز خواهیم کرد. تاکنون حضور بایرام فضلی به عنوان مدیر فیلمبرداری در پروژه قطعی است.

«کوروش زنده است» مضمونی اجتماعی دارد و درباره شرایط کنونی جامعه ایران خصوصا کلان شهر تهران است. مهرداد فرید کارگردانی فیلم‌های سینمایی «بی تابی بیتا»، «زن‌ها شگفت‌انگیزند»، «همخانه» و … را بر عهده داشته است.

نوشته «کوروش زنده‌ است» به جشنواره فیلم فجر امسال نمی‌رسد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

حصاری درباره این روزهای خود به سوره سینما گفت: در فیلم «نقش نگار» ساخته علی عطشانی نقش نیلوفر را دارم که خواهر کاراکتر بهرام رادان است. او دختری اهل شیطنت‌های شیرین نوجوانی و خوشحال است که دغدغه‌هایی هم دارد. همیشه دوست داشته نقاشی بخواند، اما پدرش (آتیلا پسیانی) از او خواسته مهندس باشد و دارد برای قبولی در کنکور به این هدف، تلاش می‌کند. نیلوفر دختر سر به راهی است که ترجیح می دهد به خاطر این مسئله با پدرش رو در رو نشود.

وی افزود: چهارشنبه هفته گذشته فیلمبرداری تمام شد و وقتی داشتم کیک را می بریدم، احساس می کردم داریم آغاز یک دلتنگی بزرگ را با این جشن کوچک، تلطیف می‌کنیم. این فیلم خاطره های خیلی خوبی به من داد، از جمله اینکه با خانم حسینیان، بازیگر نقش نگار، همبازی شدم. به طور کلی همیشه این شانس را داشته ام که با یک کست خوب و حرفه ای کار کنم.

الهه حصاری که به تازگی یک جایزه جهانی گرفته گفت: من برای فیلم قبلی‌ام «نگران نباش سارا» ساخته علیرضا امینی جایزه بهترین هنرپیشه زن نهمین جشنواره بین المللی فیلم اوراسیای قزاقستان را گرفته‌ام، اما یک جایزه وطنی مثل سیمرغ جشنواره بین المللی فیلم فجر، لطف دیگری دارد که امیدوارم آن را هم تجربه کنم.

الهه حصاری در فیلم‌های سینمایی «بیتابی بیتا»، «قاعده تصادف»، «انتهای خیابان هشتم»، «عروسک» و… بازی کرده است.

نوشته بعد از جایزه جهانی دلم سیمرغ وطنی می‌خواهد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فرید درباره فیلم جدیدش«کوروش زنده است» به سوره سینما گفت: پروانه ساخت فیلم کمی با تأخیر صادر شد. پیش‌تولید را همین روزها آغاز می‌کنیم. هرچند وقتمان کم است ولی تلاشمان این است که فیلم را به جشنواره فجر برسانیم. از امروز تماس با بازیگران اصلی برقرار خواهد شد. باید ببینیم بازیگرانی که مد نظرمان هستند مشغول کارند یا خیر. فیلم درباره اوضاع اجتماعی ایران و بخصوص تهران است. قصه درباره کاراکتری به نام کوروش است. اسم او به نوعی ایهام دارد. فیلم این پرسش را در ذهن مخاطب ایجاد می‌کند که آیا اگر کوروش زنده بود در شرایط امروز می‌توانست همان شکوه و جلال را حفظ کند یا مثل همه ما در این شرایط حل می‌شد؟ بازیگران فیلم را از بازیگران حرفه‌ای انتخاب می‌کنیم.

مهرداد فرید کارگردانی فیلم‌های سینمایی «بی تابی بیتا»، «زن‌ها شگفت‌انگیزند»، «همخانه» و … را بر عهده داشته است.

نوشته آغاز پیش‌تولید فیلم سینمایی «کوروش زنده است» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مهرداد فرید کارگردان سینما درباره فعالیت کنونی خود به سوره سینما گفت: اوایل امسال نگارش فیلمنامه سینمایی «کوروش زنده است» را به اتمام رساندم و در دولت قبلی برای دریافت پروانه ساخت آن اقدام نمودم که در نهایت جواب واضحی نگرفتم. با تغییر مدیریت سینما دوباره برای دریافت پروانه اقدام کردم و منتظرم تا شورای جدید تشکیل شود.

وی ادامه داد: تهیه‌کنندگی این فیلم را قراراست خودم به عهده داشته باشم و طبق برنامه ریزی انجام شده با دریافت پروانه ساخت پیش تولید جدی را شروع خواهیم کرد. این فیلم روایتگر مردی ۴۰ ساله با نام کوروش است که در جامعه کنونی زندگی می‌کند. قصه این آدم و شرایط و مشکلاتی که دارد، می‌‎تواند رابطه تماتیک با کوروش کبیر برقرار کند.

این کارگردان افزود: ایده اولیه نگارش این فیلمنامه با این سوال برایم به وجود آمد که اگر کوروش کبیر در جامعه امروز ما زندگی می کرد، آیا باز هم تبدیل به همان ابرمرد تاریخ ایران می شد یا خیر. بعد در پروسه نگارش از ربط مستقیم به کوروش دور شدم و به ارتباط مضمونی با وی رسیدم.

مهرداد فرید فیلم‌های سینمایی «بیتابی بیتا»، «هم خانه»، «آرامش در میان مردگان» و… را ساخته است.

نوشته مهرداد فرید برای فیلم تازه‌اش در انتظار پروانه ساخت است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- کیانوش نژاد: الهه حصاری بازیگر جوانی است که آهسته آهسته و با حضور در نقش‌های مختلف به سینما معرفی شده. او با تاکید بر علاقه‌اش به سینما از اشتیاقش برای بازی در تئاتر می‌گوید. حصاری با بازی در فیلم‌های «قاعده تصادف»، «انتهای خیابان هشتم» و «بیتابی بیتا» مسیر حرفه ای‌ را ادامه می‌دهد، با او درباره فیلم «بیتابی بیتا» که این روزها بر پرده سینماها ست گفتگو کرده‌ایم.

بعد از آشنایی با آقای فرید در پروژه «زن‌ها شگفت انگیزند» چه روندی طی شد تا دوباره با ایشان همکاری کردید و برای نقش بیتا در فیلم سینمایی «بیتابی بیتا» انتخاب شدید؟

الهه حصاری: بعد از فیلم «زن ها شگفت انگیزند» پیشنهاد این کار به من شد؛ یعنی دقیقا بعد از آشنایی با آقای فرید و پایان آن پروژه بود که ایشان صحبت‌هایی  با من در رابطه با این فیلمنامه انجام دادند و البته همان موقع گفتند که این فیلمنامه شکل و شمایلش کاملا فرق دارد با کارهایی که قبلا انجام داده اند. در واقع فیلم «زن‌ها شگفت انگیزند» یک فیلم کمدی فانتزی به سبک و سیاق فیلم‌های ایتالیایی بود و فیلم «بیتابی بیتا» یک فیلم اجتماعی کاملا سخت که شرایطش با «زن‌ها شگفت انگیزند» متفاوت بود.

وقتی این پیشنهاد به من شد طبیعتا خیلی خوشحال شدم که آقای فرید دوباره می خواهد این اعتماد را به من بکند، فیلمنامه «بیتابی بیتا» همان طور که از اسمش پیداست فیلمنامه ای شخصیت‌محور است که فکر نمی کنم یک سکانس هم بیتا حضور نداشته باشد و وقتی فیلمنامه را خواندم خیلی خوشحال شدم و آن زمان بود که آقای فرید به من گفت که نقش بیتا را برای من در نظر گرفته و من هم با کمال میل پذیرفتم. بعد هم آقای بهداد قرارداد بست که من خوشحال شدم چون می دانستم چیزهایی زیادی از ایشان یاد خواهم گرفت.

همبازی شدن با حامد بهداد اتفاق مهم و خوبی است، موافقید؟ اصلا از همین تجربه برایمان صحبت کنید؟

بسیار عالی بود، خیلی ها می گویند همبازی شدن با حامد بهداد باعث اذیت شدن است و من خیلی این دیالوگ را شنیدم که در برنامه هفت هم این موضوع را آقای گبرلو مطرح کرد که من گفتم اصلا این طور نیست و چرا فکر می کنید که هر کسی با حامد بهداد همبازی می شود اذیت خواهد شد. من اصلا این موضوع را درک نمی کنم و چنین حسی ندارم، ایشان به شدت در بازیگری به من کمک کردند و من از ایشان چیزهای زیادی را یاد گرفتم و به نظرم حامد بهداد قبل از اینکه بازیگر خوب و توانایی باشد، بسیار آدم باهوش و مهربانی است.

پس در طول کار از مشورت های حامد بهداد استفاده می‌کردید؟

بله خیلی به من کمک می کردند و من خیلی از صحنه ها از ایشان سوال می‌کردم و خیلی جاها هم خودشان حس می کردند که باید به بازیگران چیزی بگویند و این کار را می کردند. به نظرم آقای بهداد قطعا به کار خیلی کمک کردند و در راستای کمک کردن به پروسه بازی من هم از چیزی دریغ نمی کردند و این موضوع کاملا فرق دارد با اینکه کسی بخواهد دخالت در کار دیگران داشته باشد و باعث آزار دیگران بشود.

به هر حال آن چیزی که در پشت صحنه فیلم نشان داده شده است این است که حامد بهداد خیلی شلوغ بازی در می‌آورد و شاید همین موضوع باعث طرح این سوالات شده است،موافقید؟

من فکر می کنم حامد بهداد انرژی خیلی بالایی دارد و این انرژی اش برای همه گروه مثبت است و آن موقع هم که پشت صحنه را گرفتند و بعد این فیلم پخش شد فکر می کنم آقای بهداد می خواستند کمی جو را شادتر و پرانرژی تر بکند ولی از آقای بهداد به جز خوبی، مهربانی و یاد گرفتن چیز دیگری نمی توانم بگویم.

بیتا شخصیتی خوددار، درونی، غمگین، مظلوم و معصومیتی رو به فروپاشی دارد؛ چقدر این خصوصیات کاراکتر بیتا به شخصیت اصلی الهه حصاری نزدیک است؟ و اگر نیست چه متدی برای این نزدیک شدن داشتید؟

بیتا به لحاظ ظاهری ساده است و این خصوصیت کمی به من نزدیک است یعنی دختری نیست که با سن و سالی که دارد بیش از حد به ظاهرش اهمیت بدهد ولی در کل بیتا به شدت از من دور است. به لحاظ لجاجت با مادرش بر سر تنها نبودن او که اگر من یعنی الهه حصاری در موقعیت او بودم به راحتی این موضوع را می پذیرفتم چون به هر حال مادر را یک انسان می دانم که با همه نیازها، احساسات و عواطفی که یک زن دارد دارای قدرت انتخاب است و باید این حق را کاملا پذیرفت. در واقع بیتا جبهه ای را مقابل مادر می گیرد که من به عنوان الهه حصاری آن را دوست ندارم.

از لحاظ خصوصیت های دیگر بیتا مثلا غمگین بودن اوست و اینکه همیشه بغضی دارد و چشمانش همیشه غمی را نشان می دهد که باز از شخصیت من کاملا دور است چون همیشه همه به من می گویند که چشمانت شیطنتی همرا با خنده دارد و من هم معمولا شاد و پر انرژی هستم. بنابراین رسیدن به نقش بیتا کار خیلی سختی بود و من حتی تمرین هایی داشتم که اصلا نخندم و حتی اگر دقت کنید در کل فیلم بیتا تنها جایی که لبخند می زند یک بار در مطب دکتر است که برای همان لبخند هم خیلی تلاش کردیم که لبخندش به خنده تبدیل نشود و باز همان سردی و غم در چهره اش باقی بماند.

و البته نقشتان را در این فیلم کاملا سرد و گاه بدون هیچ حسی در نگاه و صورتتان بازی کردید. این بازی درونی و بی اغراق چقدر با مشورت با کارگردان شکل گرفت؟

به خواسته آقای فرید و مشورت با ایشان به این نتیجه رسیدیم که به هیچ عنوان بیتا حس های اگزجره نداشته باشد و حتی به بغض برسد ولی گریه نکند، حتی من پلانی بود که پشت صحنه واقعا گریه ام گرفت ولی آقای فرید اجازه ندادند که جلوی دوربین گریه کنم و گفتند بیتا گریه نمی کند و خب به بغض می رسد. خیلی خوشحال هستم که این نقش را بازی کردم چون این نقش روبه رو و به نوعی مخالف نقشم در «زن‌ها شگفت انگیزند» بود؛ در آن فیلم شراره یک دختر با حالت های بیرونی و شر و شیطان است اما بیتا سرد و مغرور است و دختری است که از بیرون همه فکر می کنند که اصلا مهربان نیست و عواطف و احساسات یک دختر را ندارد ولی دختری است که از درون به راحتی می شکند و می‌رنجد.

سکانسی در فیلم وجود دارد که این حس را به عنوان بار تراکم معنایی از این چیزی که گفتید در بر داشته باشد و بتواند این حس را به درستی به تماشاگر منتقل کند؟

بله، ببینید ما از جایی در فیلم حس می کنیم که بیتا به امیر حسی عاطفی دارد و امیر هم متقابلا همین حس را زیرپوستی تر دارد ولی صحنه ای را در ماشین داریم که بیتا برای حسش نسبت به امیر ناامید می شود چرا که تا آن لحظه فکر می کرده است که می تواند به امیر تکیه کند اما فهمیده است که او هم آدم درستی نیست یعنی آدمی است که فاکتورها را دست کاری می کند و … در آن سکانس بیتا می شکند و سردی و غرورش کمرنگ تر می شود.

به نظرتان بازی بی روح و کنترل شده با بازی نداشتن فرقی دارد؟ اصلا چه فرقی بین بازی درونی یک بازیگر با بازی نداشتن و خنثی بودن در اجرای نقش وجود دارد؟

من موافق این نیستم که بی روح بودن مساوی با بازی نداشتن تعریف شود، من فکر می کنم که چه در سینمای ما و چه در سینمای دنیا و بیشتر در سینمای اروپا این شکل و شمایل بازی ای که بی روح است را بازی خوب بازیگر استنباط می‌کنند که من خیلی موافق این نیستم.

در واقع موافق این نیستم که بازیگری که سرد بازی می کند؛ که ما از این گروه بازیگران هم زیاد داریم، صرفا بازیگر خوبی است؛ شاید این طرز تلقی که این بازیگر درونی است واقعا درست نباشد چرا که شاید درونش هم چیزی نباشد و فقط هیچ کاری نمی کند و این حرف همان بحثی است که شما مطرح کردید یعنی بعضی ها اصلا بازی نمی کنند و خودشان هستند و همه فکر می کنند که خب بازی درونی ای دارند که اصلا اینگونه نیست. از آن طرف همین منتقدان شاید بازی بازیگری که بیرونی بازی می کند و بازی بیرونی اش تکنیکال و دوست داشتنی است و به دل می نشیند را ایراد بگیرند که من باز مخالف این نظر هم هستم.

به جز شمایل بیرونی و درونی بودن حس بازیگر، چه تفاوت های دیگری بین بازی در فیلمی در گونه کمدی با یک درام اجتماعی و جدی وجود دارد؟

من همیشه در تصورات خودم این رویاپردازی را می‌کردم که یک بازیگر هم باید بتواند در یک کار کمدی بازی کند منتها کمدی ای که شریف باشد، هم در یک درام تلخ و هم در یک فیلم ترسناک. بازیگر باید این ویژگی را داشته باشد که همه ژانرها را از هم تفکیک کند یعنی یک مخاطب بپذیرد که مثلا الهه حصاری در نقش بیتا جا افتاده و یا در نقش های دیگر و در ژانرهای دیگر برای مخاطب الهه حصاری باورپذیر باشد. به نظرم این موضوع حاصل نمی‌شود مگر اینکه هر بازیگر آن قدر تلاش و تمرین بکند که بتواند در هر نقشی خوب باشد البته کار آسانی نیست به خصوص برای من که تازه وارد سینمای حرفه ای شده ام  و فقط باید یاد بگیرم  و به حرف های پیکشسوتان این حرفه باید گوش کنم تا بتوانم این مسیر سخت را به خوبی پیش بروم.

پیشنهاد برای تله فیلم داشته اید؟ آیا اولویت شما کار در سینماست؟

بله، پیشنهاد تلویزیونی که زیاد بوده،ولی با احترام خیلی زیادی که برای تلویزیون قائلم وارد تلویزیون نشدم. من از اول که کارم را شروع کردم  در ذهنم این بود که کار هر چقدر هم کوچک بود اما سینمایی باشد، چون من از اول عاشق پرده سینما بودم و خدا را شکر این اتفاق افتاد و این روال بازی در سینما برایم پله پله جلو رفت و کارنامه ام از کارهای سینمایی پر شد.از طرفی اساتید و دوستانی که در این حرفه با آن ها رابطه دارم به نوعی من را آگاه کرده اند که دیگر سر هر پروژه نروم و در انتخاب هایم دقت داشته باشم.

مهم ترین مسئله ای که در انتخاب هایم کمک می کند این است که سینما برای من دغدغه نیست و عشق است؛ یعنی دوست ندارم هر دقیقه جلوی دوربین باشم و هر سال مثلا ۴-۵ تا فیلم داشته باشم، نه اصلا اینگونه نیستم. دوست دارم هر سال یک فیلم کار کنم ولی با آرامش کامل و یک گروه کاملا حرفه‌ای و با خیال راحت کار کنم. اصلا هم آدمی نیستم که بتوانم دو کار را همزمان با هم داشته باشم و اتفاقا پیشنهاد این چنینی هم داشتم و نپذیرفتم چون واقعا نمی توانم.دوست دارم برای کاری که قبول می کنم انرژی کافی را داشته باشم و برای آن کار این انرژی را بگذارم.

از طرف گروه های تئاتری پیشنهاد بازی داشته‌اید؟ تجربه بازی در تئاتر دارید؟

بله من سه پیشنهاد تئاتر دارم، دوست دارم حتما تئاتر را تجربه کنم و صحنه تئاتر را خیلی دوست دارم و بیشتر دوست دارم که در حال حاضر و با موقعیت فعلی ام تجربه بازی در تئاتر به کارنامه ام اضافه شود و اگر فرصتی پیش بیاید که بتوانم یکی از این پیشنهادها را قبول کنم و سر کار بروم خیلی اتفاق خوبی است. در مورد تجربه بازی در تئاتر هم باید بگویم که من در دوران دبیرستان بازیگر تئاتر بوده ام البته آن تجربه به هر حال در مدرسه و با آن کیفیت بود.

اگر بخواهید از بین فیلم هایتان، یک فیلم را نام ببرید که در کارنامه‌تان چه در طول تولید و چه بعد از اکرانش از همه راضی تر بوده اید ، آن فیلم کدام است؟    

قطعا فیلمی که خیلی برایم لذت بخش بود و اتفاق خوبی را برای کارنامه کاری ام رقم زد فیلم «بیتابی بیتا» است، حتی با اینکه فیلم «قاعده تصادف» برایم بسیار دلچسب بود باز «بیتابی بیتا» انتخابم است. دلیلش این است که در «بیتابی بیتا» من نقش اصلی را بازی می کنم و برایش نسبت به فیلم های قبلی ام زحمت بیشتری کشیده ام.در «قاعده تصادف» کار گروهی بود و همه با هم به نتیجه می رسیدیم، پلان سکانس های طولانی در فیلم داشتیم که همه گروه و بازیگرها با هم به نتیجه می‌رسیدیم و به هم کمک می‌کردیم اما در «بیتابی بیتا» تجربه شخصی‌تری بود و خودم باید به نقش و فضای قیلم می‌رسیدم.

نوشته از حامد بهداد مهربانی و رفتار حرفه‌ای آموختم/ دختری مغرور با بغضی همیشگی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- کیانوش نژاد: مهرداد فرید که پیشتر به عنوان روزنامه‌نگار و منتقد سینما فعالیت می‌کرد مدتی است در عرصه فیلمسازی فعالیت می‌کند. بیشتر فیلم‌های او رگه‌های پررنگ اجتماعی دارند و «بیتابی بیتا» هم که این روزها روی پرده رفته این ویژگی بارز را دارد. با او در گفتگویی مفصل به وجوه مختلف فیلم، قصه و بازی‌ها پرداختیم.

آقای فرید بحث اصلی در موقعیت های دراماتیک فیلمتان بر اساس آرکی تایپ اولیه چرا شکل می گیرد، یعنی اتفاقاتی که موقعیت ها را می‌سازد؛ اعم از دزدی، وثیقه گذاشتن، فرار از خانه و .. که بر اساس اینکه چرا اتفاق افتاده فضا و شخصیت های فیلم ساخته می شود، موافقید؟

مهرداد فرید: در هر صورت ما در عالم واقعیت هم وقتی با یک شخصیت مواجه می‌شویم، این شخصیت گذشته، موقعیت و تجربیاتی دارد که همه این ها در مبحث شخصیت پردازی اشاره کردن به آن، به شکل گذرا، لازم است یعنی شما نمی توانید وقتی شخصیتی را درقصه می آورید و به عنوان شخصیت اصلی برای تماشاگر مطرح می کنید اتمسفری که این شخصیت در آن قرار می گیرد را معرفی نکنید.

پس در داستان ملزم می شوی که از گذشته بگویی و در نهایت انگیزه‌هایی که در رفتارش است را بازگو کنی و این جزو خصوصیات این نوع داستان گویی است و گریزی از این موضوع نمی توانی داشته باشی و مجبور هستی که این کار را بکنی وگرنه اثری که می سازی ناقص باقی می ماند و سوال های بیشماری در ذهن تماشاگر می ماند که بخش عمده ای از آن باید پاسخ داده شود.

این سوال را مطرح کردم تا برسم به شخصیت مادر که به نظرم در این تعریف اصلا جایی ندارد. یعنی نه لحنش مادرانه است و نه دلسوزی دارد یک آنتاگونیست فاعل و خودخواه و در نهایت کسی که اصلا به فکر بیتا نیست، چرا مادر بیتا جدا از شخصیت های دیگر فیلم که همگی خاکستری هستند،حرکت می‌کند؟ و اصلا چرا این منطق چرایی در رابطه با مادر در فیلم مطرح نمی شود؟

به نظرم در مورد مادر هم دلایل رفتارهایش در قصه گفته شده است. اینکه گذشته سختی داشته، شوهری که از دست داده فاصله سنی اش زیاد بوده و در نتیجه ارتباط عاطفی قوی با شوهر مرحومش نداشته و خلا عاطفی شدیدی داشته است و این باعث شده که نظرش جلب شده باشد به سمت فروشنده که اختلاف سنی کمتری با او دارد و تناسب بهتری با هم دارند.

به نظرتان اگر شخصیت فروشنده جایگاه اجتماعی بهتری داشت می‌توانستیم ظرفیت تصمیم گیری مادر را برای جبران گذشته بپذیریم و او را بیشتر درک کنیم؟

شخصیت فروشنده را به شکل نامحسوسی سعی کرده بودیم طوری ترسیم کنیم که سوء زن تماشاگر نسبت به او برانگیخته شود، یعنی تصور اولیه این باشد که بقال محله، آدم غیراخلاقی است. هم دختر همسایه را در مغازه نگه می دارد و احتمالا با او ارتباط دارد و هم بیتا فکر می‌کرده است که او به عنوان خواستگار مادرش به خانه آن ها مدام می آید و فکر نمی کرده که مادرش با او ازدواج کرده است و از جایی به بعد تماشاگر حس می کرد که با مادر هم به نوعی ارتباطاتی دارد.

این حس را به تماشاگر منتقل می کردیم که در انتها تماشاگر متوجه این موضوع بشود که تمام سوء زن هایی که داشته است اشتباه بوده است، ضمن اینکه آخرین پلان فیلم ته مایه ای از سوء زن همچنان باقی می‌ماند وقتی فروشنده نگاهی به در خانه همسایه مقابل می اندازد و در را می بندد که تماشاگر کمی نگران می شود که نکند روزی سرنوشت بیتا هم مثل دختر خانه مقابل باشد. دختر خانه مقابل ناپدری ای داشت که به او تعرض کرده بود.

سوء زنی که تماشاگر به این شخصیت دارد فرق می کند با اینکه او شخضیت منفی داشته باشد یعنی باز فروشنده هم به نظر پروتاگونیستی می آید که فقط مورد سوء زن است و ما هیچ جا او را منفی نمی بینیم و فقط با موقعیت ها در موردش قضاوت می کنیم و حدس می زنیم.

خب مثلا پلانی در مغازه داشتیم که دختر از طبقه بالا از نردبان انتهای مغازه پایین می آید و تماشاگر حس می کند شاید آن ته بقال یک تختی درست کرده باشد که کاری انجام دهد و یا مثلا اینکه یک مغازه دار شخصا جنسی را برای یکی ببرد، یا برای آزادی دحتر وثیقه می گذارد.

باز هم تمام این اتفاقات در سوء زن باقی می ماند و این فرق می کند با داشتن خصوصیات و موقعیت هایی که او شخضیت منفی اش را نشان دهد، یعنی بین سوء زن و خاکستری بودن یک مرزی است! قبول دارید؟

خب جایی از فیلم پولی به دختر همسایه می دهد که معلوم نیست چرا این کار را می کند یا از همه مهم تر اینکه بیتا از او بدش می آید و پالس های منفی ای که نسبت به او دارد دلیل اصلی اش این است که رفتارهای بقال را می بیند.

ادامه ندادن این سوء زن به خاطر ممیزی ها بود؟

خب بله اگر ممیزی در سینمای ایران ایتقدر اذیت نمی کرد که ما این سوء زن را تقویت می کردیم و تا انتهای قصه حل و فضلش نمی‌کردیم و اگر واقعا به عهده خودم بود این سوء زن را حفظ می‌کردم و در فیلمنامه لحاظ می کردم اما در فیلمنامه ای که به همراه خانم علیزاده نوشتم این موضوع لحاظ نشد و در اجرا هم همان گونه که فیلم را دیدید، لحاظ نشد.

از فیلمنامه گفتید که به همراه خانم مرجان علیزاده نوشتید، ایده اولیه قصه این فیلمنامه از کجا آمد؟

در واقع اصل ماجرای فیلم بیتابی بیتا از واقعیت می آید، من دوستی دارم که در نیس فرانسه مطب دارد، اتفاقی شبیه همین چیزی که در فیلم می بینید آن جا رخ می دهد،این اتفاق را وقتی دوستم برایم تعریف کرد به نظرم جالب آمد و فکر کردم که پدیده های انسانی مثل دزدی، تهمت، خیانت و … پدیده های جهان شمول هستند و هر جایی در دنیا ممکن است اتفاق بیفتد.

من فکر کردم که این قصه ظرفیت دراماتیک خوبی دارد و می تواند وجوه جامعه ایرانی نیز در آن تقویت شود بنابر این با این پیش فرض قصه را نوشتم، داستانک وارد آن کردم، شخضیت های جدید اضافه کردم و در نهایت داستانی شد که چون شخصیت اصلی اش یک دختر خانم بود احساس کردم که پرداخت نهایی نیاز به یک نگاه زنانه دارد و این شد که مرجان علیزاده را که قبلا چند فیلمنامه از او خوانده بودم و فکر می کردم قوت کافی برای نوشتن فیلمنامه دارد دعوت کردم که پرداخت نهایی را با هم بنویسیم و از آن جا بود که خانم علیزاده به کار اضافه شد.

پس ایشان از اول در نوشتن فیلمنامه کنار شما نبودند؟

 من تیریتمنت فیلمنامه را نوشته بودم که ایشان اضافه شدند در واقع قصه، اتفاقات و شخصیت ها بدون دیالوگ معرفی شده بودند که در حد ۲۰ صفحه ای می شد که در جزئیات و نوشتن دیالوگ ها و … با همفکری هم کار را پیش بردیم.

در مورد فیلمبرداری هم صحبت کنید؛ کل کار دوربین روی دست بود، این به خاطر بالا بردن سرعت و به نوعی ارزانی کار بود یا دلایلی مبتنی بر فضا و اتمسفر قصه باعث این تمهید شده بود؟

غیر از اینکه دوربین روی دست بود فیلم پلان سکانس هم بود، این به همراه ویژگی که شما گفتید به این خاطر بود که ما می خواستیم قصه امان را مستندنما کنیم و این شرایط برای فیلم لازم بود، یعنی هر قصه ای که قرار است رئالیستی به آن پرداخته بشود و روح مستندوار به آن اضافه شود این دو ترفند بسیار کمک می کند.شما اگر فیلم های قبلی من را دیده باشید معمولا کمدی و طنز تلخ بود اما این اولین بار بود که به طور کامل دوربین روی دست و پلان سکانس گرفتم چون فضای قصه می طلبید، در حالی که فیلم های قبلی به خاطر خاصیت قصه و ژانری که داشت جور دیگری ساخته و پرداخته می شد.

ویژگی هایی که در این شکل کار به فیلم اضافه می شود غیر از اینکه به وجوه مستند داستان اضافه می کند و فضا را رئالیستی می کند یک اتفاقاتی نیز در فیلمبرداری ایجاد می شود که مثلا فیلمبردار نمی تواند طراحی نور به شکل موضعی انجام بدهد و مجبور است که  نور را آمبیانسی بدهد که باز این به نوع پرداخت قصه ما کمک می کند؛ چون نورپردازی های موضعی حال و هوای تفننی می دهد و تصویر را خیلی شیک می کند و از چرک بودن تصویر خارج می شوند. چون ما در این فیلم دوست داشتیم گوشه های تاریک داشته باشیم، به خصوص پلان هایی که داخلی بودند دوست داشتیم نورها آمبیانسی باشند بنابراین اینگونه عمل کردیم.

در مورد نورپردازی صحبت کردید که در سکانس امیر و بیتا در خانه امیر تصاویر کدر و به نوعی فضا محوآلود بود؛ یعنی استفاده کردن از تاریکی و سوسوی نور روی صورت امیر و پیدا نبودن صورت بیتا که به نوعی فضا را ملتهب و پریشان تر می کرد.

بله، در این سکانس می خواستیم کمی از درونیات چرک امیر را بفهمیم؛ اینکه می‌خواهد ارتباط با او برقرار کند در شرایطی که مادرش خوابیده است و فکر کردیم آن نوع نورپردازی درونیات این آدم را بهتر نشان می دهد تا اینکه شما بخواهید نور کامل بدهید و بخواهید فضا را خیلی زنده و سر حال نشان دهید.

بازیگری در اینگونه فیلم های پلان سکانسی هم شرایط خاص خودش را دارد و به نوعی متاثر از فضایی است که راکورد طولانی دارد و به نوعی فضای بازی از این لحاظ زنده و تئاتری است، موافقید؟

بله، ویژگی بعدی که این نوع قصه گویی را تقویت می کند تاثیری است که روی بازیگری می گذارد؛ بازیگر با این نوع فیلم که پلان سکانس است، کار احساسی اش را به نمایش می گذارد و این احساس پاره پاره نیست و در این حالت راکورد بازی  و حسی اش بهتر حفظ می شود؛ وقتی در کاری یک سکانسی را به پلان های مختلف تقسیم می کنی بازی بازیگر را محدود می کنی و حتی شاید در حفظ، تداوم، راکورد و … در بازی، به کار بازیگر صدمه بخورد.

در این فیلم بازی‌ها به خاطر همین جنس مستندگونگی خیلی کنترل شده و بی حس بود، موافقید؟

از اول کار توافقی بین من و بازیگران انجام گرفت که تا آن جایی که می شود در قصه هیچ غلوی نداشته باشیم. به خاطر همین است که بازی حامد بهداد این قصه بر عکس بازی‌های قبلی اش، بازی سردتری بود و البته بازی الهه حصاری هم سرد بود. به این خاطر که دوست داشتیم بازی سرد در کنار اتفاقات داغ کنتراستی ایجاد کند و این کنتراست بتواند حس و حال متفاوتی را ایجاد کند.می توانستیم به سمت هندی کردن و سانتی مانتالیسم برویم، ولی افتادن در سانتی مانتالیسم یک مهلکه است برای فیلمی که قرار است لحن رئال داشته باشد پس ما این جنس بازی را که در فیلم دیدید مناسب کار تشخیص دادیم که بازیگرانمان هم آن را به خوبی اجرا کردند.

یکی از غافل گیری های خوب قصه نبودن رابطه عاطفی بین امیر و بیتا بود، آیا از اول هم هدف همین بود؟

بله، به هر حال فضای زندگی امیر یک پله پایین تر از طبقه بیتا بود و رفتار امیر در قصه توجیه بیشتری پیدا می‌کرد و ما می فهمیدیم به خاطر شرایط وخیمش است که دزدی هایی را انجام می داده و آن جا ما متوجه می شویم که حتی اگر پیگیر کارهای بیتاست نه به خاطر دلباختگی است و این غافل گیری قصه بود چون از ابتدای قصه این تمایل در تماشاگر است که این دو در انتها هم برسند و تصور این است که پیگیری‌های امیر برای خلاص کردن بیتا از این وضعیت که برایش پیش آمده برای دلباختگی است و در انتها می فهمیم بیشتر به خاطر اشتباهی است که کرده و می خواهد آن را به هر طریقی جمع و جور کند و دنبال این است که کسی گریبان خودش را نگیرد.

روابط عاطفی بین این دو نفر باید خیلی ظریف، خفیف و نامحسوس به تصویر کشیده می شد هر چند این حس در مورد بیتا در فیلم بیشتر نشان داده شد اما باید به خاطر جنس فیلم به همین ظرافت انجام می گرفت.

تدوین یک فیلم پلان سکانس هم به نوعی نقشش محدود می شود؟

بله، به هر حال دست و بال تدوینگر را اینگونه فیلم ها که پلان سکانس است، محدود می کند چون به نوعی تدوین را سر صحنه انجام می‌دهی بنابراین صحنه ها کاملا تطبیق پیدا می‌کند با ذهنیت کارگردان و نگره تدوینگر در آن کاهش پیدا می‌کند که در این جنس قصه گویی این اتفاق لازم است.

نوشته از بازیگرانم بازی سرد می‌خواستم/ فیلم هندی نساختم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.