«دا» شامل سه قسمت است؛ قسمت نخست کتاب سال‌های ابتدایی زندگی خانم حسینی در عراق و مهاجرت اجباری خانواده وی تحت فشار رژیم بعث را روایت می‌کند. قسمت دوم کتاب به شرح فعالیت‌های حسینی در جریان جنگ ایران و عراق پرداخته است و قسمت سوم کتاب هم درباره زندگی شخصی حسینی و ماجرای ازدواج وی است.
«دا» نخستین بار هشت سال قبل منتشر شد و مدتی بعد از انتشار برخی از بازیگران زن سینمای ایران و از جمله خانم‌ها پریوش نظریه، افسانه بایگان و نیوشا ضیغمی کوشیدند با حضور در روایت تلویزیونی اثر به معرفی این کتاب به مخاطبان بپردازند. تجدید چاپ‌های متعدد «دا» موجب شد سینماگران مختلف متوجه جنبه‌های تصویری اثر شوند که آن را مناسب اقتباسی ایده‌آل برای سینما یا تلویزیون می‌کرد.

امتیاز اقتباس تصویری به حوزه هنری واگذار شد
البته که بالا بودن حجم نماهای جنگی اثر این پیش‌نیاز را هم ایجاد می‌کرد که ارگانی متولی تولید نسخه سینمایی یا تلویزیونی اثر شود. حوزه هنری که خود کتاب «دا» را منتشر کرده بود برای تولید محصول تصویری از این کتاب پیشقدم شد. نویسنده کتاب نیز بدون دریافت مبلغی، امتیاز تولید محصول تصویری را به حوزه واگذار کرد.
حوزه هنری در ابتدا بنا بود یک نسخه سینمایی از این کتاب را با حضور آقایان همایون اسعدیان و منوچهر محمدی به عنوان کارگردان و تهیه‌کننده تولید کند و کار نگارش فیلمنامه هم در دستور کار قرار گرفت اما همزمان با نگارش وقتی مشخص شد داستان منبع گسترده‌تر از آن است که بتوان آن را در یک نسخه سینمایی جای داد تصمیم بر این شد سریالی تلویزیونی بر اساس «دا» تولید شود و بر این اساس نگارش فیلمنامه نیز برای سریال انجام شد.
نگارش سریال خیلی خوب پیش رفت و اسعدیان و گروهش توانستند فیلمنامه سریال را به سرعت و البته با دقت فراوان بنویسند اما از جایی به بعد وقتی مشخص شد هزینه‌های تولید سریال آن‌قدر بالاست که حوزه هنری نمی‌تواند به تنهایی از پس هزینه‌ها برآید، تصمیم گرفته شد سریال با مشارکت رسانه ملی تولید شود اما از بخت بد همزمان با این تصمیم رسانه ملی هم دوران رکود اقتصادی خود را تجربه می‌کرد و همین کار تولید را عقب انداخت تا هفته‌های اخیر که زمزمه‌هایی مبنی بر آغاز پیش‌تولید سریال در نیمه دوم سال جاری شایعه شد؛ زمزمه‌هایی که البته چندان که باید جدی نبود.

۲۶ قسمت نگارش شده و تأییدیه گرفته است
برای آنکه از تازه‌ترین وضعیت تولید «دا» باخبر شویم سراغ منوچهر محمدی تهیه‌کننده اثر رفتیم. منوچهر محمدی که از تهیه‌کنندگان شناخته‌شده در سینمای ایران است درباره تازه‌ترین وضعیت اثر گفت: همچنان در مرحله نگارش فیلمنامه به سر می‌بریم. فیلمنامه این سریال برای ۳۲ قسمت نوشته می‌شود که در این میان ۲۶ قسمت نوشته شده و بعد از انجام اصلاحات به تأیید سازمان صداوسیما رسیده است.
وی ادامه داد: با سرعت فعلی قاعدتاً ظرف ۲ تا سه ماه آینده کار نگارش سریال به پایان می‌رسد و بعد از آن است که باید تأمین اعتبار لازم برای تولید صورت گیرد.

امیدوارم تا پایان امسال «دا» را کلید بزنیم
این تهیه‌کننده درباره زمان احتمالی آغاز پیش‌تولید رسمی «دا» به «صبح نو» اظهار داشت: واقعیت این است که تغییرات مدیریتی که در رسانه ملی به وجود آمده احتمالاً باعث خواهد شد مدیران میانی و اعضای شوراهای داخلی سازمان هم تغییر کنند و طبیعی است که این در مسیر تولید کمی وقفه می‌اندازد. از آن گذشته مشکلات مالی ماه‌های اخیر رسانه ملی باعث شده که نتوان تاریخ دقیقی برای آغاز پیش‌تولید اعلام کرد اما شخصاً آرزو می‌کنم بتوانیم این کار را تا پایان سال جاری کلید بزنیم.
منوچهر محمدی که سابقه تولید آثاری نظیر«میم مثل مادر»، «ارتفاع پست» و «طلا و مس» را در کارنامه دارد درباره اینکه آیا همچنان قرار است همایون اسعدیان کارگردانی را انجام دهد
بیان داشت: ایشان از ابتدای پروژه در کنارمان بوده‌اند و طبیعی است که کارگردانی سریال هم توسط خودشان انجام خواهد شد.
محمدی با اشاره به عظیم بودن تولید «دا» بیان کرد: وسعت پروژه این نیاز را ایجاد می‌کند که ارگان‌های متولی سینمای جنگ و دفاع مقدس کنار رسانه ملی باشند تا با همیاری یکدیگر، بتوانند پروژه و محصولی منطبق با نیازهای ژانر جنگ خلق کنند.

در انتظار
حال باید منتظر ماند و دید ارگان‌های متولی سینمای دفاع مقدس که در سال‌های اخیر تعدادشان کم هم نشده و البته کم هم محصول بی‌کیفیت درباره دفاع مقدس تولید نکرده‌اند، برای اقتباس یکی از بهترین آثار ادبی حوزه دفاع مقدس به کمک رسانه ملی خواهند آمد یا نه؟
هرچه نباشد «دا» محصولی است که اثرگذاری ادبی کافی و وافی خود را داشته است و وقتش است که یک نسخه تصویری درجه یک از آن استخراج شود.

منبع: صبح نو

نوشته سرنوشت سریال «دا» به کجا خواهد رسید؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

محمد حمزه‌زاده، قائم مقام حوزه هنری و مدیرعامل سازمان توسعه سینمایی سوره در گفتگویی با خبرگزاری مهر به شرح سیاست های مختلف حوزه در حوزه های سینمای بلند داستانی، سینمای مستند و فیلم کوتاه پرداخته است که آن را می خوانید:

حوزه هنری به عنوان یکی از سینماداران بزرگ کشور نقش تعیین کننده‌ای در جهت‌دهی به اکران فیلم‌ها و در ادامه شکل‌دهی به سلیقه مخاطب داشته و دارد. به نظر شما آیا نظرات حوزه هنری در زمینه اکران شدن یا نشدن برخی آثار توانسته بر ساختار و محتوای فیلم‌های موسوم به سینمای بدنه و تجاری که این روزها به کمدی‌های سخیف هم رسید است، تاثیرگذار باشد؟

عموم فیلم‌هایی که در طول یک سال در کشور تولید می‌شوند، آثار شریف و قابل اکرانی است و تعداد فیلم‌های معارض، ضد خانواده و غیرقابل اکران برای حوزه هنری بسیار کم است. به دلیل محدودیت‌های اکران و حساسیتی که حوزه هنری برای اکران فیلم‌هایی که با آرمان‌ها و ارزش‌های انقلاب اسلامی فاصله دارند، می‌بینیم که تعداد این دسته آثار نیز به نسبت سال‌های قبل بسیار کمتر شده و نهاد متولی دولتی هم حساسیت بیشتری نسبت به موضوع پیدا کرده است. بر این اساس با توجه به تعداد فیلم‌های مناسب تولید شده و همچنین فیلم‌های تولیدی در حوزه هنری، ما با تقاضای اکران بیش از ظرفیت سالن‌ها و پردیس‌های سینمایی خود مواجه هستیم و دست ما برای انتخاب فیلم‌ها برای پخش در طول سال باز است.

ولی ممکن است به مرور با ساخت پردیس‌های سینمایی توسط بخش خصوصی و در نتیجه بیشتر شدن تعداد سالن‌ها از تاثیرگذاری حوزه هنری در روند اکران کم شود.

در طول این سال‌ها حوزه هنری نیز در بخش سالن‌سازی فعالیت‌های چشمگیری داشته و به طور متوسط سالانه چند سالن با کیفیت به تعداد سینماهای متعلق به حوزه هنری اضافه می‌شود. این مساله باعث شده سهم حوزه هنری از بازار فروش فیلم‌ها چشمگیر شود. به عنوان مثال در سال گذشته این سهم ۴۰ درصد بوده و صاحبان آثار برای بازگشت سرمایه خود نمی‌توانند به این سهم ۴۰ درصدی بی‌اعتنا باشند.

همچنین ما در هر سال برنامه‌هایی را برای بالا بردن استانداردهای سالن‌داری سینما، طراحی و اجرا می‌کنیم. بالابردن کیفیت‌ سالن‌داری نیز تاثیر بسیاری در فروش فیلم‌ها دارد. به عنوان مثال در همین نوروز امسال سینماهای حوزه هنری نسبت به یک سال گذشته به ویژه در شهرستان‌ها تا هشت برابر افزایش فروش داشته‌اند. البته بخشی از این افزایش فروش به پدیده اقبال عمومی به سینما در میان عامه مخاطبان باز می‌گردد که غیرقابل انکار است، اما در تهران و شهرستان‌ها سینماهای خصوصی‌ای را داشته‌ایم که میزان فروش بلیت آنها در طول تعطیلات نوروز به ۱۰ میلیون تومان نیز نرسید، اما در همین ایام سینماهای متعلق به حوزه هنری هر کدام به طور متوسط نزدیک به ۱۵۰ میلیون تومان فروش داشته‌اند. این جریان نشان‌دهنده کیفیت سالن‌های حوزه هنری است.

همچنین حوزه هنری در مدیریت اکران فیلم‌ها نیز کار بسیار سخت و پیچیده‌ای به ویژه در شهرستان‌ها داشت و اتفاقا سال موفقی را پشت‌سر گذاشت. مدیریت اکران یک کار فنی و بسیار پیچیده است. این مسائل نشان می‌دهد که تولیدکنندگان نسبت به امکانات سینماهای ما توجه کرده و قبول دارند که حوزه هنری در بخش اکران به عنوان یک انتخاب‌کننده آرا و پیش‌فرض‌هایی دارد که باید لحاظ شود. با این اوصاف تعداد فیلم‌هایی که ما برای اکران انتخاب نکردیم، بسیار معدود و اندک بودند.

بسیاری از کارشناسان و سینماگران بر این عقیده‌اند که مخاطبان ایرانی بیشتر دوست دارند فیلم کمدی ببیند. با این اوصاف در نوروز امسال شاهد بودیم که فیلم‌های فاخر و ارزشی در کنار فیلم‌های کمدی بی‌کیفیت و سطح پایین، فرصت اکران پیدا کردند و همین مساله بر کم‌فروش شدن آنها تاثیر مستقیم گذاشته بود و از سوی دیگر تربیت نشدن سلیقه مخاطب باعث شد کمدی‌های بی کیفیت فروش بالایی داشته باشند. نظر شما درباره وضعیت فعلی اکران و سوختن فیلم‌های ارزشمند که کنار کمدی‌های بی‌کیفیت اکران می‌شوند چیست؟

سیاست‌های حوزه هنری در اکران فیلم‌ها اثر خود را گذاشته است. به عنوان مثال اگر مدیریت مناسب حوزه هنری در اکران انیمیشین «شاهزاده روم» نبود، این اثر فاخر نه تنها پرفروش، بلکه حتی دیده هم نمی‌شد. در این دهه اخیر که اقبال مردم به سینما کمتر از گذشته بوده، فیلم‌های کمدی توانستند چراغ سینمارفتن را در میان مردم زنده نگاه دارند. این، ظرفیتی برای فیلم‌های کمدی است، اما نباید هدف اصلی ما در سینما تولید مدام این‌گونه از فیلم‌ها باشد که تعدادی از آنها نیز برای خنداندن به هر حربه‌ سخیفی متوسل می‌شوند.

همچنین فراموش نکنیم که پرفروش شدن فیلم‌ها لزوما به این نکته که در کدام سینماها اکران شده، باز نمی‌گردد. شرایط ترویج و تبلیغ فیلم‌ها نیز مهم است. بدون تعارف و پرده‌پوشی باید گفت که تبلیغ فیلم‌ها در شبکه‌های ماهواره‌ای تاثیر زیادی بر پرفروش شدن آنها در داخل کشور دارد که برخی از فیلم‌ها از این امکان بهره برده بودند و برخی دیگر مانند فیلم «بادیگارد» خیر.

بحث فنی اکران نیز بسیار مهم است که متاسفانه ما در بسیاری از مواقع آن را رعایت نمی‌کنیم. به عنوان مثال همه اعتقاد دارند که اکران نوروزی بسیار مهم است، اما آیا باید هر فیلمی با هر محتوایی در این زمان اکران شود؟ چرا بسیاری از فیلم‌ها در اکران نوروزی خود شکست خوردند؟ در عید فیلم‌های طنزآمیز که لزوما آثار سطح بالایی نیستند، همیشه فروخته‌ و فیلم‌های تلخ به نسبت فضای تفریحی عید کمتر فروش داشته‌اند. نظر شخصی من بر این است که اگر فیلمی مثل «بادیگارد» که تاکنون هم فروش قابل اعتنایی داشته در مهرماه اکران می‌شد، فروش بیشتر و مناسب‌تری داشت، چرا که در آن ایام به دلیل باز بودن دانشگاه‌ها و مدارس، جامعه هوشیاری بیشتری نسبت به ایام تعطیل دارد. گاهی رقابت بین فیلم‌ها به نسبت فصل‌ها، رقابت‌ درست و دقیقی نیست.

با تمام این اوصاف به هرحال در کشور سالانه تعدادی فیلم غیرهمسو با آرمان‌ها و اخلاقیات جامعه اسلامی ایران، تولید و اکران می‌شوند. یکی از دلایل این امر سرازیر شدن سرمایه ساخت از بخش‌های غیر مرتبط با فرهنگ ــ مثلا تجارت ــ است. به هر حال فرهنگ برای ادامه حیات خود به سرمایه نیز احتیاج دارد.

آیا سازمان توسعه سینمایی سوره برنامه‌ای برای تولید فیلم کمدی باکیفیت و متناسب با فرهنگ و عرف جامعه ایرانی اسلامی و معرفی آن به عنوان یک الگوی کمدی سازی به سایر فیلمسازان دارد؟

بله در طول سال‌های اخیر برنامه‌ریزی‌هایی برای تولید حداقل یک فیلم کمدی با کیفیت و مطابق با باورها و ارزش‌های اسلامی ایرانی در طول یک سال، انجام داده‌ایم. همچنین در سال جدید نیز تلاش می‌کنیم تا حق پخش فیلم‌های کمدی سالم و پاک را خریداری کرده و اکران کنیم تا هم به بازگشت سرمایه فیلمسازان و تولیدکنندگان کمکی شده باشد و هم خوراک سالن‌های سینمای حوزه هنری تامین شود.

زیرساخت تولید محتوای فرهنگی و هنری متناسب با ارزش‌های اسلامی ایرانی تربیت نیرو است. در سال‌های ابتدایی تاسیس حوزه هنری، این نهاد در زمینه پرورش و آموزش هنرمندان همسو با جریان فرهنگی انقلاب اسلامی فعالیت چشمگیری داشت. چرا در طول این سال‌ها این فعالیت کم‌رنگ شده است؟

حوزه هنری در دهه‌های اخیر به‌جای آموزش سینما و فیلمسازی بیشتر به معرفی چهره‌های جدید پرداخته و بحث آموزش را به نهادهای آکادمیک واگذار کرده است. البته حوزه در معرفی چهره‌های جدید همیشه پیشگام بوده و به ویژه در دهه اخیر بیش از ۵۰ کارگردان، فیلم نخست خود را در حوزه ساخته‌اند که از میان آنها می‌توانم به حامد محمدی، دانش اقباشاوی و محسن قرایی‌مقدم اشاره کنم.

همچنین دانشگاه سوره نیز که هرچند زیرنظر حوزه هنری نیست، اما فیلمسازان جوان فعال و خوشفکری را تربیت کرده است. به عنوان مثال سعید روستایی کارگردان فیلم «ابد و یک روز» و محمدحسین مهدویان کارگردان «ایستاده در غبار» همه در این دانشگاه تحصیل کرده‌اند. در کنار این موارد نیز نباید فراموش کرد که مرکز آموزش سازمان سینمایی سوره نیز هنرجویانی را تربیت کرده که اکنون در بدنه سینمای ایران و در تلویزیون در مشاغل مختلف مشغول به کار حرفه‌ای هستند.

برنامه کاری تعیین شده برای سازمان توسعه سینمایی سوره در سال جدید شامل چه محورهایی است؟

فعالیت‌های حوزه هنری در سال ۹۵ شامل چهار محور می‌شود که هرکدام در جای خود مهم هستند. یکی از مهم‌ترین این محورها تولید متن مطابق با معیارهای فکری و معرفتی حوزه هنری است. در این راستا نیز اولویت را به اقتباس از آثار ادبی و تاریخ شفاهی تولید شده در حوزه هنری داده‌ایم.

هم‌اکنون نیز تعدادی فیلمنامه اقتباسی از آثار ادبی و تاریخی حوزه آماده ساخت داریم که از میان آنها می‌توانم به «حرمان هور»، «پایی که جا ماند»، «مهیمان صخره‌ها» و «شنام» اشاره کنم. همچنین طرح فیلمنامه «نورالدین پسر ایران» نیز آماده شده و روند نگارش آن به زودی آغاز می‌شود. ضمن اینکه فیلمنامه سریال «دا» که هم‌اکنون سازمان صدا و سیما مشغول کار روی آن است، ما تولید کرده‌ایم.

روند سفارش و تولید این فیلمنامه‌ها چگونه بوده است؟

روند تولید فیلمنامه‌ها در سازمان تازه تاسیسی به نام «مرکز تولید متن» انجام می‌شود. این مرکز با حضور تنی چند از تهیه کنندگان، فیلمنامه‌نویس و فعالان عرصه ادبیات داستانی تشکیل شده و جلسات هفتگی دارد. البته کارشناسان این مرکز فیلمنامه‌هایی را که از بیرون برای ساخت به ما ارائه می‌شود نیز بررسی می‌کنند، اما مهم‌‌ترین هدف آنها اقتباس سینمایی از متون تولیدی در حوزه هنری است. در این میان ممکن است برخی فیلمنامه‌های تولید شده در خود حوزه تولید نشده و برای ساخت به نهادهای سینمایی دیگر فروخته شوند.

تاکنون فیلمی در دستور کار سازمان قرار گرفته که فیلمنامه‌اش خارج از «مرکز تولید متن» نوشته شده باشد؟

در دوره مدیریت آقای مومنی شریف، فیلمنامه همه فیلم‌های ساخته شده محصول حوزه هنری بوده‌اند. در این میان فیلم‌هایی نیز بوده‌اند که ایده اولیه آنها از بیرون ارائه شده‌اند، اما تمام مراحل نگارش فیلمنامه و ساخت فیلم زیر نظر حوزه هنری اتفاق افتاده است. البته گاهی فیلمنامه‌هایی نیز برای ساخت از بیرون به ما پیشنهاد شده و ما آنها را بررسی کرده‌ایم. اگر فیلمنامه‌ای مطابق با سیاست‌های و خط مشی حوزه هنری به دست ما برسد، روی ساخت آن فکر خواهیم کرد.

دیگر برنامه‌های کاری سازمان توسعه سینمایی سوره چه مواردی است؟

معرفی سینماگران جوان انقلابی یکی دیگر از اولویت‌های کاری این سازمان است. طبیعی است که در هر سال تعدادی چهره‌های جدید به دنیای فیلمسازی ایران وارد می‌شوند که در این میان حوزه هنری به عنوان یکی از مهم‌ترین نهادها در زمینه هنر انقلاب، وظیفه خود می‌داند که هر سال فیلمسازان جوان مومن و همسو با دیدگاه‌های انقلاب را معرفی و از آثار آنها حمایت کند. بر این اساس باشگاه فیلم سوره با رصد جشنواره‌های فیلم کوتاه و مستند، از برگزیدگانی که توانایی‌های خود را به اثبات رسانده‌اند، دعوت می‌کند تا مراحل ساخت نخستین فیلم بلند داستانی‌شان را در حوزه هنری طی کنند. در سال جدید نیز دو پروژه فیلمساز اولی به همراه تعدادی تولیدات باشگاهی در فرمت‌های کوتاه، نیمه بلند و… داریم.

همچنین تولید فیلم‌های کم‌خرج و کم‌بودجه یکی دیگر از محورهای کاری سازمان توسعه سینمایی سوره در سال جدید است. به طور کل در بخش باشگاه فیلم سوره ما پروژه‌های با هزینه‌های بالا نخواهیم داشت و سعی داریم با حمایت از تولیدات کم‌هزینه، فرهنگ ساخت این فیلم‌ها را در صنعت سینمای ایران جای بیندازیم. در حوزه فیلم‌های کوتاه و یا مستند ما چندان قائل به بازگشت سرمایه نیستیم، اما در فیلم بلند داستانی به این مساله قائلیم که فیلم باید بتواند سرمایه خود را بازگرداند.

هرچند که یکی از رویکردهای ما در سال ۹۵ ساخت فیلم‌های کم‌هزینه است، اما مشارکت در ساخت برخی آثار پرهزینه و فخیم با دیگر نهادهای سرمایه گذار یا سینمایی از دیگر برنامه‌های کاری ماست. به هر حال بازار سینمایی ایران در هر سال به تعدادی فیلم تاریخی یا آثاری در حوزه معرفی هویت ایرانی نیاز دارد که البته ساخت آنها مستلزم هزینه‌های بسیار است. به عبارتی برخی از فیلمنامه‌هایی که در مرکز تولید متن به تصویب رسیده، اما خود حوزه سرمایه ساخت آنها را ندارد در مشارکت با سازمان‌هایی که توانایی سرمایه‌گذاری دارند به مرحله تولید خواهند رسید.

محور دیگر کاری ما در سال جدید حمایت در بخش توزیع و نمایش فیلم‌ها است. حوزه هنری در فیلم‌هایی که به دیدگاه‌هایش نزدیک باشند، نه به عنوان سرمایه گذار در تولید محتوا، در مرحله پس از تولید و به عنوان پخش و اکران کننده همکاری می‌کند. معمولا در آخرین نقطه تولید و برای اتمام پروژه‌ها، حوزه هنری پرداخت‌هایی به فیلم‌ها دارد و همچنین حق پخش در سینماها و در ادامه پخش DVD آنها را نیز خریداری می‌کند.

اشاره کردید که فیلم‌ باید بتواند سرمایه خود را بازگرداند. بازارِ فیلم‌های کوتاه و تجربی تولیدی در باشگاه فیلم سوره را چگونه تامین خواهید کرد؟

بازار اصلی این تولیدات، تلویزیون است. ما تعامل خوبی با سازمان صدا و سیما داریم و بسیاری از این فیلم‌ها را برای پخش داده‌ایم و در ادامه نیز حق پخش تعدادی دیگر از آثار را واگذار خواهیم کرد. در آینده‌ای نزدیک نیز VOD و سایت‌های قوی ارائه محتوای ویدیویی در بستر وب، از سوی حوزه هنری راه‌اندازی شده و این محصولات در آنجا به مشتریان عرضه خواهند شد. البته در حال حاضر بازاری در این زمینه داریم و با بازارهای فعال دیگر نیز در تعامل هستیم.

سازمان توسعه سینمایی سوره در سال‌های اخیر فیلم‌های مستند مهمی را تولید کرده، در مقابل اما در سال ۱۳۹۴ تولید این سازمان در حوزه فیلم بلند داستانی صفر بوده است. آیا دلیل نساختن فیلم بلند داستانی به تولید مستندها باز می‌گردد؟

حوزه هنری در طول دوران فعالیت خود در هر سال به طور میانگین یک تا سه فیلم تولید و اکران کرده است. در سال‌هایی نیز به دلایلی هیچ فیلمی تولید نکرده است. در سال گذشته نیز ما تولید سینمایی داستانی نداشتیم، چراکه مشغول کار روی فیلمنامه‌ها بودیم تا بتوانیم امسال فیلم‌های با کیفیت و قدرتمندی را هم از نظر تکنیک‌های ساخت و هم از نظر محتوا تولید کنیم.

برای اکران فیلم‌های مستند تولیدی‌تان چه برنامه‌ای دارید؟

برنامه‌‌هایی را تدارک دیده‌ایم، اما به هر حال مهم‌ترین محل نمایش فیلم مستند، تلویزیون است. حوزه هنری با سازمان صدا و سیما تعامل خوبی دارد و در این راستا هر سال تولیداتش را برای پخش به این سازمان فروخته است، اما پیش از واگذاری پخش به تلویزیون، این فیلم‌ها از سوی حوزه هنری در سینماها نیز نمایش داده می‌شوند. پس از راه‌اندازی گروه سینمایی «هنر و تجربه» ما تعدادی از تولیدات مستندمان را از این طریق اکران کردیم. همچنین اکران هدفمند این آثار را در دانشگاه‌ها و جشنواره‌های مختلف سینمایی و در سینماتک‌ها در دست انجام داریم. با این اوصاف نباید فراموش کرد که با توجه به بضاعت فعلی سینمایی کشور، نباید توقع داشت که فیلم مستند مانند فیلم بلند داستانی اکران شود.

مرکز مستند سازمان توسعه سینمایی در مدت نسبتا کوتاه فعالیتش در بین فیلمسازان مستند معروف به این شده که آثارش را رها نمی‌کند و در پی هر چه بهتر دیده شدن آنهاست. آثار مرکز مستند سوره در سال گذشته اکثر جوایز معتبر جشنواره‌های سینمایی را از آن خود کرده است. مرکز مستند سوره به عنوان یکی از معدود نهادهای متولی مستند، هم فیلم تولید می‌کند، هم آثار با ارزش و مرتبط با اهداف مرکز را از تولیدکنندگان می‌خرد. البته غلبه با آثار تولیدی و سفارشی است. مگر چند مرکز حمایت از تولید و ساخت فیلم مستند داریم؟ سازمان صدا و سیما که عمدتا نمایش دهنده است، نه می‌تواند در تولید فیلم‌ها سرمایه‌گذاری کرده و نه می‌تواند آنها را به قیمت تمام شده‌اش خریداری کند.

به‌هرحال باید نهادی به عنوان مرجع تولیدکنندگان فیلم مستند مشخص شود که یا سفارش تولید دهد و در مواقع مقتضی و در مراحل مختلف تولید از فیلم‌ها حمایت کرده یا کار تمام شده را به قیمت مناسب خریداری کند و تمام این کارها در مرکز مستند حوزه هنری انجام شده و می‌شود. به عنوان مثال فیلم‌هایی بوده که پروسه تولیدشان در مراحل آخر ساخت با مشکلات مالی مواجه شده و حوزه هنری تمام هزینه‌های اتمام پروژه را تامین کرده است. همچنین فیلم‌هایی نیز بوده که حوزه پس از اتمام ساخت آنها را خریداری کرده است.

با توجه به حجم بسیار فیلم‌های مستندی که اکنون در مالکیت سازمان توسعه سینمایی سوره است، آیا باز هم حمایت از فیلم مستند را در دستور کار دارید؟

این نهاد در پروسه حمایت از فیلم مستند قصد رقابت با هیچ سازمانی را ندارد و ما کماکان حمایت خود را ادامه خواهیم داد بنابراین همه مستندسازان مروج اهداف و افکار انقلاب می‌توانند روی حمایت حوزه هنری حساب کنند.

حمایت از تولید آثار مستندسازان مروج اهداف انقلاب اسلامی ایران همیشه یکی از اولویت‌های کاری حوزه هنری بوده است. هم‌اکنون نیز اعلام می‌کنم که هر مستندسازی که فیلمی تولید کرده یا در حال ساخت است و البته فیلمش در راستای افکار انقلاب اسلامی است می‌تواند به مرکز مستند حوزه هنری به عنوان یک حامی جدی فکر کند و مطمئن باشد که این مرکز نسبت به تولیدکنندگان متعهد و انقلابی بی‌اعتنا نیست.

حوزه هنری در این سال‌ها در زمینه تولید انیمیشن کم‌کار شده، آیا در سال جدید برای بهبود تولید این آثار نیز برنامه‌ای دارید؟

حوزه هنری یکی از مهم‌ترین نهادهای تولید انیمیشن در کشور است. مرکز انیمیشن حوزه، در سه سال گذشته به نسبت سایر نهادهای تولیدکننده آثار بیشتری را ساخته است، اما چون این تولیدات لزوما برای پخش در سینماها و یا تلویزیون‌های داخلی نیست، اخبار آنها نیز یا کمتر منتشر شده و یا بازتاب چندانی در داخل کشور نداشته است.

بسیاری از انیمیشن‌های تولیدی توسط این سازمان اصولا برای بازار هدف کشورهای مسلمان ساخته شده‌اند. سازمان همچنین تاکنون آثار زیادی را به سفارش نهادهای فرهنگی اکثر کشورهای مسلمان تولید کرده و در این زمینه شرایط اقتصادی موفقی داشته است.

منبع: مهر

نوشته سهم ۴۰ درصدی حوزه هنری از فروش سینما/آماده شدن طرح فیلمنامه «نورالدین پسر ایران»/تمرکز بر ساخت فیلم‌های کم‌هزینه/ادامه حمایت از مستندسازان انقلاب در مرکز مستند سوره اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- خبرآنلاین نوشت: کتابی که ۱۵۳ بار تجدید چاپ شده است، اما بعد از «دا» دیگر چه کتاب‌هایی پرفروش شدند؟ کتاب «دا» تاکنون ۱۵۳ بار تجدید چاپ شده است. این کتاب تا دوره صد در تیراژ ۲۵۰۰ و از دوره صد به بعد در تیراژ ۵ هزارتایی منتشر می‌شود. اما بعد از «دا» کتاب «نورالدین پسر ایران» با ۶۴ بار تجدید چاپ در مقام دوم قرار دارد. این کتاب نیز هر دوره با تیراژ ۲۵۰۰ منتشر شده است.

رتبه سوم پرفروش‌ها هم به کتاب «پایی که جا ماند» اختصاص دارد. این کتاب نیز تاکنون ۵۲ بار با همان تیراژ ۲۵۰۰ تجدید چاپ شده است. اما این کتاب‌ها چرا پرفروش شدند؟ مهدی محمدی مسئول ستاد خبری انتشارات سوره مهر که چاپ این کتاب‌ها را برعهده داشته چند عامل را برای پرفروش شدن این کتاب‌ها برمی‌شمرد. او می‌گوید: «این اتفاق علت‌های مختلفی دارد. مثلا محتوا و جذب مخاطب به آن خیلی مهم است. از طرف دیگر توجه رهبری به این کتاب‌ها هم نقش تاثیرگذاری داشته است.»

کارهای ترویجی، تبلیغ، برگزاری مراسم رونمایی و … از جمله عوامل دیگری هستند که محمدی به آن اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: «از طرف دیگر مثلا در مورد کتاب «دا» ما زنی را نداشتیم که خاطراتش از جنگ را روایت کرده باشد.» تا پیش از کتاب «دا» آثار زیادی در حوزه خاطره‌نگاری جنگ منتشر شده بود اما با رویکردهای جدیدی که افرادی چون مرتضی سرهنگی و هدایت‌الله بهبودی در زمینه خاطره‌نگاری و ثبت وقایع جنگ اتخاذ کردند، مسیر دیگری برای این موضوع شکل گرفت.

صداقت و زبان ساده و بی‌آلایش زهرا حسینی در روایت روزهای زندگی‌اش و تنظیم خوب آنها در کتاب «دا» یکی از مهم‌ترین دلایلی بود که این کتاب را بر سر زبان‌ها انداخت. فرمولی که بعد از ان در کتاب‌های دیگری که در این زمینه منتشر می‌شد نیز به کار رفت.

نوشته «دا» همچنان خواننده دارد/«نورالدین پسر ایران» ۶۴ چاپ،«پایی که جاماند» ۵۳ چاپ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

همایون اسعدیان در گفت و گو با سوره سینما از پایان نگارش فیلمنامه سریال «دا» خبر داد و گفت: فیلمنامه این مجموعه به پایان رسیده و آن را برای بازخوانی و تایید به حوزه هنری تحویل داده‌ایم. در هر یک از بخش های تحقیق و نگارش با دو سه همکار مجزا کار کردم تا فیلنامه «دا» آماده شود. این فیلمنامه ۳۴ قسمتی است. ممکن است پس از مذاکره کمی آن را فشرده کنیم.

کارگردان «بوسیدن روی ماه» گفت: سیر تاریخی حوادث مربوط به خرمشهر را در فیلمنامه حفظ کردیم. ضمن این که فیلم شامل همه کتاب می‌شود و خلاصه نیست. راوی این فیلمنامه فقط حسینی، راوی کتاب «دا» نیست. سیده زهرا حسینی، طبیعتا نمی‌توانسته است در همه بخش های شهر حضور داشته باشد.بنابراین به صورت موازی و با استفاده از تکنیک های داستانی، روایت هایی از سایر قسمت های خرمشهر را وارد داستان کردیم. در حال حاضر، کتاب روایت بیش از پنج زن از حوادث آن روزها نیز منتشر شده است. منبع کمکی ما برای نگارش «دا» این خاطرات بود.

این کارگردان توضیح داد: برای نوشتن فیلمنامه شرایط تصویری روایت را در نظر گرفتیم. در عین این که وجه مستند حوادث را حفظ کرده ایم، سعی کردیم از بار خشونت آن بکاهیم تا برای بیننده جذاب تر باشد. ترجیح می‌دهم شرایط برای تولید این مجموعه برای صدا و سیما و پخش آن از یکی از شبکه‌ها فراهم شود تا تعداد مخاطبان این اثر بیشتر شود.

همایون اسعدیان همچنین گفت که همزمان یک پروژه سینمایی را در دست ساخت دارد که اخبار مربوط به آن به زودی منتشر می‌شود. کتاب «دا» روایت یکی از بانوان حاضر در دفاع مقدس است. این کتاب که در سال ۸۸ و توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده، بارها تجدید چاپ شد.

مجموعه «دا» محصول سازمان سینمایی سوره حوزه هنری است.

نوشته نگارش فیلمنامه «دا» تمام شد/ از خشونت کتاب کاسته‌ایم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این کارگردان در رابطه با جدیدترین فعالیت خود و انگیزه ساخت مجموعه «دا» به سوره سینما گفت: کتاب «دا» را قبل از اینکه از طرف حوزه برای ساخت مجموعه تلویزیونی پیشنهاد شود خوانده بودم و به شدت تحت تاثیر قرار گرفتم. همه ما به نوعی در دوران جنگ حضور داشتیم و من طی این سال‌ها کتاب های زیادی در رابطه با جنگ و هشت سال دفاع مقدس خوانده بودم اما این کتاب تنها اثری بود که مستقیم به روزهای پر التهاب خرمشهر پرداخت. آن زمان فکر نمی‌کردم شرایطی پیش آید که بخواهم فیلم را بسازم. چند ماه بعد منوچهر محمدی قرار بود چندکارگردان برای ساخت این مجموعه به حوزه هنری معرفی کند که من هم یکی از آنها بودم. از آنجا که حس خاصی به این کتاب داشتم کارگردانی را پذیرفتم و از دو سال پیش کار نگارش و تحقیق را شروع کردم که تا چند روز آینده به پایان می‌رسد.

وی که پیش از این فیلم سینمایی «بوسیدن روی ماه» را درباره مادران شهید ساخته گفت: این فیلم سینمایی مربوط به حاشیه جنگ است و داستان امروز خانواده شهدا و مفقودین است که بیست سال بعد از جنگ را روایت می‌کند می‌پردازد. پیش از این بازهم به داستان های حواشی جنگ فکر کرده بودم اما اینکه روایتی باشد مستقیم از حمله عراق و آن روزهای خرمشهر جذابیت دیگری داشت. اگرچه قصد نداریم صحنه های دلخراش را به صورتی که توصیف شده به تصویر بکشیم اما قطعا از المان‌هایی استفاده خواهیم کرد که نشانگر آن فاجعه باشد. نباید فراموش کنیم که مردم چه روزهای دهشتناکی را پشت سر گذاشتند سعی ما این است که با کمک تصاویر شرایط را نزدیک به واقعیت نشان دهیم.

اسعدیان افزود: از ابتدا برای ساخت این سریال با خانم زهرا حسینی دیدار داشتیم و در چند گفت و گو به این نتیجه رسیدیم که کتاب «دا» مبنا و بستر اولیه داستان ما باشد اما از منابع و کتاب های دیگر هم استفاده کنیم. ما یک بار فرصت داریم تا قصه روزهای اول خرمشهر را به تصویر بکشیم. قصه ای که در برخی روزهای آن خانم حسینی فقط در یک مکان حضور داشت مثلا در ۵ روز اول جنگ او در جنت آباد بود و ما از اتفاقات جاهای دیگر غافلیم یا مثلا ایشان در روز بیست و چهارم به دلیل اصابت ترکش از خرمشهر می رود و ۱۰ روز آخر حضور ندارد ما با استفاده از منابع دیگر پل زدیم تا از زوایای دیگر هم قصه را ببینیم. این پروژه روزهای آخر نگارش فیلمنامه را سپری می کند، از آنجا که خرمشهر فعلی هیچ شباهتی به خرمشهر قبل و بعد از جنگ ندارد برای تصویربرداری دکور ساخته می‌شود و ما پیش تولید سنگینی خواهیم داشت.

منوچهر محمدی تهیه کننده مجموعه عظیم «دا» محصول سازمان سینمایی سوره است. همایون اسعدیان پیشتر فیلم‌های سینمایی «بوسیدن روی ماه»، «شوخی»، «مرد آفتابی»، «۱۰ رقمی» و … را کارگردانی کرده است.

نوشته روایت خاطرات روزهای اول جنگ در «دا»/ روزهای پایانی نگارش فیلمنامه «دا» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- پایگاه خبری حوزه هنری نوشت: تازه ترین مراسم شب خاطره با حضور خانم سیده زهرا حسینی راوی کتاب «دا» و با موضوع سالروز آزاد سازی خرمشهر پنجشنبه یک خرداد ساعت ۱۸ در تالار سوره حوزه هنری برگزار می شود. سیده زهرا حسینی در فعالیت‌های دوران انقلاب و پس از آن شرکت داشت. وی در آغاز جنگ ایران و عراق دختری هفده ساله بود و به دلیل قرار گرفتن در متن جنگ به طرق مختلف از جمله همکاری در کفن و دفن شهدا، امدادگری، زخم‌بندی، حمل مجروحان، تعمیر و آماده‌سازی اسلحه، پخت‌وپز و توزیع امکانات فعالیت داشت.

پدر و برادر بزرگش در جنگ به شهادت رسیدند و برادر کوچکترش جانباز شد. خود وی هم در این جریان با اصابت ترکش به دست و نخاعش، در ۲۰ مهر ۱۳۵۹ مجروح شد. کتاب خاطرات او با نام «دا» توسط انتشارات سوره مهر تاکنون به چاپهای متعدد رسیده است. در این مراسم همچنین مهدی عبدخدائی عضو فدائیان اسلام و از هم رزمان شهید نواب صفوی، مجید عبدالحسینی عکاس جنگ تحمیلی و مجید یوسف زاده از بسیجیان دوران دفاع مقدس خاطراتشان را بازگو می کنند. قرار است سازمان سینمایی سوره مجموعه «دا» را به کارگردانی همایون اسعدیان و تهیه‌کنندگی منوچهر محمدی کلید بزند.

در پایان این مراسم و پس از اقامه نماز مغرب و عشاء فیلم سینمایی از تازه ترین آثار بر روی پرده سینماهای کشور برای حاضران پخش می‌شود.

نوشته در آستانه سالروز آزاد سازی خرمشهر، راوی کتاب «دا» از خاطراتش می‌گوید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- مهر نوشت: مدیر عامل سازمان سینمایی سوره گفت: در حوزه سینمای دفاع مقدس در بخش اقتباس جای کار بسیاری وجود دارد، ادبیات این بخش در سال‌های اخیر توانسته در تیراژ وسیع چاپ و خوانده شود،همچنین نظر منتقدان و محافل تخصصی ادبیات را به خود جلب کرده است. برای سینمای ایران، این قابلیت‌ها فرصتی است تا آثاری که با موضوع دفاع مقدس ساخته می‌شوند، غنی تر و کامل تر شوند.

وی ادامه داد: از زمانی که فعالیتم در حوزه هنری را شروع کردم با توجه به جای خالی اقتباس از ادبیات دفاع مقدس مطالعه و بررسی این آثار را شروع کردیم و نگارش چند فیلمنامه‌ سینمایی با توجه به این آثار شروع شد. امسال به دلیل کمبود منابع مالی، نرسیده به فیلمنامه مطلوب و از دست دادن فصل نتوانستیم هیچ یک از این فیلمنامه‌ها را به تولید برسانیم. اما سال ۹۳ با تغییر شرایط قطعا از میان این آثار، فیلمی را مقابل دوربین خواهیم برد.

جهان بیگلری افزود: یکی از مهمترین پروژه هایی که حوزه هنری درگیر آن است، ساخت مجموعه «دا» به تهیه‌کنندگی منوچهر محمدی است. این مجموعه عظیم در ۳۰ قسمت تولید خواهد شد. کتاب «دا» در سال‌های اخیر یکی از محبوب ترین آثار دفاع مقدسی حوزه هنری بوده و بسیاری از سینماگران، منتقدان ادبی و کارشناسان آن را خوانده و تحسین کرده اند.

وی ادامه داد: سیناپس همه قسمت‌های مجموعه نوشته و تحویل سازمان سینمایی سوره شده و نگارش فیلمنامه شروع شده. طبق برنامه ریزی انجام شده فیلمنامه تا آخر سال آماده می شود. همایون اسعدیان کارگردان این مجموعه و گروهی از نویسندگان برای نگارش فیلمنامه همکاری می‌کنند.

مدیر عامل سازمان سینمایی سوره گفت: در این مجموعه خرمشهر قبل، حین و بعد از جنگ به تصویر کشیده می‌شود. با توجه به گذشت سال ها از زمان روایت قصه اصلی، برای بخش هایی از مجموعه دکورسازی انجام خواهد شد. در فصل هایی از جلوه های ویژه رایانه ای هم استفاده خواهد شد، که زمان‌بر است و باید برای آن برنامه ریزی دقیق داشته باشیم. «دا» یک پروداکشن عظیم و پرهزینه است و باید بصورت تخصصی و حرفه ای تولید شود. نگاه حاکم بر ساخت این اثر کاملا سینمایی است و مراحل تولید با وسواس از سوی سازمان سینمایی سوره و عوامل پیگیری خواهد شد.

وی با اشاره به این موضوع که مجموعه «دا» یک پروژه ملی است گفت: این مجموعه به دلیل عظمت، اهمیت و وسعتی که دارد یک پروژه ملی است و برای تولید حمایت نهادها را نیاز دارد تا آن طور که شایسته است به ثمر بنشیند و در روایت بخش‌هایی از وقایع تاریخ دفاع مقدس موفق باشد.

جهان بیگلری در بخش دیگری از صحبت‌هایش گفت: منبع اصلی نگارش فیلمنامه کتاب «دا» است، اما به دلیل ایجاد جذابیت‌های داستانی و بصری، بخش‌هایی به قصه اضافه شده است که البته از نظر مضمونی و تاریخی از جنس کتاب «دا» است. قطعا هر رسانه مختصات و مخاطبان خاص خود را دارد و زمانی که اثری ادبی به یک مجموعه تبدیل می‌شود باید به بحث مخاطب و جلب او فکر کرد، بدون آنکه حساسیت‌ها و نگاه حرفه ای را فراموش کرد.

وی ادامه داد: یکی از امتیازهای «دا» ارائه تصویری تام و کامل از زن مسلمان ایرانی در روزهای نخستین جنگ تحمیلی است. زنانی که قهرمانانه و شجاعانه در کنار مردان از دین، باورهای معنوی و سرزمینش دفاع می‌کند. ساخت مجموعه «دا» ادای دین به این زنان است که شاید سینما و تلویزیون کمتر به سراغشان رفته و نتوانسته حق مطلب را درباره ایثار و عظمت آنان بیان کند.

مدیر عامل سازمان سینمایی سوره افزود: تیم کارگردان و تهیه کننده «دا» پیشتر در سینما فعالیت مشترک داشته‌اند با توجه به سوابق و سلایق این دو سینماگر و تعلق خاطرشان به قصه و مضمون «دا» امیدوارم این مجموعه یکی دیگر از آثار به یادماندنی کارنامه این دوستان شود.

نوشته «دا» یک پروژه ملی است/ ادای دین به زنان در عرصه دفاع مقدس اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

میثم حسینی کارگردان مجموعه انیمیشن «نورالدین» درباره این پروژه به سوره سینما گفت: قبلا انیمیشن «دا» را با همکاری سینا عطائیان کارگردانی کرده بودم. بعد از تولید و پخش«دا» مسیری باز شد که تولید مجموعه «نورالدین» در ادامه آن است. «دا» خاطراتی از حاشیه جنگ بود ولی قصه «نورالدین» در متن جنگ اتفاق می‌افتد. تلویزیون و مخاطبان از «دا» استقبال کردند و همین مسئله و باز کردن فرهنگ کتابخوانی انگیزه‌ای مضاعف بود برای تولید «نورالدین». به هر حال «دا» اثر متفاوتی بود هنوز کسی به این شیوه کار نکرده است.

وی گفت: کتاب «نورالدین» یک کتاب معروف و پرمخاطب است. استقبال زیادی از آن شده است. بنابراین می‌توانست سوژه خوبی برای ادامه مسیر بعد از «دا» باشد. تبدیل کتاب به انیمیشن و پخش از تلویزیون مقدماتی می‌خواهد از جمله داراماتیزه کردن و فصل‌بندی بر اساس یک تایم تعریف شده. از فروردین سال ۹۱ مرحله تحقیق و پژوهش و فصل‌بندی کتاب را آغاز کردیم. این مجموعه تفاوت زیادی به لحاظ اجرایی با «دا» دارد. در توضیح این تفاوت باید به طراحی‌ها و نقاشی‌ها اشاره کنم که دیجیتال است.

حسینی گفت: کسی که کتاب را روایت می‌کند مرد است بنابراین ما برای انتخاب راویان سراغ مردان می‌رویم و برخلاف «دا» فقط از بازیگران استفاده نمی‌کنیم. سرداران جنگ، افراد فرهنگی و فرزندان شهدا نیز راوی «نورالدین» خواهند بود. راوی فقط کتاب را نمی‌خواند بلکه با تأثیرگذاری بیشتری قصه را روایت می‌کند. نه اینکه از راوی بخواهیم بازی کند بلکه سعی می‌کنیم از راوی بخواهیم با کتاب ارتباط بیشتری برقرار کند و مدت زمان بیشتری با قصه‌ای که می‌خواهد روایت کند دم‌خور باشد تا بتواند به نوعی این تأثیرگذاری را هنگام بازخوانی جلوی دوربین اجرا کند.

وی افزود: گروه تولید «نورالدین» را نیروهای جوان تشکیل می‌دهند. از تهیه‌کننده به خاطر فرصتی که در اختیار یک گروه جوان قرار داده است باید تشکر کرد. احتمالا این مسیر همانطور که گفتم ادامه پیدا خواهد کرد. مجموعه در نظر دارد سراغ کتاب‌ها و مستندات دیگر مثل انقلاب اسلامی هم برود.

نوشته انیمیشن «نورالدین» و ادامه مسیر موفق «دا» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.