او با بیان اینکه ساخت فیلمی با مضمون سیاسی برایش اولویت دارد، ادامه داد: قبلاً آثار جنگی کارکرده‌ام و دوست دارم کمی متفاوت‌تر کار کنم. هرچند هردو فیلمنامه قصه‌های به‌روزی دارند اما فیلمنامه‌ای که مضمون سیاسی دارد، شاید کمی با شرایط روز متناسب‌تر باشد. این فیلمنامه چند ماه تا آماده شدن کار دارد و درصورت ساخت به لحاظ تولید فیلم خاصی خواهد بود که فکر می‌کنم بهترین زمان برای کارکردنش حوالی شهریور است، یعنی از حالا باید همزمان با تکمیل فیلمنامه پیش‌تولید را شروع کنیم و فکر می‌کنم اوایل شهریور زمان مناسبی برای کلید زدن باشد.

برزیده در پاسخ به این سؤال که آیا نگران نیست فیلمنامه‌ی سیاسی‌اش در مراحل کسب مجوز با مشکل مواجه شود، گفت: این اثر مسائلی را که درگیر آنیم مطرح می‌کند. چیزی نیست که مخفی باشد اما بعضی از این مسائل بصورت پچ‌پچه در جامعه گفته می‌شود. فکر می‌کنم جریانی که اصلاح‌طلب است یا به دنبال تعادل و رفتاری بازتر است، باید بتواند آن را تحمل کند. اگر دولت فعلی نتواند تحمل کند که پچ‌پچه های درون جامعه به شکل فیلم دربیاید و درست و عمیق درباره‌ی آنها صحبت شود، این حرف‌ها هیچ زمان دیگری گفته نخواهد شد. فکر می‌کنم ما آنقدر اهلیت داریم که حرف بزنیم و دشمن محسوب نمی‌شویم؛ هرچند بعضی ما را دشمن می‌دانند ولی ما خودمان را دوست می‌دانیم و فکر می‌کنیم خوب است که به بعضی از مسائل جامعه حداقل یک بار در سینما پرداخته شود.

او درباره‌ی داستان فیلمنامه‌ی سیاسی‌اش که هنوز اسم قطعی ندارد نیز توضیح داد: داستان مربوط به مسائل امروز است و موضوعش شخصیتی سیاسی است که خسته شده و از کار سیاسی بریده است و می‌خواهد زندگی عادی و راحتی در سال‌های باقی مانده‌ی عمرش داشته باشد، اما پسرش درگیر ماجراهای می‌شود و او را هم درگیر می‌کند و معلوم می‌شود که نمی‌شود آدم به اتفاقاتی که دور و برش می‌افتد، بی‌تفاوت باشد. انگار جامعه‌ی ما یک کشتی است که اگر کسی جایی را سوراخ کند ما مجبوریم تکاپویی کنیم و ناگزیر همه‌مان درگیریم.

کارگردان فیلم «دکل» درباره‌ی تهیه‌کننده یا سرمایه‌گذار احتمالی فیلم بعدی‌اش گفت: بطور شفاهی صحبت‌ها و پیگیری‌هایی کرده‌ام اما چون فیلمنامه‌ای که برایم اولویت دارد هنوز آماده نیست، سعی می‌کنم حداقل آن را تکمیل کنم و سیناپسش را برای گرفتن کمک آماده کنم. هرچند از تهیه‌کننده‌هایی که تا کنون با آنها کار کرده‌ام -بخصوص کار آخرم با آقای شاهسواری– راضی بوده‌ام، اما بیشتر تمایل دارم خودم کار تهیه‌کنندگی را انجام بدهم و در این مورد با دوستان در حال مشورتم و هنوز نتیجه‌ی قطعی نگرفته‌ام.

برزیده در پایان درباره‌ی تصمیمش برای انتخاب بازیگران کار بعدی‌اش نیز گفت: برای انتخاب بازیگران تصمیم مشخصی ندارم اما فکر کلی‌ام این است که از یک گروه قوی استفاده کنم و نه از بازیگران آماتور یا بازیگرانی که قدرتمندند ولی برای مخاطب آشنا نیستند. چون هردو موضوع طوری است که تماشاگر باید تصمیم بگیرد که فیلم را ببیند و بعد ان شالله راضی از سینما بیرون برود.

منبع: ایسنا

نوشته کارگردان «مزار شریف»: اولویتم ساخت فیلم با مضمون سیاسی است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

ترکیب هیات داوران این دوره از جشنواره ترکیب مناسبی نبود

وی ادامه داد: یعنی یک جشنواره خوب و موفق نتیجه انتخاب دبیر خوب است یا برعکس. گاهی ممکن است دبیر در انتخاب داوران دخالتی نداشته باشد و به عنوان مثال رییس سازمان سینمایی داوران جشنواره مورد نظر را انتخاب کند که البته چنین مساله‌ای کمتر رخ می دهد. اگر یک دبیر، داوران خود را بد انتخاب کند با مشکلاتی در جشنواره مواجه می شویم؛ چراکه ترکیب داوران در میزان رضایت از نتایج جشنواره بسیار تعیین‌کننده است. این را هم باید بگویم که محدودیت تعداد داورها شرایطی را فراهم می کند که سلیقه بر انتخاب فیلم ها حکمفرما شود و همه فکر می کنند که اگر به جای یک گروه، گروه دیگری برای داوری انتخاب می شد حتما نتیجه داوری بسیار متفاوت بود.

کارگردان فیلم سینمایی «دکل» توضیح داد: معتقدم تعداد داورها باید زیاد باشد تا بتوان سلیقه های مختلفی در هیات داوری قرار دارد و لابی و هماهنگی های پشت پرده در این زمینه کم شود. یکی دیگر از مسائلی که در انتخاب داوران جشنواره فیلم فجر وجود دارد، مساله تنوع در تفکر داوران است که البته این به معنای تناقض و متضاد بودن آدم‌های انتخاب شده در این بخش نیست که البته نمونه آن در جشنواره فیلم فجر امسال دیده شده است.

وی بیان کرد: از نظر من ترکیب هیات داوران این دوره از جشنواره ترکیب مناسبی نبود. براساس شناختی که نسبت به داوران این دوره از جشنواره دارم می توانم بگویم که داوران برای رسیدن به نتیجه نهایی با مشکلاتی مواجه بودند و بحث های سختی را پشت سر گذاشته اند. ترکیب داوران سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر، یک ترکیب کاملا متنافر بود که همدیگر را دفع می کردند به همین دلیل ترکیب مناسبی برای جشنواره نبود.

برزیده با تاکید بر اینکه نتیجه داوری ها در شرایطی که انتخاب داورها اشتباه باشد همیشه جای اعتراض دارد، بیان کرد: زمانی که داوری به تعدادی سلیقه محدود می شود، نتیجه داوری ها همیشه با اعتراض مواجه می شود، البته این مساله سال گذشته هم وجود داشت و مثلا من نسبت به اتفاقاتی که برای فیلمم افتاد اعتراض داشتم و هنوز هم دارم و نسبت به اعتراض خود دلیل هم دارم.

وی ادامه داد: در هنگام اعتراض به داوری ها دو مساله کلی وجود دارد؛ اول اینکه داورها سواد لازم را نداشته باشند یا اینکه برای انتخاب برخی از فیلم ها تبانی کنند. مورد اول را که هم خود داوران و هم سینماگران قبول ندارند، چراکه یک نفر که برای داوری جشنواره فیلم فجر انتخاب می شود به خوبی می تواند تشخیص دهد که کارگردانی، بازی و دیگر موارد مورد قضاوت یک فیلم چگونه است. می ماند مورد دوم که آن را هم صد در صد داوران قبول نمی کنند و در نهایت مساله سلیقه به میان می آید که سلیقه داوران به این دسته از فیلم ها نزدیک بوده یا نبوده است.

گفتن اینکه داوری سلیقه‌ای است نوعی شانه خالی کردن از بار مسئولیت است

کارگردان «روایت سه گانه» توضیح داد: این هم یک جواب غلط است که در مقابل اعتراض ها یک داور بگوید که این سلیقه ما بوده است. این از نظر من به نوعی شانه خالی کردن از زیر بار مسئولیت انتخاب فیلم ها است. افرادی که در حوزه داوری قرار می گیرند نمی توانند چندان از سلیقه خود پیروی کنند، چرا که یک فیلم علاوه بر داستان و ژانری که دارد، کارگردانی، دکوپاژ، فیلمبرداری و دیگر موارد اختصاصی را دارد؛ مواردی که دست به دست هم می دهد تا بتوان یک فیلم خوب یا بد داشت.

وی با اشاره به اینکه یک داور نباید مشکلات و مراودات شخصی خود را در داوری وارد کند، بیان کرد: چند روز پیش با یکی از داوران این دوره از جشنواره در جایی بودیم که داشت با یکی از افرادی که نسبت به داوری او اعتراض کرده بود، صحبت می کرد و می گفت من تمام سعی خود را کردم تا فلان مساله دیده شود. این مساله نشان می دهد که داوران ما ناخودآگاه جانب‌دارانه نسبت به فیلم ها داوری می کنند.

کارگردان «مزار شریف» تاکید کرد: از نظر من باید کم رویی ها را کنار گذاشت و داوری های یک جشنواره به طور تخصصی مورد ارزیابی قرار گیرد. البته اینکه در برخی از مطبوعات می گویند یک کارگردان چون آدم خوبی است و فیلم های خوبی ساخته است حتما باید در جشنواره جایزه بگیرد از نظر من اشتباه است. گاهی یک کارگردان در جدیدترین تجربه خود ممکن است نتوانسته باشد سلیقه مخاطب را جلب کند.

دبیر در هر انتخابی در جشنواره مسئول و دخیل است

وی توضیح داد: اولین اعمال نظر دبیر یک جشنواره در بخش داوری، درست زمانی است که داوران آن جشنواره را انتخاب می کند به همین دلیل دبیر در انتخاب هایی که بعدا در جشنواره صورت می گیرد، نقش داشته باشد. دبیر جشنواره بعد از انتخاب داوران می تواند به آنها توضیح دهد که هدف و سیاست جشنواره در این دوره چه چیز است و چه مواردی برای او از اهمیت بالایی برخوردار است.

برزیده در پایان گفت: دبیر می تواند به داوران خود پیشنهاد دهد و درباره برخی از فیلم ها اعمال نظر کند که البته این حق رای در بسیاری از جشنواره های معتبر در دنیا متداول است. جدای آن جشنواره نیز می تواند با توجه به اهدافی که دنبال می کند به یک فیلم خاص جایزه دهد و آن را تشویق کند. حتی دبیر یک جشنواره می تواند بعد از داوری ها از داوران سوال کند که به مواردی خاص در انتخاب فیلم ها دقت شده است یا خیر که البته همه این موارد به صورت دموکراتیک انجام می شود و داوران می توانند این موارد را بپذیرند یا نپذیرند.

منبع: مهر

نوشته اعتراض به داوری‌های جشنواره فجر ادامه دارد/ برزیده: گفتن اینکه داوری سلیقه‌ای است نوعی شانه خالی کردن از بار مسئولیت است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود: فاجعه‌ی مزارشریف اما برخلاف آنچه که باید اتفاق می‌افتاد، به دلایل مختلف ۱۷ سال در بایکوت کامل به سر برد، تا اینکه در جشنواره فجر گذشته بالاخره برای اولین‌بار از فیلمی رونمایی شد که به این موضوع مهم پرداخته بود و کشتار دیپلمات‌ها را بار دیگر در جامعه مطرح کند.

خندق آبادی تاکید کرد: نمایش این فیلم برای اولین‌بار بازتابی از مظلومیت دیپلمات‌های جمهوری اسلامی، بر پرده سینما بود و حالا قرار است پس از گذشت چند ماه از اکران سینمایی، فیلم سینمایی «مزارشریف» به کارگردانی عبدالحسین برزیده که از تولیدات حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی است، از روز دوشنبه بیست و یکم دی ماه، نسخه شبکه نمایش خانگی آن به همراه پشت‌صحنه جذاب فیلم در این شبکه توزیع شود.

حسین یاری ،مهتاب کرامتی، مسعود رایگان، علی عطایی، مسعود سخایی، عمار تفتی، رضا عزیزی، مهدی آگاهی، ابراهیم برزیده، پدرام یوسفی، امیرحسین فتحی، حسین باشه آهنگر و عباس حبیبی از جمله بازیگران این فیلم هستند که منوچهر شاهسواری تهیه کنندگی آن را برعهده داشته است.

نوشته توزیع «مزارشریف» در شبکه نمایش خانگی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

به گفته وی بسیاری از این گفتمان محقق نشده است و دلیلش این است که یا نخواستیم یا منافع شخصی به ما اجازه نداده است تا همه این گفتمان اجرایی شود.

کارگردان فیلم سینمایی« مزار شریف» ادامه داد: متاسفانه با گذشت بیش از سه دهه از انقلاب اسلامی ، ما نه تنها به اهداف فرهنگی انقلاب نزدیک نشدیم بلکه نسبت به روزهای اول انقلاب نیز ، بسیار فاصله گرفتیم.

وی اضافه کرد: اگر چه ما در شروع انقلاب، برای تحقق آرمانهای انقلاب، تلاش‌های زیادی کردیم به گونه‌ای که حتی شاهد تغییرات محسوسی در جامعه بودیم اما این تلاش‌ها به سرعت به دلیل «سقوط ارزشها» درجامعه از دست رفت و مهمترین دلایل آن هم دور شدن از دینداری و ارزشهای اولیه انسانی در کشور بود به طوری که بسیاری از مبانی دینی ما که حتی در قبل از انقلاب هم وجود داشت بتدریج سقوط کرد و ما به هیچ عنوان در این زمینه پیشرفتی نداشتیم.

این کارگردان سینمای ایران با اشاره به برگزاری کنگره سراسری دو هزار هنرمند شهید، نفس برگزاری این نوع کنگره‌های تخصصی را بسیار مفید ارزیابی کرد اما یادآور شد: کارکرد عمیق‌تر این نوع کنگره‌ها به تعریفی که دوستان برگزارکننده از این نوع کنگره‌ها خواهند داشت بستگی دارد. مثلا اگر از وجود جامعه شناسان، روانشناسان، اسلام شناسان و همه متخصص‌ها استفاده شود به گونه‌ای که «درد» و «درمان» را بیان کنند حرکت خوبی است.

برزیده با بیان اینکه این نوع کنگره‌ها نباید فقط به دنبال بیلا ن‌کاری باشند افزود: باید این نوع کنگره‌ها از حالت متظاهرانه خارج شده و عمیق‌تر و دلسوزانه تر با موضوع برخورد کنند. این درحالی است که برپایی بزرگداشت هنرمندان شهید، همیشه کار پسندیده ای است و به نوعی نشان دهنده قدردانی جامعه نسبت به شهدا است چرا که این نوع کنگره‌ها، نشان می‌دهد که جامعه هنوز برای شهدا، ارزش و احترام خاصی قائل است و می‌توان با این نوع کنگره‌ها؛ شرایطی ایجاد کرد که اگر در آینده، کشور با خطری مواجهه شد «شهادت» برای نسل‌های آینده؛ همچون افتخار محسوب شود.

به گفته کارگردان فیلم سینمایی« دکل»، هنر بهترین وسیله برای معرفی راه و روش هنرمندان شهید است تا در آینده بتوان آدمهایی تربیت کرد تا برای کشور و اعتقادشان، جان فشانی کنند.

شایان ذکر است کنگره سراسری ۲۰۰۰ شهید هنرمند در پنج رشته هنری شامل: سینما، تئاتر، هنرهای تجسمی، موسیقی و شعر و ادبیات اواخر دی‌ماه سال‌جاری توسط سازمان بسیج مستضعفین، سازمان بسیج هنرمندان با مشارکت و تعامل سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، حوزه هنری، خانه هنرمندان ایران، مرکز بسیج سازمان صدا و سیما و بنیاد فرهنگی روایت به دبیری محمد خزاعی در تهران برگزار می‌شود.

نوشته عبدالحسن برزیده: منافع شخصی اجازه نداده «گفتمان انقلاب اسلامی» به درستی محقق شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

چرا این‌قدر از سینما دور بودید و کار نکردید. از سال ۸۳ تا …

رفقای شما بودند که نگذاشتند کار کنیم. البته متأسفانه رفقای قدیمی خود من هم بودند. دائماً دعوا بود. وسط دعوا که نمی‌شود کار کرد.

البته به انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس رفتم و داوطلبانه هاراگیری کردم و گفتم یک مدت کار نمی‌کنم و به‌جای آن به ساخت فیلم‌های جنگی کمک می‌کنم. این هم یک اشتباه دیگر بود. آدم در زندگی‌اش اشتباه زیاد می‌کند. حالا شما جوان هستید، سعی کنید اشتباهات ما را نکنید.

نکته‌ای که وجود دارد این است که «مزارشریف» سوژه ملتهبی دارد و سوژه آرامی نیست. درست است که الان فضای اکرانش آرام است، ولی واقعیت این است که سوژه ملتهبی است و حرف‌وحدیث‌های متفاوت درباره‌اش زیاد است. دلیل انتخاب این سوژه برای ساخت چه بود؟ چرا با یک فیلم بی‌دردسرتر به سینما بازنگشتید؟

این خودش یک بیماری است که نمی‌توانم کار آرام و راحت بکنم و نمی‌دانم چرا. تربیت‌شده دوران انقلاب و جنگ هستیم دیگر. کلاً اکشن هستیم، ولی واقعیت این است که فیلمسازی مثل رانندگی و دوچرخه‌سواری است و اگر ۱۰ سال هم کار نکنی، فیلمسازی یادت نمی‌رود ـ البته هیچ فیلمسازی دوست ندارد برای مدت طولانی فیلم نسازد و در شرایطی قرار گرفتم که فیلم نساختن اشتباه خودم بود ـ ولی طولانی شدن زمان باعث می‌شود انسان تأمل بیشتر و یک خرده خودش را بازسازی و حتی فرصت کند چهار تا کتاب بخواند و چهار تا فیلم ببیند. از این جهت به نظر من اتفاقاً خوب هم هست. همانطور که عرض کردم ما خودمان کلاً آدم‌های آرامی نیستیم و دنبال کارهای آرام نمی‌رویم و شاید لازم باشد کم‌کم برویم. سن و سالمان دارد یک جوری می‌شود که فکر می‌کنم باید به‌تدریج به سراغ کارهای آرام برویم، ولی واقعیت این است که موضوع خیلی موضوع مهمی بود. حداقل برای من خیلی اهمیت پیدا کرده بود. اوایل با آن درگیر و متوجه جزئیاتش شدم و بعد هرقدر که اطلاعاتم بیشتر می‌شد، علاقه و انگیزه‌ام هم بیشتر می‌شد، به‌خصوص که از یکجایی احساس کردم انگار عده‌ای دوست ندارند این فیلم ساخته شود. این‌جور مواقع آدم بیشتر انگیزه پیدا می‌کند. به‌هرحال فکر می‌کردم اتفاق بسیار مهمی در تاریخ کشور است و مسکوت مانده است. بنا هم نداشتم یک فیلم تحلیلی بسازم، ولی فکر می‌کردم باید احیا و زنده شود و این فیلم به‌عنوان یک سند زنده و قطعی بماند و به نظرم سینما این فرصت را در اختیار آدم قرار می‌دهد.

کثرت روایت‌ها در خصوص این ماجرا باعث می‌شد منابع بیشتری در اختیار شما قرار گیرد یا نگرانی‌های شما را در این مورد که اگر اثر درنیامد چه می‌شود، بیشتر می‌کرد؟

قصه مزارشریف جدا از اهمیت موضوع که واقعاً یک موضوع ملی است و تبدیل به دغدغه شخصی من شده بود، در درون خودش بار دراماتیکی را که به دنبالش بودیم داشت و حجم زیادی از اطلاعات هم موجود بود که می‌توانست به ما کمک کند تا بتوانیم به ریتم بهتری هم دست پیدا کنیم. فکر می‌کنم در کنار این قضیه به‌اندازه پنج تا مزارشریف دیگر هم می‌شد ساخت. اتفاقات متفاوتی که در این مسیر می‌افتد و حتی مقدم‌تر و مؤخرتر از این موضوع را می‌توانیم کار کنیم، ولی سینما تایم محدودی دارد و ما در آن تایم کار کردیم.

در میان منابعی که در اختیار داشتید، اصلی‌ترین منبع شما خود آقای شاهسون بود؟

به‌طور طبیعی همین‌طور است، چون تنها آدمی است که در آن ماجرا حضور داشته و بعد توانسته بود خود را به ایران برساند.

برای نوشتن فیلمنامه از چه منابع یا شخصیت‌های دیگری ـ در صورتی که مایلید اسم ببرید ـ استفاده کردید؟

عده‌ای از بچه‌هایی که از قبل در کنسولگری بودند، مثلاً یکی از آن‌ها از دوستانی است که شب قبل از این حادثه به همراه سرکنسول از مزارشریف بیرون می‌آید. با آقای بروجردی صحبت کردم.

آن موقع معاون بخش افغانستان، پاکستان و … وزارت امور خارجه بودند. البته ایشان به دلایل شخصی، بخشی از مطالبی که از قول ایشان نقل کرده‌ام، در جایی صحبت کردند و مرا تکذیب کرده‌اند، ولی بعداً که به سایت‌ها مراجعه کردم، دیدم مطالبی را که به من گفته‌اند در یکی از سایت‌ها هست؛ یعنی غیر از این‌که به من گفته بودند در جای دیگری هم مصاحبه کرده و گفته بودند. حالا ایشان چه اصراری دارد که بگوید با من صحبت نکرده است، خودش می‌داند. به‌هرحال مجموعه‌ای از آدم‌ها دخیل بودند. آخر کار هم با خانم افخم گفت‌وگویی کردیم که خیلی خوب بود.

در روند تکمیل فیلمنامه؟

بله در آنجا متوجه شدیم موضوع، مسأله خود وزارت خارجه هم هست. به قول خانم افخم موضوعی است که هنوز پرونده‌اش باز است و در مذاکرات و ملاقات‌هایی که با طرف پاکستانی دارند، معمولاً این موضوع مطرح می‌شود، چون به‌هرحال پاکستان بخشی از این ماجراست.

بعد از اینکه فیلمنامه را تکمیل و همه منابع را بررسی کردید، آیا با منبع دیگری مواجه شدید که بگویید کاش قبل از تکمیل فیلمنامه به این سند بر می‌خوردم و یا با این آدم مواجه می‌شدم. از این اتفاقات برای شما افتاد؟

نه خوشبختانه. فیلم که ساخته شد، آقای شاهسون فیلم را دید و خیلی راضی و معتقد بود که تا حد زیادی به ماجرا نزدیک است. البته غیر از بخش سینمایی کار که تغییرات لازم است و قصه تغییراتی می‌کند، ولی وقتی تنها شاهد ماجرا فیلم را تأیید می‌کند، خیال آدم راحت است که امانت‌داری کرده و چیزی که ساخته به واقعیتی که اتفاق افتاده خیلی نزدیک است.

در جایی خواندم که گفته بودید فکر می‌کردم کار طالبان است و بعد فهمیدم کار پاکستان است. حالا می‌بینیم انگلیس هم نقش دارد. این نکته به این موضوع برمی‌گردد که انگلیس در همه چیز نقش دارد، یا واقعاً دلیل و مدرکی برای این امر وجود دارد؟

این یک سوءتفاهم بود. در صحبت‌هایی که کردم، آخرش گفتم کار انگلیسی‌ها است. به شوخی مثل دایی‌جان ناپلئون گفتم، ولی معتقدم جریاناتی که در دنیا اتفاق می‌افتند، هیچ‌کدامشان بدون رهبری امریکا، انگلیس و چند کشور دیگر اتفاق نمی‌افتند. اگر بخواهیم کمی عقب‌تر برویم، اساساً ظهور و حضور طالبان و تقویت آن و کمک کردن به این‌که شکل بگیرد و حتی بر افغانستان حاکم بشود، کار امریکایی‌ها بود و مطمئناً دخالت داشتند و خودشان هم گفته‌اند، یعنی چیزی نیست که پنهان باشد، ولی مثل جریان داعش است که از یکجایی از کنترلشان خارج می‌شود و از جایی به بعد مجبور می‌شوند در مقابلش بایستند. در حالی که خودشان آن را به وجود آوردند، همان‌طور که صدام را به آن شکل به وجود آوردند و یا جریانات دیگری که در اطراف ما اتفاق می‌افتند.

فکر می‌کنید سوژه مزار شریف تا چه حد مخاطب را درگیر می‌کند؟ چقدر فضای فعلی جامعه ایران منتظر است چنین سوژه‌هایی کار شوند؟

خود من در مورد مخاطب تحلیلی دارم که مربوط به حالا و فیلم مزارشریف هم نیست. این نوع موضوعات و سوژه‌ها به دلایل مختلف، الان دیگر برای جذب مخاطب دچار مشکل هستند. بخشی به ما برمی‌گردد. منظورم از ما فقط هنرمندان نیستند، بلکه به مایی که به نوعی ذائقه‌سازی فرهنگی می‌کنیم و ذائقه مخاطب را شکل می‌دهیم. یک بخش هنرمندان و بخشی هم مسئولین هستند. به نظرم قسمت زیادی از قضیه به مسئولین برمی‌گردد. دلزدگی‌ای را که ما در مردم ایجاد می‌کنیم چیزی نیست که با فیلم و تبلیغات بشود براحتی و دوباره درست کرد. نسبت به جنگ هم همین اتفاق افتاده است. وقتی به حجم شهدا، جانبازان، اسرا و خانواده‌های آن‌ها نگاه می‌کنیم می‌بینیم این حجم به‌قدری زیاد است که انگار همه مردم در جنگ بوده‌اند، ولی الان واقعاً چه کسی از این مردم حاضر است به سینما برود و فیلم جنگی ببیند؟

قسمتی از آن برمی‌گردد به این‌که ما از موضوعات ارزشی استفاده درست نکرده‌ایم. متأسفانه خود این کلمه ارزشی هم دست‌مالی شده است و وقتی از آن استفاده می‌کنم، با ترس‌ولرز همراه است، چون خیلی از آن سوءاستفاده شده است. به‌هرحال موضوعاتی که ازنظر من ارزش گفته شدن دارند، وقتی به‌وسیله عده‌ای مصادره می‌شود و گویی ملک شخصی یک عده است و از آن‌ها سوءاستفاده می‌کنند و رفتارهای ناشایستی که مردم دوست ندارند از آن‌ها سر می‌زند و متأسفانه مردم نسبت به این موضوعات هم مشکل پیدا می‌کنند. وقتی ماشینی را کنار خیابان پارک می‌کنید، اگر بدانند مال شماست و شما را دوست نداشته باشند، ممکن است یک خط هم روی آن بیندازند. ممکن است اشاره کنند و خیلی هم درباره‌اش بد بگویند، در حالی که ماشین، ماشین است.

البته موضوع دفاع مقدس خیلی فراتر از این مثالی است که زدم. همان‌طور که گفتم موضوع همه‌گیری است.

یعنی به نظر شما علت عدم استقبال از فیلم‌هایی که موضوعشان حتی تا این حد مهم است، اما کسی به سراغ دیدنشان نمی‌رود، سوءاستفاده‌ای است که پیش از این از این موضوعات شده است؟

یکی از دلایلش این است. یکی هم این است که در این زمینه، فیلم‌های مرتبط با انقلاب، جنگ، حوادث تاریخ معاصر و مفاهیم دینی فیلم‌های جذاب و خوبی نساخته‌ایم. فیلم‌هایی ساخته‌ایم که اغلب مشکل دارند، جز معدودی و کارگردان‌هایی که موفق بودند. این موضوع هم تأثیر دارد. خود من وقتی دو سه بار به سینما می‌روم و یا تلویزیون فیلمی را نشان می‌دهد و می‌بینم چیز جدیدی ندارد و دائم دارد شعار می‌دهد، طبیعتاً برای بار چهارم پای چنین فیلمی نمی‌نشینم. سینما که سهل است، از تلویزیون هم که بسیار سهل و دست‌یافتنی است تماشا نمی‌کنم.

عده‌ای از مردم ما که به خیلی چیزها اعتقاد دارند خیلی اهل سینما نیستند. جمعی هم که اهل سینما رفتن هستند ـ این‌هایی که می‌گویم بر اساس آمار و ارقامی است که سینماها و سینماروها به ما می‌دهند ـ به نظرم قهر کرده‌اند. این قهر هم که می‌گویم یک جور انتقام گرفتن از آدم‌هایی است که این‌ها نمی‌خواهند به حرف‌هایشان گوش بدهند. خیلی از کارهایی که ما می‌کنیم و آثاری که می‌سازیم، حرف آقایان به نظر می‌رسد، به همین دلیل متأسفانه گاهی به ما می‌گویند سفارشی‌ساز.

منظورتان از آقایان کیست؟

برخی مسئولین نظام. شما که این حرف‌ها را نمی‌زنید، ولی من می‌زنم.

چه ایرادی دارد؟ اگر قهر وجود دارد، بقیه آثار هم نباید دیده شوند.

بله بقیه آثار هم دیده نمی‌شوند. محمد (ص) فیلمی است که به نظر می‌رسید باید کولاک کند و خیلی بفروشد. با حفظ حرمت کلمه «ارزش» و نه چیزی که از آن سوءاستفاده می‌شود، هر اتفاقی که بیفتد، مردم می‌روند و می‌بینند.

به هرحال سینماگر، باید بداند دارد برای چه کسی فیلم می‌سازد و منِ سینماگر باید مخاطبم را بشناسم. در سال‌های اخیر خیلی به این موضوع فکر و دلایلی هم پیدا کرده‌ام، همه این‌ها دارد به من می‌گوید که مخاطب دارد به شکلی به این موضوعات دهن‌کجی می‌کند. البته به مخاطب حق می‌دهم. این حرف را دارم صمیمانه می‌زنم و ابداً پز روشنفکری نیست. وقتی از وضعیت موجود دل‌خور هستم، چرا باید از دیپلمات‌ها و سیاست خارجی کشورم حرف بزنند؟ وقتی مردم به هر دلیلی با وزارت خارجه مشکل دارند و تا وقتی از وضعیت معیشتی و بیکاری فرزندانشان و جزئیات مختلفی که به آن‌ها اشاره نمی‌کنم و کلیات را عرض می‌کنم ناراحت و در رنج‌اند، چرا باید بنشینند پای صحبت من که دارم از دیپلمات‌ها حرف می‌زنم؟ البته من می‌گویم این جفاست. اگر الان از من بپرسید به مردم می‌گویم بیایید به روزهایی که به سرنوشتمان، تک‌تک آدم‌های کشورمان، ایران و دینمان برگردیم. دلم می‌خواهد واقعاً این اتفاق بیفتد.

به نظر شما مخاطب نداشتن فیلم‌هایی مثل مزارشریف تا حد زیادی متأثر از فضای بیرونی و جامعه است یا از خود فیلم می‌آید؟

بله فیلم قطعاً در جای خودش تحلیل، نقد و اشکالاتی دارد.

چقدر احتمال دارد که وقتی بیننده‌ای فیلم مزارشریف را می‌بیند به یک نفر دیگر هم پیشنهاد بدهد که برو و فیلم مزارشریف را ببین؟

به نظرم زیاد. به نظر من مشکل ما به سینما بردن مخاطب و مشکل مزارشریف هم همین است، و الا معمولاً کسانی که فیلم را دیده‌اند، در تماس‌هایی که مستقیم یا غیرمستقیم با آن‌ها داشته‌ام، مجموعاً فیلم را اثری دیده‌اند که هم التهاب و کشش لازم را دارد تا بیننده را نگه دارد و هم موضوع مهم و مغفول مانده‌ای است. موضوعی که به‌عمد قرار نبوده است درباره آن کار شود و راجع به آن سکوت بوده است. همه این‌ها باید کمک کند که این فیلم دیده شود، ولی به نظرم دو اتفاق افتاده، یکی این‌که تبلیغات ما خیلی ضعیف و نوع تبلیغاتمان درباره مزارشریف هم غلط بوده است. با این‌که می‌دانیم شرایط فیلم‌های سینمای دفاع مقدس چگونه است، تیزر و آنونس این فیلم را که به هیچ‌وجه دفاع مقدسی نیست مثل فیلم‌های دفاع مقدس ساخته‌ایم که خیلی به نظرم درست نیست.

مگر این‌ها در اختیار خود شما نبود؟

خودم هم اشتباه کردم، ولی واقعیت این است که این تخصص من نیست. من باید فیلمم را بسازم و جریانی که بلد است باید بازاریابی و تبلیغات کند. فکر کنید این اتفاق در دولت اصلاحات افتاده و جریانی که با اصلاحات مخالف است، سعی کند از این ماجرا به نفع خود استفاده و در تبلیغات فیلم دائماً به این قضیه اشاره کند. به این ترتیب کسری از تماشاچی را از دست می‌دهیم. همه این‌ها خطاهایی هستند که در کاهش مخاطب مؤثرند…

در مورد فیلم شما این اتفاق افتاده است؟

متأسفانه بله. شاید بعضی‌ها از موضع دلسوزانه هم وارد شده باشند، یعنی بعضی جناح‌ها تصمیم گرفته‌اند از یک فیلم خوب دفاع کنند، ولی چون قضیه یکسویه و بعضی جاها هم از آن استفاده جناحی شده، مخاطب پس زده است. مجموعه‌ای از همه این‌ها دخیل‌اند. البته فیلم هم اشکالاتی دارد.

بخش زیادی از تحلیلی که بیان کردید ناظر به جامعه، مخاطب و اتفاقاتی است که روی داده‌اند. کارگردان مزارشریف چقدر نسبت به این موضوع اشراف داشته است که دارد برای مخاطبی فیلم می‌سازد که اولاً ذائقه‌اش شکل گرفته است و ثانیاً اطلاعاتی درباره واقعه مزارشریف ندارد. مزارشریف یک پرونده باز بایکوت شده است و امثال آقای برزیده و دیگر آدم‌های رسانه‌ای هستند که می‌دانند موضوع از چه قرار است و می‌روند و پرونده‌ها را می‌خوانند تا ببینند واقعاً چه اتفاقی افتاده است، ولی نسلی که امروز سینما می‌رود و میانگین سنی او نهایتاً سی سال است، وقتی این اتفاق افتاده اصلاً سن و سالی نداشته یا دغدغه آن را نداشته و این پرونده هم که بایکوت شده است. چرا باید برود و مزارشریف را ببیند؟ فیلم مزارشریف چه چیزی را به این آدم اضافه می‌کند؟ به نظر می‌رسد مزارشریف اثری است که پیش از آن باید توضیحاتی درباره‌اش داده می‌شد. مثلاً مستندی درباره‌اش ساخته و نمایش داده می‌شد. این هم یکی از اشکالات کار هست که نسل من بدون هیچ مقدمه‌ای وارد ماجرایی می‌شویم و هیچ زمینه قبلی هم در ذهنمان شکل نگرفته است تا دلیل این رویداد را بفهمیم. تبلیغ واقعی هم نمی‌شود که منِ مخاطب متوجه شوم دارم می‌روم و فیلمی را می‌بینم که سیری دارد و درمی‌یابم در کدام فضا هستم و فیلم در چه سالی است و چه اتفاقی بین ما و آن‌ها افتاده است. خود افغانستان چه ویژگی‌هایی دارد؟ ما فقط کنسولگری را می‌بینیم و این اتفاقاتی که در حال وقوع هستند. چقدر این ناظر به فیلم است، یعنی شما چقدر مخاطبی را که هیچ ذهنیتی ندارد در نظر گرفته‌اید و چنین مخاطبی چگونه قرار است با این موضوع درگیر و این داستان برایش تبدیل به یک بحران شود؟

فیلم در درجه اول قرار بود فیلم، یعنی سرگرم‌کننده باشد. در وهله اول حواسمان به این بود که داریم فیلم می‌سازیم که قرار است در سینما نمایش داده شود و مخاطب عام برود و آن را ببیند. خود من منتقد این هستم که ما یک صحنه شهادت را از نزدیک دیده‌ایم و روی ما تأثیر گذاشته است و حالا آن را نشان بدهیم و بگوییم مخاطب امروز، تو هم ببین و تحت تأثیر قرار بگیر. این اتفاق نمی‌افتد و نسبت به این موضوع آگاه بودم، بنابراین می‌خواستم یک فیلم سرگرم‌کننده بسازم که مخاطب را درگیر کند و یک ساعت و نیم در سینما بنشاند. آدم‌هایی هم که فیلم را دیده‌اند می‌گویند حس کردیم زود تمام شد و فکر می‌کردیم هنوز ادامه دارد. فیلم تا این حد آن‌ها را درگیر کرده بود.

این‌که مسأله آدم‌ها نیست، خودش بحثی است که مقدمه‌ای را در موردش گفتم، ولی فکر می‌کنم باید باشد. تصورم این است که اگر امروز خیلی چیزها مسأله ما نیست و نسبت به آن‌ها بی‌تفاوت شده‌ایم معنایش این نیست که آنچه وجود دارد مهم نیست. چه موضوعی از این مهم‌تر که فیلم دارد درباره قضیه‌ای که درباره‌اش حرفی زده نشده است به ما یکسری اطلاعات می‌دهد. عده‌ای از شهروندان ما بدون هیچ مجوزی و به طرز وحشیانه‌ای کشته شده‌اند. وقتی به جنگ می‌روید، این ذهنیت را دارید که کشته خواهید شد، ولی یک دیپلمات و یا خبرنگاری که دارد در یک کنسولگری زندگی‌اش را می‌کند چرا باید به این شکل فجیع کشته شود؟ یا اینکه ایران قرار بود وارد یک جنگ بسیار بزرگ با افغانستان بشود. به جزئیات این موضوع نپرداخته‌ام، چون فکر کردم بخشی از این‌ها را خود مخاطب باید دنبال کند، چون سینما بود و نمی‌خواستیم بیانیه سیاسی بدهیم یا تاریخ را تحلیل کنیم، ولی این موضوع در فیلم هست. خیلی‌ها از من می‌پرسند که آیا واقعاً داشت چنین جنگی اتفاق می‌افتاد؟ گفتم بله. خاطرات آقای روحانی را بخوانید. داشتیم درگیر جنگ دیگری می‌شدیم که حتماً ته نداشت و می‌توانست برای ما مسائل زیادی را ایجاد کند. با وساطت آقای روحانی و درایت رهبری این اتفاق نیفتاد، در حالی که گروه‌هایی بودند و اصرار داشتند این جنگ به راه بیفتد و این را یک جور سازش می‌دانستند که به کابل نرویم و با طالبان وارد جنگ نشویم.

به نظر من این‌ها موضوعات مهمی هستند، ولی درست می‌گویید، چه کار باید بکنیم؟ گویا باید تسلیم شرایط موجود شویم و برویم طنز بسازیم. نه این‌که طنز چیز بدی است. از استهزاء حرف نمی‌زنم، ولی طنز واقعاً لازم است. خود من هم طنز می‌بینم، چون باید تخلیه و برای کار جدی آماده بشوم، ولی قرار نیست فقط این باشد. مردم عادت کرده‌اند. البته این‌که می‌گویم مردم عادت کرده‌اند منظورم این است که تحت فشارهایی این اتفاق می‌افتد. جامعه خیلی تحت فشار است و به همین دلیل به این سمت می‌رود. به نظرم مخاطب خیلی هم مقصر نیست. تحلیل بسیار گسترده‌ای نیاز دارد.

ولی به‌هرحال باید شرایط موجود را بپذیریم. خود من دارم به این نتیجه می‌رسم که شرایط موجود را بپذیرم و کمی از این نوع فیلم‌ها فاصله بگیرم. می‌توانم فیلم‌هایی بسازم که حرف امروز باشد و بتواند با مخاطب امروز خیلی خوب ارتباط برقرار کند. مزارشریف جزو دغدغه‌های ۱۰ ساله‌ام بود و باید آن را می‌ساختم. به‌رغم این‌که این تحلیل را قبل از مزارشریف هم داشتم، ولی فکر می‌کردم این اتفاق باید بیفتد و این یک وظیفه به گردن سینماست و اگر سینما را بلد هستم باید این کار را بکنم. حال اگر مخاطب امروز مسأله‌اش این نیست، نیست دیگر. چه کار می‌شود کرد؟

یعنی فکر می‌کنید این از فیلم نمی‌آید؟ یعنی مخاطبی که می‌رود و فیلم را می‌بیند اطلاعات کافی دستگیرش نمی‌شود؟

به‌هیچ وجه.

به تعبیر دقیق‌تر، فکر نمی‌کنید جامعه برای دیدن این فیلم پیش‌زمینه نیاز داشت؟ همان‌طور اشاره کردید شما فاصله زیادی از قضیه گرفتید و چندین سال از این ماجرا گذشت. بعد از آن حادثه، جامعه ما چندین شبه بحران را از سر گذرانده است. اگر همه پرونده‌های این حادثه را هم برای یک جوان باز کنید، می‌گوید مسائل بسیار جدی‌تر از این اتفاق افتاده‌اند.

مثلاً کدام اتفاق؟

مثلاً اتفاقات سال ۸۸، ماجراهای داخلی جامعه که این همه حادثه را از سر می‌گذراند، مثلاً همین حادثه مکه، همه حوادثی هستند که برای مردم ما اتفاق می‌افتند.

ما این قضیه را قبل از ماجرای مکه ساختیم، ولی مهم‌ترین حادثه همان سال ۸۸ است.

نکته این است که وقتی از حادثه‌ای این همه فاصله گرفتید، دیگر تاریخ مصرف آن می‌گذرد. اگر فیلم سال بعد از حادثه ساخته می‌شد قطعاً بیشتر مخاطب داشت.

این‌طور فکر نمی‌کنم. البته اگر در آن زمان ساخته می‌شد قطعاً شرایط بهتری داشت، ولی بار معنایش این نیست که در آن زمان هم خیلی از آن استقبال می‌شد.

احتمالاً به یک پیش‌زمینه نیاز دارد. این پیش‌زمینه هم دست آقای برزیده نیست. آقای برزیده به‌عنوان کارگردان کاری را ساخته که دغدغه‌اش بوده است و می‌گوید قائل به سفارشی‌سازی نیست. الان تحلیلش چیست و فکر می‌کند مزارشریف در چه شرایطی می‌توانست مخاطب بیشتری را جذب کند؟ ما فرض می‌کنیم بخشی از جامعه با سینما قهر است. آیا اگر جامعه ما با سینما هم قهر نبود، مزارشریف دغدغه‌اش بود یا نهایتاً محمد (ص) دغدغه‌اش می‌شد؟

نه‌فقط مزارشریف، بلکه همه فیلم‌های سیاسی که حرفی برای گفتن دارند، اگر دستشان باز باشد جذاب‌تر می‌شوند؛ یعنی اگر می‌توانستم در مزارشریف راحت‌تر حرف بزنم، مطمئناً جذاب‌تر می‌شد.

سؤال بعدی‌ام دقیقاً همین است که چقدر این ضعف‌ها را ناظر به خطوطی می‌بینید که خود را ملزم به رعایت آن‌ها می‌دانستید و چقدر قائلید این‌ها اجتناب‌ناپذیرند؟

یک‌بخشی الزامات شخصی است، یعنی برای خودم خط قرمزهایی دارم.

چه خط قرمزهایی؟

عرض می‌کنم. من می‌گویم وقتی دارم راجع به موضوعی حرف می‌زنم که در آن یک جنایت فجیع توسط طالبان افتاده است، باید حواسم باشد که وقتی دارم نقد می‌کنم که در کنار این ماجرا برخی مسئولین ما هم مقصر هستند، چون چرا گذاشتند بچه‌های ما در آنجا بمانند، سعی می‌کنم به نکته دوم کمتر بپردازم، چون این جنایت نباید کمرنگ و بی‌تأثیر شود. این‌ها الزامات شخصی است، چون معتقدم مردم کلاً نباید از وضعیت داخلی کشور ناامید شوند. این مورد اهمیت دارد. خود من گاهی در اتفاقاتی که می‌افتد دچار یأس می‌شوم، ولی سعی می‌کنم خودم را بازسازی کنم، به همین دلیل وظیفه داریم با جامعه به همین شکل مواجه شویم. این‌ها الزامات شخصی هستند که می‌توانند غلط باشند و تغییر کنند. شاید چند سال دیگر این الزامات را نداشته باشم، چون قبلاً الزاماتی داشتیم که امروز ندارم. یک‌بخشی هم این است که به‌هرحال داریم در این کشور فیلم می‌سازیم و فیلم قرار است اکران شود. مزارشریف به‌قدری برایم مهم بود که نمی‌خواستم به هر دلیلی ساخته نشود و یا به نمایش در نیاید. آن‌قدر وجوه مهمی داشت که می‌توانستم از چیزهایی بگذرم و شخصاً به همینی که الان وجود دارد، افتخار می‌کنم. احساس می‌کنم برای این دنیا و آن دنیایم خوب است که چنین فیلمی ساخته‌ام. به نظرم از آن فیلم‌هایی است که در آینده و در سال‌های بعد وجودش لازم است؛ یعنی بخشی از تاریخ کشور است که هرچند ممکن است ناقص و بد گفته شده باشد، ولی به هرحال گفته شده و همین مهم است.

خطوط قرمزی که در کشور وجود دارد در تمام ژانرها هست. شما راجع به عشق هم بخواهید حرف بزنید به نوعی این خطوط را دارید و خیلی هم متناقض هستند. چند روز پیش از رادیو ترانه‌ای را شنیدم که بعضی از قسمت‌هایش حتی اروتیک بودند. از خودم پرسیدم چطور می‌شود که از رادیو چنین چیزی پخش شود؟ ولی در سینما به‌هیچ‌وجه نتوانید به آن نزدیک شوید. نه این‌که علاقه‌مندم به آن نزدیک شوم. می‌خواهم بگویم، سانسور به معنی فجیعش وجود دارد و به این اعتقاد دارم.

منظورتان از فجیع دقیقاً چیست؟

فجیع یعنی سلیقه‌ای.

قطعاً بیشتر از امریکا نیست، ولی چون سلیقه‌ای است اذیت می‌کند.

فجیع به این معنا که یک‌وقت شما فیلمی می‌سازید به اسم رستاخیز، وجوه شرعی آن را استفتاء می‌کنید و می‌روید و با بزرگان نظام هم صحبت می‌کنید و ایشان هم می‌گویند اشکال ندارد. وجوه قانونی و پیگیری پروانه ساخت و این‌ها را هم که درست آنجا می‌دهید. فیلم را می‌سازید و در جشنواره دیده می‌شود. اکران هم می‌شود، منتهی فقط یک روز و فردا پایین کشیده می‌شود.

سانسوری را که توضیح دادید از طرف چه کسی اتفاق می‌افتد؟

اگر بخواهیم وارد این موضوع شویم می‌توانیم بشویم، ولی فکر می‌کنم از آن چیزهایی است که همه می‌دانیم. گروه‌های فشاری وجود دارند که…

برایم پذیرفتنی نیست برخی که یک زمانی سکوت می‌کردند و همه سینماهای کشور فیلم‌های آن‌چنانی نشان می‌دادند و هیچ حرفی نمی‌زدند، امروز یک فیلم مذهبی ساخته شده و یک آدم موجه هم آن را ساخته، یعنی آدمی است که به امام حسین (ع) ارادت دارد و قصد تخریب ندارد و این‌چنین در مقابلش موضع گرفته می‌شود. یک آقایی در امریکا ساخته است که بگوییم نساز؟ و خود ما هم مشکوک می‌شویم که نکند پشت این قضیه چیزی باشد، چون این‌ها که دلسوزی ندارند، هرچند ممکن است این هم غلط باشد.

ولی به هرحال متأسفانه چه بپذیریم و چه نپذیریم، این سانسور فجیع وجود دارد. یک جور سانسور وجود دارد که اعلام می‌کنند و وزارت ارشاد می‌گوید این موارد است. خانم‌ها باید روسری داشته باشند، لباس‌ها باید این شکلی باشد و … که در این زمینه هم الی‌ماشاءالله تناقض وجود دارد. در تلویزیون می‌گویم بازیگر من که خودش پیرزن است و به لحاظ شرعی هم خیلی اشکال ندارد اگر موهای سفیدش کمی بیرون باشد، ولی خودم چون اعتقاد ندارم، این کار را هم نمی‌کنم، ولی چون بازیگر مقابل او سنش کمی بالاست و این خانم باید نقش مادر او را بازی کند، می‌خواهم موی مصنوعی بگذارم که کمی از روسری بیرون باشد تا سنش را بالا نشان بدهد. می‌گوید نه نباید این کار را بکنی. بعد می‌آیی و می‌بینی که موهای یک خانم جوان از روسری بیرون است و در انتخابات‌ها و مواقعی لازم است با خانم‌هایی که در شرایط عادی اگر گشت آن‌ها را ببیند می‌گیرد و می‌برد و هزار جور تنبیه می‌کند، مصاحبه می‌کنند. این تناقض‌ها در جامعه واقعاً ازنظر من فجیع است. نمی‌دانم ازنظر شما فجیع هست یا نه.

می‌پذیرم سانسور سلیقه‌ای دردآور است؛ اما سانسوری که مشخص است خیلی اذیت نمی‌کند. نکته اینجاست که تیر را خطا نزنیم.

من بچه انقلاب و جانباز جنگ هستم و برادری خودم را ثابت کرده‌ام. ممکن است امروز آدم بدی شده باشم، ولی تا وقتی که خلاف آنچه بوده‌ام ثابت نشده است کسی حق ندارد بگوید برزیده کافر شده است. من مسلمان هستم و به خیلی چیزها اعتقاد دارم و اتفاقاً نسبت به بعضی چیزهایی هم که در اطرافم هست عکس‌العمل نشان می‌دهم. این‌طوری نیست که خیلی روشنفکر شده باشم که بخواهم بر سر اعتقاداتم باکسی معامله کنم. این را به شما بگویم که جمع کثیری از بچه‌های سینما، حتی آن‌هایی که ظاهرشان ممکن است ازنظر من و شما خیلی مذهبی و مسلمان نباشد، این‌طوری فکر می‌کنند. این‌ها حداقل به چیزی که نظام دارد می‌گوید مقید هستند، یعنی می‌گویند چه کار باید بکنیم یا نکنیم، چون کشورشان را دوست دارند و می‌دانند دارند کجا زندگی می‌کنند، ولی واقعیت این است که ما خیلی وقت‌ها مثل تکفیری‌ها عمل می‌کنیم. آن‌ها برای کسی که او را کافر می‌دانند مجازات سنگینی قائل می‌شوند و او را می‌کشند. در اینجا نمی‌کشند، چون ابزارش را ندارند، نظام اجازه نمی‌دهد و دادگاه‌ها اجازه نمی‌دهند و قدرتش را ندارند، ولی واقعاً گاهی اوقات فکر می‌کنم این آدم‌ها اگر قدرتش را داشته باشند راحت می‌کشند. اگر مصاحبه‌های مرا بخوانید، در مورد چند فیلم که شاید بعضی از آن‌ها را خودم هم دوست نداشته‌ام، اما رفتار وزارت ارشاد برایم قابل‌قبول نبوده است اعتراض کرده‌ام. در یکی از مصاحبه‌هایم خطاب به وزیر ارشاد گفتم اگر از ترس استیضاح عقب می‌کشی، پس بیخود وزیر شده‌ای. کارت را بکن، اگر استیضاحت کردند می‌روی، چون فکر می‌کردی کار غلط را نباید بکنی، ولی اگر برای ماندن و نگه‌داشتن میز کار غلط آنجا می‌دهی که پذیرفتنی نیست، مضافاً بر این‌که آدمی که به این شکل رفتار می‌کند، نمی‌ماند. به نظر من مارکسیستی که پای حرفش می‌ایستد بیشتر می‌ماند.

مظلومیت شهدایی که شما برایشان کار کردید در چه چیزی است؟ در این‌که رسانه‌ها به سمتشان نرفتند؟ در این‌که خانواده‌هایشان پیگیر قضایا نشدند؟ و یا پیگیری نکردن برخی مسئولین امر؟ بارها به‌درستی تأکید کرده‌اید که حتی یک عذرخواهی ساده هم از این‌ها نشده است. این مظلومیت از کجا ناشی می‌شود؟

اسمش را مظلومیت مردم ایران می‌گذارم. چرا و دلیلم چیست؟ آقای بروجردی مصاحبه کرده و گفته‌اند دیپلماسی هم مثل جنگ است و در جاهایی بچه‌های ما باید کشته بشوند. به نظرم این یکی از بدترین تعاریفی است که یک دیپلمات می‌تواند بکند و متأسفم که به‌رغم این فاجعه‌ای که رخ داده است، باز هم بعضی مسئولین ما متوجه نشده‌اند و در توجیه رفتار غلطشان دارند رفتار غلط‌تری را آنجا می‌دهند و آدم نگران می‌شود که نکند فاجعه تکرار شود. مثل ماجرای مکه که هر سال دارد تکرار و امسال فقط عمق فاجعه بیشتر می‌شود. خودم آنجا بودم. سه بار حج تمتع رفتم و هر سه بار هم در معرض خطر بودم، ولی یک‌بار واقعاً داشتم کشته می‌شدم و می‌دیدم که مرده‌ها را از زیر دست‌وپا بیرون می‌کشند و می‌دیدم که چرا دارد این اتفاق می‌افتد. امسال چون فاجعه خیلی وسیع است بعضی‌ها می‌گویند عمدی بوده است که بعید هم نیست. به نظرم باید تحقیقات بسیار جامعی راجع به این قضیه شود. تکرار این ماجرا که بعد هم اسمش را شهادت می‌گذاریم که بی‌تدبیری و کم‌کاری خودمان را لاپوشانی کنیم، نشان می‌دهد تا وقتی این تفکر حاکم باشد یعنی همه مردم ایران مظلوم هستند و جان تک‌تک آن‌ها می‌تواند به خطر بیفتد. جان بچه‌های دیپلمات به‌خاطر بی‌تدبیری به خطر می‌افتد و این یعنی اوج مظلومیت که می‌گویند آقای مسئول شما به‌جای ما تصمیم بگیر که بمانیم یا برویم؟ آقای مسئول هم چشم‌هایش را می‌بندد و به‌رغم همه اطلاعاتی که وجود دارد و آقای شاهسون هم به‌عنوان یک نیروی اطلاعاتی که در آنجا بود، می‌گوید که من گفتم خطرناک است. دارد با صدای بلند مصاحبه می‌کند و می‌گوید که گوش نکردند، یعنی حتی به حرف عنصری که آنجا هست، وقایع را می‌بیند، تحلیل دارد و به شما هشدار می‌دهد گوش نمی‌دهید. اولین مظلومیت این است که خودم را در اختیار شما می‌گذارم و می‌گویم هرچه که شما بگویید و شما هم خیلی راحت می‌گویید برو کشته شو. چه قیمتی هم دارد، معلوم نیست. ما که نفهمیدیم. در جنگ قیمتش معلوم است. با عذرخواهی و شرمندگی از شهدا، یکی می‌گفت این حماقت نیست که طرف می‌رود روی مین که گفتم آن احمقی که به تو گفته بد گفته است. این‌جوری نبوده است. شب رسیده و راه را گم کرده‌اند و باید از معبر عبور کنند و اگر بچه‌ها این پشت بمانند، هوا دارد روشن می‌شود و همه کشته می‌شوند. یک عده می‌گویند ما می‌رویم و راه را باز می‌کنیم تا ۱۰ نفر کشته شوند، ولی هزار نفر کشته نشوند. این فرق می‌کند و باید اتفاق بیفتد و اوج ایثار و شهادت است، ولی معنی ندارد وقتی خود رزمنده‌ها و مجاهدین افغانی شهر را ترک کرده‌اند و شهر دارد در اختیار نیروهای طالبان قرار می‌گیرد، دیپلمات‌ها باید در آنجا بمانند. توجیهات عجیب‌وغریبی هم دارند و می‌گویند پاکستان گفته است مراقبت می‌کنیم. همین را هم نباید می‌پذیرفتند، چون در سال قبلش، آن اتفاق افتاده بود و مردم ریخته و سفیر پاکستان را کشته بودند و آن‌ها از چشم ایران می‌دیدند و این افراطی‌گری‌ای که پاکستان به آن تن داده و طالبان یک نمونه آن است، باید شما را هشیار می‌کرد که چنین چیزی را نپذیرید. اتفاقی هم نمی‌افتاد. این بچه‌ها می‌آمدند و بعد از چند وقت که شهر آرام می‌شد دوباره برمی‌گشتند، چون شرایط جنگی که حساب‌وکتاب ندارد. ممکن است اصلاً یک خمپاره اشتباهی به ساختمان بخورد و یک عده به اشتباه کشته شوند. شرایط بغرنج بود.

بنابراین این اوج مظلومیت است که خودمان را در اختیار آدم‌هایی قرار بدهیم که بد تصمیم می‌گیرند.

مظلومیت بعدی این است که مسئولین درعین‌حال که خرابکاری کرده‌اند، حالا سعی می‌کنند لاپوشانی کنند و اصلاً درباره‌اش حرف نزنند و هیچ تقدیر شایسته‌ای هم از این‌ها نشود. از شاهسون که توانسته است بعد از ۱۹ روز خودش را به ایران برساند هیچ تقدیری نشود. او را پنهان کنند و نشان ندهند. وقتی با خانواده شهدا صحبت می‌کنید حالتان بد می‌شود. یکی از آن‌ها می‌گفت در یکجا گفتم شوهرم در مزارشریف شهید شد. گفت: آهان! پس در آنجا شهید شده است. من فکر کردم در جنگ شهید شده است. انگار اصلاً قضیه اهمیت نداشته است. چرا؟ چون اصلاً روی موضوع کار نشده است. هیچ ارزشی برای موضوع قائل نشده‌اند و آدمی که باید با افتخار سرش را بالا بگیرد و بگوید برادر من یا شوهر من در آنجا شهید شده، سرش پایین است، چون اگر حرف‌های بروجردی درست باشد که دیپلماسی مثل جنگ است، این بچه‌ها در جنگ شهید شده‌اند. البته امسال آقای روحانی با خانواده‌های این‌ها ملاقات کرد. امیدوارم این عذرخواهی از سر دلجویی نباشد، بلکه به این معنی باشد که ما دیگر این خطا را نمی‌کنیم و متوجه شده‌ایم، ولی وقتی به این معنی نیست، همچنان نگران هستم. یکی از دلایلی که این فیلم ساخته شد همین است که بگوییم این فجایع ممکن است اتفاق بیفتند.

اخیراً در بعضی از محافل شنیده‌ایم که می‌گویند برای این فیلم دارند به آقای برزیده فشار می‌آورند که چرا به سراغ این سوژه رفتی و چرا این فیلم را ساختی. آیا این حرف صحت دارد؟

نه تحت فشار نبودم. بماند که من اهل فشار هستم و با فشار مشکل ندارم و تحمل می‌کنم، ولی با بعضی از رفتارها می‌گویند که فلانی این فیلم را ساخته است که مثلاً حال دولت آقای روحانی را بگیرد و ماجرای مذاکرات ۱+۵ را زیر سؤال ببرد. واقعاً این‌طور نیست. آدمی که این حرف را می‌زند، اگر فقط کمی مرا بشناسد می‌داند که این‌طور نیست و این موضوع در هرزمانی که اتفاق بیفتد، راجع به آن حرف خواهم زد.

وجود این فشارها را تأیید می‌کنید؟ جایی بوده است که به شما گفته باشند چرا این را ساختی یا حالا که ساختی منتظر باش که عواقبش را هم تحمل کنی؟

نه هیچ کس مستقیم چنین چیزی را به من نگفته است.

در مرحله انتخاب بازیگر اتفاقی که برای «روباه» آقای افخمی یا برخی دیگر افتاد برای شما هم پیش آمد که بازیگری فیلمنامه‌ای را بخواند و بگوید شرمنده‌ام، بازی نمی‌کنم؟ در کار آقای افخمی اتفاق افتاد که بازیگر قرارداد بست و بعد گذاشت و رفت.

یک‌وقتی آقای افخمی و بعضی از دوستان دیگر گفتند برای فیلم امام گفتیم بیایید بازی کنید و گفتند نه! فردا امریکا چنین و چنان، ولی الان فکر نمی‌کنم چنین وقاحت‌هایی وجود داشته باشد. البته صحت‌وسقم چنین حرف‌هایی پای خود آقایان!

برای مزارشریف چنین مشکلی وجود نداشت؟ نشد که بازیگری فیلمنامه را بخواند و بگوید بازی نمی‌کنم؟

ترجیح می‌دهم وارد این بحث نشوم.

پس این امکان وجود دارد که بازیگرهایی چون دیده‌اند سوژه ملتهب است قبول نکرده‌اند.

چیزی که کلاً دارد کار را برای ما سخت می‌کند این است که یک کسی به من گفت تو اهل منقل و مشروب هستی؟ گفتم نه. طبیعی هم هست. کبوتر با کبوتر، باز با باز. به او هم خرده نمی‌گیرم. ممکن است بازیگر خوبی هم باشد، ولی همان‌قدر که زندگی شخصی او برایم مطلوب نیست، قطعاً شیوه زندگی من هم برای او جالب و جذاب نیست. ممکن است نگران هم باشد که من یا امثال من برویم و این‌طرف و آن‌طرف از زندگی شخصی او بگوییم. متأسفانه این فضا برای تمام فیلمسازان بعد از انقلاب و نه‌فقط برای من وجود دارد.

بعضی از مسئولین وقت نسبت به اثر شما موضع گرفته و مثلاً پرسیده‌اند چقدر درست کار کردید یا درست نبود؟ مخصوصاً که تکلیف جناحی حوزه کاملاً مشخص است و با هیچ دولتی جابه‌جا نمی‌شود. نگفته‌اند که نباید زیر بلیت حوزه هنری می‌رفتید؟

ما یک خرده با آدم‌های عادی فرق و تجارب این شکلی داریم. برخوردی که در جشنواره و اکران با فیلم می‌شود، دست‌کم یک مورد می‌شد که ما را دعوت کنند و بگویند دست ما درد نکند. خسته نباشی.

از مسئولین سیاسی.

حتی یک مورد هم اتفاق نیفتاده و حتی یک نفر زنگ هم نزده است.

فکر نمی‌کنید از اینکه شما این کار را ساخته‌اید ناراضی هستند؟

واقعاً نمی‌دانم.

الزاماً شخص آقای بروجردی که در آن موقع معاون وزارتخانه بود منظورم نیست، اما کسی نبوده است که بگوید نباید این را می‌ساختی و این پرونده‌ای است که اگر خودمان می‌خواستیم مطرح کنیم می‌کردیم و چرا این کار را ساختی؟

نمی‌دانم. حتی می‌خواهم موضوع را ساده‌تر کنم. نه قصه مزارشریف، بلکه هر قصه‌ای که دغدغه و از جنس ماست، به‌رغم این‌که برخی آقایان ادعا می‌کنند از جنس شما هستیم، به نظرم یک دروغ بزرگ است و ابداً از جنس ما نیستند. ما و کارهایمان را دوست ندارند. حوصله این کارها را هم ندارند. نه رستاخیز را دوست دارند، نه مزارشریف را.

یعنی سینماگران را مزاحم کار خودشان می‌بینند؟

دقیقاً. بخصوص بخشی از بچه‌ها که راحت خریده نمی‌شوند و نمی‌توانند به آن‌ها بگویند در دولت اصلاحات این‌جوری و در دولت آقای احمدی‌نژاد آن‌جوری باشید و بلد نیستند همه‌جوره با سینما حال کنند. البته آن‌ها برنده دنیایی هستند و هیچ شکی هم نیست. همیشه فیلم‌هایشان را می‌سازند و همیشه هم مورد تحسین و تشویق قرار می‌گیرند. برخی مسئولین دچار کیش شخصیت هستند. کنار بعضی‌ها بیشتر دوست دارند عکس بگیرند تا در کنار درویش یا برزیده یا حتی مجیدی. این روحیه وجود دارد. برای این‌که خلاف آن ثابت بشود، باید رفتارهای خلاف این را ببینم. چیزی که امروز در دوره‌های مختلف دیده‌ام واقعاً همین است که آقایان از جنس ما نیستند و فرقی هم نمی‌کند، چه در دوره آقای روحانی، چه در دوره آقای احمدی‌نژاد و چه قبل از آن.

در مشهد همایش فیلم بود و گفتم هنوز پای حرفم هستم که چه خوب است مسئولین عذرخواهی کنند، مخصوصاً آقای روحانی که امروز بالاترین مقام کشور هستند و آن موقع هم بودند و می‌دانم که ایشان هم با این موضوع مسأله دارند، در حالی که در قضیه دخالت هم نداشتند، ولی فکر می‌کنم بابت توجیه غلطی که درباره این موضوع اتفاق افتاد، عذرخواهی کنند و چیزی هم از ایشان کم نمی‌شود. آقای ایوبی بلافاصله رفت بالا و گفت: «آقای برزیده! طالبان باید عذرخواهی کند. کسانی که بچه‌های ما را کشتند باید عذرخواهی کنند.»

متوجه می‌شوند. شاید هم نمی‌شوند، ولی گناهشان کمتر از این نیست که متوجه بشوند و این‌طوری حرف بزنند. مگر من طالبان را تأیید کردم؟ می‌گویند اثبات شیء نفی ما عدا نمی‌کند. دارم این را اثبات می‌کنم، ولی نمی‌گویم که او جنایتکار نیست. ما از این مشکلات الی‌ماشاءالله داریم.

برخورد همکاران سینماگران شما که عده‌ای شبیه به خودتان هستند و عده‌ای هم شبیه به آنچه توصیف کردید، چه بوده است؟

قصد مظلوم‌نمایی ندارم و مظلوم هم نیستم و به نظر خودم آدمی هستم که دارم در چند جبهه می‌جنگم. نزدیک‌ترین دوستان و حتی خانواده‌ام هم شاید متوجه نمی‌شوند دارم چه کار می‌کنم، ولی به‌طور مشخص به شما بگویم که آدم‌هایی از این دست، خیلی تنها می‌مانند. وقتی قرار است شما همان‌طور زندگی کنید و به هر شرایطی تن ندهید خیلی کارتان سخت می‌شود. یک زمانی جزو منتقدین جدی آقای شمقدری و دوستانشان بودم و با هم درگیر بودیم، آن هم در شرایطی که همه آن‌ها جزو دوستانم بودند. حسن نمازیان هم دستیار و هم همکار و هم دوست من بود. آقای میرعلایی و آقای شمقدری هم همین‌طور. به‌هرحال سلام و علیک داشتیم و دشمن هم نبودیم. خیلی فرصت خوبی بود که استفاده کنم، اما وقتی می‌دیدم که غلط‌های فاحشی دارد اتفاق می‌افتد، طبیعی بود که بایستم. امروز هم همین شرایط را دارم. آقای جنتی به‌عنوان وزیر ارشاد، ازنظر من به‌هیچ‌وجه شایستگی این وزارت را ندارد. آقای ایوبی آدم بسیار منعطف، مهربان و خوشی است، ولی در شرایط ملتهب به آدمی نیاز داریم که بتواند بایستد. چند وقت پیش در بزرگداشت آقای درویش از ایشان پرسیدند که چرا برای این فیلم هیچ کاری نمی‌کنید؟ گفت دستم بسته است و حتی نمی‌توانم حرف بزنم. به بچه‌ها گفتم: خب! وقتی کسی حتی حرف هم نمی‌تواند بزند چرا مانده است؟ شما در بالاترین مقام سینمایی می‌گویی حتی حرف هم نمی‌توانم بزنم پس چرا ماندی؟ کی قرار است بالاخره کسی حرف بزند؟ نسبت به این‌جور آدم‌ها انتقاد دارم و می‌گویم همانی باشید که هستید. در محافل خصوصی یک جور حرف می‌زنند و جاهای دیگر جور دیگری. قبلاً هم دیده‌ام که کسی به من گفته است وزارت اطلاعات با فلان فیلم مشکل دارد و اگر می‌خواهید کاری کنید بروید وزارت اطلاعات. بعد می‌روی وزارت اطلاعات و به شما می‌گویند به قرآن آقای فلانی خودش گفته است فلان فیلم نرود خارج از کشور. آدم تا این حد منافق؟ آدم اطلاعاتی‌ای که دارم می‌گویم بسیار آدم فرهنگی و خوبی است و رابط وزارت اطلاعات با خانه سینماست. در یک جلسه خصوصی این حرف را زد که والله ما مشکل نداریم. باور نداری، او را بیاور روبرو کنیم. در این حد نفاق دیده‌ام. به نظر من دست آدم‌هایی را که نفاق ندارند و همانی هستند که نشان می‌دهند باید بوسید و به آن‌ها گفت دمتان گرم. دست‌کم تکلیف آدم با شما روشن است که تا کجا با تو بیایم، کجا نیایم، کجا تو مرا قبول نداری، کجا من تو را قبول ندارم، ولی واقعیت این است که وضعیت خیلی خراب‌تر از این حرف‌هاست. باز هم می‌گویم بچه‌های سینما این آمادگی را دارند که در شرایط منطقی با حرف منطقی قانع شوند و همراهی کنند. اکثریت کسانی که می‌شناسم عناد ندارند و به‌دنبال براندازی نیستند. می‌خواهند در کشورشان کار کنند و حرفشان را بزنند.

در بین همکارانتان چطور؟

در بین همکاران آدم‌هایی هستند که نان را به نرخ روز می‌خورند. به آن‌ها خرده هم نمی‌گیرم. بالاخره انتخاب کرده‌اند که در این دنیا خوب و بی‌دغدغه زندگی کنند، خوب پول در بیاوریم، چیزهایی را که دوست داریم بسازیم. مردم دوستمان داشته باشند، تشویقمان کنند. انتخاب کرده‌اند. به نظرم در اینجا هم مسئولین باید جوابگو باشند که شما چرا به این‌جور آدم‌ها بها می‌دهید که حاضرند به هر قیمتی هر کاری بکنند. مسأله‌شان هم نه مملکت است، نه شما، نه دین. از نوع رفتار و چرخش‌هایی که دارند می‌شود این چیزها را فهمید. یک گروه هم به جاهایی وصل شده‌اند و راضی و خوشحال هم هستند و مشکلی هم ندارند. ما هم قطعاً برای آن‌ها آدم‌های جذابی نیستیم. چون دائماً غر می‌زنیم و گاهی هم خودمان را که در آینه می‌بینیم از خودمان بدمان می‌آید و می‌گوییم چقدر نق می‌زنی؟ ساکت باش. از آن‌طرف هم آن‌قدر ماجراها بر ما گذشته و بدون شک بار سنگینی روی دوش و دل ماست. این را واقعاً از سر فخرفروشی نمی‌گویم. این را روی دوش ما گذاشته‌اند. بالاخره ما با یکسری آدم‌ها هم‌نفس بودیم و می‌دانیم چه می‌خواستند و چه فکر می‌کردند. در بحث دزدی‌ها دائماً به روزهای جنگ و کسی فلاش‌بک می‌زدم که فرمانده گردان بود، بعد می‌گفتیم تجهیزات می‌خواهیم، می‌گفت هنوز می‌شود از این‌ها استفاده کرد.

بنا ندارید ناظر بر چیزهایی که الان می‌فرمایید کاری بسازید؟

واقعاً چقدر می‌شود کار کرد؟ سینمای ما که سینمای بخش خصوصی نیست. همان کسی هم که ادعا می‌کند خصوصی است دلارهایش را از جای دیگری آورده است. البته تک و توکی هم ممکن است باشند که با سرمایه خودشان بسازند، ولی اکثریت را بخش دولتی تأمین می‌کند.

یعنی نمی‌شود این چیزی را که الان گفتید تصور کرد؟

سنی از من گذشته است. می‌بینیم که بابک زنجانی که از دانه‌درشت‌هایشان است می‌رود دادگاه و هر روز توجیه جدیدی برای کارهایش در می‌آید، در برابر قوه قضائیه و این جریان قوی چه کار می‌توانم بکنم؟

باز هم به سراغ داستان‌هایی مثل مزارشریف می‌روید؟

بعد از موضوع جنگ که همیشه دغدغه من بوده است و همچنان خواهد بود و فقط به‌خاطر این‌که دیگر شرایطش نیست و به همین دلیل کار نمی‌کنم، خودم از جنسی از فیلمسازی خوشم می‌آید که از ابتدا باید همان را دنبال می‌کردم، البته اگر جنگی نبود و اگر مزارشریفی اتفاق نیفتاده بود.

چه موضوعاتی؟

موضوعات انسانی و موضوعاتی که کمی کمک کند به خودمان برگردیم، البته این یک کمی ادعاست، ولی شاید کمک کند که بتوانیم به خودمان برگردیم. کمی وجوه انسانی‌مان را دوباره مرور کنیم. اتفاقاتی که در مکه می‌افتد، یک فاجعه سیاسی نیست. برگردیم و ببینیم آدم‌ها چگونه به اینجا می‌رسند که می‌شوند طالبان و داعش و نیروهای عربستان؟ و هیچ تصور نکنیم که ما نمی‌توانیم برسیم. ما هم اگر نرسیم می‌توانیم برسیم. فکر می‌کنم از این مراقبت‌ها که اساس ظهور پیامبران بوده است و آن‌ها به خاطر مکارم اخلاق آمدند، حرف زدن کار بسیار دشوار و حرف زدن از مزارشریف خیلی آسان‌تر است. این‌که آدم از چه راهی وارد شود که نصیحت نباشد و قصه درست باشد، کار سختی است، ولی فکر می‌کنم که باید به سمت آن بروم.

توصیه‌تان به کسانی که می‌خواهند قصه‌هایی شبیه مزارشریف بسازند و قصه‌های واقعی را روایت کنند چیست؟ باید مراقب چه چیزهایی باشند؟ آیا بهتر است به سمت آن‌ها نروند؟ تجربه شما چه می‌گوید؟

جا دارد که از آقایان بیگلری، حمزه‌زاده و بخصوص آقای مؤمنی در حوزه هنری تشکر کنم، چون بعضی از این اتفاقات قائم به آدم‌ها هستند و نه سازمان‌هایی که در آن کار می‌کنند. حوزه هنری واقعاً خیلی کمک و هزینه کرد و بعضی از مشکلاتی را که در طول کار پیش آمد، تحمل و با من همراهی کرد. به نظرم خیلی ارزشمند است و برای همیشه ممنونم. امیدوارم اگر وظیفه بوده است که این کار آنجا شود و اگر ثوابی بوده است، در وهله اول نصیب حوزه هنری و کسانی که اسم بردم شود. به‌هرحال موضوع بسیار حساسی است و باید خیلی با دقت و حوصله کار کرد.

نوشته از یکجایی احساس کردم عده‌ای دوست ندارند این فیلم ساخته شود/آقای ایوبی وقتی حتی نمی‌تواند درباره بسیاری از مسائل حرف بزند، چرا مانده است؟/ آن کسی که ادعا می‌کند فیلمش خصوصی است دلارهایش را از جای دیگری آورده! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

به گزارش سوره سینما پس از نمایش فیلم طی نشستی صمیمانه با کارگردان فیلم جلسه پرسش و پاسخی بین حاضران و ایشان برگزار گردید.

در ابتدای این نشست برزیده در پاسخ به این سوال که چرا در فیلم از شخصیت های افغانی استفاده نکرده‌اید گفت: ما خیلی سعی کردیم استفاده کنیم به همین دلیل تماس گرفتیم افغانستان و حتی با گروه هایی که کار نمایش در ایران انجام می دادند، خیلی هایشان هم آمدند دیدیم، اما به گزینه مناسبی نرسیدیم متاسفانه. ما می خواستیم عین جنس را استفاده کنیم چون قصه مستند بود دوست داشتیم همه چیز مستند باشد ولی این اتفاق نیفتاد و بخش ها یا تعدادی از بازیگرهایی که در فیلم می بینید افغانی هستند ولی خیلی هم خوب بودند و در این حد و اندازه که ما انتظار داشتیم خیلی بیشتر ظاهر شدند. یک گروه هایی هستند توی تهران که کار هنری می کنند، کار تاتر می کنند بچه های فوق العاده خوبی هم هستند. با تعدادی از اینها در فیلم همکاری کردیم و تعدادی هم افغانستان بودند نتوانستند بیایند و همکاری میسر نشد.

ناجی شاهسون واقعا یک خانم افغانی بود

وی درباره عکس پیکر شهدا در فیلم توضیح داد: این عکس ها وجود دارد و این هم جزء آن چیزهای امنیتی بوده است. کسی بعد از اینکه شاهسون از آنجا بیرون می آید خودش را به کنسولگری رسانده و عکس گرفته، این عکس ها وجود دارد قبل از اینکه شهدا دفن شوند.

در ادامه یکی از حضار پرسید جایی از فیلم وقتی آقای یاری با پای زخمی بیرون می آید آقای رایگان به ایشان میگوید که شما لباستان ایرانی بوده و او پاسخ می دهد که من یادم نبود، از شیشه شکسته ماشین یک نفر نگاهش می کرده و حس می شود او عکس را گرفته و خبر را داده است. چرا اینقدر مبهم مطرح شده است؟

برزیده از دقت نظر این دانشجو تشکر کرد و توضیح داد: یکی از افراد فیلم مفقود شد و پیکرش هیچگاه پیدا نشد. احتمالا بعد از رفتن شاهسون خودش را بیرون کشیده و بعد از آن به دست یکی از این طالبان کشته شده احتمالا خود طالبان هم نمی دانسته که او کیست و بعد از آن یک جا دفن شده وقتی هم پیکر را تحویل می دادند یازده تا بوده ولی یکی ایرانی نبوده چون ایران درخواست یازده تا از پیکرها را داده و افغانستان هم یازده تا تحویل داده است.

در ادامه سوال شد که آیا واقعا ناجی شاهسون زن بوده یا به اقتضای فیلم بوده؟که برزیده پاسخ گفت: شما خانومها خودتان را دست کم گرفتید! واقعا ناجی شاهسون یک خانم افغانی بوده که در بسیاری از مشکلات خود را وسط شاهسون و طالبان می اندازد و از او محافظت می کند بچه ای که در فیلم می بینید از این خیلی کوچکتر است و از او به عنوان پوشش استفاده می کند.

می خواستیم در فیلم بی گناهی شاهسون نشان داده شود

کارگردان فیلم مزارشریف در پاسخ به این سوال که آیا تمام واقعیت را بیان کردید یا دخل و تصرفی هم در داستان داشتید؟ اظهار داشت: تا جایی که توانستیم همه مسائل را بیان کردیم. یک جاهایی را واقعا نمی شد بیان کرد. خیلی جنایت های بزرگی اتفاق افتاده بود.خیلی مسائل دیگر هم بوده که برای اینکه برای آقای شاهسون و خوانواده شان مشکلی پیش نیاد مطرح نشده است.

برزیده به این سوال که آیا واقعا شاهسون توی اتاق پنهان شده و بعد تیر به پایش زده یا این که واقعا از اول تیر خورده را اینگونه پاسخ داد که: خوب خیلی ها به بی گناهی شاهسون شک دارند. شاهسون در فیلم حرف های طالبان را شنود می کند و وظیفه حفظ جان دیپلمات های آنجا را بر عهده دارد و به مرکز هشدار می دهد و مرکز توجه نمی کند و به دلیل بی توجهی آنها یازده تن از دیپلمات ها ی ما کشته می شوند و به مدت سی و سه روز مفقود می گردند و شاهسون وقتی برمی گردد بعد ها به خاطر بی مهری هایی که در حقش او می شود باز نشست شده و در مشهد کشاورزی می کند و ما می خواستیم در فیلم هم شک و شبهات و هم بی گناهی شاهسون نشان داده شود.

به من گفتند فیلم نساز قرار است طالبان را به رسمیت بشناسیم

در ادامه از کارگردان مزارشریف سوال شد چرا آن موقع ایرانی ها آنجا ماندند و واقعا تقصیر کی بوده و او اظهار داشت: مزارشریف شهر شیعه نشین است .جایی که اعتقاد دارند امام علی دفن هستند. جسارت طالبان به مقدسات شیعه باعث میشود مردم افغان با آنها درگیر و تعدادی از طالبان کشته شوند و تعدادی فراری. شهر به دست مردم می افتد و آنها حمله می کنند به سفارت پاکستان چون می دانستند طالبان نوچه های پاکستان هستند. ایران تلاش می کند این اتفاق نیفتد ولی این اتفاق می افتد و سرکنسولگرشان کشته می شود و یک جریان خودجوش تصمیم میگیرند انتقام بگیرند بچه های ماهم آنجا بودند و افغان ها اطمینان میدهند اتفاقی نمی افتد و این یکی از دلایلی است که ما به آنها معترض هستیم که این هم مسئله ای هست که چرا وقتی یک دولتی تعهد داده که اتفاقی نمی افتد راحت دست از تعهدش می کشد و این اتفاق می افتد.

برزیده افزود: اصولا پاکستان دوست ندارد افغانستان ارام بگیرد و یک دولت مرکزی قدرتمند داشته باشد چون به کمک انگلیس چند تا از استان های افغانستان را به صورت غیر قانونی مصادره کردند و طالبان هم نمی خواست اصلا با ایران بجنگد به خاطر اینکه ایران تجربه ۸سال دفاع مقدس را داشت و از نظر محاسبات جنگی قدرتمند محسوب می شد. حتی طالبان پالسهایی فرستاده بود که با ایران ارتباط برقرار کنه . متاسفانه طی تحقیقات آن سالهای من یکی ازمخالفان ساخت این فیلم که از مسئولان کشور بود گفت برای چه می خواهی این فیلم را بسازی ما داریم با طالبان ارتباط برقرار می کنیم و می خواهیم او را به رسمیت بشناسیم و دوست نداریم چنین موضوعی بیان بشود . به همین دلایل بعید بود از آنها بخواهند چنین خبطی را بکنند .برعکس پاکستان، بدش نمی آمد کشور مقتدری که میتواند برایش خطرناک باشد را با یک جنگ ناخواسته تضعیف کند و افغانستان هم که می خواست ارام نباشد و جنگ بین این ۲کشور برایش سودمند بود.همه این دلایل باعث میشود ما بگوییم کار پاکستان بوده است.

شاهسون ماجرایی دارد که اگر ما در فیلم می آوردیم کسی باور نمی کرد

در ادامه یکی از حضار افغانستانی به کارگردان فیلم مزار شریف گفت که شما گفتید همه افغانی هایی که در ایران زندگی میکنند کم سواد و مجرم اند و آیا از این حرفتان دفاع می کنید؟ که برزیده پاسخ داد: من این حرف را نزدم. نگفتم همه آنها. گفتم ما برای این رفتار خوبی با آنها نداریم چون با بعضی از آنها مواجه شدیم که این مشکلات را داشتند .ایرانی ها هم همین طور اند .بعضی از آنها قاچاق مواد می کنند و میروند مالزی. من خودم رفته بودم سنگاپور چمدان من را فقط گشتند از بین آن همه کشور مختلف که آمده بودند.این خیلی حس بدی دارد. من اصلا قصد جسارت به برادران و خواهران افغان نداشتم بلکه می خواستم دفاع کنم که به همان دلیلی که در مالزی با چند تا ایرانی به اصطلاح قالتاق از هرلحاظ برخورد کردند و ما واقعا متاسفیم و ما دوست نداریم که این چهره از ما در دنیا معرفی بشود.

خواهر خوبم در ایران هستند افغانی هایی که از سر ناچاری کارهای خلافی انجام می دهند و ما تصورمان این است که همه همینطور هستند که نیست و ما توی فیلم هم سعی کردیم این را بگوییم .من اگر بد صحبت کردم از شما و جمع عذر می خواهم. قطعا این جمع که جمع فرهیخته و دانشگاهی است بری است از اینکه موضع نژاد پرستانه داشته باشد .بنده هم به یچ وجه چنین موضعی ندارم و عذرخواهی می کنم اگه سوء تفاهم شده من می خواستم دفاع کنم.

برزیده در پایان گفت: بگذارید اصلا این را بگویم که آقای شاهسون یک ماجرایی دارد که اگر ما در فیلم می آوردیم می گفتند این فیلم هندی است و باور نمی کردند و متهم می شدیم.

نوشته برزیده: می‌خواستیم در فیلم بی گناهی شاهسون نشان داده شود/ ناجی شاهسون واقعا یک خانم افغانی بود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

به گزارش سوره سینما به نقل از باشگاه فیلم تهران ، «مزارشریف» برنده سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن و دیپلم افتخار بهترین جلوه های ویژه میدانی و بصری جشنواره فجر ماجرای حمله طالبان به کنسولگری ایران در مزارشریف و شهادت دیپلمات‌های ایرانی را روایت می کند.این فیلم نامزد ۹ سیمرغ بلورین از سی وسومین جشنواره فیلم فجر است و در سیصد و هفتاد و پنجمین نشست باشگاه فیلم تهران با حضور عبدالحسن برزیده کارگردان و سایر عوامل فیلم نقد وبررسی می‌شود.

بازیگران: حسین یاری، مسعود رایگان، مهتاب کرامتی، عمار تفتی، ابراهیم برزیده، علی عطایی، رضا عزیزی، مسعود سخایی، مهدی آگاهی، پدرام یوسفی، محمد آقامحمدی، امیرحسین فتحی، حسین باشه آهنگر، عباس حبیب/کارگردان: عبدالحسن برزیده/ نویسنده فیلمنامه: عبدالحسن برزیده /بازنویسی فیلمنامه: مهدی شیرزاد/ تهیه کننده: منوچهر شاهسواری/ مدیر فیلمبرداری: علیرضا زرین‌دست/ صدابردار: حسن زاهدی/ طراح چهره پردازی: سعید ملکان/ جلوه های ویژه میدانی: علی قرایی/ مدیر هنری : مشکین مهرگان/ مدیر دکور صحنه و لباس: محمد معصومی/ جلوه های ویژه بصری: امیررضا معتمدی/ تدوین: محمدعلی سجادی/ موسیقی: بهزاد عبدی/ منشی صحنه: زهرا برزیده/ مدیرتولید: مسعود فیروزه/ عکاس: مهدی دلخواسته از عوامل فیلم مزار شریف هستند.

عبدالحسن برزیده (کارگردان) ، منوچهرشاهسواری (تهیه کننده) ، محمد تقی فهیم (منتقد) و سایر عوامل فیلم میهمانان این نشست هستند.‌

علاقه‌مندان برای حضور دراین نشست می‌توانند به فرهنگ‌سرای ارسباران واقع در خیابان شریعتی بالاتر از پل سیدخندان‌، خیابان جلفا مراجعه و یا با شماره‌های ۲۰-۲۲۸۷۲۸۱۸ تماس بگیرند.

نوشته «مزارشریف» درفرهنگ‌سرای ارسباران اکران و نقد می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما – عبدالحسن برزیده:  ۱. سینما سینماست. زبانی است برای گفتن. اگر این زبان را یاد گرفته باشیم می توانیم هر موضوعی را به جذاب ترین شکل ممکن بیان کنیم. کارنامه سینمایی من با فیلم های حوزه دفاع مقدس پیوند خورده است. اما آن حوزه دل مشغولی های دوران خودش را داشته و حالا شرایط کار در سینمای دفاع مقدس آن قدر بد و سخت شده که مجبور شدم از آن دل بکنم. ماجرای کشتاردیپلمات های ایرانی آن قدر حساس و مهم بود که من به ساختن فیلمی درباره آن علاقه مند شدم. طرح موضوع هایی از این دست-خواه به شکل لسانی و خواه هنری- دشوار است. پیچیدگی هایی دارد که نباید در اجرا از دست برود و در عین حال باید طوری گفته شود که حاصل کار فیلمی نشود برای خاک خوردن در بایگانی ها. در مورد این موضوع حساسیت ها زیاد بود. دو نکته اساسی درباره این رویداد وجود داشت: نخست خود ماجرای تروریستی و عملیات طالبان و شهادت دیپلمات ها و دیگر این که اساسا چرا باید دیپلمات های ما در آن شرایط در مزارشریف می ماندند و چرا از وقوع این فاجعه جلوگیری نکردیم. اما اگر هر یک از این دو جنبه ماجرا را تقویت می کردیم به جنبه دیگر لطمه می خورد. به نظرم ناگزیر بودیم در فیلم ماجرای ترور را پررنگ تر کنیم. چون به هر حال رفتاری وحشیانه بود از سوی گروه طالبان که باید تقبیح می شد. اگر فیلم به جنبه دوم بیشتر می پرداخت و بدل می شد به محاکمه مسئولان کشورمان بابت اهمال کاریشان در این قضیه، شاید دیگر قبح آن جنایت دیده نمی شد. در پرداختن به چنین موضوع هایی سخت است که بتوانید حرفتان را بزنید و اسیر سانسور نشوید. خصوصا که این روزها متاسفانه گروهی هستند که هر موضوعی خوشایندشان نباشد جوی درست می کنند و فیلم ها را از پرده پایین می کشند. فیلم من فقط باب پرداختن به این موضوع را باز کرد و اصلا قرار نبود همه چیز را بگوید. من فقط خواستم موضوع جنایت طالبان و شهادت دیپلمات هایمان را احیا کنم، چون حس کردم آن فاجعه تروریستی دارد به دست فراموشی سپرده می شود. فیلمنامه را هشت بار بازنویسی کردیم و نهایتا به استراتژی فعلی رسیدیم و اهدافی که فیلم باید دنبال می کرد و نقاطی که باید در آن آگراندیسمان می شد را تعیین کردیم.

۲. از ابتدا تصمیم داشتیم فیلم را در افغانستان بسازیم. دو بار به سفارت افغانستان مراجعه کردیم و هر بار به ما توصیه کردند از رفتن به این کشور منصرف شویم و بهانه شان این بود که شرایط امنیتی آن جا مساعد کار فیلمسازی نیست. نهایتا هم حاضر نشدند به ما ویزا بدهند. ما از طرق دیگری هم تلاش کردیم اما نشد. حتی بعد از اتمام کار در ایران باز هم به دنبال فرصتی بودیم که به افغانستان برویم و تعدادی از پلان هایی که مدنظرمان بود را آن جا بگیریم. سند و مدرکی ندارم، اما حس می کنم دولت افغانستان تمایلی نداشت که پرونده این قضیه دوباره باز شود و به همین دلیل ساخت فیلم در محل وقوع این رخداد منتفی شد.

۳. هر فیلمی که قرار است کلید بخورد دو مرحله دارد. در مرحله اول گزینه های ابتدایی عوامل را انتخاب می کنیم و به سراغشان می رویم. گاهی توافق با آن گزینه هایی که مد نظر شماست میسر نمی شود. حالا یا کار را نمی پسندند یا در پروژه دیگری مشغول هستند. حسین یاری از ابتدا برای این نقش مد نظر من بود. البته در مقطعی ممکن بود به خاطر حضور همزمانش در فیلمی دیگر نتواند به ما بپیوندد، اما خوشبختانه مشکل حل شد و توانستیم او را داشته باشیم. مزارشریف فیلم بسیار سختی بود. از آن فیلم های آپارتمانی باب روز نبود و کاری طولانی و طاقت فرسا را در دشت و کوه و کمر طلب می کرد. ما می خواستیم حق مطلب ادا شود و فضاهای فیلم خوب از کار دربیاید و هر بازیگری تن به حضور در چنین فیلمی نمی دهد. عوامل سینمای ایران ترجیح می دهند کارهای کم دردسرتری را انتخاب کنند. اما خانم کرامتی و آقای یاری دو گزینه فوق العاده بودند. من تا به حال با مهتاب کرامتی کار نکرده بودم اما در این پروژه فهمیدم که بازیگری بسیار عالی و بسیار صبور هستند. علیرضا زرین دست هم تمام ناشدنی ها را شدنی می کرد. عملی کردن طراحی بعضی از پلان های من واقعا با امکاناتی که داشتیم غیرممکن بود. اما زرین دست خودش این فقدان امکانات را با ابتکار عملش جبران می کرد. تجربه او خیلی در این پروژه به من کمک کرد. او بسیار همراه و همدل و پرانرژی در کنار ما بود و باورم نمی شد در این سن و سال چنین چالاک باشد و در کوه پیمایی ها و مسیرهای سخت از تمام گروه پیش بیفتد.

۴. من در زمینه نحوه اکران فیلم حرف های زیادی دارم. ما از ماه ها پیش وقتی برای اکران فیلم برنامه ریزی می کردیم رویکردمان این بود که از همزمانی آن با اکران فیلم «محمد رسول الله(ص)» خودداری کنیم. می دانستیم مردم دوست دارند آن فیلم را ببینند و به هر حال امکانات ویژه ای هم در اختیار فیلم بوده و حدسش را می زدیم که از همه طرف برای تبلیغ آن فیلم بسیج می شوند تا به فروشش کمک می کنند و پیدا بود هر فیلمی همزمان با آن اکران شود متضرر خواهد شد. تصمیم گرفتیم فیلم را قدری دیرتر اکران کنیم اما از بخت ما فیلم آقای مجیدی هم اکرانش به تعوبق افتاد. ما باز هم این امکان را داشتیم که فیلم را دیرتر روی پرده ببریم اما دیگر می خوردیم به ماه محرم و این بود که به نمایش فیلم در این برهه رضایت دادیم. اما در مورد تبلیغات فکر نمی کردم تا این حد بی عدالتی وجود داشته باشد. خریداری بلیت از سوی نهادهای دولتی و حمایت های ویژه همه به فیلم آقای مجیدی رسید و ما بی بهره ماندیم. نظر شخصی من این است که با این همه امکانات و تبلیغ و با توجه به هزینه ای که برای ساخت فیلم «محمد(ص)» شده، این فیلم تا حالا خوب نفروخته است. فیلم من هم نفروخته، اما باید توجه داشته باشیم که موضوع فیلم هایی مثل مزارشریف همواره با تبلیغات سوء پس زده می شود. به مخاطب سینمای ایران تلقین می کنند که چنین فیلم هایی سفارشی هستند. موضوع فیلم من کشته شدن تعدادی ایرانی مسلمان است به دست گروهی نااهل و وحشی که تمام دنیا به جنایتکار بودنشان واقف هستند. اما روشنفکرنمایان چنین تبلیغ می کنند که هر کس در این باره حرفی می زند مروج جریان سیاسی خاصی است. کمک های مسئولان به سینما هم ندانم کارانه و اشتباه است. در آمریکا هم «آرگو» می سازند و کارگردانش را به کاخ سفید دعوت می کنند و دولت به سازندگانش جایزه می دهد و مردم آمریکا هم نه فیلم را تحریم می کنند و نه از موفقیت آن ناراضی هستند. اما روشنفکرنمایان در کشور ما به فیلم هایی مثل مزارشریف انگ سفارشی بودن می زنند و حتی منتقدان هم تمایلی ندارند در مورد فیلم ما حرف بزنند. این جفایی است که به خودمان می کنیم. مردم باید یاد بگیرند که گاهی این فیلم ها بازتاب دهنده مساله ای ملی و انسانی هستند. مهم نیست آن که کشته می شود دیپلمات است یا از جناح سیاسی خاصی آمده. عمق فاجعه مهم تر از این بحث های حاشیه ای است. ما انگار دیگر عرق ملی مان را از دست داده و اسیر بی هویتی شده ایم. منتقدان ما پرهیز دارند که درباره چنین فیلم هایی بنویسند و جوی هم درست می شود که مردم از رفتن به تماشای چنین فیلم هایی احساس شرمساری کنند. هیچ کشوری در قبال فاجعه ای از این دست و با این تعداد قربانی بی تفاوت نمی ماند و تمام امکانات و تبلیغات را به کار می گیرد تا مردم را نسبت به آن حساس و آگاه سازد. اما در کشور ما همه چیز برعکس است و تبلیغ منفی می کنند. من منکر این نیستم که فیلمم با هزینه دولتی ساخته شده. این اصلا اتفاق بدی نیست. دولت وظیفه دارد در سینما سرمایه گذاری کند. متاسفانه اما برای شهرداری و حوزه و ارشاد و سایر نهادهایی که بودجه دارند و در سینما سرمایه گذاری می کنند، بازگشت سرمایه و فروش فیلم مهم نیست و این قضیه دارد به سینمای ما آسیب می زند. نهادهای دولتی باید بدانند که فارغ از مساله پول، باید به فیلم اهمیت بدهند و کمک کنند به دیده شدنش. ضمن این که اگر این فیلم ها فروش داشته باشند، توان دولت برای ساخت آثار بعدی هم بیشتر می شود.

منبع: روزنامه سینما

نوشته عرق ملی‌ مان را از دست داده‌ایم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- به گزارش ستاد خبری سومین جشنواره بین‌المللی فیلم‌ ویدیویی یاس،«عبدالحسن  برزیده که این روزها «مزار شریف» را در نوبت اکران عمومی دارد، برگزاری جشنواره فیلم یاس را فرصت خوبی برای تماشای فیلم، نقد و تحلیل آثار خواند و  افزود: جشنواره یاس فرصتی برای شناسایی فیلم‌های قابل تامل و کشف فیلم‌سازان تازه کار است. اهدای جایزه به سازندگان فیلم‌های خوب نیز موجب انگیزه، تشویق و کمک به تولید آثار با کیفیت‌تر خواهد شد.

وی ساخت و توزیع فیلم‌های ویدیویی را مبحثی جدید در کشور دانست و تصریح کرد: بخشی از این فیلم‌ها برای تلویزیون تولید می‌شوند که شاید فرصت نقد و بررسی بسیاری از آنها فراهم نشود. ولی جشنواره فرصتی است که فیلمسازان و هنرمندان این عرصه با هم آشنا شوند، در نشست‌ها و کارگاه‌های تخصصی شرکت کنند وهمچنین فناوری جدید و فیلم‌های ساخته شده در طول سال مورد نقد و بررسی قرار دهند. دیدار و تعامل هنرمندان درباره فیلم‌ها در جشنواره روی می‌دهد که این اتفاق فرصت خوبی در زمینه تولید و نقد و تحلیل را فراهم می‌کند.

این کارگردان تصریح کرد: هم‌زمان با برگزاری جشنواره، فیلم‌های تولید شده در طول سال می‌تواند مورد ارزیابی کارشناسان قرار بگیرد و ضعف و نقصان آثار مشخص شود. وی به بخش طرح و ایده فیلمنامه نیز اشاره کرد و یادآور شد: مورد بررسی قرار گرفتن آثار این بخش باعث گزینش ایده‌ها و طرح‌های خوب می‌شود و این امر، تولید آثار خوب و تاثیرگذار را در این حوزه به‌دنبال دارد.

کارگردان  فیلم «دکل» با انتقاد به وضعیت تولید فیلم ویدیویی نیز اظهار داشت: در حال حاضر بیشتر تولیدات در حوزه فیلم‌های ویدیویی مختص تلویزیون است. ساخت فیلم ویدیویی به طور کلی روز به روز ارزان‌تر می‌شود و برای ساخت آن مبلغ ناچیزی در نظر می‌گیرند که نتیجه قابل قبولی هم ندارد، چون تعریفی که از فیلم ویدیویی وجود دارد اشتباه و غیر اصولی است. به نظرم، تعریف درست این است که «فیلمنامه ساده و خوب در زمان کوتاه تولید شود». فیلمنامه‌ای که در زمان کوتاه تولید شود به صرفه است. «زمان» نقش بسزایی در کم یا زیاد شدن هزینه تولید فیلم دارد. برای مثال اگر در تولید یک فیلم ویدیویی زمان تولید از ۳۰ روز فراتر رود، آن پروژه از لحاظ مالی با مشکل روبه‌رو خواهد شد.

برزیده با بیان این که باید به حوزه فیلم ویدیویی نگاه جدی شود، تصریح کرد: اگر این نگاه کیفی در حوزه تولید آثار ویدیویی گسترش یابد رغبت سازندگان به ساخت این نوع فیلم‌ها بیشتر می‌شود و افراد حرفه‌ای هم به این حوزه وارد می‌شوند. هرچند هنرمندان حرفه‌ای بسیاری داریم که در این زمینه فعالیت داشته‌اند. لازم است دبیرخانه جشنواره در طول سال فعال باشد و ساخت آثار خوب را به فیلم‌سازان باتجربه ارجاع دهد که این کار هم تشویق دیگر فیلم‌سازان را به همراه دارد و رونقی به این فضا می‌دهد.

سومین جشنواره بین‌المللی فیلم ویدیویی یاس اول تا ششم مهر ماه سال جاری در استان مازندران برگزار می‌شود.

نوشته فیلمنامه خوب ضامن موفقیت تولید فیلم‌های ویدیویی/ نظر برزیده درباره یک جشنواره اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

حسن برزیده کارگردان فیلم سینمایی «مزار شریف» به سوره سینما گفت: قصد من از ساخت این فیلم بیان واقعیت‌ها بود و نمی خواستم فیلمم تبدیل به شکوه بشود. حتی دنبال مقصر هم نبودیم، فقط به عنوان فیلمسازی که سال‌ها درباره این شهیدان دیپلمات و خانواده‌شان شناخت پیدا کرده است از مسئولین می خواهم این مساله را ساده رها نکنند.

برزیده گفت: «مزار شریف» برای ملت ایران و همه کسانی که عرق ملی دارند ساخته شده است، اما به هرحال هستند کسانی که ممکن است در اکران عمومی فیلم را دچار مشکل کنند. یک گروه جریان تندرو هستند که هر نقدی بشنوند ما را مورد اتهام قرار می‌دهند که کشور و ارزش ها را زیر سوال برده‌اید. گروه دیگر افرادی هستند که خودشان در انجام برخی امور کوتاهی کردند در حالی که اهل شعارند.

وی افزود: اینها به خاطر همان شعارهایی که پایبندش هستند نمی توانند جلوی ما را بگیرند گروه تندرویی هم که اتهام می‌‎زنند چون به جریان خاص تعلق دارند کاری از پیش نخواهند برد. امیدوارم کسی از این جریان خوشحال نشود چون هدف ما این است که فیلم بهانه ای شود تا همه زیر یک پرچم جمع بشویم و با یک دین و آیین با دلسوزی هدف فیلم را دنبال کنیم و دنبال سو استفاده نباشیم.

این سینماگر ادامه داد: «مزارشریف» وقتی ساخته می شود که در مقاطع زمانی دیگر امکانش نبود. زمانی که با وزارت امور خارجه صحبت می کردم با مطرح کردن فیلمنامه گفتم قصد تولید فیلمی دارم که علاوه بر شرح ماوقع نگاهی نقادانه دارد. آن دوستان جواب خوبی دادند که باعث امیدواری بود گفتند شما فیلمسازید به وظیفه تان عمل کنید و ما هم وظایف خودمان را انجام می دهیم. خوشبختانه همه چیز آنطور که باید پیش رفت اما همه چیز به اینجا ختم نمی شود و باید مسایلی از این دست همیشه پیگیری شود تا در اذهان باقی بماند.

مهتاب کرامتی، حسین یاری، عمار تفتی، ابراهیم برزیده و … بازیگران «مزار شریف» هستند.

نوشته «مزار شریف» برای مردم ایران ساخته شده/ ادای دین به شهدای دیپلمات اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

زرین‌دست گفت: اتفاقی که افتاده این است که فاصله بین فیلمبرداری‌های خوب و متوسط در جشنواره امسال کم شده است که این موضوع خیلی خوب است یعنی مثلا فیلمبرداری فیلمی که درخشان است در مقایسه با فیلمی که معمولی است به طوری است که نمی‌توان به آن‌ها نمره داد و این نشان دهنده این است که جوان‌ها تواسنتند با سیستم دیجیتال ارتباط برقرار کنند و به همین شکل هم سیستم نمایش در سینماهای مختلف هم خیلی کارآمد شده است.

مدیر فیلمبرداری فیلم «مزار شریف» با اشاره به این فیلم و نمایش آن در سی‌ و سومین جشنواره فیلم فجر عنوان کرد: این فیلم بسیار خوش ساخت و حرفه‌ای است و یقینا «مزار شریف» مورد توجه قرار خواهد گرفت.

نوشته پیش‌بینی زرین‌دست درباره «مزار شریف»/ فیلمی خوش‌ساخت و حرفه‌ای اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- شامگاه امشب سه شنبه ۳۰ دی ماه و با رونمایی از فیلم «مزار شریف» محصول حوزه هنری برنامه «یک فیلم، یک سلام» تمام شد. عبدالحسن برزیده کارگردان، حسین یاری بازیگر، بهزاد عبدی آهنگساز و مشکین مهرگان مدیر هنری این پروژه در این مراسم حضور داشتند.

احسان کرمی مجری این مراسم بود که در پردیس ملت برگزار شد. پیش از این جلسه با حضور عوامل فیلم «عصر یخبندان» از این فیلم رونمایی شد. گزارش کامل نشست «مزار شریف» به زودی منتشر می‌شود.

نوشته پرونده «یک فیلم، یک سلام» با «مزارشریف» بسته شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

شیرزاد که بازنویسی فیلمنامه «مزار شریف» را به عهده داشته به سوره سینما گفت: «مزار شریف» از نظر موضوع و تکنیک امسال از فیلم های منحصر به فرد جشنواره است و بعید می‌دانم رقیبی در ژانر خود داشته باشد. به هر حال ساخت فیلم های با تولیدات سنگین به دلیل بالارفتن هزینه ها باید فیلمنامه قابلی داشته باشد این همان اتفاقی است که در ژانر دفاع مقدس هم پیش آمده است. ضمن اینکه فیلمسازان جنگی ما از دور کنار رفتند و جایشان را کسی پر نکرده است و جنگ و موضوعاتی که بخشی از تاریخ را به دنبال دارند فیلمسازان نسل خود را می طلبند.

وی با اشاره به اینکه بازنویسی «مزارشریف» را به عهده داشته و اصل فیلمنامه توسط برزیده نوشته شده است افزود: برای شروع دوباره فیلم‌های جنگی بد نیست مدتی از این فضا فاصله بگیریم تا فیلمنامه نویسان نسل جدید از زاویه ای دیگر و با نگاهی جدید به نگارش چنین قصه هایی بپردازند تا مضامین جدید جایگزین موضوعات کلیشه‌ای شود. به هرحال از نظر هزینه هم این قبیل تولیدات چندبرابر فیلم معمولی هزینه بر می‌دارد و راحت نمی شود به تولید هر فیلمنامه‌ای فکر کرد.

این فیلمنامه‌نویس که با همایون اسعدیان فیلمنامه مجموعه «دا» را هم در دست نگارش دارد گفت: فیلمنامه اولیه نوشته شده و زمانی که پروژه وارد مرحله پیش تولید شود بازنویسی و اصلاحات انجام خواهد شد. من کتاب «دا» را پیش از این بابت کار دیگری مطلاعه کرده بودم . آن زمان در حال نوشتن یک داستان تخیلی بودم و برای تحقیقاتم نیازمند مطالعه این کتاب شدم. همان زمان به نظرم کتاب جذابی آمد و لحظاتی در کتاب توصیف شده که هر فیلمنامه نویسی دوست دارد آنها را بنویسد. علاوه بر صحنه های دلخراش جنگ پر است از لحظات عاطفی که بسیار جای بحث دارد.

شیرزاد افزود: «دا» قصه دختری ۱۸ساله است که بعد از ۳۱ روز به خاطر همان لحظاتی که توصیفش می‌کند تغییر و تحولی درونش بوجود می آید و آدم دیگری می‌شود. این کتاب پر است از صحنه‌های زیبای حماسی و من همه آن را دوست داشتم. چیزی که کار ما را سخت می‌کرد بحث خاطره نویسی کتاب بود که خط روایت نداشت. این مجموعه خاطرات عده‌ای از دختران است که در بخش هایی از آن اتفاقات مشترکی بینشان وجود دارد.

نوشته جشنواره فیلم فجر امسال فیلمی شبیه «مزارشریف» ندارد/ «دا» روایتی واقعی از جنگ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- عبدالحسن برزیده از فیلمسازان باسابقه عرصه دفاع مقدس به انگیزه برگزاری جشنواره بین المللی فیلم مقاومت در ایران و چند کشور جهان در گفتگویی با بیان اینکه در ابتدای برگزاری این رویداد سینمایی اهداف جشنواره فیلم مقاومت اینطور تعریف شده بود که محلی برای بررسی نقاط قوت و ضعف و تشویقی برای فیلمسازان حوزه دفاع مقدس و بستری برای آشنایی دست اندرکاران سینمای دفاع مقدس باشد گفت: متاسفانه به تدریج در طول سال های گذشته این اهداف کنار گذاشته شد و به نوعی برگزاری این جشنواره تبدیل به الزام شد.

 کارگردان «دکل» گفت: زمانی که ژانری تولیدات محدودی دارد طبیعی است که به مشکلاتی هم برمی خورد متاسفانه تولیدات این ژانر آنقدر نابسامان و کم است که رمق و شوقی برای فیلمسازان این حوزه برای تولید باقی نمانده است. با نفس برگزاری جشنواره مشکلی ندارم اگر می‌خواهیم مثبت بنگریم باید ابتدا ببینیم تولیدات ما در این حوزه در چه حدی است. زمانی که فیلم «مزارشریف» را می ساختم در این زمینه با مشکلات بسیار زیادی برخورد کردم در حالی که این نوع تجهیزات باید به راحتی در اختیار فیلمسازان این حوزه قرار گیرد تا با فراغ خاطر به فعالیت خود ادامه دهند.

کارگردان«پرواز خاموش» ادامه داد: برخی از متولیان این حوزه متاسفانه فراموش کرده اند که خودشان باعث فاصله گرفتن از سینمای دفاع مقدس هستند و برای توجیه این امر استدلال های بی منطقی دارند. این مشکلات قطعا بر روی تولید اثر می گذارد و موجب می شود تا جشنواره موضوعیت خود را از دست بدهد. آنهایی که در جنگ حضور داشتند آدم های مهم و ارزشمندی هستند بنابراین نباید رشادت های آنها را نادیده بگیریم ضمن اینکه بسیاری از این جوان ها به خاطر آرمان هایشان جان خود را از دست دادند و ما نباید آنها را نادیده بگیریم.

کارگردان «روایت سه گانه» با بیان اینکه مسئولان باید بودجه لازم را برای تولید این نوع آثار درنظر بگیرند گفت: اگر تولیدات ژانر دفاع مقدس به همین شکل پیش برود قطعا در آینده نمی توانیم جشنواره ای تحت عنوان جشنواره فیلم مقاومت را برگزار کنیم. بودجه های زیادی صرف ساخت جاهایی می شود که ضرورتی برای آن وجود ندارد درحالیکه این بودجه را باید در جاهای درست هزینه کرد که قطعا یکی از این اولویت های جشنواره مقاومت است. البته می توان بخشی از هزینه ای را که شهرک سینمایی دفاع مقدس از فیلمسازها می گیرد نهادها و یا سازمان های مربوطه بر عهده بگیرند تا بدین شکل کمکی هم به فیلمسازها شود.

وی با بیان اینکه بخش بین الملل جشنواره فیلم مقاومت بسار مهم است افزود: زمانیکه جشنواره بین المللی است میهمانانی از سایر کشورها در این جشنواره شرکت می کنند که به واسطه آن مبادلات فرهنگی و اظهارنظرهایی بین دو کشور صورت می‌گیرد.

برزیده همچنین گفت: در این نوع جشنواره ها  برگزاری جلسات نقد و بررسی فیلم ها و گفتگوهای تخصصصی بسیار مهم است که باید مدیران و متولیان جشنواره به آن نگاه ویژه داشته باشند.

نوشته با روند فعلی تولید فیلم جشنواره مقاومت تعطیل می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

عبدالحسن برزیده به سوره سینما گفت: با حضور در مجالس و جمع هایی که برای حمایت از مردم غزه شکل می گیرد یا نوشتن بیانیه می خواهیم شهادت دهیم که ما در جریان اتفاقاتی که در دنیا رخ می‌دهد هستیم. این گام نخست برای دفاع از مظلوم است، اما هدف نهایی نیست. در حال حاضر برای دادگاهی که اذهان عمومی تشکیل می‌دهند کاری بیش از این نمیتوان کرد، اما کسانی که مستقیم فرصت ورود به این حوزه را دارند اگر شرایطی فراهم کنند من شخصا حاضرم وارد عرصه عمل شوم.

وی افزود: بخش های سیاسی و بین المللی اگر شرایط را فراهم کنند ما داوطلبانه حاضریم دراین جریان تاثیرگذار باشیم. ما سینماگران تصمیم گیرنده نیستیم و با دست خالی هم نمی‌توان کاری از پیش برد. در حوزه فیلمسازی هم می‌توان به کشتار غزه و حتی نسل کشی مسلمانان که در جای جای دنیا اتفاق می افتد پرداخت، یکی از وظابف هنرمند این است که نسبت به حوادث دنیای اطرافش واکنش نشان بدهد. اما ساخت فیلمی درباره موضوعی حساس و عظیم مانند فلسطین حمایت نهادها لازم است.

کارگردان فیلم «دکل» گفت: اگر موقعیت فیلم «بازمانده» ساخته مرحوم سیف الله داد در سینمای ایران خاص باقی مانده به این دلیل است که تهیه کننده‌ای آن را تولید کرده که احساس کرده باید در این زمینه کاری صورت بپذیرد. آقای منوچهر محمدی کارگردانی را برای این فیلم انتخاب کرد که به لحاظ تکنیک و فکر و اندیشه دغدغه اش به او نزدیک باشد. برای یک کار ماندگار مجموعع عوامل باید همسو و هم جهت باشند. قطعا به صرف سرمایه کلان این فیلم تاثیر گذار نمی‌شد. پول و سرمایه بخشی از راههای تولید یک اثر شاخص است و بخش مهم آن اندیشه است که در «بازمانده» وجود دارد.

نوشته نظر کارگردان «مزار شریف» درباره بحران غزه/ امضای بیانیه ساده‌ترین کار است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.