وی ادامه داد: به اعتقاد من این مجموعه فرصت خوبی برای مردم ایران فراهم می‌کند تا با تاریخ معاصر ایران به خصوص دوره پهلوی دوم آشنا شوند و در جریان اتفاقات آن دوران قرار بگیرند.

رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی به انتقادات وارد شده به کیفیت سریال اشاره کرد و گفت: تاکنون اظهارنظرهای متفاوتی راجع به بخش های مختلف این سریال منتشر شده که به اعتقاد من این اظهارنظرها بیشتر سلیقه ای است. عده ای به دیالوگ های این سریال نقد وارد می کنند و برخی دیگر فیلمنامه را فاقد جذابیت می بینند. تحلیل های گوناگونی وجود دارد و برخی از این نظرات سلیقه ای است. به نظر من باید نظر آقای ورزی را هم در این موارد جویا شویم چرا که  ایشان معتقد است در ساخت این سریال همکاری لازم و باید و شاید با  وی صورت نگرفته است.

مومنی‌شریف در بخش دیگری از صحبت خود به هجمه های شبکه های معاند پرداخت و توضیح داد: چنین هجمه ها و خشمی کاملا طبیعی است؛ چرا که  شبکه های معاند با اصل موضوع مخالف هستند و مایل نیستند واقعیات آن دوران برای مردم بازگو شود. خصوصا خاندان پهلوی و فرح پهلوی این جریان را مدیریت می کنند؛ آنها با پول هایی که از مردم ایران به غارت بردند کارهایی در دنیا می‌کنند تا تاریخ را در نظر مردم به گونه ای دیگر جلوه دهند.

وی ادامه داد: در راستای تطهیر خاندان پهلوی سرمایه گذاری های زیادی صورت گرفته، مستندهای زیادی ساخته شده که اغلب این مستندها تحریف شده هستند. (اینکه می گویم اغلب یعنی می خواهم با احتیاط صحبت کنم چون در آنها بعضا، یک سری واقعیات هم ذکر شده است.)

رئیس حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی ادامه داد: در این رابطه به چند مثال اشاره می‌کنم. دراین مستندها می خواهند رضا خان را چهره ای مثبت، خدمتگزار، غیرواقعی و مستقل نشان دهند در حالیکه در واقعیت رضاخان آدم مستقلی نبوده، رضاخان را دیگران سرکار آوردند و همانها هم او را از کار برکنار کردند. در واقع، رضاخان نوکر دیگران بود. نکته دیگر این است که درباره ساخت و سازها وعمران و آبادی های زمان رضاخان اغراق می کنند.

وی سریال «معمای شاه» را از جهت اینکه توانسته واقعیات را به جوانان نشان دهد قابل تقدیر دانست و  ادامه داد: در مستندهای ساخته شده در کشورهای بیگانه راجع به شخصیت شاه دروغ پردازی های زیادی صورت گرفته ازجمله اینکه چهره مهربانی از شاه ارائه می دهند که همه می دانیم اینگونه نبوده یا اینکه شاه را شخصی روشنفکر نشان می دهند که همه می دانیم اغراقی بیش نیست.

مومنی‌شریف همچنین، گفت: یکی دیگر از نکات مهم موجود در این مستندهای اغلب کذایی اینکه در این مستندها به شدت راجع به ساواک دروغ می گویند، در حالیکه بسیاری از مردم ما  اذعان دارند که از ساواک می ترسیدند و خاطره تلخی از آنها  دارند، ضمن اینکه راجع به اصل انقلاب اسلامی و ریشه های انقلاب هم تلاش در دروغ پردازی می کنند و عملا دست به تحریف می زنند. کاملا معلوم است موضوع این سریال درست انتخاب شده که توانسته خشم آنها را برانگیزد.

نوشته دروغ پردازی شبکه‌های غربی/ عملکرد موفق «معمای شاه» در نشان دادن تاریخ پهلوی/ مدیریت بخشی از هجمه‌ها علیه رسانه ملی توسط فرح پهلوی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فرحبخش به صحبت هایش ادامه داد: در خانواده ایی بزرگ شدم که از اساس در جریان چگونگی وقوع انقلاب قرار داشته و من هم در همین فضا بزرگ شدم. پدرم و خانواده ام از اتفاقاتی در آن زمان مطلع بودند که مردم عادی چیزی نمی دانستند. پدرم دوست شهید مطهری بود و من پای منبر ایشان بسیار آموختم.

وی با بیان اینکه این پیش زمینه برای این است که راحت تر در مورد سریال «معمای شاه» نظرم را بگویم گفت: جوانان امروز بسیاری از مسائل و موضوعات را نمی دانند و مطلع نیستند به همین دلیل وقتی با داستان سریال«معمای شاه» مواجه می شوند آن را تحریف شده می پندارند.

کارگردان فیلم «آبنبات چوبی» در بخش دیگری از صحبت خود توضیح داد: شاه زمانی که از ایران رفت نزدیک به ۲۶ میلیارد دلار (به قیمت آن زمان) با خود برد اما جوانان امروز از این چپاول و دزدی هیچ خبری ندارند. انورالسادات که عاشق چشم و ابروی شاه نبوده؛ با پول ملت ایران شاه و خانواده او را تشییع می کند.

وی افزود: در حال حاضر شبکه فاسدی همچون «من و تو» به زندگی خاندان پهلوی می پردازد و زندگی آنها را به گونه ای نشان می دهد که جوان ها را تحت تاثیر زندگی شاه قرار می دهد تا دلشان برای خانواده شاه بسوزد.

فرحبخش با اشاره به این نکته که سریال «معمای شاه» تنها سریالی است که من به خانواده ام توصیه کردم حتما ببینند گفت: پدرم از نزدیک دوران رضاخان را لمس کرده بود و با من از آن دوران زیاد صحبت کرد. بسیاری از اماکن تاریخی که ساخت آن را به رضا شاه نسبت می دهند کذب محض است. به عنوان نمونه راه آهن را رضا خان نساخته  و اصلا به او ربطی ندارد. راه آهن جنوب توسط انگلیسی ها و شمال توسط روس ها ساخته شده است. یا دادگستری تهران توسط آلمان ها ساخته شده چون قرار نبود جنگ جهانی دوم به زودی تمام شود و این مکان مقر آلمانی ها در آن زمان به شمار می رفت. بعد از خروج آلمان از ایران این مکان کاخ دادگستری شد. یا مثال دیگر اینکه  ۳۵ هزار آمریکایی در  داخل ایران مشغول کار بودند که ۱۴ هزار نفر آنها  فقط به عنوان مستشار در ارتش کار می کردند. ارتش ایران از خودش چیزی نداشت  و آن تعداد واقعی هم  فقط به استراحت می پرداختند.

وی ادامه داد: زمانی که انقلاب اسلامی پیروز شد من جوانی بیست ساله بودم؛ در آن زمان ایرانگردی می کردم و مشکلات آن زمان را خوب می دانم. به عنوان نمونه ما آن زمان جاده نداشتیم. روستاهای ایران برق نداشتند. تلفن نبود، جاده ها آسفالت نبود. مردم قبل از انقلاب اعتماد به نفس اینکه یک سوزن بسازند را نداشتند. با پول نفتی که داشتیم برق تهران یک روز در میان قطع می شد.

فرحبخش به مثالی دیگر اشاره کرد و گفت: در سال های قبل از انقلاب در برنامه پنج ساله  برآورد شده بود که سی و یک و نیم میلیارد دلار در آمد نفت داریم که هزینه کشور سی و چهار و نیم میلیارد دلار می شود. بعد نفت گران شد درآمد ایران صد و دو میلیارد شد اما هزینه کشور به جای سی و چهار و نیم میلیارد، هشتاد و هشت میلیارد دلار شد. بدون اینکه کوچکترین سازندگی در آن سال ها اتفاق بیفتد.

وی با اشاره به اینکه دکترها و مهندس های آن دوران هم از عوام بودند و از سیاست بهره ای نبرده بودند گفت: در سال های قبل از انقلاب، حکومت پهلوی توانایی اداره کشور را نداشت و هرگوشه ای از آن توسط عده ای اداره می شد. اصلا در فاصله زمانی ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۲شاه مترسکی بیش نبود. جوان هوسرانی که نه تنها از عهده اداره کشور بر نمی آمد بلکه هم خودش و هم خانواده اش در ایران جنایت های بیشماری مرتکب شدند و در آخر خود را پدر ایران نوین هم معرفی کرد.

فرحبخش با اشاره به اینکه مردم در ابعاد این جنایت قرار ندارند گفت: متاسفانه، هجمه های شبکه های معاند را به پای حسن نیت خانواده پهلوی می گذارند.

وی افزود: تمام روایت سریال «معمای شاه» در به تصویر کشیدن دوران خاندان پهلوی درست است. از داستان چگونگی کشف حجاب در زمان رضاخان گرفته؛ تا ماجراهای ساواک و … همه عین تاریخ روایت می شود. گرچند به شخصه انتقادات زیادی به این سریال دارم اما تاریخ در این سریال درست روایت می شود.

این کارگردان سینما گفت: ساواک بازار، دیوار به دیوار منزل ما بود و من با اینکه در آن زمان سن و سالی هم نداشتم کاملا تمام اتفاقات مربوط به آنها و کتک خوردن ها را می دیدم و کاملا یادم می آید.

وی در بخش دیگری از صحبت خود با بیان اینکه این پدر و پسر (شاه) جز خیانت در حق کشور ایران چیزی نکردند گفت : من به همه مخاطبین تلویزیون این اطمینان را  می دهم اگر فساد خانواده پهلوی قرار بود نشان داده شود این سریال غیر قابل نمایش می شد.

وی با اشاره به انتقاد خود از این سریال گفت: به نظر من باید در این سریال در جریان روایت پانزده خرداد به شخصیت آیت الله منتظری حتما اشاره می شد و در طول این سریال به اهمیت آیت الله طالقانی و مهندس بازرگان بیشتر پرداخته می شد؛ یا به گمانم به دلیل کمبود بودجه به نقش جمعیت موتلفه در نهضت اسلامی به صورت گذرا نگاه شده یا چرا وقتی زمان تولد ولیعهد پسر شاه تمام ایران را چراغانی کردند نشان داده نشده؟ باید آقای ورزی نشان می داد که فرزند شاه در بیمارستانی در چهار راه مولوی به دنیا امد تا عوام فریبی کند. مردم زمان شاه را دوست دارند چون بی بندباری در آن زمان آزاد بود اما الان بی بند و باری مخفی متاسفانه زیاد داریم. یا اشکال دیگر سریال به تاسیس سازمان مجاهدین خلق و اقدام  ترور شاه در سال ۱۳۴۹ توسط کمونیست ها پرداخت نشده.

فرحبخش گفت: در حالی که مردم در زمان شاه آزادی سیاسی و اجتماعی نداشتند اما الان در روزنامه ها به جز شخص اول مملکت به همه فحش می دهند. امروز مردم افسر پلیس را در خیایان می زنند. در زمان شاه یک پاسپان سر چهار راه می ایستاد مردم می ترسیدند.

وی در انتهای صحبت خود تاکید کرد: اگر مردم ما امروز سریال «معمای شاه» را باور ندارند به خاطر این است که تلویزیون جمهوری اسلامی رفتارش با جوان ها توهین آمیز است. وقتی هاشمی رفسنجانی را ده سال در تلویزیون نمی بینند بعد به یکباره بعد از فوت وی، ده روز پشت سر هم به هاشمی پرداخته می شود این باعث می شود مردم دچار نوعی دوگانگی شوند.

نوشته «معمای شاه» تنها سریالی است که به خانواده‌ام توصیه کردم حتما ببینند/ راه آهن را رضا خان نساخته و اصلا ربطی به او ندارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی با بیان اینکه توجه و تمرکز صرف بر بازگویی تاریخ و یا غلو کردن بخش های از تاریخ نمی تواند خیلی برای مخاطب جذابیت داشته باشند افزود: داستانی پُرکشش و جذاب در قالب یک کار تاریخی می تواند مخاطبین را پای گیرنده های تلویزیون بنشاند و این فاکتور مهمی برای فیلمسازانی است که دست به تولید آثار تاریخی می زنند.

مدیرصدابرداری فاز سوم سریال “معمای شاه” ادامه داد: خوشبختانه سریال معمای شاه توانسته بخشی از خلاء سریال های مرتبط با تاریخ معاصر را برای مخاطبینی که مشتاق تاریخ هستند و تمایل دارند تاریخ انقلاب را به صورت تصویری مرور کنند پُر کند.

محمد امامی، از گریم و شبیه سازی پرسوناژها با شخصیت های تاریخی، لباس، تصویر، رنگ و لعاب مطلوب صحنه ها و صدابرداری در همه فازهای سریال را از نقاط قوت سریال “معمای شاه” عنوان کرد.

وی در مورد سختی برخی از سکانس های معمای شاه به لحاظ صدابرداری اظهار داشت: به دلیل اینکه برخی از نقش ها در استودیو دوبله می شدند و در عین حال، صدای نقش مقابل آنان می بایست سر صحنه ضبط شوند و با توجه به اینکه صدای دوبله چون در استودیو گرفته می شود معمولا صدای شفاف و با کیفیتی از کار در می آید لذا ما سعی می کردیم کیفیت صدای نقش هایی که سرصحنه صدابرداری می شدند را آنقدر افزایش دهیم تا این صحنه ها با همدیگر همخوانی داشته باشند و این صحنه ها، قدری برای صدابردار چالش برانگیز بود، ضمن اینکه صحنه هایی که هنرورهای زیادی داشت هم یکی از صحنه های سخت به لحاظ صدابرداری بودند. از سوی دیگر، سکانس های خانه محمود وزیری، صحنه های چاپ خانه، سکانس دستگیری نوری و مهرداد ( شریفی نیا) توسط ساواکی ها از صحنه های سخت این سریال بودند که خوشبختانه همه آنان به خوبی ضبط شدند.

محمد امامی که تاکنون مدیریت صدابرداری پروژه های های زیاد سینمایی، تله فیلم و مجموعه های تلویزیونی را برعهده داشته است با بیان اینکه من از خروجی کار به لحاظ صدابرداری در فازی که حضور داشتم راضی هستم تصریح کرد: البته خروجی صداها در فازهای دیگر هم ، بسیار مطلوب و خوب بودند که نشان از سخت کوشی عوامل صدابرداری و آمادگی آنان برای ضبط صدا در شرایط مختلف را دارد.

این تکنسین صدا، همدلی و انسجام در عوامل تولید را یکی از فاکتورهای موفق سریال معمای شاه ذکر کرد و گفت: همدلی و انسجام به وضوع در میان عوامل تولید احساس می شد و همه تلاش می کردند پیرو دستورات کارگردان باشند تا کار به هیچ عنوان دچار مشکل نشود. این درحالی بود که مدیریت کارگردان برای جمع و جور کردن صحنه ها و هماهنگی بین عوامل جلو دوربین و پشت دوربین بسیار خوب بود و اگر این همدلی نبود بی شک، جمع شدن کار دچار آسیب های زیادی می شد.

مدیرصدابرداری فیلم سینمایی« پشت پرده مه » تاکید کرد: خوشبختانه تولید کار از لحاظ پشتیبانی، بسیار فوق العاده بود و لوازم و امکانات سریال هم به اندازه رفع نیاز سر صحنه حاضر بودند و ما  هیچ گونه مشکلی به لحاظ لوازم و امکانات نداشتیم.

نوشته «معمای شاه» موفق در پاسخگویی به مخاطبان مشتاق تاریخ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: بعد از انقلاب نیز، تلویزیون و سینما دوباره در مسیر باطل رژیم گذشته افتادند و به جای اینکه رژیم پهلوی را نقد کنند به رژیم قاجار پرداختند و در مورد امیرکبیر و دوره قاجار دست به تولیدات زیادی زدند و در دام کسانی افتادند که نمی خواستند فیلمسازان ما به نقد رژیم پهلوی بپردازند.

این داستان نویس، پژوهشگر و منتقد ادبی با اشاره به سریال« معمای شاه »تاکید کرد: اگر چه بنده به لحاظ محتوایی خیلی نسبت به این سریال دقیق نشدم اما بر این باورم که ساخت این سریال کار ارزشمندی است– هر چند که دیرهنگام است– لذا باید به همه دست اندرکاران سریال، دست مریزاد و خسته نباشید گفت. انصافا، سریال در گریم چهره ها و در نشان دادن گوشه هایی از تاریخ خیلی خوب کار کرده است.

محمدرضا سرشار ادامه داد: من متعجب شدم که چرا بعضی افراد که چهره های تلویزیونی هم بودند و در برنامه ها هم شرکت می کردند چرا شروع به تخریب این سریال کردند که کار بسیار نابخردانه و غیرمنصفانه ای بود. مثلا یکی از این دوستان گفته بود من اجازه نمی دهم بچه هایم این سریال را ببینند! یا برخی ها بهانه جویی کرده بودند که چرا فسادهای دربار را نشان می دهید! درحالی که سرتاسر رژیم پهلوی دارای فساد بود و اگر نشان دادن فساد پهلوی را از این سریال حذف کنند دیگر چیزی برای گفتن نمی ماند. بی شک،  نام رژیم پهلوی مساوی با فسادهای اخلاقی، مالی، سیاسی و … است. اتفاقا معتقدم سریال معمای شاه این فسادها را خیلی نجیبانه و سربسته بیان کرده است که البته کار سختی هم بوده که هم بتوان همه فسق و فجور را به تصویرکشید و هم نشان دادن آن خیلی نامناسب نباشد.

گوینده قصه ظهر جمعه با بیان اینکه من به سهم خودم از رسانه ملی که چنین همتی کرده و چنین سرمایه گذاری را برای تولید سریال “معمای شاه” کرده است تشکر می کنم تصریح کرد: باید بپذیریم که تلویزیون و سینما برای بُردن تاریخ میان مردم، نقش اول را دارند و با توجه به اینکه مردم به ندرت کتاب می خوانند لذا دیدن سریال هایی همچون«معمای شاه» می تواند برای مردم علاوه بر داشتن لذت بصری ، تورقی هم از تاریخ محسوب شود.

این مدرس دانشگاه اظهار داشت: تبلیغات منفی بویژه، در قسمت های ابتدایی که از سریال پخش شد زیاد بود اما من الان می بینم که عده ای کاملا این سریال را پیگیری می کنند.

سرشار، بهره گیری نویسندگان سریال«معمای شاه» از کتب تاریخی را کار ارزشمندی عنوان کرد و گفت: برخی از کتب تاریخی، ماجراهایی را از پشت صحنه های رژیم پهلوی برملا می کنند که حتی کسانی که در آن دوران هم بودند بی خبر از این اتفاقات بودند لذا ضروری است نویسندگان فیلمنامه های تاریخی برای دستیابی به اطلاعات دقیق و زوایای مختلف تاریخ به کتب و منابع معتبر تاریخی دسترسی داشته باشند.

نوشته محمدرضا سرشار: رسانه ملی در پرداختن به تاریخ کم‌کاری کرده است/ «معمای شاه» مرور تاریخ معاصر است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

گفتنی است، در قسمت‌های قبلی این سریال همچنین تصاویر بازسازی شده‌ای از امام خمینی(ره)، آیت‌الله شهید بهشتی، شهید مرتضی مطهری، دکتر شریعتی، مرحوم هاشمی رفسنجانی و… به نمایش درآمده بود.

نوشته رونمایی از بازیگر نقش رهبر معظم انقلاب در «معمای شاه» + عکس اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی با بیان اینکه توجه و تمرکز صرف بر بازگویی تاریخ و یا غلو کردن بخش های از تاریخ نمی تواند خیلی برای مخاطب جذابیت داشته باشند افزود: داستانی پُرکشش و جذاب در قالب یک کار تاریخی می تواند مخاطبین را پای گیرنده های تلویزیون بنشاند و این فاکتور مهمی برای فیلمسازانی است که دست به تولید آثار تاریخی می زنند.

مدیر صدابرداری فاز سوم سریال «معمای شاه» ادامه داد: خوشبختانه سریال «معمای شاه» توانسته بخشی از خلاء سریال‌های مرتبط با تاریخ معاصر را برای مخاطبینی که مشتاق تاریخ هستند و تمایل دارند تاریخ انقلاب را به صورت تصویری مرور کنند پُر کند.

محمد امامی ، ازگریم و شبیه سازی پرسوناژها با شخصیت های تاریخی ، لباس ، تصویر ، رنگ ولعاب مطلوب صحنه ها و صدابرداری در همه فازهای سریال را از نقاط قوت سریال معمای شاه یاد کرد.

وی در مورد سختی برخی از سکانس های معمای شاه به لحاظ صدابرداری اظهار داشت : به دلیل اینکه برخی از نقش ها در استودیو دوبله می شدند و در عین حال ، صدای نقش مقابل آنان می بایست سر صحنه ضبط شوند و با توجه به اینکه صدای دوبله چون در استودیو گرفته می شود معمولا صدای شفاف و با کیفیتی از کار در می آید لذا ما سعی می کردیم کیفیت صدای نقش هایی که سرصحنه صدابرداری می شدند را آنقدر افزایش دهیم تا این صحنه ها با همدیگر همخوانی داشته باشند و این صحنه ها ، قدری برای صدابردار چالش برانگیز بود ، ضمن اینکه  صحنه هایی که هنرورهای زیادی داشت هم یکی از صحنه های سخت به لحاظ صدابرداری بودند. از سوی دیگر، سکانس های خانه محمود وزیری ، صحنه های چاپ خانه ، سکانس دستگیری نوری و مهرداد ( شریفی نیا) توسط ساواکی ها از صحنه های سخت این سریال بودند که خوشبختانه همه آنان به خوبی ضبط شدند.

محمد امامی که تاکنون مدیریت صدابرداری پروژه های های زیاد سینمایی ، تله فیلم و مجموعه های تلویزیونی را برعهده داشته است با بیان اینکه من از خروجی کار به لحاظ صدابرداری در فازی که حضور داشتم راضی هستم تصریح کرد: البته خروجی صداها در فازهای دیگر هم ، بسیار مطلوب و خوب بودند که نشان از سخت کوشی عوامل صدابرداری و آمادگی آنان برای ضبط صدا در شرایط مختلف را دارد.

این تکنسین صدا ، همدلی و انسجام در عوامل تولید را یکی از فاکتورهای موفق سریال معمای شاه ذکر کرد و گفت: همدلی و انسجام به وضوع در میان عوامل تولید احساس می شد و همه تلاش می کردند پیرو دستورات کارگردان باشند تا کار به هیچ عنوان دچار مشکل نشود. این درحالی بود که مدیریت کارگردان برای جمع و جور کردن صحنه ها و هماهنگی بین عوامل جلو دوربین و پشت دوربین بسیار خوب بود و اگر این همدلی نبود بی شک ، جمع شدن کار دچار آسیب های زیادی می شد.

مدیر صدابرداری فیلم سینمایی« پشت پرده مه » تاکید کرد: خوشبختانه تولید کار از لحاظ پشتیبانی ، بسیار فوق العاده بود و لوازم و امکانات سریال هم به اندازه رفع نیاز سر صحنه حاضر بودند و ما  هیچ گونه مشکلی به لحاظ لوازم و امکانات نداشتیم.

نوشته همدلی و انسجام در عوامل تولید/ «معمای شاه» خلاء سریال‌های مرتبط با تاریخ معاصر را پر کرد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

شمقدری با بیان اینکه  قطعا، از جهات مختلف به این سریال نقد وارد است گفت: اما از آنجایی که معمای شاه بخشی از فساد دربار شاه، هرزگی ها و عوامل عقب افتادگی و ظلم و ستمی که شاه بر مردم ایران داشت را نشان می دهد این برای شبکه بی بی سی سخت است. این سریال به وضوح نشان می دهد که انگلیس در تصمیمات دربار شاه نقش جدی دارد و از دهه ۳۰ به بعد روسای جمهور آمریکا و کاخ سفید برای ایران تصمیم می گرفتند طرح این نکات قطعا برای آنها دشوار است.

این مدیرسینمایی با بیان اینکه شبکه بی بی سی از تلویزیون ایران تنها توقع سریالهای سرگرم کننده را دارند گفت: این موضوعات و مسائل لابه لای کتاب های تاریخ مدفون شده بود، این سریال بخشی از حقایق تاریخ را برای جوانان آشکار می کند و بسیاری از مردم را با  این دوران تاریخ آشنا می کند؛ طبیعی است آنها به این طرح مسائل هجمه وارد کنند. حتی، آنها به ضعفهایی از سریال می پردازند و سعی می کنند ضعف ها را گل درشت نشان دهند.

شمقدری در بخش دیگری از صحبت خود با اشاره به کم کاریهای صورت گرفته در ۳۷ سال گذشته در نشان دادن تاریخ دوران پهلوی گفت: به اعتقاد من باید تا کنون در این زمینه فیلم ها و سریالهای زیادی ساخته می شد که نشد. اما به هر جهت اینکه سازندگان این سریال در این مسیر گام برداشتند ارزشمند است.

وی در ادامه مصاحبه  به ارزیابی سریال پرداخت و گفت: به نظر من شخصیت هایی که به عنوان بازیگر برای این سریال انتخاب شدند به خوبی با نقش ارتباط برقرار کردند؛ نقش ها به شخصیت ها نزدیک هستند و برای مخاطب باور پذیر شدند. اما این مجموعه در لوکیشن های خارجی خصوصا زمانی که به دهه ۴۰ و ۵۰ می رسد ایرادهایی در دکور دارد که به نظر می رسد این ضعف به دلیل پایین بودن هزینه های سریال بر می گردد.

وی ادامه داد: به عقیده من وقتی سریالی به عمق لایه های مختلف جامعه می پردازد باید از چشم افرادجامعه هم وقایع را نشان دهد. همانطور که می دانیم در زمان حکومت پهلوی  فساد در جامعه کمتر از فساد در دربار شاه نبود وقتی قرار است واقعیت های تاریخی نشان داده شود به این بخش هم باید پرداخته شود.این سریال به خوبی فساد در دربار شاه و ارتباط ناسالم میان درباریان را نشان می دهد اما به فساد در  لایه های جامعه کمتر ورود پیدا می کند..

وی اضافه می کند: در سریال در بخشهایی که وارد کاخ می شود و با شخصیتهایی همچون شاه همراه می شود احساس می شود ناخواسته مخاطب لحظاتی با این شخصیتها همذات پنداری می کند و با قهر، آشتی و عواطف آنها همسو می شود که البته به مرور این حس تعدیل می شود.

شمقدری همچنین گفت: معمای شاه وقتی دچار تکثر حوادث و موقعیت ها می شود از خط قصه گویی دور می شود که این ضعف به نظر من کاملا طبیعی است چون لازم است بخشی از تاریخ روایت شود.

نوشته آثاری چون «معمای شاه» شبکه‌های معاند نظام را عصبانی می‌کند/ شبکه «بی بی سی» از تلویزیون ایران تنها توقع سریال‌های سرگرم کننده دارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

محمدرضا ورزی کارگردان سریال تلویزیونی معمای شاه در گفتگوی «شهر فرنگ» گفت: در طول ۲۰ سال سابقه تولید آثار تاریخی و تاریخ معاصر فعالیت می کنم.

ورزی که ساخت سریال تبریز درمه و عمارت فرنگی را در کارنامه فیلم سازی خود دارد گفت: جنس این سریال براساس تحقیقات گسترده و کاوش های مستندی که صورت گرفته است با واقعیت های اصلی بسیار تطبیق دارد با توجه به اینکه جذابیت های بصری نیز به آن افزوده شده است. سینما ویترین تاریخ نیست و ما در سریال «معمای شاه» به جای انعکاس جزء به جزء مسائل تاریخی، صرفا برخی جریان‌های مهم را واکاوی و دنبال کرده‌ایم.

ورزی گفت: فیلم سازی در سبک های تاریخی صرفا نباید با واقعیت ها تطبیق داشته باشد و دقیقا آنچه که در واقعیت اتفاق افتاده است به تصویر کشیده شود اگر چنین باشد، خیلی از صحنه های فساد دربار قابل گفتن و کاوش نیستند. معمای شاه قرائت فیلم ساز است. حتی ممکن است نگاه یک نویسنده  با نوشته هایش متفاوت باشد و این سریال قرائت من از تاریخ معاصر براساس مستندات گسترده و پژوهش های من است.

ورزی اضافه کرد: کارگردان فیلم هیتلر بر اساس قرائت خود از دوره جنگ جهانی دوم ساخته شده است و قرائت شخصی کارگردان از واقعه تاریخی است و قصد ندارد تاریخ را عوض کند. فیلمسازها قرائت‌های مختلفی از وقایع دوره پهلوی دارند و سریال «معمای شاه » نیز قرائت من از دوران پهلوی بود و برخی سوال می‌کنند که چرا قرائت من به این شکل بوده است. ما باید بدانیم در هالیوود هم این شکل فیلم‌سازی رایج است. برای مثال درباره حضرت مسیح بیشتر از ۲۰ فیلم تولید شده که هرکدام یک روایت متفاوت دارند. این حرف که بگوییم قرائت‌های متفاوت اشتباه است، نادرست است و درباره میزان پژوهش و تحقیق در سریال «معمای شاه» گفت: همه‌ تلاش ما این بود که از مستندات و واقعیت‌ها فاصله نگیریم و از اسناد بسیار و کتاب برای سناریو این فیلم استفاده کردیم و این کار زیر نظر «موسی‌ فقیه حقانی» انجام گرفت. با همکاری مشاور تاریخی و پژوهشی و کارگروه پژوهشی،سعی کردیم از واقعیت ها فاصله نگیریم ، بر همین اساس حدود ۵۶۰۰ نسخه سند و نزدیک به  ۱۵۰ عنوان کتاب در این خصوص مطالعه و رصد شده است و از تک تک آنها نت برداری شده تا سناریو این سریال نوشته شود.

«ورزی» با اشاره به روایت‌های مختلف از یک حادثه تاریخی بیان کرد: فیلمسازی ویترین تاریخ نیست و این تصور که فیلم‌ساز باید فیلم مستند تولید کند، مردود است و سریال «معمای شاه» یک روایت تاریخی همراه با نگاه دراماتیک است و در سالیان گذشته نیز ما سریال‌هایی از این نوع داشتیم که «سربداران» یکی از آنهاست.

وی افزود: فیلمسازها قرائت‌های مختلفی از وقایع دوره پهلوی دارند و سریال «معمای شاه» نیز قرائت من از دوران پهلوی بود و برخی سوال می‌کنند که چرا قرائت من به این شکل بوده است. ما باید بدانیم در هالیوود هم این شکل فیلم‌سازی رایج است. برای مثال درباره حضرت مسیح بیشتر از ۲۰ فیلم تولید شده که هرکدام یک روایت متفاوت دارند. این حرف که بگوییم قرائت‌های متفاوت اشتباه است، نادرست است.

وی با اشاره به طولانی‌مدت روایت زمانی این سریال گفت: بعد از گذشت ۳۷ سال از انقلاب یک کار جدید را باید با پلانی کلی تجربه می‌کردیم. ما می‌توانیم هر دوره از سریال «معمای شاه» را تبدیل به یک سریال جداگانه کنیم. از روز اولی که شروع به نگارش این فیلمنامه کردیم پیش‌بینی کردم که هجمه‌ها و حمله‌های زیادی به سمت این سریال روانه خواهد شد. بسیاری از افراد در بیرون از مرزهای جمهوری اسلامی موجی درست کردند تا خاندان پهلوی را تطهیر کنند، اما با وجود اسناد مختلف، این اتفاق نمی‌افتد. من با متهمان زیادی از جمله «عزت شاهی» نیز درباره دوره پهلوی صحبت کردم.

«ورزی» با بیان اینکه تعدادی از شخصیت‌های سیاسی و تاریخی را از سریال حذف کرده است، گفت: تعداد قسمت‌های سریال «معمای شاه» به ما این اجازه را نمی‌داد که تمام شخصیت‌های تاریخی و سیاسی را در سریال بیاوریم و باید از میان آن‌ها انتخاب می‌کردیم. من از میان مبارزان انقلابی مرتضی مطهری را انتخاب کردم به دلیل اینکه شخصیت مورد علاقه من بود و نقش مهمی در پیروزی انقلاب اسلامی بود. طالقانی نیز یکی دیگر از شخصیت‌هایی بود که به مبارزات و زندگی شخصی او پرداختم.

این کارگردان با بیان اینکه ساختن سریال تاریخی کار سختی است، گفت: تعدادی از شخصیت‌هایی که در این فیلم به آن‌ها پرداخته شد در قید حیات هستند و از ما مطالباتی داشتند و واکنش‌هایی نسبت به نقش‌شان در سریال داشتند. در این میان افرادی نیز بودند که نمی‌خواستند اشاره‌ای به شخصیت‌ آن‌ها بشود. تعدادی از شخصیت‌های داستان هم که در قید حیات نبودند با خانواده‌هایشان گفت‌وگوهای طولانی داشتیم تا توانستیم برخی از آن‌ها را راضی کنیم.

وی با بیان اینکه شورای بازبینی برای این سریال در نظر گرفته شده بود، گفت: در سریال «معمای شاه»، شورای بازبینی متشکل از متخصص‌های عرصه رسانه داشتیم و هر قسمتی از سناریو که دچار شعارزدگی شده بود را اصلاح کردند. این سریال محصول یک خرد جمعی است.

کارگردان «معمای شاه» با بیان اینکه ۸۵۰ بازیگر در این سریال حضور داشتند، اظهار کرد: ۸۵۰ بازیگر داشتیم که ۸۵ بازیگر آن اصلی بودند و بقیه بازیگرها شخصیت‌های مکمل و مهمان بودند. مشکل کار این بود که باید از بین این بازیگرها افرادی را شبیه به شخصیت اصلی این روایت تاریخی پیدا می کردیم.

ورزی افزود: مهدی طالقانی پسر آیت‌الله طالقانی کتابی را به من داد که عکس‌های آیت‌الله طالقانی در آن بود و من چندماه این کتاب را ورق زدم تا بتوانم تشخیص دهم که کدام بازیگر می‌تواند جایگزین آیت‌الله طالقانی در سریال شود. من علی دهکردی را برای این کار انتخاب کردم، به دلیل اینکه نیمی از چهره او شبیه آیت‌الله طالقانی بود و با تست اول گریم، بالای ۹۸ درصد شباهت وجود داشت. زمانی که علی دهکردی را گریم کردیم، او را با مهدی طالقانی روبرو کردیم و مهدی طالقانی از این همه شباهت دهکردی با پدرش تعجب کرده بود. نقش امام خمینی (ره) را نیز به گودرزی دادم. او بازیگری تئاتر بود و او را در تئاتر «امیر دژاکام» دیده بودم و از نظر من چهره او شبیه به امام بود. ۲۵ بار تست گریم در طی ۸ ماه انجام شد تا گودرزی شبیه به امام خمینی (ره) شد.

او درباره نقش محمدرضا شریفی‌نیا در انتخاب بازیگران گفت: شریفی‌نیا حدود ۸ بازیگر را به من پیشنهاد داد، اما من برخی از آن‌ها را قبول کردم و طی این پروژه از مشاوره او بهره بردم. او دخالت زیادی در انتخاب بازیگران نداشت.

کارگردان «معمای شاه» با اشاره به طراحی صحنه و لباس این سریال گفت: اصل مهم در یک کار تاریخی، لباس و صحنه آن است. ما در سریال «معمای شاه» از لوکیشن‌های واقعی بسیاری استفاده کردیم و دکورهای ماندگاری در شهرک سینمای غزالی ساختیم. لباس‌های بسیار خوبی هم در این سریال دوخته شد.

کارگردان سریال «تبریز در مه» با اشاره به نقدهایی که به «معمای شاه» شده است، گفت: نقدهای مثبت و منفی زیادی به سریال شد، اما باید بدانیم که نقد با تخریب متفاوت است و بیشتر نقدهای وارد به این سریال تخریب بود و حتی در فضای مجازی اهانت‌های بسیاری به ما شد. برای مثال ۲۰ سال پیش شخصی با من مشکل داشت و او با اینکه سریال را ندیده است، به ما نقدهایی وارد کرد و گفت: در این سریال هدف ما این بوده است که شاه را همجنس باز نشان بدهیم در صورتی که ما چنین کاری نکردیم. فساد در دربار پهلوی بسیار زیاد بوده است و ما تلویزیون ایران را به قدری شریف و نجیب می‌دانیم که نمی‌توانیم این فسادها را نشان دهیم. نگاه من به سریال معمای شاه مستند نمایشی است و نباید این سریال را با یک سریالی مانند شهرزاد که ملودرام خانوادگی است مقایسه کنیم. در سریال معمای شاه ، هریک از اعضای خانواده وزیری قشری از یک طبقه اجتماعی بود.نقدهای مثبت و منفی زیادی به سریال شد، اما باید بدانیم که نقد با تخریب متفاوت است.

ورزی افزود: نگاه من به سریال معمای شاه مستند نمایشی است و نباید این سریال را با یک سریالی مانند شهرزاد که ملودرام خانوادگی است مقایسه کنیم. در سریال معمای شاه، هریک از اعضای خانواده وزیری قشری از یک طبقه اجتماعی بود.

او در پایان گفت: برخی از افراد فکر می‌کردند که ما برای ساخت این سریال بودجه کلانی داشتیم، اما پروژه ما به دلیل کمبود بودجه هرچند وقت یک‌بار تعطیل می‌شد. در این مسیر مدیران سازمان و رسانه ملی همراه ما بودند و من تشکر ویژه‌ای از رئیس سازمان صدا و سیما، علی‌عسکری و ضرغامی دارم

ورزی با شاره به بازتاب های گسترده از این سریال عنوان کرد: خوشبختانه فضای کلی سریال خوب است و استقبال خوبی از آن شده است. البته موافق و مخالف هم دارد. نقدهای زیادی بر آن نوشتند. بخش زیادی از نقدهای منفی متاسفانه تخریب و اهانت بود و نقد نبودند. نقدهای مثبت یا منفی خیلی برای من فرقی نمی کرد. دنبال یک نقد سازنده بودم که ندیدم.

ورزی با تشکر از همه کسانیکه او را در ساخت این سریال همراهی کردند افزود: علاقمندم زندگینامه شخصیت های آیت الله مطهری و حضرت امام (ره) به تصویرکشیده شود.

نوشته محمدرضا ورزی: «معمای شاه» قرائتی از تاریخ معاصر است/ اثر محصول تعامل و خرد جمعی است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

کارگردان فیلم سینمایی « گلوگاه شیطان » ادامه داد: اگر امروز هم فکری برای ثبت درست و خالی از جعل در زمینه تاریخ معاصر و تاریخ انقلاب اسلامی انجام نگیرد شاید تا چند دهه آینده ، هیچ بویی از انقلاب اسلامی در تاریخ وجود نداشته باشد. بنابراین یکی از مستندات خوب و قابل اعتنا به تاریخ ،  «تصویر» است که موجب می شود فیلم به عنوان یک سند و جایگاه تاریخی ثبت گردد. به عنوان مثال سریال «معمای شاه» همین کارکرد را دارد هر چند که ممکن است ضعف هایی هم داشته باشد اما استنادهایش نسبت به تاریخ ، تقریبا درست است.

این کارگردان و فیلمنامه نویس سینمای ایران تصریح کرد: متاسفانه ما هم اکنون، واقعه تاریخی بسیاری داریم که روی زمین مانده است مثل ماجرای عید غدیر که هنوز معادل تصویری نداریم و یا یکسری از اتفاقات قبل از انقلاب مثل موضوع تحریم تنباکو و یا مسائلی در زمان جنگ وجود دارند که ما کمتر به آنان بهاد دادیم و اگر تصویر سازی در مورد این نوع اتفاقات دیر بشود و با به شکل مناسبی پرداخته نشود یا بتدریج از اذهان حذف خواهند شد یا امثال «اَبُو درداء» ها و « اَبُوهریره» های زمانه ؛  فیلم هایی از این ماجراها می سازند که جعل تاریخ خواهد بود.

کارگردان فیلم سینمایی« آن مرد آمد» با بیان اینکه حتما باید برای تولید آثار تاریخی شاهد یکسری آسیب شناسی های دقیق و کارشناسی باشیم اظهار داشت: نمی توان به جرئت گفت همه آثاری که تولید می شوند درست است اما معتقدم فیلم هایی که به صورت سطحی به مسائل تاریخی می پردازند به همان اندازه هم به صورت سطحی در اذهان عمومی باقی خواهند ماند. درحالی که فیلمسازانی که می خواهند دراین وادی فعالیت کنند می بایست از منابع و اسناد لازم و مورد وثوق استفاده کنند. به عبارت دیگر، فیلم های تاریخی یا نباید تولید شوند یا زمانی که تولید می شوند حتما باید از یک پشتیبانی مالی ، استنادی ، تحقیقی و با یک نگاه تاثیرگذار ساخته شوند.

حمید بهمنی در مورد موضع گیریهایی برخی از گروههای داخلی و خارج از کشور نسبت به سریال معمای شاه گفت: هنگامی که یک حقیقت بازگو می شود بی شک ، آنانی که مخالف رمز گشایی این حقیقت هستند به دلیل اینکه با اعتقادات و نگاههای آنان همخوانی ندارد شروع به مخالفت خوانی می کنند که امری طبیعی است اما حتما باید این واکنش ها را جدی بگیریم چرا که اگر پاسخ های مناسبی به این موضع گیریها نداشته باشیم آنان به دلیل تسلطی که در هنر دارند و به مدد حمایت های مالی،  ممکن است همچون«اَبُو درداء» ها و « اَبُوهریره» ها ؛ دست به جعل تاریخ بزنند.

نوشته حمید بهمنی: استنادهای تاریخی «معمای شاه» تقریبا درست است/ مواظب «اَبُو درداء» ها و « اَبُوهریره» های زمانه باشیم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: تولید آثار تاریخی نیازمند تحقیقات همه جانبه و گسترده از سوی تیم تولیدی است تا هیچ نقطه مبهمی وجود نداشته باشد و البته این امر مستلزم این است که همواره در کنار عوامل تولیدی آثار تاریخی ؛ یک گروه تحقیق قدرتمندی حضور داشته باشند تا با اسناد و مدارک قوی، علت وجودی سکانس ها  و شخصیت پردازی کاراکترها را اثبات کنند تا بعدا حرف و حدیث هایی وجود نداشته باشد.

کارگردان سریال « مثل شیشه » تصریح کرد: «معمای شاه» در مورد کاراکترهایی صحبت می کند که دارای وجود خارجی هستند و فیلمساز باید مواظب باشد تا تاریخ را به درستی تعریف کند و دچار تحریف نگردد. این درحالی است که معمولا هر کاراکتری علاوه بر نقاط منفی  از نقاط مثبتی هم برخوردار است و وظیفه فیلمساز این است که در ترسیم کاراکترهای تاریخی ، عدالت را رعایت کند و ازجاده عدل منحرف نشود کما اینکه هم اکنون نیز ، بسیاری از شخصیت های کشور ممکن است در عین انجام کارهای خوب ، کارهای اشتباه زیادی هم داشته باشند لذا پرداختن توأمان به نقاط قوت و ضعف آدمهاست که کاراکتررا برای مخاطب جذاب می کند وگرنه کاراکتر سیاه سیاه و یا سفید سفید ، خیلی مورد علاقه مخاطبین نخواهد بود.

وی که تاکنون بیش از ۴۰ اثر تلویزیونی خلق کرده است اظهار داشت: معتقدم ما نیازمند فیلمسازانی هستیم که باید برای تولید آثار تاریخ معاصر کشور تربیت شوند تا شاهد عینیت بخشی بیشتری از واقعیت های تاریخی در آثار باشیم ضمن اینکه تاکید می کنم نباید تولید آثار تاریخی ، صرفا در اختیارعده قلیلی از فیلمسازان قرار بگیرد.

کارگردان سریال «خون بها» با بیان اینکه «معمای شاه» کار پُرزحمتی است که باید به همه عوامل آن دستمریزاد گفت اضافه کرد: این سریال نشان می دهد که تحقیقات کامل و خوبی پیرامون موضوع انجام گرفته است که ذکر مراجع بسیار در ابتدای سریال، گویای این امر است. ضمن اینکه به نظر می رسد این سریال از مشاوره های خیلی خوبی هم برخوردار بوده و تلاش شده است تا کار با کیفیتی تولید شود.

این کارگردان سینما و تلویزیون افزود: بهره گیری از کاخ های شاه علاوه براینکه باور پذیری مخاطب را افزایش می دهد نشان از بودن یک تهیه کننده قَدَر پشت کاراست که توانسته این لوکیشن ها را آفیش کند. این درحالی است که گریم های سریال هم خیلی خوب است و شبیه سازی به نحو احسن صورت گرفته است. ضمن اینکه کارگردانی هم به لحاظ ساختار؛ خروجی منسجم و خوبی دارد هر چند که باید بپذیریم سریال از نقاط ضعف هم خالی نیست که البته در اینگونه آثار یک امر طبیعی و اجتناب ناپذیر است.

کارگردان فیلم سینمایی«طاوس های بی پَر»، واکنش های منفی داخلی و بویژه گروه های اپوزیسیون خارج از کشور نسبت به سریال معمای شاه را بی منطق و ناشی از احساسات آنان نسبت به رژیم شاه دانست و یادآور شد: گویا برخی از سلطنت طلبان خارج نشین هنوز هم باور ندارند که رژیم پهلوی، رژیم ظالمی بوده است و شاید انتظار نشان دادن یک شاه محبوب را از تلویزیون ایران دارند! البته ناگفته نماند معمولا وقتی اثری ساخته می شود، واکنش های منفی هم به همراه خواهد داشت به عنوان مثال وقتی سریالی مثل «مختارنامه» هم که مربوط به بیش از هزار سال قبل است در تلویزیون ساخته شد ما باز هم شاهد برخی موضع گیری هایی در مورد این سریال بودیم.

نوشته جواد مزدآبادی: بهره‌گیری از لوکیشن‌های اصلی در«معمای شاه» نشان از تهیه کننده قَدَر پشت اثراست اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: معتقدم فیلمساز در تولید آثار تاریخی می بایست به نقاط کور و کشف نشده در تاریخ توجه کند چرا که این عوامل از نکات کلیدی برای جذب مخاطب در سریال ها و فیلم های تاریخی است. چرا امروزه فیلم « سیانور» موفق است و فروش می کند؟ دلیلش این است که فیلم روی اتفاقاتی در گروه منافقین انگشت گذاشته که تاکنون ناگفته مانده است

کارگردان فیلم سینمایی « راننده سفیر» تصریح کرد: جایگاه رسانه ملی، جایگاه بسیار قوی برای پرداختن به تاریخ انقلاب اسلامی است و می طلبد که سریال های زیادی دراین زمینه در صدا و سیما تولید شود اما باید به جذابیت مخاطب و تاباندن نور به تاریک خانه تاریخ هم توجه شود

آقامحمدیان یادآور شد: هنرمندی که می خواهد فیلم تاریخی بسازد و یا محققی که پژوهشگر یک اثر هنری است، بی شک  وظیفه اش خطیرتر از بقیه گروه است و باید پشت صحنه ماجراها را دریابد چرا که معمولا پشت صحنه ها برای مخاطب جذاب تراست

به گفته وی، کارگردان تاریخ سازعلاوه بر اینکه خودش باید به تاریخ تلسلط داشته باشد می بایست از مشاورین خبره و با بصیرتی نیز در برخوردار باشد وگرنه بهره گیری از چندین کتاب تاریخ برای ساخت یک اثر تاریخی کافی نیست. ازسوی دیگر، فیلمنامه نویس قبل ازاینکه فیلمنامه نویس و فیلمساز باشد باید «تاریخ دان» هم باشد و قدرت تشخیص تفکیک ماجراهای تاریخی را داشته باشد چون تاریخ نویسان ما عمدتا بنا بر مصلحت روزگار قلم می زدند و در برخی از نتیجه گیریهای تاریخی، کوتاهی کردند و فیلمساز تاریخی باید به این موارد اشراف داشته باشد

کارگردان فیلم سینمایی « تلفن» با بیان اینکه باید بپذیریم مخاطبین امروز ما هوشیار تر و هوشمند تر از قبل هستند و خیلی زود متوجه صحت و عدم صحت تاریخ در آثار نمایشی خواهند شد اظهار داشت : مخاطب معمولا به دنبال آثاری است که از سطح به عمق ورود پیدا کرده باشد و این موضوعی است که می تواند برای مخاطب جذاب باشد.

مدیرعامل سابق مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی با اشاره به واکنش همسو و تند برخی از شبکه های فارسی زبان خارج کشور نسبت به سریال « معمای شاه» گفت: اگر شاهد واکنش های تند آنان نباشیم آنگاه باید به ناموفق بودن اثر شک کنیم اما این امر نشان می دهد که معمای شاه روی نکات درستی انگشت گذاشته است و این نکته مثبت سریال معمای شاه محسوب می شود. ضمن اینکه سلطنت طلبان و ضد انقلاب خارج از کشور نیز سالهاست برای تقویت خود هزینه کردند تا در چنین مواقعی،  دست به واکنش های این چنینی بزنند لذا این برخوردها طبیعی است و باید این واکنش را به فال نیک گرفت ضمن اینکه برخی از مخاطبین داخلی هم با تاسی از آنان سعی می کنند همسو با آنان به چنین واکنش های منفی نسبت به این سریال دست بزنند و این نشان از تاثیرگذاری سریال است.

این کارگردان کشورمان در خاتمه گفت: مشخص است که برای تولید معمای شاه زحمات زیادی کشیده شده است و این سریال اثر خوبی است اما به دلیل طولانی بودن سریال به نظر می رسد که لوکیشن ها، تصاویر و دکوپاژ بعضا، به یکدستی می افتند ولی از نظر من سریال معمای شاه ازجمله سریال های موفقی است و اگر این امکان وجود می داشت تا به عمق ماجراها بیشتر ورود پیدا می کرد موفق تر هم بود.

نوشته واکنش ها به «معمای شاه» نشان از تاثیرگذاری اثر است/ «معمای شاه» روی نکات درستی در تاریخ انگشت گذاشته است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی که در سریال «معمای شاه» ایفاگر یکی از نقش های اصلی به نام حسین فردوست ادامه داد: این سریال با مضمونی تاریخی در واقع روایت دو دوره تاریخ پهلوی اول و دوم تا انقلاب ۵۷ است.

علوی تصریح کرد: «معمای شاه» به عنوان یک تجربه متفاوت و خوب، اثر درخشانی در کارنامه کاری محمدرضا ورزی است البته این را هم باید بگویم این کارگردان پیش از این هم با آثار دیگر تاریخی اش در جذب مخاطب موفق بود. وی اضافه کرد: من از همکاری با این کارگردان لذت بردم .

علوی درباره تجربه حضور در یک سریال تاریخی گفت: قرارداد این سریال در سال ۹۰ یا ۹۱ بسته شد؛ حضور در این پروژه فرصتی برایم بود که یک نقش مهم را در سریالی تاریخی ایفا کنم و شاید اگر نقشی به جز حسین فردوست بود، در این سریال حضور پیدا نمی‌کردم، چون این کاراکتر برایم بسیار جالب بود و فکر می‌کنم که شاید حتی سریال زندگی فردوست می‌توانست جذاب‌تر از سریال زندگی شاه باشد.

وی خاطرنشان ساخت: در سینما آثار تاریخی کم ساخته می‌شود و تلویزیون به بازیگرانی که دوست دارند ژانر تاریخی را تجربه کنند، این فرصت را می‌دهد. نقش حسین فردوست هم از جمله نقش‌هایی است که برای بسیاری از بازیگران جذاب است.

علوی خبر داد: قصد دارم کتابی از خاطراتم در سریال«معمای شاه» و تجربه خودم از تاریخ معاصر را منتشر کنم. تجربه‌ای که بیش از چهار سال است و شاید روزانه بیش از ۱۸ ساعت را عملاً در کاخ‌ها زندگی می‌کردیم و وقتی شب به خانه برمی‌گشتم احساس می‌کردم خانه‌ام برایم کوچک است. به نوعی تلاش کردم از این زاویه تمام تجربه‌های شخصی‌ام را در این کتاب نقل کنم.

این بازیگر با بیان اینکه حضور در سریال«معمای شاه» به نوعی سفر در زمان بود، یادآور شد: برای من که نسل بعد از انقلاب محسوب می‌شوم و آن دوران را تجربه نکرده‌ام، حضور در یک سریال تاریخی سفر به زمان محسوب می‌شد که برای این نقش ۱۶ کیلو هم وزن اضافه کردم.

علوی همچنین درباره بازخورد مخاطبان نسبت به  سریال «معمای شاه» اظهار کرد: نتیجه کار را باید مردم به ما بگویند. به هر حال من برای همه نقش‌هایم زحمت می‌کشم و در نهایت آن بازی که ارائه می‌شود، همان  چیزی است که کارگردان می‌خواهد.

نوشته بهرنگ علوی: کتاب خاطراتم در «معمای شاه» و تاریخ معاصر را منتشر می‌کنم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی اضافه کرد: یکی از مشکلات عمده تلویزیون در پرداختن به موضوع‌های مهم مثل تاریخ انقلاب و دفاع مقدس این است که ما همواره شاهد یک نوع تعجیل و شتاب زدگی در تولید این نوع آثار هستیم و من نمی‌دانم آیا همه جای دنیا هم ، اینگونه عمل می‌کنند؟

میرعلایی با تاکید بر مقوله ای همچون « تحقیق و پژوهش» اظهار داشت: بحث تحقیق و پژوهش در همه کارهای تولیدی بویژه در مورد سریال‌های بزرگ و طولانی مثل معمای شاه حائز اهمیت است و آنقدر باید نقش تحقیق در تک تک زوایای این سریال قوی باشد که حتی این سریال یکی از کارهای شاخص منطقه محسوب شود.

تهیه‌کننده فیلم سینمایی «فرزند خاک» خاطرنشان ساخت: ساخت آثاری همچون معمای شاه مورد نیاز جامعه امروز است و این سریال‌ها ، بخش‌هایی از تاریخ را رمز گشایی می‌کنند که شاید خیلی از مردم بویژه قشر جوان از آن اطلاعی نداشته باشند

وی دقت در پرداختن به آثاری همچون تاریخ انقلاب ، دفاع مقدس و مسائل ارزشی را حائز اهمیت توصیف کرد و گفت: رسانه ملی از اول انقلاب تا به امروز، آنگونه که شایسته انقلاب بوده، آثاری را تولید نکرده است هر چند که هر دوره ای، کارهایی در این مورد صورت گرفته اما کافی نبوده است.

تهیه‌کننده فیلم سینمایی « شب واقعه » ادامه داد: ما نیازمند تولید سریال‌های زیادی در مورد تاریخ انقلاب هستیم و باید کارشناسی کنیم و باید هر ساله شاهد ساخت سریال‌هایی مثل«معمای شاه»باشیم . حتی معتقدم این نوع آثار باید به گونه ای تولید شوند که ما آنان را به کشورهای منطقه صادر و  بازده سرمایه ارزی داشته باشیم. مگر وظیفه مسئولین فرهنگی ما صدور انقلاب نیست؟ آیا صدور انقلاب به جز کارهای فرهنگی بویژه  نمایشی ، میسر است؟

وی خاطر نشان کرد: باید از همه کسانی که در این سریال مشارکت داشتند قدردانی شود و امیدوارم این دوستان همچنان به همکاری خودشان برای تولید چنین سریال‌هایی ادامه دهند اما توجه به استانداردها  در تولید را هم به صورت جدی فراموش نکنند.

میرعلایی درعین حال تاکید کرد: معتقدم صدا و سیما نباید برای ساخت سریال‌هایی مثل «معمای شاه» به گونه ای مدیریت کند وسعی کند بودجه جداگانه ای بابت ساخت  این نوع سریال‌ها خارج از بودجه معمول نمایشی رسانه ملی، تعریف کند. از سوی دیگر، در همین رابطه این سوال را می‌توان مطرح کرد  که واقعا سهم دولت و سایر ارگانهایی که موظف به تولید آثار فرهنگی بویژه در مورد تاریخ انقلاب هستند کجاست؟! امیدوارم مجلس شورای اسلامی ‌بویژه کمیسیون فرهنگی، شورای عالی انقلاب فرهنگی و سایر نهادهای مربوطه به این سوال مطرح شده عنایت  داشته باشند.

مدیرعامل اسبق بنیاد سینمایی فارابی با بیان اینکه عده ای هر جایی که می‌نشینند دائما از سریال «معمای شاه»  بد می‌گویند  در حالی که این سریال با وجود نکات قابل تامل، از نکات مثبت بسیاری هم برخوردار است افزود: متاسفانه برخی از نقدها در مورد معمای شاه، منصفانه نیست و به نظر می‌رسد این نقدها از پشت یک عینک  شفاف بیان نشده است. شما ببینید دشمن با ما چه کرده است که ما تصور می‌کنیم سیاه نمایی در مورد انقلاب، روشنفکری است و پرداختن به انقلاب ، عقب ماندگی است!

نوشته سید احمد میرعلایی: برخی از نقدها در مورد «معمای شاه» منصفانه نیست اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این نویسنده، بازیگر و کارگردان تئاتر، سینما و تلویزیون با اشاره به ضرب‌آهنگ و ریتم سریال معمای شاه عنوان کرد: قبل از پخش سریال من بخشی از دربار را در اتاق مونتاژ دیده بودم و واقعاً لذت بردم که این‌قدر با شکوه کار ساخته شده بود. علاوه بر خوش ساخت بودن، ریتم سریال خوب، پر شتاب و متناسب با قصه است و این کار راحتی نیست که هم دیالوگ‌ها را کم نکنید و هم این‌که ضرب‌آهنگ قصه را حفظ کنید. در واقع این فقط از عهده کسی برمی‌آید که کارش را بلد باشد. ورزی دقیق می‌داند کجا باید کات بدهد.

صادقی ادامه داد: در یک جمله می‌توانم بگویم سر کار ورزی، ارتباط انسانی و دوست‌داشتنی حرف اول را می‌زند. با احترام با بازیگران حرف می‌زند. در مجموع باید تاکید کنم بازی در نقش‌های تاریخی سخت‌تر است، چون باید خطوط درشتی از شخصیت را منطبق بر تاریخ بازی کرد. هر چند در نقش‌های غیرتاریخی نیز این دقت وجود دارد، اما در آثار تاریخی از قبل یک تصویر یا سند موجود است و بینندگان علاقه‌مندند بازیگر را با شخصیت واقعی تطبیق دهند.

این پژوهشگر، منتقد و مدرس که تاکنون در سریال‌های محدودی همچون زمین انسان‌ها، فاکتور هشت، کیف انگلیسی و کلاه پهلوی بازی کرده است در پاسخ به این سوال که یک نقش باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد تا مورد پذیرش او باشد، گفت: کار من بیشتر نویسندگی، کارگردانی، پژوهش، نقد و تدریس است، ولی هر از گاهی اگر یک فرصت خوب پیش بیاید، بدم نمی‌آید بازی کنم، برای این‌که تجربیات زیادی دارم و بازیگری را درس می‌دهم. خودم هم دوست دارم بازی کنم. علاقه‌مند هستم با گروهی کار ‌کنم که با فرهنگ باشند. ضمن این‌که نقش خوب باشد. هر نقشی را قبول نمی‌کنم. نقش باید جای کار و ارزش‌های دراماتیک داشته باشد. من از کیف انگلیسی تا سریال فاکتور هشت نزدیک به ۲۵ سریال را با دستمزدهای خوب رد کردم، اما سریال معمای شاه همه این ویژگی‌های خوب را داشت.

وی که در سریال معمای شاه نقش شاپور ریپورتر را ایفا می‌کند درباره این نقشش گفت: من از سال‌ها پیش با محمدرضا ورزی رفاقت داشته و همیشه دوست داشتم در یکی از آثار او بازی کنم، اما بنا به دلایلی این اتفاق رقم نخورد؛ ولی این مساله باعث نشد که در دوستی ما خلأیی وارد شود. تا این‌که پیشنهاد بازی در سریال معمای شاه را داد. در ابتدا قرار بود نقش دیگری را بازی کنم و در نهایت نقش شاپور ریپورتر به من واگذار شد. وی ادامه داد: من هم بدون این‌که سناریو را بخوانم به ورزی اعتماد کردم. از آنجا که کارهای قبلی ورزی را دیده بودم، به همین دلیل به او اطمینان داشتم. قبل از بازی در این اثر مطالعاتی درباره نقش شاپور ریپورتر و پدرش داشتم که از عوامل انگلیسی‌ها بودند. بخشی از اطلاعاتم را از فیلمنامه گرفتم و با کمک گرفتن از تخیل این نقش را بازی می‌کنم. در این سریال بینندگان می‌توانند از طریق این شخصیت شاهد درگیری‌هایی که بین احزاب در ایران رقم خورده بود، باشند.

نوشته قطب‌الدین صادقی: ساخت آثار تاریخی به‌ویژه تاریخ معاصر بسیار دشوار است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این گزارش بر آن شدیم تا این سریال را از نگاه پژوهشگران و تاریخدانان مرور نمائیم.

عباس سلیمی نمین مدیر دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران معتقد است آنها که از معمای شاه انتقاد می کنند غرض ورزند.

وی می گوید: من باید تأسف خودم را از برخی برخوردهای سطحی در مورد این سریال ابراز کنم. اینکه ما نظرات مختلفی درباره یک سریال داشته باشیم هیچ ایرادی ندارد. اما برخی دیدگاه‌ها که در بعضی از رسانه‌ها در مورد این سریال صورت گرفته عملاً نه شایسته است و نه کارگشا در فهم بهتر تاریخ.

وی ادامه می دهد: اما بارها دیدم که در حرف‌ها و نوشته‌ها علیه این سریال، عوامل این سریال به حکومتی بودن و جیره‌خواری متهم شدند. اینکه بابی باز شده تا همه از دغدغه‌های تاریخی خودشان بگویند و نظرات متفاوتشان را بیان کنند، اصلاً بد نیست؛ اما یکسویه بودن این نوع نگاه‌ها جای گله دارد.من از این جهت گله‌مند هستم که متاسفانه در کشور ما اجازه داده نمی‌شود که مسائل تاریخی با جهت‌گیری‌های مختلف بیان شود. اینکه طوری صحبت می‌شود که انگار تهیه‌کننده «معمای شاه» فردی است که دست به تولید یک سریال سفارشی زده، نقد نیست، چماق درست کردن است؛ چماق زدن به کشف حقیقت کمکی نمی‌کند.

مدیر دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران یادآور می شود:الان مدتی است «بی‌بی‌سی» و «من‌ و تو» و تعدادی از رسانه‌های غربی، وجه همت خودشان را در مسیر تطهیر پهلوی‌ها قرار داده‌اند؛ سرمایه‌گذاری‌های جدی در این زمینه می‌کنند و تلاششان را بیشتر هم کرده‌اند. اول بگویم که حتی این کار هم از نظر من ایراد ندارد، فقط با یک شرط؛ و آن اینکه حرف‌هایشان مستند باشد. اما آن چیزی که برای من مایه تأسف است این است که ما شاخص‌های خودمان را با آن‌ها تنظیم کنیم. به عبارت دیگر، این موضوع جای تأسف دارد که من به عنوان یک رسانه‌ای، خودم را با جوی تنظیم کنم که بی‌بی‌سی و من‌ و تو ایجاد کرده‌اند؛ من که باید دروازه‌بان خبر باشم. این جای تأسف دارد که دوستان رسانه‌ای ما، امروزه مطالعات تخصصی ندارند و هر آنچه می‌بینند را باور می‌کنند. باور کنید که این خیلی بد است که ما، شاخص‌ها و حساسیت‌های خودمان را با یک محصول فرهنگی پرجاذبه انگلیسی تنظیم کنیم.

وی با اشاره به برخی نقدها مبنی بر یکسویه نگری سریال عنوان می کند: طبیعی است که این سریال را فردی ساخته که نگاه خاص خودش را دارد. در سریال که نمی‌شود چندسویه‌نگری داشت. در یک سریال باید به یک جمع‌بندی درباره هر رخدادی رسیده باشید. ما نمی‌توانیم روایتی از تمام تاریخ را از یک سریال بخواهیم. وقتی روایت‌هایی که در کشور حاکم شده مورد چالش قرار می‌گیرد سر و صدای خیلی‌ها بلند می‌شود. این یک فاجعه در تاریخ ماست که کسی جرات نمی‌کند به واقعیت غالب تشکیک وارد کند. متاسفانه الان در مورد پهلوی‌ها هم همین اتفاق رخ داده است.

قطعاً «معمای شاه» هم تأثیر خودش را داشته که یک عده در مقام مقابله با آن برآمدند.

وی معتقد است بستر نقدهای مغرضانه و مخرب به «معمای شاه»، دشمنان کشور هستند و می گوید: در مورد سریال «سرزمین کهن» هم همین‌طور بود که من مشاور تاریخی‌اش بودم.

دکتر موسی حقانی، استاد دانشگاه و معاون پژوهشی موسسه مطالعات تاریخ ایران معتقد است متأسفانه فضای کلی‌گویی و نقدهای غیرکارشناسانه درباره این سریال شکل گرفته و بر اساس آن هم حکم صادر شده است. این کلی‌گویی‌ها هم شتاب‌زده است و هم نمی‌تواند کمکی به بهبود شرایط فیلم‌سازی تاریخی کند. فارغ از این نقدها به نظر می‌آید در برخی، موضوع نقد نیست و نوعی تسویه حساب با صداوسیما و حسادت‌های صنفی با شخص کارگردان، پشت برخی رفتارهای انتقادی وجود دارد.

وی می افزاید: این سریال ۴۰ سال تاریخ معاصر ایران را بررسی می‌کند که محور آن هم شخص محمدرضا پهلوی است و نحوه زندگی او و نحوه کشورداری و مناسبات او با بیگانگان به نمایش درآمده است. در حاشیه این زندگی، مسائل مختلفی مطرح می‌شود؛ اعم از جریانات نفوذی در کشور، حضور بهائیان در عرصه‌های گوناگون، جریان دینی و مقابله آن با سلطه بیگانه، نفوذ اقتصادی بیگانگان، فساد اقتصادی دربار، فساد اخلاقی درباریان و امثال آن که عمدتاً مسائل و مفاسد کلان است. در همین راستا حدود ۱۵۰ شخصیت و چهره سیاسی و اجتماعی اثرگذار در آن دوره و بخش‌هایی از زندگی آنها که مربوط به محمدرضا پهلوی است مورد بررسی قرار می‌گیرد. اینها طیف وسیعی از موضوعات را شامل می‌شود که هر کدام قابلیت تبدیل شدن به یک سریال را دارد. لذا ناچاریم گزینش کنیم و مهم‌ترین فرازها را مطرح کنیم و این بازمی‌گردد به کارگردان و گروه پژوهشی همکار وی که کدام بخش‌ها را انتخاب کنند. مهم این است که سعی شده بخش‌های انتخاب شده به صورت مستند و مطابق با واقعیت به تصویر کشیده شود. بنابراین شاید برخی توقع داشته باشند که فلان موضوع هم به نمایش درآید، ولی با توجه به گستره ۴۰ ساله موضوعات، نمی‌توان این گزینش را یک اشکال قلمداد کرد.

به گفته وی آقای ورزی با همکاری یک تیم پژوهشی کار تحقیق را انجام می‌دادند و نظارت بر پژوهش را بنده به عهده داشتم. حتی در مرحله نظارت علیرغم برخی اختلاف‌نظرها، مسائل همیشه با بحث و گفتگوی علمی و مستند به مدارک تاریخی حل و نهایی می‌شود. کارگردان نهایت همکاری را در این بخش دارد تا مطالب تاریخی طبق اسناد پیش برود و اگر ایرادی از روند پژوهش گرفته و به ایشان ارائه شود ایشان قبول و اعمال می‌کند. به جرات می‌توان گفت که بیش از صدها جلد کتاب تاریخ معاصر و هزاران سند تاریخی مورد بررسی قرار گرفته است.

معاون پژوهشی موسسه مطالعات تاریخ ایران بر این باور است حجم کار تاریخی خیلی گسترده است و از انواع نشانه‌ها و علائم و پوشاک و طرز رفتار و گویش افراد و حتی لحن و تکیه کلام افراد باید رعایت شود که در این بخش هم مشاوران زیادی کمک کردند؛ حتی از نوع اتومبیل‌ها در هر دوره و پلاک آنها تا پوشش مردم در طبقات مختلف اجتماعی و نیروهای نظامی و انتظامی در هر دوره و شخص شاه و امثال آن طبق نظر مشاوران اعمال شده و آقای ورزی هم بسیار منعطف و با روی باز نظرات کارشناسی را می‌پذیرد و بر موضع خود سرسختی و اصرار ندارد.

وی خاطرنشان می سازد: باید شکرگذار بود که فرصتی برای بازگو کردن واقعیات تاریخی به دست آمده است و امیدواریم فیلم‌سازان توانمند و متعهد کشور هم در این عرصه تلاش کنند و به نقل وقایع تاریخی از این دست بپردازند. به هر حال، تاریخ در هر مرحله زمانی ظرفیت آگاهی‌بخشی خود را دارد و به ما نشان می‌دهد که از کجا آمدیم، در کجا ایستاده‌ایم و به کجا باید برویم

وی اعتقاد دارد: سریال معمای شاه و کارهایی از این دست می‌تواند انگیزه و شوق مطالعه را در افراد پدید آورد و آنان را به سمت اسناد و کتاب‌های تاریخی سوق دهد و سایت‌ها و مجلات فعال و دلسوز هم در این زمینه فعالیت بیشتری انجام دهند و منابع را به علاقمندان مطالعه معرفی کنند. به این نکته هم اشاره کنم که بسیاری از منابع قبل از انقلاب هم هست که متأسفانه آنگونه که شایسته است مطالعه نمی‌شود و اگر مورد توجه و رجوع قرار گیرد از دل آنها هم حقایق زیادی برای مردم روشن خواهد شد.

مظفر شاهدی عضو موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران می گوید: ساخت سریال‌های تلویزیونی و البته فیلم‌های سینمایی دارای مضامین تاریخی، در ایران، کم سابقه نیست. پُربیراه هم نیست اگر گفته شود آثاری از این دست که رقمشان کم هم نبوده است، درمجموع، کارنامه کیفی قابل قبولی داشته‌اند.

وی ادامه می دهد: این دسته آثار همواره، به دلایل سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، این گونه آثار هنری- تاریخی، مخاطبان فراوانی (در میان هردو گروه موافق و مخالف) به سوی خود جلب می‌کرده است. به ویژه آثاری که به تحولات و رخدادهای ایران طی ۸۰- ۹۰ ساله اخیر می‌پرداخته، به دلیل اینکه، موضوع و محتوای آن، مستقیم و غیرمستقیم با حیات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کنونی ما، در ارتباط دیده می‌شده است، بیش از پیش، مورد توجه مخاطبان قرار داشته و نگرش‌های ایجابی یا سلبی مخاطبان را به سوی خود جلب می‌کرده است. این روند همچنان ادامه دارد.

عضو موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران معتقد است یکی دیگر از دلایلی که سریال معمای شاه را موردتوجه موافقان و احیاناً مخالفان قرار داده است، اولویت‌هایی است که زاویه نگاه و دید کارگردان و سایر عوامل آن را به رخدادها و حوادث آن روزگار تعیین می‌کند. بنابراین، می‌توان به این نتیجه نزدیک شد که در آثار با مضامین تاریخی، خلاقیت، ذوق و هنری که کارگردان می‌تواند و باید در چگونگی صورت بندی سوژه و ارائه تصویری زیبایی شناسانه از موضوع به دست دهد، نقش تعیین کننده تری در اقناع جامعه هدف ایفا می‌کنند.

وی معتقد است هنوز زود است که درباره سریال تاریخی معمای شاه قضاوتی مقرون به واقعیت ارائه داد. راهیابی احتمالی برخی اشکالات تاریخی نه چندان قابل اعتنا در پروژه تاریخی معمای شاه، که می دانیم هنوز راهی طولانی در پیش دارد، نمی‌تواند معیاری منطقی برای ارزیابی هنری- تاریخی آن مورد توجه قرار گیرد. شاید هرگاه پاره ای از قضاوت‌های پیشینی و پیشداوری ها را که از همان ابتدا بر این سریال سایه افکنده بود، کنترل پذیرتر کنیم و بتوانیم این اثر را نه به صورت اجزای پراکنده، بلکه به هیات یک«کل» ببینیم، که مستلزم صبر و انتظاری دوراندیشانه و تا تماشای واپسین قسمت‌های آن خواهد بود؛ شاید آنگاه، به گونه ای دقیق تر و منصفانه تر بتوان آن را به قضاوت نشست.

منصور براهیمی پژوهشگر، استاد دانشگاه هم اعتقاد دارد با وجود برخی انتقادات جزیی، در این سریال حقایق تاریخی دوران حکومت پهلوی ها بازگو شده است.

وی می گوید:  اگر احیاناً جوانان و سایر افراد جامعه که در طول این سالها بسیاری از آنها همواره در معرض نفوذ تحلیل های فرامرزی و یک جانبه شبکه های ماهواره ای نسبت به عملکرد حکومت پهلوی بوده اند به برخی موارد محتوایی این سریال شک و تردید دارند می توانند کتاب های متعدد و موثق تاریخ معاصر را مطالعه کنند تا متوجه شوند که این سریال فاقد هرگونه تحریف تاریخی است.

این کارشناس فرهنگی تأکید می کند: مراحل تحقیق و پژوهش «معمای شاه» از اواخر سال ۱۳۸۹ زیر نظر «دکترموسی حقانی» به‌ عنوان مشاور پژوهشی و تاریخی آغاز شد و خط اصلی فیلمنامه که مربوط به وقایع دوران پهلوی اول و دوم است همگی حقیقی بوده و در کتاب های معتبر تاریخی به آن اشاره شده است.

براهیمی خاطرنشان می سازد: منتقدان این سریال باید کمی با صبوری بیشتر رفتار کنند؛ هر چند که متأسفانه برخی افراد تنها برای اینکه می خواهند نام خود رابر سر زبان ها بیندازند و خودشان را مطرح کنند نسبت به این سریال جبهه گرفته اند و با مصاحبه ها و انتشار برخی مطالب در رسانه ها قصد دارند این سریال را تخریب و خودشان را نزد مردم محبوب کنند.همچنین  برخی از شبکه های ماهواره ای فارسی زبان و حتی رسانه ها و اشخاص در داخل و خارج کشور این روزها در صدد تاریخ زدایی و تطهیر حکومت پهلوی هستند؛ حال اینکه تاریخ روایت دیگری از عملکرد شاهان دوره پهلوی ارائه می دهد.

جواد منصوری معاون مرکز اسناد انقلاب اسلامی معتقد است اگر سریال معمای شاه را یگ گروه از یک جریان سیاسی دیگری ساخته بودند خیلی‌ها دیگر انتقاد نمی‌کردند؛ لذا باید شکل و محتوای تاریخی سریال را از تفاسیر و نگاه سیاسی و جناحی دور کرد.

وی دلایل هجمه و نگاه برخی افراد و منتقدان به سریال معمای شاه، برآمده از موارد متعدد می‌داند و خاطرنشان می سازد: در مورد مسائل معاصر اختلاف نظرها نسبتا زیاد است و هرکس خودش را صاحب نظر می‌داند. سریال مختارنامه ساخته می‌شود اما میزان اظهار نظرها خیلی کمتر از سریال‌هایی است که مربوط به مسائل معاصر می‌شود؛ زیرا در مورد مسائل با فاصله زمانی دور، افراد زیاد به خودشان جرأت اظهار نظر نمی‌دهند.

وی می افزاید: برخی انتظار دارند یک مقدار مسائل سریال، سریع‌تر بگذرد و روی برخی مسائل کم‌اهمیت معطل نشوند. درست است که در سریال معمای شاه از برخی مسائل مهم‌تر به سرعت رد شدند. مثلا در مورد قضیه اشغال ایران آنچنان که باید و شاید مساله پر رنگ نشد و آثار، خسارت‌ها و جنایت‌هایی که به تبع این اشغال به وجود آمد باید به تصویر کشیده می‌شد تا مردم بیشتر با چهره استعمار آشنا شوند. برعکس، روی انتقال سلطنت خیلی مانور داده شد، که این امر بستر به وجود آمدن انتقادات را از سوی کارشناسان فراهم می‌کند.

معاون مرکز اسناد انقلاب اسلامی خاطرنشان می سازد: معمولا در چنین سریال‌هایی قسمت‌های آخر، بهتر از قسمت‌های اول است. این مساله را رسانه ملی باید به طریقی به مخاطب و منتقدان منتقل کند که مثلا ۲۰ قسمت از سریال پخش بشود بعد ارزیابی و نقد صورت گیرد. حتی من هم الان با احتیاط با شما صحبت می‌کنم زیرا تاکنون شش قسمت از سریال معمای شاه پخش شده و نمی‌توان نقد درستی از آن داشت و آنهایی که الان نقد می‌کنند بیشتر آب به آسیاب رسانه‌های بیگانه می‌ریزند.

وی همچنین وجود یک سری رقابت‌های سیاسی در جامعه را از دیگر موارد تاثیرگذار در ایجاد فضای منفی برای این مجموعه عنوان می‌کند و معتقد است باید ظرفیت تحمل خود را بالا ببریم. حتی کارهای بی عیب و نقص هم برای خودش مخالفانی دارد. شاید اگر این سریال را یگ گروه از یک جریان سیاسی دیگری ساخته بودند خیلی‌ها دیگر انتقاد نمی‌کردند؛ لذا باید شکل و محتوای تاریخی سریال را از تفاسیر و نگاه سیاسی و جناحی دور کرد.

نوشته سلیمی نمین: منتقدان «معمای شاه» غرض ورزند/ دکتر حقانی: استفاده از هزاران کتاب و سند تاریخی در «معمای شاه» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.