سوره سینما

پايگاه خبری تحلیلی سینمای ایران

sourehcinema
تاریخ انتشار:۱۷ مهر ۱۴۰۰ در ۳:۳۸ ب.ظ چاپ مطلب

یادداشتی بر فیلم «پسران دریا»/ وظیفه سینمای کودک؛ رویاسازی یا رویاستیزی؟

Pesarane-Darya

جامعه ایران که امروز از وجاهت معنوی در منطقه و جهان برخوردار است، به سینمای تراز و امیدبخش و رویاساز نیاز دارد، نه سینمای رویا ستیز.

سوره سینماحمید خرمی : «پسران دریا» در قالب دو اپیزودی (تکه اول، لوچو، تکه دوم، منگوش) نوعی روایت تماتیک و مضمونی از سینمای «اجتماعی» است که با معرفی کودک «خاورمیانه ای» به جای «کودک ملی»… مضامین جبرزده مانند قمار، عشق و تهور، گسست نسلی، آزار و افسردگی کودکان (Child abuse)، بن بست امید و «هجو فضیلت کار» و را به اسم سینمای کودک، جا زده است، که البته بی شباهت به فیلم «دونده» امیر نادری نیست و احتمالا چشم امیدی هم برای اکران در محافل غربی هم دارد.

داستان فیلم در اپیزود اول، درباره «اسکندر» مردی مستأصل و دوره‌گرد آواره و بی‌خانمان در شمال کشور است که یک کودک را به اجبار به کار گرفته در راه قمار تا بتواند بدهی‌های خود را پرداخت کند، اما در پایان، سرنوشت هیچ‌کدام معلوم نمی‌شود و آن کودک برای بقای خود باید این جبر را بشکند. اپیزود دوم نیز درباره نوجوانی جنوبی است که مادرش را به‌خاطر فقر ازدست‌داده و می‌خواهد از دختری جوان بومی، برای پدرش خواستگاری کند.

فارغ از شباهت‌های تماتیک و ساختاری دو اپیزود، فیلمنامه اپیزود اول، از دومی ضعیف‌تر است و کارگردان صرفاً یک مانیفستی از «فقر و زجر» سروده است، بی‌آنکه هیچ جذابیت سینمایی داشته باشد. در اپیزود دوم، اگرچه قصه‌ای نسبتاً کلاسیک روایت می‌شود، اما «فرم زده» است و همچنان با جذابیت‌های کلاسیک، فاصله دارد و صرفاً با تدوین و مونتوری خواسته است ضعف قصه را جبران کند. این در حالی است که اثر ساختار چندان نویی ندارد و با پی‌رنگ خطی و تبدیل تصادف‌های رایج سینمای کلاسیک به مقتضیات باورپذیر و … به دنبال ایجاد سالادی از مفاهیم گل درشت انسانی و ملغمه‌ای از یاس و نومیدی به مخاطب سینمایی خود است.

اپیزود دوم از نوعی پارادوکس خوشایند در روایت داستانی‌شان بهره می‌برد؛ پارادوکسی که درذات‌خود چندلایه و چندوجهی است و ضمن آنکه ساختار ریتمیک در آن بر اساس تقسیم‌بندی روایت صورت می‌گیرد؛ از شیوه فرمی فیلم می‌توان به این موارد اشاره کرد: شخصیت‌پردازی و بهره‌گیری از فرم مثلث سینمای کلاسیک، استفاده از دو شخصیت برای هر بخش از داستان و تقابل و تضاد و حادثه مشترک و موضوعیت یافتن رخدادهای متمایز در آن که عناصر انتقال‌دهنده و مشترک و رابطه میان شخصیت‌ها و نمادهایی که در اپیزود، نقش اصلی و پیش‌برنده را بازی می‌کند و …

با این اوصاف، فیلم در زمره آثار تجربی و ناتورالیسمی قرار می‌گیرد که با یدک کشیدن عنوان سینمای کودک سعی می‌نماید تا بر بستر تعالیم سند ۲۰۳۰ و «آموزش عشق به کودکان» در ظاهر موضوعی اجتماعی را پیگیری کند، اما در ایده، کاملاً ضداجتماعی عمل نموده و با بضاعت اندک خود در قصه، تا به آنجا پیش می‌رود که اپیزود اول عملاً به فیلمی ضد قصه و ضد تحول هم تبدیل می‌شود. فیلم فاقد جذابیت و کارکرد ملودرام و رمانتیک است و به ورطه اگزوتیک و کلاسیسم و حتی عصیان و تراژدی می‌افتد.

این فیلم با تصور اینکه می‌تواند به‌وسیله دوربین روی دست، ژستی مستندگونه برای مخاطب خود بگیرد، یا با استفاده از شمایل تروپیکالی جنوب کشور (مانند روبند و برقع قرمز زنان، ماسک چهره و خانه‌های گلی و… به سبک آثار ناصر تقوایی) سعی می‌کند تا از این الگوی فرمی و بصری رایج شده در سینمای سال‌های اخیر بهره گرفته و رویه‌ای را پیگیری نماید که محسن مخملباف و امیر نادری از دهه ۶۰ در ژانر اجتماعی آغاز کردند و هنوز این لوح محفوظ به روش‌های مختلف در سینمای ایران تکرار می‌شود؛ یک نوع آسیب‌شناسی غلیظ و لایه دار و جنون‌آمیز که صرفاً با یک پایان باز و یا رستگاری تصنعی، پایان می‌یابد و دوربین هم لرزان در میان شهر پرسه می‌زند و ازاین‌جهت است که اگرچه فیلم سینمایی «پسران دریا» چندان به تکرار نمی‌افتد اما از حیث شمایل، به یک اثر ناتورالیسمی مبدل گردیده است.

بی‌تردید یکی از وجوه بارز سینمای ناتورالیسمی اجتماعی ایران، سرنوشت‌باوری (Fatalism) است که به انفعال و تسلیم و شکست ترجمه شده و هیچ راه برون رفتی از معضلات اجتماعی و رسیدن به اخلاق و آگاهی نیست! ازاین‌جهت است که شخصیت‌های فیلم به آگاهی مطلق نرسیده‌اند و هرچند با ارتقا و رشد و انسانیت، مواجه می‌شوند و تمام زمینه‌های تحول برایشان پیش می‌آید اما آمادگی ورودش را ندارند و سرباز می‌زنند. گویا کارگردان به این نتیجه رسیده که حرف‌ها و مبانی نمی‌تواند بسط پیدا کند و این حبس فکر، همان نگاه بی‌رحم چپ‌گراست؛ لذا فیلم از سینمای پرسش و فلسفی، در حد اروپای شرقی و جوامع کمونیسمی هم عقب‌تر است.

از سوی دیگر حاکمیت رقیق انگاره‌های غربی، مانند «خانواده گریزی» و «اضمحلال خانواده» در فیلم طوری است که هیچ یک از زنان در این فیلم، حمایتگر شایسته‌ای بالاسر خود ندارند و عموم زن ها مدام از مردان – که دست پاچلفتی و متهور هستند – گلایه و شکوه دارند و درعین‌حال مردگرایی و خشن بودن و انعطاف‌ناپذیری حاکم بر جامعه در این اثر سینمایی به‌عنوان موضوعی نشئت یافته از جامعه سنت زده ایران تصویرسازی می‌شود. سُنتی که از منظر اپیزود اول، به‌صورت ریش بلند و چهره مذهبی «اسکندر» و نذر وی برای برنده‌شدن در قمار در امامزاده! اسباب بی‌هویتی کامل و نادانی عموم جامعه را فراهم ساخته و آیینه‌ای برای بلاهت، بدذاتی مردان سنتی و… مبدل نموده است!

اکران این فیلم در جشنواره کودک، سبب می‌شود تا بار دیگر این سؤال کلیشه‌ای را در اذهان مطرح می‌سازد که آیا فقط تشویق و تحسین ارزش‌های هنری و تکنیکیِ یک فیلمنامه مهم است؟ یا اینکه باید به گفتمان محتوایی و سبک زندگی هم توجه کرد؟ پُرواضح است که هنرمندی که صرفاً مسئله‌اش فُرم باشد، در مقامِ تفکر هم، در جا می‌زند و این در حالی است که اساساً رئالیسم عاجز از تعریف قصه و داستان است و ازاین‌جهت پایان و غایتِ مشخصی را در نظر نمی‌گیرد و نویسنده در چنین فُرمی از سینما آن‌چنان به جلو می‌رود تا به مرزِ پایانیِ مشخصی دست یابد و … و البته اگر دست پیدا نکرد، اسمش را پایان باز می‌گذارد و …

در مجموع تولید و عرضه آثاری این‌چنینی بر این مهم گواهی می‌دهد که متأسفانه سینمایی که قرار بود مروج گرایش‌های مبتنی بر بینش انسانی و الهی باشد، امروزه روز آرامش و مرزبندی و حریم را از بین برده است و ظاهراً به چنان فلاکتی دچار شده که عملاً عاجز از آن است که بتواند موضوعات انسانی و بکر را به ایده و فیلمنامه تبدیل نمایند! حال آنکه جامعه ایران که امروز از وجاهت معنوی در منطقه و جهان برخوردار است، به سینمای تراز و امیدبخش و رویاساز نیاز دارد، نه سینمای رویا ستیز!

ما باید «سینمای کودک» داشته باشیم نه صرفاً «کودک سینمایی»! زیرا کودک سینمایی یک پدیده‌ای است که صرفاً در خود سینما تکثیر میابد و هیچ نسبتی با فردای جامعه ندارد. در تاریخ سینما، فیلم‌های کودک، تکرار مؤلفه‌های نوستالژیک و تاریخ سینمایی گذشته و همان نئورئالیسم پرطمطراق است و مدام موتیف و شمایل و روایت‌های آن تکرار می‌شود.

فیلم‌هایی مانند باشو غریبه کوچک، دونده و فیلم‌های مخملباف و کیارستمی. و… همچنان مانند لوح محفوظ و مقدس عمل می‌کند، درحالی‌که تمام شمایل و روان‌شناسی آن فیلم‌ها دفرمه و کهنه شده است و دیگر برای نسل جدید، تازگی ندارد.

اما در فیلم‌هایی مانند «بچه‌های آسمان» مجید مجیدی یا «قله دنیا» عزیزالله حمیدنژاد، «کودک ملی» و «آرمان‌خواه» معرفی می‌شود، کودکی که اگرچه در محیطی فقیر رشد کرده است، اما عفیف و باعزت است و دقیقاً شمایلی دارد که به مذاق کودکان و نوجوانان جامعه خوشایند است.

شعار جشنواره امسال «سینما، سرزمین خیال» است، اما باید توجه داشت که مدیریت صحیح خیال کودکان و نوجوانان اگر به درستی اتفاق نیفتد، فردای جامعه به خطر میفتد، زیرا همین خیال، در آینده به تعینات واقعی تبدیل می‌شود و می‌تواند نظام ارزشی – رسانه‌ای کودکان را بسازد. «تربیت خیال» مفیدترین نوع تعلیم‌وتربیت است، درواقع انسان‌ها را باید «خیال بانی» کرد تا از «خیال‌بافی» بلاوجه دور بشوند! همذات‌پنداری با انسان‌های آرمانی و شریک کردن کودک در یک رقابت آرمانی و سازنده، مأموریت مهم سینما و ژانرهایی مانند کودک و فانتزی و… است.

گاهی خیال، از عالم واقع نیز مهم‌تر می‌شود! مثلاً بعد از جنگ‌ها یا تحریم و… که یک بحران روحی و جمعی رخ می‌دهد، افراد سعی می‌کنند به‌نوعی فانتزی و خیال ذهنی رجوع کنند و مدلی از زندگی بهتر را در ذهن خود می‌سازند؛ لذا اگر فیلم‌سازی در این شرایط کرونایی و انواع تحریم‌ها و…، در «مدیریت خیال» مهارت داشته باشد، می‌تواند جامعه را از «اختیال منفی» و «هذیان و خرافات» و «سیاه‌نمایی» و… دور بدارد.


پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

istanbul escortkartal escortpendik escortpendik escortkurtkoy escorttuzla escortsex hikayeçorlu escortçerkezköy escortsivas escortmanisa escortizmir escorthatay escorterzurum escortbalikesir escorturfa escorttrabzon escorttekirdag escortsamsun escortadana escortankara escortantep escortaydin escortbursa escortdenizli escortdiyarbakir escorteskisehir escortkayseri escortkocaeli escortkonya escortmalatya escortsakarya escortordu escortmugla escortmersin escortmardin escortmaras escortkonya escortsisli escortalpu escortpendik escortpendik escort bayanseo sorgulamaltepe escortgorukle escortwso shellkadına özelkadın newsbacklink albacklink satışinstagram takipçi hilesimeme küçültmewso shellworld newstatto girlshacklink seoseo analysismakale programıbacklink salessite analysispubg hile alseo sorgulamahacklink panelseo analysisgoogle newshacklink satışbacklinkbacklink satışseo araclarıseo analizsite analizwebroot shellbypass shellr57 shelladana escortcanlı bahisadana eskortnevşehir escortbedava bonus veren bahis siteleribedava bonusdeneme bonusu30 tl bonus veren bahis sitelerihoşgeldin bonusuhoşgeldin bonusu veren bahis siteleribahis siteleribahiskaçak iddaacanlı bahisTürkçe Bahis Şirketlerisex hikayeleriporno hikayelerkayseri escortmaltepe escortporno izleporno izleümraniye escortc99 shellc99 shellhtml kod şifrelemeseo newshacklinkbacklink alizmir escortankara escortmersin escorteskişehir escortgaziantep escortsakarya escortkayseri escortantalya escortistanbul escortbursa escortadana escortwso shellsite hız testiadıyamanescortafyon escortağrı escortaksaray escortamasya escortardahan escortartvin escortaydın escortbalıkesir escortbartın escortbatman escortbayburt escortbilecik escortbingöl escortbitlis escortçanakkale escortçankırı escortçorum escortdenizli escortdiyarbakır escortdüzce escortedirne escortelazığ escorterzincan escortbolu escortburdur escortgümüşhane escorthatay escortığdır escortısparta escortmaraş escortkarabük escortkars escortkastamonu escortkilis escortkırıkkale escortkırklareli escortkırşehir escortkocaeli escortkonya escortkütahya escortmalatya escortmanisa escortmardin escortmuğla escortmuş escortnevşehir escortniğde escortordu escortosmaniye escortrize escortsamsun escorturfa escortsiirt escortsinop escortşırnak escortsivas escorttekirdağ escorttokat escorttrabzon escorttunceli escortuşak escortvan escortyozgat escortyalova escortzonguldak escortkıbrıs escortpendik escortesenyurt escortzeytinburnu escortküçükçekmece escortbeşiktaş escorttuzla escortbeykoz escortfatih escortsancaktepe escortarnavutköy escortbağcılar escortümraniye escortbeyoğlu escortüsküdar escortesenler escortmecidiyeköy escortsarıyer escortetiler escortlevent escortbebek escortgaziosmanpaşa escortkartal escortbaşakşehir escortşişli escorthalkalı escortbahçelievler escortortaköy escorteyüp escortbahçeşehir escortkağıthane escorttaksim escortçekmeköy escortbayrampaşa escortbeylikdüzü escortkadıköy escortataşehir escortbakırköy escortataköy escortnişantaşı escortkozyatağı escortavcılar escortbüyükçekmece escortkurtköy escortiçerenköy escortbostancı escortşirinevler escorterenköy escortadana escortadıyaman escortafyon escortağrı escortaksaray escortamasya escortankara escortantalya escortardahan escortartvin escortaydın escortbalıkesir escortbartın escortbatman escortbayburt escortbilecik escortbingöl escortbitlis escortbolu escortburdur escortbursa escortçanakkale escortçankırı escortçorum escortdenizli escortdiyarbakir escortdüzce escortedirne escortelazığ escorterzincan escorterzurum escorteskişehir escortantep escortgiresun escortgümüşhane escorthakkari escorthatay escortığdır escortistanbul escortizmir escortkarabük escortkaraman escortkars escortkastamonu escortkayseri escortkıbrıs escortkilis escortkırıkkale escortkırklareli escortkırşehir escortkocaeli escortkonya escortkütahya escortmalatya escortmanisa escortmaraş escortmardin escortmersin escortmuğla escortmuş escortnevşehir escortniğde escortordu escortosmaniye escortrize escortsakarya escortsamsun escortsiirt escortsinop escortmozrankGameloopçekiliş sitesihtml code encryptionserver scanwso shelloyun indirsunucu taramasite speed testinstagram takipçi hilesiWordpress Free Themeswordpress free temahtml kod şifrelemesunucu taramaTanıtım Yazısıwordpress themesseowordpress ücretsiz temaWho islogsuz shell indirlitespeed bypass shellindoxploit shellphp shellgoogle sıra buluculitespeed bypass shellbacklink sorgulamaeryaman escortistanbul bayan escortankara escorthacklink satışbacklink satışhacklink panelhacklinkerzurum escortgiresun escortbest stethoscoperaycon reviewsBest Dog Crateshapermint bra reviewswireless earbudsBest Gaming Monitorsviagra siparişlifta 20 mgcialis fiyatviagra 100 mg fiyatcialis jelviagra satın alcialis 5 mg fiyatviagra satın alviagra fiyatıdegravigrandedegra 100 mgorcafilcialis nedircialis 20 mg eczane fiyatıcialis fiyatcialis 20 mgcialis 100 mgviagra fiyatliftalifta 5 mghardciscialis eczanecialis 5 mg fiyatıcialis 100 mg fiyatcialis 5 mgviagra fiyatlarıviagra satışonline eczane viagraviagra eczanecialis 20 mgcialis 100 mgcialis hapcialis 20cialis eczanecialis satışcialis fiyatlarıcialis fiyatıviagra fiyatviagra fiyatlarıviagra eczaneviagra satın alpfizer viagra satışonline eczane viagrapfizer viagra satın alviagra siparişviagra sipariş hattıviagra fiyat 2021online viagra siparişviagra fiyat 2021 eczaneviagra fiyat eczanecialis 5 mgkamagra satın alkamagrakamagra jelkamagra jel siparişkamagra siparişkamagra fiyatkamagra jel fiyatıkamagra fiyatıkamagra 100mgkamagra 100mg fiyatsüper kamagrakamagra nedirSincan escortAnkara rus escortbodrum escortkuşadası escortc99 shellc99 shellbingöl escortlifta 20 mgliftalifta 20lifta 20 mg nedirlifta nedirhacklink seokuşadası escortbeylikdüzü escortkarşıyaka escortbornova escortçeşme escortbuca escortalsancak escortkonak escortgöztepe escortçankaya escortankara escortankara escort bayanescort ankaraescort ankaraankara escort bayanankara escortEscort ankaraankara escort bayanankara escortEscort antalyaantalya escort bayanantalya escortankara escort bayanEscort ankaraAnkara escort kızlarankara escortankara escort bayanescort ankaraEscort antalyaÇankaya escort bayanantalya escortKeçiören escort bayanEryaman escortKeçiören EscortEscort sincanEtlik escort bayanEryaman escort bayanÇankaya escortSincan escort bayanantalya escort bayanKızılay escort bayanEtlik escortKızılay escortEscort eryamanPendik EscortTuzla EscortKartal EscortKurtkoy EscortEryaman EscortÇankaya Escortinstagram takipci hilesiinstagram takipci hilesismm panelsmm panelinsagram Free Followersinstagram Followers Freeinstagram takipci satın alinstagram unfollowinstagram beğeni hilesiinstagram Followersinstagram free likesinstagram takipci hilesiinstagram takipci hilesiinstagram takipci hilesiMalatya Escortçankaya escortantalya escortankara escortankara escortphp encodebase64 encodecialis fiyatcialis fiyatlarıcialis 20 mgcialiscialis 100 mgcialis 5 mgcialis satışviagra fiyatıkayseri escortadana escortamasya escortbartın escortbatman escortadıyaman escortbayburt escortartvin escortantalya escortaydın escortbalıkesir escortağrı escortafyon escortbilecik escortbingöl escortburdur escortbolu escortbursa escortçanakkale escortçorum escortdüzce escortedirne escortçankırı escortdiyarbakır escortdenizli escortelazığ escortgiresun escorthatay escortkaraman escortısparta escortmaraş escortkars escortkastamonu escortgümüşhane escorteskişehir escortkarabük escorterzincan escorterzurum escortkayseri escortkütahya escortkırıkkale escortkırklareli escortmardin escortkonya escortmuğla escortkocaeli escortmanisa escortmersin escortkırşehir escortmalatya escortmuş escortosmaniye escortnevşehir escortniğde escortsamsun escortordu escortrize escorturfa escortsakarya escortsinop escorttekirdağ escortyalova escortzonguldak escortyozgat escortsivas escorttunceli escorttrabzon escortuşak escorttokat escortvan escortşırnak escortsivas escortuşak escorttunceli escortkıbrıs escortkıbrıs escorttekirdağ escortyozgat escorttokat escortzonguldak escorttrabzon escortvan escortyalova escortizleANKARA ESCORTviagra fiyatinstagram followers freeEreksiyon Haplarıorcafil 5 mgflynta 5 mglifta 5 mgflynta 20 mglifta 20 mgdegra fiyatdegra 100 mgsildegra 100 mgsildegrasinegravigrandevigrande 100 mgcombo 100 mgvigaroojeligrasisli escortankara escorteskişehir escortizmir escortantalya escorthurma escortkonyaaltı escortlara escortANKARA ESCORTankara escortANKARA BAYAN ESCORTistanbul escortspam skoru öğrenalexa sorgulamaspam skoru sorgulamawho isalexa sorgu