سوره سینما – فرزاد جمشیددانایی : پانزدهمین قسمت سریال «برتا؛ داستان یک اسلحه» نوشته محمدمهدی عزیزمحمدی، علیرضا عطاالله تبریزی و امیرحسین ترابی و به کارگردانی امیرحسین ترابی و با بازی شهرام حقیقت‌دوست و مهدی حسینی‌نیا، ظهر روز جمعه، ۱۶ بهمن ماه سال جاری در پلتفرم فیلم‌نت عرضه شد و با ارجاع دوباره به پرونده‌ واکسن‌های آلوده در نقطه صفر مرزی، مخاطبان را با حقیقت‌های تازه‌ای روبرو کرد.

استفاده از خط داستانی امتحان پس داده در ژانر جنایی در «برتا؛ داستان یک اسلحه»

در تاریخ سینما، سریال‌ها و فیلم‌های فراوانی وجود دارند که گره‌افکنی اصلی داستان آن‌ها بر مبنای در معرض اتهام قتل قرار گرفتن ماموران نظم و قانون همچون پلیس، دادستان و قاضی و تلاش آنها برای اثبات بی‌گناهی در یک بازه زمانی محدود چند روزه شکل گرفته است و از مهم‌ترین آثار با چنین موضوعی می‌توان به فیلم سینمایی «مذاکره کننده» ساخته اف. گَری گَری و همچنین، سریال‌ «کوآنتیکو» ساخته جاشوآ سَفرون اشاره کرد بنابراین خط داستانی تعریف شده برای اتهام قتل زدن به سرهنگ امیرعلی نداف و کشمکش‌های وی برای اثبات بی‌گناهی خودش در هنگام حل و فصل پرونده‌ واکسن‌های آلوده در نقطه صفر مرزی، از خط های داستانی امتحان پس داده در ژانر جنایی و همچنین، معمایی به شمار می‌رود و برای مخاطبان سینمادوست چندان نکته تازه‌ای در بر ندارد.

نکته مهمی که در قسمت جدید «برتا؛ داستان یک اسلحه» که از پلتفرم فیلم‌نت پخش می‎شود، به چشم می‌خورد نوع پرداختی است که محمدمهدی عزیزمحمدی، علیرضا عطاالله تبریزی و امیرحسین ترابی در مقام فیلمنامه‌نویسان اثر بر یک خط داستانی امتحان پس داده جنایی انجام داده‌اند تا بتواند جهان‌بینی آنها را از آثار مشابه متمایز کند و رنگ و بویی تازه به این داستان بارها گفته‌شده ببخشند.

«تعیین ضرب‌الاجل» در مبحث فیلمنامه‌نویسی

دلیل اینکه فیلمنامه‌نویسان و سازندگان آثار نام‌برده شده، یک بازه محدود چند روزه را برای اثبات بی‌گناهی شخصیت‌های اصلی در نظر می‌گیرند به یک مبحث فیلمنامه‌نویسی برمی‌گردد که با نام تعیین ضرب‌الاجل شناخته می‌شود و دلیل اتخاذ چنین رویکردی این است که با انجام این ترفند و در منگنه زمانی قرار دادن شخصیت اصلی برای اثبات بی‌گناهی و در وهله بعد، مشخص کردن یک جزا در صورتی که نتواند بی‌گناهی اش را اثبات کند، عنصر تعلیق زاییده می‌شود بنابراین مخاطبان با اشتیاق مضاعفی ادامه داستان را پیگیری می‌کنند تا دریابند فرجام چه خواهد شد و شخصیت اصلی چگونه از پس موانع یکی پس از دیگری می‌گذرد تا حقانیت خودش را ثابت کند.

اتفاقی که در سکانس‌های بازگشت به گذشته امیرعلی نداف و روند زنجیره‌ای قتل‌هایی که او متهم به انجامش می‌شود، هرگز رخ نمی‌دهد و وی قادر به حل بحرانی که گرفتارش شده است، در یک بازه زمانی چند روزه نیست. نداف از مرز خارج می‌شود تا بعد از آب از آسیاب افتادن پرونده‌ قتل‌ها به کشور بازگردد هرچند همچنان بخت با او یار نیست و به علت ورود غیرقانونی به زندان می‌افتد تا محکومیتی بیست ساله را از سر بگذراند؛ محکومیتی که پس از ابتلای وی به یک بیماری مهلک، با عفو مواجه می‌شود تا بار دیگر به ایران بازگردد و بتواند خودش را از اتهام‌های مطرح‌شده مبرا سازد. بازگشتی که با شروع قتل‌های سریالی قاتل مرموز همزمان می‌شود و بار دیگر، نام او به عنوان تنها مظنون اصلی قتل‌های زمان حال مورد بررسی قرار می‌گیرد. اینجا، همان جایی است که بدعت نویسندگان در طرحی نو در انداختن در یک داستان جنایی بارها گفته‌شده، خلاقیت خودشان را به نمایش می‌گذارند و چاشنی تلخ واقعیت را با شیرینی تخیل در داستان‌گویی در هم می‌آمیزند.

در سنت فیلمنامه‌نویسی سینمای هالیوود، قهرمان داستان در عرض چند روز موفق به گذر از موانع، حل و فصل اتهام‌ها و اثبات بی‌گناهی خودش می‌شود و اسناد و مدارکی که بی‌گناهی او را اثبات می‌کنند، با کمترین تقلا و در سریعترین زمان ممکن در اختیار قهرمان قرار می‌گیرند بنابراین اینجاست که شیرینی تخیل در داستان‌گویی بر چاشنی تلخ واقعیت فایق می‌آید و قهرمان هیچگاه به بن‌بست نمی‌رسد.

نویسندگان «برتا؛ داستان یک اسلحه»، یک دنیای تازه را می‌آفرینند

در «برتا؛ داستان یک اسلحه»، محصولی از فیلم‌نت، نویسندگان از سنت فیلمنامه‌نویسی سینمای هالیوود و وارد کردن شیرینی تخیل در داستان‌گویی برای شخصیت امیرعلی نداف فاصله می‌گیرند و او را با چاشنی تلخ واقعیت در دنیای واقعی تنها می‌گذارند بدین صورت پرونده‌ اتهام‌های قتل وارد شده به نداف نه تنها در عرض چند روز حل نمی‌شود بلکه بعد از بیست سال همچنان نام او به عنوان یک مامور پلیس رشوه‌خوار و قاتل بر سر زبان‌هاست که حتی خانواده‌اش بی‌گناهی وی را باور ندارند. گفتنی است که برای تماشای این سریال می‌توانید به پلتفرم فیلم‌نت مراجعه کنید.

محمدمهدی عزیزمحمدی، علیرضا عطاالله تبریزی و امیرحسین ترابی با رویکرد واقع‌گرایانه که در نگارش داستان شخصیت امیرعلی نداف داشتند و او را در مقام انسانی نشان می‌دهند که با ناملایمات روزگار دست به گریبان شده و چرخ فلک نیز از قرار دادن هیچ سنگ بزرگی جلوی پای این شخص فروگذار نکرده است، یک قدم از سنت فیلمنامه‌نویسی در سینمای هالیوود پا را فراتر می‌گذارند و یک دنیای تازه را می‌آفرینند که مختص به خودشان است و از سوی دیگر، با زیست روزمره مردمان سرزمین ایران همخوانی دارد و می‌تواند همذات‌پنداری آنها را در پی داشته باشد که تنگناهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، در یک چشم به هم زدن همه داشته‌های مردم را به یغما برده است و آنها هر چه دویدند تا این قضا را تغییر دهند، به جایی نرسیدند.

بدعتی که نویسندگان «برتا؛ داستان یک اسلحه»، یکی از سریال‌های محبوب پلتفرم فیلم‌نت، در این سریال پایه‌ریزی کردند، نشان از پویایی فیلمنامه‌نویسی در سینمای ایران دارد و نشان می‌دهد علی‌رغم تمام مشکلاتی که گریبانگیر این حوزه است، همچنان می‌توان بارقه‌های امید را در آن جُست.